\id JHN - Naro NT [nhr] -Botswana 2012 (web 2014)
\h JOHANE
\toc1 Johane
\toc3 Jn
\mt1 JOHANE
\mt3 Johanem ka góáèa qãè tchõà ne,
\mt3 Jeso Krestem ka
\imt Téé-cookgꞌai sa
\ip Ncẽes tcgãya sa Johanem ka góáèa, xgaa-xgaase-kgꞌaom Jesom kò ncàm̀a hãa ba (21:20), Sebetem ka cóáse ba.
\ip Ncẽes tcgãya sa kò góáèa hãa, “nxãasega tu gha dtcòm̀, Jeso ba Krestem Nqarim dim Cóá Me e sa ka, a tu a gha dtcòm̀an ka Gam dim cgꞌõèm koe kgꞌõèan úú ka” (20:31).
\ip Johanem dis tcgãya sa ko Jesom ncẽe Nqarim dim Kgꞌuim chõò tamase hãam ka kgꞌui, Gaam ncẽe kò khóè ba ii ba a ba a kò gatá cgoa xꞌãèa hãa ba (1:14). Are-aresa a, Jeso ba ko káí xu dàò xu cgoa kaikaguè sa (ncẽe ko xùri zi xꞌáí zi bóò: 1:1a, 1c, 14, 18, 29, 33, 34, 39, 42, 50b, 50c, 52).
\ip Tcꞌãà di xòèan tcgãyas dia ko tãáka zi xꞌáí zi are-aresa zi Jesom, Kgoara-kgꞌaom Nqarim dim Cóám ncẽe nqòòèa hãam di zi ka kgꞌui. Xùriko zia ko gúù zi gazi xꞌáí zi are-aresa zi ko dùú sa nxàe sa nxàea tcgꞌòó.
\ip 7 zi xꞌáí zia ko nxàeè (2:1-12; 4:43-54; 5:1-18; 6:1-15; 6:16-21; 9:1-41; 11:1-44).
\ip Johane ba ko cgꞌorò zi gúù zi ka góá, igabagam ko gazi gúù zi ka kaisase nxàe zi ma kúrúsea hãa sa. Ncẽes tcgãyas di xòèa nea ko ntama ne kò ma cꞌẽe ne khóè ne Jesom koe dtcòm̀ a ne a Gam di ne xùri-kgꞌao ne kúrú sa nxàe. Ne kò cꞌẽe ne ntcoe Me a ne a kò xguì dtcòm̀a ne.
\ip Tcee xu 13-17 xu ko Jesom kò ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa cúùse tsééa xgꞌaes ka nxàe, ẽem kò qgóóèam ntcùúm ka. Gataga xu ko gaxu tcee xu nxàe, ntam kò ma Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu nxãakamaga kgꞌónò tòóa hãa sa, a ghùi-ghui tcáó xua hãa, xu Gam dis xꞌoo sa qꞌana hãa.
\ip Còo di xu tcee xu ko Jesom kò ko qgóóès ka hẽé naka Gam di xgaùèan ka hẽé naka xꞌooan koe tẽes ka hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe xꞌooan koe tẽes qãá qꞌoo koe hòòsean ka hẽéthẽé kgꞌui.
\ip Johane ba ko kaisase chõò tama kgꞌõèan dis abas Krestem koe hànas ka góá. Gane ẽe ko Krestem koe dtcòm̀ nea gha chõò tamas kgꞌõè sa úú, gaas ncẽe ko tshoa-tshoase a ncẽeskaga hàna sa, Jn 1:12; 5:24; 17:3.
\ip Johane ba kò ko ncẽeska ta ko kgꞌõèa ta qꞌoo koe tséékagu zi gúù zi tséékagu a ba a ko gam di zi xꞌáí zi kúrú: tshàan hẽé, naka péréan hẽé, naka xꞌáàn hẽé, naka kòre-kgꞌaoan hẽé, naka ghùuan hẽé, naka Chõó-kgꞌoman hẽé, naka gaan di cgùrian hẽéthẽé e.
\ib
\ip Qaa-qaasa kgꞌuia ne:
\ili1 - qõòa mááku tama kgꞌuia ne:
\ili2 - xꞌáà ne – ntcùú sa
\ili2 - kgꞌõè sa – xꞌoo sa
\ili2 - tcꞌamaka – nqãaka
\ili2 - tseegu – tshúù-ntcõa
\ili1 - “Tíí Ra a” di kgꞌuia ne:
\io1 - Kgꞌõèan dir péré Ra a \ior (6:35) \ior*
\io1 - Nqõóm dir xꞌáà Ra a \ior (8:12) \ior*
\io1 - Qãèr ghùu-kòre-kgꞌao Ra a \ior (10:11) \ior*
\io1 - Xꞌooan koe tẽe sa hẽé naka kgꞌõè sa hẽéthẽé Ra a \ior (11:25) \ior*
\io1 - Dàò Ra, Tseegu Ra, Kgꞌõè Ra a \ior (14:6) \ior*
\io1 - Tseegu dir Kgꞌom Ra a \ior (15:1) \ior*
\io1 - Nqarim dim Cóá ba, Khóèm dim Cóá ba
\io1 - dtcòm̀ \ior (1:11-13; 3:16; 20:30, 31) \ior*
\ib
\ip Tcgãyas qꞌoo koe hàna zi:
\io1 - Téé-cookgꞌai tcgãyas di sa \ior (1:1-18) \ior*
\io1 - Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba; tcꞌãà di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Jesom di xu \ior (1:19-51) \ior*
\io1 - Jeso ba ko khóè ne còokgꞌai koe Gam di zi xꞌáí zi are-are sa zi kúrú, a ba a ko xgaa-xgaa \ior (2–12) \ior*
\io1 - Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xgaa-xgaa; Gam dim còrè ba \ior (13–17) \ior*
\io1 - Jesom di xgàrasean hẽé naka Gam dis xꞌoo sa hẽé naka Gam di xꞌooan koe tẽean hẽéthẽé e \ior (18–21) \ior*
\c 1
\ms Tcgãyas dis Téé-cookgꞌai sa (1:1-18)
\s Kreste ba kgꞌõèa hãam Kgꞌui Me e
\p
\v 1 Tshoa-tshoases koem kò Kgꞌui ba hàna, Me kò Kgꞌui ba Nqarim cgoa hàna, Me kò Kgꞌui ba Nqari Me e.
\v 2 Nqarim cgoam kò tshoa-tshoases koe hàna.
\v 3 Wèés gúù sa kò Gam koe guu a kúrúè, i Gam oose cúí gúù ga kúrúè tama, ẽe kúrúsea a.
\v 4 Gam koe i kò kgꞌõèan hãa, i kò kgꞌõèan khóè ne di xꞌáà a.
\v 5 I ko xꞌáàn ntcùúan qꞌoo koe xꞌáà, i ntcùúan tàà a hãa tama.
\p
\v 6 Nqarim ka kò tsééa tcgꞌòóèa hãam khóè ba kò hàna, cgꞌõèa ba kò Johane ii.
\v 7 Xꞌáàn kam gha hàà nxàea tseegukagu kam kò hààraa, nxãasega ne gha wèé ne khóè ne gam koe guu a dtcòm̀ ka.
\v 8 Xꞌáàm tama me e kò ii, igabam kò hààraa, nxãasegam gha hàà xꞌáàn ka nxàea tseegukagu ka.
\p
\v 9 Tseegu dim Xꞌáàm, ncẽe ko wèém khóè ba xꞌáà-xꞌaa ba kò nqõómkgꞌai koe hàà.
\v 10 Nqõómkgꞌai koem kò hãa, me kò nqõó ba Gam koe guu a kúrúè, igabam nqõó ba cꞌúù Mea.
\v 11 Gam xꞌáé koem kò hàà, ne kò Gam xꞌáé di ne táá qãèse hààkagu Me.
\v 12 Igabam kò wèé ne ẽe kò qãèse hààkagu Me ne, gane ncẽe ko Gam di cgꞌõèan koe dtcòm̀ ne, nxãa nem kò qarian máà, Nqarim di ne cóá ne ne gha ii ka.
\v 13 Ncẽe ta ma qꞌana hãa i ko ma cóán ábàè sa khama ne ma ábàè tama\f + \fr 1:13 \fq Ncẽe ta ma qꞌana i ko ma cóán ábàè sa khama ne ma ábàè tama - \ft Gerika sa ko máá: “ncẽe cꞌáòan koe guu a ábàè tama ne,” témé.\f*, cgàam ma ncàm̀a hãa khama tamase, kana khóèm ma ncàm̀a hãa khama tamase, igaba ne Nqarim koe guu a ábàèa.
\p
\v 14 Me kò Kgꞌui ba cgàa ba kúrú, a ba a gatá koe xꞌãè, cgóm̀kuan hẽé naka tseeguan hẽéthẽé ka cgꞌoèa hãase. Ta kaia xꞌáàn Gam di bóòa hãa, kaia xꞌáàn ncẽe Xõòm koe guu a cúíse ábàèam Cóám di i.
\p
\v 15 Johane ba kò Gam ka nxàea tseegukagu, a ba a qꞌau a máá: “Ncẽe ba kò Gam ga Me e, ncẽer kòo máá: ‘Gaam ẽe qãáa te koe ko hàà ba téé-qꞌooan ka nqáé tea, tíí qanega hàà tamas cookgꞌai koem kò hàna khama,’ témé ba.”
\v 16 Gam di cgꞌoèa hãase hãan koe ta wèéa ta ga guu a chõò tama cgóm̀kuan hòòa.
\v 17 Xꞌáè ba kò Moshem koe guu a tcgꞌòóèa hãa khama, i cgóm̀kuan hẽé naka tseeguan hẽéthẽé Jeso Krestem koe guua.
\v 18 Cúí khóè ga Nqari ba qanega bóò tama. Igabagam cúíse ábàèam Cóám ncẽe Nqari ii ba, a Xõòm dxùu koe ntcõóa-ntcõe ba, nxãa ba Nqari ba qꞌãakagu ta a hãa.
\ms Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba; tcꞌãà di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Jesom di xu (1:19-51)
\s Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba
\r (Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Lk 3:1-18)
\p
\v 19-20 Jerusalema di xu Juta xu kò peresiti xu hẽé naka tempelem koe ko hùi xu khóè xu\f + \fr 1:19 \fq tempelem koe ko hùi xu khóè xu - \ft Gerika sa ko máá: “Lefi dis qhàòs di xu khóè xu” témé.\f* hẽéthẽé Johanem koe tsééa úú, síí xu gha dìím ii sa tẽè me ka. Me kò Johane ba tseeguan nxàe, a táá xo̱ase e, igabam tseeguan nxàe a máá: “Tíí ra Krester tama ra a,” témé.
\p
\v 21 Xu tẽè me a máá: “Kháé tsi gáé nxãaska dìí tsia? Elija tsia?” témé. Me máá: “Gaar tama ra a,” témé.
\p Xu máá: “Kháé tsi gáé gaa tsi porofiti tsi tsia, \add Nqarim kò nxàea tsi\add*?” témé. Me xo̱a a máá: “Eẽ ẽe,” témé.
\p
\v 22 Ka xu ko nxãaska tẽè me a máá: “Kháé tsia nxãaska dìí tsia? Bìrí xae e naka xae ẽe tsééa óá xaea hãa ne koe xo̱an úú. Dìí tsia, ta tsi ga méé?” témé.
\v 23 Me máá: “Tíí ra tchàa-xgóós qꞌoo koe ko qꞌaur dòm̀ ra a, a ko máá: ‘Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim dàò ba tchàno-tchanoa máá Me,’ ẽem porofitim Isaiam ma mééa hãa khama,” témé ra.
\p
\v 24 (Xu kò ncẽe xu khóè xu Farasai xu ka tsééa tcgꞌòóèa hãa.)
\v 25 Ka xu ko tẽè me a máá: “Ncẽe Kreste tsi tama tsi kò ii, a Elija tsi tama tsi ii, a tsi a gataga gaa tsi porofiti tsi \add Nqarim kò nxàea tsi\add* tama tsi ii, ne tsia ko dùús domka nxãaska \add khóè ne\add* tcguù-tcguua máá?” témé.
\p
\v 26 Me Johane ba xo̱a xu a máá: “Tíí ra ko tshàan cgoa tcguù-tcguu, igaba xao gaxao ẽe xgꞌaekua xao koe téé-tẽe ba cꞌúùa hãa.
\v 27 Gaam ẽe tíí qãá koe ko hàà ba, ncẽe Gam di nxàbo tca̱ian kgoara gar tcꞌãò tama ba,” témé.
\p
\v 28 Ncẽe zi gúù zia kò Betania koe kúrúse, Jorotane ka ncìí za, ncẽe Johanem kòo tcguù-tcguu koe.
\s Jeso ba Nqarim dim Ghùu-coa Me e
\p
\v 29 Me Johane ba xùrikom cáḿ ka Jeso ba bóò Me ko hàà, me máá: “Ghùu-coam Nqarim di ba tu bóò, ncẽe ko hàà nqõóm di chìbian xgàm a qõò cgoa ba!
\v 30 Gaam ga Me e ncẽer kòo Gam ka kgꞌui a ko máá: ‘Qãáa te koem ko Khóè ba hàà, ncẽe téé-qꞌooan ka nqáé tea ba, tíí kò qanega hàà tamas cookgꞌai koem kò hàna hãa khama,’ témé ba.
\v 31 Tíí igabar kò dìím ii sa cꞌúùa hãa. Igabar kòo tshàan cgoa tcguù-tcguu, nxãasegam gha Iseraele ne koe xꞌáíè ka,” tam méé.
\p
\v 32 Me kò Johane ba ncẽes gúù sa nxàea tseegukagu a máá: “Tcꞌẽe bar kò bóò Me nqarikgꞌai koe guu a tcíbís khama ii a ko xõa cgae Me, a ba a kò hàà Gam koe xꞌãè.
\v 33 Tíí igabar kò dìím ii sa cꞌúùa hãa. Igabam kò ẽe kò tséé tea hãa, hààr gha tshàan cgoa tcguù-tcguu ka ba, bìrí te a máá: ‘Eẽ tsi gha Tcꞌẽe ba bóò Me ko Gam koe xõa, a Gam koe hãa ba, nxãa ba Gaam Tcom-tcomsam Tcꞌẽem cgoa gha tcguù-tcguum ga Me e,’ témé.
\v 34 Ra bóòa hãa, a ra a ko nxàea tseegukagu Nqarim dim Cóám ga Me e sa,” tam méé.
\s Tcꞌãà di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Jesom di xu
\p
\v 35 Xùrikom cáḿ kam kò Johane gaicara gam di tsara xgaa-xgaase-kgꞌao tsara cgoa téé-tẽe.
\v 36 Eẽm ko \add Johane ba\add* Jeso ba bóò Me ko qõò kam kò máá: “Ghùu-coam Nqarim di ba bóò!” témé.
\p
\v 37 Eẽ tsara ko xgaa-xgaase-kgꞌao tsara ncẽe sa kóḿ, ka tsara kò Jeso ba xùri.
\v 38 Me Jeso ba ka̱bise a ntcẽè a bóò tsara a, tsara ko xùri Me, Me tẽè tsara a, a máá: “Dùú sa tsao ko qaa?” témé. Tsara xo̱a Me a máá: “Nda Tsi xꞌãèa, Rabiè?” témé. (Ncẽem kgꞌui ba ko ‘Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè’ témé, kgꞌuiam kò ka̱biè ne).
\v 39 Me bìrí tsara a, a máá: “Hàà naka tsaoa bóò,” témé. Ka tsara ko qõò cgoa Me a síí ẽem kò xꞌãèa hãa qgáìan bóò, a tsara a wèém cáḿ ẽe ba Gam cgoa dxãà. 4 di xꞌaè e kò ii dqòa di i.
\p
\v 40 Eẽ tsara khóè tsara ncẽe kò Johane ba kóḿ a \add Jeso ba\add* xùri tsara ka cꞌẽe ba kò Anterea me e, Simonem Peterem ka qõese ba.
\v 41 Tcꞌãà dis gúùs Anteream kò kúrús kam kò káíkhoem Simone ba qaa, a bìrí me a máá: “Mesia ba tsam hòòa,” témé (ncẽem kgꞌui ba ko ‘Kreste ba’ témé, kgꞌuiam kò ka̱biè ne).
\v 42 Kam kò \add Anterea ba qõesem\add* Simone ba Jesom koe óága, Me Jeso ba bóò me a máá: “Simone tsi Johanem di tsi cóá tsi i, igaba tsi gha ncẽeska Kefase ta ma tciiè,” témé (ncẽes cgꞌõè sa Petere si i \add Gerika dis kgꞌuis ka\add* a ko ‘Nxõ̱á sa’ nxàe).
\p
\v 43 Xùrikom cáḿ kam kò Jeso ba Galilea koe qõò sa bìríse. A ba a kò Filipim cgoa xgꞌae, a bìrí me a máá: “Xùri Te,” témé.
\v 44 Filipi ba kò Betesaida koe guua, Anterea ba hẽé naka Petere ba hẽéthẽé tsara guua hãam xꞌáé ba.
\v 45 Filipi ba ko Nataniele ba sao-xgꞌae a bìrí a máá: “Gaam Khóèm ẽe xu kò ko Moshe ba hẽé naka porofiti xu hẽéthẽé Gam ka góáa hãa ba tsam hòòa hãa! Jesom Nasareta di ba, Josefam ka Cóáse ba,” témé.
\p
\v 46 Me Nataniele ba tẽè me a máá: “Nasareta koe i ga qãè gúùan guu a tcgꞌoa?” témé, kam kò Filipi xo̱a me a máá: “Hàà naka tsam síí tsi bóò,” témé.
\p
\v 47 Eẽm ko Jeso ba Nataniele ba bóò me ko hàà kam kò gam ka nxàe a máá: “Iseraelem tcꞌáró-tcꞌaro ga a ncẽe e, cúí tshúù-ntcõa ga úú tama ba,” témé.
\p
\v 48 Me Nataniele ba bìrí Me a máá: “Nta Tsi ma qꞌãa tea hãa?” témé. Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Qanega tsi kò faia dis hìis dòm̀ qꞌoo koe ntcõóa-ntcõe, me Filipi tcii tsi tamas cookgꞌai koer kò bóò tsi,” témé.
\v 49 Me Nataniele xo̱a a máá: “Rabiè, Tsáá Tsi Nqarim di Tsi Cóá Tsi i, Tsáá Tsi Xꞌaiga Tsi i Iseraele di Tsi,” témé.
\p
\v 50 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Ncãar bìrí tsi a máá: ‘Faia dis hìis dòm̀ qꞌoo koe tsi ntcõóa-ntcõe koer hòò tsia,’ témé domka tsi ko dtcòm̀, igabaga tsi gha ncẽe zi gúù zi nqáéa hãa zi bóò,” témé.
\v 51 A ba a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí xao o, a ko máá: Nqarikgꞌai xao gha bóò i xgobekgꞌamsea hãa, i ko Nqarim di moengelean Khóèm dim Cóám koe qꞌábà xõa,” témé.
\c 2
\ms Jeso ba ko khóè ne còokgꞌai koe Gam di zi xꞌáí zi are-are sa zi kúrú, a ba a ko xgaa-xgaa (2–12)
\s Jeso ba ko séèkuan dis kõ̱ès koe tshàan ka̱bi i gõéan kúrú
\p
\v 1 Nqoana dim cáḿ kas kò séèkuan dis kõ̱è sa Kana \add dim xꞌáém\add* koe kúrúse, ncẽe kò Galilea koe hàna ba. Si kò Jesom ka xõò sa gaa koe hàna.
\v 2 Me kò Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé gaas kõ̱ès séèkuan di sa tciia mááèa.
\v 3 Eẽ i ko gõéan tcào kas kò Jesom ka xõò sa bìrí Me a máá: “Gõéan ne úú tama,” témé.
\p
\v 4 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Khóè seè, kháé méér dùú sa kúrú? Tirim xꞌaè ba qanega hàà ta ga hãa ka,” témé.
\p
\v 5 Si Jesom ka xõò sa tséé-kgꞌao xu bìrí a máá: “Eẽm ko bìrí xao os gúùs wèé sa méé xao kúrú,” témé.
\p
\v 6 Gaa koe xu kò nxõ̱án cgoa kúrúèa xu káná xu 6 xu tshàan di xu téé-tẽe, a xu a kò gaa koe tòóèa hãa Juta ne dis cau si i kò ii khama, xgꞌaàse di tshàan tòóa mááse sa. Me kò wèém káná ba 100 litara khama noo tshàan úúa.
\v 7 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Káná xu tshàan cgoa cgꞌoè-cgꞌoe,” témé. Xu cgꞌoè-cgꞌoe xu, xu cgꞌoè a síí kgꞌáḿa xu koe téé.
\v 8 Me bìrí xu a máá: “Ncẽeska xao xo̱be naka xaoa kõ̱ès dim tcꞌãà-cookgꞌaim koe úú,” témé. Xu xo̱be e a xu a síí máà me e.
\v 9 Eẽm ko kõ̱ès dim tcꞌãà-cookgꞌai ba tshàan ncẽe gõéan koe ka̱bièa xám̀, ncẽem kò nda i guua hãa sa cꞌúùa a, (igaba xu kò tséé-kgꞌao xu ncẽe kò tshàan xàia hãa xu qꞌana hãa nda i guua sa), kam kò séè-kgꞌao ba tcii,
\v 10 a bìrí me a máá: “Wèé ne khóè ne ko kuri ka̱re gõéan kgꞌaia tcgꞌòó a khóè ne máà. Eẽ ne ko khóè ne kgꞌáà xgꞌara, ne i ko nxãaska nxãwa ẽe ka̱re taman tcgꞌòóè. Igaba tsi tsáá ka̱re gõéan ncẽem xꞌaè ba tòóa máána hãa,” témé.
\p
\v 11 Ncẽe sa kò kgꞌaikas xꞌáís ga si i, Jesom ko Kana \add dim xꞌáém\add* koe kúrú sa, ncẽe Galilea di ba. Gam di xꞌáà nem kò xꞌáí, xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Gam koe dtcòm̀.
\p
\v 12 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò \add Jeso ba\add* Kaperenaume koe síí, Gabá hẽé naka xõò sa hẽé, naka qõese ga xu hẽé, naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé e, ne kò gaa koe cgꞌorò cáḿan hãa.
\s Jeso ba ko tempele ba qꞌano-qꞌano
\r (Mt 21:12-13; Mk 11:15-17; Lk 19:45-46)
\p
\v 13 Si kò Paseka dis kõ̱ès Juta ne di sa cúù si i, Me kò Jeso ba Jerusalema koe qõò.
\v 14 Eẽm ko tempelem koe tcãà kam kò khóè ne bóò ne ko ghòèan hẽé, naka ghùuan hẽé naka tcíbían hẽéthẽé xꞌámágu, ne cꞌẽe ne tafolean koe ntcõóa-ntcõe a ko tãá nqõó di marian xgꞌáḿa qꞌaa.
\v 15 Me kò dqùian cgoa tsa̱m ba kúrú, a ba a wèéa ne ga tempelem koe xhàiagu, ghùuan ga hẽé naka ghòèan ga hẽéthẽé cgoa, a ba a ghànèa qáú marian ko xgꞌáḿa qꞌaa ne di ntcõó-qꞌooa ne, a ba a gane di qano marian tsa̱i-tsa̱ia qꞌaa.
\v 16 A ba a ẽe kò tcíbían xꞌámágu ne bìrí a máá: “Eẽ zi gúù zi tu ncẽe koe tcgꞌòó. Abom dim nquu ba tu táá xꞌámágu-nquu ba kúrú guu!” témé.
\v 17 Ka xu ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcꞌẽe-tcꞌẽese ẽe ko góáèa hãa sa, ncẽe kòo máá: “Tsarim nquum di ncóóa ne ko cgꞌõo te,” témé sa.
\p
\v 18 Xu kò Juta xu xo̱a Me a máá: “Ndakas xꞌáí sa Tsi gha xꞌáí ta a, ncẽe zi gúù zi di qarian Tsi úúa hãa di sa?” témé.
\p
\v 19 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Ncẽem tempele ba tu ko̱bè, nakar nqoana cáḿan qꞌoo koe tshàoa ghùi me,” témé.
\p
\v 20 Ka xu kò Juta xu máá: “Tempelem ncẽe kò 46 kurian séè a tshàoè ba Tsi gha Tsáá nqoana cáḿan qꞌoo koe ghùi dèe?” témé.
\v 21 Igabam kòo Jeso ba tcꞌáróa ba dim tempele ba nxàe.
\v 22 Eẽm ko xꞌooan koe ghùièa xgꞌara ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ẽem xgꞌao mééa hãa sa tcꞌẽe-tcꞌẽese. A xu a \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi hẽé naka Jesom kò kgꞌuia hãa kgꞌuian hẽéthẽé dtcòm̀.
\s Jeso ba khóèm ko qaa sa qꞌana hãa
\p
\v 23 Eẽm ko Jeso ba Jerusalema koe hàna, Paseka dis kõ̱ès dim xꞌaèm ka, ka ne kò káí ne khóè ne xꞌáí zi ẽem kò kúrú zi bóò, a ne a Gam dim cgꞌõèm koe dtcòm̀.
\v 24 Igabam ko Jeso ba táá tcom ne, wèé ne khóè nem qꞌana hãa khama.
\v 25 Gataga i kò Gam koe qaase tama, cꞌẽem khóèm gha cꞌẽe khóèan ka nxàea tseegukagu sa. Gabá kò Gam ka qꞌana hãa khóèm koe hàna sa khama.
\c 3
\s Jeso ba ko Nikodemase ba xgaa-xgaa
\p
\v 1 Me kò cꞌẽem khóèm Farasai xu dim Nikodemase ta ko ma tciiè ba hàna, Juta ne dim tcꞌãà-cookgꞌai ba.
\v 2 Jesom koem kò ntcùú ka hàà, a hàà bìrí Me a máá: “Rabiè, Nqarim koe guua Tsi xgaa-xgaa-kgꞌao Tsi i sa ta qꞌana hãa; cúí khóè ga Tsáá ko kúrú zi xꞌáí zi kúrúa hãa tite, Nqarim kò gaan cgoa hãa tama ne khama,” témé.
\p
\v 3 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí tsi, a ko máá: Khóèm kò ka̱base ábàè tama nem cuiskaga Nqarim di xꞌaian bóòa hãa tite,” témé.
\p
\v 4 Me Nikodemase ba bìrí Me a máá: “Khóè ba ga kháé ntama ma gàeseam hãa koe ábàè? Xõòs di ncãàn koe ba ko kháé gaicara tcãà, a nxãwa ábàè?” témé.
\p
\v 5 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí tsi, a ko máá: Khóèm kò tshàan hẽé naka Tcꞌẽe ba hẽéthẽé ka ábàè tama, nem cuiskaga Nqarim di xꞌaian koe tcana hãa tite.
\v 6 Eẽ cgàam ka ábàèa sa cgàa si i, si ẽe Tcꞌẽem ka ábàèa sa Tcꞌẽe si i.
\v 7 Táá méé tsi bìrí tsir kòo a ko máá: ‘Ka̱base méé tu ábàè,’ témé ne are guu.
\v 8 Tcꞌãá ba ko gam ko tcꞌẽe xòè za tcꞌãá, tsi ko gam di tsꞌoo-qꞌooan kóḿ, igaba tsi cuiskaga ẽem guua hãa kana ẽem ko qõò qgáìan qꞌãa tite. Me wèém khóèm ẽe Tcꞌẽem ka ábàè ba gatà ii,” témé.
\p
\v 9 Me Nikodemase ba xo̱a Me a máá: “Ntama zi gha ma ncẽe zi gúù zi kúrúse?” témé.
\p
\v 10 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Tsáá tsia Iseraele di tsi xgaa-xgaa-kgꞌao tsi i, igaba tsia ncẽe zi gúù zi ka qꞌãa tama?
\v 11 Tseegukar ko tseeguan bìrí tsi, a ko máá: Sita qꞌana hãa zi gúù zi ka ta ko kgꞌui, a ta a ko ẽe ta bóòa hãa zi ka nxàea tseegukagu, igaba tu gatu ẽe ta ko gaas ka nxàea tseegukagu sa dtcòm̀ tama.
\v 12 Nqõóm di zi gúù zi kar ko kgꞌui cgoa tu u igaba tu dtcòm̀ tama, ka tua gha ntama ma dtcòm̀, ncẽè nqarikgꞌai di zi gúù zi kar kòo kgꞌui cgoa tu u ne?
\v 13 Cúí khóè ga qanega nqarikgꞌai koe qaò ta ga hãa, ẽe nqarikgꞌai koe guu a xoana hãam oose, Khóèm dim Cóá ba, ncẽe nqarikgꞌai koe hãa ba.
\p
\v 14 “Eẽm kò ma Moshe tchàa-xgóós koe cgꞌao ba ma ghùi khamaga ma méém Khóèm dim Cóá ba ma ghùiè,
\v 15 nakam gha nxãasega wèém \add khóèm\add* ẽe ko Gam koe dtcòm̀ ba chõò tamas kgꞌõè sa úú.
\v 16 Nqari ba nqõó ba ncẽeta noose ncàm̀a hãa domkam kò Gam dim Cóám cúíse ábàèa hãa ba tcgꞌòóa hãa khama, nxãasegam gha dìím wèém ẽe ko Gam koe dtcòm̀ ba táá kaàkaguè, igabam gha chõò tamas kgꞌõè sa úú ka.
\v 17 Nqari ba kò Gam dim Cóám gha hàà nqõó ba xgàra ka tsééa óá Me tama, igabam kò hààm gha nqõó ba kgoara ka tsééa óá Mea hãa.
\v 18 Eẽ ko Gam koe dtcòm̀ ba xgàraè tite, igaba gaam ẽe Gam koe dtcòm̀ tama ba nxãakamaga xgàraèa hãa, Nqarim dim Cóám, ncẽe cúíse ábàèa hãam koem kò táá dtcòm̀ khama.
\v 19 Ncẽea xgàrakus \add ko ma tséé\add* ga a: Xꞌáà ba kò nqõómkgꞌai koe hààraa, igabaga i kò khóèan ntcùúan ncàm̀a hãa xꞌáàn ka, gaan di zi tséé zia kò cgꞌãè zi i domka.
\v 20 Wèém khóèm ẽe ko cgꞌãèan kúrú ba xꞌáàn hòrea, a xꞌáàn koe hàà tite khama, nxãasega i gha gam di \add cgꞌãè\add* tsééan táá xꞌáíse ka.
\v 21 Igaba dìím wèém ẽe ko tseeguan kúrú ba ko xꞌáàn koe hàà, nxãasega i gha gam di tsééan qãèse bóòse ka, Nqarim ko ma tcꞌẽe khamam ma kúrúa hãa sa,” tam méé.
\s Jeso ba hẽé naka Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba hẽéthẽé e
\p
\v 22 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koe xu kò Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé xu Jutea dim nqõóm koe qõò. Gaa koem kò síí gaxu cgoa ão, a ba a \add khóè ne\add* tcguù-tcguu.
\v 23 Me kò thẽé Johane ba Ainone koe \add khóè ne\add* tcguù-tcguu, ncẽe kò Salime dim xꞌáém ka cúùse hãam xꞌáé ba, gaa koe i kò tshàan káí i khama, ne kòo khóè ne gaa koe qõòa tcguù-tcguuè.
\v 24 Johane ba kò qanega qáé-nquus koe tcãàè ta ga hãa khama.
\p
\v 25 Xu kò Johanem di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cꞌẽem Jutam cgoa qꞌano-qꞌanosean dis ntcoeku sa ghùi.
\v 26 Ka xu kò Johanem koe síí, a bìrí me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao tseè, ẽe kò tsáá cgoa Jorotane ka ncìí za hànam Khóè ba, ẽe tsi kò Gam ka nxàea tseegukagua hãa ba ko ncẽeska \add khóè ne\add* tcguù-tcguu, i ko wèé khóèan Gam koe síí,” témé.
\p
\v 27 Me Johane ba xo̱a xu a máá: “Khóè ba cuiskaga cúí gúù ga qꞌõòa hãa tite, nqarikgꞌai koem kò guu naka máàè e tama ne.
\v 28 Gaxao igaba xao ga tíí ka nxàea tseegukagu ẽer kòo máá: ‘Tíí ra Krester tama ra a, igaba ra Gam ko hààs cookgꞌai koe tsééa tcgꞌòóèa hãa,’ témé ka.
\v 29 Eẽ séè-kgꞌaos cgoa hàna ba séè-kgꞌao me e, me séè-kgꞌaom dim tcáràm ẽe téé a ko komsana me ba ko kaisase séè-kgꞌaom dim dòm̀ ba qãè-tcaoa máá. Gaa domka i ncẽeska tiri qãè-tcaoan cgꞌoèa hãa.
\v 30 Gam di cgáéan méé i kaisase càùse, naka i tiri cgꞌáré-cgꞌárésean kaisase nqãaka síí,” tam méé.
\p
\v 31 Eẽ tcꞌamaka guua ba wèé ne ka tcꞌamaka hàna. Eẽ nqõómkgꞌai koe guua ba nqõómkgꞌai di me e a ko nqõómkgꞌai di zi gúù zi ka kgꞌui. Eẽ nqarikgꞌai koe guua hãa ba wèé ne tcꞌamkgꞌai koe hàna.
\v 32 Eẽm bóòa hãa, a kóḿa hãa gúùa nem ko nxàea tseegukagu, igaba i cúí khóè ga Gam ko nxàea tseegukagu sa dtcòm̀ tama.
\v 33 Khóèm ẽe ko Gam ko nxàea tseegukagu sa dtcòm̀ ba ko Nqari ba tseegu di Me e sa nxàea tcgꞌòó.
\v 34 Eẽm Nqari ba tsééa tcgꞌòóa hãa ba ko Nqarim di kgꞌuian kgꞌui khama, tcꞌãò-tcꞌão sa nqáéa hãasem ko Nqari ba Tcꞌẽe ba máà \add Me\add* khama.
\v 35 Xõò ba Gam dim Cóá ba ncàm̀a hãa, a wèé zi gúù zi Gam tshàu qꞌoo koe tcana hãa.
\v 36 Dìím wèém ẽe ko Cóám koe dtcòm̀ ba chõò tamas kgꞌõè sa úúa hãa, igaba ẽe ko Cóá ba xguì ba cuiskaga kgꞌõèan hòò tite, i gha Nqarim di xgóàn gaam koe hãa.
\c 4
\s Jeso ba ko Samaria dis khóès cgoa kgꞌui
\p
\v 1-3 Jeso ba kò káí xgaa-xgaase-kgꞌaoan kúrú, a ba a Johane ba nqáéa hãase káí ne khóè ne tcguù-tcguu. Xu kò Farasai xu ncẽe sa kóḿ. (Igabam ko Jeso ba tcguù-tcguu tama, xu kòo Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ko tcguù-tcguu.) Eẽm ko Jeso ba ẽe kò nxàeè sa kóḿ, kam kò Jutea koe guu a ba a gaicara Galilea koe ka̱bise kgꞌoana.
\p
\v 4 Samaria dim nqõóm koe méém tcana tcgꞌoas gúù si i kò ii.
\v 5 Me Samaria koe hànam xꞌáé-coam Sikare ta ko ma tciièm koe síí tcãà, cꞌẽem xháràm Jakobem kò cóásem Josefa ba máà hãam koe.
\v 6 Me kò Jakobem dim tsàù ba gaa koe hãa. Me kò Jeso ba qáòs qõòs koem guua hãa khama xhõea hãa, khamam kò gaam tsàùm qàe koe síí ntcõóa-ntcõe, koaba nqáè e kò ii.
\p
\v 7 Si ko Samaria dis khóè sa gaa koe hàà, tshàa nes gha hàà xài ka, Me Jeso ba bìrí si a máá: “Tshàan au Ter kgꞌáà,” témé.
\v 8 (Xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xꞌáém koe tcana hãa, síí xu gha tcꞌõoan xꞌámá ka.)
\v 9 Si Samaria dis khóè sa bìrí Me a máá: “Tsáá Tsi Juta Tsi i, ra tíí Samaria dir khóè ra a. Ka Tsia ga nxãaska ntama ma tshàan dtcàrà te?” témé. Juta ne hẽé naka Samaria ne hẽéthẽéa ko xgꞌae qgáìa káà a khama.
\p
\v 10 Me Jeso ba xo̱a si a máá: “Nqarim dis máàku sa si kò qꞌana hãa ne, a Dìím ko dtcàrà si sa qꞌana hãa, ne si ga ko sáá dtcàrà Mea hãa, Me ga kò kgꞌõèan di tshàan máà sia hãa,” témé.
\v 11 Si khóè sa bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, xài cgoa Tsi ga gàba Tsi úú tama, me tsàù ba nqúù qꞌane me e. Ka Tsia ko nxãaska gaa kgꞌõèan di tshàan nda hòò?
\v 12 A Tsáá Tsia gatá ka xõòm Jakobem ka kaia hãa, ncẽe kò tsàù ba máà ta ba, i kò gabá hẽé, naka gam ka cóáse ga xu hẽé, naka gam di kgꞌoo-coan hẽéthẽé gam koe kgꞌáà ba?” témé.
\p
\v 13 Me Jeso ba xo̱a si a máá: “Wèém khóèm ncẽe tshàan ko kgꞌáà ba gha gaicara cáḿ.
\v 14 Igaba dìím wèém ẽe gha tshàan ẽer gha máà me kgꞌáà ba gaicara chõò tamase cáḿa hãa tite. Igaba wèém ẽer gha ko ncẽe tshàan máàm koe i gha chõò tamas kgꞌõès di tshàan di tsgórèan kúrúse,” tam méé.
\v 15 Si khóè sa bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, ncẽe tshàan máà te, nakar gha nxãasega táá gaicara cáḿ guu, naka ra nxãasega ncẽe koe hàà xàian ka táá ncẽeta noom dàò ba qõò guu,” témé.
\p
\v 16 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Qõò naka sia síí sarim khóè ba tcii na ka̱bise na hàà,” témé.
\v 17 Si khóè sa xo̱a Me a máá: “Khóè bar úú tama,” témé.
\p Me Jeso ba bìrí si a máá: “Tseegu si ko, ẽe si ko máá, khóè ba si úú tama, témé ka.
\v 18 5 xu khóè xu si kò úúa hãa, igaba si ncẽeska úúam khóè ba sarim tama me e. Eẽ si ko nxàe gúùa nea tseegu u,” témé.
\v 19 Si khóè sa bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, Tsáá Tsia porofiti Tsi i sar ko bóò.
\v 20 Gatá ka xõò ga xua kòo ncẽem xàbìm koe còrè, igaba tu ko gatu máá, Jerusalema ba gaam qgáìm gaa koe méé ta còrèm ga me e, témé,” tas méé.
\p
\v 21 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Khóè seè, dtcòm̀ ẽer ko méés gúù sa: Xꞌaè ba ko hàà ncẽem xàbìm koe kana Jerusalema koe ga igaba tu Abo ba còrèa hãa tite ba ke.
\v 22 Gatu Samaria tua kò cꞌúùa tu hãa gúùan còrè, ta ko sita \add Juta ta\add* qꞌana ta hãa sa còrè, kgoarasea nea Juta ne koe guua hãa khama.
\v 23 Igabam ko xꞌaè ba hàà, a nxãakamaga hààraa, ncẽe tseeguan di dqo̱m̀-kgꞌaoan gha Tcꞌẽem koe hẽé naka tseeguan koe hẽéthẽé Abo ba dqo̱m̀ ba. Abo ba ko gatà ii ne dqo̱m̀-kgꞌao ne qaa khama.
\v 24 Nqari ba Tcꞌẽe Me e, ke méé ne Gam di ne dqo̱m̀-kgꞌao ne Tcꞌẽe ba hẽé naka tseeguan koe hẽéthẽé dqo̱m̀ Me,” tam méé.
\v 25 Si khóè sa bìrí Me a máá: “Mesiam Kreste ta ko ma tciiè ba ko hàà sar qꞌana hãa. Eẽm ko hàà nem gha hàà wèé zi gúù zi ka bìrí ta a,” témé.
\p
\v 26 Me Jeso ba xo̱a si a máá: “Tíí ncẽe ko sáá cgoa kgꞌui Ra gar ga Ra a,” témé.
\p
\v 27 Xu gaa xꞌaè kaga Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka̱bise. Eẽ xu ko hàà ka xu kò sao-xgꞌae Me Me hãa a ko khóès cgoa kgꞌui xu are. Igaba i ko táá cúía xu ga tẽè a máá: “Dùú sa Tsi ko qaa?” kana “Dùús domka Tsia ko gas cgoa kgꞌui?” témé.
\p
\v 28 Kas ko gas dim gàbam xài cgoa di ba guu, a sa a xꞌáé-dxoom koe ka̱bise a síí khóè ne bìrí a máá:
\v 29 “Hàà naka síí wèé zi gúù zi ẽer kúrúa hãa zi ka bìrí tea hãam Khóè ba bóò. A Gaam Krestem ga ba ga ii?” témé.
\v 30 Ne xꞌáé-dxoom koe guu a ne a Gam koe síí.
\p
\v 31 Xu gaa xꞌaè kaga Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Gam cgoa kgꞌui a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌaoè, tcꞌõó,” témé.
\v 32 Me bìrí xu a máá: “Tcꞌõó Ra gha tcꞌõoa ner Tíí úúa hãa, gaxao ka cꞌúùèa hãa a,” témé.
\v 33 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xóé a bìríku a máá: “Ncãa i gáé cꞌẽe khóèan tcꞌõoan óága máá Me?” témé.
\p
\v 34 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tiri tcꞌõoa nea Gaam ẽe tséé Tea hãam ko tcꞌẽe sa kúrú si i, naka Gam dis tséé sa xgꞌara-xgꞌara sa hẽéthẽé e.
\v 35 Ncẽeta tu gáé gatu méé tama: ‘4 nxoea nea qaùa hãa, me ko nxãwa xꞌaèm tcꞌõoan méé i khõáè di ba hàà,’ témé tama? Bóò, bìrí xao or ko, ghùi-kgꞌai xao naka bóò xháràn ma xꞌãéa hãa, a i a khõáè i gha sa tééa máána hãa.
\v 36 Eẽ ko tcꞌõoan khõá ba ko surutaè, a ba a ko chõò tamas kgꞌõès di tcꞌáróan sáà-xgꞌae, tsara gha nxãasega ẽe ko xhárà ba hẽé naka ẽe kò khõá ba hẽéthẽé tsara xgꞌae a qãè-tcao.
\v 37 Ncẽem kgꞌui ba tseegu me e khama, ncẽe ko máá: ‘Cꞌẽe ba ko xhárà, me ko cꞌẽe ba khõá!’ témé ba.
\v 38 Tséé xaoa Ra hãa, síí xao gha ẽe xao tséé tama koe khõá ka. Cꞌẽe nea gaa koe tsééa hãa, xao ko gaxao gane di tsééan koe tcuù,” tam méé.
\p
\v 39 Ne kò káí ne Samaria ne ẽem xꞌáé-dxoom di ne Gam koe dtcòm̀, kgꞌuim khóès kò nxàea tseegukagua hãam domka, ncẽe kòo máá: “Wèé zi gúù zi ẽer kúrúa hãa zi kam bìrí tea hãa,” témé ba.
\v 40 Eẽ ne ko Samaria ne Gam koe hàà, ka ne kò dtcàrà Me gane cgoam gha hãa sa, Me cám̀ cáḿan hãa cgoa ne.
\p
\v 41 Ne kò Gam di kgꞌuian domka kaisase káí ne dtcòm̀.
\v 42 A ne a khóè sa bìrí a máá: “Ncẽeska ta ẽe si nxàea hãa gúùan domka cúí dtcòm̀ tama, igaba ta ncãa kóḿa mááse Me, a ta a ncẽem khóè ba nqõóm dim Kgoara-kgꞌao Me e sa ncẽeska qꞌana hãa,” ta ne méé.
\p
\v 43 Eẽ tsara cáḿ tsara qãá qꞌoo koem kò gaa koe tcgꞌoa a Galilea koe qõò.
\v 44 (Jeso ba kò Gam ka nxàea tseegukagua hãa, porofiti ba gam dim xꞌáém koe dtcòm̀mè tamam khóè me e sa khama.)
\v 45 Eẽm ko Galilea koe tcãà, ka ne kò Galilea di ne khóè ne qãèse hààkagu Me. Wèé zi gúù zi ẽem kò Jerusalema koe kõ̱ès dim cáḿ ka kúrúa hãa zi ne kò bóòa hãa khama, gane igaba ne ko gaas kõ̱ès koe hààraa khama.
\s Jeso ba ko xꞌaiga-coam dim cóá ba qãèkagu
\p
\v 46 Gaiam kò Kana \add dim xꞌáém\add* koe síí Galilea di i, ncẽe gaa koem kò tshàan kúrú i gõé ii koe. Me kò Kaperenaume koe cꞌẽem tcꞌãà-cookgꞌai ba hãa, ncẽe gam dim cóám kòo tsàa ba.
\v 47 Eẽm ko Jeso ba Jutea koe guu a Galilea koe hààraa hãa sa kóḿ, kam kò Gam koe síí a dtcàrà Me, hààm gha gam dim cóá ba kgꞌõèkagu ka, ncẽe ko xꞌoos qàe koe hãa ba.
\p
\v 48 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi hẽéthẽé tu kò bóò tama ne tu cuiskaga dtcòm̀ tite,” témé.
\v 49 Me xꞌaiga-coa ba bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, cóám tirim xꞌóó tamas cookgꞌai koe hàà,” témé.
\p
\v 50 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Tsarim cóá ba gha kgꞌõè ke qõò,” témé. Me khóè ba ẽem Jeso ba bìrí mea kgꞌuian dtcòm̀, a ba a qõò.
\v 51 Qanegam dàòm qꞌoo koe hãa a ko qõò, ka xu kò gam di xu qãà xu qãè tchõàn gam dim cóá ba kgꞌõèa hãa di cgoa hàà xgꞌae cgoa me.
\v 52 Me dùútsa xꞌaèm kam kò cóá ba qãè sa tẽè xu, xu bìrí me a máá: “Ncẽe ncãa nqáém cáḿ ka i ncãa tcììan guu me, koaba di xꞌaè ka,” témé.
\v 53 Me kò cóám ka xõò ba nxãaska qꞌana hãa gaam xꞌaèm ẽem ka gam kò Jeso ba bìrí mea hãa a máá: “Tsarim cóá ba gha kgꞌõè,” témé sa. Ka ne kò gabá hẽé naka gam dim nquum di ne wèé ne hẽéthẽé dtcòm̀.
\p
\v 54 Ncẽea kò cám̀ dis xꞌáís ga si i, Jesom kò Jutea koe guu a Galilea koe hàà kam kò kúrúa hãa sa.
\c 5
\s Jeso ba ko khóè ba tèbem koe qãèkagu
\p
\v 1 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Jeso ba Jerusalema koe qõò, cꞌẽes kõ̱ès Juta ne di sa kò gaa koe hàna khama.
\v 2 Nxãaskas kò Jerusalema koe heke-kgꞌáḿ sa hàna, ncẽe kò ‘Ghùuan dis Heke-kgꞌáḿ sa’ ta ma tciiè sa. Me kò ncẽes heke-kgꞌáḿs qàe koe tèbe ba hãa, Hebera dis kgꞌuis ka ko ‘Betesata’ ta ma tciiè ba, 5 zi xàò-xao zi kò úúa hãa ba.
\v 3 Gaa zi xàò-xao zi koe ne kò káí ne khóè ne tsàako ne hãa, káà tcgáí ne hẽé naka qõò tama ne hẽé naka nqo̱ara ne hẽéthẽé e.
\v 4 \f + \fr 5:4 \ft Cꞌẽe zi tcgãya zi Gerika di zi ncẽe xùri ko kgꞌuian úúa: “a ne a ko tshàan di ko̱bi-ko̱bisean qãà. \fv 4\fv* Moengele ba ko kuri cꞌẽe xꞌaè ka gaam tshàam koe xõa, a tshàan ko̱bi-ko̱bi khama. Me ẽe tcꞌãà a tshàam koe hààraam khóè ba tcãà a wèés tcììs ẽem ga úúa hãas koe qãèkaguè, ẽe i ko tshàan ko̱bi-ko̱biè ka.”\f*
\v 5 Nxãaskam kò cꞌẽem khóè ba gaa koe hàna, 38 kurian kòo úú a kò tsàa ba.
\v 6 Eẽm ko Jeso ba bóò me, me gaa koe xóé-xõe, kam kò ncìísem tsàara hãa sa bóòa qꞌãa, a tẽè me a máá: “A qãè kgꞌoana tsia?” témé.
\v 7 Me ẽem tcìì-khoe ba xo̱a me a máá: “Xꞌaigaè, cúí khóè gar úú tama ẽem kòo tshàa ba ko̱bi-ko̱bise ne gha gaam koe tcãà te e. Eẽr kò tcãà kgꞌoana ne i ko cꞌẽe khóèan tíí ka tcꞌãà a tcãà,” tam méé.
\p
\v 8 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Tẽe naka tsarim tcoà ba séè naka tsia qõò,” témé.
\v 9 Me gaam khóè ba kúúga qãè. A ba a gam dim tcoà ba séè, a qõò.
\p Eẽm cáḿ ba kò Sabata dim cáḿ me e.
\v 10 Ka xu kò Juta xu ẽe ko qãèkaguèam khóè ba bìrí a máá: “Sabata dim cáḿ me e khama tsi tsarim tcoà ba tsi ga séè sa kgoara mááè tama,” témé.
\v 11 Me xo̱a xu a máá: “Khóèm ẽe qãèkagu tea ba ncãa bìrí te a máá: ‘Tsarim tcoà ba séè naka tsia qõò,’ témé,” tam méé.
\v 12 Ka xu kò tẽè me a máá: “Dìí ba ẽem khóè ba ncẽe ko máá, tcoà ba méé tsi séè naka qõò, témé ba?” ta xu méé.
\v 13 Igabam kò ẽe qãèkaguèam khóè ba cꞌúùa hãa dìí Me e kò ii sa, Jeso ba kò qõòa hãa, ne kò gataga gaam qgáìm koe kò hãa ne khóè ne káí ne e thẽé khama.
\p
\v 14 Eẽ zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Jeso ba tempelem koe sao-xgꞌae me, a bìrí me a máá: “Bóò, ncẽeska tsi qãè tsi i. Táá méé tsi gaicara chìbian kúrú guu, nxãasega i gha kaisase cgꞌãè gúùan táá kúrúse cgae tsi ka,” témé.
\v 15 Me gaam khóè ba tcgꞌoa, a síí Juta xu bìrí, Jeso Me e kò ii, ncẽe kò qãèkagu mea hãa ba sa.
\p
\v 16 Ka xu kò gaas kaga Juta xu \add tshoa-tshoa a\add* Jeso ba xgàra, Sabata dim cáḿ kam kò ncẽe zi tséé zi kúrúa hãa khama.
\v 17 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Tirim Abo ba ko wèé xꞌaè ka tséé, ncẽeskaga igaba, Ra ko Tíí igaba thẽé tséé,” témé.
\p
\v 18 Gaa domkaga ne kò Juta ne cgꞌõo Me ne gham dàò ba kaisase tcgꞌaì-tcaoa hãase qaa, Sabata dim cáḿ di xꞌáèan cúím kò khõá tama, igabam kò thẽé máá, Nqari ba Gam ka Xõòm tcꞌáró-tcꞌaro Me e, ta mééa, a kòo Nqarim cgoa tcꞌãò-tcꞌãose.
\s Jesom di qaria ne
\p
\v 19 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Cuiskagam Cóá ba cꞌẽe gúù cúí ga kúrúa hãa tite, igabam gha ẽem ko Xõò ba bóò Me ko kúrús cúí sa kúrú. Wèés ẽem ko Xõò ba kúrú sam ko Cóá ba gataga thẽé kúrú khama.
\v 20 Xõò ba Cóá ba ncàm̀a hãa, a ko wèé zi ẽem ko kúrú zi xꞌáí Me. A ba a gha ncẽe zi tséé zi ka kaia hãa zi \add tséé zi\add* xꞌáí Me, nxãasega tu gha are ka.
\v 21 Eẽm ko Xõò ba ẽe xꞌóóa hãa ne ghùi a kgꞌõèkagu khamagam gha ma Cóá ba ẽem ncàm̀a hãa ne kgꞌõèkagu.
\v 22 Abo ba cúí khóè ga xgàra tama, igabam Cóáse ba wèé qarian xgàran di máàna hãa,
\v 23 nxãasega ne gha wèéa ne ga Cóá ba tcom ka, ẽe ne ma Xõò ba tcoma hãa khamaga ma. Eẽ Cóá ba tcom tama nea Xõòm ẽe tséé Mea hãa ba tcom tama.
\p
\v 24 “Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Eẽ ko Tiri kgꞌuian komsana, a ko Gaam ẽe tséé Tea hãam koe dtcòm̀, ba chõò tamas kgꞌõè sa úúa hãa, a xgàrakuan koe tcãà tite, igabam xꞌooan koe tcgꞌoara hãa, a kgꞌõèan koe tcana hãa.
\v 25 Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Xꞌaè ba ko hàà, a nxãakamaga hààra xgꞌaraa, ẽe xꞌóóa hãa ne gha Nqarim dim Cóám dim dòm̀ ba kóḿ ba, ne gha gane ẽe ko kóḿ Me ne kgꞌõè.
\v 26 Eẽm ma Xõò ba ma Gam ka kgꞌõèan úúa hãa khamagam gataga thẽé Cóáse ba qarian máàna hãa, Gam kam gha kgꞌõèan úú di i.
\v 27 A ba a \add Cóá ba\add* xgàram gha di qarian máàna hãa, Khóèm dim Cóá Me e khama.
\v 28 Táá méé tu ncẽes gúùs ka arekaguè guu, xꞌaè ba ko hàà wèé ne ẽe tcꞌám̀ zi koe hàna ne gha Gam dim dòm̀ ba kóḿ ba ke,
\v 29 a ne a gha \add gane di zi tcꞌám̀ zi koe\add* tcgꞌoa: ẽe kò qãèan kúrúa hãa ne gha tẽe a kgꞌõè, ne gha ẽe kò cgꞌãèan kúrúa hãa ne tẽe a xgàraè.
\v 30 Tíí ra cúí gúù ga cúía kúrúa hãa tite. Eẽr ko ma Abom koe ma kóḿ khamar ko ma xgàra, i Tiri xgàra-qꞌooan tchàno o, Tíí ko tcꞌẽe sar qaa tama, igabar ko ẽe tséé Tea hãam ko tcꞌẽe sa kúrú khama.
\s Jesom ka nxàea tseegukagua ne
\p
\v 31 “Tíí kar kòo nxàea tseegukagua mááse nes Tiris nxàea tseegukagu sa cuiskaga tseegu di sa ii tite.
\v 32 Cꞌẽe ba hàna ẽe ko Tíí ka nxàea tseegukagu ba, Ra qꞌana hãa ẽem gha ko Tíí ka nxàea tseegukagus kgꞌui sa tseegu di si i sa.
\v 33 Johanem koe tu kò khóèan tsééa úú, me kò síí tseeguan nxàea tseegukagu.
\v 34 Khóèan di nxàea tseegukagua ner ko dtcòm̀s tama si i, igabar ko ncẽe zi gúù zi kgꞌui, kgoaraè tu gha ka.
\v 35 Johane ba kò xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúùs ka̱ruko a ko xꞌáàs khama ii, tu kò xꞌaè-coam ka tu gha gam di xꞌáàn koe qãè-tcao sa tcꞌẽe.
\p
\v 36 “Nxàea tseegukagu sar úúa, ncẽe Johanem dis kaga kaia hãa sa. Ncẽe zi tséé zim Abo ba máà Tea hãa, xgꞌara-xgꞌara zir gha ka, gazi ncẽer ko kúrú zi ko Tíí ka nxàea tseegukagu khama, Abom tséé Tea hãa sa.
\v 37 Abom ncẽe tséé Tea hãa ba Tíí ka nxàea tseegukagua hãa. Tu gatu qanega dòm̀a ba kóḿ ta ga hãa, kana kgꞌáía ba igabaga tu bóò ta ga hãa.
\v 38 Gam di kgꞌuian igaba i gatu koe hãa tama, ẽem tsééa hãa ba tu dtcòm̀ tama khama.
\v 39 \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi tu ko kaisase bóò qꞌoo, gatua tcꞌẽea máá, gazi koe tu gha chõò tamas kgꞌõè sa hòò, ta tcꞌẽea khama. Igabaga zi ko \add ẽe zi Tcgãya zi\add* Tíí ka nxàea tseegukagu.
\v 40 Igabaga tu ko Tíí koe hààn xguì, hàà tu gha kgꞌõèan hòò ka.
\p
\v 41 “Dqo̱m̀kua ner khóèan koe qaa tama.
\v 42 Igabar qꞌana hãa nta ii tu khóè tu u sa, Nqarim di ncàm̀kuan tcáóa tu qꞌoo koe úú tama tu.
\v 43 Abom dim cgꞌõèm cgoar hààraa, igaba tu kò táá séèa mááse Te. Igabaga ncẽè cꞌẽem khóèm kòo gam di cgꞌõèan cgoa hàà ne tu ko séèa mááse me.
\v 44 Nta tu gha ma dtcòm̀, ncẽè gatu ka cꞌẽea ne koe cúíga tu kòo dqo̱m̀an qaara mááse, a tu a Nqarim cúím koe guua hãa dqo̱m̀an qaa tama ne?
\p
\v 45 “Igaba méé tu táá tcꞌẽea máá, Nqarim cookgꞌai koer gha Tíí chìbi-chibi tu u, ta tcꞌẽea guu. Gatua gha chìbi-chibi tu um khóè ba Moshe me e, gatu di nqòòan tu gam koe tòóa hãa ba.
\v 46 Ncẽè Moshe ba tu kò dtcòm̀a hãa, ne tu ga kò Tíí thẽé dtcòm̀ Tea hãa, Tíí kam góáa hãa khama.
\v 47 Igaba ncẽè gam góáa hãa zi tu kò dtcòm̀ tama, ne tua gha nxãaska Tíí ko méé zi ntama dtcòm̀?” tam Jeso ba méé.
\c 6
\s Jeso ba ko 5,000 ne khóè ne tcꞌõókagu
\r (Mt 14:13-21; Mk 6:30-44; Lk 9:10-17)
\p
\v 1 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Jeso ba Galilea dim tshàam ka cꞌẽe xòèa ba za tchoaba, ncẽe Tiberia di ta kòo ma tciiè e.
\v 2 Si kò kaias xgꞌaes khóè ne di sa xùri Me, ẽe kòo tsàa ne khóè ne koem kò kúrú zi xꞌáí zi ne kò bóò khama.
\v 3 Me Jeso ba xàbìm di cꞌẽe xòèa ba za qꞌábà qaò, a síí Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa gaa koe ntcõó.
\v 4 Si kò Juta ne dis kõ̱ès Paseka di sa cúù si i.
\p
\v 5 Eẽm ko Jeso ba ghùi-kgꞌai a ko kaias xgꞌaes khóè ne di sa bóò si ko Gam koe hàà, kam kò Filipi ba bìrí a máá: “Nda xae gha síí péréan xꞌámá, ncẽe ne khóè ne gha hàà tcꞌõó o?” témé.
\v 6 (Ncẽetam ko ma kúrúa bóòa ba domka tẽè me, tcꞌẽea ba koem kò nxãakamaga qꞌana hãa dùú sam gha kúrú sa khama.)
\p
\v 7 Me Filipi ba xo̱a Me a máá: “Khóèm ko 8 nxoean qꞌoo koe gàbakaguè maria ne cuiskaga tcꞌãò tite, ncẽeta noo ne khóè ne tcꞌõókagua ne!” témé.
\p
\v 8 Me Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cꞌẽem Anteream ncẽe Simonem Peterem ka káímkhoe ba kgꞌui a máá:
\v 9 “Cꞌẽem cóá ba ncẽe koe hãa, 5 xu péré xu hẽé naka cám̀ xꞌaù tsara hẽéthẽé qgóóa hãa ba, ka sa ncẽe sa dùú cgáé saa ncẽeta noo ne khóè ne koe?” témé.
\p
\v 10 Me Jeso ba máá: “Khóè ne xao bìrí naka ne ntcõó,” témé. Káí dcãa nea kò ẽem qgáìm koe hãa khama. Ne kò wèé ne khóè ne ntcõó, 5,000 khama noo xu khóè xu u kò ii.
\v 11 Me Jeso ba nxãaska péré xu séè, a ba a Nqari ba qãè-tcaoa máá, a khóè ne ẽe koe kò ntcõóa-ntcõe ne máà xu, ne kò ẽe ne ko ma tcꞌẽe khama ma tcꞌõó. A ba a kò xꞌaùan ka thẽé gataga hẽé.
\p
\v 12 Eẽ ne ko wèé ne tcꞌõóa xgꞌara a ko xgꞌãà, kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Sáà xgꞌae péré qàmàn ẽe qaùa hãa a, naka i gha nxãasega táá cúí gúù ga nco̱iè guu,” témé.
\v 13 Xu kò ẽe khóè ne ka kò tcꞌõóa qaùè péréan ka 12 xu qꞌore xu péré qàmàn di xu tcãà, xu cgꞌoè, ẽe xu péré xu 5 xu koe guu a.
\p
\v 14 Eẽ ne ko khóè ne xꞌáís ẽem kò Jeso ba kúrúa hãa sa bóò, ka ne ko tshoa-tshoa a máá: “Tseegukagam Gaam porofitim ga Me e nqõóm koe ga ko hàà ba,” témé.
\v 15 Me kò Jeso ba, hàà ne ko kgãà ka séè a xꞌaiga ba kúrú Me sa nxãakamaga qꞌana hãa, khamam kò tcgꞌoaragu ne a xàbìm koe qõò.
\s Jeso ba ko tshàam tcꞌamkgꞌai koe qõò
\r (Mt 14:22-33; Mk 6:45-52)
\p
\v 16 Eẽ i ko dqòa ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tshàam koe qõò,
\v 17 a xu a síí dxòrom koe tcãà a tshàa ba tchoaba a Kaperenaume koe qõò. Ntcùú u kò ii, Me kò Jeso ba qanega hàà cgae xu ta ga hãa.
\v 18 Tshàa ne kò ko̱bi-ko̱bise, kaiam tcꞌãá ba kòo tcꞌãá khama.
\v 19 Eẽ xu ko 5 kana 6 di qáò-qꞌooan khama noo kilomitaran qõò, ka xu kò Jeso ba bóò Me tshàam tcꞌamkgꞌai koe ko náà qõò, a ko dxòrom koe cúù, ka xu kò qꞌae.
\v 20 Igabam kò bìrí xu a máá: “Tíí Ra a. Ke xao táá qꞌáò guu,” témé.
\v 21 Ka xu kò dxòrom koem gha gaxu cgoa hãa sa qãè-tcaoa máána hãa, igabam kò dxòro ba ẽe xu kòo qõòm nqõóm koe kúúga síí tcãà, a síí góḿankgꞌai koe téé.
\p
\v 22 Xùrikom cáḿ kas kò khóè ne dis xgꞌaes ẽe kò tshàam ka ncìí za hãa sa cúím dxòro ba hãa sa bóò, Me Jeso ba qanega Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa gaam koe tcãà ta ga hãa, igaba xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu cuiaga qõòa hãa sa.
\v 23 Nxãaska xu kò cꞌẽe xu dxòro xu Tiberia koe guua hãa xu, ẽem kò Xꞌaiga ba péréan qãè-tcaoa máá xgꞌara si xgꞌae sa ntcõó a ko tcꞌõó qgáì qàe ka cúùse hàà.
\v 24 Eẽs ko khóè ne dis xgꞌae sa Jesom káà ii, xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu thẽé káà xu u sa bóòa qꞌãa, ka ne kò dxòro xu koe tcãà a ne a Kaperenaume koe qõò, a síí Jeso ba qaa.
\s Jeso ba kgꞌõèan dim Péré Me e
\p
\v 25 Eẽ ne ko tshàam ka ncìí za síí sao-xgꞌae Me ka ne kò tẽè Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, ncẽe koe Tsi n-cáḿa hààraa?” témé.
\p
\v 26 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Xꞌáí zi tu bóòa hãa domka tu qaa Te tama, igabaga tu péréan tcꞌõó a xgꞌãà hãa domka a.
\v 27 Táá méé tu kaàko tcꞌõoan tséé-kgꞌam guu, igaba méé tu chõò tamas kgꞌõès koe gha hãa tcꞌõoan tséé-kgꞌam, Khóèm dim Cóám gha máà tu u. Nqarim Abo ba Gam koe xꞌáí sa tòóa hãa \add Gaam dim cóám ii di sa\add*,” tam méé.
\p
\v 28 Ka ne ko nxãaska tẽè Me a máá: “Dùú sa ta gha kúrú, a nxãasega Nqarim ko tcꞌẽe sa kúrú?” ta ne méé.
\p
\v 29 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Nqarim ko tcꞌẽe sa ncẽe si i: Gaam ẽem tsééa hãam koe tu gha dtcòm̀ si i,” témé.
\v 30 Ka ne kò nxãaska xo̱a Me a máá: “Dùútsa xꞌáí sa Tsi gha Tsáá kháé kúrú, ta nxãasega bóò a Tsáá koe dtcòm̀? Dùú sa Tsi gha kúrú?
\v 31 Gatá ka xõò ga nea ko tchàa-xgóós koe Mana \add ta ko ma tciiè péréan\add* tcꞌõó. Ncẽe i ma góásea a ko máá: ‘Nqarikgꞌai koe guua hãa péré nem kò máà ne ne tcꞌõó,’ témé khamaga ma,” ta ne méé.
\p
\v 32 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Moshem tama me e kò ii, ẽe nqarikgꞌai koe guua hãa péréan máà tu ua ba, igaba Abo Me e kò ii, ẽe tseegu di péréan nqarikgꞌai koe guua hãa máà tu ua ba.
\v 33 Nqarim di péréa ne Gaam ẽe nqarikgꞌai koe guu a xoana hãam ga Me e khama, nqõó ba kgꞌõèan máàna hãa ba,” tam méé.
\p
\v 34 Ne bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, ẽe péréan wèé cáḿ ka máà ta a,” témé.
\p
\v 35 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Tíí Ra kgꞌõèan dir Péré Ra a. Dìím wèém ẽe ko Tíí koe hàà ba cuiskaga xàbà hãa tite, me dìím wèém ẽe ko Tíí koe dtcòm̀ ba cuiskaga gaicara cáḿa hãa tite.
\v 36 Igaba ẽer ma bìrí tua khama: bóò Tea tu hãa igaba tu qanega dtcòm̀ tama.
\v 37 Wèém \add khóèm\add* ẽem Abo ba máà Tea hãa ba gha Tíí koe hàà, Ra dìím wèém ẽe gha ko Tíí koe hàà ba tchàa koe aagua hãa tite.
\v 38 Nqarikgꞌai koer guu a xoana hãa, hààr gha Tíí ko tcꞌẽe sa kúrú ka tamase, igaba ẽe tséé Tea hãam ko tcꞌẽe sar gha hàà kúrú ka khama.
\v 39 Ncẽea Gaam ẽe tséé Tea hãam ko tcꞌẽes ga si i: \add wèé ne khóè ne\add* ẽem máà Tea hãa ne ka méém táá cúím ga ba aaguse guu, igaba méém còo dim cáḿ ka ghùiè.
\v 40 Ncẽea Abom ko ma tcꞌẽe ga a khama: Wèém ẽe ko Cóá ba bóò, a ko Gam koe dtcòm̀ ba gha chõò tamas kgꞌõè sa úú. Ra gha nxãaska Tíí còo dim cáḿ ka xꞌooan koe ghùi me,” tam méé.
\p
\v 41 Ne kò Juta ne tshoa-tshoa a Gam ka kgꞌui-kgꞌuise, ncẽetam kò méé a máá: “Tíí Ra nqarikgꞌai koe guu a xoana hãar Péré Ra a,” ta mééa hãa khama.
\v 42 A ne a máá: “Ncẽe ba gáé Jesom tama baa, Josefam ka Cóáse ba, ncẽe xõò ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé khara ta qꞌana hãa ba? Ntama ba gha ncẽeska máá: ‘Nqarikgꞌai koer guu a xoana hãa,’ témé?” ta ne méé.
\p
\v 43 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Táá tu gatu ka kgꞌui-kgꞌuise guu.
\v 44 Cúí khóè ga cuiskaga Tíí koe hàà tite, Abom ncẽe tsééa óá Tea hãam kòo Tíí koe tsééa úú u ne cúí ga a, Ra gha còo dim cáḿ ka xꞌooan koe ghùi ne.
\v 45 Góásea i hãa porofiti xu di zi Tcgãya zi koe, a ko máá: ‘Wèéa nea gha Nqarim ka xgaa-xgaaè,’ témé. Me gha dìím wèém ẽe ko Abom koe komsana a ko Gam koe xgaa-xgaase ba Tíí koe hàà.
\v 46 Cúí khóè ga Nqari ba bóò ta ga hãa, Gaam ẽe Nqarim koe guua hãam Cúím oose. Gaam Cúí ba Abo ba bóòa hãa.
\v 47 Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Gaam ẽe ko dtcòm̀ ba chõò tamas kgꞌõè sa úúa hãa.
\v 48 Tíí Ra kgꞌõèan dir Péré Ra a.
\v 49 Gatu ka tsgõose ga xua kò tchàa-xgóós koe Mana \add ta ko ma tciiè péréan\add* tcꞌõó, a kò xꞌóó.
\v 50 Igaba nqarikgꞌai koe guua hãa Péréan ga ncẽe e, ncẽe khóèan ga tcꞌõó, a táá xꞌóó o.
\v 51 Tíí Ra kgꞌõèan dir Péré Ra a nqarikgꞌai koe guua hãa Ra. Ncẽè cꞌẽem khóèm kòo ncẽe Péréan tcꞌõó nem gha chõò tamase kgꞌõè. I ncẽe Péréan Tiri cgàa a, ncẽer gha nqõóm di kgꞌõèan di iise tcgꞌòó o.
\p
\v 52 Ne kò Juta ne xgóàse kgꞌui cgoaku a máá: “Ntama ba gha ncẽem khóè ba cgàaa ba máà ta a ta tcꞌõó?” ta ne méé.
\p
\v 53 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Tseeguan kar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Khóèm dim Cóám di cgàan tu kò tcꞌõó tama, a tu a cꞌáòa ba kgꞌáà tama ne tu gatu koe kgꞌõèan úú tama.
\v 54 Dìím wèém ẽe gha Tiri cgàan tcꞌõó, a Tiri cꞌáòan kgꞌáà ba chõò tamas kgꞌõè sa úúa hãa, Ra gha còo dim cáḿ ka xꞌooan koe ghùi me.
\v 55 Tirim cgàa baa tseegu dim tcꞌõo me e, i Tiri cꞌáòan tseegu di kgꞌáà gúù u khama.
\v 56 Dìím wèém ẽe ko Tiri cgàan tcꞌõó a ko Tiri cꞌáòan kgꞌáà ba gha Tíí koe hãa, Ra gha Tíí gam koe hãa.
\v 57 Eẽm ma kgꞌõèa hãam Abo ba ma tsééa óá Tea hãa, Ra Abom domka kgꞌõèa hãa, khamagam gha ma ẽe ko Tíía tcꞌõó Te ba Tíí domka kgꞌõè.
\v 58 Ncẽea nqarikgꞌai koe guu a xoana hãa Péréan ga a. Gatu ka tsgõose ga xua Mana \add ta ko ma tciiè péréan\add* tcꞌõó, a xꞌóóa hãa, igabagam gha ẽe gha ncẽe Péréan tcꞌõó ba chõò tamase kgꞌõè,” tam méé.
\p
\v 59 Ncẽe zi gúù zim kò ẽem kò Kaperenaume dim còrè-nquum koe hãa a ko xgaa-xgaa ka kgꞌui. \fig |LB00244.tif| span|||Khóè ba ko xgaa-xgaa-nquum qꞌoo koe nxárá.|6:59\fig*
\s Chõò tamas kgꞌõès di kgꞌuia ne
\p
\v 60 Káí xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Jesom di xu kò kóḿ Me, ka xu ko máá: “Ncẽe kgꞌuia nea qóḿ m. Dìína gha kóḿa qꞌãa a?” témé.
\p
\v 61 Me kò Jeso ba Gam ka qꞌana hãa, Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu kò gaan ka kgꞌui-kgꞌuise sa, khamam kò tẽè xu a máá: “Ncẽes gúù sa gáé ko tshúù-tshuu tcáó xao o?
\v 62 Kháé xaoa gha nta méé, ncẽè Khóèm dim Cóá ba xao kòo bóò Me ko ẽem ko kgꞌaia hãa koe qaò ne?
\v 63 Tcꞌẽe ba ko kgꞌõèan máàm ga Me e, me cgàa ba cúí hùi ga úú tama. Eẽr kò kgꞌui cgoa tu u kgꞌuia nea kgꞌõèan ko máàm tcꞌẽem koe guua hãa.
\v 64 Igaba ne gatu ka cꞌẽe ne hàna ncẽe dtcòm̀ tama ne,” tam méé. (Dìína dtcòm̀ tama, i gha dìín khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me sam kò Jeso ba tshoa-tshoases koe ga guu a qꞌana hãa khama.)
\v 65 Me gaia kgꞌui a máá: “Gaa domkar kò bìrí tua hãa a ko máá: Cúí khóè ga Tíí koe hàà tite, ncẽè Abom kò kgoara máá a tama ne, témé,” tam méé.
\p
\v 66 Eẽm xꞌaèm koe guu ka ne kò káí ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne Gam di ne kháóka tòóa dìbise a táá xùri Me.
\p
\v 67 Me Jeso ba 12 xu tẽè a máá: “Gaxao igaba xaoa qõò kgꞌoana?” témé.
\p
\v 68 Me Simone Petere ba xo̱a Me a máá: “Xꞌaigaè, dìín koe xae gha qõò? Tsáá Tsia chõò tama kgꞌõèan di kgꞌuian úúa hãa ka!
\v 69 Dtcòm̀ xae ko, a xae a qꞌana hãa Tsáá Tsia Nqarim di Tsi i sa, ncẽe Tcom-tcomsa Tsi,” tam méé.
\p
\v 70 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Tíí ga Ra gáé kò gaxao 12 xao nxárá tcgꞌòóa mááse tama? Igabam gaxao ka cꞌẽe ba dxãwa me e,” témé.
\v 71 (Jutasem, Simonem Isekariotem ka cóáse bam kòo nxàe, Jutase ba kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cꞌẽe me e, igabam kò khóè ne tshàu qꞌoo koe hàà tcãà Me khama.)
\c 7
\s Jeso ba hẽé naka qõese ga xu hẽéthẽé e
\p
\v 1 Eẽ zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Jeso ba Galilea koe qõòa te, Juta ne \add di xu kaia xu\add* kò cgꞌõo Me kgꞌoana hãa khamam kò Jutea koem gha qõòa te sa tcꞌẽe tama.
\v 2 Me kò xꞌaèm Juta ne di zi xháì zi tshào dis kõ̱ès di ba cúù me e,
\v 3 xu kò Jesom ka qõese ga xu bìrí Me a máá: “Ncẽe koe méé Tsi tcgꞌoa naka Tsia Jutea koe qõò, naka ne Tsari ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne síí nxãasega kúrú Tsi ko zi gúù zi bóò.
\v 4 Cúí khóè ga káà a gaan di zi gúù zi gha xàìa hãase kúrú u, qꞌãaè i gha sa i ko tcꞌẽe ne. Gaa domka méé Tsi nqõóm koe xꞌáíse!” témé.
\v 5 Xu kò Gam ka qõese ga xu igaba Gam koe dtcòm̀ tama khama.
\p
\v 6 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tirim xꞌaèm qãè ba qanega hàà ta ga hãa, igaba i gaxao ka wèé xꞌaèan ga qãèa máá xaoa hãa.
\v 7 Nqõó ba cuiskaga gaxaoa hòre xao o tite, igabam Tíía hòre Tea, cgꞌãè zi tséé zi ẽem ko kúrú zir ko nxàea tseegukagu khama.
\v 8 Qõò xao kõ̱ès koe gaxao ka. Tíí kam xꞌaè ba qanega hàà ta ga hãa khamar síí tite ke,” témé.
\v 9 Ncẽetam ko méé kam kò Galilea koe qaù.
\s Jeso ba ko xháì zi tshào dis kõ̱ès koe xgaa-xgaa
\p
\v 10 Eẽ xu ko qõese ga xu kõ̱ès koe qõò, kam kò Gam igaba thẽé xgoaba a qõò, khóè ne ka hòòè tamase igaba xàìa hãase.
\v 11 Xu kò Juta xu kõ̱ès koe qaa Me a tẽè a máá: “Gaam Khóè ba nda?” témé.
\p
\v 12 Eẽ zi xgꞌae zi khóè ne di zi koe i kò Gam ka káí kgꞌui-kgꞌuisean hãa. Ne kò cꞌẽe ne máá: “Qãèm khóè Me e,” témé, ne ko cꞌẽe ne máá: “Eẽ ẽe, khóè nem ko ho̱àkagu,” témé.
\v 13 Igaba i kò cúí khóè ga kgoarasease Gam ka kgꞌui tama, Juta xu ne kòo bèe khama.
\p
\v 14 Me kò Jeso ba kõ̱ès nqáè koe tempelem koe tcãà, a xgaa-xgaa.
\v 15 Ka xu kò Juta xu kaisase are a xu a tẽè a máá: “Ncẽem khóè ba ncẽe xgaa-xgaan ntama ma hòòa, ncẽe qanegam xgaa-xgaaè e tama ka?” témé.
\p
\v 16 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tiri xgaa-xgaa nea Tiri tama. Igaba i Gaam ẽe tséé Tea hãam koe guua.
\v 17 Ncẽè cꞌẽem khóèm kòo \add Nqarim ko\add* tcꞌẽe sa kúrú kgꞌoana hãa, nem gha bóòa tcgꞌòó, Tiri xgaa-xgaan Nqarim koe guua hãa, kana Ra ko Tíí ka kgꞌui sa.
\v 18 Gaam ẽe ko cúíaga gam ka kgꞌui ba ko dqo̱m̀kuan qaara mááse. Igaba gaam ẽe tséé mea hãam di dqo̱m̀kuan ko qaa ba tseegu di me e, i gam koe cúí cgꞌãè ga káà a.
\v 19 Moshe ba gáé xꞌáè-kgꞌáḿan máà tu u ta ga hãa? Gataga i ii, igaba i cúía tu ga xꞌáè-kgꞌáḿan ko méé sa kúrú tama! Dùús domka tu ko cgꞌõo Te tu gha sa tcꞌẽe?” tam ma tẽè ne.
\p
\v 20 Si xgꞌae sa xo̱a Me a máá: “Dxãwa tcꞌẽean Tsi úúa hãa! Dìí na cgꞌõo Tsi kgꞌoana?” témé.
\p
\v 21 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Cúís tséés are-aresa sar kò kúrú, tu kò wèéa tu ga are.
\v 22 Moshe ba kò xꞌáè-kgꞌáḿan gatu di xu cóá xu tu gha qꞌãe nqãa-qgai khòo di máà tua hãa, tu ko Sabata dim cáḿ ka gatu di cóán qꞌãe nqãa-qgai khòo (ẽe xꞌáèa nea kò Moshem koe guu tama, a kò khóè xuku xu koe guua hãa igaba),
\v 23 nxãasega tu gha Moshem di xꞌáè-kgꞌáḿan komsana ka. Kháé nxãaska ncẽè cóám kò ko Sabata dim cáḿ ka qꞌãe nqãa-qgai khòoè, Moshem di xꞌáè-kgꞌáḿan gha táá ntcoeè ka, ne tu ko dùús domka xgóà cgae Tea máá, ncẽè Sabata dim cáḿ kar kò khóèm dim tcꞌáróm wèé ba qãèkagu ne?
\v 24 Táá tu tcgáían di bóò-qꞌooan cgoa bóòa tcgꞌòó guu, igaba méé tu bóòa tcgꞌòó qãè bóòa tcgꞌòóan cgoa,” tam méé.
\s Jeso ba Krestem ga baa?
\p
\v 25 Gaa domka ne kò cꞌẽe ne khóè ne Jerusalema di ne tshoa-tshoa a tẽè a máá: “A gaam khóèm tama baa ncẽe cgꞌõoa ba ko qaaè ba?
\v 26 Bóò tu, ncẽe gam ko kgoarasease kgꞌui, igaba ne cúí gúù ga Gam ka kgꞌui tama. A tseeguan kaga xu tcꞌãà-cookgꞌai xu ncẽem khóèm Kreste Me ii sa qꞌana hãa?
\v 27 Ncẽem khóèm guua hãa qgáìan ta qꞌana hãa. Igaba Krestem ko hààm xꞌaèm ka i gha cúí khóè ga cꞌúùa hãa guuam hãa qgáì,” ta ne méé.
\p
\v 28 Kam kò nxãaska Jeso ba tcꞌamaka kgꞌui, ẽem tempelem koe hãa a ko xgaa-xgaa ka a máá: “Tíí tu qꞌãa Tea hãa, a tu a thẽé ẽer guua hãa qgáìan qꞌana hãa. Tíí kar óágase tama, igabam ẽe tsééa óá Tea hãa ba tseegu di Me e, ncẽe tu gatu cꞌúùa hãa ba.
\v 29 Tíí ra qꞌãa Mea hãa. Gam koe gar guua hãa, Me tsééa óá Tea hãa khama,” témé.
\p
\v 30 Qgóó Me kgꞌoana xu kò hãa. Igaba i kò cúí khóè ga táá gaan di tshàuan tòó cgae Me, Gam dim xꞌaè ba kò qanega hàà tama khama.
\v 31 Igaba ne kò ẽes xgꞌaes koe káí ne khóè ne Gam koe dtcòm̀ a ne a máá: “Krestem kò ko hàà ne ba gha hàà ncẽem khóèm kúrúa hãa zi xꞌáí zi nqáéa hãa zi kúrú? \add Ka ncẽe ba gáé Gaam Krestem tama baa?\add*,” ta ne ma tẽèku.
\p
\v 32 Farasai xu kò khóè ne ko ma Gam ka ma kgꞌui-kgꞌuise sa kóḿ, ka xu ko kaia xu peresiti xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé tempelem di xu kòre-kgꞌao xu tsééa úú, síí xu gha qgóó Me ka.
\p
\v 33 Me Jeso ba nxãaska máá: “Gatu cgoar gha qanega xòm̀ xꞌaè-coa ba hãa, a Ra a gha Gaam ẽe tséé Tea hãam koe ka̱bise.
\v 34 Qaa Te tu gha, igaba tu hòò Te tite, a tu a ẽer hãa qgáì koe cuiskaga hàà tite,” témé.
\p
\v 35 Xu nxãaska Juta xu tẽèku a máá: “Ncẽem khóè ba gha nda koe qõò, xae gha táá hòò Me? Gatá di ne khóè ne tsa̱i-tsa̱isea hãa ne Gerika ne koe ba gha qõò, a síí Gerika ne xgaa-xgaa?
\v 36 Dùú sa ba ko méé ncẽem ko máá: ‘Qaa Te tu gha, igaba tu hòò Te tite,’ a ko máá: ‘Hàna Ra gha hãa qgáì koe tu cuiskaga hàà tite,’ témé ka?” ta xu méé.
\p
\v 37 Còo dim cáḿ kõ̱ès dim kaiam kam kò Jeso ba tcꞌamaka kgꞌuia ghùi a máá: “Ncẽè cꞌẽem khóèm kò cáḿa hãa ne méém Tíí koe hàà naka kgꞌáà.
\v 38 Eẽ ko Tíí koe dtcòm̀ ba, ‘Kgꞌõèan di tshàan di tsgórèa ne gha ncãàa ba koe guu a ntcã̱a,’ ẽe zi ma \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi ma nxàea khama,” tam méé.
\v 39 Eẽm kòo Jeso ba ncẽe gúùan nxàe kam kòo Tcꞌẽem ka kgꞌui, ẽe ko Gam koe dtcòm̀ ne gha hòò Me ka. Tcꞌẽe ba \add ne\add* ko qanega máàè tama, Jeso ba kò qanega xꞌáàkaguè tama khama.
\p
\v 40 Gam di kgꞌuian ko kóḿse ka ne kò cꞌẽe ne khóè ne máá: “Tseegukagam ncẽem khóè ba Porofiti Me e,” témé.
\v 41 Ne kò cꞌẽe ne máá: “Kreste Me e,” témé. Igaba ne kò cꞌẽe ne tẽè a máá: “Haò! Ntama ba gha ma Kreste ba Galilea koe guu?
\v 42 \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi gáé máá: ‘Dafitem dis qhàòs koem Kreste ba guua hãa’ témé tama, Betelehema koe, Dafitem kò xꞌãèa hãam xꞌáé ba?” ta xu ma tẽè.
\v 43 Si kò Jesom domka kaias qꞌaa-qꞌaase sa khóè ne xgꞌaeku koe hãa.
\v 44 Cꞌẽe nea kò qgóó Me kgꞌoana hãa. Igaba i kò táá cúí khóè ga gaan di tshàuan tòó cgae Me.
\s Juta ne di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu di dtcòm̀ tama ne
\p
\v 45 Ka xu kò tempelem di xu kòre-kgꞌao xu \add ncẽe ko tsééèa hãa xu\add* kaia xu peresiti xu koe hẽé naka Farasai xu koe hẽéthẽé ka̱bise. Xu nxãa xu tẽè xu a máá: “Dùús domka xaoa kò óá Me tama?” témé.
\v 46 Xu kòre-kgꞌao xu xo̱a a máá: “Cúí khóè ga Gam khama kgꞌui ta ga hãa!” témé.
\v 47 Ka xu kò Farasai xu xo̱a xu a máá: “Gaxao igaba ba gáé qàe-qae xaoa hãa?
\v 48 Tcꞌãà-cookgꞌai xu ka cꞌẽe baa, kana Farasai xu ka cꞌẽem ga ba gáé Gam koe dtcòm̀aa?
\v 49 Igaba ncẽe ne khóè ne, ncẽe xꞌáè-kgꞌáḿan cꞌúùa hãa nea cgúíèa!” ta xu méé.
\p
\v 50 Nikodemasem ncẽe kò Jesom koe kgꞌaia síía ba, gaxu ka cꞌẽe kò ii ba, nxãa ba kò bìrí xu a máá:
\v 51 “Gaxae dim xꞌáè-kgꞌáḿ ba koáé kuri khóèan xgàra, dùú sa i ko gaan koe kúrú sa kgꞌaia kóḿ tamase?” témé.
\p
\v 52 Xu xo̱a me a máá: “Tsáá igaba tsi gáé Galilea di tsia? \add Tcgãya zi koe\add* qaara tcgꞌòó naka bóò, porofitian Galilea koe guu tama sa,” témé.
\s Khóès cgꞌáràn kúrú koe qgóóèa sa\f + \fr 7:53–8:11 \ft Cꞌẽe zi Gerika di zi tcgãya zi ncìí zi ncẽe xgꞌaekuan 7:53–8:11 úú tama.\f*
\p
\v 53 [Me kò wèém khóè ba xꞌáéa ba koe ka̱bise.
\c 8
\p
\v 1 Kam ko Jeso ba Olife dim xàbìm koe qõò.
\v 2 Me kò ntcùúkgꞌai cgoa gaicara tempelem koe síí, i kò wèé khóèan ga síí cgae Me, Me ntcõó a xgaa-xgaa ne.
\v 3 Xu kò xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé khóès hãa a ko cgꞌáràn kúrú koe qgóóèa sa óá. A xu a hàà khóè ne cookgꞌai koe tòó si.
\v 4 A xu a bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, khóès ncẽe sa cgꞌárà nes hãa a ko kúrú koe qgóóèa.
\v 5 Igabam kò Moshe xꞌáèan máà ta a, ncẽeta ii zi khóè zi méé zi nxõ̱án cgoa xgꞌáḿa cgꞌõoè di i, ka Tsi ko Tsáá nta méé?” témé.
\v 6 Ncẽem kgꞌui ba xu kò ko kgꞌui, qáé Me xu gha qgáìan xu kò ko qaa khama, a xu a ko chìbi-chibi Me xu gha zi dàò-kgꞌáḿ zi qaa. Kam ko Jeso ba qám̀se, a tshàua ba cgoa góḿankgꞌai koe góá.
\p
\v 7 Qanega xu hãa a ko tẽè Me kam ko tẽe a bìrí xu a máá: “Ncẽè cꞌẽem khóèm káà chìbi iim kò gaxao xgꞌaeku koe hãa, ne méém tcꞌãà naka nxõ̱á sa séè naka xao si,” témé.
\v 8 A ba a gaicara qám̀se a góḿankgꞌai koe góá.
\p
\v 9 Ncẽe sa xu ko kóḿ ka xu kò kaia xu koe guu a tshoa-tshoa a cúímana-cúí tcgꞌoara qõò. Me Jesom cúím ga ba síí qaù, naka gaas khóè sa hẽéthẽé e, si qanega gaa koe téé-tẽe.
\v 10 Me Jeso tẽe a ba a tẽè si a máá: “Khóè seè, nda xua? Ncãa i gáé cúí khóè ga táá chìbi bóò si?” témé.
\v 11 Si máá: “Ncãa i táá cúí khóè ga chìbi bóò te, Xꞌaigaè,” témé. Me Jeso ba máá: “Nxãaskar Tíí igaba cúí gúù kaga chìbi bóò si tama, ke qõò, naka sia ncẽe koe guus ka táá gaicara chìbi kúrú guu,” témé.]
\s Jeso ba nqõóm dim Xꞌáà Me e
\p
\v 12 Me Jeso ba gaicara khóè ne cgoa kgꞌui a máá: “Tíí Ra nqõóm dir Xꞌáà Ra a. Dìím wèém ẽe gha xùri Te ba ntcùúan qꞌoo koe qõòa hãa tite, igabam gha kgꞌõèan di xꞌáàn úúa hãa,” témé.
\p
\v 13 Xu kò Farasai xu bìrí Me a máá: “Tsáá ka Tsi ko nxàea tseegukagu, khamas Tsáá ko Tsáá ka nxàea tseegukagu sa tchàno tama,” témé.
\p
\v 14 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tíí kar kò nxàea tseegukagu igabagas tiris nxàea tseegukagu sa tchàno si i, ẽer guua hãa qgáìa ner qꞌana hãa, a Ra a gataga ẽer ko qõò qgáìan qꞌana hãa. Igabaga xao gaxao ẽer guua hãa qgáìan hẽé, naka Ra ko qõò qgáìan hẽéthẽé cꞌúùa hãa khama.
\v 15 Gaxaoa ko tcꞌáró ba xgàra, Tíí Ra cúí khóè ga xgàra tama.
\v 16 Igaba ncẽè xgàrar kò ne i xgàra-qꞌooa Te tchàno o, Tíí Ra Tíí ka cúíse xgàra tama khama, igaba Ra Abom ncẽe tsééa óá Tea hãam cgoa hãa.
\v 17 Gaxao di xꞌáèan koe i góásea hãa a ko máá: ‘Cám̀ khóèan dis nxàea tseegukagu sa cgáé si i,’ téméè.
\v 18 Gaas ẽe Tíí ka tseegu ii sar kò Tíía nxàea tseegukagu. Me ko gataga thẽé Abom ncẽe tsééa óá Tea hãa ba Tíí ka nxàea tseegukagu,” tam méé.
\p
\v 19 Xu nxãaska tẽè Me a máá: “Saò ba nda?” témé.
\p Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Cꞌúù Te xao hãa, a xao a Abom ga ba cꞌúùa hãa, a ncẽè qꞌãa Tea xao kò hãa ne xao ga ko thẽé Abom ga ba qꞌana hãa,” tam méé.
\p
\v 20 Jeso ba kò ncẽe kgꞌuian tempelem qꞌoo koem hãase kgꞌui, aban ko tòóèm qgáìm qàe koe. Igaba i kò táá cúí khóè ga qgóó Me, Gam dim xꞌaè ba kò qanega hàà tama khama.
\p
\v 21 Me kò Jeso ba gaicara bìrí xu a máá: “Qõò Ra ko, xao gha qaa Te, a xao a gha gaxao di zi chìbi zi qꞌoo koe ga xꞌóó. Tíí ko qõò koe xao cuiskaga síí tite,” témé.
\p
\v 22 Xu nxãaska Juta xu tẽèku a máá: “Cgꞌõose ba gha? Ncẽem ko máá: ‘Tíí ko qõò koe xao cuiskaga síí tite’ témé ka?” témé.
\p
\v 23 Me bìrí xu a máá: “Gaxaoa nqãaka di xao o, Ra Tíí tcꞌamaka di Ra a; ncẽem nqõóm di xao o, Ra Tíí ncẽem nqõóm di tama.
\v 24 Gaa domkar kò bìrí xao o, a ko máá: ‘Gaxao di chìbian koe ga xao gha xꞌóó,’ témé. Ncẽè Tíí Ra gaar ga Ra a tar ko méé sa xao ko dtcòm̀ tama, ne xao gha tseeguan kaga gaxao di chìbian koe xꞌóó,” tam méé.
\p
\v 25 Xu bìrí Me a máá: “Kháé Tsi Tsáá dìí Tsia?” témé.
\p Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Ncẽer kò ma tshoa-tshoas koe guu a bìrí xao o khama cúí ga Ra ko méé.
\v 26 Káí zi gúù zi Ra úúa hãa bóòa Ra ga tcgꞌòó a gaxao ka nxàe zi, igaba Gaam ẽe tsééa óá Tea ba tseegu di Me e, Ra ko ẽer kò Gam koe kóḿ sa nqõó ba bìrí,” tam méé.
\p
\v 27 Xõòm kam kò ko kgꞌui cgoa xu sa xu kò kóḿa qꞌãa tama.
\v 28 Kam ko nxãaska Jeso ba bìrí xu a máá: “Eẽ xao ko Khóèm dim Cóá ba tcꞌamaka ghùia xgꞌara, ne xao gha nxãwa qꞌãa Gaar ga Ra a sa, a Tíí ka cúíse gúù zi kúrú tama, igaba Ra ko Abom ma xgaa-xgaa Tea hãa khama ma kgꞌui.
\v 29 Me Gaam ẽe tséé Tea hãa ba Tíí cgoa hãa, a cúíse guu Te ta ga hãa, wèé xꞌaè kar ko ẽe ko qãè-tcaokagu Me sa kúrú khama,” tam méé.
\p
\v 30 Ncẽe gúùa nem ko nxàe ka i ko káí khóèan Gam koe dtcòm̀.
\s Abrahamam di ne cóá ne
\p
\v 31 Me Jeso ba nxãaska Gam koe ko dtcòm̀a ne Juta ne bìrí a máá: “Tirim kgꞌui ba tu kò ko komsana a ko qgóó qari me, ne tu gha tseegukaga Tiri tu xgaa-xgaase-kgꞌao tu ii.
\v 32 A tu a gha nxãaska tseeguan qꞌãa, i gha tseeguan kgoara tu u,” témé.
\p
\v 33 Ne xo̱a Me a máá: “Abrahamam di ta cóá ta a, a ta a qanega cꞌẽe khóè di qãà kúrú ta ga hãa, ka Tsi nta méé-qꞌooa, ncẽe Tsi ko máá, kgoarasea ta gha hãa, témé ka?” témé.
\p
\v 34 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Dìím wèém ẽe ko chìbian kúrú ba chìbian dim qãà me e.
\v 35 Me qãà ba chõò tamase xꞌáé koe hẽé tama, igabam ko cóá ba chõò tamase xꞌáé koe hẽé.
\v 36 Gaa domkaga tu gha, ẽem ko Cóá ba kgoara tu u, ne tseeguan kaga kgoarasea hãa.
\v 37 Abrahamam di tu cóá tu u sar qꞌana hãa, igaba tu cgꞌõo Te kgꞌoana hãa, Tirim kgꞌui ba tcáóa tu qꞌoo koe xꞌãè-qꞌooan úú tama khama.
\p
\v 38 “Tirim Xõòm koer bóòa hãa zi gúù zi kar ko kgꞌui, tu ko gatu, gatu ka xõòga xu koe tu kóḿa hãa zi kúrú,” tam méé.
\p
\v 39 Ne xo̱a Me a máá: “Gatá ka xõò ba Abrahama me e,” témé.
\p Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Ncẽe Abrahamam di tu cóá tu kò ii ne tu ga ko Abrahamam ko kúrú zi kúrú.
\v 40 Igaba tu ncẽeska cgꞌõo Te kgꞌoana, Tíí ncẽe Nqarim koer kóḿa tseeguan kò bìrí tu ur khóè Ra. Abrahama ba kò ẽeta ii gúù kúrú tama.
\v 41 Gatu ka xõò ga xu kòo kúrú zi gúù zi tu ko kúrú,” tam méé.
\p Ne bìrí Me a máá: “Sita cgꞌáràn di ta cóá ta tama ta a; sita dim Xõòm cúím úúa ta hãa ba Nqari Me e,” témé.
\p
\v 42 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Ncẽè Nqarim kò gatu ka Xõò ba ii, ne tu ga kò ncàm̀ Tea hãa, Nqarim koe Ra guu a hààraa khama. Tiri qarian kar ncẽe koe hàà tama, igabam Gabá tsééa óá Tea hãa.
\v 43 Dùús domka tua ẽer ko kgꞌui sa kóḿa qꞌãa tama? Eẽr ko kgꞌuis kóḿ ka tu ko tààè domka a.
\v 44 Gatua gatu ka xõòm dxãwam di tu cóá tu u, a tu a gatu ka xõòm ko tcꞌẽe zi gúù zi kúrú kgꞌoana. Tshoa-tshoases kagam kò cgꞌõo-kgꞌao me e, a ba a tseeguan cgoa tchõà úú tama, tseegua nem úú tama khama. Ncẽe tshúù-ntcõan ábà cgoaèa hãa khamam ko ma kgꞌui ii ba. Tshúù-ntcõa-kgꞌao me e, a tshúù-ntcõan ka xõò me e khama.
\v 45 Igabar ko Tíí tseeguan nxàe, domka tu Tíí koe dtcòm̀ tama.
\v 46 Ndaka kgꞌáía tu ga chìbiga Ra a sa xꞌáí? Ncẽè tseegua ner kò ko nxàe, ne tu kháé nxãaska dùús domka dtcòm̀ Te tama?
\v 47 Gaam ẽe Nqarim di ba ko Nqarim di kgꞌuian komsana, igaba tu gatu Nqarim di tama, gaa domkaga tu komsana a tama,” tam méé.
\s Jeso ba hẽé naka Abrahama ba hẽéthẽé e
\p
\v 48 Xu Juta xu xo̱a Me a máá: “Tseegu tama xae gáé kò hãa ncẽe xae kòo máá: ‘Samaria di Tsi i, a Tsi a dxãwa tcꞌẽean úúa hãa,’ témé ka,” témé.
\p
\v 49 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Dxãwa tcꞌẽea ner úú tama, igabaga Ra Abo ba tcoma hãa, xao ko gaxao Tíí ntcoe Te.
\v 50 Tíí Ra Tíí ka dqo̱m̀kuan qaara mááse tama, igabagam qaa a ko ba hàna, ncẽe gha xgàra ba.
\v 51 Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Dìím wèém ẽe gha Tirim kgꞌui ba qgóóa qari ba chõò tamase xꞌóóa hãa tite, témé,” tam méé.
\p
\v 52 Xu kò Juta xu nxãaska bìrí Me a máá: “Dxãwa tcꞌẽean Tsi úúa hãa sa xae ncẽeska qꞌana hãa. Abrahama ba xꞌóóa, xu porofiti xu thẽé xꞌóóa hãa, igabaga Tsi ko Tsáá máá, dìím wèém ẽe ko Tsari kgꞌuian qgóóa qari ba chõò tamase xꞌóóan xám̀ tite, témé.
\v 53 Gaxae ka xõòm Abrahamam ka Tsi Tsáá kaia? Xꞌóóam hãa, xu gataga thẽé porofiti xu xꞌóóa hãa. Ka Tsi gáé Tsáá tcꞌẽea máá, dìí cgáé Tsi ii, ta tcꞌẽea?” ta xu méé.
\p
\v 54 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Ncẽè Tíí kòo dqo̱m̀se, ne i Tiri dqo̱m̀sean káà hùi i. Tíí ko dqo̱m̀ Te ba Abo Me e, ncẽe gaxao ko máá, gatu dim Nqari Me e, témé ba.
\v 55 Igabaga xao cꞌúù Mea, Ra Tíí qꞌãa Mea. Ncẽè cꞌúù Mea Ra hãa tar kòo méé ner nxãaska tshúù-ntcõa-kgꞌao Ra a, gaxao khamaga ma. Igabaga Ra qꞌãa Mea, a Ra a ko kgꞌuia ba qgóóa qari.
\v 56 Gaxao ka xõòm Abrahama ba kò Tirim cáḿ bam ko hàà bóò khama qãè-tcaoa hãa, a kò bóò me a qãè-tcao.
\p
\v 57 Xu nxãaska Juta xu bìrí Me a máá: “Qanega Tsi 50 kuri ga úú tama, igaba Tsi Abrahama ba bóòa hãa dèe?” témé.
\p
\v 58 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí xao o, a ko máá: Abrahamam ko ábàès cookgꞌai koe, Ra hàna,” témé.
\p
\v 59 Ka xu ko nxõ̱án sáà, xao Me xu gha ka, igabam ko Jeso ba tempelem qꞌoo koe tsꞌana tcgꞌoa a qõò.
\c 9
\s Jeso ba ko káà tcgáíse ábàèam khóè ba qãèkagu
\p
\v 1 Eẽm Jeso ba xóé a ko qõò kam kò káà tcgáíse ábàèa hãam khóèm cgoa xgꞌae.
\v 2 Ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tẽè Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, dìín chìbi domka ba káà tcgáíse ábàèa? Gaam chìbia kana xõòa ba dia, ncẽe kúrú mem káà tcgáíse ábàèa hãa?” témé.
\p
\v 3 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Ncẽem khóèm chìbi tama a, gataga xõòa ba di chìbi tama a, igabagas ncẽe sa kúrúse cgae mea hãa, nxãasega i gha Nqarim di qarian bóòè a ko gam koe tséé ka.
\v 4 Qanega i koaba di xꞌaè e, ka méé xae ncẽe tsééa óá Tea hãam di tsééan kúrú, ntcùúa nea ko hàà ke, ncẽe cúí khóè ga tséé tite e.
\v 5 Eẽr qanega nqõóm koe hãa xꞌaè kar nqõóm dir Xꞌáà Ra a,” tam méé.
\p
\v 6 Ncẽe zi gúù zim ko kgꞌuia xgꞌara kam kò góḿankgꞌai koe tcgꞌae, a kgꞌáḿ-tsharà ba cgoa tco̱àn kúrú a gaa tco̱àn khóèm tcgáí koe tcgáù,
\v 7 a ba a gaam khóè ba bìrí a máá: “Qõò, naka tsia síí Siloame dim tèbem koe xgꞌaà-kgꞌai,” témé. (Ncẽem kgꞌuim Siloame di ba ko máá ‘Tsééa úúèa’ témé.) Me ko qõò a síí xgꞌaà-kgꞌai, a ba a ka̱bisem ko ka ko bóò.
\p
\v 8 Xꞌáé qàea ba di ne khóè ne hẽé, naka kgꞌáíga kò ko bóò me, me ko dtcàrà ne hẽéthẽéa kò tẽèse a máá: “Ncẽea gáé gaam khóèm xgꞌao ko káíse ntcõóa te a ko dtcàràm tama baa?” témé.
\v 9 Cꞌẽe ne kò máá: “Gaam ga me e,” témé, ne ko cꞌẽe ne máá: “Eẽ ẽe, kgꞌama tsara tcꞌẽèkua hãa,” témé. Me kò gaam khóè ba máá: “Tíí ga ra a,” témé.
\v 10 Ne tẽè me a máá: “Kháé i nxãaska tcgáía tsi ntama ma xgobekgꞌammèa?” témé.
\v 11 Me xo̱a ne a máá: “Jeso ta ko ma tciièm Khóè ba kò tco̱àn kúrú a tcgáía te tcgáù, a bìrí te a máá, síí méér Siloame dim tèbem koe xgꞌaà-kgꞌai, témé, ra síí xgꞌaà-kgꞌai, a gaa koe ga bóò,” témé.
\v 12 Ne tẽè me a máá: “Gaam khóè ba nda?” témé. Me xo̱a ne a máá: “Cꞌúùa ra hãa,” témé.
\s Farasai xu ko Jesom di kgꞌõèkaguku-kgꞌáḿan di dàòan qaa
\p
\v 13 Ka ne ko gaam khóèm ẽe kò káà tcgáíse ábàèa hãa ba séè a Farasai xu koe úú.
\v 14 Nxãaskam kò, gaam cáḿ ẽem kò Jeso ba tco̱àn kúrú, a khóè ba xgobekgꞌam tcgáí ba Sabata di me e.
\v 15 Ka xu ko Farasai xu khóè ba tẽè, ntama i ma qõòa hãa me ko bóò sa. Me xo̱a xu a máá: “Tco̱à nem kò tcgáía te koe tcgáù, ra síí xgꞌaà-kgꞌai, a kò gaa koe ga guu a bóò,” témé.
\p
\v 16 Xu kò cꞌẽe xu Farasai xu máá: “Ncẽem Khóè ba Nqarim koe guu tama, Sabata dim cáḿ bam qgóóa qari tama khama,” témé. Xu cꞌẽe xu máá: “Ntama ba ga ma chìbi-kgꞌao ba ncẽeta ii zi xꞌáí zi kúrú?” témé. Xu kò tcꞌẽe-kgꞌáḿ zi koe qꞌaara hãa.
\p
\v 17 Ka xu ko ka̱bise a gaicara ẽe kò káà tcgáí ii ba bìrí a máá: “Xgobekgꞌam tcgáí tsia baa ka tsi ko tsáá Gam ka nta méé?” témé. Me xo̱a xu a máá: “Porofiti Me e,” témé.
\p
\v 18 Xu kò Juta xu qanega dtcòm̀ tama, káà tcgáí me e kò ii, a ba a kúrúè a ko ncẽeska bóò sa, khama xu khóèan tséé i síí xõò ga khara tcii.
\v 19 A hàà tẽè khara a, a máá: “Ncẽea gakhao dim cóám ga baa, ncẽe kò koma káà tcgáíse ábàèa hãa ba? Kháé nxãaska i ntama ma qõòa hãa me ko ncẽeska bóò?” témé.
\p
\v 20 Khara xõò ga khara xo̱a xu a máá: “Sikham dim cóá me e sa kham qꞌana hãa, a kham a gataga qꞌana hãa, káà tcgáísem ábàèa hãa sa.
\v 21 Igaba kham gakham ntama i ma qõòa hãa me ko ncẽeska bóò sa cꞌúùa hãa, naka dìín xgobekgꞌam tcgáí mea hãas ga sa hẽéthẽé e. Ke xao gaxao tẽèa mááse me, kuria ba tcꞌãòa hãa, me gha xo̱ara mááse xao o ke,” témé.
\v 22 Khara kò xõò ga khara ncẽeta ma xo̱a, Juta xu khara kòo bèe khama. Nxãakamaga xu kò kgꞌuia xgꞌara hãa, ncẽè cꞌẽem khóèm kò nxàea tseegukagu Jeso ba Kreste Me e sa, ne i gha gaa khóèan còrè-nquum koe xhàiaguè sa khama.
\v 23 Gaa domka khara kò ko xõò ga khara máá: “Kuria ba tcꞌãòa hãa, ke méé xu tẽè me,” témé.
\p
\v 24 Xu cám̀ dis ka gaam khóèm ẽe kò káà tcgáí ii ba tcii, a xu a bìrí me a máá: “Nqari ba dqo̱m̀ \add tseeguan kgꞌui ka\add*, ncẽem Khóè ba chìbi-kgꞌao Me e sa xae qꞌana hãa ke,” témé.
\p
\v 25 Me xo̱a xu a máá: “Chìbi-kgꞌao ba ga ii kana ba ga chìbi-kgꞌao tama sar tíí cꞌúùa hãa. Cúís gúùs tíí qꞌana hãa saà: káà tcgáí ra a kò ii, igaba ra ko ncẽeska bóò si i,” témé.
\p
\v 26 Xu tẽè me a máá: “Dùú sa ba kò kúrú cgae tsi? Ntama ba kò ma tcgáía tsi xgobekgꞌam?” témé.
\p
\v 27 Me xo̱a xu a máá: “Ncãar nxãakamaga bìrí xao o, xao ncãa táá kóḿ te, ka xaoa ko dùús domka gaicara kóḿan gaan di qaa? Kana xaoa Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu kúrúse kgꞌoana thẽé?” témé.
\p
\v 28 Xu xhóré me a máá: “Tsáá tsia Gam di tsi xgaa-xgaase-kgꞌao tsi i! Sixaea Moshem di xae xgaa-xgaase-kgꞌao xae e.
\v 29 Nqarim xgꞌao Moshem cgoa kgꞌui sa xae qꞌana hãa, igaba ncẽem Khóèm ka xae ndam guua sa cꞌúùa hãa,” témé.
\p
\v 30 Me khóè ba xo̱a xu a máá: “Cgꞌãèse i are-aresa a, Me guua hãa qgáìan ga xao cꞌúùa hãa, igabagam xgobekgꞌam tcgáí tea hãa khama.
\v 31 Nqari ba chìbi-kgꞌao ne komsana tama sa ta qꞌana hãa: igaba ncẽè cꞌẽem khóèm kòo Nqari ba dqo̱m̀, a ko Gam ncàm̀a hãa sa kúrú, nem ko Nqari ba komsana me.
\v 32 Xgꞌaom kò ntcõó a nqõó ba tshoa-tshoase ne ta qanega kóḿ naka i máá, dìím ga ba khóèm káà tcgáíse ábàèa ba xgobekgꞌam tcgáía hãa téméè ta ga hãa.
\v 33 Ncẽem Khóèm kò Nqarim koe guu tama nem ga kò cúí gúù ga kúrú tama!” tam méé.
\p
\v 34 Xu gaa kgꞌuian ncẽe tcꞌamkgꞌai koe xo̱a me a máá: “Chìbian qꞌoo koe tsi ábàèa, ka tsi tsáá dùú sa xgaa-xgaa xae e kgꞌoana?” témé. A xu a tchàa koe xhàiagu me.
\s Jeso ba ko tcgáían úú tamas ka kgꞌui
\p
\v 35 Jeso ba kò gaam khóè ba xu xhàiagua hãa sa kóḿ, ẽem ko hòò me kam kò tẽè me a máá: “Khóèm dim Cóám koe tsia ko dtcòm̀?” témé.
\v 36 Me gaam khóè ba tẽè Me a máá: “Kháé dìí baa, Xꞌaigaè? Bìrí te Me nakar gha nxãasega Gam koe dtcòm̀!” témé.
\p
\v 37 Me Jeso ba máá: “Ncẽe tsi ko bóò, Me ko tsáá cgoa kgꞌui ba, Gaam ga Me e,” témé.
\v 38 Kam kò khóè ba máá: “Dtcòm̀r ko, Xꞌaigaè,” témé, a cookgꞌaia ba koe cgꞌáé a dqo̱m̀ Me.
\p
\v 39 Me Jeso ba máá: “Xgàrar gha domkar ncẽem nqõóm koe hààraa, nxãasega ne gha ẽe káà tcgáí ne bóò, ne ẽe ko bóò ne káàn tcgáí ka,” témé.
\p
\v 40 Xu cꞌẽe xu Farasai xu ẽem kòo ncẽe gúùan nxàe ka kò hãa cgoa mea xu kóḿ, a xu a tẽè Me a máá: “Dùú dèe? Sixae igaba xae thẽé káà tcgáí xaea dèe?” témé.
\p
\v 41 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Káà tcgáí xao kò ii ne xao ga ko ncẽeska chìbi úú tama. Igaba xao tcgáíga xao o sa bìrísea hãa, khama i gha gaxao di chìbian gataga ma hãa cgoa xao o.
\c 10
\s Ghùu Kòre-kgꞌao ba hẽé naka Gam di zi ghùu zi hẽéthẽé e
\p
\v 1 “Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Khóèm ẽe ghùu zi dis xgàris-kgꞌáḿ koe tcãà tama a ko nqurì si, kana cꞌẽem dàòm ka qꞌooa sa koe tcãà ba tsꞌãà-kgꞌao me e, a cgꞌãè kúrú-kgꞌao me e.
\v 2 Igaba gaam ẽe ko xgàris-kgꞌáḿ koe tcãà ba ghùu zi dim kòre-kgꞌao me e.
\v 3 Xgàris-kgꞌáḿ ko xgobekgꞌam ba ko gaam ghùu kòre-kgꞌao ba xgobekgꞌama máá, zi ghùu zi kgꞌui-qꞌooa ba kóḿ, me gam di zi ghùu zi cgꞌõèa zi ka tcii, a tcꞌãà-cookgꞌai zi.
\v 4 Eẽm kò gam di zi wèéa zi tcgꞌòóa xgꞌara nem ko tcꞌãà-cookgꞌai zi, zi ghùu zi xùri me, kgꞌui-qꞌooa ba zi qꞌana hãa khama.
\v 5 Igaba zi cuiskaga tãám khóè ba xùri tite, a gha bèe me a qgóé, tãá khóèan di kgꞌui-qꞌooan zi cꞌúùa hãa khama,” tam méé.
\p
\v 6 Jeso ba kò ncẽes sere-sere sa gaxu koe tséékagu, igaba xu kò ẽem ko bìrí xu sa táá kóḿa qꞌãa.
\p
\v 7 Kam ko nxãaska Jeso ba gaicara máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí xao o, a ko máá: Tíí Ra ghùu zi dir Xgàri-kgꞌáḿ Ra a. \fig |LB00014.tif| col|||Ghùu zia xgàri qꞌoo koe kòre-kgꞌaom cgoa hãa|10:7\fig*
\v 8 Wèé xu ẽe kò Tíí ka tcꞌãà a hàà xua tsꞌãà-kgꞌao xu u, a cgꞌãè kúrú-kgꞌao xu u, igaba zi kò ghùu zi táá komsana xu.
\v 9 Tíí Ra Xgàri-kgꞌáḿ Ra a. Dìím wèém ẽe ko Tíí koe tcãà ba gha kgoaraè, a ba a gha tcãà a tcgꞌoa a gha dxòó-qꞌooan hòò.
\v 10 Tsꞌãà-kgꞌao ba kgꞌamaga hàà tama, a tsꞌãà sa hẽé naka cgꞌõo sa hẽé naka ko̱be sa hẽéthẽé cúíga hààraa máána. Ra Tíí hààraa, nxãasega ne gha kgꞌõèan úú ka, a gataga kaisase úú u ka.
\p
\v 11 “Tíí ra qãèr ghùu Kòre-kgꞌao Ra a. Me ko qãèm Kòre-kgꞌao ba gam di kgꞌõèan ghùu zi tcgꞌòóa máá.
\v 12 Gaam ẽe ghùu zi kòre dis tséés koe tcãàèa ba ghùu kòre-kgꞌaom tama me e, a ba a ghùu zi ka qꞌõòsem tama me e, ẽem ko ncuutshaan bóò i ko hàà nem ko ghùu zi guu a qgóé, me ncuutshaa ba hàà ntcàu zi a tsa̱i-tsa̱ia qꞌaa zi khama.
\v 13 Ghùu zi kòre di tsééan máàèam khóè ba ko guu zi a qgóé. Kgꞌamagam máàèa hãa tséé e, khamam tchõà úú cgoa zi tama.
\p
\v 14 “Tíí ra qãèr Kòre-kgꞌao Ra a, a Ra a Tiri zi ghùu zi qꞌana, zi Tiri zi ghùu zi qꞌãa Tea,
\v 15 ncẽem ma Abo ba ma qꞌãa Tea, Ra gataga Tíí ma qꞌãa Mea khamaga ma. Ra ko Tiri kgꞌõèan ghùu zi tcgꞌòóa máá.
\v 16 Cꞌẽe zi ghùu zir úúa hãa, ncẽem xgàrim-qꞌoo di tama zi. Gataga méér óága zi thẽés gúù si i, naka zi hàà kgꞌui-qꞌooa Te kóḿ naka zia ncẽe zi ghùu zi cgoa xgꞌae naka cúí zi ghùu zi dis xgꞌae sa kúrú, cúím kòre-kgꞌaom di zi.
\p
\v 17 “Ncẽes gúùs kam Abo ba ncàm̀ Tea, Tiri kgꞌõèa ner ghùu zi tcgꞌòóa máána hãa khama, nxãasegar gha gaicara séèa ka̱bi i ka.
\v 18 Khóèm Tíí koe gha \add kgꞌõèa Te\add* séèa ka̱bi ba káà me e, igaba Ra ko Tíí ka tcgꞌòó o. Qari ner úúa hãa tcgꞌòó or gha di i, a Ra a qarian úúa hãa gaicara Ra gha séèa ka̱bi i di i. Ncẽem xꞌáè-kgꞌáḿ bar Abom koe hòòa,” tam méé.
\p
\v 19 Eẽ xu ko Juta xu ncẽe kgꞌuian kóḿ ka xu kò tcꞌẽe-kgꞌáḿ zi koe gaicara qꞌaa.
\v 20 Káí-kgꞌáía ne kò máá: “Dxãwa tcꞌẽea nem úúa, a temea, ka ba ko dùús domka kóḿmè?” témé.
\p
\v 21 Igaba ne kò cꞌẽe ne máá: “Ncẽe zi gúù zi ga táá dxãwa tcꞌẽean ka tcãàèam khóèm ka mééè. Dxãwa ba káà tcgáím khóè bam ga xgobekgꞌam tcgáí di qarian úúa hãa ii?” témé.
\s Juta ne di dtcòm̀ tama ne
\p
\v 22 Me xꞌaè ba tcãà, si tempelem ko ka̱ba-ka̱baè dis kõ̱è sa xóé Jerusalema dim xꞌáém koe. Sao di xꞌaè e kò ii.
\v 23 Me kò Jeso ba tempelem koe hãa a ko caate, Solomonem dis xàò-xao sa ta ko ma tciiès xào-xaos koe.
\v 24 Ka ne ko Juta ne Gam koe hààraa xgꞌae, a nxa̱ma-nxa̱ma Me a máá: “Nta noo xꞌaèan Tsi ko hàà séè a ghùia tòó ta a? Ncẽè Kreste Tsi kò ii \add ncẽem Nqari ba nqòòkagu taa hãa Tsi\add* ne kgꞌama kgoarasease bìrí ta a,” ta ne méé.
\p
\v 25 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Bìrí tu ur kò, igabaga tu kò táá dtcòm̀. Tséé zi ncẽer ko Abom cgꞌõè cgoa kúrú zia ko Tíí ka nxàea tseegukagu,
\v 26 igaba tu dtcòm̀ tama, Tiri tu ghùu tu tama tu u khama.
\v 27 Tiri zi ghùu zia ko kgꞌui-qꞌooa Te kóḿ, Ra qꞌãa zia, zi ko xùri Te.
\v 28 Chõò tama kgꞌõèa ner ko máà zi, zi chõò tamase kaà tite, i cúí khóè ga tshàu qꞌooa Te koe séèa tcgꞌòó zi tite.
\v 29 Abom ncẽe máà Te zia hãa ba wèé gúùan kaga kaia, i cúí khóè ga Abom tshàu qꞌoo koe séèa tcgꞌòó zia hãa tite.
\v 30 Tíí hẽé naka Abo ba hẽéthẽé Tsama cúí Tsam m,” tam méé.
\p
\v 31 Ka ne ko Juta ne gaicara nxõ̱á zi sáà, xao Me ne gha ka,
\v 32 igabam kò Jeso ba xo̱a ne a máá: “Káí zi tséé zi qãè zi Ra xꞌáí tua, Abom koe guua hãa zi. Ka tua ko gazi xgꞌaeku koe ndakas domka nxõ̱án cgoa xao Te?” témé.
\p
\v 33 Ne Juta ne xo̱a Me a máá: “Cꞌẽes tséés qãès domka ta xao Tsi tama, igaba Tsi ko Nqari ba cóè domka a, kgꞌama Tsi khóè Tsi i, igaba Tsi ko Nqari Tsi ii khama ma séèse domka a,” témé.
\p
\v 34 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Gatu di Xꞌáèan koe i gáé ncẽeta ma góásea naka máá: ‘Gatu kar ko máá: nqárì tu u,’ témé tama?
\v 35 Eẽ \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi koe ko méése sa chõò tamase tseegu si i sa ta qꞌana hãa. Me kò Nqari ba gane ẽe Gam dim kgꞌui ba kò máàèa hãa ne nqárì ta ma tcii. Ncẽè Nqarim kò ko gaa ne khóè ne ẽe ne nqárì ta ma tcii,
\v 36 ne tua nxãaska gatu dìí tua ncẽe ko máá, Nqari bar ko cóè témé tu, Nqarim dir Cóá Ra a tar ko méé domka, Tíí ncẽe Abom nxárá tcgꞌòó, a nqõómkgꞌai koe tsééa óá Ra!
\v 37 Ncẽè Abom di zi tséé zir kò kúrú tama ne méé tu nxãaska táá Tíí koe dtcòm̀ guu.
\v 38 Igaba ncẽè kúrú zir kòo, igaba tu kò Tíí koe dtcòm̀ tama ne méé tu nxãaska ẽer ko kúrú zi tséé zi koe dtcòm̀, naka tua gha nxãasega qꞌãa naka kóḿa qꞌãa, Abom Tíí koe hãa, Ra Tíía Gam koe hãa sa,” tam méé.
\p
\v 39 Ne gaicara qgóó Me ne gha sa tcꞌẽe, Me tcgꞌoaragu ne.
\p
\v 40 Me nxãaska Jeso ba Jorotanem ka ncìí za ka xòèa ba koe ka̱bise, Johanem kò ko kgꞌaika khóè ne tcguù-tcguum qgáìm koe, a ba a síí gaa koe hãa.
\v 41 Ne káí ne khóè ne Gam koe síí a ne a máá: “Johane ba xgꞌao táá cꞌẽes xꞌáís ga sa kúrú, igabam xgꞌao ncẽem Khóèm ka bìrí ta a zi gúù zi wèé zia tseegu zi i,” témé.
\v 42 Ne kò ẽem qgáìm koe káí ne khóè ne Jesom koe dtcòm̀.
\c 11
\s Lasarom dis xꞌoo sa
\p
\v 1 Nxãaskam kò cꞌẽem khóèm Lasaro ta ko ma tciiè ba ko tsàa, Betania koe guua ba, Maria sa hẽé naka gas ka káíkhoes Mareta sa hẽéthẽé sara dim xꞌáé-coa ba.
\v 2 Ncẽes Maria sa gaas ncẽe kò Xꞌaigam \add Nqari\add* ba tshãá di nxúìan cgoa tcgáù nqàrèa hãas ga si i, a cꞌõòa sa cgoa tchùu u, ncẽe káímkhoem Lasarom kòo tsàa sa.
\v 3 Ka sara kò nxãaska khóè qõeku sara Jesom koe kgꞌuian tsééa úú, a máá: “Xꞌaigaè, ẽe Tsi ncàm̀a hãa ba ko tsàa,” témé.
\p
\v 4 Eẽm ko ncẽe sa kóḿ, kam kò Jeso ba máá: “Ncẽes tcìì sa cuiskaga cgꞌõo mea hãa tite, igabas Nqari ba dqo̱m̀ di si i, nxãasegam gha Nqarim dim Cóá ba dqo̱m̀mè ka,” témé.
\p
\v 5 Me kò Jeso ba Mareta sa hẽé naka qõese sa hẽé naka Lasaro ba hẽéthẽé ncàm̀a.
\v 6 Khama ẽem ko Lasaro ba ko tsàa sa kóḿ, kam kò cám̀ cáḿ tsara hãa ẽem ko hãam qgáìm koe.
\p
\v 7 A ba a nxãaska Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Hàà naka xae Jutea koe gaicara ka̱bise,” témé.
\p
\v 8 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, Juta ne ncãaga nxõ̱án cgoa xao Tsi kgꞌoana, igaba Tsia ko gaicara gaa koe ga ka̱bise?” témé.
\p
\v 9 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Cáḿ ba gáé 12 aoaran úú tama? Koaba ka ko qõòm khóè ba cuiskaga cgꞌáéa hãa tite, ncẽem nqõóm di xꞌáà nem ko bóò khama.
\v 10 Igaba ncẽè khóèm kò ko ntcùúan qꞌoo koe qõò nem ko cgꞌáé, xꞌáà nem úú tama khama,” tam méé.
\v 11 Ncẽetam ko mééa xgꞌara kam kò bìrí xu a máá: “Gaxae ka cꞌẽem Lasaro ba xꞌóm̀a hãa, Ra ko gaa koe síí tcꞌoman koe ghùi me,” témé.
\p
\v 12 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, xꞌóm̀am kò hãa nem gha qãè,” témé.
\p
\v 13 Me kò Jeso ba xꞌóóam hãa sa nxàe, igaba xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcꞌẽea máá, tcꞌoman ncẽe tseegu di Gam ko nxàe, ta tcꞌẽea.
\p
\v 14 Kam kò nxãaska Jeso ba tchànose bìrí xu a máá: “Lasaro ba xꞌóóa hãa.
\v 15 Ra gaxao domka qãè-tcaoa, káà ra a kò ii khama, nxãasega xao gha dtcòm̀ ka. Igaba hàà naka xae síí cgae me,” tam méé.
\p
\v 16 Kam kò Tomase \add ncẽe kò Didimo ta ma tciiè ba; ncẽes cgꞌõè sa ko máá: ‘Hoo-hore’ témé\add* ba gam ka cꞌẽe xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Hààn xae thẽé qõò, naka xae nxãasega síí xꞌóó cgoa Me,” témé.
\s Jeso ba ko khóè qõeku sara qgài-qgai tcáó
\p
\v 17 Eẽm ko Jeso ba hàà kam ko hàà sao-xgꞌae, me Lasaro ba nxãakamaga 4 cáḿan tcꞌám̀s qꞌoo koe úúa hãa.
\v 18 (Nxãaska i kò Jerusalema koe guu a Betania koe síían 3 kilomitara khama noo.
\v 19 Ne kò káí ne Juta ne hààraa, hàà ne gha Mareta sa hẽé naka Maria sa hẽéthẽé sara qgài-qgai tcáó ka, gasara ka káíkhoem di xꞌooan koe.)
\p
\v 20 Eẽs ko Mareta sa Jesom ko hàà sa kóḿ kas kò tcgꞌoa a síí xgꞌae cgoa Me, si kò Maria sa nquum qꞌoo koe hãa.
\p
\v 21 Si kò Mareta sa Jeso ba bìrí a máá: “Xꞌaigaè, thuu Tsi kò ncẽe koe hãa nem ga kò tíí kíí ba xꞌóóa hãa tama.
\v 22 Ra ncẽeskaga igaba qꞌanaa, wèés gúùs ẽe Tsi ko Nqarim koe dtcàrà sam gha Nqari ba máà Tsi sa,” témé.
\p
\v 23 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Sáá kíí ba gha xꞌooan koe tẽe,” témé.
\p
\v 24 Si Mareta sa xo̱a Me a máá: “Qꞌana ra hãa me gha xꞌooan koe tẽe, còo dim cáḿ xꞌooan koe i ko tẽeèm ka,” témé.
\p
\v 25 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Tíí Ra xꞌooan koe Tẽe Ra a, a Ra a Kgꞌõè Ra a. Gaam ẽe ko xꞌóó igaba ko Tíí koe dtcòm̀ ba gha kgꞌõè,
\v 26 me dìím wèém ẽe kgꞌõèa hãa a ko Tíí koe dtcòm̀ ba cuiskaga xꞌóó tite. Ncẽe sa sia ko dtcòm̀?” tam méé.
\p
\v 27 Si bìrí Me a máá: “Eè, Xꞌaigaè, dtcòm̀ ra ko Kreste Tsi i sa, Nqarim di Tsi Cóá Tsi, ncẽe kòo nqõómkgꞌai koe hàà Tsi,” témé.
\p
\v 28 Ncẽe zi gúù zis ko nxàea xgꞌara kas kò qõò a síí qõeses Maria sa dxùukgꞌai koe tciia tcgꞌòó a bìrí si a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao ba ncãa hàà, a ko tcii si,” témé.
\v 29 Eẽs ko ncẽe sa kóḿ kas kò qháése tẽe a síí cgae Me.
\v 30 Nxãaskam kò Jeso ba qanega xꞌáé-coam koe tcãà ta ga hãa, igabam kò Maretas ncãa xgꞌae cgoa Me koe ga qanega tẽe.
\v 31 Eẽ kò Marias cgoa nquu qꞌoo koe hãa a ko qgài-qgai tcáó si ne Juta ne ko bóò, si ma qháése tẽe a tcgꞌoara hãa sa, ka ne kò còò si, tcꞌám̀s koes ko síí hãa a kgꞌae, ta ne kò tcꞌẽea khama.
\p
\v 32 Eẽs ko Maria sa Jesom hãas qgáìs koe síí, a ko bóò Me kas kò nqàrè-kgꞌama ba koe cgꞌáé a máá: “Xꞌaigaè, thuu Tsi kò ncẽe koe hãa nem ga kò tíí kíí ba xꞌóóa hãa tama,” témé.
\p
\v 33 Eẽm ko Jeso ba bóò sis ko kgꞌae, naka ẽe kò xùri si a hààraa ne Juta ne hẽéthẽé ko kgꞌae, kam kò kaisase xgꞌaì, i tcáóa ba nxùrù.
\v 34 Me tẽè ne a máá: “Nda koe tu xòó mea?” témé. Ne bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, hàà naka bóò,” témé.
\p
\v 35 Me Jeso ba kgꞌae.
\v 36 Ne kò nxãaska Juta ne máá: “Bóò, nta noosem ncàm̀ mea sa,” témé.
\v 37 Igaba ne kò cꞌẽea ne máá: “Ncẽem khóèm ncẽe thuu káà tcgáím khóè ba xgobekgꞌam tcgáía hãa ba gáé kò táá ncẽem khóè ba kúrú me xꞌóóa hãa tite?” ta ma tẽèku.
\s Jeso ba ko Lasaro ba xꞌooan koe ghùi
\p
\v 38 Me kò Jeso ba gaicara kaisase xgꞌaìa hãase tcꞌám̀s koe síí. Xòam qꞌoo koes kò hãa, si nxõ̱á sa kgꞌáḿa ba koe tòóèa.
\v 39 Me Jeso ba máá: “Nxõ̱á sa tcgꞌòó,” témé.
\p Si ẽe kò xꞌóóa hãam khóèm ka qõeses Mareta sa bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, ncẽem xꞌaèm kam hm̀m̀sam xgꞌãò ba hãa, 4 cáḿa nem úúa a kgꞌónòèa hãa khama,” témé.
\p
\v 40 Kam kò Jeso ba bìrí si a máá: “Bìrí si ta ga Ra gáé hãa, dtcòm̀ si kòo ne si gha Nqarim di xꞌáàn hòò sa?” témé.
\v 41 Ka ne ko nxõ̱á sa tcgꞌòó. Me Jeso ba tcꞌamaka ghùi-kgꞌai a máá: “Aboè, qãè-tcaoa Ra ko máá Tsi, kóḿ Tea Tsi hãa domka.
\v 42 Qꞌana Ra hãa wèé xꞌaè ka Tsi ko kóḿ Te sa, igabar ko ncẽe tẽe ne khóè ne domka ncẽe sa nxàe, nxãasega ne gha dtcòm̀, Tsáá Tsia tsééa óá Tea hãa sa ka,” témé.
\v 43 Ncẽetam ko mééa xgꞌara kam kò tcꞌamaka hãam dòm̀ cgoa qꞌau a máá: “Lasaroè, tchàa koe tcgꞌoa!” témé.
\v 44 Me xꞌóóa kò hãam khóè ba tcgꞌoa, tshàua ba hẽé naka nqàrèa ba hẽéthẽéa kò lapian cgoa tcáḿmèa, i kgꞌáía ba cꞌẽem qgáím cgoa tcáḿmèa. Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Kgoara tcgꞌòó cgae me qgáía ne nakam qõò,” témé.
\s Juta ne ko Jesom di cgꞌõoan qgꞌáìkua máá
\r (Mt 26:1-5; Mk 14:1-2; Lk 22:1-2)
\p
\v 45 Nxãaska ne kò káí ne Juta ne ncẽe kò Maria sa dàra hãa ne, a kò Jesom kò kúrúa hãa zi gúù zi bóòa ne, Gam koe dtcòm̀.
\v 46 Igaba ne kò cꞌẽe ne Farasai xu koe síí a bìrí xu Jesom dùú sa kúrúa hãa sa.
\v 47 Ka xu kò nxãaska kaia xu peresiti xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé xgꞌae sa tcii a tẽèku a máá: “Dùú sa xae gha kúrú? Ncẽem Khóè ba ko káí zi xꞌáí zi kúrú ka.
\v 48 Guu Me xae kò Me ko ncẽe zi gúù zi qanega kúrú, ne i gha wèé khóèan Gam koe dtcòm̀, ne gha Roma ne nxãaska hàà sixae dim nqõó ba hẽé naka khóè ne hẽéthẽé xhùu cgae xae e,” ta xu méé.
\p
\v 49 Igaba gaxu ka cꞌẽem Kaifase ta ko ma tciiè ba, ncẽe kò ẽem kurim ka kaiam peresiti ii ba kò kgꞌui a máá: “Cúí gúù ga xao cꞌúùa hãa!
\v 50 Bóòa xao gáé qꞌãa tama, cúím khóè ba guu me wèé ne khóè ne xꞌóóa máá sa qãè si i, wèés qhàò sa guu si kaàkaguèan ka sa?” témé.
\p
\v 51 Ncẽe sam kò gam koe guuase nxàe tama, igabam kò ẽem kurim ka kaiam peresiti me e khama porofita, Jeso ba gha ko Juta dis qhàò sa xꞌóóa máá sa,
\v 52 naka ẽes qhàòs cúís tama sa, igaba gataga Nqarim di ne cóá ne ncẽe tsa̱i-tsa̱isea xõe ne hẽéthẽé e, xgꞌae-xgꞌae nem gha, ne cúís gúù sa ii ka.
\p
\v 53 Xu kò nxãaska ẽem cáḿ koe ga guu a qgꞌáìku, cgꞌõo Me xu gha ka.
\p
\v 54 Me kò Jeso ba nxãaska táá kgoarasease Juta ne xgꞌaeku koe caate. Igabam kò gaa koe tcgꞌoa a tchàa-xgóós qàe koe hãam qgáìm koe qõò, Eferaime ta ko ma tciiè ba, a síí gaa koe Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa hãa.
\p
\v 55 Juta ne dis Pasekas dim xꞌaè ba kò cúù me e, ne kò Pasekas cookgꞌai koe káí ne nqõóm koe guu a Jerusalema koe qõò, síí ne gha qꞌano-qꞌanoè ka.
\v 56 Ne kò Jeso ba qaa, a ne a ko ẽe ne tempelem qꞌoo koe hãa ka tẽèku, a ko máá: “Dùú sa tu ko tcꞌẽe? Cuiskaga ba gáé kõ̱ès koe hàà tite?” témé.
\v 57 Igaba xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé xꞌáèan tcgꞌòóa hãa, ncẽè cꞌẽem khóèm kò ndam hãa sa qꞌana hãa ne méém qꞌãa-qꞌãa xu sa, nxãasega xu gha qgóó Me ka.
\c 12
\s Jeso ba ko Betania koe nxúìan cgoa ntcã̱a nqàrèè
\r (Mt 26:6-13; Mk 14:3-9)
\p
\v 1 6 cáḿan Paseka dim cáḿ cookgꞌai di kam kò Jeso ba Betania koe qõò, Lasarom kò xꞌãèa hãa koe, ncẽem kò xꞌooan koe ghùia hãa ba.
\v 2 Me kò Jeso ba gaa koe dqòa di tcꞌõoan máàè. Si kò Mareta sa nxa̱à máá xu, me kò Lasaro ba ẽe ko Jesom cgoa tcꞌõó xu ka cꞌẽe me e.
\v 3 Kas kò nxãaska Maria sa nareta cgoa cúí kúrúèa tshãán dim tsꞌóó-cꞌõám kaia ba\f + \fr 12:3 \ft qáó-qaoseam litaram khama noo ba.\f* séè, ncẽe kaisa marian cgoa ko xꞌámáèm tshãá ba, a Jesom nqàrè koe ntcã̱á, a sa a cꞌõòa sa cgoa tchùu nqàrè Me. Me kò nquu ba ẽem tshãám di xgꞌãóan ka cgꞌoè.
\p
\v 4 Igabagam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cꞌẽem Jutase Isekariote ba, (ncẽe gha hàà khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me ba) máá:
\v 5 “Dùús domka ba kò ncẽem tshãá ba xꞌámáguè tama, kurim di marian cgoa, naka i maria ba dxàua ne khóè ne máàè?” témé.
\v 6 Ncẽes gúù sam kò dxàua ne khóè nem ncàm̀a hãa domka nxàe tama, igaba tsꞌãà-kgꞌao me e domka a. A kò mari dtcòbè sam qgóóa hãa khama, qꞌoo koe marian séèa mááse kgꞌoana.
\p
\v 7 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Guu si tu, Tiri kgꞌónò cáḿa nes tòóa máá mea ke.
\v 8 Dxàua ne khóè ne cgoa tu wèé xꞌaè ka hãa, igaba tu wèé xꞌaè ka Tíí cgoa hãa tite,” tam méé.
\s Lasaro ba ko qgꞌáìkua mááè
\p
\v 9 Eẽs ko kaias xgꞌaes Juta ne di sa Jeso ba hàna sa kóḿ, ka ne kò gaa koe síí, Jesom domka cúí tamase, igaba ne gha kúúa hàà Lasaro ba bóò ka hẽéthẽé e, ncẽem kò xꞌooan koe ghùia hãa ba.
\v 10 Nxãaska xu kò kaia xu peresiti xu qgꞌáìku, Lasarom ga ba xu gha thẽé cgꞌõo sa.
\v 11 Gaam domka ne kò ko káí ne Juta ne Jesom koe síí, a ne a ko Gam koe dtcòm̀ khama.
\s Jeso ba ko Jerusalema koe tcãà
\r (Mt 26:6-13; Mk 14:3-9)
\p
\v 12 Qꞌuu dim cáḿ ka ne kò káí ne khóè ne ẽe kò kõ̱ès koe hààraa ne kóḿ, Jeso ba ko Jerusalema koe hàà sa. \fig |HK00033.tif| col|||Qáésea tẽem donghi ba|12:12-19\fig*
\v 13 Ka ne kò mokolane dis hìis di to̱àràn séè a tcgꞌoa, a síí xgꞌae cgoa Me, a ne a qꞌau a máá:
\q1 “Hosana!
\q1 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa,
\q1 Gam ẽe ko Xꞌaigam \add Nqarim\add* di cgꞌõèan cgoa hàà ba,
\q1 ncẽe Iseraele dim Xꞌaiga ba!”
\m ta ne méé.
\p
\v 14 Me kò Jeso ba donghi-coa ba hòò a ba a qábì me, ncẽe i ko ma góá tòóèa khamaga ma a ko máá:
\q1
\v 15 “Táá qꞌáò guu, Sione di si cóá seè;
\q1 bóò, sarim Xꞌaiga ba ko hàà,
\q1 donghi-coam koe qábìa ntcõó a ke,”
\m téméè khama.
\p
\v 16 Xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcꞌãà dis ka ncẽe zi gúù zi kóḿa qꞌãa tama. Igaba ẽem ko Jeso ba xꞌáàkaguè ka cúíga xu kò bóòa qꞌãa, ncẽe zi gúù zi \add Nqarim dis Tcgãyas koe\add* góáèa hãa zi ko Gam ka kgꞌui, a zi a Gam koe kúrúèa hãa sa.
\p
\v 17 Eẽm ko Lasaro ba tcꞌám̀s koe tciia tcgꞌòó, a ko xꞌooan koe ghùi me ka kò hãa cgoa Meas xgꞌae sa kò Gam ka nxàea tseegukagu.
\v 18 Ncẽes xꞌáí sam kúrúa hãa sa ne kò kóḿ, domka ne kò káí ne khóè ne síí xgꞌae cgoa Me.
\v 19 Ka xu kò Farasai xu nxãaska bìríku a máá: “Bóò tama xao gáé hãa, cúí gúù kúrú xae gha ga káà a sa? Bóò, wèém nqõó ba ko xùri Me!” témé.
\s Jeso ba ko Gam dis xꞌoos ka kgꞌui
\p
\v 20 Nxãaska xu kò ẽe kò qõò a síí ko Jerusalema dis kõ̱ès koe còrè ne xgꞌaeku koe cꞌẽe xu Gerika xu hàna.
\v 21 Ka xu kò Filipim koe hàà, ncẽe ko Betesaida dim xꞌáém Galilea dim koe guua ba, a dtcàrà me a máá: “Aboè, Jeso ba xae bóò kgꞌoana,” témé.
\v 22 Me kò Filipi ba síí Anterea ba bìrí, tsara kò Anterea ba hẽé naka Filipi ba hẽéthẽé tsara síí Jeso ba bìrí.
\p
\v 23 Me Jeso ba xo̱a tsara a, a máá: “Xꞌaè ba hààraa, Khóèm dim Cóám gha xꞌáàkaguè ba.
\v 24 Tseegua ner ko bìrí xao o, a ko máá: Mabere cgùrim kòo góḿankgꞌai koe tcheè, a xꞌóó tama, nem cúím cgùri me e. Igaba ẽem kòo xꞌóó nem ko káí cgùrian kúrú.
\v 25 Khóèm ẽe gam dis kgꞌõè sa ncàm̀a hãa bas gha aaguse cgae, igaba khóèm ẽe gam dis kgꞌõè sa ncẽem nqõóm koe hòrea hãa ba gha chõò tamase hòò si.
\v 26 Dìím wèém ẽe ko tsééa máá Te ba méém xùri Te, ẽer hàna koem gha Tirim tséé-kgꞌao ba thẽé hãa, Me gha Abo ba ẽe ko tsééa máá Te ba dqo̱m̀.
\p
\v 27 “Ncẽeskas tiris tcáó sa tshúù qgáì koe hãa, ka Ra gha nta méé? ‘Aboè, ncẽem xꞌaèm koe kgoara Te,’ ta ra gha méé? Eẽ-ẽe, ncẽes gúùs domka ga Ra ncẽem xꞌaèm koe hààraa.
\v 28 Aboè, cgꞌõèa Tsi xꞌáàkagu!” tam méé.
\p Kam kò dòm̀ ba nqarikgꞌai koe guu a máá: “Ncãar xꞌáàkagu u, a Ra a gha gaia xꞌáàkagu u,” témé.
\v 29 Gaa koe hànas xgꞌaes ko kóḿ kas kò máá, túúm tsꞌoo-qꞌoo o, témé. Ne ko cꞌẽe ne máá: “Moengele ba ncãa kò kgꞌui cgoa Me,” témé.
\p
\v 30 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Ncẽem dòm̀ ba gatu domka hààraa, Tíí domka tamase.
\v 31 Ncẽe ba ncẽeska ncẽem nqõóm gha xgàraè dim xꞌaè me e, me gha ncẽeska xꞌaiga-coam ncẽem nqõóm di ba xhàiaguè.
\v 32 Ra gha Tíí, nqõómkgꞌai koer kòo ghùiè ne wèé khóèan Tíí koe tcéèa óá,” tam méé.
\v 33 Ncẽe sam kò ko nxàe, hààm ko xꞌóós xꞌoo-kgꞌáḿ sam gha xꞌáí ka.
\p
\v 34 Si xgꞌae sa xo̱a Me a máá: “Xꞌáèan koe ta kóḿa hãa i ko máá, Kreste ba gha chõò tamase hãa, téméè, ka Tsi gáé ko Tsáá nta hẽés ka máá: ‘Khóèm dim Cóá ba gha ghùiè,’ témé? Khóèm dim Cóám ncẽe ba dìí baa?” ta ne méé.
\p
\v 35 Kam kò Jeso ba bìrí ne a máá: “Xꞌáà ne gha cgꞌáré xꞌaè-coan gatu xgꞌaeku koe hãa. Ke tu qõòa te, qanega tu xꞌáàn úúa hãa xꞌaè ka, naka i gha nxãasega táá ntcùúan tcãà cgae tu u. Khóèm ẽe ko ntcùúan qꞌoo koe qõò ba cꞌúùa hãa nda koem ko qõò sa ke. \fig |HK00151.tif| col|||Ntcùú ka xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúù sa|12:35-46\fig*
\v 36 Eẽ tu qanega xꞌáàn úúa hãa xꞌaè ka méé tu gatu di tcoman xꞌáàn koe tòó, naka tua gha nxãasega xꞌáàn di tu cóá tu ii,” tam méé. Eẽm ko Jeso ba kgꞌui cgoa nea xgꞌara kam kò tcgꞌoa a qõò a síí xàì-kgꞌai ne.
\s Juta nea gane dis dtcòm̀ tamas koe qanega hãa
\p
\v 37 Jeso ba kò káí zi xꞌáí zi tcgáí-qꞌooa ne koe kúrú, igaba ne kò qanega Gam koe dtcòm̀ tama.
\v 38 \add Si kò ncẽe sa kúrúse,\add* nxãasega i gha porofitim Isaiam di kgꞌuian nxàea tseegukaguè ka, ncẽe ko máá:
\q1 “Xꞌaigaè, dìí na gatá di kgꞌuian ncẽe ta nxàea hãa koe dtcòm̀aa?
\q1 Me gataga Xꞌaigam dim xꞌõà ba dìín xꞌáíèa hãa?”
\m témé e.
\p
\v 39 Ncẽes gúùs domkaga ne kò dtcòm̀an ka tààè. Isaia ba kò gaicara máá:
\q1
\v 40 “Gane di tcgáía nem kaàkagua hãa,
\q1 a tcáóa ne xꞌóó-xꞌooa hãa,
\q1 nxãasega ne gha táá gane di tcgáían cgoa bóò ka,
\q1 a ne a gane di tcáóan cgoa táá kóḿa qꞌãa ka,
\q1 a ne a Tíí koe táá ka̱bise,
\q1 Ra Tíí qãèkagu ne ka,”
\m tam Nqari ba mééa khama.
\p
\v 41 Isaia ba kò ncẽe zi gúù zi kgꞌui, \add Jesom\add* di xꞌáà nem kò hòòa hãa, a ko Gam ka kgꞌui khama.
\p
\v 42 Gatà i ii igaba xu kò káí xu tcꞌãà-cookgꞌai xu Gam koe dtcòm̀. Igaba xu kò Farasai xu domka gaxu di dtcòm̀an táá xꞌáí, nxãasega xu gha táá còrè-nquum koe xhàiaguè ka.
\v 43 Khóè ne di dqo̱m̀kuan xu kaisase ncàm̀a hãa Nqarim dian ka khama.
\p
\v 44 Kam kò Jeso ba qꞌaua kgꞌui a máá: “Khóèm kò ko Tíí koe dtcòm̀ nem Tíí koe cúí dtcòm̀ tama, igabam ko thẽé ẽe tsééa óá Team koe dtcòm̀.
\v 45 Eẽm kòo bóò Te, nem ko Gaam ẽe tséé Tea hãa ba bóò.
\v 46 Nqõóm koer Xꞌáà iise hààraa, nxãasega i gha táá cúí khóè ẽe ko Tíí koe dtcòm̀ ga ntcùú qꞌoo koe hãa ka.
\p
\v 47 “Ncẽè khóèm kòo Tiri kgꞌuian kóḿ, igabam kò qgóóa qari i tama, ne Ra Tíí xgàra tama. Nqõó ba hàà xgàra di ser hàà tama, igaba Ra nqõó bar gha hàà kgoara ka hààraa khama.
\v 48 Gam ẽe ko xguì Te, a kgꞌuia Te kóḿ tama ba xgàra me ko ba úúa: ẽer kgꞌuia hãa kgꞌuia ne gha còo dim cáḿ ka xgàra me.
\v 49 Tíí ka Ra kgꞌuia mááse tama, igabam Abom ncẽe tséé Tea hãa ba xꞌáè Tea, dùú sar gha kgꞌui a nxàe sa.
\v 50 Ra qꞌana hãa Gam di xꞌáè-kgꞌáḿa nea chõò tamas kgꞌõè si i sa. Gaa domkas wèés gúùs ẽer ko nxàe sa, Ra ko ẽem ma Abo ba ma bìrí Te sia hãa khama ko ma nxàe si,” tam méé.
\c 13
\ms Jeso ba ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xgaa-xgaa; Gam dim còrè ba (13–17)
\s Jeso ba ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xgꞌaà nqàrè
\p
\v 1 Paseka dis kõ̱ès cookgꞌai i kò ii. Me kò Jeso ba qꞌana hãa, xꞌaè ba hààraa, ncẽem nqõó bam gha tcgꞌoaragu a Abom koe qõò di ba sa. Gam di ne khóè ne nqõóm koe hãa nem kò ncàm̀a hãa, khamam kò cgꞌoèasem ncàm̀ nea sa xꞌáí ne.
\p
\v 2 Dqòa di tcꞌõoa ne kò kúrúè, me dxãwa ba nxãakamaga Jutasem Isekariotem tcáó koe tcana, Simonem ka cóáse ba, Jeso bam gha khóèan tshàu qꞌoo koe tcãà ka.
\v 3 Jeso ba kò qꞌana, Abo ba wèé zi gúù zi Gam di qarian koe tòóa hãa sa, Me Nqarim koe guua hãa, a ba a ko Nqarim koe ga ka̱bise sa.
\v 4 Kam kò nxãaska tcꞌõoan ko tcꞌõóè qgáì koe tẽe, a ba a tcꞌamakam ha̱na qgáían nxõ̱o, a tchùuse cgoa dim qgáí ba tcáḿ kháó.
\v 5 A gaa koe guus ka, xgꞌaàse cgoa dis gàbas koe tshàan ntcã̱a, a Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tshoa-tshoa a xgꞌaà nqàrè, a tcáḿ kháóam kò hãam qgáím tchùuse cgoa dim cgoa tchùu nqàrè xu.
\p
\v 6 A ba a Simonem Peterem koe hàà, me Petere ba bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, hàà Tsia gáé ko Tsáá nqàrèa te xgꞌaà?” témé.
\v 7 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Ncẽer ko kúrú sa tsi cuiskaga ncẽeskaga bóòa qꞌãa tite, igaba tsi gha nxãwa kháóka bóòa qꞌãa si,” témé.
\v 8 Kam kò Petere máá: “Cuiskaga Tsi nqàrèa te xgꞌaàra hãa tite,” témé. Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Ncẽè xgꞌaà nqàrè tsi tamar kò hãa ne tsi Tíí koe hãa tama,” témé.
\v 9 Me Simone Petere ba máá: “Kháé nxãaska, Xꞌaigaè, nqàrèa te cúí tamase, igaba tshàua te hẽé naka tcúúa te ga hẽéthẽé xgꞌáàò,” témé.
\p
\v 10 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Khóèm ẽe ncãa xgꞌaàse ba ko nqàrèa ba cúíga xgꞌaàn tcꞌẽe, wèé tcꞌáróa ba ga qꞌano o khama. Xao gaxao qꞌano xao o, wèéa xaoa qꞌano tama igaba,” témé.
\v 11 Qꞌanam kò hãa dìí ba ko hàà khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me sa khama, gaa domkagam kòo máá: “Wèéa xao ga qꞌano tama,” témé.
\p
\v 12 Eẽm ko nqàrèa xu xgꞌaà cgoa xgꞌara kam kò Gam di zi qgáí zi hã̱a a ntcõó-qꞌooa ba koe ka̱bise, a ba a tẽè xu a máá: “A bóòa xao ko qꞌãa, ncẽer ncãa kúrú cgae xao o sa?
\v 13 ‘Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè,’ ta xao ko ma tcii Te, a ko máá: ‘Xꞌaiga Tseè,’ témé, tseeguse, gaar ga Ra a domka.
\v 14 Ra Tíí gaxao dir Xꞌaiga, a Xgaa-xgaa-kgꞌao Ra ncãa nqàrèa xao xgꞌaà, ke méé xao gaxao igaba thẽé gaxao ka cꞌẽea xu di nqàrèan xgꞌaà.
\v 15 Sere-sere sar kúrúa máá xaoa, ke méé xao gaxao igaba ẽer ma kúrúa hãa khamaga ma thẽé kúrú.
\v 16 Tseegua ner ko bìrí xao o, a ko máá: Gam ka qꞌõòsem ka kaia hãam qãà ba káà me e, me gataga ẽe tsééèa hãa ba ẽe tséé meam ka kai tama.
\v 17 Ncẽeska xao ncẽe zi gúù zi qꞌana hãa, khama xao gha kúrú zi xao kòo ne tsꞌee-tsꞌeekgꞌaiè.
\s Jeso ba ko khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàkus ka kgꞌui
\r (Mt 26:20-25; Mk 14:17-21; Lk 22:21-23)
\p
\v 18 “Wèéa xao gar nxàe tama, ẽer nxárá tcgꞌòóa hãa xur qꞌana hãa. Igabas ko ncẽe sa \add Nqarim dis\add* Tcgãyas koe góásea hãa sa nxàea tseegukagu, ncẽe ko máá: ‘Gaam ẽe ko tíí cgoa péréan tcꞌõó ba tirim cgꞌõo-kgꞌao ba kúrúa hãa,’ témé sa.
\v 19 Ra ko kúrúse tama ias cookgꞌai koe ncẽeska bìrí xao o, nxãasega xao gha ẽe i kòo kúrúse ne, Tíí ga Ra a sa dtcòm̀ ka.
\v 20 Tseegu ner ko bìrí xao o, a ko máá: Wèém ẽe ko ẽer tsééa úúa hãa ba qãèse hààkagu ba ko Tíí ga Ra qãèse hààkagu, me ko dìím wèém ẽe ko Tíía qãèse hààkagu Te ba ẽe tsééa óága Tea ba qãèse hààkagu,” tam méé.
\p
\v 21 Ncẽetam ko Jeso ba mééa xgꞌara ka i kò tcáóa ba tshúù qgáì koe hãa, Me kò nxàea tseegukagu a máá: “Tseegukar ko bìrí xao o a ko máá: Gaxao ka cꞌẽe ba gha khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Te, témé,” tam méé.
\p
\v 22 Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ko téé a bóòku, gaxu ka ndaka bam ko nxàe sa cꞌúùa hãase.
\v 23 Me kò gaxu ka cꞌẽem ncẽe kò Jesom ka kaisase ncàm̀mèa hãam xgaa-xgaase-kgꞌao ba Gam koe ghãasea ntcõe.
\v 24 Me kò Simone Petere ba gaam xgaa-xgaase-kgꞌao ba tcgáía ba cgoa qãè a bìrí me a máá, ndaka bam ko nxàe sa tẽè Me, témé.
\p
\v 25 Me Jesom koe ntcõóa ghãase, a tẽè Me a máá: “Xꞌaigaè, dìí baa?” témé.
\p
\v 26 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Gaam ẽer ko ncẽes péré qàmà sa máà me e, ẽer kò gàbas qꞌoo koe tcguù-tcguu sia xgꞌara ne,” témé. Eẽm ko gaas péré qàmà sa tcguù-tcguua xgꞌara, kam kò Jutase Isekariote ba máà si, Simonem ka cóáse ba.
\v 27 Eẽm ko Jutase ba péré qàmà sa séè kagam ko satana ba tcãà cgae me. Me Jeso ba bìrí me a máá: “Kúrú kgꞌoana tsi hãas gúù sa qháése kúrú,” témé.
\v 28 Igaba tcꞌõóè ko qgáì koe i kò cúí khóè ga táá qꞌãa, dùús domkam ko Jeso ba ẽeta méé sa.
\v 29 Jutase ba kò mari dtcòbè sa úúa hãa khama xu kò cꞌẽe xu tcꞌẽea máá, Jeso ba ko bìrí me, kõ̱ès koe ko tcꞌẽese zi gúù zim gha xꞌámá sa, kana cꞌẽe gúù-coa nem gha ẽe dxàua hãa ne máà sa, ta tcꞌẽea.
\v 30 Eẽm ko Jutase ba péréan séèa xgꞌara kam kò kúúga tcgꞌoa. I kò ntcùú u.
\s Ka̱bam xꞌáè-kgꞌáḿ ba
\p
\v 31 Eẽm ko qõò, kam kò Jeso ba máá: “Ncẽeskam ko Khóèm dim Cóá ba xꞌáàkaguè, Me ko Nqari ba Gam koe xꞌáàkaguè.
\v 32 Ncẽè Nqarim kò ko Gam koe xꞌáàkaguè, nem gha Nqari ba nxãaska thẽé Cóá ba Gam koe xꞌáàkagu, a ba a gha cúí qꞌoro xꞌáàkagu Me.
\p
\v 33 “Cóá xaoè, xòm̀ xꞌaèa ner gha hãa cgoa xao o. Qaa Te xao gha. Eẽr kò ma Juta ne ma bìría khamaga Ra ko ma ncẽeska bìrí xao o a ko máá: Eẽr ko qõò koe xao cuiskaga síía hãa tite.
\p
\v 34 “Ra ko ka̱bam xꞌáè-kgꞌáḿ ba máà xao o, a ko máá: Gaxao ka cꞌẽe ne ncàm̀. Ncẽer ma ncàm̀ xaoa hãa khama méé xao ma gaxao ka cꞌẽea ne thẽé ncàm̀.
\v 35 Ncẽes gúùs ka i gha wèé khóèan qꞌãa, Tiri xao xgaa-xgaase-kgꞌao xao o sa, gaxao ka cꞌẽean xao kò ncàm̀a hãa ne,” tam méé.
\s Jeso ba ko Peterem gha xo̱ase Me sa nxàe
\r (Mt 26:31-35; Mk 14:27-31; Lk 22:31-34)
\p
\v 36 Me Simonem Petere ba bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, nda koe Tsi ko qõò?” témé.
\p Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Ncẽer ko qõò koe tsi cuiskaga kgoana naka xùri Tea hãa tite, igaba tsi gha kháóka nxãwa xùri Te,” témé.
\p
\v 37 Me Petere ba Gam ka máá: “Xꞌaigaè, dùús domka ra gáé ga ncẽeskaga xùri Tsi tama? Tsáá domkar gha kgꞌõèa te tcgꞌòó,” témé.
\p
\v 38 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Tíí domka tsia gha kgꞌõèa tsi tcgꞌòó? Tseegukar ko tseeguan bìrí tsi a ko máá: Ghòrò ba kgꞌaea hãa tite, tsi gha nqoana qꞌoro xo̱ase Te,” témé.
\c 14
\s Jeso ba dàò Me e, Abom koe ko síí ba
\p
\v 1 “Táá méé i tcáóa tu nxùrù qgáì koe hãa guu. Nqarim koe hẽé naka Tíí koe hẽéthẽé tcoman úú.
\v 2 Abom dim nquum qꞌoo koe i káí xꞌãè-qꞌooan hàna; ncẽè gatà i kò ii tama ner ga kò qꞌãa-qꞌãa tua hãa, síír ko xꞌãè-qꞌooan kgꞌónòa máá tu u sa.
\v 3 Ncẽè qõòr kòo a ko síí xꞌãè-qꞌooan kgꞌónòa máá tu u, ner gha ka̱bise a hàà séèa mááse tu u, nxãasega tu gha gatu igaba thẽé síí Tíí hàna qgáì koe hãa ka.
\v 4 Tu gataga qõòr kom qgáìm di dàòan qꞌana hãa,” tam méé.
\p
\v 5 Me Tomase ba bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, qõò Tsi kom qgáì ba xae cꞌúùa, ka xae ga ntama ma gaa qgáì dim dàò ba qꞌãa?” témé.
\p
\v 6 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Tíí Ra Dàò Ra a, a Tseegu Ra a, a Ra a Kgꞌõè Ra a. Tíí ka oose ko Abom koe síím khóèm cúím ga ba káà me e.
\v 7 Ncẽè qꞌãa Tea xao kò hãa ne xao ga kò thẽé Abo ba qꞌana hãa. Igaba xao ncẽeska qꞌãa Mea, a bóò Mea hãa,” tam méé.
\p
\v 8 Me Filipi bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, Abo ba xꞌáí xae e, nxãaska xae gha qãè xae e,” témé.
\p
\v 9 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Ncẽetar ma qáò xꞌaèan gaxao cgoa hãa igaba Tsi ko cꞌúù Te, Filipiè? Dìím wèém ẽe bóò Tea hãa ba Abo ba bóòa hãa. Nta tsi gha máá: ‘Abo ba xꞌáí xae e,’ témé?
\v 10 A dtcòm̀ tama tsia Abom koer hãa, Me Abo ba Tíí koe hãa sa? Kgꞌuian ncẽer ko gaxao cgoa kgꞌui nea Tíí koe guu nakar kgꞌui i tama, igaba Abom ncẽe Tíí koe xꞌãèa hãa ba ko tsééa ba kúrú.
\v 11 Dtcòm̀ méé xao, Abom koer hãa, Me Gabá Tíí koe hãa sa. Ncẽè gatà i kò ii tama ne méé xao nxãaska dtcòm̀ are-aresa zi tséé zi ẽer ko kúrú zi domka.
\v 12 Tseegua ner ko bìrí xao o, a ko máá: Dìím wèém ẽe ko Tíí koe dtcòm̀ ba gha ẽer ko Tíí kúrú sa kúrú, a ba a gha ncẽe tsééan ka kaia hãa tsééan kúrú, Tíí Ra ko Abom koe qõò khama.
\v 13 A Ra a gha dùús wèés ẽe xao ko Tíí cgꞌõè koe dtcàrà sa kúrú, nxãasegam gha Abo ba Cóám koe guu a dqo̱m̀mè ka.
\v 14 Ncẽè cꞌẽes gúù sa xao kòo Tíí cgꞌõè koe dtcàrà ner gha kúrú si.
\s Jeso ba ko Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba nqòòkagu
\p
\v 15 “Ncẽè ncàm̀ Tea xao kò hãa ne xao gha xꞌáè-kgꞌáḿa Te qgóóa qari.
\v 16 Ra gha Abo ba dtcàrà Me gha cꞌẽem Hùi-kgꞌao ba tsééa úúa máá xao o, gaxao cgoa gha chõò tamase hãa ba.
\v 17 Ncẽe ba tseeguan dim Tcꞌẽe Me e. Nqõó ba cuiskaga hòò Me tite, bóò Meam hãa tite, a ba a cꞌúù Mea khama. Igaba xao gaxao qꞌãa Mea, gaxao cgoam xꞌãèa, a ba a gha gaxao koe hãa khama.
\p
\v 18 “Cuiskagar khãadoma-coa khama ma guu xaoa hãa tite, a gha ka̱bise a hàà cgae xao o.
\v 19 Xòm̀ xꞌaè qꞌoo koem nqõó ba gaicara hòò Tea hãa tite, igaba xao gha gaxao hòò Te, kgꞌõèa Ra hãa domka, xao gha gaxao igabaga kgꞌõè khama.
\v 20 Gaam cáḿ ka xao gha qꞌãa, Tíí Ra Abom koe hãa, xao gaxao Tíí koe hãa, Ra Tíí gaxao koe hãa sa.
\v 21 Dìím wèém ẽe xꞌáè-kgꞌáḿa Te úúa, a qgóóa qari ana ba gaam ncàm̀ Tea hãam ga me e. Gaam ẽe ncàm̀ Tea hãa ba gha Abom ka ncàm̀mè, Ra gha Tíí igaba thẽé ncàm̀ me a gha gaam koe xꞌáíse,” tam méé.
\p
\v 22 Me Jutase (ncẽe Isekariote tama ba) bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, dùús domka Tsia gha xꞌáíse xae e, nqõó ba xꞌáíse tamase?” témé.
\p
\v 23 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Ncẽè khóèm kò ncàm̀ Tea hãa nem gha kgꞌuia Te qgóóa qari, Me gha Abo ba ncàm̀ me, Tsam gha hàà cgae me, a Tsam a gha Sitsam di xꞌãè-qꞌooan gaam koe kúrú.
\v 24 Gaam ẽe ncàm̀ Te tama ba kgꞌuia Te qgóóa qari tama; i gataga kgꞌuian ẽe xao ko kóḿ, Tíí koe guu tama, igaba i ncẽe tsééa óá Team Abom koe guua.
\p
\v 25 “Ncẽe gúùa ner bìrí xaoa hãa, ẽer kò qanega gaxao cgoa hãa ka.
\v 26 Igaba Hùi-kgꞌaom ncẽe Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ii ba, ncẽem gha Abo ba Tiri cgꞌõèan cgoa tsééa óá ba, nxãa ba gha wèé gúùan ga xgaa-xgaa xao o, a ba a gha wèé gúùan ẽer bìrí xaoa hãa tcꞌẽe-tcꞌẽesekagu xao o.
\p
\v 27 “Tòókuan cgoar ko guu xao o, Tiri tòókua ner ko máà xao o. Nqõóm ko ma máà xao o khamar ma máà xao o tama. Táá méé i tcáóa xao nxùrù qgáì koe hãa guu, kana méé xao táá qꞌáò guu.
\v 28 Kóḿ tea xao kò hãa Ra ko bìrí xao o a ko máá: ‘Qõò Ra ko, a Ra a gha ka̱bise a hàà cgae xao o,’ témé. Ncẽè ncàm̀ Tea xao kò hãa ne xao ga kò Abom koer ko qõò khama qãè-tcaoa, Abo ba Tíí ka kaia hãa khama.
\v 29 Ra ncãa ncẽeska bìrí xao o, qanega i kúrúse tama cookgꞌai koe, nxãasega xao gha ẽe i kòo kúrúse ne dtcòm̀ ka.
\v 30 Gaicarar qáòse kgꞌui cgoa xaoa hãa tite, ncẽem nqõóm dim xꞌaiga ba ko hàà khama. Cúí qari gam Tíí koe úú tama,
\v 31 igaba méém nqõó ba qꞌãa, Abo ba Ra ncàm̀a hãa, a ko Abom ma xꞌáè Tea hãa khama ma tséé sa.
\p “Tẽe xao ncẽeska, naka hààn xae qõò,” tam méé.
\c 15
\s Jeso ba tseegu dim Kgꞌom Me e
\p
\v 1 \add A ba a máá:\add* “Tíí Ra tseegu dir Kgꞌom Ra a, Me Tirim Xõò ba Xhárà-kgꞌao Me e.
\v 2 Tíí koe hãam nxã̱am wèém ẽe tcꞌáróan kúrú tama bam ko qꞌãea tcgꞌòó, a ba a ko wèém nxã̱am ẽe ko tcꞌáróan kúrú ba dcàò, nxãasegam gha qꞌano a káí tcꞌáróan kúrú ka.
\v 3 Nxãakamaga tu ncẽer kò kgꞌui cgoa tu um kgꞌuim ka qꞌanokaguèa.
\v 4 Tíí koe tu hãa nakar Tíí gatu koe hãa. Cúím nxã̱am ga ba cúíam kò hãa ne tcꞌáróan kúrúa hãa tite, kgꞌom dis hìis koem kò hãa ne cúí ga a, gatu igaba tu gatà hẽéa tite, Tíí koe tu kò hãa ne cúí ga a.
\p
\v 5 “Tíí Ra Kgꞌom Ra a, tu gatu nxã̱a tu u. Gaam ẽe Tíí koe hãa, Ra Tíí gam koe hãa ba, gam káí tcꞌáróan ko kúrúm ga me e, Tíí ka oose tu cúí gúù ga kúrúa hãa tite khama.
\v 6 Ncẽè khóèm kò Tíí koe hãa tama, nem ko nxã̱am khama ma xaoaguè, a ba a xgóó; ẽeta ii nxã̱a ne ko sáà xgꞌae, a cꞌeean qꞌoo koe síí xaoa tcãà, a dàòè.
\v 7 Ncẽè Tíí koe tu kò hãa, i Tiri kgꞌuian gatu koe hãa ne tu gha ẽe tu ko tcꞌẽes wèé sa dtcàrà, a tu a gha kúrúa mááè si.
\v 8 Si ko ncẽe sa Tirim Xõò ba xꞌáàkagu: káí tcꞌáróan tu gha kúrú, a tu a gha gatà iim dàòm ka Tiri tu xgaa-xgaase-kgꞌao tu ii.
\v 9 Ncẽem ma Abo ba ncàm̀ Tea hãa khamagar ma ncàm̀ tu ua hãa. Ke méé tu ncẽeska Tiri ncàm̀kuan koe hãa.
\v 10 Ncẽè Tiri xꞌáèan tu kò qgóóa qaria, ne tu gha Tiri ncàm̀kuan koe hãa, ncẽer ma Tirim Xõòm di xꞌáèan ma qgóóa qaria, a Gam di ncàm̀kuan koe ma hãa khamaga ma.
\p
\v 11 “Ncẽe gúùa ner bìrí tua hãa, nxãasega i gha Tiri qãè-tcaoan gatu koe hãa ka, naka gatu di qãè-tcaoan gha cgꞌoè ka hẽéthẽé e.
\v 12 Tirim xꞌáè-kgꞌáḿ ba ncẽe me e: ncàm̀ gatu ka cꞌẽea ne, ẽer ma ncàm̀ tua hãa khamaga ma.
\v 13 Cúí khóè ga ncẽes ncàm̀s ka kaia hãas ncàm̀ sa úúa hãa tama, ncẽe khóèm ko ẽem ncàm̀a hãa ne khóè ne gam di kgꞌõèan tcgꞌòóa máá sa.
\v 14 Tu gatu ẽer ko xꞌáè tu u sa tu kòo kúrú ne Tiri tu ncàm̀-khoe tu u.
\v 15 Cuiskagar gaicara qãà ta ma tcii tua hãa tite, qãà ba gam ka qꞌõòsem ko dùú sa kúrú sa cꞌúùa hãa khama. Ncẽes gúùs téé-qꞌoo koe Ra ko ncàm̀-khoe tu ta ma tcii tu u, wèés gúùs ẽer Tirim Xõòm koe xgaa-xgaasea hãa sar qꞌãakagu tua hãa khama.
\v 16 Gatua nxárá tcgꞌòó Te ta ga hãa, igabar Tíí nxárá tcgꞌòó tua hãa, a Ra a qõò tu gha a síí tcꞌáróan kúrú ka nxárá tcgꞌòó tua, tcꞌáróan ncẽe gha qáò xꞌaèan hãa a, nxãasegam gha Abo ba wèés gúùs ẽe tu gha ko Tíí cgꞌõè koe dtcàrà sa máà tu u ka.
\v 17 Ncẽea Ra ko ma xꞌáè tu u ga a, a ko máá, gatu ka cꞌẽe ne ncàm̀, témé.
\s Nqõó ba ko Jesom di xgaa-xgaase-kgꞌaoan hòre
\p
\v 18 “Ncẽè nqõóm kò hòre tua hãa ne méé tu qꞌãa, gatuam hòre tua hãa cookgꞌai koem kò Tíía hòre Tea hãa sa.
\v 19 Ncẽè nqõóm di tu kò ii nem ga kò nqõó ba gam di tu iise ncàm̀ tua hãa; igaba tu nqõóm di tu tama tu u, Ra kò nqõóm koe guu a nxárá tcgꞌòó tu u, gaa domkam ko nqõó ba hòre tu u.
\v 20 Ncẽer kòo kgꞌui cgoa tu u kgꞌuian méé tu tcꞌẽe-tcꞌẽese, a ko máá: ‘Qãà ba gam ka qꞌõòsem ka tcꞌamaka hãa tama,’ témé sa. Ncẽè xgàra Te ne kòo ne, ne gha gataga thẽé xgàra tu u. A ncẽè Tiri xgaa-xgaa ne ne kòo qgóóa qari ne ne gha gataga thẽé gatu dian igabaga qgóóa qari i.
\v 21 Igaba ne gha wèé gúùan ncẽe ga Tiri cgꞌõèan domka kúrú cgae tu u, Gaam ẽe tsééa óá Tea hãa ba ne cꞌúùa hãa domka.
\v 22 Ncẽè thuur kò hàà kgꞌui cgoa ne tama ne, ne ga kò chìbian úú tama. Igaba ne ncẽeska gane di chìbian koe ne gha qgóóa mááèm \add dàò ba\add* úú tama.
\v 23 Gaam ẽe hòre Tea ba gataga Tirim Abo ba hòrea.
\v 24 Ncẽè cꞌẽe khóè ga qanega kúrú tama sar kò gane koe kúrú ta ga hãa, ne ne ga kò chìbi úú tama. Igaba ne \add ncẽe zi xꞌáí zi\add* bóòa hãa, a ne a Tíí ga Ra hẽé naka Tirim Xõòm ga ba hẽéthẽé Tsam hòrea.
\v 25 Igabas ko ncẽe sa xꞌáèan koe góásea hãa sa nxàea tseegukagu, ncẽe ko máá: ‘Hòrea ne máá tea hãas gúù sa káà si i,’ témé sa.
\p
\v 26 “Igaba ẽem kòo Hùi-kgꞌao ba hàà, ncẽer gha Abom koe guu a gatu koe tsééa úú ba, tseeguan dim Tcꞌẽe ba, ncẽe ko Abom koe guu a tcgꞌoa ba, nem gha Gabá Tíí ka nxàea tseegukagu.
\v 27 Gatu igaba tu gha Tíí ka hàà nxàea tseegukagu, Tíí cgoa tu kò tshoa-tshoases koe ga guu a hãa khama.
\c 16
\p
\v 1 “Ncẽe gúùan wèér bìrí xaoa hãa, nxãasega xao gha táá gaxao di dtcòm̀an aagu ka.
\v 2 Còrè-nquuan koe ne gha xhàiagu xao o, me gha gataga xꞌaè ba hàà, wèém khóèm ẽe ko cgꞌõo xao om gha tcꞌẽea máá, Nqari bam ko tsééa máá, ta tcꞌẽea ba.
\v 3 Ncẽe zi gúù zi ne gha kúrú cgae tu u, Abo ba kana Tíí ga Ra ne cꞌúùa hãa khama.
\v 4 Igabar ncẽe gúùan bìrí xaoa hãa, nxãasega xao gha ẽem kòo gaan dim xꞌaè ba hàà ne tcꞌẽe-tcꞌẽese, gaan kar qꞌãa-qꞌãa xaoa hãa sa ka.
\s Tcom-tcomsam Tcꞌẽem di tsééa ne
\p “A ra a kò ncẽe zi gúù zi tshoa-tshoas koe táá bìrí xao o, gaxao cgoar kò hãa khama.
\v 5 Igabar ko ncẽeska Gam ẽe tséé óá Team koe qõò, igaba i gaxao ka cúía xao ga tẽè Te naka máá: ‘Nda koe Tsi ko qõò?’ témé tama.
\v 6 Igaba ncẽe gúùa ner nxàea hãa domka xao tshúù-tcaoan ka cgꞌoè cgaeèa hãa.
\v 7 Gatà i ii igabar ko tseeguan bìrí xao o: Gaxaoa i qãèa máá xaoa hãa qõòr gha sa. Ncẽè qõò tamar kò hãa nem Hùi-kgꞌao ba hàà cgae xaoa hãa tite khama. Igaba ẽe qõòr kòo ner gha gaxao koe tsééa úú Me.
\v 8 Eẽm kòo hàà nem gha hàà nqõó ba xgaa-xgaa a chìbi-chibi; chìbian domka hẽé, naka tchànoan domka hẽé, naka xgàrakuan domka hẽéthẽé e.
\v 9 Chìbian ka\add m gha xgaa-xgaa\add*, Tíí koe ne dtcòm̀ tama khama.
\v 10 Tchànoan ka\add m gha xgaa-xgaa\add*, Tirim Xõòm koer ko qõò, xao gaicara hòò Te tite khama.
\v 11 Xgàra-kgꞌaman ka\add m gha xgaa-xgaa\add*, ncẽem nqõóm dim xꞌaiga ba nxãakamaga xgàraèa hãa khama.
\p
\v 12 “Qanegar káí zi gúù zi úúa, gaxao cgoar gha nxàe zi, igaba xao ncẽeska kgoana zia hãa tite.
\v 13 Igaba ẽem kòo tseeguan dim Tcꞌẽe ba hàà, nem gha wèé tseeguan koe úú xao o. Cuiskagam Gam koe guua zi ka kgꞌuia hãa tite, igabam gha ẽem ko kóḿs ka cúí kgꞌui, a ba a gha hààko zi gúù zi ka bìrí xao o.
\v 14 Xꞌáàkagu Tem gha, ẽe Tiri ii sam gha séè, a ba a bìrí xao o si khama.
\v 15 Wèéan ẽe Abom úúa hãa nea Tiri i. Gaa domkar ko máá: Eẽ Tiri ii sam gha \add Tcꞌẽe ba\add* séè, a ba a bìrí xao o si, témé.
\p
\v 16 “Xꞌaè-coa ba xao hòò Tea hãa tite, a xao a gha gaicara xꞌaè-coam qãá qꞌoo koe hòò Te,” tam méé.
\s Xgaa-xgaase-kgꞌao xu di tshúù-tcaoa ne gha ka̱bise a qãè-tcaoan kúrú
\p
\v 17 Xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cꞌẽe xu tẽèku a máá: “Dùú sa ba ko nxàe, ncẽem ko máá: ‘Xꞌaè-coa ba xao hòò Tea hãa tite, a xao a gha gaicara xꞌaè-coam qãá qꞌoo koe hòò Te,’ témé ka, a ko gataga máá: ‘Tirim Xõòm koer ko qõò domka a,’ témé?” ta xu méé.
\v 18 Xu hãa a tẽèse a ko máá: “Dùú sa ba koáé nxàe: ‘Xꞌaè-coam qꞌoo koe,’ tam kòo méé ne? Dùú sam ko nxàe sa xae kóḿa qꞌãa tama,” ta xu méé.
\p
\v 19 Me kò Jeso ba bóòa qꞌãa, ncẽes gúùs ka xu tẽè Me kgꞌoana hãa sa, khamam kò nxãaska bìrí xu a máá: “Ntar ko méé sa xao koáé tẽèku, ncẽer ko máá: ‘Xꞌaè-coam qꞌoo koe xao hòò Tea hãa tite, a xao a gha gaicara xꞌaè-coam qãá qꞌoo koe hòò Te,’ témé ka?
\v 20 Tseegua ner ko bìrí xao o, a ko máá: Kgꞌae xao gha, a gha thõò-tcaoase kgꞌae, igabam gha nqõó ba qãè-tcaoa hãa. Thõò-tcaoa xao gha hãa, igaba i gha gaxao di thõò-tcaoan ka̱bise a qãè-tcao sa ii.
\v 21 Eẽ khóès kòo cóán ábà di thõò koe hãa nes tshúù-tcaoa hãa, gas dim xꞌaè ba hààraa khama. Igaba ẽes ko cóán ábà xgꞌara nes gaicara thõòan tcꞌẽe-tcꞌẽese tama, qãè-tcaoan ẽe cóá nea nqõómkgꞌai koe ábàèa hãa di domka.
\v 22 Khama xao gaxao ncẽeska tshúù-tcaoan úúa hãa, igabar gha gaicara hàà bóò xao o, xao gha qãè-tcao, i cúí khóè ga gaxao di qãè-tcaoan séè cgae xaoa hãa tite.
\v 23 Eẽm cáḿ ka xao cuiskaga cúí gúù ga dtcàrà Tea hãa tite. Tseegukar ko tseeguan bìrí xao o, a ko máá: Wèés gúùs ẽe xao ko Tíí cgꞌõè cgoa Abom koe dtcàrà sam gha máà xao o.
\v 24 Ncẽeska igaba xao qanega cúí gúù ga Tíí cgꞌõè cgoa dtcàrà tama. Dtcàrà, máàè xao gha ke, naka xaoa gha nxãasega qãè-tcaoan ka cgꞌoè.
\p
\v 25 “Ncẽe gúùa ner kò sere-sere zi cgoa bìrí xao o, igabam ko xꞌaè ba hàà, gaxao cgoar gaia sere-sere zi cgoa kgꞌuia hãa tite ba, igabar gha hàà kgoarasea hãase Tirim Xõòm ka bìrí xao o.
\v 26 Eẽm cáḿ ka xao gha Tíí cgꞌõè koe dtcàrà. Gaxao téé-qꞌoo koer gha Abo ba hàà dtcàrà, tar méé tama.
\v 27 Abo ba Gam ka ncàm̀ xaoa hãa, ncàm̀ Tea xao hãa domka, a xao a Nqarim koer guua sa dtcòm̀a hãa khama.
\v 28 Abom koer guu a nqõóm koe hààraa. A Ra a ko gaicara nqõó ba guu, a Abom koe ka̱bise,” tam méé.
\p
\v 29 Xu kò nxãaska Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu máá: “Bóò, ncẽeska Tsi ko kgoarasea hãase kgꞌui, a Tsi a cúís sere-seres ga sa tséékagu tama.
\v 30 Ncẽeska xae ko bóò wèé gúùan Tsi qꞌana hãa sa, a Tsi a gataga cꞌẽe khóè ga gha tẽè Tsi sa qaa tama. Ncẽes gúùs domka xae ko dtcòm̀ Nqarim koe Tsi guua hãa sa,” ta xu méé.
\p
\v 31 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Ncẽeska xaoa ko dtcòm̀?
\v 32 Bóò, xꞌaè ba ko hàà, a ba a hààraa xgꞌara, ẽe xao gha wèéa xao ga xꞌáéa xao koe guu a tsa̱i-tsa̱ise ba, a xao a gha cúíse qaù Te. Igabar cúíse hãa tama, Tirim Xõò ba Tíí cgoa hãa khama.
\p
\v 33 “Ncẽe gúùa ner bìrí xaoa hãa, nxãasega xao gha Tíí koe tòókuan úú ka. Ncẽem nqõóm koe xao gha qóḿan cgoa qgóóku. Igaba méé xao tòón tcáó! Nqõó bar tààa hãa ke,” tam méé.
\c 17
\s Jeso ba ko còrèa mááse
\p
\v 1 Eẽm ko Jeso ba ncẽe sa kgꞌuia xgꞌara kam ko nqarikgꞌai koe ghùi-kgꞌai a máá: “Aboè, xꞌaè ba hààraa. Tsarim Cóá ba xꞌáàkagu, nakam gha nxãasega Tsarim Cóá ba xꞌáàkagu Tsi,
\v 2 wèé ne khóè ne tcꞌamkgꞌai koe Tsi qarian máà Mea hãa ke, nxãasegam gha chõò tamas kgꞌõè sa wèé ne ẽe Tsi máà Mea hãa ne máà ka.
\v 3 Si chõò tamas kgꞌõè sa ncẽe si i: qꞌãa Tsi ne gha, Tsáá Tsia cúísega tseegu di Tsi Nqari Tsi i sa, naka Jeso Krestem ncẽe Tsi tsééa óága hãa ba \add qꞌãa sa\add* hẽéthẽé e.
\v 4 Nqõómkgꞌai koer xꞌáàkagu Tsia hãa, ẽe Tsi kò máà Tea hãa tsééan kúrúa xgꞌara-xgꞌara ka.
\v 5 Ke ncẽeska, Aboè, hàna Tsia koe xꞌáàn máà Te, ncẽe nqõóm tshoa-tshoase tama cookgꞌai koer kò Tsáá cgoa úúa hãa a.
\s Jeso ba ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu còrèa máá
\p
\v 6 “Eẽ Tsi kò nqõómkgꞌai koe guu a máà Te xu khóè xu koer kò Tsari cgꞌõèan qꞌãakagu. Tsari xu u kò ii, Tsi kò máà Te xu, xu kò Tsarim kgꞌui ba qgóóa qaria.
\v 7 Ncẽeska xu qꞌana, ẽe Tsi máà Tea hãa gúùan wèéa Tsáá koe guua hãa sa.
\v 8 Eẽ Tsi kò máà Tea kgꞌuia ner máà xua hãa khama, xu kò cám̀ tshàua máá a. A xu a kò tseeguan kaga qꞌãa, Tsáá koer guua hãa sa, a kò Tsáá Tsia tséé Tea hãa sa dtcòm̀.
\v 9 Nqõó bar còrèa máá tama, a ko gaxu ẽe Tsi máà Tea hãa xu còrèa máá, Tsari xu u khama.
\v 10 Wèés ẽer úúa hãa sa Tsari si i, si wèés ẽe Tsi úúa sa Tiri si i. Ra gaxu koe guu a xꞌáàkaguèa.
\v 11 Nqõómkgꞌai koe Ra gaia hãa tite, igaba xu gaxu qanega nqõómkgꞌai koe hãa, Ra ko Tíí sencgaga Tsáá koe síí. Tcom-tcomsa Tsi Abo Tseè, Tsarim cgꞌõèm di qarian cgoa xgáèa máá xu - cgꞌõèm ncẽe Tsi máà Tea ba, naka xu gha nxãasega cúí ii, ncẽe Tsam ma cúí ii khamaga ma.
\v 12 Eẽr kò gaxu cgoa hãa kar kòo xgáèa máá xu, a ẽe Tsi kò máà Tea hãam cgꞌõèm cgoa kòre xu. Cúía xu ga kò táá aaguse, gaam ẽe kò kaàkaguèm gha sa tééa máána hãam cúím oose, \add Nqarim dis\add* Tcgãyas gha nxãasega nxàea tseegukaguè ka.
\p
\v 13 “Igabar ko ncẽeska Tsáá koe síí, a Ra a ko ncẽe zi gúù zi kgꞌui, nqõómkgꞌai koer qanega hãase, nxãasega xu gha Tiri qãè-tcaoan ka cgꞌoèa hãa ka.
\v 14 Tsarim kgꞌui bar máà xua, me nqõó ba hòre xua, nqõóm di xu tama xu u khama, ncẽer Tíí ma nqõóm di tama khamaga ma.
\v 15 Tiri còrèa ne máá, nqõóm koe méé Tsi séèa tcgꞌòó xu, témé tama, igaba méé Tsi ẽe cgꞌãè iim koe xgáèa máá xu si i.
\v 16 Nqõóm di xu tama xu u, ncẽer Tíí ma nqõóm di tama khamaga ma.
\v 17 Tcom-tcomsakagu xu tseeguan cgoa, Tsarim kgꞌui ba tseeguan di me e ke.
\v 18 Eẽ Tsi ma nqõómkgꞌai koe ma tsééa óá Tea hãa khamagar ma nqõómkgꞌai koe tsééa úú xua hãa.
\v 19 Gaxu domkar ko tcom-tcomsakaguse, nxãasega xu gha gaxu igaba thẽé tseeguan koe tcom-tcomsakaguè ka.
\s Jeso ba ko wèé ne dtcòm̀-kgꞌao ne còrèa máá
\p
\v 20 “Gaxu cúí xur còrèa máá tama. Eẽ gha gaxu di kgꞌuian koe guu a Tíí koe dtcòm̀ ner ko gataga thẽé còrèa máá,
\v 21 wèéa ne ga gha cúí ii sa, ẽe Tsi ma Tsáá Aboè Tíí koe hãa, Ra ma Tíí Tsáá koe hãa khamaga ma. Gane igaba méé ne thẽé Gatsam koe hãa, nakam gha nxãasega nqõó ba Tsáá Tsia tséé óá Tea hãa sa dtcòm̀.
\v 22 Eẽ Tsi máà Tea hãa xꞌáà ner máà nea, nxãasega ne gha cúí ii ka, ncẽe Tsam ma Gatsam ma cúí ii khamaga ma.
\v 23 Tíí Ra gane koe hãa, Tsi Tsáá Tíí koe hãa, nxãasega ne gha cgꞌoèase cúí ii ka, me gha nxãasega nqõó ba qꞌãa, Tsáá Tsia tsééa óá Tea hãa sa ka, a Tsi a ncàm̀ nea, ẽe Tsi ma ncàm̀ Tea hãa khamaga ma ka.
\p
\v 24 “Aboè, ẽe Tsi máà Tea hãa ne gha Tíí cgoa ncẽer hãa koe hãa sar ko tcꞌẽe, nxãasega ne gha Tiri xꞌáàn bóò, ncẽe Tsi máà Tea hãa a, nqõóm tshoa-tshoase tama cookgꞌai koe Tsi kò guu a ncàm̀ Tea hãa khama.
\v 25 Abo Tsi tchàno Tseè, ẽetam ga ma nqõó ba cꞌúù Tsia igaba Ra Tíí qꞌãa Tsia, ne qꞌana hãa Tsáá Tsia tsééa óá Tea sa.
\v 26 Cgꞌõèa Tsir qꞌãakagu nea, a Ra a gha kúrú i qꞌãaè, nxãasega i gha ncàm̀kuan ncẽe Tsi kò ncàm̀ Tea hãa gane koe hãa ka, Ra gha gataga thẽé Tíí ga Ra gane koe hãa ka,” tam ma còrè.
\c 18
\ms Jesom di xgàrasean hẽé naka Gam dis xꞌoo sa hẽé naka Gam di xꞌooan koe tẽean hẽéthẽé e (18–21)
\s Jeso ba ko qáéè
\r (Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Lk 22:47-53)
\p
\v 1 Eẽm ko Jeso ba còrèa xgꞌara, kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa xgoaba, a Kiterone dim dòm̀ ba tchoaba. Cꞌẽem xòèm koem kò Olife di zi hìi zi dim xhárà ba hãa. Xu kò Gabá hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé xu gaa koe tcãà.
\p
\v 2 Nxãaskam kò Jutasem, ncẽe kò khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me ba gaam qgáì ba qꞌanaa, Jeso ba kò gaa koe káí-kgꞌaise Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa xgꞌae khama.
\v 3 Me kò nxãaska Jutase ncõo-kgꞌao xu dis xgꞌae sa hẽé naka kaia xu peresiti xu ka cꞌẽea xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé cgoa gaa koe síí. Xꞌáà zi xu kò qgóóa, lampian hẽé naka ncõo gàban hẽéthẽé e.
\p
\v 4 Me kò Jeso ba wèéan ẽe gha hàà kúrúse cgae Me sa qꞌana hãase tcgꞌoa a tẽè xu a máá: “Dìí ba xao ko qaa?” témé.
\v 5 Xu xo̱a Me a máá: “Jesom Nasareta di Me e,” témé.
\p Me Jeso ba máá: “Tíí ga Ra a,” témé. (Me kò Jutasem, khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàku-kgꞌao ba gaxu cgoa téé-tẽe.)
\v 6 Eẽm ko Jeso ba máá: “Tíí ga Ra a,” témé, ka xu kò tééa dìbi, a xu a góḿankgꞌai koe cgꞌáé.
\p
\v 7 Me kò gaicara tẽè xu a máá: “Dìí ba xao ko qaa?” témé. Xu máá: “Jesom Nasareta di Me e,” témé.
\p
\v 8 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Ncãar bìrí xao o, ncẽe ga Ra a sa. A ncẽè Tíí xao kòo qaa Te ne méé xao nxãaska ncẽe xu khóè xu guu naka xu qõò,” témé.
\v 9 \add Ncẽe sa kò kúrúse,\add* kgꞌuian ẽem kgꞌuia hãa gha nxãasega tseegukaguè ka, ncẽe kòo máá: “Eẽ Tsi kò máà Te xu kar cꞌẽem ga ba qanega aagu tama,” témé sa.
\p
\v 10 Me kò nxãaska Simonem Petere ba ntcàu bam úúa hãa khama tsgúùa tcgꞌòó me, a kaiam peresitim dim qãà ba gáò, a kgꞌáò xòè dim tcee ba xgꞌaoa tcgꞌòó. (Qãàm di cgꞌõèa ne kò Malekose e.)
\v 11 Kam kò nxãaska Jeso ba Petere ba bìrí a máá: “Ka̱bi tsarim ntcàu ba naka qòè! Cuiskaga Ra gáé ga Abom máà Tea hãas kubis \add xgàrasean dis\add* koe kgꞌáà hãa tite?” témé.
\s Jeso ba ko Anasem koe úúè
\p
\v 12 Si kò nxãaska ncõo-kgꞌao xu dis xgꞌae sa hẽé, naka gaas dim tcꞌãà-cookgꞌai ba hẽé, naka Juta di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽé Jeso ba qgóó, a qáé,
\v 13 a xu a kgꞌaia Anasem koe úú Me, ncẽe kò Kaifasem ka cꞌuìse ii ba, ncẽe kò ẽem kurim ka kaiam peresiti ba ii ba.
\v 14 Kaifase ba gaam khóèm Juta xu kò tcꞌẽe sa máàm ga me e, a máá: “Qãè e gha ii, ncẽè cꞌẽem khóèm kòo khóè ne xꞌóóa máá ne,” témé ba.
\s Peterem dis xo̱ases tcꞌãà di sa
\r (Mt 26:69-70; Mk 14:66-68; Lk 22:55-57)
\p
\v 15 Simonem Petere ba hẽé naka cꞌẽem xgaa-xgaase-kgꞌao ba hẽéthẽéa kò Jeso ba xùri. Ncẽem xgaa-xgaase-kgꞌao ba kò kaiam peresitim ka qꞌãaèa, khamam kò Jesom cgoa kaiam peresitim xꞌáé koe tcãà.
\v 16 Igabam kò Petere ba tchàa koe téé, xhàrom-kgꞌáḿ koe. Kam ko cꞌẽem xgaa-xgaase-kgꞌaom ncẽe kò kaiam peresitim ka qꞌãaèa ba ka̱bise a tcgꞌoa, a dxàe-coas ẽe kò xhàrom-kgꞌáḿ koe hãas cgoa kgꞌui, a Petere ba qꞌoo koe tcãà.
\p
\v 17 Si kò qãàs ẽe kò xhàrom-kgꞌáḿ koe tẽe sa Petere ba bìrí a máá: “A tsáá tsia gáé ncẽem khóèm di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cꞌẽe tsi tama tsia?” témé. Me xo̱a a máá: “Gaar tama ra a,” témé.
\p
\v 18 Qgàisa a kò ii, xu kò qãà xu hẽé naka tempelem di xu kòre-kgꞌao xu hẽéthẽé xu ẽe xu kò dxùua hãas cꞌees koe téé-tẽe, a ko xꞌoò-xꞌoose. Petere ba kò gataga thẽé gaxu cgoa téé-tẽe, a ko xꞌoò-xꞌoose.
\s Kaiam peresiti ba ko Jeso ba tẽè
\r (Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Lk 22:66-71)
\p
\v 19 Me kò nxãaska kaiam peresiti ba Jeso ba tẽè, Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka hẽé naka Gam di xgaa-xgaan ka hẽéthẽé e.
\v 20 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Xgobekgꞌamseaser kò wèém nqõóm cgoa kgꞌui, a Ra a kò ko wèé xꞌaè ka còrè-nquuan koe hẽé, naka tempelem koe hẽéthẽé xgaa-xgaa, ncẽe wèé Jutan ko xgꞌae koe. Cúí gúù gar kò táá xàìase nxàe.
\v 21 Kháé tsia ko dùús domka tẽè Te? Tẽè ẽe kò kóḿ Tea hãa ne, tseeguan kaga ne qꞌana dùú sar nxàea hãa sa,” tam méé.
\p
\v 22 Eẽm ko Jeso ba ncẽe gúùan kgꞌuia xgꞌara kam kò cꞌẽem kòre-kgꞌaom, cúùse kò tẽe ba Jeso ba xꞌábú, a máá: “Ncẽea Tsi ga ko ma kaiam peresiti ba ma xo̱a gaa?” témé.
\v 23 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Ncẽè cꞌẽe gúùan cgꞌãè Ra kò kgꞌuia hãa ne méé tsi nxàea tseegukagu, dùú sa cgꞌãè si i sa. Igaba ncẽè tchànoser kò kgꞌuia hãa ne tsi ko dùús domka xꞌábú góó Tea máá?” témé.
\p
\v 24 Me nxãaska Anase ba kaiam peresitim Kaifasem koe tsééa úú Me, qanegam qáéèa hãase.
\s Peterem dis xo̱ases cám̀ di sa hẽé naka nqoana di sa hẽéthẽé e
\r (Mt 26:71-75; Mk 14:69-72; Lk 22:58-62)
\p
\v 25 Eẽm Simonem Petere ba hãa a ko kùru-kuruse kam kò tẽèè a máá: “Tsáá tsia gáé Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cꞌẽe tsi tama tsia?” témé. Me xo̱ase a máá: “Gaar tama ra a,” témé.
\p
\v 26 Me kò cꞌẽem qãàm kaiam peresitim di ba, ncẽe Peterem kò xgꞌaoa tcgꞌòó tceeam khóèm dim qhàò ba tẽè me a máá: “Gaam cgoa ra gáé kò Olife dim xháràm qꞌoo koe bóò tsi tama?” témé.
\v 27 Me gaicara Petere xo̱ase e, me kò kúúga ghòrò ba tshoa-tshoa a kgꞌae. \fig |BK00062.tif| col|||Ghòrò ba ko kgꞌae.|18:27\fig*
\s Jeso ba Pilatom cookgꞌai koe
\r (Mt 27:1-2, 11-14; Mk 15:1-5; Lk 23:1-5)
\p
\v 28 Xu kò Juta xu Jeso ba Kaifasem dim nquum koe guu a, Roma ne dim tcꞌãà-cookgꞌaim dim nquum koe úú. Gaa xꞌaèan ẽe ka i kò kaisa ntcùúkgꞌai cgoa a. Xu kò Juta xu táá xu gha cgꞌuriga domka nquum qꞌoo koe táá tcãà, nxãasega xu gha Paseka di tcꞌõoan tcꞌõó ka.
\p
\v 29 Khamam kò Pilato ba tcgꞌoa a síí cgae xu, a tẽè xu a máá: “Dùútsa chìbi sa xao ko ncẽem Khóè ba tcee?” témé.
\v 30 Xu xo̱a me a máá: “Chìbi kúrú-kgꞌao tamam kò ii ne xae ga kò tsáá koe óá Me tama,” témé.
\p
\v 31 Me Pilato nxãaska bìrí xu a máá: “Séèa xao mááse Me, naka xaoa síí gaxao di xꞌáèan cgoa xgàra Me,” témé. Xu Juta xu xguì a bìrí me a máá: “Igaba xae cꞌẽem khóè ba xae gha xꞌooan koe xgàra di qari úú tama,” témé.
\v 32 \add Ncẽe sa kò kúrúse,\add* ẽem kò Jeso ba kgꞌuia hãa, nta iis xꞌoo sam gha hàà xꞌóó di kgꞌuian gha hàà nxãasega tseegukaguè ka.
\p
\v 33 Me kò nxãaska Pilato ba ka̱bise a nquum qꞌoo koe tcãà, a Jeso ba tcii, a tẽè Me a máá: “A Tsáá ga Tsia Juta ne di Tsi xꞌaiga Tsi?” témé.
\v 34 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Tsáá ka tsi ko ma cuiaga tẽè Tea, kana cꞌẽe khóèa Tíí ka tsáá cgoa kgꞌuia hãa?” témé.
\p
\v 35 Me Pilato xo̱a a máá: “Kháé tíí ga ra gáé Juta raa? Tsari ne khóè ne hẽé naka Tsari xu kaia xu peresiti xu hẽéthẽéa tíí tshàu qꞌoo koe tcãà Tsia. Ka Tsia dùú sa kúrúa hãa?” témé.
\v 36 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Tiri xꞌaia nea ncẽem nqõóm di tama. Ncẽè gatà i kò ii, ne xu ga kò Tiri xu tséé-kgꞌao xu ncõo sa xꞌãà hãa, nxãasegar gha táá Juta ne tshàu qꞌoo koe tcãàè di sa. Igaba i ncẽeska Tiri xꞌaian ncẽem nqõóm di tama a,” tam méé.
\p
\v 37 Me Pilato nxãaska tẽè Me a máá: “Kháé Tsia xꞌaiga Tsia?” témé. Me Jeso ba xo̱a a máá: “Xꞌaiga Ra a, ta tsi ko méé. Gaas gúùs domkaga Ra ábàèa, a Ra a ncẽes gúùs domkaga nqõómkgꞌai koe hààraa, hààr gha nxãasega tseeguan nxàea tseegukagu ka. Wèé khóèan ẽe tseeguan dia ko kgꞌuia Te komsana,” tam méé.
\p
\v 38 Me Pilato ba bìrí Me a máá: “Tseegua nea dùúa?” témé.
\s Jeso ba ko xꞌoo sa xgàra mááè
\r (Mt 27:15-31; Mk 15:6-20; Lk 23:13-25)
\p Ncẽes gúù sam ko mééa xgꞌara kam kòo tchàa koe tcgꞌoa, a gaicara Juta xu koe síí, a bìrí xu a máá: “Cúí chìbi gar hòò cgae Me tama gaan kam gha chìbi-chibiè e.
\v 39 Igaba i gatu di cau u, Paseka di xꞌaè ka méér cꞌẽem chìbi-kgꞌao ba kgoara máá tu u sa. Ka tu ko tcꞌẽe, Juta ne dim Xꞌaiga ba méér kgoara máá tu u sa?” témé.
\v 40 Xu qꞌau a xo̱a me a máá: “Eẽ-ẽe, Gam ka tamase, Barabase ba máà ta a,” témé. Barabase ba kò tsꞌãà-kgꞌao me e.
\c 19
\p
\v 1 Nxãaskam kò Pilato ba Jeso ba séè a úú, Me síí qoaè.
\v 2 Xu kò ncõo-kgꞌao xu dxàman cgoa kúrúèas cábá sa kabea xgꞌae a cábákagu Me, a xu a nco̱àm qgáí ba hã̱akagu Me,
\v 3 a téé a qõòa máá Me a ko máá: “Tcgáíò, Juta ne di Tsi Xꞌaiga Tseè!” témé. A xu a tshàua xu cgoa xꞌábú góó Me.
\p
\v 4 Me kò Pilato ba gaicara tcgꞌoa a Juta xu bìrí a máá: “Bóò, tcgꞌòó ra ko a gaxao koe óá Me, nxãasega xao gha qꞌãa, tíí ra cúí chìbi ga hòò cgae Me tama sa ka,” témé.
\v 5 Eẽm ko Jeso ba tcgꞌoa, dxàman dis cábá sa cábá hãase, a nco̱àm qgáí ba ha̱na, kam ko Pilato bìrí xu a máá: “Bóò! Ncẽe ga Me e khóè ba!” témé.
\p
\v 6 Eẽ xu ko kaia xu peresiti xu hẽé naka tempelem di xu kòre-kgꞌao xu hẽéthẽé ko bóò Me, ka xu kò qꞌau a máá: “Xgàu Me! Xgàu Me!” témé. Igabam kò Pilato xo̱a xu a máá: “Gaxao séè naka síí xgàu Me, tíí ra cúí chìbi ga hòò cgae Me tama ke,” témé.
\p
\v 7 Xu Juta xu xo̱a a máá: “Xꞌáèan ta úúa; gaa xꞌáèan ẽe ka méém xꞌóós gúù si i, Nqarim dim Cóá Me e tam ko méé khama,” ta xu méé.
\p
\v 8 Eẽm ko Pilato ncẽes gúù sa kóḿ kam kò kaisase qꞌáò,
\v 9 a ba a ka̱bise a gaicara nquum qꞌoo koe tcãà, a Jeso ba tẽè a máá: “Nda koe Tsi guua?” témé. Igabam kò Jeso ba táá cúí xo̱a ga kúrú.
\v 10 Me Pilato ba tẽè Me a máá: “Tíí cgoa kgꞌuian Tsi tcꞌẽe tama? Cꞌúùa Tsia, qaria ner úúa, kgoara Tsir gha di i kana xgàu Tsi di i sa?” témé.
\v 11 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Cúí qari ga tsi Tíí koe úú tama, ncẽè nqarikgꞌai koe tsi kò guu naka máàè e tama ne. Gaa domkam gaam ẽe tshàu qꞌooa tsi koe tcãà Tea ba chìbiga me e, kaias chìbi sa,” tam méé.
\p
\v 12 Gaa koe guus kam kò Pilato ba Jeso bam gha kgoara cgoa dàòan qaa, igaba xu kò Juta xu qꞌau a ko máá: “Eẽ tsi kòo ncẽem khóè ba kgoara ne tsi \add Roma ne dim xꞌaigam\add* Kaesaram ka tcáràse tsi tama tsi i. Wèém khóèm ẽe ko máá, xꞌaiga Me e, témé ba ko Kaesaram cgoa ntcoeku,” témé.
\p
\v 13 Eẽm ko Pilato ncẽe kgꞌuian kóḿ kam kò Jeso ba tchàa koe tcgꞌòó, a ba a xgàra-kgꞌaom dis ntcõó-qꞌoos koe síí ntcõó, ‘Nxõ̱án dim nqáḿ ba’ ta ko ma tciièm qgáìm koe (Hebera dis kgꞌuis ka ko Gabata ta ma tciiè ba).
\v 14 Paseka dim cáḿ ba kgꞌónòsea máá dim cáḿ me e kò ii, i kò koaba di xꞌaè e. Kam kò Pilato ba Juta ne bìrí a máá: “Bóò, ncẽe ga Me e gatu dim Xꞌaiga ba,” témé.
\v 15 Igaba xu kò qꞌau a máá: “Tcgꞌòó Me! Tcgꞌòó Me! Xgàu Me!” témé. Me Pilato tẽè xu a máá: “Kháé méér gaxao dim Xꞌaiga ba xgàu dèe?” témé. Xu \add kaia xu peresiti xu\add* xo̱a a máá: “Xꞌaiga ta úú tama, Kaesaram oose,” témé.
\p
\v 16 Me kò nxãaska Pilato máà xu Me, nxãasegam gha xgàuè ka.
\s Jeso ba ko xgàuè
\r (Mt 27:32-44; Mk 15:21-32; Lk 23:26-43)
\p Xu kò nxãaska ncõo-kgꞌao xu Jeso ba séè,
\v 17 Me Gam dis xgàu sa dcẽé a tcgꞌoa, a ‘Tcúú cꞌõá’ ta ko ma tciiès qgáìs koe síí (ncẽè ko Hebera dis kgꞌuis ka ko ‘Gologota’ ta ma tciiè sa).
\v 18 Gaa koe xu kò xgàu Me, naka cꞌẽe tsara khóè tsara hẽéthẽé e Gam cgoa, cúí ba cꞌẽe xòèa ba za, me cꞌẽe ba cꞌẽe xòèa ba za, Me Jeso ba nqáè koe téé.
\p
\v 19 Me kò Pilato xꞌáí sa góá hãa, a xgàus koe qáéa tòó sia; ncẽetas kòo ma nxáráse: “NASARETA DIM JESO BA, JUTA NE DIM XꞌAIGA BA,” ta ma ma.
\v 20 Ne kò káí ne Juta ne ncẽes xꞌáí sa nxárá, ẽem kò Jeso ba xgàuèam qgáì ba kò xꞌáé-dxoom ka cúù me e khama. Si kò xꞌáí sa Hebera dis kgꞌuis ka hẽé, Latini dis ka hẽé naka Gerika dis ka hẽéthẽé góáèa.
\v 21 Xu kò nxãaska kaia xu peresiti xu Juta ne di xu Pilato ba bìrí a máá: “Táá góá naka máá: ‘Juta ne dim Xꞌaiga ba,’ témé guu, igaba máá: ‘Ncẽem khóè ba kòo máá, Juta ne dim Xꞌaiga Me e,’ témé,” ta xu méé.
\v 22 Me Pilato xo̱a a máá: “Eẽr góá hãa sar góá hãa,” témé.
\p
\v 23 Eẽ xu ko ncõo-kgꞌao xu Jeso ba xgàu ka xu kò qgáía ba séè, a 4 zi dtcõò zi cgoa qꞌaa-qꞌaa a, si dtcõò sa khóèm di sa ii, me qꞌoo koe ko hã̱aèm qgáím cúí ba qaù. Ncẽem qgáí ba kò qgãé-dàò úú tama, a cúí xòè koe tcꞌamaka guu a nqãaka xõas koe qgãéèa.
\p
\v 24 Xu kò bìríku a máá: “Hààn xae táá tòà me guu, igaba hàà naka xae cgúúan ntcòo naka bóò dìína gha séè me sa,” témé. Ncẽe sa kò kúrúse, ẽe \add Nqarim dis\add* Tcgãyas koe góáèas gha nxãasega nxàea tseegukaguè ka, ncẽe kòo máá:
\q1 “Qgáía Te xu kò qꞌaa-qꞌaaku,
\q1 a Tiri qgáían domka cgúúan ntcòo,”
\m témé sa. Ncẽea ncõo-kgꞌao xu kò hẽé ga a.
\p
\v 25 Jesom dis xgàus qàe koes kò xõò sa tẽe, naka Gam ka xõòs ka qõese sa hẽé, Marias ncẽe Kelopasem dis khóè sa, naka Maria Magatalena sa hẽéthẽé e.
\v 26 Eẽm ko Jeso ba xõò sa ẽe koe bóò, naka xgaa-xgaase-kgꞌaom ẽem kò ncàm̀a hãa ba hẽéthẽé e me qàea sa koe tẽe, kam kò xõò sa bìrí a máá: “Khóè seè, sarim cóám ga me e ncẽe ba!” témé.
\v 27 A ba a xgaa-xgaase-kgꞌao ba bìrí a máá: “Bóò, saòs ga si i ncẽe sa,” témé. Me kò xgaa-xgaase-kgꞌao ba ẽem xꞌaèm koe guu a séè a xꞌáéa ba koe úú si.
\s Jeso ba ko xꞌóó
\r (Mt 27:45-56; Mk 15:33-41; Lk 23:44-49)
\p
\v 28 Wèé gúùa nea xgꞌara hãa sa qꞌana hãasem kò Jeso ba ncẽes gúùs qãá qꞌoo koe máá: “Cáḿa raa!” témé. Ncẽes gúù sa kò kúrúse, \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi gha nxãasega nxàea tseegukaguè ka.
\v 29 Si kò tsa̱u tshàan ka cgꞌoèa hãas gàba sa hãa, khama xu kò tsa̱u tshàan ka cgꞌoèa hãas xꞌúrú sa tcììka-tcamkuan dim hìim koe tòó, a ghùi a kgꞌáḿa ba koe úú.
\v 30 Eẽm ko Jeso ba tsa̱u tshàan kgꞌáà xgꞌara kam kò máá: “Xgꞌara-xgꞌaraèa ia!” témé. A ba a tcúúa ba qám̀, a sónòa tcgꞌòó.
\p
\v 31 Kgꞌónòsean dim cáḿ me e kò ii, me kò qꞌuu dim cáḿ ba cgáém cáḿ Sabata di me e. Ne kò Juta ne Sabata dim cáḿ ka i gha tcꞌáróan xgàuan koe tceesea téé sa tcꞌẽe tama, khama ne kò Pilato ba dtcàrà cꞌõán gha khõáè, i tcꞌáróan xòóè sa.
\v 32 Xu kò nxãaska ncõo-kgꞌao xu hàà, a hàà tcꞌãà dim khóèm di cꞌõán khõá, ncẽe kò Jesom cgoa xgàuèa ba, naka cꞌẽem dian hẽéthẽé e.
\v 33 Igaba ẽe xu ko Jesom koe hàà, ka xu kò sao-xgꞌae Mem nxãakamaga xꞌóóa hãa, xu kò táá cꞌõáa ba khõá.
\v 34 Igabam kò ncõo-kgꞌao xu ka cꞌẽe ba Jeso ba kgꞌáó-xgàom cgoa gáò dxàbè, i kúúga qháése cꞌáòan hẽé naka tshàan hẽéthẽé gaa koe guu a ntcã̱a.
\v 35 (Khóèm ẽe kò bóò o ba kò nxàea tseegukagu u, si gam dis nxàea tseegukagu sa tseegu si i. Me qꞌanaa, tseegu sam ko nxàe sa, \add a ba a ko nxàea tcgꞌòó o,\add* gatu igaba tu gha thẽé nxãasega dtcòm̀ ka.)
\v 36 Ncẽe zi gúù zia kò kúrúse, ẽe \add Nqarim dis\add* Tcgãyas koe góáèas gha nxãasega nxàea tseegukaguè ka, ncẽe kòo máá: “Cꞌõáa ba ka cúían ga khõáè tite,” ta méé sa.
\v 37 Si ko cꞌẽes Tcgãyas \add Nqarim di\add* sa gataga máá: “Bóò xu gha gaam ẽe xu gáòa hãa ba,” témé.
\s Jeso ba ko kgꞌónòè
\r (Mt 27:57-61; Mk 15:42-47; Lk 23:50-56)
\p
\v 38 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Josefam Arimatea di ba, ncẽe kò Jesom di xgaa-xgaase-kgꞌao ii ba, Jesom dim tcꞌáró ba xàìa hãase Pilatom koe dtcàrà, Juta nem kòo qꞌáò khama. Me kò Pilato ba kgoara máá me me. Me hàà a Gam dim tcꞌáró ba séè.
\v 39 Nikodemasem ncẽe kò kgꞌaia Jeso ba ntcùú ka dàraa hãa ba kò hãa cgoa mea. Nikodemase ba kò tshãán hẽé, naka tcgáùse di nxúìan hẽéthẽé óá, 30 qóḿ-qꞌooan khama noo o.
\v 40 Jesom dim tcꞌáró ba tsara kò séè, a tsara a tshãán cgoa xgꞌae-xgꞌae a qꞌúú qgáí cgoa kúrúèa ko̱àn cgoa tcáḿ me. Ncẽe sa kò caus Juta ne ko ma kgꞌaiga kgꞌónòkus ga si i.
\v 41 Eẽm kò Jeso ba xgàuèa hãam qgáìm koem kò xhárà ba hãa, me kò ka̱bam ha̱ém tcꞌám̀s di ba xháràm qꞌoo koe hãa, ncẽe cúí khóè ga qanega gam koe kgꞌónòè tama ba.
\v 42 Juta ne dim cáḿ kgꞌónòsean di me e kò ii, si kò tcꞌám̀ sa cúù si i, khama ne kò Jeso ba gas koe ga kgꞌónò.
\c 20
\s Káà gúùs tcꞌám̀ sa
\r (Mt 28:1-8; Mk 16:1-8; Lk 24:1-12)
\p
\v 1 Tcꞌãà dim cáḿ bekem dim di ntcùúkgꞌai cgoa, qanega i ntcùú u koes kò Maria Magatalena sa tcꞌám̀s koe hàà, a hàà nxõ̱á sa bóò si tcꞌám̀s-kgꞌáḿ koe ghànèa tcgꞌòóèa.
\v 2 Si ko Simonem Peterem koe hẽé naka cꞌẽem xgaa-xgaase-kgꞌaom koe hẽéthẽé qgóéa síí, ncẽe kò Jesom ka ncàm̀mèa ba, a síí bìrí tsara a a máá: “Xꞌaiga ba xu tcꞌám̀s koe séèa tcgꞌòóa hãa, ta cꞌúùa hãa nda koe xu úú Mea hãa sa!” tas méé.
\p
\v 3 Me kò nxãaska Petere gaam xgaa-xgaase-kgꞌaom cgoa xgoaba, tsara tcꞌám̀s koe qõò.
\v 4 Wèéa tsara ga kòo qàrò, igabam kò gaam xgaa-xgaase-kgꞌao ba Petere ba qgóéa guu, a tcꞌám̀s koe tcꞌãà a síí.
\v 5 Téém ko a qám̀se a xhõo a bóò kam kò qꞌúú qgáí cgoa kúrúèa ko̱àn cúí ga bóò i gaa koe hãa, igabam kò táá qꞌoo koe tcãà.
\v 6 Me kò nxãaska Simonem Petere ba kháóka xùri me a hàà, a hàà tcꞌám̀s koe tcãà; a qꞌúú qgáìan cgoa kúrúèa ko̱àn bóò i gaa koe xõe,
\v 7 naka kgꞌónò cgoa dim qgáím ncẽe kò Jesom tcúú koe hãa ba hẽéthẽé e. Qgáí ba kò ko̱àn cgoa hãa tama a kò cúíaga qabesea ntcõe.
\v 8 Me kò nxãaska gaam xgaa-xgaase-kgꞌaom, ẽe kò tcꞌám̀s koe tcꞌãà a síí ba, qꞌoo koe tcãà thẽé, a bóò, a dtcòm̀.
\v 9 Qanega tsara kò \add Nqarim dis\add* Tcgãya sa kóḿa qꞌãa tama, Jeso ba méém xꞌooan koe tẽès gúù si i ta kòo méé sa.
\v 10 Tsara kò nxãaska xgaa-xgaase-kgꞌao tsara xꞌáé koe ka̱bise a dìbi.
\s Jeso ba ko Maria Magatalenas koe xꞌáíse
\r (Mt 28:9-10; Mk 16:9-11)
\p
\v 11 Igabas kò Maria sa tcꞌám̀s ka tchàa koe téé a ko kgꞌae. Eẽs hãa a ko qanega kgꞌae kas kò qám̀se a tcꞌám̀s qꞌoo koe xhõo a bóò,
\v 12 a sa a cám̀ moengele tsara qꞌúúse ha̱na tsara bóò, tsara Jesom dim tcꞌáróm kò xõe koe ntcõóa-ntcõe, cꞌẽe ba kò tcúúa ba kò hãa koe ntcõe, me cꞌẽe ba nqàrèa ba kò hãa koe ntcõóa-ntcõe.
\v 13 Tsara tẽè si a máá: “Khóè seè, dùús domka si ko kgꞌae?” témé. Si máá: “Tirim Xꞌaiga ba xu tcgꞌòóa hãa, ra cꞌúùa hãa nda xu úú Mea sa!” témé.
\p
\v 14 Ncẽetas ko méé kas kò ka̱bise a Jeso ba bóò Me tééa-tẽe, igabas kò Jeso Me e sa táá bóòa qꞌãa.
\p
\v 15 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Khóè seè, dùús domka si ko kgꞌae? Dìí ba si ko qaa?” témé. Xhárà-kgꞌao Me e, tas kò tcꞌẽea hãa khamas kò bìrí Me a máá: “Aboè, ncẽè tsáá ga tsi kò séè Mea hãa ne bìrí te nda koe tsi xòó Mea hãa sa, nakar séè Me,” témé.
\p
\v 16 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Mariaè!” témé.
\p Si tééa ka̱bise a qꞌóá-kgꞌai Me, a Hebera dis kgꞌuis ka máá: “Raboni!” témé. (Ncẽe sa ko máá: ‘Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè,’ témé.)
\p
\v 17 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Táá qgóó Te guu, qanega Ra Abom koe ka̱bise ta ga hãa ke. Igaba méé si Tíí qõe ga xu koe qõò naka síí bìrí xu naka máá: ‘Ka̱biser ko Tirim Abom koe, gaxao dim Abo ba; a Tirim Nqari ba, gaxao dim Nqari ba,’” témé.
\p
\v 18 Si kò Maria Magatalena sa xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe qõò a síí bìrí xu a máá: “Xꞌaiga bar bóòa hãa!” témé. A sa a bìrí xu ncẽe zi gúù zim bìrí sia sa.
\s Jeso ba ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe xꞌáíse
\r (Mt 28:16-20; Mk 16:14-18; Lk 24:36-49)
\p
\v 19 Tcꞌãà dim cáḿ bekem dim di dqòan ka xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu xgꞌaea hãa, i kò Juta ne di bèean ka nquu-kgꞌáḿan qarika tcẽekgꞌammèa. Kam kò Jeso ba hàà xgꞌaekua xu koe téé a ba a bìrí xu a máá: “Tòókuan méé i gaxao cgoa hãa!” témé.
\v 20 Eẽm ko ncẽe sa mééa xgꞌara kam kò tshàua ba hẽé naka xòèa ba hẽéthẽé xꞌáí xu. Eẽ xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu Xꞌaiga ba bóò ka xu kò qãè-tcao.
\p
\v 21 Me gaicara Jeso ba bìrí xu a máá: “Tòókuan méé i gaxao cgoa hãa! Ncẽem ma Abo ba ma tsééa óá Tea khamaga Ra ko ma tsééa úú xao o ke,” témé.
\v 22 Eẽtam ko mééa xgꞌara kam kò dqòm̀a tcãà cgae xu u, a máá: “Tcom-tcomsam Tcꞌẽe bar ko máà xao o.
\v 23 Ncẽè cꞌẽe khóèan xao kòo gaan di chìbian qgóóa máá ne i qgóóa mááèa, a ncẽè qgóóa máá a tama xao kò hãa, ne i qgóóa mááè tite,” tam méé.
\s Jeso ba ko Tomasem koe xꞌáíse
\p
\v 24 Nxãaskam kò Tomasem (ncẽe Didimo ta kòo ma tciièm) 12 xu ka cꞌẽe ba gaxu cgoa hãa tama, ẽem kò Jeso hààraa ka.
\v 25 Khama xu kò cꞌẽe xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí me a máá: “Ncãa xae Xꞌaiga ba bóò!” témé.
\p Igabam kò bìrí xu a máá: “Cgabìan di xgꞌama ner kòo tshàua ba koe bóò tama, a tshàua te gaa xgꞌaman koe tcãà tama, naka tshàua te xòèa ba koe tcãà tama ner cuiskaga dtcòm̀a hãa tite,” tam méé.
\p
\v 26 Bekem qãá qꞌoo koe xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu nquum koe gaicara xgꞌaea hãa, me kò Tomase ba hãa cgoa xua. Nquu-kgꞌáḿ ne kò tcẽekgꞌamsea hãa, igabam kò Jeso ba gaxu xgꞌaeku koe hàà téé, a máá: “Tòókuan méé i gaxao cgoa hãa!” témé.
\v 27 A nxãaska Tomase ba bìrí a máá: “Tshàua tsi ncẽe koe tcãà, naka tsia tshàua Te bóò. Tchoanà tshàua tsi naka xòèa Te koe tcãà a. Káíse tcꞌẽe-tcꞌẽesean cgoa qꞌaa naka dtcòm̀,” témé.
\p
\v 28 Me Tomase xo̱a Me a máá: “Tiri Tsi Xꞌaiga Tseè, a tiri Tsi Nqari Tseè!” témé.
\p
\v 29 Me nxãaska Jeso ba bìrí me a máá: “Ncẽe tsi ncãa bóò Te ka tsia ko dtcòm̀? Eẽ bóò tama igaba ko dtcòm̀ nea tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa!” témé.
\s Dùú domkas ncẽes tcgãya sa góáèa sa
\p
\v 30 Jeso ba kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cookgꞌai koe káí zi xꞌáí zi cꞌẽe zi kúrú, ncẽes tcgãyas koe góáse tama zi,
\v 31 igaba i ncẽean góáèa hãa, nxãasega tu gha dtcòm̀, Jeso ba Krestem Nqarim dim Cóá Me e sa ka, a tu a gha dtcòm̀an ka Gam dim cgꞌõèm koe kgꞌõèan úú ka.
\c 21
\s Jeso ba ko 7 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe xꞌáíse
\p
\v 1 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Jeso ba gaicara Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe xꞌáíse, Tiberia dim tshàam koe. Ncẽetam ma xꞌáísea.
\v 2 Simonem Petere ba hẽé, naka Tomase ba hẽé (ncẽe kò Didimo ta ma tciiè ba), naka Nataniele ba hẽé, ncẽe kò Kana koe guua ba, Galilea di i, naka Sebetem di tsara cóá tsara hẽé, naka xgaa-xgaase-kgꞌao tsara cꞌẽe tsara hẽéthẽé xua kò xgꞌaea hãa.
\v 3 Simonem Petere ba kò cꞌẽe xu bìrí a máá: “Qõòr ko a síí xꞌaùan qgóó,” témé. Xu máá: “Qõò cgoa tsi xae gha,” témé. Xu tcgꞌoa a xu a síí dxòrom koe qꞌábà, igaba xu kò ẽem ntcùúm ka táá cúí gúù ga qgóó. \fig |LB00209.tif| col|||Xꞌaù qgóó-kgꞌao xu ko cꞌuisí ba tshàan qꞌoo koe xaoa tcãà.|21:3-6\fig*
\p
\v 4 Kaisa ntcùúkgꞌai cgoam kò Jeso ba tshàam-kgꞌáḿ koe téé-tẽe, igaba xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu táá Jeso Me e sa bóòa qꞌãa.
\v 5 Me Jeso ba tcii xu a máá: “Cóá xaoè, cúí xꞌaù ga xao gáé hòò tama?” témé. Xu xo̱a Me a máá: “Eẽ-ẽe!” témé.
\v 6 Me bìrí xu a máá: “Gaxao dis cꞌuisí sa kgꞌáò xòèan dxòrom di koe xaoa tcãà, cꞌẽe gúù xao gha hòò ke,” témé. Xu xaoa tcãà si, a xu a dxòrom qꞌoo koe tcéèa tcãà sa ka tààè, xꞌaùan di káí-qꞌooan ka.
\p
\v 7 Me kò nxãaska xgaa-xgaase-kgꞌaom ẽe Jesom kò ncàm̀a hãa ba Petere ba bìrí a máá: “Xꞌaiga Me e!” témé. Eẽm ko Simonem Petere ba kóḿ Xꞌaiga Me e sa kam kò gam di qgáían hã̱a (tséé sam kò nxõ̱òa máá ana hãa khama), a ba a tshàan qꞌoo koe nxàìa tcãà.
\v 8 Igaba xu kò cꞌẽe xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu dxòrom cgoa tshàam tsa̱m-tsáó koe síí, xꞌaùan ka cgꞌoèa hãas cꞌuisí sa tcéè a. Nqõómkgꞌai ka xu kò nqúù tama, 100 khama noo zi náà-qꞌoo zi cúí zi kò qaùa hãa.
\v 9 Eẽ xu ko nqõómkgꞌai koe hàà ka xu kò gaa koe bóò si cꞌee sa dxùúsea hãa, a xꞌaùan úúa hãa naka péréan hẽéthẽé e.
\p
\v 10 Me kò Jeso ba bìrí xu a máá: “Cꞌẽe xꞌaùan ẽe xao ncãa qgóó xao óá,” témé.
\p
\v 11 Me kò Simone Petere ba qꞌábà, a cꞌuisís xꞌaùan ka kò cgꞌoèa sa tcéèa tcgꞌòó, 153 i kò ii. Káí i kò ii igabas kò cꞌuisí sa táá tòà.
\v 12 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Hàà xao naka hàà tcꞌõó,” témé. Nxãaska i kò xgaa-xgaase-kgꞌaoan kgoarase tama, tẽè Me i gha a máá: “Dìí Tsia?” témé ka. Xꞌaiga Me e sa xu kò qꞌana hãa khama.
\v 13 Me Jeso ba hàà, a hàà péréan séè, a máà xu. A ba a gataga hẽé xꞌaùan ka.
\p
\v 14 Ncẽea kò nqoana dim xꞌaèm ga me e, ncẽem kò Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe xꞌáíse ba, ẽem kò xꞌooan koe ghùièa ka.
\s Jeso ba hẽé naka Petere ba hẽéthẽé tsara
\p
\v 15 Eẽ xu ko tcꞌõóa xgꞌara kam kò Jeso ba Simonem Petere ba bìrí a máá: “Simoneè, Johanem di tsi cóá tseè, ncẽe xu khóè xu ka tsia ncàm̀ Tea?” témé. Me bìrí Me a máá: “Eè, Xꞌaigaè, ncàm̀ Tsia raa sa Tsi qꞌana,” témé. Me Jeso ba bìrí me a máá: “Tiri ghùu-coan dxòókagu,” témé.
\p
\v 16 Me kò gaicara Jeso ba bìrí me a máá: “Simoneè, Johanem di tsi cóá tseè, ncàm̀ Tea tsia?” témé. Me bìrí Me a máá: “Eè, Xꞌaigaè, ncàm̀ Tsia raa sa Tsi qꞌana,” témé. Me Jeso ba máá: “Tiri ghùuan kòre,” témé.
\p
\v 17 Nqoana dis kam kò Jeso ba bìrí me a máá: “Simoneè, Johanem di tsi cóá tseè, ncàm̀ Tea tsia?” témé. Petere ba kò tshúù-tcao, Jeso ba kò nqoana qꞌoro tẽè me a máá: “Ncàm̀ Tea tsia?” témé khama, kam kò máá: “Xꞌaigaè, wèé zi gúù zi Tsi qꞌana; ncàm̀ Tsia raa sa Tsi qꞌana!” témé. Me Jeso ba máá: “Tiri ghùuan dxòókagu.
\v 18 Tseegukar ko tseeguan bìrí tsi a ko máá: Eẽ tsi xgꞌao cgꞌáré ii ka tsi xgꞌao ko hã̱akaguse, a ko kgꞌama tẽe a qõò ẽe tsi ko tcꞌẽe koe. Igaba ncẽe tsi kaia hãa ka tsi gha tshàua tsi tchoanà, me gha cꞌẽem khóè ba hã̱akagu tsi, a ba a ẽe tsi tcꞌẽe tama koe úú tsi,” tam méé.
\v 19 (Ncẽeta mééan kam kò Jeso ba Peterem gha hàà xꞌóóm dàò ba nxàe, a ba a Nqari ba xꞌáàkagu.) Kam kò nxãaska bìrí me a máá: “Xùri Te!” témé.
\p
\v 20 Petere ba kò ntcẽè, a cꞌẽem xgaa-xgaase-kgꞌaom Jesom kò ncàm̀a hãa ba qãáa ba koe bóò, me ko xùri tsara a. (Ncẽe ba gam ẽe kò dqòa di tcꞌõoan koe, Jesom koe ghãase ntcõem ga me e, ncẽe kò tẽè Me a ko máá: “Xꞌaigaè, dìína ko hàà khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Tsi?” témé ba.)
\v 21 Eẽm ko Petere bóò me, kam kò Jeso ba tẽè a máá: “Xꞌaigaè, kháé gam ka ntamaà?” témé.
\v 22 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Kgꞌõèasem gha hãa, Ra nxãakgꞌaiga síí ka̱bise sar kòo tcꞌẽe ne i ko nxãan tsáá koe dùú sa nxàe? Tsáá méé tsi xùri Te,” tam méé.
\p
\v 23 Si kò ncẽes tchõà sa khóè qõeku xu koe qòàrase, ncẽem xgaa-xgaase-kgꞌao ba xꞌóó tite di sa. Igabam kò Jeso ba máá, xꞌóóm tite, témé tama, kgꞌamam kòo máá: “Kgꞌõèasem gha hãa, Ra nxãakgꞌaiga síí ka̱bise sar kòo tcꞌẽe ne i ko nxãan tsáá koe dùú sa nxàe?” témé.
\p
\v 24 Ncẽem xgaa-xgaase-kgꞌao ba gam ncẽe zi gúù zi kò nxàea tseegukaguam ga me e, a kò góá zi ba. Ta qꞌana hãa gam dis nxàea tseegukagu sa tseegu si i sa.
\s Tcgãyas dis chõò-qꞌoo sa
\p
\v 25 Jeso ba kò gataga thẽé cꞌẽe zi gúù zi káí zi kúrú. Ncẽè wèéa zi ga kò cúí-cúí góáèa hãa nem ga kò, bóòr ko ka, nqõóm ga ba kgoana naka wèé zi tcgãya zi ncẽe zi qgóó tama, ẽe ga kò góáèa hãa zi.