\id ACT - Naro NT [nhr] -Botswana 2012 (web 2014)
\h TSÉÉ ZI
\toc1 Tséé zi
\toc3 Tsee
\mt1 TSÉÉ ZI
\mt2 xꞌáè úú-kgꞌao xu di zi
\imt Téé-cookgꞌai sa
\ip “Tséé zi xꞌáè úú-kgꞌao xu di zi” dis tcgãya sa ko Lukam dis tcgãya sa còoka qõòkagu. Luka ba ko ncẽes tcgãyas koe góá, ntama ne kò ma Jesom di ne xùri-kgꞌao ne tcꞌãà di ne ma Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka tcꞌãà-cookgꞌaiès ka, a qãè tchõàn Gam ka tsa̱i-tsa̱i: “Jerusalema koe hẽé naka Jutea koe hẽé naka Samaria koe hẽé naka nqõóm chõò-qꞌoo koe hẽéthẽé e” (1:8). Kaisases ko ncẽes tcgãya sa bìrí ta a, Nqarim kò ntama ma kgꞌaia Juta ne xgꞌaeku koe ma tséé sa, igabagam kò gaa koe guus ka Gam di xꞌaian wèém nqõóm koe ma tsa̱i-tsa̱is ka hẽéthẽé e.
\ip “Tséé zi” dis tcgãya sa nqoana xòèan cgoa qꞌaa-qꞌaasea hãa, a ko xꞌáí, Jesom di qãè tchõàn kòo ma xgaa-xgaaè sa hẽé, naka si kò ma kereke sa tshàoèa sa hẽéthẽé e:
\io1 1. Dtcòm̀-kgꞌao ne kò Jerusalema koe tshoa-tshoa
\io1 2. Iseraele di cꞌẽe xòèan khama noose ne kò qõò
\io1 3. Càùsea ne kò qõò, a wèém nqõóm koe síí, Roma khama noose
\ip “Tséé zi” dis tcgãyas koe ta ko kaisase Tcom-tcomsam Tcꞌẽem di zi tséé zi ka nxárá. Qarian cgoam kò xõa ncẽe kò dtcòm̀-kgꞌao ne Jerusalema koe hàna ne koe Pentekoste dim cáḿ ka hàà a. A ba a kò kereke sa tcꞌãa-cookgꞌai a qari-qari.
\ip Xꞌáè úú-kgꞌao xu di xgaa-xgaan hẽé naka Nqarim dim kgꞌuim di qarian hẽéthẽéa ko “Tséé zi” dis tcgãyas koe qãèse xꞌáíse.
\ib
\ip Qaa-qaasa kgꞌuia ne:
\ili1 - Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba
\ili1 - nxàea tseegukagu-kgꞌao
\ili1 - kereke sa
\ili1 - kgoarasea ne
\ili1 - tãá zi qhàò zi di ne khóè ne
\ib
\ip Tcgãyas qꞌoo koe hàna zi:
\io1 - Jesom di nqarikgꞌai koe qaòa ne \ior (1) \ior*
\io1 - Petere ba hẽé naka cꞌẽe xu xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽéthẽé di tsééa ne Jerusalema koe \ior (2–7) \ior*
\io1 - Filipia xu Peterea xu di tsééa ne Jutea hẽé naka Samaria hẽéthẽé koe \ior (8–12) \ior*
\io1 - Paulom di tsééa ne wèém nqõóm koe: \ior (13–28) \ior*
\io2 - Paulom di xgaa-xgaan dis qõòs tcꞌãà di sa \ior (13:1–14:28) \ior*
\io2 - Jerusalema dis xgꞌae sa \ior (15:1-35) \ior*
\io2 - Paulom di xgaa-xgaan dis qõòs cám̀ di sa \ior (15:36–18:22) \ior*
\io2 - Paulom di xgaa-xgaan dis qõòs nqoana di sa \ior (18:23–21:16) \ior*
\io2 - Paulo ba ko qáé-nquuan koe tcãàè, a Roma koe síí \ior (21:17–28:31) \ior*
\c 1
\ms Jesom di nqarikgꞌai koe qaòa ne (1)
\s Jeso ba ko Tcom-tcomsam Tcꞌẽem gha hàà sa nqòòkagu
\p
\v 1 Teofilaè, tcꞌãà dis tcgãyas tiris qꞌoo koer kò wèé zi gúù zi ncẽem kò ko Jeso ba tshoa-tshoa a kúrú a xgaa-xgaa zi ka góáa hãa.
\v 2 Me nxãakgꞌaiga nqarikgꞌai koem ko séè a úúèm cáḿ ba síí tcãà, ẽem kòo Tcom-tcomsam Tcꞌẽem di qarian ka ẽem nxárá tcgꞌòóa hãa xu xꞌáè úú-kgꞌao\f + \fr 1:2 \fk xꞌáè úú-kgꞌao - \ft Gerika sa ko “apostolo” témé.\f* xu xꞌáèan máà ka.
\v 3 A ba a kò ẽem ko xgàrasea xgꞌara ka, gaxu koe káí zi dàò zi cgoa xꞌáíse, kgꞌõèam hãa sa. 40 cáḿa nem kò xꞌáíse xu, a ko Nqarim di xꞌaian di zi gúù zi ka kgꞌui cgoa xu.
\v 4 A kò ẽem hãa a ko tcꞌõó cgoa xu ka ncẽe xꞌáèan máà xu a máá: “Táá méé xao Jerusalema koe tcgꞌoa guu, igaba méé xao \add kgꞌaia\add* Abom nqòòkagua hãa sa qãà, ncẽe xao Tíí koe kóḿa hãa sa.
\v 5 Johane ba kòo tshàan cgoa tcguù-tcguu, igaba tu gha gatu cgꞌorò cáḿan qãá qꞌoo koe hàà Tcom-tcomsam Tcꞌẽem cgoa tcguù-tcguuè,” tam méé.
\s Jeso ba ko nqarikgꞌai koe séè a úúè
\r (Mk 16:19-20; Lk 24:50-53)
\p
\v 6 Khama ẽe xu ko xgꞌae cgoa Me ka xu kò tẽè Me a máá: “Xꞌaigaè, ncẽem xꞌaèm ka Tsia gáé ga táá Iseraele ne gane di xꞌaian ka̱bia máá?” témé.
\v 7 Me \add Jeso ba\add* bìrí xu a máá: “Ncẽem Abo ba Gam di qarian ka tòóa xꞌaèan hẽé naka cáḿan hẽéthẽé xao gha qꞌãa sa gaxao di tama.
\v 8 Igaba ẽem ko Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hàà cgae xao o ka xao gha qarian hòò, a xao a gha Tiri xao nxàea tseegukagu-kgꞌao xao ii: Jerusalema koe hẽé, naka wèém xgꞌaekum Jutea dim koe hẽé, naka Samaria dim xgꞌaekum koe hẽé, naka nqõóm chõò-qꞌoo koe ga hẽéthẽé e,” tam méé.
\v 9 Ncẽetam ko mééa xgꞌara kam kò téé a xu a ko bóò Me koe ga séè a \add nqarikgꞌai koe\add* qaòkaguè, si túú-cꞌõò sa tcgáí-qꞌooa xu koe ga qàbia tcãà Me.
\p
\v 10 Eẽ xu nqarikgꞌai koe tcgáía xu qãea tòóa, ẽem ko ma qõò khama ma, ka tsara ko kúúga qꞌúúse ha̱na tsara khóè tsara hàà qàea xu koe téé,
\v 11 a tsara a máá: “Galilea di xao khóè xaoè, dùús domka xao ncẽe koe téé-tẽe a téé a ko nqarikgꞌai koe bóò? Jesom ncẽe gaxao koe séè a nqarikgꞌai koe úúèa hãa ba gha gaam dàòm ncẽe xao bóò Mem ko qõòm cgoa ga ka̱bise a hàà,” ta tsara méé.
\s Matiase ba ko Jutasem dis téé-qꞌoo sa séè
\r (Mt 27:3-10)
\p
\v 12 Ka xu ko nxãaska \add xꞌáè úú-kgꞌao xu\add* Olife ta ko ma tciièm xàbìm koe guu a Jerusalema koe ka̱bise. Xàbìm ncẽe ba kò Jerusalema ka cúù me e, Sabata dim cáḿ ka tsi ko kgoara mááè a síí cgae me khama noo qáò-qꞌooa ne.
\v 13 Eẽ xu ko \add Jerusalema koe\add* tcãà ka xu kò tcꞌamaka hãam nquum koe síí, ncẽe xu kò gaa koe \add cgꞌorò cáḿan\add* hãa ba: Petere ba hẽé, naka Johane ba hẽé, naka Jakobo ba hẽé, naka Anterea ba hẽé, naka Filipi ba hẽé, naka Tomase ba hẽé, naka Baretolomaio ba hẽé, naka Mataio ba hẽé, naka Jakobom Alefaiom ka cóáse ba hẽé, naka Simonem ncẽe kòo tòókuan xꞌãà máá ba hẽé, naka Jutasem Jakobom ka cóáse ba hẽéthẽé xu u kò ii.
\v 14 Wèéa xu ncẽe xua kò khóè zi hẽé, naka Marias Jesom ka xõò sa hẽé, naka Gam ka qõese ga xu hẽéthẽé cgoa xgꞌae a tcãà tcáó a cúím tcꞌẽem cgoa còrè.
\p
\v 15 Si kò khóè ne dis xgꞌae sa 120 khama noo. Me kò ẽe xu cáḿ xu ka Petere ba tẽe a qõese ga xu xgꞌaeku koe téé a ba a máá:
\v 16 “Tíí qõe ga xaoè, ncẽes gúùs \add Nqarim dis\add* Tcgãyas koe góásea hãa sa méés tseegukaguè, ncẽem kòo Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba Dafitem kgꞌáḿ koe guu a Jutasem ka kgꞌui sa, gaam ncẽe Jeso ba kò hàà qgóó xu khóè xu dim tcꞌãà-cookgꞌai kò ii ba.
\v 17 Jutase ba kò sixae ka cꞌẽe me e, a kò sixae cgoam gha cúís tséé sa kúrú ka nxárá tcgꞌòóèa hãa.
\v 18 Eẽm ko Jutase cgꞌãè cauan kúrú kam kò ẽem kò suruta cgoaè marian cgoa xhárà ba xꞌámá. Ncẽem kò gaam koe cgꞌáé a xꞌóó, a qꞌarase nqáè, i wèé qꞌoo gúùa ba tcgꞌoa ba.
\v 19 Ne kò wèé ne khóè ne ẽe kò Jerusalema koe xꞌãèa hãa ne gaas gúù sa qꞌãa, me gaa domkaga gaam xhárà ba gane dis kgꞌuis ka kò Akele-dama ta ma tciiè. Ncẽe sa ko máá, ‘Xháràm cꞌáòan di ba,’ témé.
\v 20 Pesalema zi dis Tcgãyas koe i góásea hãa khama a ko máá:
\q1 ‘Gam di xꞌáéan méé i nqoo-nqoosam qgáì ba ii,
\q1 naka i táá cúí khóè ga gaa koe xꞌãè guu,’
\m téméè, a i a ko gaicara máá:
\q1 ‘Cꞌẽem khóè ba méém gam di téé-qꞌooan máàè,’
\m téméè.
\v 21 Gaa domkagam kò cꞌẽem khóè ba qaase, ncẽe kò sixae cgoa wèé xꞌaè ka hãa, ẽem kò ko Xꞌaigam Jeso ba qõòa te cgoa xae e ka ba,
\v 22 Johanem di tcguù-tcguukuan dim xꞌaèm koe guu a tshoa-tshoa, a síí Jesom kò sixae koe guu a \add séè a nqarikgꞌai koe úúèm\add* xꞌaèm koe tcãàn koe. Ncẽe xu khóè xu ka cꞌẽe ba méém sixae cgoa hàà nxàea tseegukagu-kgꞌao ba ii, Jesom \add xꞌooan koe\add* tẽea hãa di ba,” tam \add Petere\add* méé.
\p
\v 23 Xu kò cám̀ khóè tsara nxárá tcgꞌòó, Josefam ncẽe kòo Barenabase ta ma tciiè ba, ncẽe kò Juseto dis cgꞌõès ka qꞌãaèa hãa ba hẽé, naka Matiase ba hẽéthẽé tsara.
\v 24 Ne kò nxãaska còrè a máá: “Xꞌaigaè, ncẽe wèé khóèan di tcáóan qꞌana hãa Tseè, xꞌáí ta a xgꞌaekua tsara koe Tsi ndaka ba nxárá tcgꞌòóa máásea hãa sa,
\v 25 nakam ncẽe tsééan koe tcãà, xꞌáè úú-kgꞌao di i, ncẽem kò Jutase aagua a, a ba a ẽem ko qaam qgáìm koe\f + \fr 1:25 \fq ẽem ko qaam qgáìm koe - \ft Gerika sa ko máá: “qgáía ba koe” témé.\f* qõò,” témé.
\v 26 A ne a kò cgúúan xgꞌáḿ, i cgúúan Matiase ba nxáá, me 11 xu xꞌáè úú-kgꞌao xu koe tcãàè.
\c 2
\ms Petere ba hẽé naka cꞌẽe xu xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽéthẽé xu di tsééa ne Jerusalema koe (2–7)
\s Tcom-tcomsam Tcꞌẽem di hàà-qꞌooa ne
\p
\v 1 Eẽm ko Pentekoste dim cáḿ ba hàà, ka ne kò wèéa ne ga cúím qgáìm koe xgꞌaea hãa.
\v 2 Me kò kúúga tcẽé-tcẽe ba nqarikgꞌai koe guu a tcꞌirìa ne hãa koe hàà, kaiam tcꞌãám di tsꞌoo-qꞌooan khama xam̀ ba, a hàà ẽe ne ko hãam nquum koe cgꞌoè.
\v 3 I kò cꞌeean di ta̱man khama ii gúùan hòòse, a tsa̱i-tsa̱ia qꞌaase, a gane koe ntcõó.
\v 4 Ne wèéa ne ga Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè cgaeè, a ne a tshoa-tshoa a tãáka zi ta̱m zi kgꞌui, ẽem kò Tcꞌẽe ba ma máà nea khama.
\p
\v 5 Nxãaska ne kò Nqari-tcáóa ne Juta ne Jerusalema koe xꞌãèa hãa, wèé zi qhàò zi nqarikgꞌai ka nqãaka hãa zi di ne.
\v 6 Eẽ ne ko ncẽes tcẽé-tcẽe sa kóḿ, ka ne kò káí ne khóè ne hààra xgꞌae, wèém khóè ba ne kò kóḿ me ko gam di ta̱man kgꞌui.
\v 7 Ne kò are, a xháé, a ne a máá: “Kháé ncẽe ko kgꞌui ne khóè ne wèé ne gáé Galilea di ne tama nea?
\v 8 Ka ta koáé dùús domka kháé kóḿ ne ne ko sita dis kgꞌui sa kgꞌui, ncẽe ta ábà cgoaèa hãa sa?
\v 9 Paretia ta hẽé, naka Mede ta hẽé, naka Elame ta hẽé, naka Mesopotamia koe xꞌãèa hãa ta hẽé, naka Jutea di ta hẽé, naka Kapatokia di ta hẽé, naka Ponto di ta hẽé, naka Asia di ta hẽé,
\v 10 naka Ferugia di ta hẽé, naka Pamfilia di ta hẽé, naka Egepeto di ta hẽé, naka Libia di cꞌẽe xòè di ta hẽé, Kurene \add ta ko ma tciièm xꞌáém\add* qàe koe hàna a, Roma koe guua ta cgꞌáè-kgꞌao ta hẽé,
\v 11 Juta ta hẽé, naka Juta khama kúrúsea ta hẽé, naka Kereta ta hẽé, naka Arabia ta hẽéthẽé e - wèéa ta ga ko kóḿ ne ne ko are-aresa tsééan Nqarim di sita di ta̱man cgoa kgꞌui,” ta ne méé.
\v 12 Ne kò wèéa ne ga kaisase are a qꞌãa tama khama ne kò tẽèku a máá: “Dùú sa ko nxàes gúù sa gáé ncẽe sa?” témé.
\v 13 Igaba ne kò cꞌẽe ne nco̱i ne a máá: “Káí gõéa ne ne kgꞌáà hãa,” témé.
\s Petere ba ko khóè ne cgoa kgꞌui
\p
\v 14 Igabam kò Petere 11 xu cgoa téé-tẽe, a ba a khóè ne cgoa kaisase tcꞌamaka kgꞌui a máá: “Gaxao khóè xao Jutea di xao hẽé, naka gatu wèé tu ncẽe Jerusalema koe xꞌãèa tu hẽéthẽé méé tu komsana te, nakar bìrí tu u, ncẽes gúùs ko dùú sa nxàe sa.
\v 15 Ncẽe ne khóè nea nqàre tama, ẽe tu ma tcꞌẽea khama, qanega i 9 di xꞌaè e ntcùúkgꞌai cgoa di i khama.
\v 16 Igabas ko ncẽes gúù sa porofitim Joelem ka nxàeèas ga si i, ncẽem kò \add Nqari ba\add* máá:
\q1
\v 17 ‘Còo di xu cáḿ xu kar gha Tíí Nqari Ra
\q1 wèém khóèm koe Tirim Tcꞌẽe ba ntcã̱a.
\q1 Xu gha gatu di xu cóá xu hẽé naka cóá zi hẽéthẽé porofita,
\q1 xu gha gatu di xu qárí-kgꞌao xu xꞌáí zi bóò,
\q1 xu gha gatu di xu xõòkhoe xu gataga sõokuri zi sõokuri.
\q1
\v 18 Tiri qãàn koe ga igaba,
\q1 kgꞌáòan hẽé naka dxàean hẽéthẽé
\q1 koer gha ẽe xu cáḿ xu ka
\q1 Tirim Tcꞌẽe ba ntcã̱a,
\q1 ne gha porofita.
\q1
\v 19 Are-aresa zi gúù zir gha tcꞌamaka xꞌáí,
\q1 nqarikgꞌai koe,
\q1 a Ra a gha \add are-aresa zi\add* xꞌáí zi nqãaka xꞌáí,
\q1 nqõómkgꞌai koe,
\q1 cꞌáòan hẽé naka cꞌeean hẽé naka tsꞌénèan hẽéthẽé di zi.
\q1
\v 20 Cáḿ sa gha ntcùú sa kúrú,
\q1 me gha nxoe ba cꞌáòan khama ii,
\q1 Nqarim dim cáḿ hàà tamas cookgꞌai koe,
\q1 ncẽe kaia hãa a ko xꞌáàm cáḿ ba.
\q1
\v 21 Me gha wèém
\q1 ẽe ko Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim cgꞌõè ba tcii ba kgoaraè,’
\q1 tam Joele mééa.
\p
\v 22 “Gaxao khóè xao Iseraele di xaoè, ncẽe kgꞌuian xao komsana: Jesom Nasareta di ba kò Khóèm Nqarim ka xao nxárá tcgꞌòóa mááèa hãa Me e; qarian di zi tséé zi hẽé, naka are-aresa zi xꞌáí zi hẽéthẽém kò Nqari ba Jesom koe guu a gaxao xgꞌaeku koe kúrú, ncẽe xao ma qꞌana khamaga ma.
\v 23 Nqari ba kò nxãakamaga kàa sa úúa hãa, a ba a bóòa tcgꞌòóa hãase kò Jeso ba tshàu qꞌooa xao koe tcãà, xao kò cgꞌõo Me, cgꞌãè cau xu khóè xu máà xu xgàus koe tceea ba ka.
\v 24 Igabam kò Nqari ba xꞌooan koe ghùi Me, a ba a xꞌooan di thõòan koe kgoara Me, xꞌooa nea qgóó Me i gha di qarian úú tama khama.
\p
\v 25 “Me kò Dafite ba Gam ka kgꞌui a máá:
\q1 ‘Xꞌaigam \add Nqari\add* bar kò wèé xꞌaè ka cookgꞌaia te koe bóò.
\q1 Tirim xꞌõàm kgꞌáòm xòè zam hàna
\q1 khamar cuiskaga ntcãà-ntcãaèa hãa tite.
\q1
\v 26 Gaa domka i tcáóa te qãè-tcaoa;
\q1 i ta̱ma te thẽé qãè-tcaoa,
\q1 me gha tirim tcꞌáróm ga ba thẽé gataga nqòòan koe kgꞌõè.
\q1
\v 27 Cuiskaga Tsi tcꞌẽea te
\q1 xꞌóóa ne khóè ne dim qgáìm koe aagua hãa tite,
\q1 kana Tsi gataga cuiskaga Tsarim Tcom-tcomsa ba
\q1 guu nakam tsꞌóóa hãa tite khama.
\q1
\v 28 Kgꞌõèan koe ko úú te dàòan Tsi xꞌáí tea hãa;
\q1 a Tsi a gha hàna Tsi ko hãa ne
\q1 qãè-tcaoan ka cgꞌoè-cgꞌoe te,’ tam Dafite ba mééa.
\p
\v 29 “Tíí kíí ga xaoè, kgoarasea hãaser gha gaxae ka tsgõosem Dafitem ka bìrí xao o, xꞌóóam hãa a kgꞌónòèa hãa sa, si gam dis tcꞌám̀ sa ncẽe cáḿ ka igaba qanega gatá xgꞌaeku koe hãa.
\v 30 Porofiti me e kò ii, a qꞌana hãa Nqarim ma nqòòkagu mea hãa sa, a máá, gam di xꞌaian dis ntcõó-qꞌoos koem gha gam dim qhàò ba ntcòó, téméa sa.
\v 31 Còokam kò bóòa hãa, a kò gaa domka Krestem di xꞌooan koe tẽean ka kgꞌui, a máá, \add Kreste ba\add* kò xꞌóóa ne khóè ne dim qgáìm koe táá aaguè, i kò gataga cgàaa ba táá tsꞌóó, témé.
\v 32 Ncẽem Jeso bam kò Nqari ba xꞌooan koe ghùia hãa, ta sita wèéa ta ga gaan di ta nxàea tseegukagu-kgꞌao ta a.
\v 33 Eẽm ko \add Jeso ba\add* tcꞌamaka dis ntcõó-qꞌoos Nqarim dim xꞌõàm kgꞌáò xòè dim dis koe ghùi a úúè, kam kò nqòòkaguèam Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba Xõòm koe hòò, a ba a kò wèés gúùs ncẽe tu ko bóò a ko kóḿ sa ntcã̱a xòó.
\v 34 Dafite ba kò nqarikgꞌai koe qaò tama khama, igabam kò máá:
\q1 ‘Xꞌaiga ba kò Tirim Xꞌaiga ba bìrí a máá:
\q1 ‘Kgꞌáò xꞌõàa Te xòè koe ntcõó,
\q1
\v 35 nakar gha nxãakgꞌaiga síí Tsari cgꞌõo-kgꞌaoan kúrú
\q1 naka i nqàrèa Tsi ka nqãaka hãa,’ ’
\m témé.
\p
\v 36 “Gaa domka méé ne wèé ne Iseraele ne ncẽe sa qãèse qꞌãa: ncẽe tu kò xgàum Jeso bam Nqari ba Xꞌaiga ba hẽé naka Kreste ba hẽéthẽé kúrúa,” tam Petere méé.
\p
\v 37 Eẽ ne ko khóè ne ncẽe sa kóḿ ka i kò tcáóa ne qhòmse, ne Petere ba hẽé naka cꞌẽe xu xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽéthẽé bìrí a máá: “Sita ka qõese ga xaoè, nta ta gha hẽé?” témé.
\v 38 Me Petere xo̱a a máá: “Tcóóse gatu di chìbian koe naka tua wèéa tu ga Jeso Krestem dim cgꞌõèm koe tcguù-tcguuè, nxãasega i gha gatu di chìbian qgóóa mááè ke. A tu a gha Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba abas khama hòò.
\v 39 Nqòòkaguku sa gatu hẽé, naka gatu di cóán hẽé, naka wèéan ẽe nqúù ka hàna hẽéthẽé di si i khama, wèé ne ẽem gha Xꞌaigam gatá dim Nqari ba tcii ne,” tam méé.
\p
\v 40 A ba a káí kgꞌuian cgoa nxàea tseegukagu, a ntcàm ne a máá: “Kgoarase ncẽes qhàòs cgꞌãè caus koe,” témé.
\v 41 Ne kò gane ẽe kò gam di kgꞌuian dtcòm̀ ne tcguù-tcguuè, ne kò 3,000 ne ẽem cáḿ ka càùse.
\s Dtcòm̀-kgꞌao ne ko ma kgꞌõèa xgꞌae sa
\p
\v 42 Wèé xꞌaè ka ne kò xꞌáè úú-kgꞌao xu di xgaa-xgaan koe máàse, a kò xgꞌae a cúís gúù sa kúrú, a ne e péréan tcꞌõó, a còrè.
\v 43 Ne kò wèé ne khóè ne qꞌáòs ka tcãàè, zi kò káí zi gúù zi are-aresa zi hẽé naka xꞌáí zi hẽéthẽé xꞌáè úú-kgꞌao xu ka kúrúè.
\v 44 Ne kò wèé ne dtcòm̀-kgꞌao ne xgꞌaea hãa, a cúís gúù sa xgꞌaea máána hãa.
\v 45 A ne a wèé zi gúù zi ẽe ne qꞌõòa hãa zi xꞌámágu, a ne a qꞌaa-qꞌaaku, ẽem ma wèém khóè ba ma tcàoa hãa khama ma.
\v 46 A ne a kò wèé cáḿ ka tempelem koe xgꞌae, a kò xꞌáé xu ma xùrikua khama péréan tcꞌõó; qãè-tcaoa hãa a auku di tcáóan úúa hãase ne kò tcꞌõó.
\v 47 Nqari ba ne kòo dqo̱m̀, a ne a kò wèé khóèan ka ncàm̀mèa hãa. Me kò Nqari ba wèé cáḿ ka gane di nxáráse-qꞌooan càù ẽe kò kgoaraèa hãa ne cgoa.
\c 3
\s Nqo̱ara hãam dtcàrà-kgꞌao ba ko qãèkaguè
\p
\v 1 \add Cꞌẽem cáḿ ka\add* tsara kò Petere ba hẽé naka Johane ba hẽéthẽé tsara còrè di xꞌaè ka tempelem koe qõò, nqoana di xꞌaè ka. \fig |HK00343.tif| col|||Nxõ̱á sa|3:1\fig*
\v 2 Me kò ábà nqa̱is koe ga guu a nqo̱ara hãam khóè ba ‘Tꞌõè’ ta ko ma tciièm tempelem-kgꞌáḿ koe hàna. Wèé cáḿ kam kò gaa koe séè a úúè a síí tòóè a ko ẽe ko tcãà ne khóè ne máàku zi dtcàrà ba.
\v 3 Eẽm ko Peterea tsara Johanea tsara bóò tsara ko tempelem-kgꞌáḿ koe tcãà kam kò máàku sa dtcàrà tsara a.
\v 4 Tsara téé a tcgáí-qꞌooa ba koe bóò me, ka tsara ko Petere tsara bìrí me a máá: “Bóò tsam m,” témé.
\v 5 Me khóè ba qãèse bóò tsara a, au me tsara gha di tcoman úúa hãase.
\v 6 Igabam kò Petere ba máá: “Selefera ga hẽé naka gauta ga hẽéthẽér úú tama, igabar gha ẽer úúa hãa sa máà tsi: Jeso Krestem Nasareta dim cgꞌõè ka tẽe naka tsia qõòa te!” témé.
\v 7 A ba a kgꞌáòm xꞌõàm gam dim cgoa qgóóa ghùi me, i khóèm di nqàrèan hẽé naka nqõáa ba hẽéthẽé kúúga qꞌam̀.
\v 8 Me nxàìa tẽe a nqàrèa ba ka téé a tshoa-tshoa a qõòa te, a ba a gatsara cgoa tempelem qꞌoo koe tcãà; qõòam ko téé a nxàì a Nqari ba dqo̱m̀.
\v 9 Eẽ ne ko wèé ne khóè ne bóò me, me ko qõò a ko Nqari ba dqo̱m̀,
\v 10 ka ne ko bóòa qꞌãa me, me gaam khóèm ncẽe kòo káíse tempelem ‘Tꞌõè kgꞌáḿ’ ta ko ma tciièm koe ko ntcõó a ko dtcàràm ga me e sa, ka ne ko kaisas ares ka tcãàè, dùús kúrúse cgae mea hãa sa.
\s Petere ba ko tempelem koe kgꞌui
\p
\v 11 Gaam khóèm qanega Peterea tsara Johanea tsara cgoa tcꞌàmà-tcꞌamasea hãa ka ne kò khóè ne qàròa síí cgae xu, xào-xaos Solomonem di sa ta ko ma tciiès qgáìs koe, kaisas ares ka tcãàèase.
\v 12 Eẽm ko Petere ncẽe sa bóò, kam ko bìrí ne a máá: “Khóè xao Iseraele di xaoè, dùús domka sa ko ncẽe sa arekagu xao o? Dùús domka xao ko ma bóò tsam maà? Sitsam di qarian hẽé kana sitsam di Nqari-tcáóan hẽéthẽé domka tsam kúrú mem ko qõò, ta xao tcꞌẽea?
\v 13 Nqarim Abrahamam di ba, a Isakam di ba, a Jakobem di ba, Nqarim gaxae ka xõò ga xu di ba, nxãa ba Gam dim Qãàm Jeso ba xꞌáàkagua. Tcgꞌòó Me xao kò, síím gha cgꞌõoè ka, a xao a kò Pilatom cookgꞌai koe cꞌúùse Me, ncẽe kò qõòm gha ka kgoara Mea hãa ba.
\v 14 A xao a kò Tcom-tcomsa a Tchàno ii ba cꞌúùse, a dtcàrà mááse cgꞌõo-kgꞌaom gha kgoaraè sa.
\v 15 Xꞌaigam kgꞌõèan di ba xao kò cgꞌõo, igabam kò Nqari ba xꞌooan koe ghùi Me. Ncẽes gúùs di xae nxàea tseegukagu-kgꞌao xae e.
\v 16 Dtcòm̀s ka i kò Jesom di cgꞌõèan ncẽem khóèm, ncẽe tu ko bóò a qꞌana ba, qarian máàna hãa. I Jesom koe guua dtcòm̀an ncẽem khóè ba gatu wèé tu cookgꞌai koe kgꞌõèkagua.
\p
\v 17 “Ncẽeska, tíí kíí gatuè, qꞌana ra hãa, cꞌúùa tu kò hãa domka tu ncẽes gúù sa kúrúa hãa sa, gatu di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu kò hẽéa khama.
\v 18 Nqari ba wèé xu porofiti xu kgꞌáḿ koe guu a kgꞌaiga nxàea hãa a ko máá, Gam dim Kreste ba gha xgàraè, témé. A ba a kò ncẽe kgꞌuian ncẽem dàòm ka tseegukagua.
\v 19 Gaa domka méé tu gatu di chìbian koe tcóóse, naka \add Nqarim koe\add* ka̱bise, naka i gha nxãasega chìbia tu tchùua tcgꞌòóè,
\v 20 nxãasega i gha ka̱ba-ka̱ban tcꞌẽe di xꞌaèan Xꞌaigam koe guu a hàà ka, a ba a gha Jeso ba tsééa óá, Kreste ii ba, ncẽem nxãakamaga nxárá tcgꞌòóa máá tua hãa ba.
\v 21 Nqarikgꞌai koe méém hãa, me gha nxãakgꞌaiga síí xꞌaè ba hàà, Nqarim gha wèé zi gúù zi kúrúa ka̱bi di ba, ẽem ko ncìísega Gam di xu porofiti xu tcom-tcomsa xu kgꞌáḿ koe guu a kgꞌuia hãa sa ba.
\v 22 Moshe ba kò kgꞌui a máá: ‘Xꞌaigam gatu dim Nqari ba gha gatu di ne khóè ne xgꞌaeku koe guu a tíí khama iim porofiti ba tsééa óá máá tu u. Ke méé tu wèés gúùs ẽem gha ko bìrí tu u sa komsana.
\v 23 Dìím wèém ẽe porofiti ba komsana tama ba gha gam di ne khóè ne xgꞌaeku koe qꞌãea tcgꞌòóè,’ témé.
\v 24 Xu kò ncìísega wèé xu porofiti xu ncẽe xu cáḿ xu ka kgꞌuia hãa: Samuele ba hẽé naka ẽe kháóka hààraa xu hẽéthẽé e.
\v 25 Gatua porofiti xu hẽé naka Nqarim kò gatu ka xõò ga xu cgoa kúrúa hãas qáé-xgꞌae sa hẽéthẽé di tu cóá tu u. Ncẽem kò Abrahamam cgoa kúrúa hãa sa, a bìrí me a máá: ‘Wèé zi qhàò zi nqõómkgꞌai di zia gha tsaris qhàòs domka tsꞌee-tsꞌeekgꞌaiè,’ témé.
\v 26 Eẽm ko Nqari ba Gam dim Qãàm \add Jeso\add* ba ghùi, kam kò kgꞌaia gatu koe tséé úú Me, síím gha tsꞌee-tsꞌeekgꞌai tu u ka, wèéa tu gam gha gatu di zi dàò zi cgꞌãè zi koe tcgꞌòó ka,” tam Petere méé.
\c 4
\s Peterea tsara Johanea tsara kaia xu dis xgꞌaes cookgꞌai koe
\p
\v 1 Eẽ tsara Peterea tsara Johanea tsara hãa a ko khóè ne cgoa kgꞌui, ka xu kò peresiti xu hẽé naka tempelem di xu kòre-kgꞌao xu ka kaia hãa ba hẽé, naka Saduke xu hẽéthẽé xu hàà cgae tsara a,
\v 2 xgꞌaìa xu kò hãa, ẽe tsara xꞌáè úú-kgꞌao tsara kòo khóè ne xgaa-xgaa, a kòo Jesom xꞌooan koe tẽeas ka khóè ne xgaa-xgaa khama.
\v 3 Dqòa a kò ii khama xu kò qgóó a qáé-nquus koe tcãà tsara a, me nxãakgꞌaiga síí xùrikom cáḿ ba hàà.
\v 4 Igaba ẽe kò \add Nqarim dim\add* kgꞌui ba kóḿ ne koe ne kò káí ne dtcòm̀, i kò khóè xu di nxáráse-qꞌooan 5,000 khama noo.
\p
\v 5 Xùrikom cáḿ ka xu ko tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé Jerusalema koe xgꞌae.
\v 6 Me kò Anase kaiam peresiti ba hàna, Kaifase ba hẽé, naka Johane ba hẽé, naka Alekesantere ba hẽé, naka wèé xu khóè xu kaiam peresitim xꞌáé di xu hẽéthẽé e.
\v 7 Xu \add Peterea tsara Johanea\add* tsara xgꞌaekua xu koe tòó, a tshoa-tshoa a tẽè tsara a, a máá: “Dùútsa qarim ka kana cgꞌõèm cgoa tsaoa kò ncẽeta hẽéa?” témé.
\p
\v 8 Me kò nxãaska Petere ba Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè cgaea hãase bìrí xu a máá: “Gaxao khóè ne di xao tcꞌãà-cookgꞌai xao hẽé naka kaia xao hẽéthẽé xaoè!
\v 9 Ncẽem cáḿ ka tsam kò ko nqo̱ara hãam khóè ba kúrúse cgaeas gúùs ncẽes qãès ka ko tẽèè, ntamam ma qãèkaguèa hãa sa ne
\v 10 méés nxãaska ncẽes gúù sa gaxao hẽé naka wèé ne khóè ne Iseraele di ne hẽéthẽé koe qꞌãase, Jeso Krestem Nasareta dim di cgꞌõèan cgoa a, ncẽe xao kò xgàua hãa ba, ncẽem kò Nqari ba xꞌooan koe ghùia hãa ba, Gam domkam ncẽem khóè ba cookgꞌaia xao koe qãè a téé-tẽe.
\v 11 Ncẽea gaxao ‘tshào-kgꞌao xao ka xguìèa hãam nxõ̱ám ga Me e, ncẽe cgáés nxõ̱á sa kúrúa hãa ba.
\v 12 I kgoarakuan cꞌẽe khóè koe ga káà a, me gataga cꞌẽem khóèm\f + \fr 4:12 \fk khóèm \ft Gerika sa ko máá, “cgꞌõè,” témé.\f* ga ba nqarikgꞌai ka nqãaka káà me e, ncẽe \add Nqarim ka\add* khóèan xgꞌaeku koe máàèa hãa ba. Gam dis cgꞌõès koe méé ta guu naka kgoaraè,’” tam méé.
\p
\v 13 Eẽ xu ko Peterea tsara Johanea tsara di kgoarasean bóò, a xgaa-xgaase tama tsara hãa sa bóò, a kgꞌamaga khóè tsara a sa, ka xu ko are, a xu a bóòa qꞌãa, Jesom cgoa tsara kò hãa sa.
\v 14 Eẽ xu ko \add tcꞌãa-cookgꞌai xu\add* gataga khóèm ẽe qãèkaguèa hãa ba bóò me gatsara cgoa tẽe, ka xu kò kgꞌui xu gha gúù ga úú tama.
\v 15 A xu a xꞌáè a máá, \add Peterea\add* xu méé xu xgꞌaes koe tcgꞌoa. Ka xu kò tshoa-tshoa a xu a kgꞌuia xgꞌae,
\v 16 a máá: “Nta xae gha ma ncẽe tsara khóè tsara kúrú? Wèém khóèm Jerusalema koe xꞌãèa hãa ba qꞌana hãa, \add are-aresas\add* xꞌáí sa tsara kúrúa hãa sa, xae gaxae igaba cuiskaga ntcoea hãa tite sa ka.
\v 17 Igaba ncẽes gúùs gha khóè ne koe táá còoka tsa̱i-tsa̱isea qõò domka méé xae ncẽe tsara khóè tsara dqàè naka tsara táá cúí khóè cgoa ncẽes cgꞌõès ka kgꞌui guu,” ta xu méé.
\p
\v 18 Ka xu kò nxãaska gaia qꞌoo koe tciia tcãà tsara a, a xꞌáè tsara a, táá méé tsara gaia Jesom di cgꞌõèan ka kgꞌui sa, kana gaan ka xgaa-xgaa sa.
\v 19 Igabaga tsara kò Peterea tsara Johanea tsara xo̱a xu a máá: “Gaxao ka bóòa mááse, Nqarim tcgáí qꞌoo koe i tchàno o sa, gaxao méé xao kaisase komsanaè sa, Nqarim ka oose?
\v 20 Sitsama ko tààè, ncẽe tsam bóòa a kóḿa hãa zi gúù zi tsam ga nqoo cgoan ka ke,” ta tsara méé.
\v 21 Eẽ xu ko dqàè tsara xgꞌara ka xu kò guu tsara a tsara qõò, xu gha ma xgàra tsara a sa kò káà si i khama, wèé ne khóè nea kò ẽe kò kúrúsea hãas gúùs ka Nqari ba dqo̱m̀ khama.
\v 22 Are-aresam dàòm ka qãèkaguèam khóèm di kuria ne kò 40 sa nqáéa hãa khama.
\s Dtcòm̀-kgꞌao ne dim còrè ba
\p
\v 23 Eẽ tsara ko guuè ka tsara kò gatsara ka cꞌẽe ne koe ka̱bise a síí xààa máá ne, kaia xu peresiti xu hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽéthẽéa ko gatsara ka nta mééa sa.
\v 24 Eẽ ne ko ncẽe gúùan kóḿ kaga ne kò wèéa ne ga cúí koe tchàa-tchaa dòm̀, a Nqari ba còrè a máá: “Xꞌaiga Tsi Nqari Tseè, nqarikgꞌai hẽé, naka nqõókgꞌai hẽé, naka tshàa ba hẽé, naka wèé zi gúù zi gaa koe hàna zi hẽéthẽé kúrúa hãa Tseè.
\v 25 Ncẽe ko gatá ka xõòm Dafitem Tsarim qãàm kgꞌáḿ koe guu a, Tcom-tcomsam Tcꞌẽem koe guu a kgꞌui a máá:
\q1 ‘Tãá zi qhàò zia dùús domka xgóà hãa,
\q1 ne ko khóè ne káà hùi zi kàa zi kúrú?
\q1
\v 26 Nqõómkgꞌai di xu xꞌaiga xu
\q1 téé-qꞌooa xu séèa hãa, \add xꞌãà xu gha ka,\add*
\q1 xu tcꞌãà-cookgꞌai xu xgꞌaea hãa,
\q1 Xꞌaigam \add Nqari\add* ba hẽé
\q1 naka Gam ka ntcã̱a tcúúèa ba hẽéthẽé cgoa
\q1 xu gha xꞌãàku ka,’
\q1 tam Dafite méé.
\m
\v 27 Tseeguan kaga xu kò ncẽem xꞌáé-dxoom koe Herote ba hẽé naka Pontiose Pilato ba hẽé, tãá zi qhàò zi di ne hẽé naka Iseraele di ne hẽéthẽé nea xgꞌaea hãa a ko Tsarim tcom-tcomsam Tséé-kgꞌaom Jesom cgoa \add xꞌãàku\add*, ncẽe Tsi ntcã̱á tcúúa hãa ba.
\v 28 A ne a ẽe Tsi kò Tsari qarian koe hẽé naka Tsari tcꞌẽean koe hẽéthẽé bóòa tcgꞌòóa hãa sa kúrú, ncẽe gha hàà kúrúse sa.
\v 29 Ke ncẽeska Xꞌaiga Tsi Nqari Tseè, gane di qꞌaekagukuan koe tòón tcgáí, naka Tsia Tsari ta qãà ta di tcáóan ghùi-ghui, naka ta Tsarim kgꞌui ba kgoarasea hãase xóé naka kgꞌui,
\v 30 naka Tsi Tsari xꞌõàn tchoanà xòó naka i qãèkagu, naka zi gataga xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi hẽéthẽé kúrúè, Tsarim tcom-tcomsam Tséé-kgꞌaom Jesom cgꞌõè koe,” ta ne ma còrè.
\p
\v 31 Eẽ ne ko còrèa xgꞌara kagam ko ẽe ne kò hãam qgáì ba cgùru, ne wèéa ne ga Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè cgaeè, a Nqarim dim kgꞌui ba kgoarasea hãase xóé a kgꞌui.
\s Dtcòm̀-kgꞌao ne ko gane di gúùan qꞌaa-qꞌaaku
\p
\v 32 Wèé ne dtcòm̀-kgꞌao nea kò tcáóa ne hẽé naka tcꞌẽea ne hẽéthẽé koe cúí ne e. Cúím ga ba kò gam qꞌõòa hãa gúùan cúía kàoa mááse tama, igaba ne kòo ẽe ne qꞌõòa hãa gúùan wèéa ne ga qꞌaa-qꞌaaku.
\v 33 Xu kò xꞌáè úú-kgꞌao xu Xꞌaigam Jeso ba xꞌooan koe tẽea hãa di tchõàn kaisa qarika nxàea tseegukagu; i kò kaisa cgóm̀kuan gane wèéa ne koe ga hãa,
\v 34 cꞌẽe gúù ko tcào khóèa kò gane xgꞌaeku koe káà a khama. Wèém khóèm ẽe xháràn úúa kana nquuan úúa hãa ba kò xꞌámágu u, a ẽe ne ko xꞌámágu u ka ne hòòa hãa marian ko úú,
\v 35 a ne a kò xꞌáè úú-kgꞌao xu di nqàrè-kgꞌaman koe hàà tòó o khama, me kò wèém khóè ba ẽem ma tcàoa hãa khamaga ma samaè e.
\v 36-37 Me kò Josefa ba gataga qꞌõòam kò hãam xhárà ba xꞌámágua, a kò marian cgoa hàà, a hàà xꞌáè úú-kgꞌao xu nqàrè-kgꞌam koe tòó o. Lefi dis qhàòs di me e kò ii, a Kupero koe guua hãa, a ba a kò xꞌáè úú-kgꞌao xu ka Barenabase ta ma tciiè, ncẽe ko máá: ‘Ghùi-ghui-tcáókuan dim cóá ba,’ téméè ba.
\c 5
\s Ananiasea khara Safira khara
\p
\v 1 Igabam kò cꞌẽem khóè ba hàna a kòo Ananiase ta ma tciiè. A ba a kò dxàeses Safiras cgoa hàna, a cꞌẽe gúùan gakhara di xꞌámágua hãa.
\v 2 A ba a kò cꞌẽe marian séè a tòóa mááse, gam dis khóès qꞌana hãase, a cꞌẽe xòèan síí xꞌáè úú-kgꞌao xu nqàrè-kgꞌam koe tòó.
\p
\v 3 Me Petere ba máá: “Ananiaseè, dùús domka \add tsi\add* ko satana ba \add guu me\add* tcáóa tsi cgꞌoè-cgꞌoe, tsi kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba tshúù-ntcõaa máá, a tsi a kò cꞌẽe marian xháràm di séè a tòóa mááse?
\v 4 Xꞌámágu me tama tsi hãa cookgꞌai koe ba kò tsari tama? Eẽm ko xꞌámáguè ka ia kò gataga marian tsari tama? Dùús domka tsi ko nxãaska kháé ncẽes gúù sa tcáóa tsi koe tcãà? Tíía tsi qàe-qae tea hãa tama, igaba tsi Nqari ba qàe-qaea hãa!” témé.
\v 5 Eẽm ko Ananiase ncẽe zi kgꞌui zi kóḿ kam kò cgꞌáé a xꞌóó. Ne kò wèé ne gaas gúù sa kóḿa hãa ne kaias qꞌáòs ka tcãàè.
\v 6 Xu qárí-kgꞌao xu hàà tcꞌáróa ba séè a tcáḿ a tcgꞌòó, a síí kgꞌónò o.
\p
\v 7 Si kò nqoana khama noo aoaran qãá qꞌoo koe gam ka dxàe sa tcãà, dùú sa kúrúsea hãa sa cꞌúùa hãase.
\v 8 Me Petere ba tẽè si a máá: “Bìrí te, gaam marim xhárà ba khao xꞌámágu cgoam ga me e sa?” témé, si máá: “Eè, gaam marim ga me e,” témé.
\p
\v 9 Me Petere ba tẽè si a máá: “Nta khao gha ma dtcòm̀ku a Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim Tcꞌẽe ba kúrúa bóò? Qꞌãa méé si: khóè xu sarim khóè ba kò síí kgꞌónò xu di dàòa nea nquum-kgꞌáḿ koe hàna, xu gha sáá séè a tcgꞌòó si \add thẽé\add*,” témé.
\v 10 Kas ko gaa xꞌaè kaga qháésega nqàrè-kgꞌama ba koe cgꞌáé a xꞌóó, xu qárí-kgꞌao xu tcãà, a sao-xgꞌae sis xꞌóóa hãa, xu séè a tcgꞌòó a síí dxàesem qàe koe kgꞌónò si.
\v 11 Si kò wèés xgꞌaes dtcòm̀-kgꞌao ne dis koe hẽé naka ẽe kò ncẽe gúùan kóḿ ne koe hẽéthẽé kaisas qꞌáò sa xóé.
\s Xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi hẽéthẽé e
\p
\v 12 Xu xꞌáè úú-kgꞌao xu káí zi xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi hẽéthẽé khóè ne xgꞌaeku koe kúrú. Ne kò wèé ne \add dtcòm̀-kgꞌao ne\add* wèé xꞌaè ka Solomonem dis xào-xaos koe xgꞌaea hãa.
\v 13 Ne kò cꞌẽe ne khóè ne ẽes xgꞌaes koe tcãàn bèe, igaba ne kò khóè ne tcom nea hãase qgóó ne.
\v 14 Eẽta i ii igaba ne kò káí ne dtcòm̀-kgꞌao ne Nqarim koe càùse, káí xu khóè xu hẽé naka káí zi khóè zi hẽéthẽé e.
\v 15 Ka ne kò tcìì-khoe ne tchàa koe tcgꞌòó, a síí gane di tcoàn cgoa dàòan qàe koe xòóè, nxãasega ne gha ẽem kòo Petere gaa koe nqáé ne sóm̀a ba ga sóm̀-som ne ka.
\v 16 Jerusalema ba nxa̱ma-nxa̱maa hãa zi nqõó zi koe ne kò khóè ne guu a xgꞌaeku, a ẽe tcììa hãa ne óága, naka dxãwa tcꞌẽean ka ko xgáèè ne hẽéthẽé e, ne wèéa ne ga hàà kgꞌõèkaguè.
\s Xꞌáè úú-kgꞌao xu ko xgáèè
\p
\v 17 Igabam kò kaiam peresiti ba hẽé naka wèé xu gam cgoa kò hãa xu hẽé naka Saduke xu dis xgꞌaes di xu hẽéthẽé tauan ka tcãàè,
\v 18 a xu a kò xꞌáè úú-kgꞌao xu qgóó a qáé a síí xꞌáé-dxoom dis qáé-nquus koe tcãà xu.
\v 19 Me ntcùú ka Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim moengele ba qáé-nquum-kgꞌáḿ xgobekgꞌam, a tcgꞌòó xu, a bìrí xu a máá:
\v 20 “Qõò xao naka síí tempelem koe téé, naka khóè ne cgoa kgꞌui wèé kgꞌuian ncẽe \add ka̱ba\add* kgꞌõèan di i,” témé.
\v 21 Eẽ xu ko kóḿ ka xu kò qõò a qꞌuu i ko ka síí tempelem koe tcãà, a xgaa-xgaa.
\p Me kò kaiam peresiti ba hẽé naka ẽem kò hãa cgoa xu hẽéthẽé ko hàà, ka xu kò tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽé naka Iseraele di xu kaia xu dis xgꞌae sa hẽéthẽé tciia xgꞌae, a xu a qáé-nquus koe cꞌẽe xu tsééa úú, síí xu gha xꞌáè úú-kgꞌao xu tciia óá ka.
\v 22 Eẽ ko tsééèa xu ncõo-kgꞌao xu ko qáé-nquum koe síí ka xu kò síí táá sao-xgꞌae xu, ka xu ko ka̱bise a síí xàà a, a máá:
\v 23 “Ncãa xae qáé-nquu ba bóò me qarika tcẽekgꞌammèa, xu kòre-kgꞌao xu wèé xu heke-kgꞌáḿ zi koe téé-tẽe, igaba ẽe xae ko heke-kgꞌáḿ zi xgobekgꞌam ka i kò cúí khóè ga qꞌoo koe káà a,” ta xu méé.
\v 24 Eẽ xu ko tcꞌãà-cookgꞌaim tempelem di xu kòre-kgꞌao xu di ba hẽé naka kaia xu peresiti xu hẽéthẽé xu ncẽe gúùan kóḿ, ka xu kò are, dùútsa gúùs ko kúrúse sa.
\v 25 Me kò cꞌẽem khóè ba hàà bìrí xu a máá: “Bóò, gaxao thuu qáé-nquum koe tcana hãa xu khóè xua tempelem koe téé-tẽe a ko khóè ne xgaa-xgaa,” témé.
\v 26 Me nxãaska tcꞌãà-cookgꞌai ba gam di xu kòre-kgꞌao xu cgoa qõò, a síí séè a óága xu, chùi xu tamase, nxõ̱án cgoa xu gha khóè ne ka xaoè sa xu kòo bèe khama.
\p
\v 27 Xu ko óága xu a kaia xu dis xgꞌaes cookgꞌai koe úú xu. Me kò kaiam peresiti ba tẽè xu,
\v 28 a máá: “Qarika xae kò xꞌáè xaoa a máá, táá xao ẽes cgꞌõès ka xgaa-xgaa guu témé, igaba bóò, Jerusalema ba xao gaxao di xgaa-xgaan ka cgꞌoè-cgꞌoea hãa, ncẽem khóèm di chìbian xao gaxae koe óá kgꞌoana,” témé.
\p
\v 29 Igabam kò Petere hẽé naka cꞌẽe xu xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽéthẽé xo̱a a máá: “Nqari ba méé ta khóèan ka kaisase qám̀sea máá.
\v 30 Gaxae ka xõòa xu dim Nqari ba Jeso ba xꞌooan koe ghùia hãa, ncẽe xao kò xgàus\f + \fr 5:30 \fk xgàu - \ft Gerika sa ko máá: ‘hìi’ témé.\f* koe tceea ba ka cgꞌõo ba.
\v 31 Nqari ba Gam dim xꞌõàm kaiam xòè koe ghùi Mea, Tcꞌãa-cookgꞌai a Kgoara-kgꞌao bam gha ii ka, a ba a gha Iseraele ne kúrú ne chìbian koe tcóóse, a chìbia ne qgóóa mááè ka.
\v 32 Sixaea ẽe zi gúù zi di xae nxàea tseegukagu-kgꞌao xae e, sixae hẽé nakam Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hẽéthẽé e, ncẽem kò Nqari ba ẽe qám̀sea hãa ne máàa ba,” ta xu méé.
\p
\v 33 Eẽ xu ko ncẽe sa kóḿ ka xu kò kaisase xgóà a cgꞌõo xu kgꞌoana.
\v 34 Igabam kò cꞌẽem Farasaim Gamaliele ta ko ma tciiè ba xgꞌaes koe tẽea téé, ncẽe kò wèé khóèan ka tcommèam xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao ii ba. Xꞌáèa nem kò tcgꞌòó, \add xꞌáè úú-kgꞌao\add* xu méé xu xòm̀ xꞌaè tchàa koe tcgꞌòóè di i,
\v 35 a \add ẽe qꞌoo koe hàna\add* xu bìrí a máá: “Gaxao Iseraele di xao khóè xaoè, ẽe xao ko hàà ncẽe xu khóè xu koe kúrús gúùs ka méé xao qꞌãa tcꞌẽea hãase kúrú.
\v 36 Ncẽe xu cáḿ xu cookgꞌai koem kò Tutase ba tẽe, a ba a máá khóè cgáé me e témé, xu kò 400 khama noo xu khóè xu xùri me. Igabam kò cgꞌõoè, i kò wèéan ẽe ko xùri me tsa̱i-tsa̱ise, a kaà.
\v 37 Eẽm khóèm qãá qꞌoo koem kò Jutasem Galilea di ba tẽe, khóè ne ko nxáráè xꞌaèan ka, a kò káí ne khóè ne ka xùriè. Me gaam igaba kaà, i kò wèéan ẽe kòo xùri me ga tsa̱i-tsa̱ia qꞌaase.
\v 38 Khamar ko ncẽeska bìrí xao o a ko máá: ncẽe xu khóè xu koe méé xao tcgꞌòóse, guu xu méé xao. Ncẽè gaxu dis tséés kana gaxu dis kàas kò khóè ne di sa ii, nes gha kaàkaguè ke.
\v 39 Igaba ncẽè Nqarim dis kò ii ne xao cuiskaga ko̱be sia hãa tite. Nqarim cgoa ga xao gha ko xꞌãàku,” témé.
\v 40 Xu kò gam cgoa dtcòm̀ku, a xꞌáè úú-kgꞌao xu tcii, a hàà xgꞌáḿ qãá xu, a dqàè xu, táá méé xu Jesom di cgꞌõèan ka gaicara kgꞌui guu sa, a guu xu xu qõò.
\p
\v 41 Xu kò qãè-tcaoa hãase xgꞌaes koe guu a tcgꞌoa, Jesom di cgꞌõèan domka xgàraèa ne kò kgꞌano xua hãa khama.
\v 42 A xu a kò wèé cáḿan ẽe ka tempelem qꞌoo koe hẽé naka khóè ne xꞌáé koe hẽéthẽé xgaa-xgaan cgoa chõò tama, a ko xgaa-xgaa Jeso ba \add nqòòkaguèa hãam\add* Kreste Me e sa.
\c 6
\s 7 xu kaia xu kerekes di xu ko nxárá tcgꞌòóè
\p
\v 1 Eẽ xu cáḿ xu ka ne ko xgaa-xgaase-kgꞌao ne càùse a káí, ka ne ko Gerika di ne Juta ne mẽéku Hebera di ne Juta ne cgoa, wèé cáḿan tcꞌõoan ko gàbaè xꞌaè ka zi kò Gerika di zi dxàe-ntcõa zi qãèse máàè tama khama.
\v 2 Xu 12 xu \add xꞌáè úú-kgꞌao xu\add* wèé ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne tciia xgꞌae a máá: “Qãèa i máá xae e tite, Nqarim dim kgꞌuim di tsééan guu a síí tcꞌõoan gàbakagu ne.
\v 3 Gaxae ka qõese ga tuè, gatu xgꞌaeku koe 7 xu khóè xu nxárá tcgꞌòó, qꞌana tu hãa xu \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽem ka cgꞌoèa a tcꞌẽega xu, naka xae ncẽe tsééan máà xu.
\v 4 Igaba xae gha sixae còrèan hẽé naka \add Nqarim dim\add* kgꞌui ba hẽéthẽé dis tséé sa tcãà tcáóa máá,” ta xu méé.
\p
\v 5 Me kgꞌuim ncẽe ba wèés xgꞌae sa qãè-tcaokagu. Ne Stefane ba nxárá tcgꞌòó, khóèm ncẽe kò dtcòm̀an ka hẽé naka Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka hẽéthẽé cgꞌoèa ba; naka Filipi ba hẽé, naka Perokoro ba hẽé, naka Nikanore ba hẽé, naka Timone ba hẽé, naka Paremenase ba hẽé, naka Nikolao ba hẽéthẽé xu, ncẽe kò Antioke koe kò guua hãa a Juta dis dtcòm̀s koe máàsea hãa ba.
\v 6 Ne kò ncẽe xu khóè xu xꞌáè úú-kgꞌao xu cookgꞌai koe tòó, ncẽe kò còrè a tshàua xu tòó cgae xu xu.
\p
\v 7 Me kò Nqarim dim kgꞌui ba tsa̱i-tsa̱ise. Ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne Jerusalema di ne qháése càùse a kaisase káí, si gataga thẽé peresiti xu dis xgꞌaes kaia sa dtcòm̀an koe máàse.
\s Stefane ba ko qáéè
\p
\v 8 Stefane ba ko Nqarim di cgóm̀kuan hẽé naka qarian hẽéthẽé ka cgꞌoè cgaeèam khóè me e, a kò are-aresa zi gúù zi hẽé naka kaia zi xꞌáí zi hẽéthẽé khóè ne xgꞌaeku koe kúrú.
\v 9 Igaba xu kò cꞌẽe xu khóè xu ncẽe kò còrè-nquum \add qãàn di tsééan koe guu a\add* kgoaraèa xu khóè xu di ba ta ko ma tciièm di xu, ncẽe kò Juta xu Kurene hẽé naka Alekesanteria hẽéthẽé di ii xu hẽé, naka cꞌẽe xu Kilikia hẽé naka Asia hẽéthẽé di xu Stefanem cgoa ntcoeku.
\v 10 Igaba xu kò gam di tcꞌẽean hẽé naka \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽem ẽem kò ko Gam di hùian ka kgꞌuim cgoa hẽéthẽé tcꞌãòku tama.
\p
\v 11 Nxãaska xu ko cꞌẽe xu khóè xu qgꞌáì, xu Stefanem ka máá: “Ncẽem khóè ba xae kóḿa hãa me ko Moshem di xꞌáèan hẽé naka Nqarim ka hẽéthẽé cgꞌãèse kgꞌui,” témé.
\v 12 Xu kò nxãaska khóè ne hẽé naka kaia xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé ko̱bi-ko̱bi. Ne qgóó me a ne a kaia xu dis xgꞌaes cookgꞌai koe úú me. \fig |HK00292.tif| col|||Khóè ba tẽea-téé a ko tcgãyas koe nxárá.|6:12\fig*
\v 13 A xu a tshúù-ntcõan di tééa-máá-kgꞌaoan qgꞌáì i máá: “Ncẽem khóè ba ncẽem tcom-tcomsam tempelem\f + \fr 6:13 \fk tempele - \ft Gerika sa ko máá: “qgáì” témé.\f* ka hẽé naka xꞌáèan ka hẽéthẽé tshúùse kgꞌuian cgoa chõò tama.
\v 14 Kóḿ mea xae hãa me ko máá: ‘Ncẽem Jesom Nasareta di ba gha ncẽes qgáì sa ko̱be, a ba a gha Moshem máà xaea hãa cauan qgꞌurì,’ témé khama,” ta xu méé.
\v 15 Xu kò kaia xu wèé xu ẽe kò xgꞌaes qꞌoo koe ntcõe xu tcgáía xu Stefanem koe qãea tòó, a kgꞌáía ba bóò i moengelem dian khama ii.
\c 7
\s Stefane ba ko xo̱ara mááse
\p
\v 1 Me nxãaska kaiam peresiti ba tẽè me a máá: “Kháé zi ncẽe zi \add chìbi-chibiku zi\add* tseegu zia?” témé.
\v 2 Me \add Stefane\add* xo̱a a máá: “Tíí kíí ga xao, àbo ga xaoè, komsana te! Xꞌáàn dim Nqari ba kò gatá ka xõòm Abrahamam koe hòòse, qanegam kò Mesopotamia koe hãa ka, qanegam Harane koe xꞌãè tamas cookgꞌai koe,
\v 3 a bìrí me a máá: ‘Tcgꞌoa tsarim nqõóm koe hẽé naka tsari ne qhàò ne koe hẽéthẽé, naka tsia xꞌáí tsir gham nqõóm koe qõò,’ témé.
\v 4 Me nxãaska Kaletea ne dim nqõóm koe tcgꞌoa a ba a Harane \add dim xꞌáé-dxoom\add* koe síí xꞌãè. Me Nqari ba xõòm dis xꞌoos qãá qꞌoo koe gaa koe tcgꞌòó me, a ncẽe tu ncẽeska xꞌãèa hãam nqõóm koe tsééa óá me.
\v 5 Me kò nqõóm di cꞌẽe xòèan ga táá máà me, a cúím nqàrèm ga bam gha tòó qgáì ga táá máà me, igabam kò nqòòkagu me, gabá hẽé naka qãáa ba dis qhàòs ga sa hẽéthẽém gha ẽem nqõó ba máà ne qꞌõò sa, \add Abrahama\add* ba kò cóá úú tama igaba.
\v 6 Me kò Nqari ba gam ka ncẽeta méé a máá: ‘Tsaris qhàò sa gha gane di tamam nqõóm koe cꞌúùsea hãa, a gha qãà kúrúè, a gha 400 khama noo kurian táá qãèse qgóóè.
\v 7 Igabar gha ẽe ne ko tsééa máás qhàò sa xgàra, ne gha ẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koe tcgꞌoa, a hàà ncẽes qgáìs koe dqo̱m̀ Te,’ tam Nqari ba méé.
\v 8 A ba a kò qꞌãe nqãa-qgai khòokus dis qáé-xgꞌae sa máà me. Me kò \add Abrahama ba\add* Isaka ba ábà, a ba a kò 8 dim cáḿ ka qꞌãe nqãa-qgai khòo me; me kò Isaka ba Jakobe ba ábà, me kò Jakobe ba 12 xu cóá xu ábà, ncẽe tcꞌãà di xu tsgõo xu gatá di xu.
\p
\v 9 “Xu kò gatá ka tsgõose ga xu, gaxu ka qõesem Josefam cgoa tauan úú, a xu a kò Egepeto koe qãàse xꞌámágu me. Igabam kò Nqari ba hãa cgoa mea,
\v 10 a kò gam di zi xháé zi wèé zi koe kgoara me, a Egepeto dim xꞌaigam Farom cookgꞌai koe cgóm̀kuan hẽé naka qꞌãan di tcꞌẽean hẽéthẽé máà me, me kò \add Faro ba\add* Egepeto koe hẽé naka wèém xꞌáém gam dim koe hẽéthẽé tcꞌãà-cookgꞌai ba kúrú me.
\v 11 Si kò nxãaska wèém \add nqõóm\add* Egepeto dim koe hẽé naka Kanana dim koe hẽéthẽé xàbà sa tcãà, a kaisa thõòan óága, xu kò gatá ka xõò ga xu táá tcꞌõoan hòò.
\v 12 Eẽm ko Jakobe ba kóḿ i ko máá, Egepeto koe i maberean hãa, téméè kam kò gatá ka xõò ga xu tcꞌãà dis dàras gaxu dis koe tsééa úú.
\v 13 Me kò Josefa ba cám̀ dis dàras gaxu dis ka káíkhoe ga xu qꞌãàkaguse, si kò Josefam dis qhàò sa Farom koe qꞌãase.
\v 14 Ncẽes gúùs qãá qꞌoo koem kò Josefa ba khóèan tsééa hãa, i síí gam ka xõòm Jakobe ba hẽé naka gam di qhàòan wèé ga hẽéthẽé tcii. Wèéa ne ga kò 75 ne e.
\v 15 Me kò nxãaska Jakobe ba Egepeto koe síí, ncẽe xu kò gabá hẽé naka gatá ka xõò ga xu hẽéthẽé síí xꞌóó koe.
\v 16 Gaxu di tcꞌáróa ne kò ka̱bi a Shekeme koe úúè, a síí ncẽem xgꞌao Abrahama ba Hamorem di xu cóá xu koe marian tcꞌãòa cgoa xꞌámás tcꞌám̀s koe xòóè.
\p
\v 17 “Eẽm ko Nqarim xgꞌao Abrahama ba nqòòkagua hãam xꞌaè ba cúù, ka ne kò khóè ne Egepeto koe káí a càùsea.
\v 18 Me kò cꞌẽem xꞌaiga ba nxãakgꞌaiga síí Egepeto koe tcꞌãà-cookgꞌai, ncẽe kò Josefa ba cꞌúùa hãa ba.
\v 19 A ba a kòo gatá di ne khóè ne cgoa cgꞌãèm dàòm ka tséé, a ko gatá ka xõò ga xu chùi, xu cóá-coan tchàa koe tcgꞌòó, nxãasega i gha cgꞌõoè ka.
\p
\v 20 “Me kò ẽem xꞌaèm ka Moshe ba ábàè, a ba a kò Nqarim cookgꞌai koe kaisase tꞌõè me e. A kò xõòm dim nquum koe nqoana nxoean kòreè.
\v 21 Eẽm síí tchàa za tòóèa kas kò Farom ka cóáse sa séè a gas dim cóám khama ma kaikagua mááse me.
\v 22 Me kò Moshe ba Egepeto ne di qꞌãan di tcꞌẽean wèé ga xgaa-xgaaè, a ba a kò kgꞌuian hẽé naka tsééan hẽéthẽé koe qari me e.
\p
\v 23 “Eẽm Moshe 40 kuri ii kam kò bìríse, gam ka cꞌẽe ne Iseraele nem gha dàra sa.
\v 24 Me kò gam ka cꞌẽe ba bóò me ko \add Egepetom ka\add* ghã̱aè a ko xgꞌáḿmè, kam ko ẽe ko ghã̱aè ba hùi, a ncèèa máá me, a Egepeto ba xgꞌáḿ.
\v 25 Me Moshe tcꞌẽea máá, gam di ne khóè ne gha bóòa qꞌãa Nqari ba kò tséékagu me a ko kgoara ne sa, ta tcꞌẽea, igaba ne kò táá bóòa qꞌãa.
\v 26 Me qꞌuu dim cáḿ ka Moshe xꞌãàku ko tsara Iseraele tsara koe hàà. Kúrúm ko a xgꞌaekua tsara koe tòókuan óá kgꞌoana, khamam ko máá: ‘Khóè tsaoè, qõekua tsaoa! Dùús domka tsao ko thõò-thõoku?’ témé.
\v 27 Igabam kò khóèm ẽe kò cꞌẽe ba ghã̱a ba Moshe ba dxùukgꞌai za xàbùa tcgꞌòó a máá: ‘Dìína sitsam koe tcꞌãà-cookgꞌai a xgàra-kgꞌao ba kúrú tsia?
\v 28 A cgꞌõo te kgꞌoana tsia, ncẽe tsi ncãa ma ncãaka cáḿ ka Egepeto ba ma cgꞌõo khama ma?’ témé.
\v 29 Eẽm ko Moshe ba ncẽe sa kóḿ kam kò Midiane dim nqõóm koe qgóéa síí, ncẽem kò gaa koe síí xꞌãè koe, gaam nqõóm dim khóèm tamam iise, a ba a kò gaa koe cám̀ cóá tsara ábà.
\p
\v 30 “Eẽ i ko 40 kurian nqáéa xgꞌara kam kò Sinai dim xàbìm koe moengele ba qãáka hãas hìis ka̱rukos koe hòòse cgae me.
\v 31 Eẽm ko Moshe ba ẽes gúù sa bóò kam kò ares ka tcãàè, a cúù-cuuse, qãèsem gha síí bóò ka, kam kò Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim dòm̀ ba kóḿse a ko máá:
\v 32 ‘Tíí Ra Nqarir saò ga xu di Ra a, Nqarir Abrahama ba hẽé naka Isaka ba hẽé naka Jakobe ba hẽéthẽé di Ra,’ témé. Me Moshe qꞌáòan ka cgꞌoè cgaeè a gaa zam gha bóò sa bèe.
\v 33 Me Xꞌaigam \add Nqari\add* ba bìrí me a máá: ‘Nqàrèa tsi koe nxàboan tcgꞌòó, ẽe tsi téé-tẽem qgáì ba tcom-tcomsam nqáḿ me e ke.
\v 34 Tseeguan kagar Tiri ne khóè ne Egepeto koe hàna ne di xháé-qꞌooan bóòa, gane di sónò ntcòóse-qꞌooa ner kóḿa hãa, a Ra a hààra hãa, hààr gha kgoara ne ka, ke ncẽeska hàà nakar Egepeto koe tsééa úú tsi,’ témé.
\p
\v 35 “Ncẽe ba gaam Moshem ga me e, ncẽe ne kò xguìa hãa a máá: ‘Dìína tcꞌãà-cookgꞌai a xgàra-kgꞌao ba kúrú tsia?’ témé ba. Nqari ba kò ncẽe ba tsééa hãa, tcꞌãà-cookgꞌai a kgoara-kgꞌao bam gha kúrú ka, moengelem ncẽe kò \add ka̱rukos\add* hìis koe xꞌáíse mea hãam di hùian ka.
\v 36 Me kò Egepeto koe guu a séèa tcgꞌòó ne. Gaa koem kò are-aresa zi gúù zi hẽé naka xꞌáí zi hẽéthẽé kúrú, naka Nco̱àm Tshàam koe hẽé, naka tchàa-xgóós koe hẽéthẽé e, 40 kuria ne.
\p
\v 37 “Ncẽea gaam Moshem ga me e, ncẽe kò Iseraele di ne khóè ne bìrí a máá: ‘Nqari ba gha gatu di ne khóè ne xgꞌaeku koe guu a tíí khama iim Porofiti ba tsééa óá máá tu u,’ témé ba.
\v 38 Gaam ga me e ncẽe kò tchàa-xgóós koe Iseraele di ne khóè ne dis xgꞌaes qꞌoo koe gaam moengelem cgoa hãa ba, ncẽe kò Sinai dim xàbìm koe gam cgoa hẽé naka gatá ka xõò ga xu hẽéthẽé cgoa kgꞌui ba. Me kò kgꞌõèa hãa kgꞌuian \add Nqarim di\add* hòò, nxãasegam gha hàà gatá koe óága a ka ba.
\p
\v 39 “Igaba ne kò gatá ka xõò ga ne komsanaa ba xguì. A ne a dxùukgꞌai za xàbùa tcgꞌòó me, a ne a kò tcáóa ne qꞌoo koe Egepeto koe úú-kgꞌai,
\v 40 a ne a Arone ba bìrí a máá: ‘Nqárìan kúrúa máá ta a, cookgꞌaia ta koe gha qõò o. Moshem ncẽe kò Egepeto dim nqõóm koe séèa tcgꞌòó ta am koes dùú sa kúrúsea sa ta cꞌúùa hãa ke,’ témé.
\v 41 Gaa xꞌaèan ẽe kaga ne kò ghòè-coam dis iis koe nqárì ba kúrúa mááse, a ne a dàòa-mááku zi óágaa máá me, a gane di tshàuan kúrúas gúùs dis kõ̱è sa kúrú.
\v 42 Igabam kò Nqari ba qꞌaumana ne, a ba a guu ne ne nqarikgꞌai di zi tco̱nò zi qám̀sea máá, ncẽe i ma porofiti xu dis Tcgãyas koe ma góáèa hãa a ko máá:
\q1 ‘Iseraele di tu khóè tuè,
\q1 40 kurian ncẽe tu kò tchàa-xgóós koe hãa
\q1 ka tua gáé kò dàòa-mááku zi hẽé
\q1 naka qhàea-mááku zi hẽéthẽé Tíí kúrúa máá Tea?
\q1
\v 43 Igaba tu kò wèé zi qgáì zi ẽe tu ko qõò zi koe
\q1 Molokem dim còrè-nquu ba hẽé,
\q1 naka gatu dim nqárìm Rafanem
\q1 dim tco̱nò ba hẽéthẽé tsara dqo̱m̀,
\q1 xommèa nqárìan tu gatu kúrúa máásea,
\q1 dqo̱m̀ m tu gha ka.
\q1 Gaa domkar gha tòèkagu tu u,
\q1 a Babilonem ka ncìí za úú tu u,’
\m témé khamaga ma.
\p
\v 44 “Gatá ka xõò ga xu kò tchàa-xgóós koe xgàuèkom còrè-nquu ba úúa, ncẽe Nqarim kò khóè ne cgoa kgꞌui koe. Nqarim kò Moshe ba ma xꞌáía, a xꞌáè mea hãa khama kò ma kúrúèa ba.
\v 45 Xu gatá ka xõò ga xu gaam còrè-nquu ba máàèa, a xu a séè a \add ncẽem nqõóm koe\add* óá me, Joshuam kò tcꞌãà-cookgꞌai xua ka. Xu kò nqõó ba séè, Me Nqari ba gaam nqõóm koe kò xꞌãèa zi qhàò zi gaxu cookgꞌai koe xhàiagu. Gaam xgàuèkom còrè-nquu ba kò hàna, i síí nxãakgꞌaiga Dafitem di xꞌaèan ga tcãà,
\v 46 ncẽe kò Nqarim tcgáí-qꞌoo koe cgóm̀kuan hòò ba. A ba a kò \add Nqari ba\add* dtcàrà, còrè-nquu bam gha Jakobem dim Nqari ba tshàoa máá sa,
\v 47 me kò Solomone ba nquu ba tshàoa máá Me.
\p
\v 48 “Igabam kò kaisase tcꞌamaka hànam \add Nqari\add* ba khóè tshàu ka kúrúèa hãa nquuan koe xꞌãè tama, porofitim ko ma kgꞌui khama,
\v 49 a ko máá:
\q1 ‘Nqarikgꞌai ne Tiri xꞌaian dis ntcõó-qꞌoo si i,
\q1 me nqõó ba nqàrèa Ter ko tòó qgáì i.
\q1 Nta iim nquu ba tu gha tshàoa máá Te?
\q1 Kana sãa-qꞌooa Te di qgáìa nea ndakaa?
\q1
\v 50 Wèé zi gúù zi ncẽe zia gáé Tiri tshàuan ka kúrúè tama?’
\q1 tam Xꞌaigam \add Nqari\add* ba méé.
\p
\v 51 “Gaxao khóè xao qari-tcúú xaoè, ncẽe tcáóa xao hẽé, naka tceea xao hẽéthẽé koe qꞌãe nqãa-qgai khòoè ta ga hãa xaoè! Gaxao ka xõò ga xu khamaga xao ii: wèé xꞌaè ka xao ko Tcom-tcomsam Tcꞌẽem cgoa xꞌãàku!
\v 52 Gaxao ka xõò ga xu kò wèé xu porofiti xu xgàraa hãa, a xu a kò ncẽe xu \add porofiti xu\add*, ncẽe kò xꞌaè cookgꞌai koe tchànom Khóèm di hàà-qꞌooan nxàea hãa xu cgꞌõo, \add Jesom\add* ncẽe xao gaxao ncẽeska xꞌámágua, a Gam di xao cgꞌõo-kgꞌao xao ii ba.
\v 53 Gaxao ncẽe kò moengele xu ka xao kò máàèa hãa xꞌáèan kò cám̀ tshàua máá, igaba kò táá komsana a xao,” tam Stefane méé.
\s Stefane ba ko nxõ̱án cgoa xaoa cgꞌõoè
\p
\v 54 Ncẽe zi gúù zi xu ko kóḿ ka xu kaisase tcgꞌaìn tcáó a xu a dqùrì cgae me.
\v 55 Igabam kò Stefane ba Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè cgaeèa hãase nqarikgꞌai koe ghùi-kgꞌai, a ba a Nqarim dim xꞌáà ba bóò, naka Jeso ba hẽéthẽé e, Me Nqarim dim kgꞌáòm xꞌõàm xòè za téé-tẽe.
\v 56 Kam ko máá: “Bóò, nqarikgꞌai nea xgobekgꞌamsea ra ko bóò, Me Khóèm dim Cóá ba Nqarim dim kgꞌáòm xꞌõàm xòè za téé-tẽe,” témé.
\p
\v 57 Xu kò khóè xu ncẽes gúùs ka tceea xu tcẽekgꞌam, a xu a kaisase qꞌau a qàròa síí cgae me,
\v 58 a xu a xꞌáé-dxoom qãá koe tceea tcgꞌòó a úú me, a gaa koe síí nxõ̱án ka xgàrùbe me. Nxàea tseegukagu-kgꞌao xu kò gaxu di qgáían Saulo ta ko ma tciièm qárí-kgꞌaom nqàrè-kgꞌam koe tòó.
\p
\v 59 Eẽ xu hãa a ko Stefane ba nxõ̱á zi cgoa xgàrùbe kam kò \add Nqari ba\add* tcii a máá: “Xꞌaiga Tsi Jeso Tseè, tirim tcꞌẽe ba séè,” témé.
\v 60 Kam ko qhòm tsi qurù a ba a kaiam dòm̀ cgoa qꞌau a máá: “Xꞌaigaè, ncẽe ne ko tíí koe kúrús gúùs koe táá chìbi bóò ne guu,” témé. Eẽm ko gatà mééa xgꞌara kam kò xꞌóó\f + \fr 7:60 \fk xꞌóó - \ft Gerika sa ko máá: “xꞌóm̀,” témé.\f*.
\c 8
\nb
\v 1 Me kò Saulo ba \add Stefanem\add* di cgꞌõokuan dtcòm̀a máána hãa.
\ms Filipia xu Peterea xu di tsééa ne, Jutea hẽé naka Samaria hẽéthẽé koe (8–12)
\s Saulo ba ko kereke sa xgàra
\p Eẽm cáḿ kas kò Jerusalema dis kerekes koe kaias xgàraku sa tshoa-tshoase, ka ne kò wèéa ne ga Jutea hẽé naka Samaria hẽéthẽé di tsara nqõó tsara koe tsa̱i-tsa̱ise, xu xꞌáè úú-kgꞌao xu cúí xu qaù.
\v 2 Ne kò Nqari-tcáóa ne khóè ne Stefane ba kgꞌónò, a kò kaisase kgꞌae cgae me.
\p
\v 3 Igabam ko Saulo tshoa-tshoa a nquu xu koe tcana te a kereke sa dxàùa qꞌaa, a khóè xu hẽé naka khóè zi hẽéthẽé tcéèa tcgꞌòó a síí qáé-nquuan koe tcãà.
\s Qãè tchõà ne ko Samaria koe xgaa-xgaaè
\p
\v 4 Ne kò gane ẽe kò tsa̱i-tsa̱isea hãa ne, wèé qgáìan ẽe ne ko síí koe qãè tchõàn xgaa-xgaa.
\v 5 Me kò Filipi Samaria dim xꞌáé-dxoom koe síí, a gaa koe síí \add nqòòkaguèa hãam\add* Krestem ka xgaa-xgaa ne.
\v 6 Eẽ zi ko xgꞌae zi khóè ne di zi Filipi ba kóḿ a ko kúrúm ko zi xꞌáí zi \add are-aresa zi\add* bóò, ka zi ko wèéa zi ga cúù-cuuse a qãèse kóḿ me.
\v 7 Dxãwa tcꞌẽea ne kò káí ne khóè ne koe kaiam qꞌaum cgoa qꞌaua tcgꞌoa khama, ne kò gataga káí ne khóè ne xꞌóó xòèa kò hãa ne hẽé naka nqo̱ara kò hãa ne hẽéthẽé qãèkaguè.
\v 8 Si kò ẽem xꞌáé-dxoom koe kaias qãè-tcao sa xóé.
\s Simonem tsóò-kgꞌao ba
\p
\v 9 Igabam kò cꞌẽem khóèm Simone ta ko ma tciiè ba gaam xꞌáé-dxoom koe hàna, tsóò-kgꞌao kò ii ba, a kò Samaria di ne khóè ne arekagu. A ba a kòo gabá cgáém khóè me e sa koase.
\v 10 Ne kò wèé ne khóè ne, ẽe nqãaka hãas téé-qꞌoos di ne hẽé naka tcꞌamaka hãas téé-qꞌoos di ne hẽéthẽé qãèse komsana me, a ne a ko qꞌaua kgꞌui a ko máá: “Ncẽem khóè ba Nqarim di qarian úúa, ncẽe kaia qari ka qꞌãasea a,” témé.
\v 11 Gam koe ne ko qãèse komsana, tcꞌãòa kuri nem ko séè a ko gam di tsoò-kgꞌáḿan kàan di cgoa arekagu ne khama.
\v 12 Igaba ẽe ne ko Filipi ba dtcòm̀, ẽem kòo Nqarim di xꞌaian hẽé, naka Jeso Krestem di cgꞌõèan hẽéthẽé di qãè tchõàn xgaa-xgaa ka, ka ne kò wèéa ne ga tcguù-tcguuè, kgꞌáò-khoean ga hẽé naka dxàe-khoean ga hẽéthẽé e.
\v 13 Simonem igabam ko thẽé dtcòm̀, a ba a kò ẽem ko tcguù-tcguuèa xgꞌara ka Filipi ba wèé qgáìan ẽem ko qõò koe xùri. A ba a kò ẽem ko \add are-aresa zi\add* xꞌáí zi hẽé naka kaia qarian kúrúse ko hẽéthẽé bóò ka kaisase are.
\p
\v 14 Eẽ xu ko xꞌáè úú-kgꞌao xu Jerusalema koe hàna xu kóḿ, Samaria di ne khóè nea Nqarim dim kgꞌui ba dtcòm̀a hãa sa, ka xu kò Petere ba hẽé naka Johane ba hẽéthẽé tsara tsééa úú cgae ne.
\v 15 Ncẽe kò ẽe tsara ko síí ka còrèa máá ne tsara, nxãasega ne gha Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hòò ka.
\v 16 \add Tcom-tcomsam Tcꞌẽe\add* ba kò qanega cúía ne koe ga hàà tcãà ta ga hãa khama, ne ko kgꞌamaga Xꞌaigam Jesom dim cgꞌõè koe tcguù-tcguuèa.
\v 17 Ka tsara kò nxãaska tshàua tsara tòó cgae ne, ne Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hòò.
\p
\v 18 Eẽm ko Simone, Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ko xꞌáè úú-kgꞌao tsara di tshàuan tòó cgaekus ka máàkuè sa bóò, kam kò marian tcgꞌòó a máà tsara a, \add ẽe qaria nem gha xꞌámá ka,\add*
\v 19 a máá: “Eẽ qarian tsao thẽé máà te naka i gha nxãasega wèé khóèan ẽe ra ko tshàua te tòó cgae e Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hòò,” témé.
\v 20 Me Petere xo̱a me a máá: “Maria tsi méé i tsáá cgoa kaà, Nqarim dis máàkus ka tsi tcꞌẽea máá, marian cgoa tsi gha xꞌámá si, ta tcꞌẽea ke!
\v 21 Cꞌẽe xòè-coa ga tsi ncẽes tséés koe úú tama, i tcáóa tsi Nqarim cookgꞌai koe tchàno tama khama.
\v 22 Gaa domka méé tsi tsari chìbian koe tcóóse naka tsia tsari tsééan cgꞌãè tcgꞌoaragu, naka Xꞌaigam koe còrè, nakam gha ẽeta ii tcꞌẽean tcáóa tsi qꞌoo koe tsi úúa domka qgóóa máá tsi.
\v 23 Cgꞌãèan ka tsi cgꞌoè cgaeèa, a chìbian ka qgóóèa sar ko bóò khama,” tam méé.
\v 24 Me Simone xo̱a a máá: “Nxãaska tsao gatsao Xꞌaigam \add Nqari\add* ba còrèa máá te, naka i gha nxãasega táá ncẽe tsao ko méé cgae te gúùan kúrúse cgae te,” témé.
\p
\v 25 Eẽ tsara ko Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim kgꞌui ba nxàea tseegukagu, a ko xgaa-xgaaa xgꞌara, ka tsara ko Peterea tsara Johanea tsara Jerusalema koe ka̱bise, a \add dàòm qꞌoo koe tsara hãase\add* qãè tchõàn káí xu xꞌáé-coa xu Samaria di xu koe xgaa-xgaa.
\s Filipi ba hẽé naka Etiopia dim khóè ba hẽéthẽé e
\p
\v 26 Me nxãaska moengelem Xꞌaigam di ba Filipi ba bìrí a máá: “Tẽe naka koaba nqáè ka qõò, dàòm ncẽe Jerusalema koe guu a ko Gaasa koe qõòm cgoa, ncẽe tchàa-xgóós di ba,” témé. \fig |LB00331.tif| col|||Filipi ba ko kaiam mari qgóó-kgꞌaom dis karà sa sao-xgꞌae.|8:26-40\fig*
\v 27 Me xgoaba a qõò, a gaa xꞌaè kaga dàòm qꞌoo koe Etiopia dim khóèm cgoa xgꞌae, ábà tama kò hãa ba, kaiam mari qgóó-kgꞌaom Kandakes di ba, xꞌaigas Etiopia ne di sa. Ncẽem khóè ba kò Jerusalema koe hààraa, a ko hàà Nqari ba còrè.
\v 28 Me kò ẽem xóé a ko gam dis karas qꞌoo koe hãase dìbia qõò ka porofitim Isaiam dis Tcgãya sa ko nxárá qõò.
\v 29 Me \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽe ba Filipi ba bìrí a máá: “Qõò ẽe síí hãas karas koe naka síí qàea sa koe xóén qõò,” témé.
\p
\v 30 Me nxãaska Filipi qàròa síí karas koe, a ba a kóḿ me ko khóè ba porofitim Isaiam koe ko nxárá. Me \add Filipi\add* tẽè me a máá: “Kóḿa tsi ko qꞌãa dùú sa tsi ko nxárá sa?” témé.
\v 31 Me xo̱a me a máá: “Nta ra gha ma qꞌãa, cꞌẽe khóè kò qãèse bìrí tchàno-tchano te e tama ne?” témé. A ba a Filipi ba dtcàrà, qꞌábàm gha a hàà qàea ba koe ntcõó sa.
\v 32 Eẽm khóè ba kòo ncẽem tceem \add Nqarim dis\add* Tcgãyas dim koe nxárá, \add ncẽe kò ncẽeta ma góáèa a ko máá\add*:
\q1 “Ghùu-coam khamam kò ma
\q1 cgꞌõoku dis qgáìs koe chùia úúè,
\q1 a ba a kò nqoo-nqoosase ko dqòmmèm ghùu-coam khama ma
\q1 táá xgobekgꞌam kgꞌáḿ.
\q1
\v 33 Sau-cgaekaguèm gha kam kò táá qãèse qgóóè.
\q1 Dìí na gha gam dis qhàòs hààkos cgoa kgꞌui?
\q1 Ncẽe nqõómkgꞌai koem kgꞌõèa ba séè cgaeèa ka,”
\m ta i ma góáèa koe.
\p
\v 34 Me ábà tama kò hãam khóè ba Filipi ba tẽè a máá: “Bìrí te, cgóm̀na, dìín ka ba gáé ko porofiti ba kgꞌui, gabá ko nxàese kana ba ko cꞌẽe khóè ka kgꞌui?” témé.
\v 35 Me Filipi tshoa-tshoa a kgꞌui, a ba a gaam tceem ẽem cgoa ga tshoa-tshoa a xgaa-xgaa me qãè tchõàn Jesom di ka.
\p
\v 36 Eẽ tsara xóé a ko dàòm qꞌoo koe qõò, ka tsara ko tshàan \add kò hãam qgáìm\add* koe hàà, kam ko ábà tamam khóè ba máá: “Bóò, tshàan ga ncẽe e. Ka dùúa ko tàà ra tcguù-tcguuè tite?” témé.
\v 37 [Me bìrí me a máá: “Ncẽè wèé tcáóa tsi cgoa tsi kòo dtcòm̀ ne i kgoarasea,” témé. Me xo̱a me a máá: “Dtcòm̀ ra ko Jeso Kreste ba Nqarim dim Cóá Me e sa,” témé.]
\v 38 Me xꞌáèan tcgꞌòó me kara qáé-kgꞌao ba téé. Tsara wèéa tsara ga tshàan qꞌoo koe tcãà, Filipi ba hẽé naka ábà tamam khóè ba hẽéthẽé e, me Filipi tcguù-tcguu me.
\v 39 Eẽ tsara ko tshàan qꞌoo koe tcgꞌoas kagam ko kúúga Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽe ba Filipi ba séèa tcgꞌòó, me ábà tamam khóè ba táá gaicara hòò me, igabagam ko kgꞌama qõò qãè-tcaoase.
\v 40 Igabam kò Filipi Asetote koe síí hòòse a ko gaa koe caate, a ba a ko wèé xu xꞌáé xu koe qãè tchõàn xgaa-xgaa, a ba a nxãakgꞌaiga Kaesarea koe síí tcãà.
\c 9
\s Saulo ba ko Jesom cgoa xgꞌae
\r (Tsee 22:6-16; 26:12-18)
\p
\v 1 Eẽ xꞌaè kam kò Saulo qanega tcgꞌaì-tcaoa, a Xꞌaigam \add Nqarim\add* di ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne cgꞌõo kgꞌoana, khamam kò kaiam peresitim koe síí,
\v 2 a síí dtcàrà me, Damaseko koe hàna xu còrè-nquu xum gha tcgãya zi góá máá sa, ncẽe gha qarian máà me zi, me ẽem kòo \add Nqarim dim\add* dàòm di ne khóè ne síí hòò ne qáé ne a Jerusalema koe úú ne sa - kgꞌáò khóèa ga ii kana dxàea ga ii igaba.
\p
\v 3 Eẽm gam dis qõòs-qꞌoo koe hànasem ko Damaseko koe cúù, kam ko kúúga xꞌáà ba dxùukgꞌaia ba koe nqarikgꞌai koe guu a xꞌáà.
\v 4 Me cgꞌáé góḿankgꞌai koe, kam ko dòm̀ ba kóḿ me ko máá: ‘Sauloè, Sauloè, dùús domka tsi ko xgàra Tea máá?’ témé.
\v 5 Me Saulo máá: “Dìí Tsia, Xꞌaigaè?” témé. Me xo̱a me a máá: “Tíí Ra a Jeso Ra, ncẽe tsi ko xgàra Ra.
\v 6 Ke ncẽeska tẽe naka tsia xꞌáé-dxoom qꞌoo koe tcãà, gaa koe tsi gha síí bìríè dùú sa tsi gha kúrú sa ke,” tam ma xo̱a me.
\p
\v 7 Xu kò khóè xu ẽe kò Saulom cgoa hãa xu kgꞌama téé káà kgꞌuise, dòm̀ ba xu kò kóḿ, igabaga xu kò táá cúí khóè ga hòò khama.
\v 8 Me Saulo ba góḿankgꞌai koe tẽe, igaba ẽem ko xgobekgꞌam tcgáí kam kò cúí gúù ga bóò tama. Ka xu ko qgóó me tshàua ba ka, a Damaseko koe úú me.
\v 9 Me kò nqoana cáḿan séè, a táá bóò, a ba a táá cꞌẽe gúù ga tcꞌõó kana kgꞌáà.
\p
\v 10 Me kò Damaseko koe xgaa-xgaase-kgꞌaom Ananiase ta ko ma tciiè ba hàna. Me kò Xꞌaigam \add Nqari\add* ba gam koe xꞌáíse, a tcii me a máá: “Ananiaseè!” témé. Me xo̱a Me a máá: “Eè, Xꞌaigaè, ncãa ga ra a,” témé.
\v 11 Me Xꞌaiga ba bìrí me a máá: “Jutasem xꞌáé koe ncẽem tchànom cgoa qõò, naka khóèm Tareso koe guua hãam Saulo ta ko ma tciiè ba tẽè me, hãa a ba a ko còrè ke.
\v 12 Xꞌáís koem khóèm Ananiase ta ko ma tciiè ba xꞌáíèa hãa, me tcãà a ko tshàua ba tòó cgae me, tcgáía ba gha bóò ka ke,” tam méé.
\v 13 Me kò Ananiase xo̱a Me a máá: “Xꞌaigaè, káí ne khóè ne koer kóḿa hãa ẽem khóèm ka, ntamam kò ma Tsari ne khóè ne tcom-tcomsa ne Jerusalema koe hàna ne koe cgꞌãèan kúrú sa.
\v 14 Me ncẽeska ncẽe koe kaia xu peresiti xu di qarian úúa, hààm gha qgóó ẽe ko Tsari cgꞌõèan tcii ne ka,” témé.
\v 15 Igabagam kò Xꞌaigam \add Nqari\add* ba Ananiase ba bìrí a máá: “Ncẽem khóè bar nxárá tcgꞌòóa máásea hãa a ko hàà tséékagu me, me tãá zi qhàò zi di ne hẽé, naka xꞌaiga xu hẽé, naka Iseraele di ne khóè ne cookgꞌai koe hẽéthẽé cgꞌõèa Te úúa te.
\v 16 Ra gha xꞌáí me, Tiri cgꞌõèan domkam gha nta noose xgàrase sa. Ke qõò!” tam méé.
\p
\v 17 Nxãaskam ko Ananiase qõò a síí nquum qꞌoo koe tcãà. A ba a Saulom koe tshàua ba tòó a máá: “Sauloè, tíí qõeè, Xꞌaigam Jesom ncẽe kò dàòm qꞌoo koe tsi hãase ko tsáá koe xꞌáíse ba tsééa óá tea, nxãasega tsi gha gaicara bóò, a tsi a gha gataga Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè-cgꞌoeè ka,” témé.
\v 18 I kò kúúga tsoro khama ii gúùan tcgáía ba koe qꞌõàse, me Saulo gaicara bóò, a ba a tẽe a tcguù-tcguuè.
\v 19 Eẽm ko tcꞌõóa xgꞌara, kam ko gaicara qarian hòò.
\s Saulo ba ko Damaseko koe hẽé naka Jerusalema koe hẽéthẽé xgaa-xgaa
\p Saulo ba kò cgꞌorò cáḿan séè a ba a xgaa-xgaase-kgꞌao xu Damaseko koe hàna xu cgoa hàna.
\v 20 A ba a kò kúúga còrè-nquu xu koe xgaa-xgaa, Jesom Nqarim dim Cóám ii sa.
\v 21 Ne kò wèé ne ẽe ko kóḿ me ne are, a ne a tẽè a máá: “Gaam khóèm tama ba gáé ncẽe ba, ncẽe kò Jerusalema koe tshúù sa óágara hãa ba, gane ẽe kòo ncẽem cgꞌõè ba tcii ne koe? Ncẽe kò ncẽe koe hààra ba, hààm gha khóè ne qáé, a kaia xu peresiti xu cookgꞌai koe úú ne ka ba?” ta ne ma tẽèku.
\v 22 Igabagam kò Saulo càùse qarian koe, a Damaseko koe xꞌãèa ne Juta ne arekagu, qãèsem kò xꞌáí ne, Jeso ba \add nqòòkaguèam\add* Krestem ga Me e sa khama.
\p
\v 23 Káí cáḿan qãá qꞌoo koe ne kò Juta ne qgꞌáìku a cgꞌõo me kgꞌoana.
\v 24 Igabagam kò Saulo ẽe ne kò kúrú kgꞌoana hãa sa qꞌãakaguè. Ne kò xꞌáé-dxoom di heke-kgꞌáḿan ntcùú ba hẽé naka koaba ba hẽéthẽé qꞌõé, cgꞌõo me ne gha ka.
\v 25 Igabaga ne kò gam di ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne ntcùú ka \add tsꞌãàkagu me\add* gàbas koe \add tcãà me a xꞌáé-dxoom dim xhàrom\add* tcꞌamkgꞌai koe guu a \add xhoròkagua ba ka\add*.
\p
\v 26 Eẽm ko Jerusalema koe síí kam ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa xgꞌae kgꞌoana, igabaga xu kò wèé xu ga bèe me, a xu a kò xgaa-xgaase-kgꞌao me e sa tcom tama.
\v 27 Igabagam kò Barenabase séè a xꞌáè úú-kgꞌao xu koe úú me, a \add Saulom\add* ntama ma Xꞌaiga ba dàòm qꞌoo koe bóòa hãas ka bìrí xu, naka \add Xꞌaigam\add* kò ma kgꞌui cgoa me sa hẽéthẽé e. Gatagam kò Damaseko koem kò \add Saulo\add* ma kgoarasease Jesom cgꞌõè ka ma xgaa-xgaa sa bìrí xu.
\v 28 Nxãaskam ko Saulo hãa cgoa xu, a ba a qõòa te Jerusalema koe, a kgoarasea xóé a Xꞌaigam cgꞌõè ka kgꞌui.
\v 29 Juta ne Gerika \add sa ko kgꞌui\add* ne cgoam kò kgꞌui a ntcoeku, igabaga ne kò cgꞌõo me kgꞌoana.
\v 30 Eẽ ne ko gam di ne khóè ne ncẽes gúù sa bóòa qꞌãa ka ne ko séè a Kaesarea koe úú me, a Tareso koe tsééa úú me.
\p
\v 31 Si ko wèés kerekes Jutea di sa hẽé, naka Galilea di sa hẽé, naka Samaria di sa hẽéthẽé tòókuan úúa hãa, a sa a kò qari-qariè, a kò Nqari ba qꞌáòa hãa, a kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka ntcàm qaoè, a sa a ko càùse.
\s Enease ba hẽé naka Dorekase sa hẽéthẽé e
\p
\v 32 Eẽm kòo Petere wèé xu xòè xu nqõóm di xu koe qõòa te kam kò Lita dim nqõóm koe ko hàna ne dtcòm̀-kgꞌao ne dàra.
\v 33 Gaa koem kò khóèm Enease ta ko ma tciiè ba xgꞌae cgoa, nqo̱ara kò hãa ba, 8 kurian kò kgàrom koe xõe ba.
\v 34 Me Petere ba bìrí me a máá: “Eneaseè, Jeso Kreste ba ko qãèkagu tsi, ke tẽe naka tsarim kgàro ba kgꞌónò,” témé. Me kúúga tẽe.
\v 35 Ne kò wèé ne khóè ne ẽe kò Lita hẽé naka Sarone hẽéthẽé koe xꞌãèa hãa ne bóò me, a ne a kò Xꞌaigam \add Nqarim\add* koe ka̱bise.
\p
\v 36 Si kò Jopa koe cꞌẽes xgaa-xgaase-kgꞌao sa hàna, Tabita ta kò ma tciiè sa. \add Gerika di\add* cgꞌõèa sa kò Dorekase ii sa, ncẽe kgꞌuia tsi kòo ka̱bi i ne tsi ga ‘Tca̱í’ ta ma tcii sa. Ncẽe kò wèé xꞌaè ka qãè tsééan kúrú a ko dxàua ne khóè ne hùi sa.
\v 37 Gaam xꞌaèm ẽem kas kò tsàa a sa a xꞌóó, i kò tcꞌáróa sa xgꞌaàè a tcꞌamaka kò hànam nquum-qꞌoo koe tòóè.
\v 38 Lita dim nqõó ba kò Jopa dim ka cúù me e, khama ne kò ẽe ne ko xgaa-xgaase-kgꞌao ne Peterem Lita koe hàna sa kóḿ, ka ne ko cám̀ khóè tsara gam koe tsééa úú, tsara síí dtcàrà me a máá: “Cgóm̀na táá ão guu naka sita koe hàà,” témé.
\p
\v 39 Me kò Petere xgoaba a qõò cgoa tsara a, a ba a ẽem ko gaa koe síí ka tcꞌamaka hànam nquum-qꞌoo koe úúè. Wèé zi dxàe-ntcõa zia kò \add Peterem\add* qàe koe hàà téé a kgꞌae, a zi a hã̱aèko xu qgáí xu hẽé naka cꞌẽe qgáían hẽéthẽé xꞌáí me, Dorekases kò gazi cgoa qanega hãa xꞌaè kas kò qgãea hãa a.
\v 40 Me Petere wèéa ne ga tchàa koe xhàiagu, a ba a qúrùa ba ka ntcõó a còrè. Eẽm ko xꞌóóas khóès dim tcꞌáróm koe ka̱bise kam ko máá: “Tabitaè, tẽe!” témé, si tcgáía sa xgobekgꞌam, a Petere ba bóò a sa a tẽe a ntcõó.
\v 41 Me kò tshàua sa ka séè si a ba a nqàrèa sa ka téékagu si. A ba a dtcòm̀-kgꞌao ne hẽé naka dxàe-ntcõa zi hẽéthẽé tciia xgꞌae, a kgꞌõèas hãase xꞌáí ne si.
\v 42 Si kò ncẽes gúù sa wèém Jopam koe qꞌãase, ne káí ne Xꞌaigam \add Nqarim\add* koe dtcòm̀.
\v 43 Me kò Petere ba Jopa koe, khòo tséé-kgꞌaom Simone ta ko ma tciièm cgoa tcꞌãòa cáḿan séè.
\c 10
\s Petere ba hẽé naka Koniliase ba hẽéthẽé e
\p
\v 1 Kaesarea koem kò khóè ba hàna Koniliase ta kò ma tciiè ba, tcꞌãà-cookgꞌai me e kò ii, ncõo-kgꞌao xu ncẽe kòo Italea ta ko ma tciiè xu di ba.
\v 2 Gabá hẽé naka wèé ne khóè ne xꞌáéa ba di ne hẽéthẽéa kò Nqari-tcáóa ne khóè ne e, a kò Nqari ba qꞌáò. Khóè nem kò káí aban máà, a ba a kòo wèé xꞌaè ka Nqari ba còrè.
\v 3 Me kò cꞌẽem koabam ka, nqoana di zi xꞌaè zi ka, xꞌáí sa bóò ncẽe gaas koem kò qãèse moengelem Nqarim di ba bóò sa, me ko tcãà, a ko bìrí me a máá: “Koniliaseè,” témé.
\v 4 Me gam koe qãea tòón tcgáí a bóò me, a qꞌáòs ka tcãàè a máá: “Dùú saà, Xꞌaiga Tseè?” témé. Me xo̱a a máá: “Tsari còrèan hẽé naka tsari aban hẽéthẽéa tcꞌẽe-tcꞌẽeses iise Nqarim koe tcꞌamaka qaòa hãa,
\v 5 ke ncẽeska khóè xu Jopa koe tsééa úú, naka xu síí Simonem ncẽe ko Petere ta ma tciiè ba óá;
\v 6 cꞌẽem Simonem xꞌáé koem dàra hãa, khòo tséé-kgꞌao ba, ncẽe gam dim nquum tshàa-dxoom qàe koe hàna ba ke,” témé.
\p
\v 7 Eẽm ko moengelem ẽe kò kgꞌui cgoa me ba qõò kam kò gam di xu qãà xu ẽe kò tsééa máá me xu koe guu a cám̀ qãà tsara tcii, naka Nqari-tcáóam ncõo-kgꞌao ba hẽéthẽé e,
\v 8 a ba a wèés gúùs ẽe kúrúsea hãa sa bìrí xu, a Jopa koe tsééa úú xu.
\p
\v 9 Xùrikom cáḿ di koaba ka, ẽe xu gaxu dis qõòs koe hãa, a xꞌáé-dxoom koe cúù xu u, kam ko Petere nquum tco̱be koe qꞌábà a síí gaa koe còrè.\fig |LB00234.tif| col|||Nqãaka cúíga qꞌooan úúa hãam nquum tca̱base dqàrièa hãa ba|10:9\fig*
\v 10 Si kò xàbà sa tcãà me, me cꞌẽe gúù tcꞌõóm gha tcꞌẽe. Eẽ i hãa a ko tsãaguè kam ko sõokuris khama xam̀s gúùs ka tcãàè,
\v 11 kam ko nqarikgꞌaian bóò i ko xgobekgꞌamse, me cꞌẽem gúùm qáòm qgáím khama ii ba, gaa koe guu a ko nqãaka xõa, a ko 4 cꞌama ba cgoa góḿankgꞌai koe xòóè.
\v 12 Gam koe i kò wèé kgꞌoo-coa-qhàòan hẽé, naka ncãà-kgꞌaman cgoa ko caate kgꞌoo-coan hẽé, naka tsa̱rán hẽéthẽé hàna.
\v 13 Me nxãaska dòm̀ ba kóḿ me ko máá: “Tẽe Petereè; cgꞌõo naka kgꞌoo,” témé.
\v 14 Igabam kò Petere ba máá: “Eẽ-ẽe Xꞌaigaè, qanegar cgꞌuriga gúùan tcꞌõó ta ga hãa kana tcꞌõokuan kgꞌano tama gúùan gar tcꞌõó ta ga hãa thẽé,” témé.
\v 15 Me kò dòm̀ ba cám̀ dis ka gaicara bìrí me a máá: “Eẽ Nqarim qꞌano iise kúrúas ka táá máá, qꞌano tama saa, témé guu,” témé.
\v 16 Ncẽe sa kò nqoana qꞌoro kúrúse, me gúù ba nqarikgꞌai koe qháésega séèa ka̱biè.
\p
\v 17 Eẽm Petere qanega hãa a ko are, ẽem ncãa ko bóòs xꞌáí sa ko dùú sa nxàe sa, ka xu ko kúúga Koniliasem ka tsééèa xu khóè xu hàà heke-kgꞌáḿs koe téé, Simonem dim nquum ka xu kò tẽèa hãa khama.
\v 18 Qꞌau xu kò a tẽè, Simonem ncẽe Petere ta ko ma tciiè ba ẽe koe xꞌãèa hãa sa.
\p
\v 19 Eẽm Petere hãa a ko ẽes xꞌáís ka tcꞌẽe, kam ko \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽe ba bìrí me a máá: “Bóò, nqoana xu khóè xu hãa a ko qaa tsi.
\v 20 Ke tẽe naka xõa, naka tsia qõò cgoa xu, cꞌẽe gúù tcꞌẽe-tcꞌẽese tamase, Tíí ra tséé xua hãa ke,” témé.
\v 21 Me Petere xõa a khóè xu koe síí a ba a máá: “Bóò, tíí ga ra a, qaa xao ko ra, dùú sa xao ko qaara máá te?” témé.
\v 22 Xu xo̱a me a máá: “Koniliasem ka xae tsééa óáèa, ncõo-kgꞌao xu dim tcꞌãà-cookgꞌai ba, tchànom khóèm, Nqari ba ko qꞌáò ba, ncẽe gam ka i ko qãèse kgꞌuiè ba, wèés qhàòs Juta ne dis ka. Tcom-tcomsam moengelem kam kò qꞌãakaguè, tsáá koem gha khóèan tsééa úú, tsi síí tciiè, a gam dim nquum koe hàà, me hàà kóḿ nta tsi ko méé sa ka,” témé.
\v 23 Me Petere tciia tcãà xu, a xꞌóm̀-qꞌooan máà xu.
\p Qꞌuu dim cáḿ kam kò tẽe a gaxu cgoa qõò, xu kò cꞌẽe xu dtcòm̀-kgꞌao xu Jopa di xu qõò cgoa me thẽé.
\v 24 Xùrikom cáḿ ka xu ko Kaesarea koe tcãà, Koniliase ba kò qãà nea, a gam di qhàòan tciia xgꞌaea, naka ncàm̀am hãa a tòóku cgoa khóèan hẽéthẽé e.
\v 25 Eẽm ko Petere tcãà kam kò Koniliasem cgoa xgꞌae, me nqàrè-kgꞌama ba koe cgꞌáé, a dqo̱m̀ me.
\v 26 Me Petere ghùi me a máá: “Táá ẽeta hẽé guu, khóè ra a, a tsáá khamaga ii ke,” témé.
\p
\v 27 Eẽm ko kgꞌui cgoa me, kam kò tcãà a káí ne khóè ne bóò ne hààra xgꞌaea.
\v 28 Me bìrí ne a máá: “Gatu igaba tu gatu ka qãèse qꞌana hãa, xꞌáèa nea kgoara máá tama, Juta ba gha cꞌẽe zi qhàò zi di ne cgoa xgꞌae kana dàra ne sa. Igabam Nqari ba xꞌáí tea, táá méér cúí khóè ga qꞌano tama ia kana kgꞌamaga di i ta ma tcii guu sa,
\v 29 khama ẽer ko khóèan tsééa mááèa kar kò xguì tamase kgꞌama hàà. Khamar ko ncẽeska tẽè, dùú sar tciia mááèa sa,” témé.
\v 30 Me Koniliase ba xo̱a a máá: “4 cáḿan ncẽe nqáéa koe, ncẽe xꞌaèan nqoana di kaga, ra kò hãa a ko tirim nquum koe còrè, kam kò kúúga tca̱à qgáíkom khóè ba cookgꞌaia te koe hàà téé,
\v 31 a máá: ‘Koniliaseè, tsari còrèa ne komsanaèa, i tsari aban Nqarim cookgꞌai koe tcꞌẽe-tcꞌẽeseèa.
\v 32 Ke nxãaska Jopa koe \add cꞌẽe khóèan\add* tsééa úú naka i Simone ba síí dtcàrà, ncẽe ko Petere ta ma tciiè ba. Simonem khòo tséé-kgꞌaom xꞌáé koem hàna, ncẽe tshàa-dxoom qàe koe xꞌãèa ba,’ tam méé.
\v 33 Ra kò nxãaskaga kúúga khóèan tsáá koe tsééa úú, tsi qãèse hẽé a hààraa. Ta ncẽeska wèéa ta ga ncẽe koe hàna Nqarim cookgꞌai koe, a ko hàà komsana wèéan ẽe Xꞌaigam \add Nqarim\add* xꞌáè tsia, tsi ko hàà kgꞌui i,” tam méé.
\p
\v 34 Me kò nxãaska Petere tshoa-tshoa a kgꞌui cgoa ne a máá: “Tseeguan kagar ko \add ncẽeska\add* bóòa qꞌãa, Nqari ba khóèan tãákase qgóó tama sa,
\v 35 igaba wèés qhàòs koe, wèém ẽe ko qꞌáò Me, a ko ẽe tchàno ii sa kúrú bam ko Gam koe qãèse hààkagu.
\v 36 Qꞌana tu hãa, Iseraele di ne khóè ne koem kò kgꞌuian tsééa úúa hãa sa, Jeso Krestem koe guua tòókuan di qãè tchõà nem kòo xgaa-xgaa, ncẽe Xꞌaigam \add Nqari\add* ba wèéa ne di Me e di i.
\v 37 Eẽ tchõà nea kò Galilea koe tshoa-tshoase a síí Jutea koe tsa̱i-tsa̱ise sa tu qꞌana, tcguù-tcguukus ncẽe Johanem kò nxàes koe guu a,
\v 38 ntam ko ma Nqari ba ma Jesom Nasareta di ba ma Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hẽé naka qarian hẽéthẽé cgoa ntcã̱á tcúú sa, ntam ko ma qõòa te a qãèan kúrú sa, naka ẽe wèéa ne ẽe kò dxãwam ka qgóóèa hãa ne khóè ne wèé nem ko ma kgꞌõèkaguan ka, Nqari ba ko Gam cgoa hãa khama.
\v 39 Ta wèéa ta ga ẽem kúrúa hãas koe nxàea tseegukagu-kgꞌao ta a, Juta ne dim nqõóm koe hẽé naka Jerusalema koe hẽéthẽé e. Cgꞌõo Me ne kò, xgàus\f + \fr 10:39 \fk xgàu - \ft Gerika sa ko máá: ‘hìi’ témé.\f* koe tceea ba ka,
\v 40 igabam kò Nqari ba nqoana dim cáḿ ka ghùi Me, a kúrú Mem xꞌáíse,
\v 41 wèé khóèan koe tamase, igaba sixae koe ncẽe Nqarim ka ko nxárá tcgꞌòóèa xae, nxàea tseegukagu-kgꞌao xae gha ii ka, ncẽe ko tcꞌõó, a kgꞌáà cgoa Me xae, xꞌooan koem tẽeas qãá qꞌoo koe.
\v 42 Me kò xꞌáè xae e, khóè ne xae gha xgaa-xgaa ka, a Gam ga Me e sa xꞌáí, Nqarim ka nxárá tcgꞌòóèa ba, a ba a gha ẽe kgꞌõèa ne hẽé naka xꞌóóa ne hẽéthẽé dim Xgàra-kgꞌao ba ii ba ka.
\v 43 Wèé xu porofiti xu kò Gam ka nxàea tseegukagu, wèém ẽe ko Gam di cgꞌõèan koe dtcòm̀ ba gha qgóóa-máákuan chìbian di hòò sa,” tam Petere ba méé.
\p
\v 44 Eẽm Petere qanega hãa a ko kgꞌui kam kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba wèéa ne ẽe kò kgꞌui ba komsana ne koe tcãà.
\v 45 Ne kò Juta di ne dtcòm̀-kgꞌao ne, ncẽe ko Peterem cgoa hààraa ne kaisas ares ka tcãàè, Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba kò abas iise tãá zi qhàò zi di ne koe igabaga thẽé tcãà khama.
\v 46 Ne kò kóḿ ne ne ko tãáka xu ta̱m xu cgoa kgꞌui, a ko Nqari ba kaikagu khama. Nxãaskam ko Petere máá:
\v 47 “A cꞌẽe ba hàna tshàan gha xguì ba, ncẽe ne khóè ne gha táá tcguù-tcguuè ka, ncẽe Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hòòa ne, sita khama?” témé.
\v 48 Me xꞌáè, khóè ne gha Jeso Krestem dim cgꞌõèm cgoa tcguù-tcguuè sa. Ne kò dtcàrà me, cáḿ-coa nem gha xꞌãè cgoa ne sa.
\c 11
\s Petere ba ko xo̱ara mááse Jerusalema koe hànas kerekes koe
\p
\v 1 Xu kò xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽé naka cꞌẽe xu dtcòm̀-kgꞌao xu Jutea di xu hẽéthẽé kóḿ, tãá zi qhàò zia gataga thẽé Nqarim di kgꞌuian dtcòm̀a hãa sa.
\v 2 Xu kò nxãaska ẽem ko Petere Jerusalema koe síí ka qꞌãe nqãa-qgai khòoèa xu dtcòm̀-kgꞌao xu chìbi-chibi me,
\v 3 a xu a máá: “Qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama xu khóè xu di nquuan koe tsi tcana, a tsi a gaxu cgoa síí tcꞌõóa,” témé.
\p
\v 4 Me Petere ba tshoa-tshoa a wèé gúùan ma qõòa sa chóà máá xu, a máá:
\v 5 “Jopa dim xꞌáé-dxoom koer kò hàna a ko còrè, kar ko sõokuris qꞌoo koe bóòkaguè, kaiam qgáím khama iim gúù ba, me nqarikgꞌai koe guu a ko xõa ẽer hàna koe, 4 cꞌama ba cgoa ko xòóè ba.
\v 6 Ra kò qãèse ntcáà me, kar kò kgꞌoo-coan bóò, xꞌáéan dian hẽé naka qãáka dian hẽé, naka ncãà-kgꞌaman cgoa ko caate kgꞌoo-coan hẽé, naka tsa̱rán hẽéthẽé e.
\v 7 Ra kò dòm̀ ba kóḿ Me ko bìrí te a ko máá: ‘Petereè, tẽe naka cgꞌõo naka kgꞌoo,’ témé.
\v 8 Ra kò xo̱a a máá: ‘Eẽ ẽe Xꞌaigaè, qꞌano tama zi hẽé kana tcꞌõókuan kgꞌano tama zi hẽéthẽéa qanega tíí kgꞌáḿ-qꞌoo koe tcãà ta ga hãa,’ témé.
\v 9 Me kò dòm̀ ba gaia cám̀ di sa nqarikgꞌai koe guu a kgꞌui a máá: ‘Eẽ Nqarim qꞌanos iise kúrúas ka táá máá qꞌano tama sa témé guu,’ témé.
\v 10 Ncẽe sa kò nqoana qꞌoro kúrúse, si wèés gúù sa gaia séèa ghùiè a nqarikgꞌai koe ka̱biè.
\v 11 Eẽ xꞌaè kaga xu kò nqoana xu khóè xu hànar kò hãam nquum koe hàà téé, Kaesarea koe guu a tíí koe tsééèa xu.
\v 12 Me kò \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽe ba bìrí te a máá, táá méér tãákase khóèan qgóó guu naka qõò cgoa xu, témé. Xu kò ncẽe xu dtcòm̀-kgꞌao xu 6 xu gataga tíí cgoa qõò, xae síí khóèm dim nquum koe tcãà.
\v 13 Me kò \add Koniliase ba\add* bìrí xae e, moengele bam ma gam dim nquum-qꞌoo koe bóòa sa, naka gaam moengelem kò ma xꞌáè me a máá: ‘Khóèan Jopa koe tsééa úú naka i Simone ba tcii, Petere ta ko ma tciiè ba.
\v 14 Kgꞌuia nem gha óágara máá tsi, ncẽe gha tsáá hẽé naka wèés xꞌáés tsari sa hẽéthẽé kgoara a ke,’ tam méé.
\v 15 Eẽr ko tshoa-tshoa a ko kgꞌui cgoa ne kagam ko Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba tcãà cgae ne, ncẽem kò ma kgꞌaia gatá koe ma tcana khamaga ma.
\v 16 Ra nxãaskaga Xꞌaigam \add Jeso\add* ba nta mééa sa tcꞌẽe-tcꞌẽese, ncẽem kò máá: ‘Johane ba tshàan cgoa tcguù-tcguua, igaba tu gha gatu Tcom-tcomsam Tcꞌẽem cgoa tcguù-tcguuèa,’ témé sa.
\v 17 Ncẽè Nqarim kò gatáa cúís aba sa máà ta a, ncẽem kò máà ta as khama ii sa, gatá ncẽe Xꞌaigam Jeso Krestem koe ko dtcòm̀ ta, ne ra tíí nxãaska dìí raà, Nqarim cgoa ga ntcoeku ra?” tam méé.
\p
\v 18 Xu ẽe xu ko ncẽe gúùan kóḿ ka táá cúí gúù ga kgꞌui, a Nqari ba dqo̱m̀ a máá: “Cèè, Nqari ba gáé gatà thẽé tãá zi qhàò zi gha gane di chìbian koe tcóóse a zi a kgꞌõèan hòò sa kgoara máána hãa!” témé.
\s Kerekes Antioke koe hàna sa
\p
\v 19 Stefanem kò cgꞌõoès qãá qꞌoo koe ne kò dtcòm̀-kgꞌao ne tsa̱i-tsa̱ise, xgàraè ne kòo khama, ka ne kò nqúù ka qõò, Finikia koe hẽé, Kupero koe hẽé naka Antioke koe hẽéthẽé e, a ko Juta ne cúí ne Nqarim di kgꞌuian bìrí.
\v 20 Igaba i ko cꞌẽea xu hàna, khóè xu Kupero di xu hẽé naka Kurene di xu hẽéthẽé e, ẽe xu ko Antioke koe hàà ka xu ko gataga thẽé Gerika ne cgoa kgꞌui, a ko Xꞌaigam Jesom di qãè tchõàn xgaa-xgaa ne.
\v 21 Me kò Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim tshàu ba gaxu cgoa hãa, ne kò káí ne khóè ne dtcòm̀, a Xꞌaigam \add Nqarim\add* koe ka̱bise.
\p
\v 22 I kò tchõàn ncẽe Jerusalema koe hànas kerekes koe síí kóḿse, xu Barenabase ba Antioke koe tsééa úú.
\v 23 Eẽm ko hàà a ko hàà cgóm̀kuan Nqarim di bóò, kam ko qãè-tcao, a ba a wèéa ne ga korè, Xꞌaigam Nqarim koe ne gha tseeguse hãa sa, tòón-tcaoase.
\v 24 \add Barenabase\add* ba kò qãèm khóè me e khama, Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka kò cgꞌoè cgaeèa ba, kaisa dtcòm̀an kò úúa ba, ne kò káí ne khóè ne Xꞌaigam \add Nqarim\add* koe óágaè.
\p
\v 25 Me \add Barenabase ba\add* Tareso koe qõò, a síí Saulo ba qaa.
\v 26 A ba a ẽem ko hòò me kaga Antioke koe úú me. Tsara kò Barenabasea tsara Sauloa tsara nxãaska wèém kuri ba hẽé a kerekes di ne khóè ne cgoa xgꞌae, a káí ne xgaa-xgaa. Ne kò Nqarim di ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne Antioke koe tcꞌãà a dtcòm̀-kgꞌao ne ta ma tciiè. \fig |HK00365.tif| col|||Antioke dim xꞌáé-dxoo ba Siria koe|11:26\fig*
\p
\v 27 Eẽ xꞌaè ka xu kò cꞌẽe xu porofiti xu Jerusalema koe guu, a xu a ko Antioke koe síí.
\v 28 Me gaxu ka cꞌẽem porofitim Agabose ta ko ma tciiè ba tẽe, a ba a Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè cgaeèase bìrí ne, kaisas xàbà sa gha wèém nqõó ba xõa cgae sa. Si kò ncẽe sa kúrúse Kelaodiam ko \add Roma koe\add* tcꞌãà-cookgꞌaia xꞌaè ka.
\v 29 Ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne wèé ne dtcòm̀ku, gane di kgꞌõè-qꞌooan khama ne gha ma gane ka qõesea ne hùi sa, ncẽe Jutea koe hàna ne.
\v 30 Ncẽe sa ne kò kúrú, a Barenabasea tsara Sauloa tsara cgoa aban gane di kaia xu koe tsééa úú.
\c 12
\s Herote ba ko kereke sa xgàra
\p
\v 1 Gaa xꞌaè kam kò xꞌaigam Herote ba tshoa-tshoa a kerekes di xu cꞌẽe xu xgàra.
\v 2 A ba a xꞌáèan tcgꞌòó, me kò Jakobom, Johanem ka káímkhoe ba, ntcàum cgoa cgꞌõoè.
\v 3 Eẽm ko bóò, si ncẽe sa Juta ne tcgáí qꞌoo koe qãè si i, kam kò còoka qõò, a xꞌáèan tcgꞌòó, me Petere ba thẽé qáéè. Cáḿ xu ẽe xua kò péré gãé-gãe úú tamas pérés ko tcꞌõóè xu cáḿ xu u.
\v 4 Eẽm ko qgóó mea xgꞌara kam ko qáé-nquum koe tcãà me, me 4 zi xgꞌae zi ncõo-kgꞌao xu di zi ka kòreè. Me kò \add Herote\add* bìríse, Paseka dis kõ̱ès qãá qꞌoo koem gha khóè ne cookgꞌai koe óá me sa.
\p
\v 5 Me kò Petere ba gataga ma qáé-nquum koe kòreè. Igabas kò kereke sa Nqarim cookgꞌai koe qarika còrèan kúrúa máá me.
\s Petere ba ko qáé-nquum koe guu a kgoaraè
\p
\v 6 Eẽm gha Herote khóè ne koe tcgꞌòó a úú mem cáḿ dim ntcùúm cookgꞌai koem kò Petere cám̀ tsara ncõo-kgꞌao tsara xgꞌaeku koe xꞌóm̀a, a ba a cám̀ tsara táù tsara cgoa qáéèa, kòre-kgꞌao xu ko nquum-kgꞌáḿ koe hãa, a xu a kò qáé-nquu ba kòre.
\v 7 Igabam kò kúúga moengelem Xꞌaigam \add Nqarim\add* di ba gam koe hàà téé, me qáé-nquum qꞌoo koe xꞌáà ba xꞌáà. Me Petere ba nxa̱raa ba koe ntcãa-ntcãa, a ghùi me, a máá: “Tẽe qháése,” témé. I táùan qꞌóḿa ba koe guu a kgoarase.
\v 8 Me moengele ba bìrí me a máá: “Kgꞌónòse naka tsia nxàboa tsi nxàbo,” témé. Me gatà hẽé. Me bìrí me a máá: “Hã̱a tsarim qgáí ba naka tsia xùri te,” témé.
\v 9 Me Petere xùri me, a tcgꞌoa cgoa me. Ncẽe moengelem ka ko kúrúè sa tseegu si i sam kò cꞌúùa hãa, sõokuris qꞌoo koem kòo xꞌáí sa bóò, tam ko tcꞌẽea khama.
\v 10 Eẽ tsara ko tcꞌãà di kòre-kgꞌaoan nqáé, a ko cám̀ dian nqáé ka tsara ko síí qano dis heke-kgꞌáḿs koe tcãà, heke-kgꞌáḿs xꞌáé-dxoom koe i ko tcgꞌoa a sííè sa. Igabas ko kgꞌama cuiaga xgobekgꞌamsea máá tsara a. Tsara tchàa koe tcgꞌoa, a tsara a cꞌẽem dàòm cgoa tcgꞌoa, me moengele ba kúúga guu me.
\p
\v 11 Eẽm ko Petere síí cuiaga bóòa qꞌãa kam ko máá: “Ncẽeskar tseegukaga qꞌana hãa, Nqarim Gam dim moengele ba tsééa óágara hãa sa, hààm gha Herotem tshàu-qꞌoo koe kgoara te ka, naka wèés gúùs Juta ne kò nqòò cgae teas koe hẽéthẽé e,” témé.
\p
\v 12 Eẽm ko ẽes gúù sa tcꞌẽea xgꞌara kam ko Marias dim nquum koe síí, Johanem ka xõò sa, Mareko ta ko ma tciiè ba. Káí ne khóè nea kò gaa koe xgꞌaea, a ko còrè.
\v 13 Nquu-kgꞌáḿ bam kò xgꞌáḿ-xgꞌam kas ko cꞌẽes qãàs, Roda ta ko ma tciiè sa síí komsana.
\v 14 Eẽs ko Peterem dim dòm̀ ba kóḿa qꞌãa kagas ko táá síí xgobekgꞌama máá me, a qãè-tcaoan domka qàròa tcãà qꞌoo koe, a sa a síí Peterem nquu-kgꞌáḿ koe tẽe sa nxàe.
\v 15 Ne bìrí si a máá: “Teme si ko,” témé, si gataga cúíga ma bìrí ne, gaan ga a sa. Ne máá: “Gam dim moengele me e,” témé.
\p
\v 16 Me Petere hãa a nquu-kgꞌáḿ ba xgꞌáḿ-xgꞌam. Xgobekgꞌam ne kò, a bóò me a kaisase are.
\v 17 Me kò tshàua ba cgoa xꞌáí ne, nqoo ne gha ka, me chóà máá ne Xꞌaigam \add Nqarim\add* ma qáé-nquum qꞌoo koe tcgꞌòó mea sa. Me bìrí ne a máá: “Ncẽes gúù sa méé tu Jakobo ba bìrí, tíí qõe ga ne hẽéthẽé e,” témé. Kam ko tcgꞌoa, a tãá qgáì koe síí.
\p
\v 18 Eẽ i ko qꞌuu kas ko kaias xháé sa ncõo-kgꞌao xu koe tcãà, Peterem kas dùú sa kúrúsea di sa.
\v 19 Me Herote qaa a táá hòò me, kam ko kòre-kgꞌao xu xgóàse tẽè, a cgꞌõoè xu gha di xꞌáèan tcgꞌòó. A ba a Jutea koe tcgꞌoa a Kaesarea koe síí, a síí gaa koe ão.
\s Herotem dis xꞌoo sa
\p
\v 20 Herote ba kò Turea tsara Sitonea tsara di ne khóè ne cgoa mẽéku. Gane di tsara nqõó tsara kò Herotem kò tcꞌãà-cookgꞌaiam qgáìm koe guu a gane di tcꞌõoan hòò. Kas ko xgꞌaes gane di sa Belasetom koe síí, tcom-tcomsam qãàm xꞌaigam Herotem di ba, a síí tòókuan dtcàrà.
\p
\v 21 Eẽ kò nxárá tòóèam cáḿ kam ko Herote xꞌaian di qgáían hã̱a, a síí xꞌaian dis ntcõó-qꞌoos koe ntcõó, a khóè ne cgoa kgꞌui.
\v 22 Ne kò khóè ne \add qãè-tcaoan ka\add* qꞌau a máá: “Ncẽea Nqarim dim dòm̀ me e, khóèm dim tama me e!” témé.
\v 23 \add Herote ba kò\add* Nqari ba táá dqo̱m̀a máá, khamam kò Nqarim dim moengele ba qháése xgꞌáḿ me, me nxa̱ian ka kgꞌooè, a xꞌóó.
\p
\v 24 Me kò Nqarim dim kgꞌui ba càùse a káí.
\p
\v 25 Barenabasea tsara Sauloa tsara kò tsééa tsara kúrúa xgꞌara ka tsara ko Jerusalema koe ka̱bise, Johane ba tsara ko séè, Mareko ta ko ma tciiè ba.
\c 13
\ms Paulom di tsééa ne wèém nqõóm koe (13-28)
\ms Paulom di xgaa-xgaan dis qõòs tcꞌãà di sa (13:1–14:28)
\s Barenabasea tsara Sauloa tsara ko tsééa tcgꞌòóè
\p
\v 1 Antioke koe hànas kerekes qꞌoo koe xu ko porofiti xu hẽé, naka xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé xu hàna: Barenabase ba hẽé, naka Simonem ncẽe ko Nigere ta kò ma tciiè ba hẽé (\add ncẽe kgꞌuia i ko ka̱biè ne i ko máá, ntcùúm khóè ba téméè ba\add*), naka Lukiom Kurene di ba hẽé, naka Manaenem ncẽe kò tcꞌãà-cookgꞌaim Herotem cgoa xgꞌae a kaikaguèa ba hẽé, naka Saulo ba hẽéthẽé xu u kò ii.
\v 2 Hãa a xu a kò Xꞌaiga ba dqo̱m̀ a ko tcꞌõoan carase, kam ko Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba bìrí xu a máá: “Nxárá tcgꞌòóa máá Te Barenabasea tsara Sauloa tsara, naka tsara tsééan tciia Ra máá tsara síí kúrú,” témé.
\v 3 Eẽ xu ko tcꞌõoan carase a ko còrèa xgꞌaras kaga xu ko tshàua xu gatsara koe tòó a tsééa tcgꞌòó tsara a.
\s Barenabasea tsara Sauloa tsara Kupero koe
\p
\v 4 Gatsara ẽe kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka tsééa tcgꞌòóèa tsara ko Selukia koe qõò, a tsara a gaa koe síí skepe sa qꞌábà a tshàam ka nxa̱ma-nxa̱maèam nqõó-coam Kupero dim koe qõò.
\v 5 Tsara Salamise koe síí a gaa koe Nqarim dim kgꞌui ba Juta ne di còrè-nquuan koe xgaa-xgaa. Me Johane ba gatsara cgoa hãa gatsara dim hùi-kgꞌaom iise.
\p
\v 6 Tshàam ka nxa̱ma-nxa̱maèam nqõóm wèém ẽe ba tsara kò caate, a tsara a nxãakgꞌaiga Pafose \add dim xꞌáém\add* koe síí tcãà, a gaa koe Juta dim tsóò-kgꞌaom cgoa xgꞌae, ncẽe kò gataga thẽé tshúù-ntcõa dim porofiti ii ba, Bare-Jeso ta kò ma tciiè ba.
\v 7 Me kò tcꞌãà-cookgꞌaim Seregio Paulom cgoa ko hãa, tcꞌẽega kò iim khóè me e. Me Barenabasea tsara Sauloa tsara tcii, Nqarim dim kgꞌui bam kò kóḿ kgꞌoana khama.
\v 8 Igabam ko tsóò-kgꞌaom Bare-Jeso, Elemase ta ko ma \add Gerikas ka ma\add* tciiè ba ntcoe tsara a, a ba a gataga \add tcꞌãà-cookgꞌai\add* bam gha dtcòm̀an koe tcgꞌòó sa tcꞌẽe.
\v 9 Me nxãaska Saulom, ncẽe kò gataga Paulo ta ma tciiè ba, Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka ko cgꞌoè cgaeèa ba qãea tòón tcgáí \add Elemasem koe\add* a máá:
\v 10 “Tsáá dxãwam di tsi cóá tseè, wèé zi gúù zi tchàno zi di tsi cgꞌõo-kgꞌao tseè! Wèé kàan xꞌooan hẽé naka xhùukuan hẽéthẽé di ka cgꞌoè cgaea tseè, cuiskaga tsi gáé Xꞌaigam \add Nqarim\add* di dàòan ncẽe tchàno guua hãa tite kàma-kama a tamase?
\p
\v 11 “Ncẽeska bóò, Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim tshàu ba tsáá cgoa tééa qꞌaara. Káà tcgáí tsi gha, a gha gataga qáòm xꞌaè ba séè a táá cáḿs di xꞌáàn hòò a bóò,” tam méé. Me kúúga qháésega nqa̱ra-nqa̱u sa hẽé naka ntcùú sa hẽéthẽé ka cgꞌáé-kgꞌaiè, me qõòa nxa̱ma-nxa̱ma a qgóó-hìi me gha khóèan qaa.
\v 12 Eẽm tcꞌãà-cookgꞌaim ko dùús kúrúsea sa bóò kagam kò dtcòm̀, xgaa-xgaan ẽe Xꞌaigam \add Nqarim\add* dia ko kaisas are sa tcãà mea khama.
\s Pauloa tsara Barenabase tsara Antioke Pisidia di koe
\p
\v 13 Pafose koem kò Paulo ba gam ka cꞌẽea tsara cgoa skepe sa qꞌábà, a Perega koe síí, Pamfilia di i. Me kò Johane síí gaa koe qꞌaa cgoa tsara a, a Jerusalema koe ka̱bise.
\v 14 Perega koe guus ka tsara kò Antioke Pisidia koe hàna koe síí. Ka tsara ko Sabata dim cáḿ ka còrè-nquum qꞌoo koe tcãà, a tsara a ntcõó.
\v 15 Xꞌáèan hẽé naka porofiti xu hẽéthẽé di zi tcgãya zi ko nxáráèa xgꞌara, ka xu kò còrè-nquum di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu khóèan tsééa úú, i síí dtcàrà tsara a, a máá: “Gaxae ka káíkhoea tsaoè, ghùi-tcáókuan dim kgꞌui ba tsao kò úúa, ncẽe khóè ne tsao gaam cgoa xꞌáè kgꞌoana ba, ne tsao khóè ne bìrí me,” témé.
\p
\v 16 Me Paulo ba tẽem ko ka, xꞌõàa ba cgoa nqookagu ne a máá: “Iseraele di tu khóè tuè, naka gatu cꞌẽe zi qhàò zi di tu hẽéthẽé e, gatu ncẽe Nqari ba ko qꞌáò tu, komsana te méé tu!
\v 17 Nqarim, Iseraele di ne khóè ne di ba kò gaxae ka xõò ga xu nxárá tcgꞌòóa máásea, a ko khóè ne di kgꞌõèan qãèse qõòkagu, Egepeto koe ne ko xꞌãèa ka, a ba a ko kaisa qarian cgoa gaam nqõóm koe séèa tcgꞌòó ne,
\v 18 a ba a kò 40 khama noo kurian tchàa-xgóós koe gane di kgꞌóòan qáò-tcaoa máá.
\v 19 A ba a kò Kanana koe ẽem ko 7 zi qhàò zi cgꞌõoa xgãá kam ko khóè ne nqõóan gane di máà, qꞌõò o ne gha ka.
\p
\v 20 “Wèé zi gúù zi ncẽe zia ko 450 khama noo kurian séè. Me kò ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koe Nqari ba xꞌaigan máà ne, i kò nxãakgꞌaiga porofitim Samuelem di xꞌaèan síí tcãà.
\v 21 Ne kò khóè ne nxãaska xꞌaiga ba dtcàrà, Me Nqari ba Saulo ba máà ne, Kishem ncẽe Benjamenem dis qhàòs di ko iim ka cóáse ba, me 40 kurian tcꞌãà-cookgꞌai ne.
\v 22 Saulo bam ko xꞌaigan koe tcgꞌòós qãá qꞌoo koem kò \add Nqari ba\add* Dafite ba xꞌaiga ba tòó. A gam ka nxàea tseegukagu a máá: ‘Dafitem Jesem ka cóáse bar hòòa, tcáó-cꞌõáa te dim khóè me e, tíí ko tcꞌẽes gúùs wèé sam gha kúrú,’ témé.
\v 23 Ncẽem khóèm dis qhàòs koem kò Nqari ba guu a Kgoara-kgꞌaom Jeso ba Iseraele ne koe tsééa óá, ncẽem kò ma nqòòkagua khama.
\v 24 Jesom hàà tamas cookgꞌai koem kò Johane ba chìbian koe tcóósean di tcguù-tcguukuan ka wèé ne khóè ne Iseraele di ne xgaa-xgaa.
\v 25 Eẽm ko Johane tsééa ba cgoa xgꞌara qõò kam kò tẽè a máá: ‘Tíí ra dìí ra, ta tu tcꞌẽea? \add Eẽ tu nqòòkaguèar\add* tama ra a, igaba bóò, Cꞌẽe ba ko qãáa te koe hàà, ncẽe nxàbo tca̱ia ba kgoara gar kgꞌano tama ba,’ tam méé.
\p
\v 26 “Tíí kíí ga xaoè, a Abrahamam ka cóáse ga xaoè, naka gatu ncẽe ko Nqari ba qꞌáò tu, qhàò zi di tuè, kgꞌuian ncẽe kgoarasean dia gatá koe tsééa óágaèa.
\v 27 Jerusalema koe xꞌãèa hãa ne khóè ne hẽé naka gane di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽéa kò Jeso ba bóòa qꞌãa tama kana kóḿa qꞌãa tama. Igaba ne kò chìbi-chibi a xgàra Me, a ne a ko ncẽem dàòm ka porofiti xu di kgꞌuian tseegukagu, ncẽe wèé cáḿan Sabata di ka ko nxáráè e.
\v 28 Táá xu kò qꞌãa, dùútsa dàòm ka xu gha chìbi-chibi a cgꞌõo Me sa, igaba xu kò Pilato ba dtcàrà, cgꞌõo Mem gha sa.
\v 29 Eẽ xu ko Gam ka ko góásea gúùan wèé tseegukagua xgꞌara ka xu ko xgàus\f + \fr 13:29 \fk xgàu - \ft Gerika sa ko máá: ‘hìi’ témé.\f* tcꞌamkgꞌai koe xòo Me, a tcꞌám̀s koe tcãà Me.
\v 30 Igabam kò Nqari ba xꞌooan koe ghùi Me.
\v 31 Me kò gataga káí cáḿan ga bóòè ẽe kò ko Gam cgoa Galilea koe guu a ko Jerusalema koe qõò ne ka. Ncẽes noose ga ne gatá di ne khóè ne koe Gam di ne nxàea tseegukagu-kgꞌao ne e.
\v 32 Tsam ncẽe koe hààraa, hàà tsam gha qãè tchõàn xgaa-xgaa tu u ka. Nqòòkagukus Nqarim gatá ka xõò ga xu máàna hãa
\v 33 sam ncẽeska tseegukagua gatá ka, gaxu di ta cóá ta, Jeso ba xꞌooan koe ghùian ka. Ncẽe i gataga ma cám̀ dim pesalemam koe ma góásea khama a ko máá:
\q1 ‘Tsáá Tsia Tiri Tsi Cóá Tsi i;
\q1 Ra ncẽem cáḿ koe guu a Tsarir Xõò Ra a,’
\m téméè khama.
\v 34 Nqari ba xꞌooan koe ghùi Mea, táám gha gaia tsꞌóó ka, di tseeguan di kgꞌuian ga ncẽe e \add Baebeles koe ncẽe ko máá\add*:
\q1 ‘Tcom-tcomsa a tseegu di tsꞌee-tsꞌeekgꞌaikua
\q1 ner gha máà tu u,
\q1 ncẽe Dafite bar kò gaan ka nqòòkagua a,’
\m témé e.
\m
\v 35 I gataga cꞌẽe koe ncẽeta ma góásea a ko máá:
\q1 ‘Cuiskaga tsi tcom-tcomsam \add Qãàm\add* tsari ba guu,
\q1 nakam tsꞌóóa hãa tite,’ témé.
\m
\v 36 Dafite ba kò gam di xꞌaèan ka Nqarim ko tcꞌẽea sa kúrú, a ba a kò xꞌóó, a ba a gam ka xõò ga xu cgoa kgꞌónòè, i tcꞌáróa ba tsꞌóó.
\v 37 Igaba Gaam ẽe Nqarim ka kò xꞌooan koe ghùièam di tcꞌáróa ne kò táá tsꞌóó.
\v 38 Gaa domka méé xao qꞌãa, tíí kíí ga xaoè, qgóóa-máákuan chìbian dia ncẽem Khóèm Jesom koe hàna sa. Ncẽe tchõà nea gaan xgaa-xgaa xao o tsam ko ga a. Moshem di xꞌáèan \add qgóóa qari\add* ka tu kò táá tchàno tu iise bóòè,
\v 39 igabam ko wèém ẽe ko \add Jesom koe\add* dtcòm̀ ba Gaam domka tchànom iise bóòè.
\v 40 Ke méé tu qꞌõése, nakas táá porofiti xu nxàeas gúù sa kúrúse cgae tu u guu, ncẽe ko máá:
\q1
\v 41 ‘Bóò, gatu ntcoe-kgꞌao tu,
\q1 are méé tu naka tua xꞌóóa xgãáse,
\q1 hààr gha gatu di xu cáḿ xu ka cꞌẽes gúù sa kúrú,
\q1 cꞌẽe ne khóè ne kòo gaas ka bìrí tu u
\q1 ne tu dtcòm̀ tite sa,’”
\m tam Paulo ba méé.
\p
\v 42 Tsara kò \add Pauloa tsara Barenabasea tsara\add* còrè-nquum koe guu a ko qõò, ka ne kò khóè ne dtcàrà tsara a, ka̱bise tsara gha a hààkom Sabatam ka gaicara xgaa-xgaa ne sa.
\v 43 Eẽs ko xgꞌae sa qõòa qꞌaa ka ne kò káí ne Juta ne hẽé, naka Nqari-tcáóa ne khóè ne ncẽe Juta di cauan koe dtcòm̀a ne hẽéthẽé, Pauloa tsara Barenabasea tsara xùri, ncẽe ko síí kgꞌui cgoa ne, a korè ne, Nqarim di cgóm̀kuan koe méé ne kgꞌama gataga cúí ma hãa sa tsara.
\p
\v 44 Xùrikom cáḿ Sabata dim ka ne ko wèé ne khóè ne xꞌáé-dxoom ẽem di ne hàà ne gha Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim kgꞌui ba kóḿ ka qõòa xgꞌae \add ne kò cgꞌorò ne táá síí\add*.
\v 45 Eẽ ne ko Juta ne xgꞌae zi khóè ne di zi bóò, ka ne ko chìi di tcꞌẽean ka cgꞌoè cgaeè, a ne a Paulo ba nco̱i, a ẽem ko kgꞌui zi gúù zi ka ntcoeku cgoa me.
\v 46 Tsara nxãaska Pauloa tsara Barenabasea tsara kgoarasease xo̱a xu a máá: “Kgꞌaia méé tsam ga kò Nqarim dim kgꞌui ba gatua bìrí tu us gúù si i. Igabaga tu xguì Mea, a gataga xꞌáía hãa, chõò tama kgꞌõèan tu kgꞌano tama sa, khama tsam gha ncẽeska tãá zi qhàò zi di ne koe síí.
\v 47 Ncẽea Xꞌaigam \add Nqarim\add* ma xꞌáè tsama hãa ga a khama a máá:
\q1 ‘Tãá zi qhàò zi dim xꞌáà bar kúrú tu ua hãa,
\q1 nxãasega tu gha Tiri kgoarasean nqõóm chõò-qꞌoo koe úú ka,’
\m témé,” ta tsara méé.
\p
\v 48 Tãá zi qhàò zi di ne ko ncẽe gúùan kóḿ ka ne ko qãè-tcao, a ne a Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim kgꞌui ba dqo̱m̀. Ne kò wèé ne ẽe kò nxárá tcgꞌòóèa ne chõò tama kgꞌõèan ne gha hòò ka dtcòm̀.
\p
\v 49 Me kò Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim kgꞌui ba wèém nqõóm ẽem koe tsa̱i-tsa̱ise.
\v 50 Igaba ne kò Juta ne tcom-tcomsa zi khóè zi dtcòm̀a hãa zi hẽé, naka xꞌáé-dxoom di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽé ntcàma ghùi, a khóè ne kúrú, ne Pauloa tsara Barenabasea tsara cgáé-qꞌoo koe téé, a ne a gane dim nqõóm koe xhàiagu tsara a.
\v 51 Tsara nxãaska gaa koe ga nqàrè tcꞌamkgꞌaia tsara di tsharàn qãè-qãe, a tsara a Ikonio dim nqõóm koe qõò.
\v 52 Gatà i ko ii igaba ne kò xgaa-xgaase-kgꞌao ne qãè-tcaoan ka cgꞌoè cgaeè, Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka hẽéthẽé e.
\c 14
\s Pauloa tsara Barenabasea tsara Ikonio koe
\p
\v 1 Kgꞌaiga tsara ko hẽé khama tsara ko \add Pauloa tsara Barenabasea tsara\add* Ikonio koe síí còrè-nquum Juta ne dim koe tcãà. Gaa koe tsara kò qarika kgꞌui, ne gaa koe káí ne khóè ne Juta di ne hẽé naka Gerika di ne hẽéthẽé dtcòm̀.
\v 2 Igaba ne kò Juta ne ẽe kò dtcòm̀an xguì ne tãá zi qhàò zi di ne kúrú ne cgꞌãè tcꞌẽean ka tcãàè, a ne a kò táá dtcòm̀-kgꞌao ne cgoa kóḿku.
\v 3 Tsara kò \add Pauloa tsara Barenabasea tsara\add* gaa koe tcꞌãòa xꞌaèan séè a hãa, a tsara a Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim kgꞌui ba kgoarasea xóé a kgꞌui, Me Nqari ba xꞌáí Gam di cgóm̀kuan dim kgꞌui ba tseegu me ii sa, qarian máà tsara ka, xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi hẽéthẽé tsara gha kúrú di i.
\v 4 Ne kò khóè ne xꞌáé-dxoom di ne qꞌaa-qꞌaaè. Cꞌẽe nea kò Juta ne cgoa kóḿkua, ne cꞌẽe ne xꞌáè úú-kgꞌao tsara cgoa kóḿkua.
\v 5 Qhàò zi di ne hẽé, naka Juta ne hẽé, naka gane di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽé ne kò qgꞌáìkua máá tsara a, xgáè tsara ne gha, a nxõ̱án cgoa xao tsara a ka.
\v 6 Igaba tsara kò gaas kàa sa bóòa qꞌãa, a Lukonia di tsara xꞌáé-dxoo tsara koe bèe a qgóéa síí, Lusetera hẽé naka Derebe hẽéthẽé di tsara \add xꞌáé-dxoo tsara\add* koe, naka gatsara xꞌáé tsara nxa̱ma-nxa̱maa hãa xu xꞌáé xu koe hẽéthẽé e.
\v 7 A tsara a kò gaa koe qãè tchõàn xgaa-xgaa.
\s Pauloa tsara Barenabasea tsara Lusetera koe hẽé naka Derebe koe hẽéthẽé e
\p
\v 8 Lusetera koem kò nqàrèa ba koe kò nqo̱ara hãam khóè ba hàna, kgꞌaiga kò gataga ma ábàèa ba, a xgꞌaom ko ntcõó a ábàè ne qõò tama ba.
\v 9 Paulo bam kò komsana ẽem ko ma xgaa-xgaa khama. Me kò Paulo ba qãea tòón tcgáí gam koe, a bóò me me dtcòm̀an úúa hãa kgꞌõèkagu me gha a.
\v 10 Kam ko qꞌaua kgꞌui cgoa me a máá: “Tẽe naka nqàrè ka téé tchànose!” témé. Me kò gaa xꞌaè kaga khóè ba tcꞌãò ta ma tẽe a tshoa-tshoa a qõò.
\p
\v 11 Eẽ ne ko khóè ne Paulom ncãa kúrús gúù sa bóò ka ne ko Lukonia dis kgꞌuis cgoa qꞌau a máá: “Nqárìa ne ncãa xõa-kgꞌai ta a, khóèan dis iis koe,” témé.
\v 12 A ne a kò Barenabase ba Zese ta ma tcii \add nqárìm tcꞌamaka ka ba\add*, a Paulo ba Heremese ta ma tcii, kgꞌui-kgꞌao me e kò ii khama.
\v 13 Me kò peresitim Zesem di ba, ncẽe gam dim tempelem kò xꞌáé-dxoom cookgꞌai koe hãa ba, ghòèan hẽé naka xꞌaa zi hẽéthẽé óá, heke-kgꞌáḿs xꞌáé-dxoom dis koe, gabá hẽé naka khóè ne hẽéthẽéa ko dàòa-mááku zi xꞌáè úú-kgꞌao tsara kúrúa máá kgꞌoana khama.
\p
\v 14 Igaba ẽe tsara xꞌáè úú-kgꞌao tsara Barenabasea tsara Pauloa tsara kò ncẽes gúùs ka kóḿ ka tsara ko qgáía tsara tòà qꞌaa, a khóè ne koe qgóéa síí, a tsara a qꞌau a máá:
\v 15 “Khóè tuè, dùúska tu ko hẽéa? Gatsam igaba tsam khóè tsam m gatu khamaga ma ka, qãè tchõàn tsam ko óágara máá tu u, cgꞌãa-cgꞌana zi gúù zi ncẽe zi méé tu guu, naka kgꞌõèa hãam Nqarim koe ka̱bise, ncẽe nqarikgꞌai hẽé naka nqõókgꞌai hẽé naka tshàa ba hẽé naka wèé zi gaan koe hàna zi hẽéthẽé kúrúa ba.
\v 16 Ncẽe nqáéa xꞌaè kam kò wèé zi qhàò zi guu, zi dàòa zi ẽe zi ko ma tcꞌẽe khama ma qõò.
\v 17 Gatà i ii igabam kò nxàea tseegukagu, hàna baa sa, qãè zi gúù zi kúrúan ka, a ba a nqarikgꞌai koe guu a túúan máà tu u, naka tcꞌõoan ko tcuùè xꞌaèan hẽéthẽé e, a ba a kò tcáóa tu tcꞌõoan cgoa xgꞌãàkagu, a qãè-tcaokagu tu u,” tam méé.
\v 18 Ncẽeta xám̀ kgꞌuian tsara ko kgꞌui igaba i kò qaria máá tsara a, xgáè-kgꞌam ne tsara ga sa, dàòa-máákuan kúrúa máá tsara an koe.
\p
\v 19 Nxãaska ne ko cꞌẽe ne Juta ne Antioke koe hẽé naka Ikonio koe hẽéthẽé guua ne xgꞌae sa kgꞌuia tàà \add a máá, Pauloa tsara tshúù tsara a, témé\add*. Ne kò Paulo ba nxõ̱án cgoa xgꞌáḿ, a ne a xꞌáé-dxoom ka tchàa za tcéèa tcgꞌòó me, xꞌóóa baa, ta ne kò tcꞌẽea khama.
\v 20 Igaba ẽe xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu ko qàea ba koe nxa̱ma-nxa̱ma me kagam ko tẽe, a ba a xꞌáé-dxoom koe ka̱bise. Xùrikom cáḿ kam ko gabá hẽé naka Barenabase ba hẽéthẽé tsara Derebe koe qõò.
\s Pauloa tsara Barenabasea tsara ko Antioke koe ka̱bise
\p
\v 21 A tsara a gaam xꞌáé-dxoom koe qãè tchõàn xgaa-xgaa, a káí xgaa-xgaase-kgꞌaoan hòò. Nxãaska tsara ko Lusetera koe hẽé naka Ikonio koe hẽé naka Antioke koe hẽéthẽé ka̱bise.
\v 22 A tsara a síí xgaa-xgaase-kgꞌaoan qari-qari, a ntcàm ne, dtcòm̀an koe ne gha qgóóa qari ka. Tsara bìrí ne a máá: “Káí xgàrakuan koe méé ta hãa naka nxãatama Nqarim di xꞌaian koe tcãà,” témé.
\v 23 Ne kò kaia xu wèés kerekes koe nxárá tcgꞌòóa mááse. A ne a còrè a tcꞌõoan carase a ne a Nqarim cookgꞌai koe tòó xu, ncẽe Gam koe xu dtcòm̀a hãa ba.
\p
\v 24 Eẽ tsara ko Pisidia tchoaba ka tsara ko Pamfilia koe hàà,
\v 25 a ko Perega koe \add Nqarim dim\add* kgꞌui ba xgaa-xgaa, ka tsara ko Atalia koe xõa.
\v 26 A tsara a kò gaa koe guu a skepes cgoa Antioke koe síí, ncẽe khóè ne kò gaa koe \add còrèa máá tsara a koe\add* a ne a kò Nqarim di cgóm̀kuan di qarian dòm̀ qꞌoo koe tsééa úú tsara a, tséés ẽe tsara kò \add ncẽeska\add* xgꞌara-xgꞌara hãas koe.
\p
\v 27 Gaa koe tsara ko tcãà ka tsara ko kereke sa xgꞌae-xgꞌae, a tsara a wèé gúù ẽem Nqari ba kúrú cgoa tsaraà nxàe, naka Nqarim ma tãá zi qhàò zi di ne heke-kgꞌáḿs dtcòm̀an di sa kgoara máána hãa sa.
\v 28 Gaa koe tsara kò xgaa-xgaase-kgꞌao ne cgoa qáòm xꞌaè ba séè a hãa.
\c 15
\ms Jerusalema dis xgꞌae sa (15:1-35)
\p
\v 1 Xu kò cꞌẽe xu khóè xu Jutea koe guu a \add Antioke koe\add* dtcòm̀-kgꞌao ne síí xgaa-xgaa, a kò máá: “Moshem di xꞌáè-kgꞌáḿan ka xao ko qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama ne xao cuiskaga kgoaraè tite,” témé.
\v 2 Ncẽe sa kò Paulo ba hẽé naka Barenabase ba hẽéthẽé tsara kúrú tsara ntcoeku cgoa xu, a qarika tẽèku cgoa xu. Tsara kò Paulo ba hẽé naka Barenabase ba hẽéthẽé tsara, cꞌẽe xu dtcòm̀-kgꞌao xu cgoa nxárá tcgꞌòóè, Jerusalema koe xu gha qõò ka, a xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽé naka kaia xu koe hẽéthẽé síí ncẽes tẽès ka kgꞌui ka.
\p
\v 3 Si kò kereke sa tsééa tcgꞌòó xu, xu ko Finikia koe hẽé naka Samaria koe hẽéthẽé tcãà, a xu a nxàe, nta ne ma tãá zi qhàò zi di ne Nqarim koe ka̱bisea hãa sa. Ncẽe tchõà nea kò wèé ne dtcòm̀-kgꞌao ne kúrú ne kaisase qãè-tcao.
\v 4 Eẽ xu ko Jerusalema koe tcãà ka xu kò kereke sa hẽé naka xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽé naka kaia xu ka hẽéthẽé qãèse hààkaguè. A tsara a kò ẽem Nqari ba gatsara koe kúrúa hãa zi gúù zi wèé zi nxàe.
\v 5 Igaba ne kò cꞌẽe ne dtcòm̀-kgꞌao ne ncẽe kò Farasai xu dis xgꞌaes koe hãa ne tẽea-téé a máá: “\add Nqõóm di zi qhàò zi di\add* ne méé ne qꞌãe nqãa-qgai khòoè, naka nea bìríè Moshem di xꞌáè-kgꞌáḿan méé ne qgóóa qari sa,” témé.
\p
\v 6 Xu kò xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽé naka kaia xu hẽéthẽé xu ncẽes tchõà sa xgꞌaea máá a nxàe.
\v 7 Me kò Petere kaias nxàes qãá qꞌoo koe tẽea-téé a bìrí xu a máá: “Tíí ka cꞌẽe xaoè, qꞌana xao hãa me kò kgꞌaiaka xꞌaè ka Nqari ba gatu xgꞌaeku koe nxárá tcgꞌòó sa kúrúa hãa, tíí kgꞌáḿ koe ne gha tãá zi qhàò zi di ne guu a qãè tchõàn kóḿ sa, a ne a dtcòm̀ ka.
\v 8 Nqarim ncẽe khóèm dis tcáó sa qꞌana ba ko xꞌáí ne, qãèsem ko hààkagu ne sa, Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba máà ne ka, ncẽem kò sixae ka hẽé khama.
\v 9 Sita hẽé naka gane hẽéthẽé xgꞌaeku koem kò cúí qꞌaa-qꞌoo ga táá kúrú, gane di tcáóa nem kò dtcòm̀an cgoa qꞌano-qꞌano khama.
\v 10 Dùús domka xao ko Nqari ba kúrúa bóòa máá? Dùús domka xao ko xgaa-xgaase-kgꞌao ne qgꞌáó koe jokoan xòó, ncẽe gaxae kana gaxae ka xõò ga xu xu kò gaan dcẽé ka tààè e?
\v 11 Igaba xae ko tseeguan kaga dtcòm̀, cgóm̀kuan Xꞌaigam Jesom di ka ta gha gane khamaga ma kgoaraè sa,” tam méé.
\p
\v 12 Xu wèé xu khóè xu nqoo, a Barenabasea tsara Pauloa tsara komsana, tsara ko ma xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi hẽéthẽé ma nxàe sa, ẽem kò Nqari ba tãá zi qhàò zi di ne koe gatsara ka kúrúa zi.
\v 13 Eẽ tsara ko kgꞌuia xgꞌara kam ko Jakobo xo̱a a máá: “Tíí ka cꞌẽe xaoè, komsana te xao:
\v 14 Simone ba ko nxàe, me ma Nqari ba ma tãá zi qhàò zi di ne ma kgꞌaia dàra hãa sa, gaa zi koem gha cgꞌõèa ba domka khóè ne nxárá tcgꞌòóa mááse ka.
\v 15 Kgꞌuian porofiti xu di igabaga i ko ncẽes gúùs cgoa dtcòm̀ku, ncẽe i ma ncẽeta ma góáèa koe, \add ncẽem ko Nqari ba máá\add*:
\q1
\v 16 ‘Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koer gha ka̱bise,
\q1 a Ra a gha Dafitem dim nquu ba ka̱base tshào, ncẽe cgꞌáéa ba.
\q1 Eẽ cgꞌáéa hãa xòèa ba Ra gha gaia tshàoa ghùi,
\q1 a gha kúrú me me tchànose téé,
\q1
\v 17 nxãasega ne gha ẽe qaùa ne khóè ne Xꞌaigam \add Nqari\add* ba qaa ka,
\q1 naka wèé ne tãá zi qhàò zi di ne hẽéthẽé e,
\q1 ncẽe cgꞌõèa Te ka ko tciiè ne.
\q1
\v 18 Nqarim ko ma kgꞌui i,
\q1 ncẽe ko ncìísega ncẽe zi gúù zi nxàea tcgꞌòó zi qꞌãaèa ba,’ tam méé.
\m
\v 19 Gaa domkaga ra bóòa tcgꞌòóa, a ko còo dis ka ko máá: Ncẽè tãá zi qhàò zi di ne kò Nqarim koe ka̱bise ne méé ta táá xgáè ne guu.
\v 20 Igaba méé xae góá máá ne, naka ne táá kúrú mááseèa nqárìan máàèa hãa zi gúù zi tcꞌõó guu, naka nea gataga táá cgꞌáràn kúrú guu, naka nea táá chúú-chuuèa kgꞌoo-coan di kgꞌòóan kgꞌoo guu, naka nea táá cꞌáòan tcꞌõó guu.
\v 21 Ncìísega i ko Moshem di xꞌáèan xꞌáé-dxoo xu koe xgaa-xgaaè, ncẽe i ko ma còrè-nquuan koe wèé Sabatan ka nxáráè khama,” tam méé.
\s Tcgãyas dtcòm̀-kgꞌao ne ko góá mááè sa
\p
\v 22 Ka xu ko nxãaska xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽé, naka kaia xu hẽé, naka wèés kereke sa hẽéthẽé bóò i qãè e, cám̀ khóè tsara ne gha xgꞌaes koe guu a nxárá tcgꞌòó, a Paulo ba hẽé naka Barenabase ba hẽéthẽé tsara cgoa Antioke koe tsééa úú sa. Jutasem ncẽe kò Baresabase ta ma tciiè ba hẽé naka Silase ba hẽéthẽé tsara kò nxárá tcgꞌòóè, ncẽe kò dtcòm̀-kgꞌao ne ka kaisase tcommèa hãa tsara.
\v 23 Ka xu ko tcgãyas ncẽeta ma góásea hãa sa gatsara cgoa tsééa úú, ncẽe ko máá:
\pi “Gaxae xꞌáè úú-kgꞌao xae hẽé naka kaia xae hẽéthẽéa ko, gataga gatu ka káíkhoe ga xae ko tsgám̀kagu tu u, gatu dtcòm̀-kgꞌao tu tãá zi qhàò zi di tu, Antioke koe hẽé, Siria koe hẽé, naka Kilikia koe hẽéthẽé hàna tu, a xae a ko máá:
\pi
\v 24 Gaxae ka cꞌẽea xua gaxae dis xgꞌaes koe tcgꞌoara hãa sa xae kóḿa hãa, a xu a kgꞌuian cgoa tcgꞌome tcúú tua, a tshúù-tshuu tcꞌẽe tua sa, gaxae xꞌáèan máà xu tama koe.
\v 25 Gaa domka xae xgꞌae a dtcòm̀kua, a cám̀ tsara khóè tsara nxárá tcgꞌòóa, a gatu koe tsééa úúa hãa, gaxae di tsara ncàm̀-khoe tsara Barenabasea tsara Pauloa tsara cgoa tsara gha qõò ka,
\v 26 khóè tsara ncẽe kò gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem domka gatsara di kgꞌõèan cgꞌoè-cgꞌoegam qgáìm koe tcana hãa tsara.
\v 27 Gaa domka xae ko Jutase ba hẽé naka Silase ba hẽéthẽé tsara gatu koe tsééa úú, síí tsara gha ncẽe koe xae góáa hãas gúù sa kgꞌáḿa tsara ka chóà máá tu u ka.
\v 28 Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hẽé naka gaxae hẽéthẽéa kò bóò i qãèa máá xaea hãa, táá méé xae cúí gúù qóḿ ga xgàmkagu tu u guu sa, ncẽe zi gúù zi gatu koe ko qaase zi ka oose, ncẽe ko xùri zi:
\v 29 táá méé tu kúrú mááseèa nqárìan ko máàè tcꞌõoan tcꞌõó guu, naka tua cꞌáòan tcꞌõó guu, naka tua táá chúú-chuu a cgꞌõoè kgꞌoo-coan kgꞌoo guu. Naka tua gataga táá cgꞌáràn kúrú guu. Ncẽe xꞌáè-kgꞌáḿan tu kò ko xùri ne tu gha ko qãèse hẽé. Qãèse tu hãa.”
\p
\v 30 Eẽ xu ko tsééa tcgꞌòóè ka xu kò Antioke koe síí tcãà, a xu a kò gaa koe khóè ne xgꞌae-xgꞌae, a tcgãya sa máà ne.
\v 31 Eẽ ne ko nxárá si ka ne kò ghùi-ghui-tcáókuan di kgꞌuian qãè-tcaoa máá.
\v 32 Ka tsara kò Jutasea tsara Silasea tsara, porofiti tsara a kò ii khama qáò xꞌaèan séè a dtcòm̀-kgꞌao ne cgoa kgꞌui, a ghùi-ghui tcáó ne, a qari-qari ne.
\v 33 Eẽ tsara kò gaa koe xꞌaèan séèa hãa, ka tsara kò dtcòm̀-kgꞌao ne ka tòókuan cgoa tsééa ka̱biè, a tsara a kò gane ẽe kò tsééa úú tsara hãa ne koe ka̱bise.
\v 34 [Igaba i ko Silase ba qãèa máá gaa koem gha qaù sa.]
\p
\v 35 Igaba tsara ko Pauloa tsara Barenabasea tsara Antioke koe qaù, ncẽe gatsara hẽé naka káí ne khóè ne cꞌẽe ne hẽéthẽé kò Xꞌaigam \add Nqarim\add* di qãè tchõàn xgaa-xgaa koe.
\ms Paulom di xgaa-xgaan dis qõòs cám̀ di sa (15:36–18:22)
\s Paulo ba hẽé naka Barenabase ba hẽéthẽé tsara ko qõòa qꞌaa
\p
\v 36 Cgꞌorò cáḿan qãá qꞌoo koem kò Paulo Barenabase ba bìrí a máá: “Hààn tsam ka̱bise naka tsama síí wèé xu xꞌáé-dxoo xu koe gatsam ka cꞌẽe ne kabi, ncẽe tsam kò Xꞌaigam dim kgꞌui ba xgaa-xgaa hãa xu, naka bóò nta ne ma hãa sa,” témé.
\v 37 Me kò Barenabase tcꞌẽe, Johanem ncẽe Mareko ta kò ma tciièm cgoa tsara ga qõò sa.
\v 38 Igabam kò Paulo tcꞌẽe a bóò, i qãèa máá tsara tama gatsara cgoam gha qõò sa, Pamfilia koem kò qꞌaa cgoa tsara a, a kò táá còoka tsééa qõò cgoa tsara a khama.
\v 39 Kas kò kaisas ntcoekus tshúù sa tẽe, tsara kò gaa koe ga qꞌaa. Me Barenabase ba Mareko ba séè, a ba a Kupero koe skepes cgoa qõò.
\v 40 Me Paulo Silase ba nxárá tcgꞌòóa mááse, a ba a xgoaba, ne kò dtcòm̀-kgꞌao ne còrèa máá tsara a, Nqarim di cgóm̀kuan gha hãa cgoa tsara a ka,
\v 41 tsara kò Siria hẽé naka Kilikia koe hẽéthẽé tcana nqáé a kò gaa koe kereke zi qari-qari.
\c 16
\s Timoteo ba ko Pauloa tsara Silasea tsara cgoa qõò
\p
\v 1 Me kò Paulo gataga Derebe koe qõò, a síí Lusetera koe tcãà. Gaa koem kò cꞌẽem xgaa-xgaase-kgꞌaom Timoteo ta kòo ma tciiè ba xꞌãèa, ncẽe xõòs kò Juta dis qhàòs di ii, a dtcòm̀-kgꞌao sa ii, me xõò ba Gerika dis qhàòs di ii ba.
\v 2 Dtcòm̀-kgꞌao ne Lusetera hẽé naka Ikonio hẽéthẽé di nea kò ko qãè zi gúù zi gam ka kgꞌui.
\v 3 Me kò Paulo ba tcꞌẽe, Timoteom gha xùri me sa, khamam kò séè me a qꞌãe nqãa-qgai khòo me, Juta ne ẽe zi nqõó zi koe hàna ne domka, xõò ba Gerika me e sa ne kò wèéa ne ga qꞌana hãa khama.
\v 4 Eẽ xu ko ma xꞌáé-dxoo xu koe ma qõòa te khama xu kò ma xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽé naka kaia xu Jerusalema koe hàna xu hẽéthẽé xu kúrúa hãa xꞌáèan bìrí ne, a xu a qarika méé ne qgóó o sa bìrí ne.
\v 5 Zi kò kereke zi dtcòm̀an koe qari-qariè, a wèé cáḿ ka càùse.
\s Paulom dis bóòkaguè sa Teroa koe
\p
\v 6 Xu Ferugia hẽé naka Galatia hẽéthẽé di xu xgꞌaeku xu koe qõò, Asia dim xgꞌaekum koe xu ga kgꞌui ba xgaa-xgaa sam kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba cara xua hãa khama.
\v 7 Eẽ xu ko Misia dim xgꞌaekum koe cúù, ka xu kò Bitunia dim xgꞌaekum koe xu gha tcãà sa xꞌãà máá, igabam kò Jesom dim Tcꞌẽe ba táá kgoara máá xu.
\v 8 Khama xu kò Misia dim xgꞌaekum koe tcana nqáé, a Teroa dim xꞌáé-dxoom koe síí.
\v 9 Eẽm ntcùúm kam kò Paulo Maketonia dim khóèm dis xꞌáí sa bóòkaguè, me téé-tẽe a ko dtcàrà me a ko máá: “Tchoaba naka Maketonia koe hàà hùi ta a,” témé.
\v 10 Eẽm ko Paulo ẽes xꞌáí sa bóòa xgꞌara ka xae kò qháése Maketonia koe xae gha síí sa kgꞌónòsea máá, gaa koe xae gha qãè tchõàn síí xgaa-xgaa ne sam kò Nqari ba tciia máá xaea hãa sa xae kò bóòa tcgꞌòóa khama.
\s Filipi koes ko Lidia Jesom koe dtcòm̀
\p
\v 11 Teroa koe xae ko skepes cgoa guu ka xae kò tchànose Samoterake koe qõò, a xùrikom cáḿ ka Neapolise koe síí.
\v 12 Gaa koe xae kò guu a Filipi koe síí tcãà, kaiam xꞌáé-dxoom Maketonia dim xgꞌaekum di ba, Roma dim nqõóm di qarian dòm̀ qꞌoo koe hãa ba. Eẽm xꞌáé-dxoom koe xae kò cgꞌorò cáḿ-coan séè.
\p
\v 13 Sabata dim cáḿ ka xae kò \add xꞌáé-dxoom dis\add* heke-kgꞌáḿs koe tcgꞌoa, a tshàam koe síí, còrè di qgáìa ne ko gaa koe hàna, ta xae kò tcꞌẽea khama. Khóè zi ẽe kò gaa koe xgꞌaea hãa zi cgoa xae kò ntcõó a kgꞌui.
\v 14 Gazi ka cꞌẽe sa kò Lidia si i, Tiatira dim xꞌáé-dxoom di sa, Nqari ba kòo còrè sa, ncẽe kò ko nco̱à a tca̱àko qgáían tꞌõè xꞌámágu sa. Paulom ko kgꞌui zi gúù zis kò qarika komsana, Nqari ba kò xgobekgꞌam tcáó sia hãa khama.
\v 15 Eẽ ne ko gasá hẽé naka gas dim xꞌáé-qꞌoom di ne hẽéthẽé tcguù-tcguuè, kas ko xꞌáéa sa koe tciia úú xae e, a máá: “Ncẽè Xꞌaigam \add Nqarim\add* koe dtcòm̀ar khóèr ii sa xao kò bóòa hãa ne méé xao nxãaska xꞌáéa te koe hàà, naka tíí cgoa hãa,” témé. A kò qarika dtcàrà xae e, xae síí cgae si.
\s Pauloa tsara Silasea tsara qáé-nquum koe
\p
\v 16 Cꞌẽem cáḿ ka, ẽe xae xóé a ko còrè dim qgáìm koe qõò ka xae kò qãàs cgoa xgꞌae, ncẽe kò tcꞌẽean úúa sa, hààko zi gúù zi gha nxàe di i sa, ncẽe kò ko hààko kúrúse zi gúù zi nxàean ka gas ka qꞌõòse ga ne káí marian kúrúa máá sa.
\v 17 Ncẽes cóá sa kò Pauloa xae qꞌaua xùri, a ko máá: “Ncẽe xu khóè xua kaisase tcꞌamaka hãam Nqarim di xu qãà xu u, ncẽe ko kgoarase tu gha di dàòan ka bìrí tu u xu,” témé.
\v 18 Káí cáḿa nes kò séè a ncẽes gúù sa kúrú, me Paulo xgꞌaì a ba a ka̱bise a dxãwa tcꞌẽe ba bìrí a máá: “Jeso Krestem cgꞌõè kar ko bìrí tsi, a ko máá, gas koe méé tsi tcgꞌoa,” témé. Me dxãwa tcꞌẽe ba gaa xꞌaè kaga tcgꞌoa cgae si.
\p
\v 19 Eẽ xu ko qꞌõòsea xu bóòa qꞌãa, gaicara xu marian hòò tite sa, ka xu ko Pauloa tsara Silasea tsara qgóó a xꞌámágu dis qgáìs koe úú, tcꞌãà-cookgꞌai xu koe.
\v 20 Eẽ xu ko Roma di xu kaia xu cookgꞌai koe síí cgoa tsara a ka xu kò máá: “Ncẽe tsara khóè tsara Juta tsara a, a ko xꞌáé-dxoom koe ncõoan kúrú,
\v 21 a tsara a ko gataga tãá cauan khóè ne xgaa-xgaa, Roma di ta khóè ta di xꞌáèan koe tcꞌẽese tama a, ta dtcòm̀ m tama,” témé.
\p
\v 22 Si kò xgꞌaes khóè ne di sa thẽé qaru cgae tsara a, xu kò Roma di xu kaia xu qgáían méé tsara tcgꞌòó cgaeè naka qoaè sa xꞌáè.
\v 23 Eẽ tsara ko thõòkase xgꞌáḿmèa xgꞌara ka tsara kò qáé-nquum koe tcãàè, me kò kòre-kgꞌao ba qãèse méém kòre tsara a sa xꞌáèè.
\v 24 Eẽm kò máàèa hãa xꞌáèa nem kò tséékagu, a ba a kò qꞌoo koe hànam qáé-nquu-coam qꞌoo koe tcãà tsara a, a hìi-tcúrían koe nqàrèa tsara qáéa ntcòo. \fig |LB00337.tif| col|||Paulo ba hẽé naka Silase ba hẽéthẽé tsara qáé-nquus qꞌoo koe|16:24\fig*
\p
\v 25 Ntcùú nqáè ka tsara ko Pauloa tsara Silasea tsara còrè, a Nqari ba ciian nxáèa máá, xu kò cꞌẽe xu khóè xu qáéèa kò hãa xu kóḿ tsara a.
\v 26 Si kò kúúga kaias cgùrus nqõóm di sa kúrúse, si kò qáé-nquum ko tcꞌamkgꞌaia sa koe tshàoèa hãas tshoa-tshoase-qꞌoo sa ko̱ri, i kúúga wèé qáé-nquuan di kgꞌáḿan xgobekgꞌamse, i wèém khóèm di táùan kgoarase.
\v 27 Eẽm ko qáé-nquum dim kòre-kgꞌao ba tẽe kam kò bóò i qáé-nquum di kgꞌáḿan xgobekgꞌamsea hãa, kam ko ntcàu ba tsgúùa tcgꞌòó a cgꞌõose ka hẽé, khóè xua qgóéa hãa, tam kò tcꞌẽea hãa khama.
\v 28 Igabam kò Paulo ba kaisase qꞌau a máá: “Táá tshúù gúù kúrú cgaese guu, wèéa xae ga ncẽe koe hàna ke,” témé.
\p
\v 29 Me qáé-nquum dim khóè ba xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúù sa dtcàrà a qháése tcãà, si kò cgùru sa tcãà me, me kò Pauloa tsara Silasea tsara nqàrè-kgꞌam koe cgꞌáé.
\v 30 A ba a tchàa koe tcgꞌòó tsara a, a tẽè tsara a, a máá: “Khóè tsaoè, dùú sa ra gha kúrú a nxãasega \add Nqarim di\add* kgoarakuan hòò?” témé.
\v 31 Tsara xo̱a me a máá: “Xꞌaigam Jesom koe dtcòm̀, tsáá hẽé naka xꞌáéa tsi di ne hẽéthẽé tu, nxãaska tu gha kgoaraè ke,” témé.
\v 32 Ka tsara kò Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim kgꞌui ba gabá hẽé, naka wèé ne ẽe kò gam xꞌáé koe hàna ne hẽéthẽé bìrí.
\p
\v 33 Eẽm ntcùúm kagam kò qáé-nquum dim kòre-kgꞌao ba séè tsara a, a síí gatsara di chìbian xgꞌaà-kgꞌam, ne kò gaa xꞌaè kaga gabá hẽé naka gam dis xꞌáé-qꞌoos di ne hẽéthẽé tcguù-tcguuè.
\v 34 A ba a gam dim nquum koe úú tsara a, a tcꞌõoan máà tsara a. Gabá hẽé naka gam dis xꞌáé-qꞌoos di ne hẽéthẽéa kò qãè-tcaoan ka cgꞌoè cgaeè, ncẽeska ne Nqarim koe dtcòm̀a hãa khama.
\p
\v 35 Xùrikom \add cáḿ ka\add* ntcùúkgꞌai cgoa di xꞌaè ka xu kò Roma di xu kaia xu xꞌáèan pirisean cgoa tsééa úú ncẽe kò máá: “Eẽ tsara khóè tsara kgoara naka tsara qõò,” témé e.
\v 36 Me qáé-nquum dim kòre-kgꞌao ba gaa kgꞌuian Paulo ba bìrí a máá: “Kaia xu ncãa kgoaraè méé tsao di xꞌáèan tcgꞌòó, ke tsao ncẽeska tòókuan cgoa tcgꞌoa naka qõò,” témé.
\p
\v 37 Igabam kò Paulo bìrí xu a máá: “Khóè ne cookgꞌai koe ne kò xgꞌáḿ tsam m, qãèse tẽèa cgáé-cgae naka chìbi-chibi tsam m tamasega, Roma di tsam khóè tsam m igaba, a kò qáé-nquum koe tcãà tsam m, ka xua ko ncẽeska tsꞌãà ka tcgꞌòó tsam m sa tcꞌẽe? Cuiskaga a! Gaxu méé xu hàà naka hàà gaxu ka tcgꞌòó tsam m,” témé.
\p
\v 38 Pirise xua kò Roma di xu kaia xu ncẽe kgꞌuian bìrí. Eẽ xu ko Roma di tsara khóè tsara ii sa kóḿ ka xu kò qꞌáò,
\v 39 a xu a hàà qgóóa-máákuan dtcàrà, a tcgꞌòó tsara a, a dtcàrà tsara a, xꞌáé-dxoom koe tsara gha tcgꞌoa sa.
\v 40 Tsara ẽe tsara ko qáé-nquum koe guu ka Lidia sa dàra, ka tsara kò gaa koe dtcòm̀-kgꞌao ne cgoa xgꞌae, a tsara a ghùi-ghui tcáó ne ko kgꞌuian máà ne, a xgoaba.
\c 17
\s Tesalonika koe
\p
\v 1 Eẽ tsara ko \add Pauloa tsara Silasea tsara\add* Amfipolise hẽé naka Apolonia hẽéthẽé tchoaba ka tsara kò síí Juta ne dim còrè-nquum Tesalonika koe hàna hãam koe tcãà. \fig |HK00371.tif| span|||Skepe zi dis téé-qꞌoos Tesalonika di sa, skepe zi úúa hãa sa|17:1-10\fig*
\v 2 Me Paulo caua ba \add a kò ii khama\add* síí còrè-nquum qꞌoo koe tcãà, a nqoana xu cáḿ xu Sabata di xu séè a qarika khóè ne cgoa kgꞌui, \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi koe guu a.
\v 3 A ba a ka̱bi, a bìría kgꞌónò ne, qaase i ko Krestem \add ncẽe nqòòkaguèa\add* ba méém xgàrase naka ba xꞌooan koe tẽe sa. Bìrí nem kò a máá: “Jesom ncẽer ko bìrí tu u ba, Gaam Krestem ga Me e,” témé.
\v 4 Ne kò cꞌẽe ne \add Juta ne\add* ncẽe kò ncẽe gúùan kóḿ ne kaisase nxùrù-tcáóa máá Pauloa tsara Silasea tsara xùria ne. Kaias xgꞌaes Nqari ba ko còrè ne Gerika ne di sa hẽé, naka káí zi khóè zi tcꞌamaka hàna téé-qꞌooan di zi hẽéthẽé e kò ii.
\p
\v 5 Igaba ne kò cꞌẽe ne Juta ne tau di ne e khama ne kò cꞌẽe ne khóè ne dàòan qàe koe xꞌãèa hãa ne cgꞌãè cau ne xgꞌae-xgꞌae a tshúùan ghùi. Jasonem dim xꞌáé ba ne kò qaru cgae, síí ne gha Pauloa tsara Silasea tsara qaara tcgꞌòó a khóè ne cookgꞌai koe úú tsara a ka.
\v 6 Igaba ẽe ne kò táá hòò tsara a ka ne kò Jasone ba hẽé naka cꞌẽe ne dtcòm̀-kgꞌao ne hẽéthẽé tcéèa tcgꞌòó, a xꞌáé-dxoom di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu koe úú ne, a qꞌau a máá: “Khóè tsara ncẽe kò ko nqõó ba tshúù-tshuu tsara ncẽeska ncẽe koe hàna,
\v 7 me Jasone ba xꞌáéa ba koe tciia tcãà tsaraa hãa. Xu ko wèéa xu ga \add Roma ne dim xꞌaigam\add* Kaesaram di xꞌáè-kgꞌáḿan xguì, a kò máá: ‘Cꞌẽem Xꞌaigam Jeso ta ko ma tciiè ba hãa,’” témé.
\v 8 Eẽ ne ko khóè ne hẽé naka tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽé ncẽes gúù sa kóḿ ka ne kò kaisase xgꞌaì.
\v 9 Xu \add kaia xu\add* Jasone ba hẽé naka cꞌẽe ne hẽéthẽé surutakagu, a guu ne ne qõò.
\s Pauloa tsara Silasea tsara Berea koe
\p
\v 10 Eẽm ntcùúm kaga ne kò kúúga dtcòm̀-kgꞌao ne, Pauloa tsara Silasea tsara Berea koe tsééa úú. Eẽ tsara ko síí ka tsara kò Juta ne dim còrè-nquum koe tcãà.
\v 11 Berea di ne khóè ne ko qãè ne khóè ne e Tesalonika di ne khóè ne ka tꞌõè-tcáó ne, khama ne kò kgꞌui ba wèé tcáóa ne ka séèa mááse, a ne a kò \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi wèé cáḿ ka nxárá, Paulom kgꞌuia hãas tseegu ii sa ne kò bóò kgꞌoana hãa khama.
\v 12 Ne kò káí ne dtcòm̀, káí zi khóè zi tcom-tcomsa zi Gerika di zi hẽé naka káí xu khóè xu Gerika di xu hẽéthẽéa kò dtcòm̀.
\p
\v 13 Igabaga ẽe ne ko Juta ne Tesalonika koe hàna ne Paulom ko Nqarim dim kgꞌui ba Berea koe xgaa-xgaa sa kóḿ, ka ne kò gaa koe síí, a síí ncõoan ghùi.
\v 14 Ne nxãaska dtcòm̀-kgꞌao ne Paulo ba tshàa-dxoom qàe koe qháése tsééa úú, igaba tsara kò Silasea tsara Timoteo tsara Berea koe qaù.
\v 15 Eẽ kò Paulo ba úúa tòó xu khóè xua kò Atene noose qõò cgoa me, a síí Berea koe ka̱bise, Silasea tsara Timoteoa tsara méé tsara qháése síí cgae me di xꞌáè-kgꞌáḿan cgoa.
\s Paulo ba Atene koe
\p
\v 16 Eẽm kò Paulo qanega Atene koe Silasea tsara Timoteoa tsara qãà hãa, kam kò ẽem ko xꞌáé-dxoom koe i kúrúa mááseèa hãa nqárìan cgꞌoèa hãa sa bóò ka kaisase tshúù-tcao.
\v 17 A ba a kò ko wèé cáḿ ka còrè-nquum koe Juta ne hẽé, qhàò zi di ne ncẽe Nqari ba kò ko còrè ne hẽé, naka khóè ne ncẽe kò ko wèé cáḿ ka gúù zi ko xꞌámáguèm qgáìm koe nqáé ne hẽéthẽé cgoa qarika kgꞌui.
\v 18 Xu kò gataga thẽé cꞌẽe xu Epikuria hẽé naka Setoike hẽéthẽé \add di sara dtcòm̀ sara\add* di xu qꞌãa-kgꞌao xu ntcoeku cgoa me. Cꞌẽe xua kò ko máá: “Dùús tcꞌamkgꞌai koe ba gáé ko ncẽem khóè ba kgꞌui?” témé. Xu cꞌẽe xu xo̱a a máá: “Kúrúa mááseèa nqárìan kam ko kgꞌui khama i xám̀,” témé. Paulo ba kò ko Jesom ka hẽé naka xꞌooan koe tẽes ka hẽéthẽé xgaa-xgaa domka xu kò ko ncẽeta méé khama.
\v 19 Ne nxãaska tcꞌãà-cookgꞌai xu dis xgꞌaes Areopago ta ko ma tciiès cookgꞌai koe séè a úú me, a máá: “Qꞌãa kgꞌoana ta hãa, dùútsa xgaa-xgaas ka̱bas ka tsi ko kgꞌui sa.
\v 20 Cꞌẽe zi gúù zi ẽe ta ko kóḿ tsi tsi ko nxàe zia gatá koe are-aresa zi i, ta dùú zi ko nxàe sa qꞌãa kgꞌoana,” ta ne méé.
\v 21 Wèé ne xꞌãè-kgꞌao ne Atene di ne hẽé naka tãá xu nqõó xu koe guua ne khóè ne, ncẽe kò gaa koe xꞌãèa hãa ne hẽéthẽéa kò ko tcꞌẽe, gane di xꞌaèan ne gha ka̱base ne ko nxàe a ko kóḿ zi gúù zi koe nqáékagu sa.
\p
\v 22 Me kò nxãaska Paulo ba Areopagom dis xgꞌaes nqáè koe tẽe a téé a máá: “Gaxao khóè xao Atene di xao koer ko wèé zi dàò-kgꞌáḿ zi koe bóò, dtcòm̀an xao úúa hãa sa.
\v 23 Eẽr kòo caate gatu dim xꞌáé-dxoom koe kar kò ẽe tu ko còrè zi qgáì zi bóò kar kò altaram ncẽeta ma góásea hãa ba bóò: ‘NQARIM CꞌÚÙSEA HÃAM DI BA,’ ta ko mééè ba. Tu kò dìím ii sa tu cꞌúùa hãa igaba còrè Me, ra ko ncẽeska Gam kar ga bìrí tu u sa tcꞌẽe.
\p
\v 24 “Nqarim ga Me e, ncẽe nqõómkgꞌai hẽé naka wèé zi gúù zi gaam koe hãa zi hẽéthẽé kúrúa hãa ba. Xꞌaigam nqarikgꞌai hẽé naka nqõómkgꞌai hẽéthẽé di ba, khóèan tshàu ka kúrúèam tempelem koe xꞌãè tama ba,
\v 25 kana cꞌẽe gúù ko qaa khóè khama ma khóèan tshàu ka kúrúa mááè tama ba, Gabá ko wèé khóèan ga kgꞌõèan hẽé naka sónòan hẽé naka wèés gúù sa hẽéthẽé máà khama.
\v 26 Cúím khóèm koem guu a \add nqõóm di zi\add* qhàò zi wèé zi kúrúa hãa, wèém nqõóm koe zi gha xꞌãè ka, Me xꞌaèan hẽé naka hàà zi ko xꞌãè qgáìan hẽéthẽé qꞌaa-qꞌaa máá zia hãa.
\v 27 Nqari ba ne gha nqòòan úúa hãase qaa ka, a gha cꞌẽedaoka ẽe ne ko qaa Me ka hòò Me. Gatàm ma gatá wèé ta ka nqúù tama igaba.
\v 28 Ncẽe ta ko cꞌẽea ta méé khama a ko máá:
\q1 ‘Gam koe ta kgꞌõèa, a ko qõòa te, a hàna hãa.’
\m Ncẽe ne ko gatu di ne dqo̱m̀-kgꞌao ne méé a ko máá,
\q1 ‘Gatá igaba ta thẽé Gam di ta cóá ta a,’
\m témé khama.
\p
\v 29 “Ncẽe ta Nqarim di ta cóá ta ii, ka méé ta táá tcꞌẽea máá, Nqari ba khóèan tshàu ka kúrúèa hãa, kana tꞌõè nxõ̱án tca̱àko hẽé naka seleferan hẽéthẽé cgoa kúrúèa hãa, ta tcꞌẽea guu.
\v 30 Nqari ba xgꞌao ko khóè ne di tcꞌirì-tcꞌirisean bóòa guu, igabagam ko ncẽeska wèé zi qgáì zi koe khóèan bìrí, kúrúa mááseèa hãa nqárìan méé ne tcgꞌoaragu, naka gane di chìbian koe tcóóse sa.
\v 31 Cáḿ bam tòóa hãa, Gam kam gha nqõó ba bóò qꞌoo a Gam nxárá tcgꞌòóa hãam Khóèm cgoa xgàra me ba khama. Ncẽe sa tseegu si i sam wèé ne khóè ne xꞌáía hãa, xꞌooan koe ghùia ba ka.
\p
\v 32 Eẽ ne ko Paulo ba kóḿ me ko xꞌooan koe ghùiès ka kgꞌui, ka ne kò cꞌẽe-kgꞌáía ne tsa̱ruan kúrú u, igaba ne kò cꞌẽe ne máá: “Gaicara tsi gha ncẽes gúùs ka kgꞌui sa ta ko tcꞌẽe,” témé.
\v 33 Me nxãaska Paulo gane xgꞌaeku koe tcgꞌoa.
\v 34 Igaba xu kò cꞌẽe xu khóè xu hàà cgae me, a xu a dtcòm̀. Gaxu cgoam kò Dionisio, Areopagom xꞌáé di ba, xgꞌaes dim tcꞌãà-cookgꞌai ba hẽé naka cꞌẽes khóès Damarise ta ko ma tciiè sa hẽé, naka cꞌẽe ne hẽéthẽé hàna.
\c 18
\s Paulo ba Korinta koe
\p
\v 1 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Paulo ba Atene koe guu a ba a Korinta koe qõò,
\v 2 a ba a kò gaa koe Akilam cgoa xgꞌae, ncẽe kò Juta dis qhàòs di ii ba, Ponto koe kò ábàèa ba, me kò gam dis khóès Perisilas cgoa Italea koe guu a ka̱basega hààraa, Kelaodiase ba kò wèé ne Juta ne ẽe Roma koe hãa ne méé ne tcgꞌoa di xꞌáèan tcgꞌòóa hãa khama. Me kò Paulo gaa koe síí xgꞌae cgoa khara a,
\v 3 a ba a kò síí hãa cgoa khara a, a tséé cgoa khara a, gakhara khamam kò ko ma xgàuèko nquu-coan kúrú khama.
\v 4 Wèé cáḿan Sabata di kam kò ko còrè-nquuan koe khóè ne cgoa qarika kgꞌui, a ba a kò ko Juta ne hẽé naka Gerika ne hẽéthẽé tchàno dàòan xꞌáí.
\p
\v 5 Eẽ tsara ko Silasea tsara Timoteoa tsara Maketonia koe síí tcãà kam kò Paulo qãè tchõàn xgaa-xgaa koe tcãàn tcáó, a kò Juta ne Jesom ka nxàea tseegukagua máá, \add nqòòkaguèam\add* Krestem ga Me e sa.
\p
\v 6 Igaba ẽe ne kò Juta ne Paulo ba ntcoe, a ne a ko cgꞌãèse gam ka kgꞌui, kam kò qgáía ba di tsharàn qãè-qãe, a ba a bìrí ne a máá: “Gatu tcúú koe i cúíaga cꞌáòan cgꞌoèa hãa, tíí ra tchàno ra a. Ncẽe koe guus kar ko tãá zi qhàò zi di ne koe qõò,” témé.
\v 7 Me Paulo ba còrè-nquum koe guu, a ba a cꞌẽem khóèm Titio Juseto ta ko ma tciièm dim nquum ncẽe kò qàea ba koe hãam koe síí tcãà, ncẽe kò ko Nqari ba còrè ba.
\v 8 Ne kò còrè-nquum dim tcꞌãà-cookgꞌaim Kerisepo ba gam xꞌáé-qꞌoo di ne hẽéthẽé cgoa Xꞌaigam koe dtcòm̀. Ne kò káí ne cꞌẽe ne Korinta koe kò xꞌãèa hãa ne ncẽe qãè tchõàn kóḿ, a ne a kò dtcòm̀, a tcguù-tcguuè.
\p
\v 9 Cꞌẽem ntcùúm kam kò Paulo Xꞌaigam ka bóòkaguè, Me Xꞌaiga ba kgꞌui cgoa me, a ba a máá: “Táá bèe guu, igaba méé tsi kgꞌama kgꞌui naka táá nqoo guu,
\v 10 Tíí ra tsáá cgoa hãa, i cúí khóè ga gaan di tshàuan tòó cgae tsia hãa tite, ncẽem xꞌáé-dxoom koer káí ne khóè ne úúa hãa ke,” tam méé.
\v 11 Me kò nxãaska Paulo gaa koe kuri ba hẽé naka 6 nxoean hẽéthẽé hãa, a khóè ne Nqarim dim kgꞌui ba xgaa-xgaa.
\p
\v 12 Igabaga ẽem ko Galio Akaia dim tcꞌãà-cookgꞌai ba tòóè ka ne kò Juta ne Paulo ba xgꞌaea máá a qaru cgae, a ne a qhàìs koe úú me, síím gha chìbi-chibiè ka,
\v 13 a ne a kò máá: “Ncẽem khóè ba ko khóè ne qgꞌáì, a ko máá, Nqari ba méé ne còrè, témé, sita di xꞌáèan koe qaase tamas gúù sa,” ta ne méé.
\p
\v 14 Igaba ẽem Paulo ba kgꞌui kgꞌoana hãa kam ko Galio ba Juta ne bìrí a máá: “Ncẽè gatu Juta tu kò cgꞌãè gúùan kúrú dis chìbi sa kana xgóàs chìbi sa kúrúa hãa, ner ga kò komsana tua hãa.
\v 15 Igaba tséékaguèa xu kgꞌui xu hẽé, naka cgꞌõèan hẽé naka gatu di xꞌáè-kgꞌáḿan hẽéthẽé di zi tẽè zi i, ke tu gatu bóòa mááse tu ga ma kgꞌónò zi sa. Cuiskagar tíí gaa zi di dàòan bóòa tcgꞌòóa máá tu u tite ke,” tam méé.
\v 16 A ba a nxãaska qhàìs koe xhàiagu ne.
\v 17 Ne kò wèéa ne còrè-nquum dim tcꞌãà-cookgꞌaim Sosetenese ba qaru cgae. A ne a qhàìs cookgꞌai koe xgꞌáḿ me. Igabam kò Galio ba táá cgꞌárés kaga nqábé ne.
\s Paulo ba ko Antioke koe ka̱bise
\p
\v 18 Paulo ba ko Korinta koe tcꞌãòa xꞌaè-coan dtcòm̀-kgꞌao ne cgoa xꞌãè, a ba a nxãaska Perisila khara Akila khara cgoa xgoaba a skepes cgoa Siria koe qõò. Eẽm ko Kenkerea koe síís cookgꞌai koem kò tcúúa ba dqòm, gaìseam kò hãas gaìses domka.
\v 19 Ne Efeso koe síí tcãà, ncẽe gaa koem kò Paulo síí Peresila khara Akila khara qaù koe. A ba a gabá síí còrè-nquum koe tcãà, a ba a síí Juta ne cgoa qarika kgꞌui.
\v 20 Eẽ ne ko khóè ne dtcàrà me, cgꞌárésem gha hãa cgoa ne sa, kam kò xguì.
\v 21 Igabaga ẽem ko xgoaba kam kò xꞌáè ne a máá: “Ncẽè Nqarim kò ncàm̀a hãa ner gha ka̱bise cgae tu u,” témé. A ba a nxãaska Efeso \add dim xꞌáé-dxoom\add* koe skepes cgoa qõò.
\p
\v 22 Eẽm ko Kaesarea \add dim xꞌáé-dxoom\add* koe síí skepes cgoa tcãà, kam ko gaa koe guus ka kerekes \add Jerusalema koe hànas koe\add* síí tcãà, a khóè ne tsgám̀kagu a ba a nxãaska Antioke \add dim xꞌáé-dxoom\add* koe ka̱bise.
\ms Paulom di xgaa-xgaan dis qõòs nqoana di sa (18:23–21:16)
\s Apolose ba Efeso hẽé naka Korinta hẽéthẽé koe
\p
\v 23 Gaa koem kò xꞌaè-coa séè a hãa, a ba a nxãaska wèém xgꞌaekum Galatia dim koe hẽé naka Ferugia dim di xu xꞌáé xu koe hẽéthẽé tcana te, a ko wèé ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne qari-qari.
\p
\v 24 Me cꞌẽem Jutam Apolose ta ko ma tciiè ba, Efeso \add dim xꞌáé-dxoom\add* koe hàà, ncẽe kò Alekesanteria \add dim xꞌáé-dxoom\add* koe ábàèa ba. Qãèse ko kgꞌuim khóè me e kò ii, Nqarim di zi Tcgãya zi kò qãèse qꞌana ba.
\v 25 Gatagam kò Nqarim dim dàò ba qãèse xgaa-xgaaèa, a ko kgoara-tcaoase kgꞌui, a ko Jesom ka tseeguse xgaa-xgaa, Johanem di tcguù-tcguukuan ka cúím kò qꞌana igaba.
\v 26 Tshoa-tshoam kò a còrè-nquum qꞌoo koe kgoarasease kgꞌui. Eẽ khara ko Perisila khara Akila khara kgꞌuia ba kóḿ kaga khara ko xꞌáéa khara koe séè a úú me, a síí Nqarim dim dàòm ka qãèse cgꞌoèase bìrí me.
\p
\v 27 Me nxãaska Apolose Akaia \add dim xgꞌaekum\add* koem gha qõò sa bìríse, ne kò dtcòm̀-kgꞌao ne Efeso koe hàna ne hùi me, a tcgãya sa dtcòm̀-kgꞌao ne Akaia koe hàna ne góá máá, a kò dtcàrà ne, qãèse ne gha hààkagu me sa. Eẽm ko síí gaa koe tcãà kam kò gane ẽe kò Nqarim di cgóm̀kuan domka dtcòm̀-kgꞌao ii ne kaisase hùi.
\v 28 Wèém khóèm cookgꞌai koem kòo Juta ne cgoa ntcoeku khama, a \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi cgoa xꞌáí, Jeso ba \add nqòòkaguèam\add* Krestem ga Me e sa.
\c 19
\s Paulo ba Efeso koe
\p
\v 1 Eẽm kò qanega Apolose Korinta koe hãa, kam kò Paulo nqõóm nqáè koe tchoaba a nqáé, a ba a Efeso koe síí tcãà. Gaa koem kò cꞌẽe xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa xgꞌae.
\v 2 Kam ko tẽè xu a máá: “Xgꞌao xao ko dtcòm̀ ka xaoa xgꞌao Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hòò?” témé. Xu xo̱a me a máá: “Qanega xae Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka kóḿ ta ga hãa,” témé.
\v 3 Me tẽè xu a máá: “Kháé nxãaska xaoa dùútsa tcguù-tcguukus ka tcguù-tcguuèa?” témé. Xu xo̱a me a máá: “Johanem dis tcguù-tcguuku si i,” témé.
\v 4 Me Paulo máá: “Johanem dis tcguù-tcguuku sa chìbian koe tcóóse a Nqarim koe ka̱bisean di si i. Khóè nem kò bìrí, Gaam ẽe ko gam qãá qꞌoo koe hààm koe ne gha dtcòm̀ sa, ncẽe Jeso ba,” tam méé.
\p
\v 5 Ncẽe sa xu kò kóḿ ka xu kò Xꞌaigam Jesom di cgꞌõèan koe tcguù-tcguuè.
\v 6 Eẽm ko Paulo gaxu koe tshàua ba tòó kam kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba tcãà cgae xu, xu tãáka ta̱man ka kgꞌui, a xu a porofita.
\v 7 Wèéa xu kò 12 xu khóè xu u.
\p
\v 8 Me kò Paulo ba còrè-nquum qꞌoo koe tcãà, a gaa koe nqoana nxoean Nqarim di xꞌaian ka kgoarasease kgꞌui, a ko tẽèku a ko xo̱aku cgoa ne.
\v 9 Igaba ne ko cꞌẽea ne kóḿan xguì, a ne a táá dtcòm̀, a ne a ko khóè ne cookgꞌai koe \add Nqarim dim\add* dàòm ka cgꞌãèse kgꞌui. Me kò Paulo ba nxãaska guu ne, a ba a xgaa-xgaase-kgꞌao xu séè, a wèém cáḿ ba Turano dim xgaa-xgaa-nquum koe qarika kgꞌui.
\v 10 Ncẽe sa kò cám̀ kurian séè, nxãasega ne gha wèé ne Asia dim nqõóm koe kò xꞌãèa hãa ne Juta ne hẽé naka Gerika ne hẽéthẽé Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim kgꞌui ba kóḿ ka.
\s Sekefam di xu cóá xu
\p
\v 11 Me kò Nqari ba Paulom di tshàuan cgoa are-aresa zi xꞌáí zi kúrú,
\v 12 i kò ẽem kò khùbuan tchùu cgoa qgáían hẽé naka tcꞌamakam ko hã̱a qgáían hẽéthẽé tsàako ne khóè ne koe séè a úúè, i tcììan guu ne, i dxãwa tcꞌẽean tcgꞌoaragu ne.
\p
\v 13 Xu kò nxãaska cꞌẽe xu Juta xu, ncẽe kòo nqõó ba nxa̱ma-nxa̱ma a ko caate xu, gane ẽe kò dxãwa tcꞌẽean ka cgꞌoè cgaeèa ne koe tshoa-tshoa a dxãwa tcꞌẽean tcgꞌòó, Xꞌaigam Jeso Krestem dim cgꞌõè ba tciian ka, a xu a kò máá: “Jesom cgꞌõè kar ko xꞌáè tsi, ncẽe Paulom kò Gam ka xgaa-xgaa ba, a ko máá, tcgꞌoa,” témé.
\v 14 Juta ne dim kaiam peresitim Sekefam di xu cóá xu 7 xua kò ncẽes gúù sa kúrú.
\v 15 Igabam kò dxãwa tcꞌẽe ba xo̱a xu a máá: “Jeso bar qꞌana, a ra a Paulom ka qꞌana, ka xaoa gaxao dìí ga xaoa?” témé.
\v 16 Me kò dxãwa tcꞌẽean úúam khóè ba nxàì cgae xu, a ba a wèéa xu ga tàà. Xgꞌáḿ xum kò a thõò-thõo xu, xu kò nquum koe guu a hã̱a tamase qgóéa tcgꞌoa.
\p
\v 17 Ne kò wèé ne Juta ne hẽé naka Efeso koe xꞌãèa ne Gerika ne hẽéthẽé ne ncẽe gúùan qꞌãa. Wèéa ne ga kò qꞌáòs ka tcãàè, i kò Xꞌaigam Jesom di cgꞌõèan kaikaguè.
\v 18 Ne kò káí ne dtcòm̀, a ne a hàà gane di zi tséé zi ẽe ne kò kúrú zi cgꞌãè zi nxàe.
\v 19 Káí ne ẽe kòo tsoòan ka xgaa-xgaase nea kò gane di zi tcgãya zi óága, a ne a síí wèé khóèan cookgꞌai koe dàò zi. Gaa zi tcgãya zi di mari ne kòo nxárá xgꞌae ne i 50,000 xu qano mari xu selefera di xu khama noo.
\v 20 Me kò ncẽem dàòm ka Xꞌaigam dim kgꞌui ba kaisase càùse a kaisa qarian úú.
\s Ncõo sa Efeso koe
\p
\v 21 Ncẽe zi gúù zi ko kúrúsea xgꞌara kam kò Paulo bìríse, Maketonia hẽé naka Akaia hẽéthẽé koem gha nqáé a Jerusalema koe qõò sa, a máá: “Gaa koer ko síí hẽéa xgꞌara ne méér Roma koe síí dàra,” témé.
\v 22 Me kò cám̀ tsara hùi-kgꞌao tsara gam di tsara, Timoteo ba hẽé naka Eraseto ba hẽéthẽé tsara Maketonia koe tsééa úú. A ba a gabá xꞌaè-coa ba Asia dim nqõóm koe qaù.
\p
\v 23 Gaam xꞌaèm ẽem kas kò kaias ncõo sa \add Nqarim dim\add* dàòm ka tcãà.
\v 24 Me kò cꞌẽem khóèm Demeterio ta kò ma tciiè ba hàna, seleferan di gúùan kòo kúrú ba, tempelem \add cꞌẽes nqárìs\add* Aretamese dis di sere-serean ko seleferan cgoa kúrú ba, i kòo gam di tsééan káí marian óága \add gam cgoa kò kúrú xu\add* tséé-kgꞌao xu koe.
\v 25 Kam ko gaa xu \add tséé-kgꞌao xu\add* hẽé naka cꞌẽe xu gatà iise ko tséé xu hẽéthẽé tciia xgꞌae, a ba a máá: “Khóè xaoè, qꞌana xaoa, ncẽes tséés koe xae qguù sa úúa hãa sa.
\v 26 Ncẽeska xao bóò a kóḿa hãa, ncẽem khóèm Paulo ba káí khóèan qgꞌáìa hãa sa, Efeso dim xꞌáé-dxoom koe cúí tamase, igaba wèém nqõóm Asia dim koe ga hẽéthẽé e, a ba a ko tshàu cgoa kúrúèa nqárìa ne nqárì tama a, témé, a tcꞌãòa hãa khóèan séèa ka̱bia hãa.
\v 27 Cgꞌãès gúù sa gha hàà kúrúse, sixae dis tséés qãè sa cgꞌãa-cgꞌana di iise cúí bóòè tite, igabam gha thẽé tempelem kaias nqárìs Aretameses di ba kgꞌamaga káà hùise hãa, i gha gataga thẽé gas di dqo̱m̀mèan, nqõó xu Asia di xu koe hẽé naka wèém nqõóm koe hẽéthẽé kaàkaguè!” tam méé.
\p
\v 28 Eẽ ne ko ncẽes gúù sa kóḿ ka ne kò kaisase xgóà, a ne a tshoa-tshoa a qꞌau a máá: “Kaia saa Aretameses Efeso di sa!” témé.
\v 29 Me kò kúúga wèém xꞌáé-dxoo ba kaias tcẽé-tcẽes ka tcãàè. Ne khóè ne kõ̱èan dim qgáìm koe xgꞌae a qàròa tcãà, a ne a kò Paulom cgoa ko qõòa te tsara khóè tsara, Maketonia di tsara, Gaio ba hẽé naka Arisetareko ba hẽéthẽé tsara, kõ̱èan dim qgáìm koe tcéèa tcãà.
\v 30 Paulo ba kò xgꞌaes koe tcãà kgꞌoana, igabaga xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu xgáè-kgꞌam me.
\v 31 Cꞌẽe xu tcꞌãà-cookgꞌai xu Asia dim nqõóm di xu, ncẽe kò gam di ncàm̀-khoe ii xua kò thẽé kgꞌuian tsééa úú, kõ̱èan dim qgáìm koe méém táá síí di i.
\p
\v 32 Si kò xgꞌae sa dùús ko kúrú sa qꞌãa tama. Cꞌẽe nea kò cúís gúùs ka qꞌau, ne ko cꞌẽe ne cꞌẽes ka qꞌau. Ne kò káí-kgꞌaise khóè ne dùús domka ne ko ẽe koe xgꞌaea hãa sa qꞌãa tama.
\v 33 Juta ne kò Alekesantere ba xgꞌaes qꞌoo koe xàbùa tcãà, ne cꞌẽe ne xgꞌaes di ne dùú sam gha kúrú sa bìrí me. Me kò xo̱ara mááse kgꞌoana kam kò tshàua ba cgoa dtcàrà, nqoo ne gha sa.
\v 34 Igabaga ne kò Juta me e sa bóòa qꞌãa, ka ne ko cám̀ aoaran wèéa ne ga cúí koe ntcoon-kgꞌáḿ a qꞌau, a máá: “Aretameses Efeso di sa kaia hãa!” témé.
\p
\v 35 Igabam kò xꞌáé-dxoom dim góá-kgꞌao ba xgꞌae sa nqookagu, a ba a máá: “Efeso di tu khóè tuè, wèém khóè ba qꞌana hãa\f + \fr 19:35 \fk Wèém khóè ba qꞌana hãa - \ft Gerika sa ko máá: “Dìí ba gáé cꞌúùa hãa?” témé.\f*, Efeso dim xꞌáé-dxoo ba kaia hãas Aretameses dim tempelem dim kòre-kgꞌao me e sa, naka nqarikgꞌai koe guu a cgꞌáéa hãas sere-sere sa hẽéthẽé e!
\v 36 Ncẽe zi gúù zia ntcoeè tama, gaa domka méé tu nqooa hãas gúù si i, naka táá cꞌẽe gúù ga qháése kúrú guu.
\v 37 Ncẽe xu khóè xu ncẽe tu ncẽe koe óágara xua tsꞌãà tama, a xu a gataga gatá dis nqárì sa cóè tama.
\v 38 Khama ncẽè Demeterio ba hẽé naka gam di xu tséé-kgꞌao xu hẽéthẽé ko cꞌẽem khóèm cgoa ncõoan úúa hãa ne, xu xꞌaiga-coa xu hàna, i qhàìan xgobekgꞌamsea. Guu xu naka xu gaa koe síí chìbi-chibiku.
\v 39 Igabaga ncẽè xao kò cꞌẽe gúù úúa hãa, ncẽe xao còoka úú kgꞌoana hãa a, ne xao gha kaia xu dis xgꞌaes cookgꞌai koe nxàe e.
\v 40 Ncẽe i ma ncẽe cáḿ ka ii khama, ta gha ncẽe kúrúseas gúùs ka kaias cgꞌãès qꞌoo koe hãa. Xo̱ara mááse ga káà a, gaan cgoa ta ga ncẽes tcẽé-tcẽe sa ncèèa mááse e khama,” tam méé.
\v 41 Ncẽetam ko mééa xgꞌara kam kò xgꞌae sa qõòa qꞌaakagu.
\c 20
\s Maketonia koe hẽé naka Akaia koe hẽéthẽé e
\p
\v 1 Eẽs ko tcẽé-tcẽe sa chõò kam ko Paulo xgaa-xgaase-kgꞌaoan tciia xgꞌae, a ba a ghùi-ghui tcáó ne, a xꞌáè ne, a ba a tcgꞌoa a Maketonia koe qõò.
\v 2 Eẽ xu qgáì xum ko tchoaba, a kò khóè ne káí kgꞌuian cgoa ghùi-ghui tcáó, a ba a síí Akaia koe tcãà,
\v 3 a gaa koe síí nqoana nxoean xꞌãè. Siria koem kò qõò kgꞌoana kam kò bóòa qꞌãa, Juta xu qgꞌáìkua máá mea hãa sa, khamam kò Maketonia koem gha ka̱bise dis tcꞌẽe sa kúrú.
\v 4 Gam cgoa kò hãa xu khóè xua kò Sopaterem Pirom ka cóásem ncẽe Berea koe guua ba hẽé, naka Tesalonika koe kò guua tsara Arisetarekoa tsara Sekumadua tsara hẽé, naka Gaiom Derebe koe ko guua ba hẽé, naka Timoteo ba hẽé, naka Asia dim nqõóm koe ko guua tsara Tigikoa tsara Terofimoa tsara hẽéthẽé e.
\v 5 Ncẽe xu khóè xu kò sixae cookgꞌai koe qõò, a síí Teroa koe qãà xae e.
\v 6 Igaba xae kò sixae skepes cgoa Filipi koe guu a qõò, péré gãé-gãe úú tamas pérés ko tcꞌõóès kõ̱ès qãá qꞌoo koe. A xae a 5 cáḿan qãá qꞌoo koe Teroa koe síí cgae xu, a xae a kò síí gaa koe 7 cáḿan hãa.
\s Paulom dis dàra sa Teroa koe
\p
\v 7 Tcꞌãà dim cáḿ bekem dim ka xae kò hààra xgꞌae a xae a péréan tcꞌõó. Paulo ba kò khóè ne cgoa qarika kgꞌui, i nxãakgꞌaiga síí ntcùú nqáèan tcãà, xùrikom cáḿ kam gha qõò sam kò dtcãasea hãa khama.
\v 8 Eẽ ta kò xgꞌaea hãam nquum tcꞌamaka hãam koe i kò káí lampian hàna hãa. \fig |LB00235.tif| col|||Tcꞌamaka hẽé naka nqãaka hẽéthẽé qꞌooan úúa hãam nquu ba|20:8\fig*
\v 9 Me kò qárí-kgꞌao-coam Etiko ta ko ma tciiè ba fensteres koe ntcõe, ncẽe kò Paulom kò ko qáòse kgꞌui ka ko kaisase xꞌóm̀a cgꞌáé ba. Tcꞌoms ko tàà me kam kò nqoana dim nquum koe guu a góḿankgꞌai koe cgꞌáé, a síím ko ghùiè ka xꞌóóa.
\v 10 Me kò Paulo ba xõa, a ba a qárí-kgꞌao-coam tcꞌamkgꞌai koe ncemea xòose, a ba a xꞌõàa ba ka xgábé me, a máá: “Táá qꞌae guu, kgꞌõèam hãa ke,” témé.
\v 11 A ba a gaicara tcꞌamaka hãam nquum koe qaò, a síí péréan tcꞌõó. Kgꞌui cgoa nem ko i nxãakgꞌaiga síí cáḿan tcgꞌoa, me xgoaba.
\v 12 Ne kò khóè ne qárí-kgꞌao-coa ba kgꞌõèam hãase \add xꞌáéan koe\add* séè a úú, a ne a kò kaisase qgài-qgai tcáóè.
\s Teroa koe guu a Milete koe qõòa ne
\p
\v 13 Xae xgoaba a skepes qꞌoo koe tcãà a xae a Asose koe qõò, ncẽe gaa koe xae kò Paulo ba síí skepes cgoa séè kgꞌoana koe. Ncẽetam kò ma kgꞌónòsea, nqàrè cgoam kò ko gaa za síí khama.
\v 14 Eẽm ko Asose koe síí xgꞌae cgoa xae e ka xae ko séè me, a xae a skepes cgoa Mitilene koe síí.
\v 15 Qꞌuu dim cáḿ ka xae kò skepes cgoa qõò, a Kiose koe síí tcãà. Eẽm cáḿ qãá qꞌoo koe xae kò tchoaba a síí Samose koe tcãà, a qꞌuu dim cáḿ ka Mileto koe síí.
\v 16 Me Paulo Efeso koem gha nqáé a qõò sa bìríse, nxãasegam gha táá Asia dim nqõóm koe síí qáò xꞌaèan hãa ka. Pentekoste dim cáḿ cookgꞌai kam gha síí Jerusalema koe tcãà sam kò qháéa máána hãa khama.
\s Paulo ba ko Efeso di xu kaia xu cgoa còo di sa kgꞌui
\p
\v 17 Mileto koem ko guu kam kò Paulo ba Efeso koe khóèan tsééa úú, síí i gha kerekes di xu kaia xu tciia máá me ka.
\v 18 Eẽ xu ko gam koe hàà kam ko bìrí xu a máá: “Qꞌana xaoa, ntar kò ko ma kgꞌõè sa, wèé xꞌaèan ncẽer kò gaxao cgoa hàna ka, tcꞌãà dim cáḿ Asia dim nqõóm koer ko hààm koe guu a.
\v 19 Juta ne kò kúrúa bóò te, a ne a kàa zi ka qarika xgáè te, igabar Xꞌaigam \add Nqari\add* ba cgꞌáré-cgꞌaresean cgoa hẽé naka tcgáí tshàran cgoa hẽéthẽé kúrúa máána hãa.
\v 20 \add Qꞌana xao hãa,\add* cꞌẽe gúù gatuar ga hùi cgoa tuar kò táá gatu koe chóm̀ sa, igabar kò wèé ne khóè ne cookgꞌai koe hẽé naka xꞌáéa tu koe ga hẽéthẽé gaan ka xgaa-xgaa tu u.
\v 21 Juta ne hẽé naka Gerika ne hẽéthẽér qarika bìría hãa, gane di chìbian koe ne gha tcóóse a Nqarim koe ka̱bise a gatá dim Xꞌaigam Jesom koe dtcòm̀ sa.
\p
\v 22 “Igaba bóò, ncẽeskar ko Jerusalema koe qõò Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka chùiè a, gaa koe gha síí kúrúse cgae te sar cꞌúùa hãase.
\v 23 Wèém xꞌáé-dxoom ẽer kò tcãàm koem kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba qarika bìrí te, qáé-nquuan koe hẽé naka qóḿ cgoa qgóókuan hẽéthẽéa tééa máá tea hãa sa.
\v 24 Gatà i ii igabar kò táá tiris kgꞌõè sa cgáés iise séèa mááse. Nooase cgáéa máá teas gúù sa Xꞌaigam Jesom máà tea hãa tsééan xgꞌara-xgꞌara si i khama. \add Wèé qaria te cgoar ko gaan koe tséé, qàrò-kgꞌaom\add* kõ̱ès koe ko qàròm khama ma. Ncẽes tséé sa ko khóè ne qarika qãè tchõàn Nqarim di cgóm̀kuan di ka bìrían di si i.
\p
\v 25 “Qꞌana ra hãa, xao gaicara kgꞌáía te hòò naka bóòa hãa tite sa, gaxao ncẽe wèéa xao xgꞌaeku koer kòo qõòa te a ko xꞌaian \add nqarikgꞌai di ka\add* xgaa-xgaa xao.
\v 26 Gaa domkar ko ncẽem cáḿ ka bìría cgáé-cgae xao o, ncẽè cꞌẽe-kgꞌáía tu kò ko aaguse ne i tíí chìbi tama a gha ii sa.
\v 27 Wèés Nqarim ko tcꞌẽe sar bìrí tua, cꞌẽe gúù gar chóm̀-kgꞌai tu u tama.
\v 28 Qꞌõésea méé xao hãa, naka xaoa wèés xgꞌaes ghùuan di sa thẽé qꞌõé. Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba kòre-kgꞌao iise gaxaoa tòó xaoa hãa, kerekes Nqarim di sa xao gha kòre ka, ncẽe Gam di cꞌáòan kam xꞌámáa sa.
\v 29 Qꞌana ra hãa, qõòar hãa koe i gha bèe-beesa ncuutshaan xgꞌaekua tu koe hàà tcãà sa, ncẽe cuiskaga ghùuan bóòa guua hãa tite e.
\v 30 Gatu xgꞌaeku koe ga igaba xu gha kàma zi gúù zi ko kgꞌui xu khóè xu guu a tcgꞌoa, a xu a gha xgaa-xgaase-kgꞌao ne \add tseeguan dim dàòm koe\add* tcgꞌòó, xùri xu ne gha ka.
\v 31 Ke méé tu kókòa hãa! Naka tua tcꞌẽe-tcꞌẽese, nqoana kurian ncẽe nqáéa hãa kar ko koaba ba hẽé naka ntcùú ba hẽéthẽé wèéa tu ga tcgáí-tshàran cgoa tchàno-tchano sa.
\p
\v 32 “Ncẽeskar ko Nqarim tshàu qꞌoo koe tcãà tu u. Gam dim kgꞌuim cgóm̀kuan di ba méé tu tcꞌẽe-tcꞌẽese. Ncẽe ba qarian úúa, tshàoam gha ghùi tu u di i, a gha gataga tsꞌee-tsꞌeekgꞌaikuan máà tu u, wèé ne ẽe Nqari ba máàsea hãa nem ko ma máà khama.
\v 33 Cꞌẽem khóèm di selefera, kana gauta, kana qgáían gar ncóó ta ga hãa.
\v 34 Gaxao igaba xao qꞌana hãa, tiri tshàuan ncẽea ko ẽer tcàoa hãa gúùan máà te sa, naka tíí ka cꞌẽea xu tcàoa hãa gúùan hẽéthẽé e.
\v 35 Wèé zi gúù zi ẽer kúrúa hãa zi koer xꞌáí xaoa, ncẽeta ma tsééan ka méé ta ẽe kgꞌamka ne hùi sa, naka ta gataga Xꞌaigam Jesom di kgꞌuian tcꞌẽe-tcꞌẽese, ncẽem kòo máá: ‘Cꞌẽem khóè ba cꞌẽes gúù sa tcgꞌòó a máà nea kaisase tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa, tchoanà tshàu a séèan ka,’ témé sa,” tam Paulo méé.
\p
\v 36 Ncẽetam ko mééa xgꞌara kam kò wèéa xu cgoa ga qhòm tsi qurù a còrè.
\v 37 Xu wèéa xu ga kaisase kgꞌae, a xu a Paulo ba xgábé, a xꞌobè me.
\v 38 Me kò ma xꞌáè xua sa kò kaisase tshúù-tcaokagu xu, ncẽe cuiskaga xu gaicara kgꞌáía ba hòò naka bóòa hãa tite sa.
\c 21
\s Paulo ba ko Jerusalema koe qõò
\p
\v 1 Eẽ xae ko gaxu cgoa qꞌaa, ka xae kò skepes cgoa qõò, a xae a tchàno a Kose koe síí, a xùrikom cáḿ ka Rotese koe síí tcãà, a gaa koe guus ka Patara koe qõò.
\v 2 Xae Finikia koe ko qõòs skepe sa sao-xgꞌae, a gaas koe tcãà, a qõò.
\v 3 Eẽ xae ko \add tshàan ka nxa̱ma-nxa̱maèa hãam nqõó-coam\add* Kupero \add di ba\add* hòò, ka xae kò dxàe xòè za ntcòo me, a Siria koe qõò, a Ture koe síí tcãà, gaa koes kòo skepe sa ẽes nqàòa hãa zi gúù zi xòo khama.
\v 4 Gaa koe xae kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu hòò, a xae a kò 7 cáḿan gaxu cgoa hãa. \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽem di qarian ka xu kò Paulo ba bìrí, táá méém Jerusalema koe nqáé sa.
\v 5 Igaba ẽe i ko gaxae di cáḿan xgꞌara ka xae kò xgoaba, a dàòa xae koe qõò. Ne kò wèéa ne ga, khóè zi hẽé naka cóán ga hẽéthẽé, úúa tòó xae e. Ta nxãakgꞌaiga xꞌáé-dxoom ka tchàa koe síí, a ẽe ta ko tshàam-kgꞌáḿ koe síí ka ta kò qúrùa ta cgoa qo̱m̀, a còrè.
\v 6 Xae kò nxãaska xꞌáè ne a skepes koe tcãà, ne gane xꞌáéan koe ka̱bise a dìbi.
\p
\v 7 Eẽ xae ko Ture koe guuam dàòm cgoa xgꞌara, ka xae kò Petolemaia koe tcãà, a xae a kò sixae ka cꞌẽea ne tsgám̀kagu, a gane cgoa cúím cáḿ ba hãa.
\v 8 A xae a qꞌuu dim cáḿ ka xgoaba, a Kaesarea koe hàà, a xae a Filipim dim nquum koe síí tcãà, qãè tchõàn dim kgꞌui-kgꞌao ba, 7 xu \add hùi-kgꞌao xu Jerusalema koe kò nxárá tcgꞌòóèa xu\add* ka cꞌẽe ba, a gam cgoa hãa.
\v 9 Qanega séèè ta ga hãa zi cóá zi 4 zim kò úúa hãa, ncẽe kòo porofita zi.
\p
\v 10 Eẽ xae gaa koe cáḿ-coa xu hãa, kam kò Agabose ta ko ma tciièm porofiti ba Jutea koe guu a hàà.
\v 11 Sixae koem ko hàà kam kò Paulom dim bàne ba séè a nqàrèa ba hẽé naka qꞌóḿa ba hẽéthẽé qáé, a máá: “Ncẽea Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ko méé ga a: Ncẽem bànem dim khóèm gha ma Jerusalema di ne Juta ne ka ma qáéè ga a, a ne a tãá zi qhàò zi di ne tshàu qꞌoo koe tcãà me,” témé.
\p
\v 12 Eẽ xae ko sixae hẽé naka ẽe koe kò hàna ne khóè ne hẽéthẽé ncẽes gúù sa kóḿ, ka ta kò Paulo ba dtcàrà, táám gha Jerusalema koe qõò sa.
\v 13 Igabam kò Paulo xo̱a ta a, a máá: “Dùú sa tu ko kúrú ncẽe tu ko kgꞌae a ko thõò-thõo tcáó te ka? Qáé-nquum koe tcãàèan cúí ra kgꞌónòsea máá tama, igaba ra Xꞌaigam Jesom di cgꞌõèan domka Jerusalema koe xꞌóóan ga thẽé kgꞌónòsea máána,” témé.
\v 14 Eẽ ta ko bóò, kgꞌuia ta tàà mea hãa tite sa, ka ta kò guu me, a máá: “Xꞌaigam \add Nqarim\add* ko tcꞌẽe sa méés kúrúse,” témé.
\v 15 Eẽ xu cáḿ xu qãá qꞌoo koe xae kò Jerusalema koe abagu, a qõò.
\v 16 Xu kò cꞌẽe xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Kaesarea di xu qõò cgoa xae e, a kò Menaso ta ko ma tciièm khóèm Kupero dim xꞌáé koe úú xae e, kgꞌaiakam xgaa-xgaase-kgꞌao ba, ncẽe xae gha síí xꞌãè cgoa ba.
\ms Paulo ba ko qáé-nquuan koe tcãàè, a Roma koe síí (21:17–28:31)
\s Paulo ba ko Jakobo ba dàra
\p
\v 17 Eẽ xae ko Jerusalema koe hàà ka ne kò dtcòm̀-kgꞌao ne qãèse-hààkagu xae e.
\v 18 Xùrikom cáḿ kam kò Paulo ba sixae cgoa Jakobom koe qõò, xu kò wèé xu kaia xu hànaa.
\v 19 Eẽm ko tsgám̀kagu xua xgꞌara kam kò wèés gúùs ẽem Nqari ba gam di tsééan koe guu a qhàò zi di ne koe kúrúa hãa sa cúí cúí qãèse bìrí xu.
\p
\v 20 Eẽs gúù sa xu ko kóḿa xgꞌara ka xu kò Nqari ba dqo̱m̀. A xu a nxãaska bìrí me a máá: “Bóò tsi ko, sixae ka qõese tseè, nta noo tcám̀-tcám̀a nea Juta ne xgꞌaeku koe dtcòm̀a hãa sa, a ne a wèéa ne ga Moshem di xꞌáèan qgóóa qaria hãa.
\v 21 Tsáá ka ne bìríèa hãa, wèé ne Juta ne ẽe tãá zi qhàò zi di ne xgꞌaeku koe hãa ne tsi ko xgaa-xgaa, Moshem di xꞌáèan ne gha ntcoe sa, a ko bìrí ne, táá ne gha gane di cóán qꞌãe nqãa-qgai khòo, kana Jutan di cauan xùri sa.
\v 22 Kháé sa gha nxãaska dùú sa kúrúè? Tseegukaga ne gha kóḿ, hààraa tsi hãa sa.
\v 23 Ke ncẽe xae ko bìrí tsis gúù sa kúrú. Gaìsea hãa xu khóè xu 4 xua ncẽe koe hàna.
\v 24 Ke gaxu cgoa tempelem koe qõò, naka qꞌano-qꞌanosean dis xgꞌaàku sa gaxu cgoa tcana máá. Suruta máá xu naka xu gha nxãasega tcúúa xu dqòm. Nxãaska ne gha wèé ne \add khóè ne\add* qꞌãa, wèé gúùan ẽe tsáá ka ko nxàeè nea tseegu tama sa, igaba tsi ko Nqarim di xꞌáèan qgóóa qari sa.
\v 25 Igaba tãá zi qhàò zi di ne ncẽe dtcòm̀a hãa ne: xae tcgãya sa góá máána hãa, sixae ma bóòa hãa sa, a máá, táá méé ne kúrú mááseèa nqárìan ko máàè tcꞌõoan tcꞌõó guu, naka nea cꞌáòan tcꞌõó guu, naka nea táá chúú-chuu a cgꞌõoè kgꞌoo-coan kgꞌoo guu, naka nea cgꞌáràn kúrú guu, ta ko méé sa,” ta xu méé.
\p
\v 26 Me kò Paulo ba gaa xu khóè xu séè, a ba a xùrikom cáḿ ka gaxu cgoa xgꞌae a qꞌano-qꞌanosean dis xgꞌaàku sa tcana máá. A ba a tempelem koe tcãà, a nxàe, n-cáḿa i gha gaa qꞌano-qꞌanosean di cáḿan chõò sa, a gataga nxàe, gaxu di dàòa-máákuan gha n-cáḿa kúrúè sa.
\s Paulo ba ko qáéè
\p
\v 27 Eẽ i 7 cáḿan nqáéa hãa ka xu kò cꞌẽe xu Juta xu Asia koe guua xu tempelem koe bóò me; a xu a kò wèé xu khóè xu qgꞌáì, xu tshàua xu cgoa qgóó me,
\v 28 a qꞌau a máá: “Iseraele di xao khóè xaoè, hùi xae e! Ncãa ga me e khóèm wèé khóèan ko wèé qgáìan koe xgaa-xgaa ba, gatá di ne khóè ne hẽé, xꞌáè-kgꞌáḿan ga hẽé, naka ncẽem qgáìm kaga hẽéthẽé ko tshúù gúùan kgꞌui ba, a Gerikan gataga tempelem koe óágara hãa, a gatà hẽés ka ncẽem qgáìm tcom-tcomsa ba cgꞌãè-cgꞌãea hãa!” témé.
\v 29 Ncẽeta xu kò méé, Terofimom Efeso di ba xu kò Paulom cgoa xꞌáé-dxoom koe bóòa hãa khama, a xu a kò tcꞌẽea máá, Paulo ba tempelem koe tcãà mea, ta tcꞌẽea hãa.
\p
\v 30 Me kò wèém xꞌáé-dxoo ba xháés ka tcãàè, ne khóè ne wèé ne qgóéa xgꞌae a tempelem qꞌoo koe Paulo ba qgóó a tceea tcgꞌòó, i kò tempelem di nquu-kgꞌáḿan kúúga tcẽekgꞌammè.
\v 31 Paulo ba ne kò cgꞌõo kgꞌoana kam ko Roma di xu ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba bìríè, Jerusalemam wèé ba tshúù qgáì koe hãa sa.
\v 32 Kam ko cúí qꞌoro ncõo-kgꞌao xu hẽé naka ncõo-kgꞌao di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽé séè, a khóè ne koe qgóéa tcãà. Eẽ ne ko khóè ne ncõo-kgꞌao xu cgoa bóò me ka ne kò Paulom xgꞌáḿ guu.
\p
\v 33 Me kò nxãaska ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba gaa koe síí a Paulo ba qgóó a qáé me, a xꞌáè, cám̀ táùan cgoa méém qáéè sa. A ba a tẽè, dìím ii sa, a gataga dùú sa kúrúa hãa sa.
\v 34 Ne kò xgꞌaes koe cꞌẽe ne cúís gúù sa qꞌau, ne cꞌẽe ne tãá sa qꞌau. Are sa kò hàna khamam kò ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba táá qꞌãa, dùús ko kúrúse sa, a kò gam di xu ncõo-kgꞌao xu xꞌáè, Paulo ba xu gha séè a ncõo-kgꞌao xu dim xꞌáém koe úú sa.
\v 35 Eẽ xu ko qꞌábà qaò dim qgáìm koe síí kam kò \add Paulo ba\add* ncõo-kgꞌao xu ka qgóóa ghùiè, khóè ne di xgóàn ka.
\v 36 Wèéa ne kò xùri me, a kò qꞌau a ko máá: “Cgꞌõo me,” témé khama.
\s Paulo ba ko tééa mááse
\p
\v 37 Eẽ xu ncõo-kgꞌao xu gaxu dim xꞌáém koe tcãà me kgꞌoana, kam ko Paulo ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba tẽè a máá: “Cꞌẽes gúù sa ra gáé ga kgꞌui cgoa tsi?” témé. Me máá: “Gerika sa tsi koáé cèè kgꞌui?
\v 38 Kháé tsi nxãaska Egepeto tsi tama tsia, ncẽe kò nqáéa xꞌaèan ka tshúù sa ghùia tsi, a 4,000 xu cgꞌõo-kgꞌao xu qãáka úúa tsi?” tam ma tẽè me.
\v 39 Me Paulo xo̱a a máá: “Tíí ra Juta ra a, Tareso Kilikia di koe ábàèa ra, cgáém xꞌáé-dxoom dir xꞌãè-kgꞌao ra. Cgóm̀na guu te nakar khóè ne cgoa kgꞌui,” témé.
\p
\v 40 Me kgoara máá me, me Paulo qꞌábà ko qaòè qgáì koe tẽèse tshàua ba cgoa khóè xu xꞌáí, nqoo xu gha ka. Eẽ xu ko qháì ta ma nqoo kam ko Paulo Hebera sa kgꞌui cgoa xu, a máá:
\c 22
\p
\v 1 “Tíí kíí ga xao, àbo ga xaoè, ncẽeska xao tiris tééa mááse sa komsana, ncẽer ko ncẽeska gaxao cookgꞌai koe nxàe sa,” témé.
\v 2 Eẽ xu ko kóḿ me ko Hebera dis kgꞌui sa kgꞌui cgoa xu ka xu kò kaisase nqoo.
\p Me nxãaska Paulo ba máá:
\v 3 “Tíí ra Juta ra a, Tareso Kilikia di koe ábàèa ra, a ra a ncẽem xꞌáé-dxoom koe kaikaguèa, a ra a kò xꞌáèan àbo ga xu di ka Gamalielem di nqàrè-kgꞌaman koe qarika xgaa-xgaaè, a kò Nqari ba qarika tsééa máá, gaxao wèé xao ncẽe cáḿ ka ii khama.
\v 4 Xùri-kgꞌao ne ncẽem dàòm \add Jesom\add* di ner kò xꞌooan koe xgàra, kgꞌáò-khoean hẽé naka dxàe-khoean hẽéthẽér kòo qáé, a ra a kòo qáé-nquuan koe tcãà a,
\v 5 ncẽem ga ma kaiam peresiti ba hẽé naka kaia xu dis xgꞌae sa hẽéthẽé ma nxàea tseegukagua máá tea hãa khama ma. Tcgãya zi Damaseko di xu Juta xu góá mááèa hãa zir kò séè, a ra a Damaseko koe úú, a ra a gaa koe síí khóè ne qáé, a séè a Jerusalema koe óá ne, nxãasega ne gha xgàraè ka.
\s Paulo ba ko nxàe, ntam ma Jesom cgoa xgꞌaea sa
\r (Tsee 9:1-19; 26:12-18)
\p
\v 6 “Eẽr ko koaba di xꞌaè ka Damaseko qàe koe hàà, kam ko kúúga kaisase tca̱àkom xꞌáà ba nqarikgꞌai koe guu a xꞌáà-xꞌaa te,
\v 7 kar ko góḿankgꞌai koe cgꞌáé, a ra a kgꞌui ba kóḿ me ko bìrí te a máá: ‘Sauloè! Sauloè! Dùús domka tsi ko xgàra Te?’ témé.
\v 8 Ra tẽè Me a máá: ‘Dìí Tsia Xꞌaigaè?’ témé. Me xo̱a te a máá: ‘Tíí Ra Jeso Ra a, Nasareta di Ra, ncẽe tsi ko tsáá xgàra Ra,’ témé.
\v 9 Xu kò tíí cgoa kò hãa xu khóè xu xꞌáà ba bóò, igaba xu ko táá Gaam ẽe kò tíí cgoa kgꞌuim di kgꞌui-qꞌooan kóḿ.
\v 10 Ra tẽè Me a máá: ‘Xꞌaigaè, dùú ra gha kúrú?’ témé. Me Xꞌaigam \add Nqari\add* ba bìrí te a máá: ‘Tẽe, naka tsia Damaseko koe qõò, gaa koe tsi gha síí bìríè wèé zi gúù zi \add Tíí\add* xꞌáè tsia hãa zi, kúrú tsi gha zi,’ témé.
\v 11 Xu tíí cgoa kò hãa xu khóè xu qgóó hìi a Damaseko koe úú te, xꞌáàm di tca̱à-qꞌooa nea ko cgꞌõo tcgáí tea hãa khama.
\p
\v 12 “Me kò Ananiase ta ko ma tciièm khóè ba hàà bóò te. Nqari-tcáóam khóèm xꞌáèan ko komsana me e kò ii, a ba a kò wèé ne Juta ne gaa koe xꞌãèa ne ka kaisase tcommèa.
\v 13 Me dxùukgꞌaia te koe téé a ba a máá: ‘Tíí qõe tsi Saulo tseè, bóò gaicara!’ témé. Ra kò gaam xꞌaèm ẽem kaga bóò me.
\v 14 Kam ko nxãaska máá: ‘Nqarim gatá ka xõò ga xu di ba nxárá tcgꞌòó tsia hãa, xꞌáèa ba tsi gha qꞌãa ka, a tsi a tchànom Khóèm \add Jeso\add* ba bóò ka, a Gam kgꞌáḿ koe guuam kgꞌui ba kóḿ ka.
\v 15 Eẽ tsi bóò a kóḿa hãa zi koe tsi gha Gam dim nxàea tseegukagu-kgꞌao ba ii ka, wèé khóèan koe.
\v 16 Ka ncẽeska tsi ko dùú sa qãà? Tẽe naka tsia tcguù-tcguuè naka i chìbia tsi xgꞌaàra tcgꞌòóè, tcii cgꞌõè Me kose,’ témé.
\s Paulo ba ko tciiè a síí qhàò zi di ne xgaa-xgaa
\p
\v 17 “Eẽr ko Jerusalema koe ka̱bise, a ra a ko tempelem koe còrè, kar ko cꞌẽes sõokuris ka tcãàè.
\v 18 A ra a \add Xꞌaigam Nqari ba\add* bóò Me ko tíí cgoa kgꞌui a ko máá: ‘Qháé, naka ncẽeskaga Jerusalema koe tcgꞌoa, cuiskaga ne Tíí ka nxàea tseegukaguan tsari dtcòm̀a hãa tite ke,’ témé.
\v 19 Ra kò xo̱a a máá: ‘Xꞌaigaè, ncẽe xu khóè xua qꞌana, wèém còrè-nquum koer kò ko tcãà a ko ẽe ko Tsáá koe dtcòm̀a ne qáé, a ra a ko xgꞌáḿ ne sa.
\v 20 Eẽ i ko Tsarim nxàea tseegukagu-kgꞌaom Stefanem di cꞌáòan ntcã̱aguè, kar ko tíí ga ra gaa koe tééa-tẽe a ra a ko gaxu cgoa dtcòm̀ku, a kò ẽe ko cgꞌõo me xu di qgáían kòre,’ témé.
\v 21 Me nxãaska Xꞌaiga ba bìrí te a máá: ‘Qõò, nqúù kar gha tsééa úú tsi, tãá zi qhàò zi di ne koe ke,’ témé,” tam Paulo méé.
\s Paulo ba ko xgꞌáḿmè, Roma dim khóè me e igaba
\p
\v 22 Xu kò khóè xu Paulo ba komsana, me nxãakgꞌaiga qõò a síí ncẽeta méé. Xu kaisase qꞌau a máá: “Ncẽeta iim khóè ba méém nqõómkgꞌai koe tcgꞌòóè, qãè tama ia, kgꞌõèm gha sa ke,” témé.
\v 23 Eẽ xu ko qꞌau, a ko qgáía xu xaoa qꞌaa, a ko góḿan dõea kã̱é tcꞌamaka,
\v 24 kam ko tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌaim ncõo-kgꞌao xu di ba xꞌáè, me Paulo síí ncõo-kgꞌao xu dim xꞌáém koe tcãàè, a ba a xgꞌáḿmèkose tẽèè. \add Tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌai ba\add* kò qꞌãa kgꞌoana, dùús domka xu ko khóè xu ẽeta ma qꞌau cgae me sa khama.
\v 25 Eẽ xu ko qáéa xòó me, síí xu gha xgꞌáḿ me ka, kam kò Paulo ncõo-kgꞌao xu dim tcꞌãà-cookgꞌaim ẽe kò qàea ba koe tẽem ncẽe nqãaka hànas téé-qꞌoos dim ka máá: “A xꞌáèa ne kgoara hãa, Roma dim khóèm gha xgꞌáḿmè sa, ncẽe kgꞌui zi cgoa kò táá tẽèè a nxãata ma chìbi-chibiè ba?” témé.
\p
\v 26 Nqãaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌaim ko ncẽes gúù sa kóḿ kam ko tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌaim koe síí xàà si, a máá: “Nta tsi gha hẽé? Ncẽem khóè ba Roma dim khóè me e ka,” témé.
\p
\v 27 Me tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌai ba Paulom koe síí, a tẽè me a máá: “Bìrí te, Roma di tsi khóè tsi ii sa?” témé. Me máá: “Eè, gaar ga ra a,” tam ma xo̱a.
\v 28 Me nxãaska tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌai ba máá: “Tíí ra kaisa surutan surutaa, nxãasegar gha Roma dim xꞌãè-kgꞌao ba kúrú ka,” témé. Me Paulo ba xo̱a a máá: “Igabar tíí nqõóm dir xꞌãè-kgꞌaor iise ábàèa,” témé.
\p
\v 29 Xu ẽe kò tẽè me kgꞌoana hãa xu qháése guu me. Me tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌai ba qꞌae, ẽem ko bóòa qꞌãa, Paulo ba Roma dim khóèm me e, igabam táùan cgoa qáé mea sa ka.
\s Paulo ba Juta di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu dis xgꞌaes koe
\p
\v 30 Ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba kò qãèse qꞌãa kgꞌoana, dùús kam ko Paulo ba Juta ne ka chìbi-chibiè sa, khamam kò qꞌuu dim cáḿ ka kgoara me, a ba a xꞌáèan tcgꞌòó, kaia xu peresiti xu hẽé naka kaia xu dis xgꞌae sa hẽéthẽé xu méé xu xgꞌae sa. Me kò nxãaska Paulo ba cookgꞌaia xu koe óága.
\c 23
\nb
\v 1 Me Paulo ba kaia xu dis xgꞌae sam qãèse téé a ko tcgáí-qꞌooa sa koe bóò koe máá: “Tíí kíí ga xaoè, Nqarim cookgꞌai koer qꞌanos tcáós cgoa tchànos kgꞌõè sa kgꞌõèa hãa ncẽes koosega,” témé.
\v 2 Kam ko nxãaska kaiam peresitim Ananiase ba ẽe kò Paulom qàe koe téé-tẽe xu bìrí a máá, xgꞌáḿ kgꞌáḿ me méé xu, témé.
\v 3 Me nxãaska Paulo bìrí me a máá: “Nqari ba gha xgꞌáḿ tsi, tsáá ẽe qꞌúúse xgꞌaàèam nquum cgáé-qꞌoo khama ii tseè! Eẽ koe tsi ntcõe a ko chìbia te bóò xꞌáèan ma ii khama, igaba tsi ko tsáá ga tsi xꞌáèan ntcoe, thõò-thõoè méé ra, ta mééan ka,” témé.
\p
\v 4 Eẽ kò Paulom qàe koe téé-tẽe xu kò bìrí me a máá: “Kaiam peresitim Nqarim di ba tsi koáé cgúí?” témé.
\v 5 Me Paulo ba xo̱a xu a máá: “Tíí kíí ga xaoè, kaiam peresiti me e sar kò bóòa qꞌãa tama; góásea i hãa a ko máá: ‘Táá tcꞌãà-cookgꞌaim tsari ne khóè ne dim ka cgꞌãè gúù kgꞌui guu!’ téméè khama,” tam méé.
\p
\v 6 Me kò nxãaska Paulo ba, cꞌẽea xu Saduke e, xu cꞌẽea xu Farasai e sam kò qꞌana hãa khama xgꞌaes cookgꞌai koe qꞌaua tcgꞌòó a máá: “Tíí kíí ga xaoè, tíí ra Farasai ra a, Farasai khara ka cóáse ra a. Tẽèkus qꞌoo koer hãa, xꞌóóa ne gha xꞌooan koe tẽe di nqòòa ner úúa hãa khama,” témé.
\p
\v 7 Eẽm ko ncẽeta mééa xgꞌara kas ko Saduke xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé xgꞌaeku koe mẽéku sa tẽe, si xgꞌae sa qꞌaa-qꞌaase.
\v 8 Saduke xu kòo máá, xꞌooan koe tẽe sa káà si i, i moengelean ga káà a, me tcꞌẽe ba thẽé káà me e, témé khama. Igaba xu kòo Farasai xu ncẽe gúùan wèé ga hàna sa dtcòm̀.
\v 9 Si kò kaisas tcẽé-tcẽe sa tẽe, xu cꞌẽe xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu ncẽe kòo Farasai di ii xu tẽe a kaisase ntcoeku a máá: “Ncẽem khóèm ka xae cúí gúù tshúù ga hòò tama. Kháé dùú sa gha ii, ncẽè cꞌẽedaokam kò tcꞌẽe ba kana moengele ba kgꞌui cgoa mea ne?” ta xu méé.
\v 10 Si xgꞌae sa kaisase mẽéku, me tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim ncõo-kgꞌao ba qꞌáò, Paulo ba xu gha séè a tòà qꞌaas gúùs ka, khamam ncõo-kgꞌao xu bìrí, xõa xu gha a síí qarika séèa tcgꞌòó me, a ncõo-kgꞌao xu dim xꞌáém koe úú me ka.
\p
\v 11 Xùrikom ntcùúm kam ko Xꞌaigam \add Nqari\add* ba Paulom qàe koe hàà téé a máá: “Tòón tcáó! Ncẽe tsi kò Tíí ka ma Jerusalema koe nxàea tseegukagua khama méé tsi gataga ma thẽé Roma koe nxàea tseegukagu,” témé.
\s Paulom gha cgꞌõoè dis kàa sa
\p
\v 12 Qꞌuu i ko ka xu ko Juta xu tcúú qáé, a xu a kaias gaìses cgoa gaìse, cuiskaga xu tcꞌõó kana kgꞌáà tite di sa, Paulo ba xu cgꞌõo tamas cookgꞌai koe.
\v 13 Ncẽes gaìse sa kò kúrúa hãa xu khóè xua kò 40 sa nqáéa hãa.
\v 14 Kaia xu peresiti xu hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽéthẽé koe xu kò síí a máá: “Gaìsea xae hãa kaias gaìses cgoa, cúí gúù ga xae xám̀ tite sa, Paulo ba xae cgꞌõo tamas cookgꞌai koe.
\v 15 Ke méé xao ncẽeska gaxao hẽé naka kaia xu dis xgꞌaes di xu hẽéthẽé ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba bìrí nakam máà xao o me, gam ka xao qãèse qꞌãa kgꞌoana khama ma kúrúse ná. Sixaea ncẽe koem hàà tamas cookgꞌai koe cgꞌõoa ba kgꞌónòsea máána hãa ke,” témé.
\p
\v 16 Igaba ẽem ko Paulom ka qõeses dim cóá ba gaas kàa sa kóḿ, kagam ko síí Paulo ba bìrí si, ncõo-kgꞌao xu dim xꞌáém qꞌoo koe.
\v 17 Me nxãaska Paulo ba cꞌẽem tcꞌãà-cookgꞌaim nqãaka hànas téé-qꞌoos di ba tcii, a bìrí me a máá: “Ncẽem qárí-kgꞌao ba séè naka tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌaim koe úú, cꞌẽes gúù sam úúa hãa bìrí mem gha sa ke,” témé.
\v 18 Me nxãaska séè me, a ba a tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌaim koe úú me. A ba a máá: “Paulom qáéèa ba tséé tea, ncẽem qárí-kgꞌao bar gha tsáá koe óá ka, cꞌẽe gúùm úúa, bìrí tsi kgꞌoanam hãa a khama,” témé.
\p
\v 19 Me tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌai ba qárí-kgꞌao ba séè, a dxùukgꞌaia ba za tcéèa nqáékagu me, a tẽè me a máá: “Dùú sa tsi úúa hãa, bìrí te kgꞌoana tsi hãa sa?” témé.
\v 20 Me máá: “Juta xu kgꞌuia xgꞌaea hãa, dtcàrà tsi xu gha, tsi qꞌuu ka Paulo ba kaia xu dis xgꞌaes cookgꞌai koe óága ka, gam ka xu qãèse tẽèa kgꞌónò kgꞌoana khama xu kò hẽé.
\v 21 Igaba táá nqábé xu guu, 40 sa nqáéas xgꞌaes khóè xu di sa qa̱e mea hãa ke. Gaìsea xu hãa, tcꞌõó a xu a kgꞌáà tite sa, cgꞌõo me tama xu hãas cookgꞌai koe ke. Kgꞌónòsea xu hãa ncẽeska, a qãà hãa nxàe tsi ghas cúí sa, gaxu dis dtcàràs koe.
\p
\v 22 Me tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌai ba qárí-kgꞌao ba bìrí me qõò, a qꞌãa-qꞌãa me, a ba a máá: “Táá cúí khóè ga ncẽe gúùan ncẽe tsi tíí koe xààa hãa bìrí guu,” témé.
\s Paulo ba ko Kaesarea koe úúè
\p
\v 23 Me nxãaska cꞌẽe tsara nqãaka hàna téé-qꞌooan di tsara tcꞌãà-cookgꞌai tsara tcii, a bìrí tsara a, a máá: “Kgꞌónòse tsao naka 200 xu ncõo-kgꞌao xu séè, 70 xu bìi qábì-kgꞌao xu hẽé naka 200 xu kgꞌáó xaose xu hẽéthẽé e, naka xao Kaesarea koe ncẽem ntcùúm ka 9 di xꞌaè ka qõò,
\v 24 Paulo ba bìian qgóóa máá, nakam nxãasega tcꞌãà-cookgꞌaim Felikisem koe qãèse úúè,” témé.
\v 25 A ba a kò tcgãya sa ncẽeta ma góá:
\p
\v 26 “Tíí ra Kelodiase Lisiase ra a,
\p “Tcꞌãà-cookgꞌaim Felikisem tcom-tcomsa bar ko \add góá máá\add*:
\p “Tsgám̀kua ne!
\pi
\v 27 “Khóèm ncẽer kò \add tcgãyas cgoa tséé úú\add* ba Juta xu ka qgóóèa, xu kò cgꞌõo me kgꞌoana, igabar kò tiri xu ncõo-kgꞌao xu cgoa hàà, a hàà hùi me, Roma dim khóè me e sar kò kóḿa hãa khama.
\v 28 Qꞌãa kgꞌoana ra kò hãa, dùús domka xu ko chìbi-chibi me sa, khamar ko nxãaska gaxu dis xgꞌaes kaias koe óá me.
\v 29 Ra kò bóò, chìbi-chibi mes gaxu di sa kò gaxu di xꞌáèan di ii sa, igaba i ko cgꞌõoèm gha kana qáéèm gha di chìbia ba kgꞌanoa hãa di chìbian káà a.
\v 30 Eẽr ko ẽem khóèm koe gha hàà kúrúses kàa sa qꞌãakaguè, kar ko cúí qꞌoro tsáá koe tsééa úú me. A ra a gataga ẽe ko chìbi bóò me xu thẽé xꞌáèan máà, chìbian ẽe xu úú cgoa mea xu gha tsáá koe úú ka,” témé.
\p
\v 31 Xu kò nxãaska ncõo-kgꞌao xu gaxu di zi xꞌáè-kgꞌáḿ zi komsana, a xu a Paulo ba séè a ntcùú ka Antipatirise koe úú.
\v 32 Xu qꞌuu dim cáḿ ka nqàrè cgoa hàna xu khóè xu, ẽe kò bìian qábìa hãa xu guu xu Paulo ba úú, xu gaxu ncõo-kgꞌao xu dim xꞌáém koe ka̱bise.
\v 33 Eẽ xu ko bìian qábìa hãa xu khóè xu Kaesarea koe síí, ka xu kò tcꞌãà-cookgꞌai-kgꞌaom koe tcgãya sa tcgꞌòó a úú, a Paulo ba gam tshàu qꞌoo koe tcãà.
\v 34 Me tcꞌãà-cookgꞌai-kgꞌao ba tcgãya sa nxárá, a ba a ndakam nqõóm koem guua hãa sa tẽè. Kilikia koem guua hãa sa kò bóòa qꞌãase
\v 35 kam ko máá: “Ncẽè chìbi ko bóò tsi xu khóè xu kò ncẽe koe hàà ner gha hàà tsaris tchõà sa kóḿ,” témé. A ba a nxãaska xꞌáè, Paulom gha Herotem dim nquum xꞌaian dim koe qãèse qgóó, a qꞌõéè sa.
\c 24
\s Paulo ba ko Juta xu ka chìbi-chibiè
\p
\v 1 5 cáḿan ko nqáé kam kò kaiam peresitim Ananiase ba \add Kaesarea koe\add* síí, cꞌẽe xu kaia xu hẽé naka xꞌáè qꞌãa-kgꞌaom Teretalase ba hẽéthẽé cgoa, a ko síí gaxu ko ma Paulo ba chìbi bóò sa tcꞌãà-cookgꞌaim koe nxàe.
\v 2 Eẽm ko Paulo ba tciia tcãàè, kam kò Teretalase ba tshoa-tshoa a chìbi-chibi me, a máá:
\p “Qãè-tcaoa ta máána hãa, qáòm xꞌaèm ncẽe ta tsáá dòm̀ qꞌoo koe tòókuan cgoa xꞌãèa hãa ba. Tsari tcꞌãà-cookgꞌaia ne káí còoka-kgꞌõèa-qõòan óágara hãa, sita di ne khóè ne kúrúa ka̱bi di i.
\v 3 Felikise tsi kaisase tcom-tcomsa tseè, wèé dàòan koe ga hẽé naka wèé za ga hẽéthẽé ta ko ncẽes gúù sa dtcòm̀, wèé qãè-tcaoan cgoa.
\v 4 Igaba nxãaska, nqúù ka tchõà sa úú tamaser ko còrè tsi, tsari qãèan koe tsi gha guu a xòm̀se komsana xae e sa.
\p
\v 5 “Ncẽem khóè ba ta ko bóò me ghã̱àku-kgꞌao me e, a ba a ko wèém nqõóm koe wèé ne Juta ne qgꞌáì. A ba a gataga Nasareta dis xgꞌaes dim tcúú me e.
\v 6 A ba a kò gataga tempele bam gha cgꞌuri-cgꞌuri di dàòan qaa, ta kò nxãaska qgóó a qáé me.
\v 7 \f + \fr 24:7 \ft Cꞌẽe zi tcgãya zi Gerika di zi ncẽe xùri ko kgꞌuian úúa: “a ta a kò tcꞌẽe, sita di xꞌáèan cgoa ta ga xgàra me sa. \fv 7 \fv* Igabam kò ncõo-kgꞌao xu dim kaiam Lisiase ba hàà a hàà kgãà ka tshàu-qꞌooa ta koe séèa tcgꞌòó me. \fv 8\fv* A ba a ẽe ko chìbi-chibi me ne xꞌáè, tsáá cookgꞌai koe méé ne hàà sa.”\f*
\v 8 Tẽèa xam̀a ba ka tsi gha tsáá ga tsi tseeguan hòò, chìbi zi ncẽe zi wèé zi ncẽe xae kò tcee me zi koe,” tam méé.
\p
\v 9 Xu kò Juta xu gataga chìbi bóòa ba koe tcãà, a wèé gúùan ẽea tseegu u sa nxàe.
\s Paulo ba ko Felikisem cookgꞌai koe tééa mááse
\p
\v 10 Eẽm ko tcꞌãà-cookgꞌai ba kgꞌuim gha di xꞌaèan máà me, kam kò Paulo ba kgꞌui a máá: “Qꞌana ra hãa, tsi ncẽes qhàò sa tcꞌãòa kurian tcꞌãà-cookgꞌaia hãa, ra ko qãè-tcaoase cookgꞌaia tsi koe xo̱ara mááse.
\v 11 Thamkase tsi gha nxàea cgáékagu u, 12 ga nqáé tama cáḿan kar kò Jerusalema koe síí ko còrè sa.
\v 12 Tiri xu chìbi-chibi-kgꞌao xu kò hòò te nakar cúí khóè cgoa ga tempelem koe ntcoeku tama, kana cꞌẽe khóè gar kò còrè-nquuan koe qgꞌáì tama, kana xꞌáé-dxoom qꞌoo koe ga igaba.
\v 13 Gataga xu cuiskaga qãèse xꞌáí tsi tite, chìbi-chibia xu kò ko máá tes gúù sa.
\v 14 Gatà i ii igaba, xu ko ncẽes gúùs cúís ka tseegu, ncẽe xu ko máá, Nqarim ncẽe sita ka xõò ga xu di bar ko dqo̱m̀ gaam dàòm ncẽe xu ko tshúù-ntcõa iise séèm ka. Igabagar ko wèés gúùs Moshem di xꞌáèan koe góáèas koe hẽé naka ncẽe porofiti xu koe góáèas koe hẽéthẽé dtcòm̀.
\v 15 A ra a gataga ncẽe xu khóè xu khamaga ma gaas nqòòs cúís ga sa Nqarim koe úúa hãa, ncẽe xꞌooan koe tẽe sa gha ẽe tchàno ne koe ga hẽé naka ẽe chìbiga ne koe ga hẽéthẽé hãa di sa.
\v 16 Ra ko gaa domkaga wèé qaria te cgoa kúrú, Nqari ba hẽé naka khóè ne cookgꞌai koe hẽéthẽér gha wèé xꞌaè ka tchàno tcáóan úúa hãa sa.
\p
\v 17 “Jerusalema koer kò káí kurian nqáéase hàà, tiri ne khóè ne dxàua ner gha máàku zi óágara máá ka, a ra a hàà dàòa-mááku zi kúrú ka.
\v 18 Eẽ ne ko tempelem koe bóò ter ko ncẽeta hẽé kar ko xꞌáèan koe ko qaase sa kúrúa hãa. Kaias xgꞌae sa kò tíí cgoa hãa tama, i kò tcẽé-tcẽean káà a.
\v 19 Igaba i kò cꞌẽe Jutan hàna, Asia dim xgꞌaekum koe guua a, ncẽe tsáá cookgꞌai koe ga kò hààraa a, a hàà chìbia te nxàe, úú ana ra kò hãa ne.
\v 20 Kana ncẽe koe hàna xu igaba méé xu ẽer kò xgꞌaes cookgꞌai koe téé-tẽe ka xu kò dùútsa chìbi sa bóò tea hãa sa nxàe.
\v 21 Cúís gúùs \add chìbi-chibi te xu ga ko sa\add*, ncẽer kò qꞌau si i, ẽer ko cookgꞌaia xu koe tẽe ka, a máá: ‘Xꞌooan koe tẽean dis gúù si i, ncẽer tíí gaxao cookgꞌai koe chìbian qꞌoo koe hãa sa,’ témé sa,” tam méé.
\p
\v 22 Me kò nxãaska Felikisem, ncẽe ko dtcòm̀-kgꞌaoan di kgꞌõèan di dàòan ka qãèse qꞌana ba gane di còoka-qõòan téékagu, a ba a máá: “Eẽm ko Lisiasem ncõo-kgꞌao xu dim tcꞌamaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌai ba hàà ner gha gaxao dis tchõà sa hàà bóò,” témé.
\v 23 A ba a kò ẽe nqãaka hànas téé-qꞌoos dim tcꞌãà-cookgꞌai ba bìrí, Paulo bam gha kòre sa, igaba méém kgoarasean máà me, naka gam ka cꞌẽea xu táá cara guu, gam ko tcꞌẽe gúùan máà mea ne.
\s Paulo ba Felikise khara Derusila khara cookgꞌai koe
\p
\v 24 Cꞌẽe cáḿan nqáéasem kò Felikise ba gam dis khóès Derusilas cgoa hàà, ncẽe Juta kò ii sa. A ba a Paulo ba tcii, a hàà kóḿ me, me ko Jeso Krestem di dtcòm̀an ka kgꞌui.
\v 25 Igabaga ẽem ko Paulo ba tchàno sa hẽé naka qgóóse sa hẽé naka hààkos xgàraku sa hẽéthẽé ko bìrí me, kam ko Felikise qꞌáòs ka tcãàè a ba a máá: “Tcꞌãòa i hãa, ke qõò ncẽeska! Eẽr ko xꞌaèan hòò ner gha síí tcii tsi ke,” témé.
\v 26 Eẽm xꞌaèm kam kò gataga tcoma hãa, Paulom gha tsꞌãà ka mari cgoa xꞌámá me sa, khamam kòo káíse tcii me kgꞌui cgoa mem gha ka.
\p
\v 27 Cám̀ kurian nqáéa kam kò Porekio Feseto ba ntcõó-qꞌooan Felikisem di séè, igabam kò Felikise Juta ne hùi kgꞌoana khamam kò Paulo ba qáé-nquuan koe guu.
\c 25
\s Paulo ba Fesetom cookgꞌai koe
\p
\v 1 Eẽm ko Feseto gam dim xgꞌaekum koe hàà kam kò nqoana cáḿan qãá qꞌoo koe Jerusalema koe qõò, Kaesarea koe guu a.
\v 2 Xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka Juta di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽé gam cookgꞌai koe síí xꞌáíse, a xu a Paulom di chìbian nxàe, a Feseto ba dtcàrà,
\v 3 Paulo bam gha Jerusalema koe úú sa, kàa sa xu kò kgꞌónòa, dàòm qꞌoo koe xu gha cgꞌõo me di sa khama.
\v 4 Me kò Feseto ba xo̱a a máá: “Paulo ba Kaesarea koe qgóóèa, ra ko tíí ga ra thẽé gaa za qõò.
\v 5 Ke guu naka xu gaxao di xu kaia xu cꞌẽe xu tíí cgoa qõò, naka gaa za síí khóè ba chìbi-chibi, ncẽè cꞌẽe gúù tshúùm kò kúrúa ne,” témé.
\p
\v 6 Eẽm ko 8 kana 10 cáḿan nqáé tama cáḿan Jerusalema koe hãa kam kò Kaesarea koe qõò, a qꞌuu dim cáḿ ka qhàìs koe síí ntcõó-qꞌooa ba koe ntcõó, a ba a xꞌáèan tcgꞌòó, Paulom gha cookgꞌaia ba koe tciia óáè sa.
\v 7 Eẽm ko Paulo hàà ka xu ko Jerusalema koe guua xu Juta xu hàà tééa nxa̱ma-nxa̱ma me, a káí zi chìbi zi qóḿ zi tcee cgae me, ncẽe tseegukagu tama xu hãa zi.
\p
\v 8 Me nxãaska Paulo xo̱ara mááse a máá: “Cúí chìbi ga ra kúrúa hãa tama, Juta ne di xꞌáèan ntcoean koe, kana tempelem koe ga igaba, kana \add Roma ne dim xꞌaigam\add* Kaesaram koe ga igaba,” témé.
\p
\v 9 Me Fesetom, ncẽe Juta ne ko hùi kgꞌoana ba Paulo ba bìrí a máá: “Jerusalema koe qõò sa tsia ko tcꞌẽe, a tsi a síí cookgꞌaia te koe téé, a chìbian ncẽe xo̱ara mááse?” témé.
\p
\v 10 Me Paulo xo̱a a máá: “Ncẽeskar Kaesaram dis qhàìs koe téé-tẽe, ncẽe gaa koe méér ga ko hàà xo̱ara máásekaguè koe. Cúí gúù tshúù gar Juta ne koe kúrúa hãa tama, ncẽe tsáá ga tsi ma thẽé tꞌõèse qꞌana khama.
\v 11 A ncẽè chìbigar kò ii, xꞌóó ra gha sa ko qaas chìbi sa, ner xꞌóó sa xguìa hãa tite, igaba ncẽè chìbi ne ko bóò te qgáì kò káà ii ne i cúí khóè ga qari úú tama, gane tshàu qꞌoo koe i gha tcãà te di i. Kaesara bar ko dtcàrà mááse!” témé.
\p
\v 12 Eẽm ko Feseto gam dis xgꞌaes cgoa chóà xgꞌara kam ko nxàe a máá: “Kaesara ba tsi dtcàrà máásea, khama tsi gha Kaesaram koe qõò,” témé.
\s Paulo ba Ageripa khara Berenise khara cookgꞌai koe
\p
\v 13 Cgꞌorò cáḿ-coan qãá qꞌoo koe khara kò xꞌaigam Ageripa ba hẽé naka Berenise sa hẽéthẽé khara Kaesarea koe hàà, a síí Feseto ba tsgám̀kagu.
\v 14 Káí cáḿan khara ko gaa koe hãa kam kò Feseto ba Paulom dis tchõàs ka xꞌaiga ba chóà cgoa, a ba a máá: “Ncẽe koem cꞌẽem khóè ba hàna Felikisem ka qáé-nquum koe qaùèa ba.
\v 15 Eẽr ko Jerusalema koe síí ka xu ko kaia xu peresiti xu hẽé naka kaia xu Juta ne di xu hẽéthẽé chìbi-chibi me, a xu a dtcàrà te, chìbiga me e, tar gha méé sa.
\v 16 Ra ko bìrí xu, Roma ne dis kgꞌóòs tama si i sa, khóèm gha khóè ne máàè, qanegam chìbi ko bóò mem khóèm cgoa qꞌoaku naka máàèa baa chìbian koe xꞌaèan hòò naka xo̱ara mááse tamas cookgꞌai koe sa.
\v 17 Eẽ xu ko ncẽe koe xgꞌae, kar kò tchõà sa táá ão-ão, igabar kò qꞌuuan ka qhàìs koe síí ntcõó-qꞌooa te koe ntcõó, a ra a khóèm gha óágaè di xꞌáèan tcgꞌòó.
\v 18 Eẽ xu ko chìbi ko bóò me xu tẽe a ko kgꞌui ka xu ko táá cúí gúù kaga chìbi-chibi me tíí ko nqòòa hãa a.
\v 19 Gaan téé-qꞌoo koe xu ko kgꞌama kgꞌuian úúa ntcoeku cgoa me xu kòo o, gaxu dis dtcòm̀s ka naka Khóèm xꞌóóam ka hẽéthẽé e, Jeso ta ko ma tciiè ba, ncẽe Paulom kò máá kgꞌõèam hãa, témé ba.
\v 20 Aagusear kò hãa, ntar ga ma chìbian ẽe ma xùri dàò sa, khamar kò tẽè me, Jerusalema koe qõòa nem ko tcꞌẽe sa, a gaa koe síí chìbian xo̱ara mááse sa.
\v 21 Eẽm ko Paulo dtcàrà mááse, Kaesaram dis bóòs koem gha úúè sa, kar ko xꞌáè, qgóóèm gha sa, ra nxãakgꞌaiga Kaesaram koe síí tsééa úú me,” tam méé.
\p
\v 22 Me nxãaska Ageripa Feseto ba bìrí a máá: “Tíí kar ncẽem khóè ba kóḿ kgꞌoana,” témé. Me xo̱a a máá: “Qꞌuu ka tsi gha kóḿ me,” témé.
\s Paulo ba Ageripam cookgꞌai koe
\p
\v 23 Xùrikom cáḿ ka khara kò Ageripa ba hẽé naka Berenise sa hẽéthẽé khara hàà, xꞌai-xꞌáísean cgoa, a khara a hàà komsanan dim nquum koe tcãà, tcꞌamaka hãas téé-qꞌoos di xu ncõo-kgꞌao xu cgoa, naka qꞌãaèa xu khóè xu xꞌáé-dxoom di xu hẽéthẽé cgoa. Fesetom di xꞌáè-kgꞌáḿan kam kò Paulo óágaè.
\v 24 Feseto ba ko máá: “Xꞌaigam Ageripa ba hẽé, naka wèé ne khóè ne ncẽe koe gatsam cgoa hãa ne hẽéthẽé tuè, ncẽem khóè ba tu ko bóò! Wèé ne khóè ne Juta di nea còrè tea gam ka, Jerusalema koe hẽé naka ncẽe \add Kaesarea\add* koe hẽéthẽé e, a ko qꞌau cgae te, táá méém ga qanega kgꞌõèas gúùs ka.
\v 25 Ra bóò me cúí gúù ga kúrúa hãa tama, xꞌoo sam ga kgꞌanoa a, igabam ko nxãaska xꞌaiga-dxoom Roma dim koes gha tchõà sa úúè sa dtcàrà mááse, ra nxãaska bóò Roma koer gha úú me sa.
\v 26 Igabar cúí gúù ga úú tama, gam kar gha xꞌaiga-dxoom tiri ba góá máá a. Khamar gaa domkaga óága mea wèéa tu cookgꞌai koe, gataga kaisase tsáá xꞌaiga tsi Ageripa tsi cookgꞌai koe, nxãasegar gha ncẽe xùri dàòan di xo̱an koe cꞌẽes gúù sa hòò, a nxãan ka góá ka.
\v 27 Bóòr ko i káà hùi i khama, qáéèam khóè ba tsééa úúa ne, chìbi-chibièam ko mááès gúù sa qãèse nxàe tamase,” tam méé.
\c 26
\p
\v 1 Me kò nxãaska Ageripa Paulo ba bìrí a máá: “Kgoara tsi mááèa kgꞌuia tsi gha mááse sa,” témé. Kam kò nxãaska Paulo xꞌõàa ba ghùi, a ba a xo̱ara mááse, a máá:
\p
\v 2 “Xꞌaiga tsi Ageripa tseè, bóòr ko tsꞌeekgꞌai ra a sa, ncẽer ncẽe cáḿ ka tsáá cookgꞌai koe tẽe ka, a ko wèé chìbian tiri ncẽe Juta ne koe guua hãa koe xo̱ara mááse.
\v 3 Qãèse tsi qꞌana hãa, Juta ne di kgꞌóòan hẽé naka ntcoeku-kgꞌáḿa ne hẽéthẽé e khama. Gaa domkar ko dtcàrà tsi, qãèse tsi gha komsana te sa.
\p
\v 4 “Cgꞌáré ra a koe ga ne guu a wèé ne Juta ne kgꞌõè-qꞌooa te qꞌana hãa. \add Qꞌana ne hãa, ntar kò ko ma\add* tiri ne khóè ne xgꞌaeku koe hẽé naka Jerusalema koe hẽéthẽé tshoa-tshoases koe ga guu a ko ma kgꞌõè sa.
\v 5 Qáò xꞌaèa ne ne qꞌãa tea, a ne a ga nxàea tcgꞌòó, tcꞌẽe ne kòo ne, qari dàòan sita dis dtcòm̀s di koer kò kgꞌõè sa, Farasai ra iise.
\v 6 Ra ncẽeska ncẽe koe tẽe, tẽèkus koe, nqòòs ncẽer úúa hãas di sa, nqòòkagukus ncẽe Nqarim kò sita ka xõòa xu nqòòkagua hãas koe.
\v 7 Sita di zi qhàò zi 12 zi Iseraele di zi ko koaba ba hẽé naka ntcùú ba hẽéthẽé Nqari ba qarika tsééa máá, ncẽes nqòòkaguku sa ne gha hòò di tcoma ne ne úúa hãa khama. Oo, xꞌaigaè, ncẽes nqòòs domkar ko Juta ne ka chìbi-chibiè.
\v 8 Dùús domka tu dtcòm̀ úú tama, Nqari ba ga khóèan xꞌooan koe ghùi di i?
\p
\v 9 “Igabar kò tíía, tíí ka bóòa hãa, káí zi gúù zi méér ga kúrú naka Jesom Nasareta dim di cgꞌõèan ntcoe sa.
\v 10 Ncẽea Jerusalema koer kò kúrús ga si i: Kaia xu peresiti xu koer hòòa qarian cgoar kò káí dtcòm̀-kgꞌaoan\f + \fr 26:10 \fk dtcòm̀-kgꞌao ne - \ft Gerika sa ko máá: “tcom-tcomsa ne,” témé.\f* qáé-nquuan koe tcãà, gatagar kò tíí igaba ẽer ko kóḿ cgꞌõoè ne ko sa ka, ẽes gúù sa dtcòm̀a máána hãa.
\v 11 Káíser kò ko còrè-nquu xu koe tcana te a xgàra ne, a ra a kò kúrú ne, gane dis dtcòm̀ sa ne gha cóè ka. Kaisase gane koe xgóàn kar kò gataga tãá nqõóan di xꞌáé-dxooan koe ga síí xgàra ne.
\s Paulo ba ko nxàe, ntam ma Jesom cgoa xgꞌaea sa
\r (Tsee 9:1-19; 22:6-16)
\p
\v 12 “Ncẽes tcꞌẽe sa úúaser kò Damaseko koe qõò, kaia xu peresiti xu koe guua qarian hẽé naka xꞌáèan hẽéthẽé úúa hãase.
\v 13 Xꞌaigaè, koaba di xꞌaè e kò ii, ẽer kò dàò qꞌoo koe hàna kar kò nqarikgꞌai koe guuam xꞌáà ba bóò, kaisase ko cáḿs ka xꞌáà ba, me ko tíí koe xꞌáà, naka ẽe kò tíí cgoa hãa xu koe hẽéthẽé e.
\v 14 A ẽe xae wèéa xae ga góḿankgꞌai koe cgꞌáéa hãa kar kò dòm̀ ba kóḿ, me ko Hebera dis kgꞌuis ka kgꞌui cgoa te a ko máá: ‘Sauloè, Sauloè, dùú sa tsi ko xgàra Tea máá? Tcꞌíía tsi kòo ka̱bi ne tsi ko thõò-thõose, \add ghòèm khama\add* dqàbi hìi ba ko tcꞌíí ba,’ témé.\fig |LB00020.tif| col|||Khóè ba ghòè xu tcꞌãà-cookgꞌaia hãa a ko xhárà.|26:14\fig*
\v 15 Ra tẽè a máá: ‘Dìí Tsia, Xꞌaigaè?’ témé. Me Xꞌaigam \add Nqari\add* ba xo̱a a máá: ‘Jeso Ra a, ncẽe tsi ko xgàra Ra.
\v 16 Igabaga tẽe naka nqàrèa tsi cgoa téé, ncẽes gúùs domkar tsáá koe xꞌáísea hãa ke: Tiri tsi qãà tsi gha ii kar nxárá tcgꞌòó tsia, a Tíí koe tsi bóòa hãa zi gúù zi hẽé naka xꞌáí tsir gha zi gúù zi hẽéthẽé di tsi nxàea tseegukagu-kgꞌao tsi ii ka hẽéthẽé e.
\v 17 Tsari ne khóè ne koe hẽé naka tãá zi qhàò zi di ne koe hẽéthẽér gha kgoara tsi, ncẽer gha gane koe tsééa úú tsi ne,
\v 18 tcgáía ne tsi gha xgobekgꞌam ka, a ntcùúan koe ka̱bi a tcgꞌòó ne a xꞌáàn qꞌoo koe tcãà ne ka, a satanam di qarian koe tcgꞌòó ne a Nqarim koe úú ne ka, nxãasega ne gha chìbian di qgóóa-máákuan hòò, a ne a gha Tíí koe dtcòm̀an ka Nqarim di ne khóè ne ii ka,’ témé.
\s Paulo ba ko gam di xgaa-xgaan ka nxàe
\p
\v 19 “Khamar xꞌaiga tsi Ageripa tseè, nqarikgꞌai dis xꞌáí sa ntcoe tama.
\v 20 Igabar kò kgꞌaia Damaseko di ne koe síí nxàe si, a nxãaska Jerusalema koe hẽé naka Jutea dim nqõóm koe hẽé, naka gataga tãá zi qhàò zi di ne koe ga hẽéthẽé síí nxàe si a ko máá, gane di chìbian koe méé ne tcóóse naka Nqarim koe ka̱bise, naka tcóósea ne hãa sa ko xꞌáí zi tséé zi kúrú.
\v 21 Ncẽes gúùs domka ne kò Juta ne tempelem koe qgóó te, a ne a cgꞌõo te kgꞌoana.
\v 22 \add Igaba\add* ra wèé xꞌaèan ncẽe kaga Nqarim koe hùian hòòa, a ncẽe koe tẽe, a ko \add wèé ne khóè ne\add* ẽe nqãaka hàna ne hẽé naka tcꞌamaka hàna ne hẽéthẽé koe nxàea tseegukagu. Cꞌẽe gúù \add tíí tcꞌẽe koe tcgꞌoara hãar\add* nxàe tama, igabar ko porofiti xu hẽé naka Moshe ba hẽéthẽé xu nxàea hãa, a máá, kúrúses gha témés gúù sa nxàe.
\v 23 Ncẽe xu kòo máá, Kreste ba gha xgàrase, a ba a gha tcꞌãà a xꞌooan koe tẽe, a gha ncẽem dàòm ka Iseraele di ne khóè ne koe hẽé naka tãá zi qhàò zi di ne koe ga hẽéthẽé xꞌáàn ka kgꞌui, témé sa,” tam Paulo ba méé.
\p
\v 24 Paulom qanega hãa a ko gam di xo̱ara máásean ka nxàe kam kò Feseto ba tcãà kgꞌáḿ-qꞌoo me, a qꞌau a máá: “Temea tsia, Pauloè! Kaisase xgaa-xgaasean tsaria temekagu tsia!” témé.
\p
\v 25 Igabam kò Paulo ba máá: “Teme tama raa, tcom-tcomsa tsi Feseto tseè, igaba ra ko tchàno tseeguan kgꞌui.
\v 26 Ncẽe zi gúù zi kam xꞌaiga ba qꞌanaa hãa khamar ko gam cgoa kgoarasease kgꞌui, a gataga tcoma hãa, cꞌẽe gúùan ga kò táá nqáé me sa, ncẽe zi gúù zia kò xàìase kúrúè tama khama.
\v 27 Xꞌaiga tsi Ageripa tseè, porofiti xu tsia ko dtcòm̀? Qꞌana ra hãa dtcòm̀ xu tsi ko sa,” tam méé.
\p
\v 28 Me kò Ageripa Paulo ba bìrí a máá: “Xòm̀ \add xꞌaè\add* ka tsi gha kúrú ter dtcòm̀-kgꞌao ba kúrú, sa tsi koáé tcꞌẽe!” témé.
\p
\v 29 Me Paulo xo̱a a máá: “Xòm̀ \add xꞌaè\add* kana qáò \add xꞌaè\add* i ko séè \add igabar tchõà úú tama\add*, a ko Nqari ba còrè, tsáá cúí tsi tama tsi méé tsi ii sa, igaba gataga wèéa ne ncẽe ko ncẽe cáḿ ka komsana te ne méé ne tíí khama \add dtcòm̀-kgꞌao ba kúrú\add* sa, \add igaba ra tcꞌẽe tama tíí khama tu gha ii sa\add*, ncẽe zi táù zi úúan ka,” tam Paulo ba méé.
\p
\v 30 Me nxãaska xꞌaiga ba tẽe, naka tcꞌãà-cookgꞌai ba hẽé, naka Berenise sa hẽé, naka wèé ne ẽe ko gane cgoa ntcõe ne hẽéthẽé e.
\v 31 Eẽ ne ko qõò ka ne ko bìríku a máá: “Ncẽem khóè ba cúí chìbi ga kúrú tama, cgꞌõoèm gha sa ko qaa a, kana qáé-nquuan koem gha tcãàè di i!” témé.
\p
\v 32 Me kò Ageripa Feseto ba bìrí a máá: “Ncẽem khóè ba ga kò kgoaraèa, ncẽè Kaesaram koe tchõà sa úúa nem kò dtcàrà máásea tama ne,” témé.
\c 27
\s Paulo ba ko tshàa ba tchoaba a Roma koe qõò
\p
\v 1 Eẽ i ko dtcòm̀kuèa Italea koe xae gha qõò sa, ka xu kò Paulo ba hẽé naka cꞌẽe xu ẽe kò qáéèa hãa xu hẽéthẽé, xu ncõo-kgꞌao xu dim kaiam Juliom tshàu qꞌoo koe tcãàè, ncẽe kò Kaesara ta ko mééès xgꞌaes di ba.
\v 2 Xae Aderamitime koe guua hãas skepe sa qꞌábà, ncẽe kò Asia di xu nqõó-coa xu tshàam qàe koe hàna xu koe qõò sa tééa máána hãa sa. Xae kò tshàan qꞌoo koe tcãà. Arisetarekom cgoa xae kò hàna, Maketonia dim nqõóm di ba, ncẽe kò Tesalonika koe guua ba.
\v 3 Qꞌuu dim cáḿ ka xae kò Sitone koe tcãà, me kò Julio ba Paulo ba qãèse qgóóa hãa khamam kò kgoara me, tcáràse ga xu koem gha síí ka, xu síí ẽem ko tcꞌẽe gúùan koe hùi me ka. \fig |LB00372.tif| col|||Skepe zi dis téé-qꞌoos Sitone di sa|27:3\fig*
\v 4 Eẽ koe guus ka xae kò Kupero qàe koe síí nqáé, tcꞌãá sa kò qꞌóá-kgꞌam xaea khama.
\v 5 Eẽ xae ko Kilikia hẽé naka Pamfilia hẽéthẽé qꞌóá-kgꞌamam tshàa ba tchoaba, ka xae kò Mira koe síí, ncẽe kò Likia koe hàna a.
\v 6 Gaa koem kò ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba Alekesanteria dis skepes, Italea koe ko qõò sa hòò, a gaas koe nqàò xae e.
\p
\v 7 Káí cáḿan xae kò kgàesase qõò, a qóḿ cgoa qgóókua hãase Kenito koe síí tcãà. Tcꞌãá ba kò guu xae e naka xae còoka qõò tama, khama xae ko nxãaska \add tshàam ka nxa̱ma-nxa̱maèam nqõó-coam\add* Kereta dim qàe koe síí nqáé, Salemone qꞌóá-kgꞌama hãase.
\v 8 Qóḿ ba qgóóa hãase xae kò qõò a cꞌẽem qgáìm koe síí tcãà, ‘Qãèm qgáìm skepe zi ko téé ba,’ ta ko ma tciiè ba, ncẽe Lasea dim xꞌáé-dxoom qàe koe hàna ba.
\p
\v 9 Káí xꞌaèa ne kò nqáéa, skepes cgoa tshàa ba tchoaba nea kò cgꞌoe-cgꞌoega a, tcꞌõoan carasean di xꞌaèan qãá qꞌoo o kò ii khama, me kò Paulo ba nxãaska qꞌãa-qꞌãa xu
\v 10 a máá: “Khóè xaoè! Bóòr ko kam gha gaxae dim dàò ba cgꞌoe-cgꞌoega ii, skepes koe hẽé naka gúù zi koe hẽéthẽé cúí tamase, igaba gaxae di kgꞌõèan koe ga hẽéthẽé e,” témé.
\v 11 Igabam kò ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba, Paulo bam ga komsana kámá ka, chùi-kgꞌao ba hẽé naka skepes ka qꞌõòse ba hẽéthẽé tsara di bìríkuan komsana.
\v 12 Skepean ko téés qgáì sa ko sao di xꞌaè ka qãè tama, khama xu kò káí xu dtcòm̀ku, kgꞌama xu gha qõò sa, cꞌẽedaoka xu gha Fenekise koe síí dis nqòò sa úúa hãase, a sao di xꞌaè ka gaa koe hãa. Ncẽe sa kò skepean ko téés qgáì si i, Kereta di sa, dtcẽèan xòè hẽé naka tcgꞌaoan xòè hẽéthẽé dim xgꞌaekum koe.
\s Kaiam tcꞌãá ba
\p
\v 13 Eẽm ko dtcẽè xòè dim tcꞌãám nqaea hãa ba tshoa-tshoa a ko tcꞌãá, ka xu ko tcꞌẽea máá, ncãa xu ncẽeska tcꞌẽe xu ko sa nxãwa hòò, ta tcꞌẽea, a xu a nxãaska skepe sa ko qgóóa tòó gúùan tcgꞌòó, a xgoaba a Kereta qàe dim tshàam dxùukgꞌai séè a qõò.
\v 14 Xòm̀ xꞌaè qãá qꞌoo koem kò dxãwa tcꞌãám Erakilo ta ko ma tciiè ba Kereta koe guu, a kaisase tcꞌãá hàà.
\v 15 Si kò skepe sa tcꞌãám ka qgóóè, a kò gãá ba ka tààè. Xae kò nxãaska guu me a \add kgꞌama qꞌooa ba koe ntcõó, i kò tshàan gaan ko tcꞌẽe koe\add* xàbùa úú xae e. \fig |LB00213.tif| col|||Skepe ba túú dis tcꞌãás koe|27:15\fig*
\v 16 Eẽ xae ko tshàam ka nxa̱ma-nxa̱maèa hãam nqõó-coam cgꞌárém Kauda ta ko ma tciièm qàe koe hàà nqáé, ka xae ko skepe-coas ncẽe skepe-dxoos kháó koe hàna sa qóḿ cgoa qgóókua hãase kgoana a kòre, táás gha ko̱bese ka.
\v 17 Eẽ xu ko khóè xu tcꞌamaka ghùi a ko tcãà sia xgꞌara ka xu ko skepes dòm̀ qꞌoo koe dqùian qáéa ntcòo, qgóó xu gha tòó si ka. Siretise di góḿ dtcõòan koe xu gha síí ncemea tcãàsean bèe ka xu ko skepe sa ko qgóóa tòó qanoan tshàam qꞌoo di qáú, a xu a skepe sa guu si tshàan ka ghànèa úúè.
\v 18 Dxãwa tcꞌãá ba kò tshúù qgáì koe tòó xaea, xu nxãakgꞌaiga qꞌuu dim cáḿ ka skepes qꞌoo koe xu nqàòa hãa zi gúù zi xaoa tcgꞌòó.
\v 19 Nqoana dim cáḿ ka xu kò skepes ko tséé cgoaè zi gúù zi tshàua xu tcꞌáró ka xaoa tcgꞌòó.
\v 20 Cáḿ sa hẽé naka tco̱nò zi hẽéthẽéa kò káí cáḿan hòòse tama, i kò tcꞌãán qanega tcꞌãá, i hùian xae gha hòò di nqòò ga káà a.
\p
\v 21 Eẽ xu ko qáòm xꞌaè ba úú a tcꞌõó tama kam ko Paulo xgꞌaekua xu koe tẽe, a máá: “Khóè xaoè, komsana tea xao ga kò hãa, a ga kò táá Kereta koe guu a xgoaba hãa, ncẽeska xao ga kò ncẽe cgꞌãèan koe hẽé naka aaguse-cgaesean koe hẽéthẽé tcgꞌòósea hãa.
\v 22 Igabar ko ncẽeska bìrí xao o a ko máá, tòón tcáó méé xao, témé! Cúía xao ga kgꞌõèa xao ka aaguse cgaeèa hãa tite ke. Igabas gha skepes cúí sa tshúù-tshuuè.
\v 23 Ncẽe ncãa nqáém ntcùúm kam ncãa, ncẽer Gam di ii a ko gataga tsééa máám Nqarim dim moengele ba hàà qàea te koe téé,
\v 24 a ba a máá: ‘Táá qꞌáò guu, Pauloè. \add Roma ne dim xꞌaigam\add* Kaesaram cookgꞌai koe tsi gha tééa mááse. Bóò, Nqari ba wèé xu ẽe tsi ko tshàa ba tchoaba cgoa xu, Gam di cgóm̀kuan ka kgꞌõèa xu kgoara hãa,’ témé.
\v 25 Ke xao khóè xaoè, ghùi tcáó, Nqarim koer tcoman úúa hãa ke, ẽer ma bìríèa khamaga i gha ii sa.
\v 26 Gatà i ii igaba méé xae tshàam ka nxa̱ma-nxa̱maèam nqõó-coam cꞌẽem koe xaoa tcãàè,” tam méé.
\s Skepes xꞌoo-qꞌoo
\p
\v 27 14 dim ntcùúm ka xae ko qanega Ateria dim tshàam qꞌoo koe ko ghànèa úúè. Xu skepes di xu nqàri-kgꞌao xu nqõó ba xu sao-xgꞌaea sa ntcùú nqáè ka bóòa qꞌãa.
\v 28 Xu kò qàm-qꞌooan ko tcꞌãò-tcꞌãom gúù ba tshàan qꞌoo koe tcãà a bóò i 40 xu mitara xu di qàman úúa. Xòm̀ xꞌaè qãá qꞌoo koe xu ko gaia tcꞌãò-tcꞌão, i 30 xu mitara xu di qàm-qꞌooan qgóó.
\v 29 Nxõ̱á xàbìan koe xae gha xgꞌáḿa ntcòosean bèe ka xu ko 4 qanoan skepe sa ko qgóóa tòó kháóa sa koe guu a xòo, a xu a qꞌuu i gha sa còrè.
\v 30 Skepes di xu nqàri-kgꞌao xu kò skepes koe tsꞌana tcgꞌoa kgꞌoana khama xu kò skepe-coa sa tshàan qꞌoo koe xòo, skepe sa ko qgóóa tòó qanoan xu kò síí skepe sa ko qõòkagus qanos koe guu a xòó témé a.
\v 31 Nxãaskam kò Paulo ba ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba hẽé naka ncõo-kgꞌao xu hẽéthẽé bìrí a máá: “Khóè xu ncẽe xu kò skepes qꞌoo koe hãa tama ne xao cuiskaga kgꞌõèa hãa tite,” témé.
\v 32 Xu kò nxãaska ncõo-kgꞌao xu skepe-coa sa qgóóa hãa dqùian qꞌãea qhòm, a guu sis cgꞌáéa tcãà.
\p
\v 33 Eẽ i ko qhòase kam kò Paulo ba wèéa xu qꞌãa-qꞌãa, tcꞌõó méé xu sa, a máá: “Ncẽea 14 dim cáḿ me e, xae ko kgꞌama bóòa mááse ba, a xàbàs cgoa hãa, a cúí gúù ga tcꞌõó ta ga hãa.
\v 34 Gaa domkar ko ncẽeska dtcàrà xao o, tcꞌõó xao gha sa, kgꞌõèan di qaria ne i gha máà xao o, gaxao ka cꞌẽem cúím ga ba gaam dim tcúú-cꞌõòm cúím kaga aaguse cgaeèa hãa tite khama,” témé.
\v 35 Gatàm ko mééa xgꞌara kam ko péréan séè, a ba a wèé xu cookgꞌai koe Nqari ba qãè-tcaoa máá, a khõá qꞌaa a, a ba a tshoa-tshoa a tcꞌõó.
\v 36 Xu kò wèéa xu ga ghùi-ghuin tcáóè, a xu a gaxu igaba tshoa-tshoa a tcꞌõoan tcꞌõó.
\v 37 Wèéa xae xgꞌae-qꞌooa kò 276 xae khóè xae e, ẽe kò skepes koe qꞌábà hãa xae.
\v 38 Eẽ xu ko tcꞌõóa tcꞌãò ka xu kò skepe sa xu gha subu-subu ka maberean tshàam qꞌoo koe ncemea tcãà.
\p
\v 39 Qꞌuu i ko ka xu ko nqõó ba táá bóòa qꞌãa, igaba xu ko tshàam-kgꞌáḿ hòò góḿan úúa a, ncẽè qãèse xu kò ko bóò ne xu gha gaa koe skepe sa tòó ka.
\v 40 Khama xu kò skepe sa ko tshàan qꞌoo koe qgóóa tòó qanoan qgóóa ghùi, a xu a gaa xꞌaè kaga skepe sa ko qõòkagu xu hìi xu koe qáésea hãa xu dqùi xu kgoara, a nxãaska còoka hànam sa̱ri ba tcꞌãám úú-kgꞌaia xòè koe tchoanà a góḿan hàna qgáìan koe síí.
\v 41 Igabas kò skepe sa góḿ-dtcõòan koe xgꞌáḿa tcãàse. I kò skepes di còo-kgꞌaian nqãè, a táá ko̱ri, i kháóa sa tshàan di qhonèan ka xgꞌáḿmè a khoana tòm̀-tomse.
\p
\v 42 Xu kò ncõo-kgꞌao xu ẽe qáéèa hãa xu khóè xu cgꞌõo kgꞌoana, tshàa ba xu gha ba̱ra a síí tcgꞌoa a tsꞌãà khama.
\v 43 Igabam kò ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba, ncẽe kò Paulo ba kgꞌõèkagu kgꞌoana hãa ba, gaxu ko tcꞌẽes gúùs koe cara xu. A ba a bìrí xu, ẽe ba̱ra qꞌana xu méé xu kgꞌaika tshàan qꞌoo koe nxàìa tcãà naka xua ba̱ra, na góḿankgꞌai koe síí sa.
\v 44 Naka xu ẽe qaùa hãa xu wèé xu nqaoan hẽé naka skepes di qàmàn hẽéthẽé cgoa síí, témé. Xu kò gataga ma wèéa xu góḿankgꞌai koe bèea síí.
\c 28
\s Paulo ba Maleta koe
\p
\v 1 Eẽ xae ko tshàam ka nxa̱ma-nxa̱maèam nqõóm koe qãèse síí, ka xae ko Maleta me e sa kóḿ.
\v 2 Ne kò gaam nqõóm di ne qãèse qgóó xae e. Tuu i kò ko a gataga qgàisa a khama ne ko cꞌee sa dxùúa máá xae e, a wèéa xae ga cgꞌáè xgàu.
\v 3 Paulo ba kò cꞌee-tca̱ruan sáà a cꞌeean koe tcãà, kas kò dcàù sa cꞌeean di kùruan ka tcgꞌòóè a sa a tshàua ba koe qꞌám̀se.
\v 4 Eẽ ne ko xꞌãè-kgꞌao ne cgꞌao sa bóò, si Paulom tshàu koe ntcã̱à-ntca̱nasea tẽe ka ne ko bìríku a máá: “Tseegukagam ncẽem khóè ba khóè cgꞌõo-kgꞌao me e, tshàam koem qãèse tcgꞌoara hãa, igaba i Xgàrakuan guu mem kgꞌõèa hãa tite,” témé.
\v 5 Igabam kò Paulo ba cgꞌao sa cꞌeean qꞌoo koe xaoa tcãà, a ba a táá cꞌẽe gúù ga tsàa.
\v 6 Khóè ne kò tcꞌẽea máá, gãem gha kanam gha qháése ga cgꞌáé a xꞌóó, ta tcꞌẽea. Igaba ẽe ne qáòm xꞌaè ba séè a qãà mea, a ne a bóò i cúí gúù tshúù ga kúrúse cgae me tama ka ne kò tcꞌẽea ka̱bi a ne a máá, nqárì me e, témé.
\p
\v 7 Cꞌẽem xꞌáé ba kò gaa koe cúùse hàna, Pubilio ta ko ma tciièm khóèm di ba, gaam tshàam ka nxa̱ma-nxa̱maèam nqõóm dim xꞌaiga ba. Ncẽe kò xꞌáéa ba koe qãèse hààkagu xae e ba, a kò nqoana cáḿan qãèse qgóó xae e.
\v 8 Pubiliom ka xõò ba kòo tsàa a kgàrom koe xõe. Cgꞌõà ba hẽé naka cꞌáòan úúam qꞌoo ba hẽéthẽém kò ko tsàa. Me kò Paulo ba síí cgae me, a ba a còrè, a ba a gam koe tshàua ba tòó, a kúrú mem qãè.
\v 9 Ncẽe gúùan kúrúsea qãá qꞌoo koe ne kò ẽem nqõóm di ne khóè ne tcììa kò hãa ne wèéa ne hàà, a ne a kò gataga thẽé hàà kgꞌõèkaguè.
\v 10 Káí zi aba zi ne kò máà xae e, a ne a kò ẽe xae ko xgoaba ka wèé gúùan ẽe ko qaase máà xae e.
\s Paulo ba ko Roma koe hàà
\p
\v 11 Nqoana nxoean qãá qꞌoo koe xae ko Alekesanteria dis skepes cgoa xgoaba, ncẽe ko gaam nqõóm koe saoan nqáékagua hãa sa, a ko tcúúa sa koe ‘Hò-hore tsara nqárì tsara’ ta ma góásea sa.
\v 12 Sirakuse koe xae ko hàà tcãà a xae a gaa koe nqoana cáḿan hãa.
\v 13 Gaa koe guus ka xae kò gaia xgoaba a xae a Regume koe síí tcãà. Me kò qꞌuu dim cáḿ ka tcꞌãá ba tshoa-tshoa a dtcẽè xòè koe guu a tcꞌãá. Xae kò cám̀ dim cáḿ ka Puteoli dim xꞌáé-dxoom koe hàà.
\v 14 Gaa koe xae kò dtcòm̀-kgꞌao xu cꞌẽe xu cgoa xgꞌae, xu ko dtcàrà xae e, 7 cáḿan xae gha gaxu cgoa hẽé sa. Xae kò nxãaska Roma koe síí tcãà.
\v 15 Xu kò dtcòm̀-kgꞌao xu ẽe xu ko sixae ka kóḿ kaga hàà, cꞌẽe xua kò Apiom di xꞌámágu qgáì hẽé naka ‘Nqoana nquuan cgꞌáèan di’ \add ta ko ma tciièm qgáì ba\add* hẽéthẽé khama noose nqúù ka guu a hàà, xgꞌae cgoa xae e xu gha ka. Paulom ko bóò xu kam kò Nqari ba qãè-tcaoa máá, a ba a ghùi-ghui tcáóè.
\s Paulo ba ko Roma koe xgaa-xgaa
\p
\v 16 Eẽ xae ko Roma koe hàà kam ko Paulo ba cúísem gha hẽé sa kgoara mááè, ncõo-kgꞌaom qꞌõé me gham cgoa.
\p
\v 17 Paulo ba ko nqoana cáḿan qãá qꞌoo koe Juta di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu xꞌáé-dxoom di xu xgꞌaes koe tciia óá, a ba a kò ẽe xu hààra xgꞌaea ka bìrí xu a máá: “Tíí kíí ga xaoè, qanegar cúí gúù ga kúrú tama gaxae di ne khóè ne ka, gaxae ka tsgõosea ne di kgꞌóòan igaba gar tsa̱á hãa tama, igabar kò Jerusalema koe guu a tcgꞌòóèa, a kò Roma xu tshàu qꞌoo koe tcãàè.
\v 18 Tẽè tea xu ko xgꞌara ka xu ko \add Roma xu\add* kgoara te kgꞌoana, cúí chìbi gar kò úú tama xꞌoos di xgàrakuan kgꞌanoa a khama.
\v 19 Eẽ xu ko Juta xu xguì kar kò Kaesaram koe tchõà sa úúan ka cúí qaùa mááèa. Khóè ne tiri ner gha ma chìbi-chibi sa ko káà si i igaba.
\v 20 Gaa gúùan domkagar kò dtcàrà máásea, bóò xao or gha sa, a ra a gataga chóà cgoa xao o. Iseraele ta di nqòòan domkar táùan ncẽe cgoa qáéèa,” tam méé.
\p
\v 21 Xu xo̱a me a máá: “Tsáá ka ko kgꞌui tcgãyan xae qane cgoa ga hòò tama Jutea koe guua a. Xu sixae ka cꞌẽea xu, gaa koe ko guu a ncẽe koe hàà xua tsáá ka cgꞌãè gúù ga xàà tama, kana kgꞌui ta ga hãa.
\v 22 Igaba xae ko tsáá koe kóḿ sa tcꞌẽe, nta tsi ko tsáá ma bóò sa, wèé qgáì koe ne khóè ne ncẽes xgꞌae sa ma xꞌóéa sa xae qꞌana khama,” ta xu méé.
\p
\v 23 Xu kò cꞌẽem cáḿ ba tòó Paulom cgoa xu gha xgꞌae ba, ka xu ko káí a ẽem ko Paulo hẽé koe hàà. Me kò ntcùúkgꞌai cgoa koe guu a kgꞌui cgoa xu i síí dqòa. A ba a Nqarim di xꞌaian ka nxàea tseegukagu, a ko Jesom ka kgꞌuia tàà xu kgꞌoana, Moshem di xꞌáèan koe hẽé, naka porofiti xu di Tcgãyan koe hẽéthẽé guu a.
\v 24 Xu kò cꞌẽea xu kgꞌuia ba dtcòm̀, xu cꞌẽe xu táá dtcòm̀ m.
\v 25 Xu ko ntcoeku cgoaku, a gataga qõòa qꞌaa. Paulom ko ncẽem kgꞌuim còo di ba kgꞌuia xgꞌara, a ko máá: “Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba gaxao ka tsgõose ga xu koe tseeguan kgꞌuia, ẽem kò ko porofitim Isaiam koe guu a ko kgꞌui ka a ko máá:
\q1
\v 26 ‘Khóè ne ncẽe ne koe qõò naka síí máá:
\q1 ‘Kóḿ tu gha igaba tu kóḿa qꞌãa tite,
\q1 a tu a gha bóò,
\q1 igaba tu cuiskaga bóòa qꞌana hãa tite.
\q1
\v 27 Ncẽe ne khóè ne di tcáóa nea xꞌóóa khama,
\q1 ne ko tshúù-xamse tceea ne cgoa kóḿ,
\q1 a ne a tcgáía ne tcẽekgꞌama,
\q1 táá ne gha tcgáía ne cgoa bóò ka,
\q1 a gataga táá tceea ne cgoa kóḿ ka,
\q1 a ne a gha táá tcáóa ne cgoa kóḿa qꞌãa ka,
\q1 a ne a gha táá Tíí koe ka̱bise ka,
\q1 Ra gha táá qãè-qãe ne ka,’
\m ta i ma góáèa.’
\p
\v 28 “Khama ra ko tcꞌẽe, qꞌãa tu gha, Nqarim di kgoarakua nea tãá zi qhàò zi di ne koe tsééa úúèa sa, ne gha komsana a,” tam méé.
\v 29 [Ncẽetam ko mééa xgꞌara ka xu ko Juta xu xgoaba a qõò, káí kgꞌuian úú cgoakuase xgꞌaekua xu koe.]
\p
\v 30 Me kò Paulo ba cám̀ kurian xꞌãè, ẽem kò cgóbèa hãam nquum koe, a ba a gataga wèé ne ẽe ko dàra me ne qãèse hààkagu.
\v 31 A ba a kò Nqarim di xꞌaian ka xgaa-xgaa, a ko Xꞌaigam Jeso Krestem ka xgaa-xgaa, kaisase kgoarasease, i kò cúí khóè ga xgáè-kgꞌam me tama.