\id ROM - Naro NT [nhr] -Botswana 2012 (web 2014)
\h ROMA NE
\toc1 Roma ne
\toc3 Rom
\mt1 ROMA NE
\mt2 Paulom dis tcgãya sa
\mt2 Roma ne koe
\imt Téé-cookgꞌai sa
\ip Paulo ba kò ncẽes tcgãya sa Roma di ne dtcòm̀-kgꞌao ne góá máá, Roma dis kereke sam kò dàra kgꞌoana khama. Gam dis tcꞌẽe sa kò dtcòm̀-kgꞌao ne cgoa síí gaa koe cgꞌárése hãa, a nxãwa còoka qõò si i.
\ip Dtcòm̀-kgꞌao nem ko qãèse bìrí, dtcòm̀-kgꞌao ba ko dùús koe dtcòm̀ sa, naka dtcòm̀s ko wèé cáḿan di kgꞌõèan koe dùú sa nxàe sa.
\ip Paulo ba ko 1:17 koe góá, tcgãyas ko nxàe gúùan ka: Baebele sa ko nxàea tcgꞌòó, Nqari ba ko ntama ma khóè ne Gam ka tchànokagu sa: dtcòm̀s koe guu a, “gaas di tshoa-tshoasean koe guu a síí gaas di chõò-qꞌooan koe tééan koe.”
\ip Me ko nxãaska Paulo ba 1-3 di xu tcee xu koe xꞌáí, wèé ne khóè ne (Juta ne hẽé naka tãá zi qhàò zi di ne hẽéthẽéa) cgꞌãèan di qarian dòm̀ qꞌoo koe hãa, ke méé ne Nqarim cgoa xgꞌae-xgꞌaese sa. Jeso Krestem koe dtcòm̀an koe cúí ne ko khóè ne guu a Nqarim koe tchànokaguè (3:22).
\ip Dtcòm̀-kgꞌao ne ko Krestem koe guu a Nqarim koe tòókuan hòò (5:1), naka ka̱bas kgꞌõè sa hẽéthẽé e (6 dim tceem koe). Nqarim dim Tcꞌẽe ba ko dtcòm̀-kgꞌao ba kgoara, xꞌáèan di qarian koe hẽé, cgꞌãèan koe hẽé naka xꞌoos koe hẽéthẽé e (7-8 di tsara tcee tsara koe).
\ip Me ko nxãaska Paulo góá, nta ne kò ma Juta ne hẽé naka qhàò zi di ne hẽéthẽé ma Nqarim ko ma nqõóm di ne khóè ne ma tcꞌẽea máás koe ma tcãà sa (9-11).
\ip Còo dis kam ko Paulo ba dtcòm̀-kgꞌao ne gha ma kgꞌõès ka góá, káí-kgꞌaise cꞌẽe ne khóè ne cgoa tsééa xgꞌaean ka (12-16 di xu tcee xu koe).
\ib
\ip Qaa-qaasa kgꞌuia ne:
\io1 - dtcòm̀ sa \ior (1:16, 17; 5:1) \ior*
\io1 - tchànokagu \ior (5:1) \ior*
\io1 - qꞌanokagu \ior (6:22) \ior*
\io1 - cgàa ba - Tcꞌẽe ba \ior (8:5-9) \ior*
\ib
\ip Tcgãyas qꞌoo koe hàna zi:
\io1 - Téé-cookgꞌai sa hẽé naka tcꞌẽe-kgꞌáḿ zi hẽéthẽé e \ior (1:1-17) \ior*
\io1 - Kgoarasean koe ko qaase sa \ior (1:18–3:20) \ior*
\io1 - Nqarim dim dàòm kgoarasean di ba \ior (3:21–4:25) \ior*
\io1 - Ka̱bas kgꞌõè sa Krestem koe \ior (5:1–8:39) \ior*
\io1 - Nqarim dis tcꞌẽe sa Iseraele koe hẽé naka qhàò zi di ne koe hẽéthẽé e \ior (9:1–11:36) \ior*
\io1 - Dtcòm̀-kgꞌao ne ko ma tséé sa \ior (12:1–15:13) \ior*
\io1 - Chõò-qꞌoo sa hẽé naka tsgám̀ku zi hẽéthẽé e \ior (15:14–16:27) \ior*
\c 1
\ms Téé-cookgꞌai sa (1:1-17)
\s Tsgám̀kaguku zi
\p
\v 1 Paulo ra a, Jeso Krestem dir qãà ra, ncẽe xꞌáè úú-kgꞌao\f + \fr 1:1 \fk xꞌáè úú-kgꞌao - \ft Gerika sa ko “apostolo” témé.\f* bar gha ii ka tciièa hãa ra, a ra a Nqarim di qãè tchõàn dise nxárá tcgꞌòó a cúía tòóèa.
\v 2 \add Nqari ba\add* kò nxãakamaga Gam di xu porofiti xu koe guu a \add ncẽe qãè tchõàn\add* nqòòkagu taà hãa, Tcom-tcomsa zi Tcgãya zi \add Nqarim di zi\add* koe,
\v 3 ncẽe ko Gam dim Cóám ka kgꞌui i, ncẽe kò khóèan dis iis koe Dafitem ka tsgõose-coa ii ba,
\v 4 a kò ẽem kò xꞌooan koe tẽe ka Tcom-tcomsam Tcꞌẽem koe guu a qarian cgoa xꞌáíèa ba, Nqarim dim Cóám ii sa - gatá dim Xꞌaigam Jeso Kreste ba.
\v 5 Ncẽe xae kò Gam koe guu a cgóm̀kuan hẽé naka xꞌáè úú-kgꞌao xae gha ii sa hẽéthẽé hòò ba, nxãasega xae gha wèé ne khóè ne qhàò zi di ne Gam di cgꞌõèan domka tciia óá, ne gha nxãasega dtcòm̀s koe guua komsanan úú ka.
\v 6 Tu gatu thẽé gane ka cꞌẽe tu u, Jeso Krestem di iise tciièa hãa tu.
\p
\v 7 Wèéa tu ẽe Roma koe hàna tu ncẽe Nqarim ka ncàm̀mèa hãa, a hàà tu gha tcom-tcomsa ii ka tciièa hãa tu kar ko máá:
\p Nqarim gatá ka Xõò ba hẽé naka Xꞌaigam Jeso Kreste ba hẽéthẽé tsara koe guua hãa cgóm̀kuan hẽé naka tòókuan hẽéthẽé méé i gatu cgoa hãa, témé. \fig |HK00242.tif| span|||Roma dim xꞌáém xgꞌaeku di bóòse qꞌooa ne|1:7\fig*
\s Paulo ba Roma koe dàran xgónèa
\p
\v 8 Tcꞌãà dis kar ko Jeso Krestem koe guu a gatu wèé tu domka tirim Nqari ba qãè-tcaoa máá, gatu dis dtcòm̀ sa ko wèém nqõóm koe nxàeè khama.
\v 9 Nqarim, ncẽer ko wèé tcáóa te cgoa Cóásem di qãè tchõàn xgaa-xgaan koe tsééa máá ba tirim tééa-máá-kgꞌao Me e, xòm̀ xꞌaèser ko tcꞌẽe-tcꞌẽese tu u di ba.
\v 10 Tiri còrèan koer ko wèé xꞌaè ka dtcàrà, còo dis ka i gha, Nqarim kò ncàm̀a hãa ne, dàòan xgobekgꞌamsea máá te, ra síí cgae tu u sa.
\v 11 Bóòa tur xgónèa hãa khama, nxãasegar gha cꞌẽes máàkus Tcom-tcomsam Tcꞌẽem di sa máà tu u, tu gha qari-qariè ka.
\v 12 Méér ko saa, tíí hẽé naka gatu hẽéthẽé ta ga korèku si i, ncẽe ta gatá wèéa ta úúa hãa dtcòm̀an cgoa, gatu hẽé naka tíí ga ra hẽéthẽé e.
\p
\v 13 Tíí qõe ga tuè, qꞌãa tu gha sar ko tcꞌẽe, káí qꞌoro ra ko hàà cgaea tu bìrísea hãa, nxãasegar gha hàà gatu koe ga thẽé tcꞌáróan kúrú ka, ncẽer ma tãá zi qhàò zi di ne cꞌẽe ne koe hẽéa khamaga ma; igabagar ncẽes noosega xgáèa tòóèa.
\v 14 Kúrú méér gas tséés kaia sar úúa hãa, Gerika ne koe hẽé naka Gerika tama ne koe ga hẽéthẽé e, ẽe tcꞌẽega ne koe hẽé naka ẽe káà tcꞌẽe ne koe ga hẽéthẽé e.
\v 15 Gaa domkar ko kaisase tcꞌẽe, gatu ẽe Roma koe hàna tu koer gha gataga thẽé qãè tchõàn xgaa-xgaa sa.
\s Qãè tchõàn di qaria ne
\p
\v 16 Qãè tchõàn domkar sau-cgaekaguè tama, Nqarim di qari i khama, ẽe ko dtcòm̀ wèém gha kgoarase di i, tcꞌãà dis ka Juta ne koe, naka gataga Gerika ne koe hẽéthẽé e.
\v 17 Nqarim di tchànoa ne ko dtcòm̀s koe guu a qãè tchõàn koe xꞌáíè khama, gaas di tshoa-tshoasean koe guu a síí gaas di chõò-qꞌooan koe tééan koe, ncẽe i ma góásea a ko máá: “Eẽ tchàno ii ba gha dtcòm̀s koe guu a kgꞌõè,” téméè khamaga ma.
\ms Kgoarasean koe ko qaase sa (1:18–3:20)
\s Wèém khóè ba cgꞌuri-kgꞌao me e
\p
\v 18 Nqarim di xgóà ne ko nqarikgꞌai koe guu a wèés ẽe Nqari-tcáó tama sa hẽé naka khóèan di cgꞌãè tcáóan koe hẽéthẽé xꞌáíè khama, ncẽe ko gaan di cgꞌãè cauan cgoa tseeguan náà ntcòó o.
\v 19 Ncẽe Nqarim ka ga qꞌãaè sa ne xꞌáíèa hãa khama, Nqari ba xꞌáí ne sia hãa domka.
\v 20 Chõò tama qarian Nqarim di hẽé naka Gam di ii-qꞌooan hẽéthẽé ncẽe hòòse tama, nea kò nqõóm tshoa-tshoase koe guu a ẽem Nqari ba kúrúa hãa gúùan koe ga bóòa qꞌãase a ko xꞌáíse, nxãasega ne gha khóè ne táá máá, cꞌúùa ne kò hãa, témé ka.
\v 21 Eẽta ne ma Nqari ba qꞌana hãa igaba ne Nqarim iise dqo̱m̀ Me tama, kana qãè-tcaoa máá Me tama khama, igaba i gane di tcꞌẽe-kgꞌáḿan káà hùis gúù sa kúrúa, i gane di tcáóan ncẽe káà tcꞌẽe e ntcùú-ntcuuèa hãa.
\v 22 Eẽta ne ko máá, tcꞌẽega ne e, témé, igaba ne kò kaàn tcꞌẽe,
\v 23 a ne a kò chõò tamam Nqari ba ne gha dqo̱m̀ kámá ka, chõòko khóèan di zi sere-sere zi hẽé, tsa̱rán di zi hẽé, naka kgꞌoo-coan di zi hẽé naka ncãà-kgꞌaman cgoa ko caate kgꞌoo-coan di zi hẽéthẽé dqo̱m̀.
\p
\v 24 Gaa domkam kò Nqari ba cgꞌãè zi gúù zi tcáóa ne ko tcꞌẽe zi guua máá ne, ne kò cgáé-qꞌooa ne koe sau-sauga zi gúù zi kúrú cgaeku.
\v 25 Nqarim di tseeguan ne kò tshúù-ntcõan kúrú, a ne a kò xommèa hãa zi gúù zi dqo̱m̀ a tsééa máá zi, Kúrú-kgꞌao ba ne gha dqo̱m̀ khama ii xꞌaè ka - ncẽe ko chõò tamase dqo̱m̀mè ba! Amen.
\p
\v 26 Ncẽes gúùs domkam kò Nqari ba tcáóa ne koe ne ko qaa zi gúù zi sau-sauga zi máà ne. Zi kò gane di zi khóè zi gazi khama ma dxàe zi khóè zi cgoa séèkuan kúrú.
\v 27 Gatà iim dàòm kaga xu kò khóè xu thẽé khóè zi cgoa séèkuan kúrú guu, a xu a gaxu khama ma kgꞌáò-khoe xu cgoa séèku di tcꞌẽean ka tcãàè. A kò gaxu khama ma kgꞌáò-khoe xu cgoa sau-sauga tsééan kúrú, a kò gaxu di cgꞌãè tsééan koe guu a xgàrasean óága cgaese.
\p
\v 28 Ncẽe ne khóè ne kò Nqarim qꞌãa cgoa tchõà úú tama, khamam kò cgꞌãè tcꞌẽean guua máá ne, ne kúrúè ta ga kò hãa zi gúù zi kúrú.
\v 29 Wèé zi cau zi cgꞌãè zi ka ne kò cgꞌoè cgaeè, cgꞌãèan hẽé, cẽèan hẽé naka cgꞌãè tcꞌẽean ka hẽéthẽé e. Wèés ncóó sa cgꞌoè cgae nea, naka cgꞌõo sa hẽé, kóḿku tama sa hẽé, kàaku sa hẽé naka cgꞌãè tcáó sa hẽéthẽé e. Cꞌam̀ku-kgꞌao ne e,
\v 30 nco̱iku-kgꞌaoan hẽé, Nqarim di ne hòre-kgꞌao ne hẽé, dxàesere ne hẽé, bóòseko ne hẽé, dqo̱m̀seko ne hẽé, cgꞌãè zi gúù zi di ne kúrú-kgꞌao ne hẽé, gane di xõòan ntcoea hãa ne hẽéthẽé e.
\v 31 Káà tcꞌẽe ne e, a tcom-tcomsa tama, a gane ka cꞌẽe ne ncàm̀ tama, a ne a thõò-xama-máákuan úú tama.
\v 32 Eẽta ne ma tchàno xꞌáèan Nqarim di qꞌana hãa, ẽe zi gúù zi ko kúrú khóèa nea xꞌoos ka kgꞌanoèa di i, igaba ne ncẽe zi gúù zi cúí zi kúrú tama, a ko gataga thẽé ẽe ko kúrú zi ne cgoa qãè-tcao.
\c 2
\s Nqarim di xgàrakua nea tchàno o
\p
\v 1 Gaa domkaga tsi gha méé gúùa káà a, tsáá ncẽe cꞌẽe khóèan ko xgàra tsi, dìí tsia ga igaba. Eẽ tsi ko ma cꞌẽe khóèan xgàra khamaga tsi ko ma xgàrase, tsáá ẽe ko cꞌẽe khóèan xgàra tsia ko gaan ko hẽé khamaga hẽé khama.
\v 2 Ta qꞌana hãa, Nqarim di xgàrakua ne ẽe ko ncẽe zi gúù zi kúrú ne koe tchàno o sa.
\v 3 Khama tsáá, ncẽe kgꞌama khóè ii tsi, nxãa tsi kò ko ncẽe zi gúù zi ko kúrú khóèan xgàra, a tsi a ko tsáá ga tsi thẽé gataga kúrú zi, ne tsi gáé tcꞌẽea máá, Nqarim di xgàrakuan tsi gha nxànagu, ta tcꞌẽea?
\v 4 Kana tsia ko Gam di qãèan hẽé, naka Gam di qgóósean hẽé naka Gam di qáò tcáóan hẽéthẽé dis qguù sa ta̱na? A cꞌúùa tsia Nqarim di qãèa ne ko chìbian koe tcóósean koe úú tsi sa?
\v 5 Igaba tsari qari tcúúan hẽé naka tcóóse tamas tcáós tsari sa hẽéthẽé domka tsi ko Nqarim di xgóàn xgꞌae-xgꞌae cgaese, Nqarim di xgóàn dim cáḿ ka, ncẽe i gha Gam di xgàrakuan tchàno hàà xꞌáíse ba.
\v 6 \add Nqari\add* ba gha wèém khóè ba ẽem ma tsééa hãa khamaga ma ka̱bia máá:
\v 7 Gane ẽe qãèan kúrú koe qáò tcáóa hãa ne, a ko gatà hẽéan ka \add Nqarim koe\add* dqo̱m̀kuan hẽé, naka tcomkuan hẽé, naka ẽe kaà tama sa hẽéthẽé qaa, nem gha Nqari ba chõò tamas kgꞌõè sa máà.
\v 8 Igaba gane ẽe ko xaù, a tseeguan xùri tama, igaba ko cgꞌãèan xùri ne koe i gha \add Nqarim di\add* xgꞌaìan hẽé naka xgóàn hẽéthẽé hãa.
\v 9 Xgàrase sa hẽé naka qóḿ zi hẽéthẽéa gha wèém khóèm ẽe ko cgꞌãèan kúrúm koe hãa: kgꞌaika Juta ne koe, naka gataga qhàò zi di ne koe hẽéthẽé e.
\v 10 Igaba i gha dqo̱m̀kuan hẽé, naka tcomkuan hẽé, naka tòókuan hẽéthẽé wèém khóèm ẽe ko qãèan kúrúm koe hãa: kgꞌaika Juta ne koe, naka gataga qhàò zi di ne koe hẽéthẽé e.
\v 11 Nqari ba tãákase khóèan qgóó tama khama.
\p
\v 12 \add Qhàò zi di\add* nea xꞌáèan dòm̀ qꞌoo koe hãa tama, a ne a gha chìbian kúrú a xꞌáèan dòm̀ qꞌoo koe hãa tamase ga kaàkaguè; ne \add Juta ne\add* xꞌáèan dòm̀ qꞌoo koe hãa, a ko chìbian kúrú, a ne a gha xꞌáèan ka xgàraè.
\v 13 Eẽ ko xꞌáèan kóḿ nea Nqarim cookgꞌai koe tchàno ne iise bóòè tama khama, igaba ẽe ko xꞌáèan ko méé sa kúrú ne ko tchàno ne iise bóòè.
\v 14 Tãá zi qhàò zi di nea \add Moshem di\add* xꞌáèan úú tama, igaba ncẽè ẽe ne kòo tcáóa ne qꞌoo koe ne qꞌana hãa sa kúrú nes nxãa sa \add Moshem di\add* xꞌáèan koe ko qaases ga si i, a ne a gane ka xꞌáèan úúa hãa, ẽeta ne ma \add Moshem di\add* xꞌáèan úú tama igabaga.
\v 15 Gane di qgóóse-kgꞌáḿan koe i ko xꞌáíse, ẽe ko xꞌáèan koe qaase sa tcáóa ne qꞌoo koe góásea hãa sa. Gataga ne tcꞌẽe-kgꞌáḿan úúa hãa ncẽe ko ẽe qãè iis ka hẽé naka ẽe qãè tamas ka hẽéthẽé bìrí ne e. Si ko ncẽe sa xꞌáèa nea tcáóa ne qꞌoo koe hàna sa nxàea tseegukagu. Gaa kaga i ko gane di tcꞌẽean cꞌẽe xꞌaè ka chìbi-chibi ne, a cꞌẽe xꞌaè ka kúrú ne ne kgꞌuia mááse.
\v 16 \add Ncẽe xgàrakua ne gha hàà kúrúse,\add* Nqarim ko hàà khóèan di zi tséé zi chóm̀sea zi Jeso Krestem koe guu a xgàram cáḿ ka, ẽer ko ma qãè tchõàn koe ma xgaa-xgaa khamaga ma.
\s Juta ne hẽé naka Moshem di xꞌáèan hẽéthẽé e
\p
\v 17 Igaba tsáá, ncẽe Juta ka ko tciise tsi, a xꞌáèan koe dtcãàsea hãa tsi, a ko Nqarim cgoa dqo̱m̀se tsi,
\v 18 tsáá ẽem \add Nqari ba\add* tcꞌẽea hãa sa qꞌana tsi, a ko ẽe cgáé ii zi bóòa tcgꞌòó tsi, \add Moshem di\add* xꞌáèan koe tsi xgaa-xgaase zia hãa khama,
\v 19 tsáá ẽe káà tcgáí ne khóè ne ko qgóó-hìi tsi, naka ẽe ntcùú qꞌoo koe hàna ne di tsi xꞌáà tsi di tcoman úúa hãa tsi,
\v 20 tsáá ẽe káà tcꞌẽe ne di tsi tchàno-tchano-kgꞌao tsi, naka ẽe cgꞌáré ne di tsi xgaa-xgaa-kgꞌao tsi, (qꞌãan di tcꞌẽean hẽé, naka tseeguan hẽéthẽé tsi xꞌáèan koe úúa hãa domka).
\v 21 Kháé nxãaska tsáá ncẽe cꞌẽe ne ko xgaa-xgaa tsi, te tsi koáé tsáá xgaa-xgaase? Tsáá ẽe tsꞌãàn méé i guuès ka ko xgaa-xgaa tsi, nxãa tsia gáé ko tsꞌãà?
\v 22 Tsáá ẽe ko máá, khóè ne méé ne táá cgꞌáràn kúrú témé tsi, nxãa tsia gáé ko cgꞌáràn kúrú? Tsáá ẽe kúrúa mááseèa hãa nqárìan ko xguì tsi, nxãa tsia gáé ko tempelean koe tcãà a tsꞌãà?
\v 23 Tsáá ẽe Nqarim di xꞌáèan tsi úúa hãa sa ko dqo̱m̀se tsi, Nqari ba tsia ko sau-cgaekagu Gam di xꞌáèan ko méé sa kúrú taman ka?
\v 24 Ncẽe i ma góásea hãa khama a ko máá: “Gatu domka i ko Nqarim di cgꞌõèan tãá zi qhàò zi di ne ka cgꞌuri-cgꞌuriè,” téméè khama.
\p
\v 25 Ncẽè xꞌáèan tsi kòo komsana nes tsaris qꞌãe nqãa-qgai khòoè sa cgáé si i; igaba ncẽè xꞌáèan tsi kòo tsa̱a nes nxãaska tsaris qꞌãe nqãa-qgai khòoè sa gaas tama si i.
\v 26 Ncẽè ẽe qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama ne kò ko xꞌáèan ko qaa sa qgóóa qari, ne ne gáé ẽe qꞌãe nqãa-qgai khòoèa ne khama ma bóòè tite?
\v 27 Tsáá ẽe góá tòóèa xꞌáèan úúa hãa a qꞌãe nqãa-qgai khòoèa hãa tsi, igabaga ko xꞌáèan khõá tsia gha chìbi-chibi a xgàraè, ẽe tcꞌáróa ne koe qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama igaba ko xꞌáèan komsana ne ka.
\v 28 Khóè ba tcꞌáróa ba koem kò \add qꞌãe nqãa-qgai khòoèa hãa ne cúíga tseegu dim\add* Jutam tama me e, si gataga tseegu dis qꞌãe nqãa-qgai khòoè sa tchàa di kana tcꞌáróm koe ko kúrúès tama si i.
\v 29 Igaba tseegu dim Juta ba ẽe qꞌoo za Juta ii me e, si qꞌãe nqãa-qgai khòoè sa ko tcáós koe kúrúè, Tcꞌẽem ka, góá tòóèa hãa xꞌáèan ka tamase. Eẽta iim khóè ba khóèan kam gha dqo̱m̀mè sa kgꞌano tama, igabam Nqarim kam gha dqo̱m̀mè sa kgꞌanoa.
\c 3
\p
\v 1 Kháé nxãaska dùútsa cgáé sa hàna, Juta tsi kò ii ne? Kana i ko qꞌãe nqãa-qgai khòoèan dùú sa hùi?
\v 2 Wèé zi xòè zi koe ga i kaisase cgáé e! Tcꞌãà dis ka ne Juta ne Nqarim di kgꞌuian máàèa hãa khama.
\p
\v 3 Igaba kháé, ncẽè cꞌẽe-kgꞌáía ne kò xgꞌao tcom-tcomsa tama ne i ga kò nta ii? Gane dis tcom-tcomsa tama sa gha Nqarim dis tcom-tcomsa sa kaàkagu?
\v 4 Nxãas tama si i! Ncẽe sa méés qꞌãase: Nqari ba méém tseegu ii, nakam wèém khóè ba tshúù-ntcõa-kgꞌao ba ii. Ncẽe i ma góáèa a ko máá:
\q1 “Nxãasega Tsi gha \add Tsáá Nqari Tsi\add*
\q1 Tsari kgꞌuian koe guu a tchàno Tsi iise bóòè ka,
\q1 a gha Tàà-kgꞌao ba ii,
\q1 ẽe Tsi kòo \add qhàìs koe\add* xgàra ne,”
\m téméè khama.
\p
\v 5 Igaba ncẽè gatá di tchàno taman kòo Nqarim di tchànoan xꞌáí, ne ta gha dùú sa méé? Méé ta gha a máá, Nqari ba qãèse hẽé tama, gatá koe xgóàn ka? témé. (Khóèan ga méé khamar ko méé.)
\v 6 Nxãas tama si i! \add Nqarim kò tchàno tama\add* ne ba gha nta hẽés ka nqõó ba xgàra?
\p
\v 7 Igaba i ga \add cꞌẽe khóèan máá:\add* “Tiri tshúù-ntcõan kòo Nqarim di tseeguan càù a kaisa dqo̱m̀kuan máà Me ne, ra ko dùús domka qanega chìbi-kgꞌaom khama ma bóòèa máá?” témé.
\v 8 Kháé nxãaska ta ko dùús domka máá: “Hàà naka ta cgꞌãè gúùan kúrú, naka i gha nxãasega qãè gúùan hàà,” témé tama? Cꞌẽe ne ncẽe ko chìbi-chibi ta a, a ko máá, ta ko méé ga a témé ne khama. Eẽ ne ii khamaga ne gha ma xgàraè, si gha ẽe sa tchàno si i.
\s Cúí khóè ga tchàno tama
\p
\v 9 Kháé ta gha nxãaska dùú sa nxàe? \add Sita Juta ta\add* gáé cgáé taà? Cgꞌárés kaga i gatà ii tama! Ncìísegar xꞌáía hãa, Juta ne hẽé naka qhàò zi di ne hẽéthẽéa cúíta ga ma chìbian dòm̀ qꞌoo koe hãa sa.
\v 10 Ncẽe i ma góáèa khama a ko máá:
\q1 “Cúí khóè ga káà a, tchàno o.
\q1
\v 11 Cúí khóè ga káà a, kóḿa ko qꞌãa a,
\q1 i cúí khóè ga káà a, Nqari ba ko qaa a.
\q1
\v 12 Wèéa ne ga \add Nqari ba\add* qꞌaumana hãa,
\q1 a ne a wèéa ne ga káà hùi ne e,
\q1 wèéa ne ga.
\q1 Cúím qãè tsééan ko kúrúm ga ba káà me e.”
\q1
\v 13 “Gane di dòm̀a nea
\q1 xgobekgꞌamsea zi tcꞌám̀ zi khama ii,
\q1 i ko gane di ta̱man qàe-qaeku sa kúrú.”
\q1 “I cgꞌaoan di dqãèan kgꞌáḿa ne koe hãa.”
\q1
\v 14 “Gane di kgꞌáḿa nea cgúíkuan hẽé
\q1 naka xgóàn hẽéthẽé ka cgꞌoèa hãa.”
\q1
\v 15 “Gane di nqàrèa ne cꞌáòan ntcã̱agu ka qháé e.
\q1
\v 16 Eẽ ne nqáéa hãam dàòm koes ko̱be sa hẽé
\q1 nakas cgꞌãa-cgꞌanakagu sa hẽéthẽé hàna,
\q1
\v 17 ne tòókuan dim dàò ba cꞌúùa.”
\q1
\v 18 “Tcgáí qꞌooa ne koe i Nqarim qꞌáò ga káà a.”
\p
\v 19 Ta qꞌana hãa, wèés gúùs ẽe i ko xꞌáèan nxàe sa, i ko ẽe xꞌáèan dòm̀ qꞌoo koe hàna ne cgoa nxàe sa, nxãasegas gha wèés kgꞌáḿ sa nqookaguè, me gha wèém nqõó ba Nqarim koe xo̱ara mááse ka.
\v 20 Gaa domkam \add Nqarim\add* cookgꞌai koe cúím khóèm ga ba xꞌáèan komsanan ka, tchànom iise bóòèa hãa tite; xꞌáèan koe ta ko guu a chìbian ka qꞌãa khama.
\ms Nqarim dim dàòm kgoarasean di ba (3:21–4:25)
\s Dtcòm̀an koe guua hãa tchànoa ne
\p
\v 21 Igaba i ncẽeska xꞌáèan koe guu tama, a Nqarim koe guua tchànoan xꞌáísea hãa, gatà i ko ma xꞌáèan hẽé naka porofiti xu hẽéthẽé ma gaan ka nxàea tseegukagu igaba.
\v 22 Ncẽe tchànoa ne Nqarim koe guua, Jeso Krestem koe dtcòm̀an ka, wèé ne ẽe ko dtcòm̀ ne di iise. Cúí qꞌaa-qꞌoo ga káà a khama,
\v 23 wèéa ne ga chìbian kúrúa hãa, a Nqarim di xꞌáàn tcàoa hãa domka,
\v 24 a ne a ko Gam di cgóm̀kuan domka tchàno ne iise bóòè, Jeso Krestem koe hàna kgoarakuan koe guu a, si ncẽe sa kgꞌamaga dis máàku si i.
\v 25 Ncẽem kò Nqari ba qhàea-máákus iise tcgꞌòó ba, nxãasega ta gha Gam koe dtcòm̀an ka, Gam di cꞌáòan koe guu a gatá di chìbian qgóóa mááè ka. Ncẽe sa kòo Nqarim di tchànoan xꞌáí, kgꞌaia kò kúrúsea hãa chìbian nem kò kgꞌama bóòa guu di i.
\v 26 Ncẽe sam kò Gam di qáò tcáóan koe guu a kúrú, Gam di tchànoa nem gha nxãasega ncẽem xꞌaèm koe xꞌáí ka. Gataga i ko thẽé xꞌáí, Gabá tchàno Me e sa, ẽe ko Jesom koe dtcòm̀ ba tchànom iise bóòan ka.
\p
\v 27 Kháé ta gha nxãaska dùús cgoa dqo̱m̀se? Gúù cgoa tama a! Dùús domka? Xꞌáèan ko méé sa kúrú domkaà? Nxãan tama a, igaba dtcòm̀an domka a.
\v 28 Khóè ba ko dtcòm̀s koe guu a tchànom iise bóòè sa ta qꞌana hãa khama, xꞌáèan ko méé sa kúrús ka tamase.
\v 29 Ka ba gáé Nqari ba Juta ne cúí ne di baa, a tãá zi qhàò zi dim tama baa thẽé? Tãá zi qhàò zi di Me e gataga thẽé,
\v 30 Nqari ba cúí Me e khama, a gha ẽe qꞌãe nqãa-qgai khòoèa hãa ne gane di dtcòm̀an koe guu a tchàno ne iise bóò, a gha gataga thẽé ẽe qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama ne gane di dtcòm̀an koe guu a tchàno ne iise bóò.
\v 31 Ka sa ko nxãa sa nxãaska máá, dtcòm̀an domka ta ko xꞌáèan aagu, témé? Nxãas tama si i! Igaba ta ko xꞌáèan qgóóa qari.
\c 4
\s Abrahamam dis xꞌáí sa
\p
\v 1 Dùú sa ta gha kháé nxãaska Abrahamam ka nxàe, khóèan dis iis koe kgꞌaika dim xõòm gatá di ba. Dùú sa kò kúrúse cgae me?
\v 2 Ncẽè Abrahamam kò ẽem kúrúa hãa zi tséé zi domka tchànom iise bóòèa hãa, nem ga kò dqo̱m̀se cgoam ko sa úúa hãa, igaba Nqarim cookgꞌai koe tamase.
\v 3 \add Nqarim dis\add* Tcgãya sa ko máá: “Abrahama ba kò Nqarim koe dtcòm̀, a ba a kò gam dis dtcòm̀s koe guu a tchànom iise bóòè,” témé khama.
\v 4 Tséé-kgꞌaom kò tsééa hãa nem gam di surutan máàkus iise máàè tama, igabam ko ẽem tséé-kgꞌam hãa sa suruta-kgꞌammè.
\v 5 Igaba ẽe tséé tama, a Nqarim koe tcoman úúa hãa ba, Nqarim ncẽe ẽe Nqari-tcáó tama ba ko tchàno iise bóò ba, nxãam di dtcòm̀a nea ko Nqarim ka tchàno iise bóòè.
\v 6 Ncẽem kò gataga Dafite ma khóèm di tsꞌeekgꞌaian ma nxàe khamaga ma; khóèm ncẽe kò Nqarim ka tchànom iise bóòè ba, gam di zi tséé zi bóò ka oose, a ko máá:
\q1
\v 7 “Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q1 gane ẽe gane di tsééan cgꞌãè ko qgóóa mááè ne,
\q1 ncẽe gane di chìbian ko qàbi-kgꞌaiè ne!
\q1
\v 8 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa
\q1 khóèm ẽe gam di chìbia nem
\q1 Nqari ba tcee cgae me tite ba,”
\m tam méé.
\p
\v 9 Ncẽes tsꞌee-tsꞌeekgꞌaiku sa gáé qꞌãe nqãa-qgai khòoèa ne dis cúí saà, kana saa thẽé qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama ne di saa? Ncẽeta ta ko méé a ko máá: “Abrahama ba kò gam dis dtcòm̀s domka tchànom iise bóòè,” témé ka.
\v 10 Nta iis téé-qꞌoos koe ba kò tchànom iise bóòè? Eẽm kò qꞌãe nqãa-qgai khòoè qãá qꞌoo koea kò ii, kana ẽem ko qꞌãe nqãa-qgai khòoè cookgꞌai koea kò ii? Eẽm kò qꞌãe nqãa-qgai khòoè qãá qꞌoo koe tama a kò ii, igaba ẽem kò qꞌãe nqãa-qgai khòoèa cookgꞌai koe e.
\v 11 A ba a kò qꞌãe nqãa-qgai khòoèam hãa dis xꞌáís dtcòm̀an koe guua hãa tchànoan ka ko nxàea tseegukagu sa hòò, dtcòm̀an ẽem kò qanega qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama kam kò úúa hãa a. Nxãasegam gha wèé ne ẽe ko dtcòm̀, igaba qanega qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama ne dim xõò ba ii, ne nxãasega tchàno ne iise bóòè ka.
\v 12 A ba a gataga gane ẽe qꞌãe nqãa-qgai khòoèa ne dim xõò me e (ẽe qꞌãe nqãa-qgai khòoèa ne cúí ne ka tamase, igaba thẽé ẽe dtcòm̀s dim dàòm koe ko qõò ne, ncẽem ko gatá ka xõòm Abrahama ba úúa hãa sa, ẽem kò qanega qꞌãe nqãa-qgai khòoè tama ka.)
\s Nqarim dis nqòòkaguku sa ko ẽe dtcòm̀a hãa ne ka hòòè
\p
\v 13 Abrahama ba hẽé naka gam dis qhàò sa hẽéthẽéa kò nqõóm di ne qꞌõò-kgꞌao ne ne gha ii dis nqòòkaguku sa xꞌáèan domka hòò tama khama, igaba dtcòm̀s koe guua tchànoan domka a.
\v 14 Ncẽè \add Nqarim\add* kò ẽem ko nqòòkaguas gúù sa ẽe ko xꞌáèan \add komsana ne\add* máà, nes nxãaska dtcòm̀ sa káà tséé si i khama, si nqòòkaguku sa thẽé káà hùi si i.
\v 15 Xꞌáèa ne ko \add Nqarim di\add* xgóàn óá khama. Igaba ẽe xꞌáèan káà a koe, i xꞌáèan tsa̱a káà a.
\p
\v 16 Gaa domkagas nqòòkaguku sa dtcòm̀an koe guua, nxãasegas gha cgóm̀ku dis gúù sa ii ka, a sa a gha wèés qhàòs \add Abrahamam dis\add* koe qarika téé - xꞌáèan di ne cúí ne ka tamase, igabaga gane ẽe Abrahamam dis dtcòm̀s koe hàna ne koe hẽéthẽé e, gatá wèéa ta dim xõò ba.
\v 17 Ncẽe i ma góásea a ko máá: “Káí zi qhàò zi dim xõò bar kúrú tsia hãa,” téméè khama. Nqarim ncẽem kò Gam koe dtcòm̀, Nxãam cookgꞌai koem \add gatá dim xõò me e\add*, - Nqarim ncẽe ẽe xꞌóóa hãa ne ko kgꞌõèkagu, a kò ẽe kgꞌaiga káà ii zi gúù zi kúrú zi hãa ba.
\v 18 Nqòòa ne kò káà a, igabam kò Abrahama nqòòan úúa hãa, a dtcòm̀, a hàà káí zi qhàò zi dim xõò ba kúrú, ẽem kò ma bìríè a máá: “Tsaris qhàò sa gha gatà ii,” téméèa khamaga ma.
\v 19 Eẽtam kò ma gam dim tcꞌáró ba cgꞌãa-cgꞌanasea hãa sam kò bóò, i kuria ba 100 qàe koe hãa, si Sarah sa gataga thẽé cóán ábà tite, tchòoa sa ko xꞌóóa hãa khama, igabam kò gam dis dtcòm̀s koe táá xhõen-tcáó.
\v 20 A ba a kò gam dis dtcòm̀ úú tamas ka Nqarim dis nqòòkagukus ka táá káíse tẽèse, a táá gam di dtcòm̀an cgoa ntcoeku, igabam kò dtcòm̀an koe qari-qariè, a kò Nqari ba dqo̱m̀.
\v 21 A kò kaisa tcoman úúa hãa, Nqari ba qarian úúa, ẽem nqòòkagu mea hãa sam gha kúrú di i.
\v 22 Ncẽes gúùs domkagam kò “dtcòm̀an koe guu a \add Nqarim ka\add* tchànom iise bóòèa hãa.”
\v 23 Me ncẽem kgꞌuim “tchàno iisem bóòèa hãa” di ba gaam cúí ba góá tòóa mááè tama,
\v 24 igabam gatá di me e thẽé, gatá ncẽe gha Nqarim ka tchàno ta iise bóòè ta, ncẽe ko Gam koe dtcòm̀ ta, Gaam ncẽe Jesom gatá dim Xꞌaiga ba xꞌooan koe ghùia hãa ba.
\v 25 Ncẽe kò gatá di chìbian domka xꞌooan koe tcãàè ba, a kò xꞌooan koe ghùiè ba, tchàno iise ta gha bóòè ka.
\c 5
\ms Ka̱bas kgꞌõè sa Krestem koe (5:1–8:39)
\s Tòóku sa hẽé naka qãè-tcao sa hẽéthẽé e
\p
\v 1 Gaas gúùs domkaga a, ncẽe ta dtcòm̀an koe guu a tchàno ta iise bóòèa hãa a, domka ta Nqarim cgoa tòókuan úúa, gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem koe guu a,
\v 2 Gam koe ta ko guu a dtcòm̀an koe kgoarasea hãase Gam di cgóm̀kuan ncẽe koe tcãà, ncẽe ta gaan tcꞌamkgꞌai koe téé-tẽe e, a ko Nqarim dim xꞌáàm dis nqòòkagukus koe qãè-tcao o.
\v 3 Gaan ka cúí tamase, igaba ta ko gataga thẽé xgàrasean ka qãè-tcao, qꞌana ta hãa i ko xgàrasean qarika téékagu ta a khama;
\v 4 Me gha \add Nqari ba\add*, qarika ta kò téé ne cgáé ta iise bóò ta a; ta gha Nqarim kòo cgáé ta iise bóò ta a ne, nqòò sa úúa hãa.
\v 5 Si nqòò sa sau-cgaekagu ta a tama, Gam di ncàm̀kuan cgoam Nqari ba tcáóa ta cgꞌoè-cgꞌoea hãa khama, ncẽem máà ta a hãam Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka.
\p
\v 6 Eẽ ta ko qanega kgꞌamka ii kam kò Kreste ba qãèm xꞌaèm ka Nqari-tcáó tama ne domka xꞌóó khama.
\v 7 Káí-kgꞌaise i thamka tama, khóèm ga tcgꞌòóse a ẽe tchàno iim khóèm domka xꞌóó sa, khóèm ẽe \add kaisase\add* qãèm ka i ga kúrúse, cꞌẽem khóèm ga tcgꞌòóse a gaam domka xꞌóó sa.
\v 8 Igabagam Nqari ba gatá koem úúa ncàm̀kuan xꞌáía hãa, qanega ta kò chìbi-kgꞌao ta ii kam Kreste ba xꞌóóa máá ta a hãa di i.
\p
\v 9 Khama nxãaska, ncẽè ta ncẽeska Gam di cꞌáòan ka tchàno ta iise bóòèa, ka ta gha nta noose Gam koe guu a \add Nqarim di\add* xgóàn koe kgoaraè?
\v 10 Nqarim di ta cgꞌõo-kgꞌao ta a kò ii, igaba ta kò Gam dim Cóám dis xꞌoos koe guu a Gam cgoa tòóku. Ncẽe ta Gam cgoa tòókua hãa ka ta gha nta noose kgoaraè, \add Krestem\add* dis kgꞌõès ka?
\v 11 Ncẽes gúùs ka cúí tama a, igaba ta ko thẽé Nqarim koe qãè-tcao gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem koe guu a, ncẽe ta Gam koe guu a \add Nqarim cgoa\add* tòókuan hòòa ba.
\s Xꞌoo sa cúím khóèm (Adam) koe guua, si kgꞌõè sa cúím Khóèm (Krestem) koe guua
\p
\v 12 Gaa domka i chìbian cúím khóèm \add Adam\add* koe guu a nqõóm koe tcana, a i a xꞌoo sa óágara hãa, si xꞌoo sa ncẽem dàòm ka wèé khóèan koe hààraa, wèé khóèa nea chìbian kúrúa hãa domka.
\v 13 Xꞌáèan kò tcgꞌòóès cookgꞌai koe, i kò nqõómkgꞌai koe kgꞌaiga chìbian hàna khama, igaba ẽe i xꞌáèan káà a koe i chìbian xꞌáíse tama.
\v 14 Igabas kò Adam di xꞌaèan koe guu a síí Moshem di xꞌaèan koe chõò koe xꞌoo sa tcꞌãà-cookgꞌaia hãa, gane ẽe chìbian gane di kò Adam di zi tséé zi cgꞌãè zi khama ii tama ne koe ga igaba, Adam ncẽe kò \add Krestem\add* ẽe gha hààm dis sere-seres khama ii ba.
\p
\v 15 Igabas \add Nqarim dis\add* aba sa \add Adam ka\add* kúrúèa cgꞌãèan khama ii tama.
\m Eẽm khóèm cúím di cgꞌãè tsééan domka
\q2 ne kò káí ne khóè ne xꞌóó,
\m igabas Nqarim dis cgóm̀ku sa hẽé naka Gam dis abas \add ncẽem kò cúím Khóèm Jeso Krestem di cgóm̀kuan koe guu a máà ta a\add* sa hẽéthẽé
\q2 káí ne khóè ne koe kaisase càùsea.
\m
\v 16 Nqarim dis aba sa hẽé naka cúím khóèm dis chìbi sa hẽéthẽé sara xgꞌaeku koe i gataga qꞌaa-qꞌooan hàna hãa:
\m Cúís tséés cgꞌãès qãá qꞌoo koe i bóòa tcgꞌòóèa hãa,
\q2 khóè ba méém xgàraè sa,
\m igaba ne gha khóè ne káí zi tséé zi cgꞌãè zi qãá qꞌoo koe \add Nqarim dis\add* máàkus domka
\q2 tchàno ne iise bóòè.
\m
\v 17 Eẽm khóèm cúím \add Adam\add* dis tséés cgꞌãès domkas kò
\q1 xꞌoo sa gaam khóèm cúím koe guu a tcꞌãà-cookgꞌaia hãa.
\m Igaba ncẽem Khóèm cúím Jeso Kreste ba
\q1 ncẽes gúù sa nqáéa hãase kúrúa hãa: ẽe ko kaisa cgóm̀kuan hẽé naka abas tchànoan di sa hẽéthẽé hòò ne gha Gam koe guu a kgꞌõèan koe tcꞌãà-cookgꞌai ka.
\m
\v 18 Gaa domka, ncẽe ne kò ma wèé ne khóè ne cúím khóèm dis tséés cgꞌãès koe guu a chìbiga ne iise bóòè, khamaga ne kò wèé ne khóè ne cúím Khóèm di tsééan tchànoan di koe guu a tchàno ne iise bóòè, a gha kgꞌõèan úúa hãa.
\v 19 Ncẽe ne kò ma káí ne cúím khóèm di komsana taman domka chìbi-kgꞌao ne kúrúè, khamaga ne gha ma káí ne cúím Khóèm di komsanan domka tchàno ne iise bóòè khama.
\p
\v 20 I kò xꞌáèan ga thẽé hàà, nxãasega i gha chìbian càù ka. Igaba ẽe i kò chìbian càùse, koe i kò cgóm̀kuan kaisase càùse.
\v 21 Nxãasegas gha, ẽes ma xꞌoo sa chìbian ma tcꞌãà-cookgꞌaia hãa khamaga ma gataga cgóm̀ku sa thẽé tchànoan koe guu a tcꞌãà-cookgꞌai, a gha gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem koe guu a chõò tamas kgꞌõè sa óá ka.
\c 6
\s Chìbian koe ta guu a xꞌóóa hãa, igaba ta Krestem koe kgꞌõèa hãa
\p
\v 1 Kháé ta gha nxãaska dùú sa nxàe? Chìbian méé ta xꞌãèa máá na kúrú saa, naka i gha nxãasega cgóm̀kuan càùse?
\v 2 Nxãas tama si i! Chìbian xꞌóóa guua hãa ta khóè ta a, ka ta gha ntama ma gaan koe qanega kgꞌõè?
\v 3 Kana tua cꞌúùa hãa, wèéa ta ẽe Jeso Krestem koe tcguù-tcguuèa hãa ta Gam di xꞌooan koe tcguù-tcguuèa sa?
\v 4 \add Gam dis\add* xꞌoos koe tcguù-tcguuèan ka ta Gam cgoa kã̱éèa hãa. Igabagam kò Kreste ba Xõòm di xꞌáàn ka gataga thẽé xꞌooan koe ghùiè, nxãasega ta gha gatá igaba thẽé ka̱bas kgꞌõè sa kgꞌõè ka.
\p
\v 5 Xꞌoos koe ta Gam cgoa cúí ta a, khama ta gha gataga thẽé xꞌooan koe ghùikus koe Gam cgoa cúí ii.
\v 6 Qꞌana ta hãa, si gatá dis ncìís ii-qꞌoos khóèan di sa Gam cgoa xgàuèa hãa, nxãasega i gha gatá di tcꞌáróan ncẽe chìbian di kaàkaguè, ta gha táá gaicara chìbian di ta qãà ta ii ka,
\v 7 dìím wèém ẽe xꞌóóa hãa ba chìbian dòm̀ qꞌoo koe hãa tama khama.
\p
\v 8 Ncẽè Krestem cgoa ta kò xꞌóóa hãa, ne ta ko dtcòm̀, gataga ta gha thẽé Gam cgoa kgꞌõè sa.
\v 9 Kreste ba xꞌooan koe ghùièa hãa sa ta qꞌana hãa khama, a cuiskaga gaicara xꞌóóa hãa tite, si xꞌoo sa gaia Gam koe qari úú tama.
\v 10 Xꞌoos ẽem kò xꞌóós koem kò chìbian koe cúí qꞌoro xꞌóó, igaba kgꞌõès ẽem kò kgꞌõè sam kò Nqari ba kgꞌõèa máá khama.
\v 11 Gaam dàòm cúím kaga méé tu Jeso Krestem koe: chìbian xꞌóóa guua hãa, igaba ko Nqari ba kgꞌõèa máá tu khóè tu khama ma qgóóse.
\p
\v 12 Gaa domka méé tu táá chìbian hẽé naka i gatu di tcꞌáróan ncẽe kaàko koe xꞌaiga ii guu, naka tu cgꞌãè zi tcꞌẽe zi gaan di zi komsana guu.
\v 13 Táá méé tu gatu di tcꞌáróan di xòèan chìbian tcgꞌòóa máá guu, cgꞌãè zi tséé zi koe gha tséékaguè gúùan iise. Igaba méé tu Nqari ba máàse, khóè ne ncẽe xꞌooan koe tcgꞌòóèa a kgꞌõèan koe tcãàèa hãa ne khama ma, naka tua gatu di xòèan tchàno zi gúù zi koe gha tséékaguè di iise máà Me.
\v 14 Xꞌáèan dòm̀ qꞌoo koe tu hãa tama, igaba tu cgóm̀kuan dòm̀ qꞌoo koe hãa, ke méé i chìbian gatu koe táá qarian úú guu.
\s Tchànoan di ne qãà ne
\p
\v 15 Kháé méé ta nxãaska nta hẽé? Chìbian méé ta kúrú saa, xꞌáèan dòm̀ qõò koe ta hãa tama, a cgóm̀kuan dòm̀ qꞌoo koe hãa domka? Nxãas tama a si i!
\v 16 Cꞌúùa tu gáé hãa, cꞌẽem khóèm komsana koe tsi kò máàsea hãa ne tsi gaam \add khóèm\add* di tsi qãà tsi i sa? Chìbian ncẽe ko xꞌoo sa óága di tsi qãà tsia ga ii, kana tsia ga komsanan, ncẽe ko tchànoan óága di tsi qãà tsi ii igaba.
\v 17 Nqari ba méém qãè-tcaoa mááè, chìbian di tu qãà tu u kò ii, igaba tu kò ẽe tu kò máàè xgaa-xgaan wèé tcáóa tu cgoa komsana domka.
\v 18 Chìbian koe tu kgoaraèa hãa, a tu a ncẽeska tchànoan di tu qãà tu u.
\p
\v 19 Khóèan ga ko méé khamar ko méé, gatu di ii-qꞌooan koe tu kgꞌamka tu u khama, a ra a ko máá: ẽe tu kò ma gatu di tcꞌáróan di xòèan ma kúrúa hãa, i cgꞌurian hẽé naka chõò tama zi tséé zi cgꞌãè zi hẽéthẽé di qãà ii, khamaga méé tu ma ncẽeska kúrú u naka i tchànoan di qãà, naka tu gha nxãasega qꞌano-tcáó ii.
\v 20 Qanega tu kò chìbian di tu qãà tu ii, ka tu \add kò tcꞌẽea máá,\add* kgoarasea tu hãa a ẽe tchàno ii sa kúrú tite, \add ta tcꞌẽea hãa\add* khama.
\v 21 Dùú sa kò ẽem xꞌaèm ka ka̱bisea máá tu u? Ncẽeska zi ko gaa zi gúù zi sau-cgaekagu tu u ka. Si gaa zi gúù zi dis chõò-qꞌoo sa xꞌoo si i!
\v 22 Igaba tu ncẽeska chìbian koe kgoaraèa, a tu a Nqarim di tu qãà tu u, a gatu dis ka̱bisea mááku sa hòòa, si gha qꞌano-tcáókagu tu u, i gha chõò-qꞌooa sa chõò tamas kgꞌõè sa ii.
\v 23 Chìbian di suruta nea xꞌoo si i, igabas Nqarim dis aba sa chõò tamas kgꞌõè si i khama, gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem koe.
\c 7
\s Séèkuan dis xꞌáí sa
\p
\v 1 Tíí qõe ga tuè, gatu ncẽe xꞌáèan qꞌana hãa, tu gáé cꞌúùa hãa, xꞌáèa nea khóèm koe qarian úúa hãa sa, kgꞌõèam hãas noose?
\v 2 Gaa domkas séèa hãas khóè sa xꞌáèan koe guu a gas dim khóèm koe qáésea hãa, ẽem kgꞌõèa hãas noose; igaba gas dim khóèm kòo xꞌóó nes séèkuan di xꞌáèan koe kgoarasea.
\v 3 A ncẽè gas dim khóèm qanega kgꞌõèa hãa koes kòo cꞌẽem khóè ba séè, nes ko cgꞌárà-kgꞌao sa ta ma tciiè; igaba ncẽè gas dim khóèm kòo xꞌóó nes gha ẽe xꞌáèan koe kgoarasea hãa, a cꞌẽem khóè bas kòo séè ne cgꞌárà-kgꞌao tama.
\p
\v 4 Tíí qõe ga tuè, gatu ka igabaga i gatà ii, gatu igaba tu kò Krestem dim tcꞌáróm koe guu a xꞌáèan koe xꞌóó, nxãasega tu gha Cꞌẽem ẽe xꞌooan koe ghùièa hãam di ii ka, ta gha nxãasega Nqari ba tcꞌáróan kúrúa máá ka.
\v 5 Eẽ ta kò qanega nqõóm di ta ii, ka zi kò gúù zi ẽe chìbian ka ncàm̀mèa hãa zi, xꞌáèan ka kúrúè a cgáé-qꞌooa ta koe tséé, nxãasega ta gha xꞌoo sa tcꞌáróan kúrúa máá ka.
\v 6 Igaba ta ncẽeska xꞌáèan koe kgoarasea hãa, a ẽe kò qáé taa hãa sa xꞌóóa guua, nxãasega ta gha táá ncìís kgꞌõès góá tòóèa hãa zi gúù zi dis koe tséé, igaba ta gha ka̱ba kgꞌõèan Tcꞌẽem di koe tséé ka.
\s Chìbian cgoa xꞌãàku sa
\p
\v 7 Kháé ta gha nxãaska dùú sa nxàe? Xꞌáèa nea chìbigaa? Nxãas tama si i! Xꞌáèan tama kò ii ner ga kò chìbian cꞌúùa hãa. Xꞌáèan kò méé naka máá, “Táá ncóó guu,” témé tama ner ga kò ncóós dùú sa ii sa cꞌúùa hãa khama.
\v 8 Igaba i chìbian \add ncẽem\add* xꞌáè-kgꞌáḿ koe guu a kòm̀ ba hòòa, a wèé zi ncóó-kgꞌáḿ zi tíí koe óágara hãa; xꞌáèan káà a koe i chìbian xꞌóóa hãa khama.
\v 9 Tíí igabar kò cꞌẽe xꞌaè ka xꞌáèan káà a koe kgꞌõèa, igaba ẽem ko \add ncẽem\add* xꞌáè-kgꞌáḿ ba hàà ka i kò chìbian tshoa-tshoa a kgꞌõè,
\v 10 ra tíí xꞌóó. Ra kò bóòa qꞌãa, gaam xꞌáè-kgꞌáḿ ẽe kò ko kgꞌõè sa óága ba, tíí koe xꞌoo sa óágara hãa sa.
\v 11 Chìbia ne kò \add ncẽem\add* xꞌáè-kgꞌáḿ koe kòm̀ ba hòò a qàe-qae te, a gaam koe guu a cgꞌõo te khama.
\p
\v 12 Khama ra ga nxãaska máá, xꞌáèa ne tcom-tcomsa a, me xꞌáè-kgꞌáḿ ba gataga tcom-tcomsa, a tchàno, a qãè me e, témé.
\v 13 Ka sa kò kháé nxãaska gaas gúùs ẽe qãè sa ka̱bise a tíí koe xꞌoo sa kúrú? Nxãas tama si i! Igaba chìbi si i kò ii \add ncẽe kò tíí koe xꞌoo sa kúrú sa\add*, nxãasegas gha chìbi sa xꞌáíse chìbi si i sa ka, ncẽe kò qãès gúùs koe guu a tíí koe xꞌoo sa óágara hãa sa. Ncẽem dàòm kas kò kaisase xꞌáíse, kaias chìbi si i sa, ncẽem xꞌáè-kgꞌáḿ koe guu a.
\p
\v 14 Xꞌáèa nea tcꞌẽem di i sa ta qꞌana hãa, igaba ra tíí cgàam cgoa kúrúèa, a chìbian koe qãà iise xꞌámáguèa,
\v 15 a ẽer ko kúrú sa bóòa qꞌãa tama. Eẽr kúrú kgꞌoana hãa sar kúrú tama khama, igaba ẽer kúrúa sa tcꞌẽe tama sa, gaas kúrú ra kos ga si i.
\v 16 Igaba ncẽè ẽer kúrúa sa tcꞌẽe tama sar kòo kúrú, ner ko dtcòm̀, xꞌáèa ne qãè e sa.
\v 17 Ncẽe i ii khama ra tíí tama ra a ncẽe ko kúrú u ra, igaba tíí koe xꞌãèa hãas chìbi si i.
\v 18 Qꞌana ra hãa, si cúís gúùs qãès ga sa tíí koe xꞌãèa hãa tama khama, nxãa tar ko méé ner ko máá, tirim cgàam koe témé. Ncàm̀a ner úúa hãa, qãèa ner ga kúrú di i, igabar ko gaan kúrú ka tààè khama.
\v 19 Eẽr kúrú kgꞌoana hãas gúùs qãè sar kúrú tama, igaba ẽer kúrúa sa tcꞌẽe tamas cgꞌãè saa, gaas kúrúr kos ga si i khama.
\v 20 Nxãaska, ncẽè ẽer kúrúa sa tcꞌẽe tama sar kòo kúrú ner tíí tama ra a ẽe ko kúrú si ra, igaba tíí koe xꞌãèa hãa chìbi ii \add ẽe ko kúrú si i\add*.
\p
\v 21 Ra ko bóò, i ko ncẽe qarian tíí koe tséé: qãèa ner kúrú kgꞌoana, igaba i cgꞌãèan gaa koe ga tíí cgoa hàna.
\v 22 Tcáóa te qꞌoo koe ra ko Nqarim di xꞌáèan koe qãè-tcao khama;
\v 23 igabar ko cꞌẽe qarian bóò, i ko cgáé-qꞌooa te di zi xòè zi koe tséé, a ko tcꞌẽea te di qarian cgoa xꞌãàku, a ko chìbian di qarian dim qãà ba kúrú te, ncẽe cgáé-qꞌooa te di zi xòè zi koe hàna a.
\v 24 Tsóágase cgóm̀gar khóè ra gáé! Dìí na gha ncẽem tcꞌáróm xꞌooan dim koe kgoara te?
\v 25 Igaba méém Nqarim ncẽe ko gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem koe guu a \add kgoara te\add* ba qãè-tcaoa mááè!
\p Ncẽe sa gha nxãaska tiris téé-qꞌoo sa ii: Tcꞌẽea te koer Nqarim dim xꞌáèm dòm̀ qꞌoo koe hãa, igabar cgàaa te koe chìbian di qarian dòm̀ qꞌoo koe hãa sa.
\c 8
\s Tcom-tcomsam Tcꞌẽem koe kgꞌõèa ne
\p
\v 1 Gaa domka i ncẽeska gane ẽe Jeso Krestem koe hãa ne koe cúí xgàrakuan ga káà a.
\v 2 Kgꞌõèan dim Tcꞌẽem di qaria nea Jeso Krestem koe guu a chìbian hẽé naka xꞌooan hẽéthẽé di qarian koe kgoara taa\f + \fr 8:2 \fq taa - \ft Gerika sa ko máá: “tsi” témé. Ncẽes gúù sa ko wèé ne dtcòm̀-kgꞌao ne nxàe khamam kò “ta” dim kgꞌui ba tséékaguè.\f* hãa khama.
\v 3 Moshem di xꞌáèa ne kò cgàam di kgꞌamkan domka kgoara ta ka tààè, igabam kò Nqari ba Gam dim Cóám koe guu a kgoara ta a khama. Ncẽe kò chìbi-kgꞌaom khama ma tsééa tcgꞌòóèa hãa ba, a ko hàà cgàa ii, a hàà gaam cgàam koe chìbian dis tcgꞌòóa mááku sa ii ba.
\v 4 Nxãasega ta gha xꞌáèan koe ko qaase tchànoan kúrú ka, a ta a Tcꞌẽem ko ma qaa khama ma kgꞌõè, cgàam ko ma qaas ka tamase.
\p
\v 5 Eẽ cgàam di nea ko gane di tcꞌẽean cgàam di zi gúù zi koe tcãà, igaba ne ko gane ẽe Tcꞌẽem di ne gane di tcꞌẽean Tcꞌẽem di zi gúù zi koe tcãà khama.
\v 6 Si cgàam koe tcãà tcꞌẽe sa xꞌoo si i, si Tcꞌẽem koe tcãà tcꞌẽe sa kgꞌõè sa hẽé naka tòóku sa hẽéthẽé e.
\v 7 Cgàam koe tcãà tcꞌẽe sa Nqarim cgoa kóḿku tama si i, cgàa ba Nqarim di xꞌáèan dòm̀ qꞌoo koe máàse tama khama, a máàse ana hãa tite.
\v 8 Ne gane ẽe cgàam koe hãa ne cuiskaga Nqari ba qãè-tcaokagua hãa tite.
\p
\v 9 Igaba tu gatu cgàam koe hãa tama, a Tcꞌẽem koe hãa, ncẽè tseeguan kagam kò Krestem dim Tcꞌẽe ba gatu koe xꞌãèa hãa ne. Igaba ncẽè cꞌẽem khóèm kò Krestem dim Tcꞌẽe ba úú tama nem Krestem di tama.
\v 10 Igaba ncẽè Krestem kò gatu koe hãa, nem gatu dim tcꞌẽe ba tchànoan domka kgꞌõèa hãa, ẽetam \add ga\add* ma gatu dim tcꞌáró ba chìbian domka xꞌóóa igaba.
\v 11 Ncẽè Gaam ẽe Jeso ba xꞌooan koe ghùia hãam dim Tcꞌẽem kò gatu koe xꞌãèa hãa, nem gha thẽé Gaam ẽe Kreste ba xꞌooan koe ghùia hãa ba gatu di tcꞌáróan ncẽe kaàko o gha kgꞌõèan máà, Gam dim Tcꞌẽem ncẽe gatu koe xꞌãèa hãam koe guu a.
\p
\v 12 Gaa domka ta kúrú ta gas tséé sa úúa hãa, tíí qõe ga tuè - cgàam ko ma tcꞌẽe khama ma kgꞌõè di tama sa,
\v 13 cgàam ko ma tcꞌẽe khama tu kòo ma kgꞌõè ne tu gha xꞌóó khama, igaba ncẽè Tcꞌẽem \add di qarian\add* ka tu kòo tcꞌáróm di zi tséé zi cgꞌõo ne tu gha kgꞌõè.
\v 14 Wèéa ne ẽe Nqarim dim Tcꞌẽem ka tcꞌãà-cookgꞌaièa nea Nqarim di ne cóá ne e khama.
\v 15 Qãàn ko kúrú tu um Tcꞌẽe ba tu mááè tama khama, gaicara gha qꞌáòan koe tcãà tu u ba, igaba tu cóá tu gha ii dim Tcꞌẽe ba mááèa, ncẽe ta ko tcii a ko máá, “Aboè, gatá ka Xõò Tseè!” témé ba.
\v 16 Tcꞌẽe ba ko Gaam ka gatá dim tcꞌẽem cgoa xgꞌae a nxàea tseegukagu, Nqarim di ta cóá ta a sa.
\v 17 Ncẽè \add Nqarim di ta\add* cóá ta kò ii, ne ta nxãaska \add xꞌaian di ta\add* qꞌõò-kgꞌao ta a, Nqarim \add di xꞌaian\add* di ta qꞌõò-kgꞌao ta, Krestem cgoa xgꞌae a \add Nqarim di xꞌaian\add* qꞌõòa hãa ta. Igaba méé ta gataga Gam cgoa xgꞌae naka xgàraè, naka taa nxãasega Gam di xꞌáàn koe tcãà.
\s Hààko xꞌaè di xꞌáà ne
\p
\v 18 Tíí ko bóò ka i gatá di xgàrakuan ncẽe xꞌaè di gúù cgáé tama a, ncẽe gha hàà gatá koe xꞌáíè xꞌáàn cgoa i kòo tòóa xgꞌaeè ne.
\v 19 Wèém nqõó ba kaisa tcoman cgoa Nqarim di ne cóá ne gha hàà xꞌáíèm xꞌaè ba qãà hãa khama.
\v 20 Nqõó ba gha hàà cgꞌãa-cgꞌanase domka, ẽem gaam nqõóm ga ba ma tcꞌẽea khama tamase, igaba Gaam ẽe kò gaatama ma xgàra mem kò ma tcꞌẽea hãa khama ma; \add me nqõó ba\add* nqòòan úúa hãa,
\v 21 tsꞌóóm tite di i, a ba a gha kgoaraè a gaicara qãà-khoe ii tite, a gha nxãasega Nqarim di ne cóá ne di kgoarasean hẽé naka xꞌáàn hẽéthẽé máàè ka.
\v 22 Qꞌana ta hãa khama, me ko wèém nqõó ba ncẽeskaga igaba thõò-tcaoase kgꞌae, ábàn di thõòan koe hãas khóès khama ma.
\v 23 Me nqõóm cúím tama me e ncẽe ko thõò-tcaoase kgꞌae ba, igaba ta ko gatá igaba thẽé thõò-tcaoase kgꞌae, ncẽe Tcꞌẽe ba úúa hãa ta. Me Tcꞌẽe ba tcꞌãà a kúrúsea hãam tcꞌáró me e, \add ncẽe hààko xꞌaè di kgꞌõèan di nqòòan máà ta a hãa ba,\add* ta hãa a ko Nqarim gha hàà Gam di ta cóá ta ii sa xꞌáím cáḿ ba qãà, tcꞌáróa tam gha kgoarasean máà ba.
\v 24 Ncẽe nqòòan úúa hãase ta kò kgoaraè khama. Si hòòsekos nqòò sa cgꞌárés kaga nqòòs tama si i: dìí na ga ẽe i hòòa hãas koe nqòò?
\v 25 Igaba ncẽè ẽeta hòò tamas koe ta kò nqòòan úúa hãa, ne ta ko qáò tcáóan cgoa qãà si.
\p
\v 26 Gatà iim dàòm kagam ko Tcꞌẽe ba gatá di kgꞌamkan koe hùi ta a thẽé. Cꞌúùa ta hãa dùú sa ta ga còrè a dtcàrà sa, naka ta ga ma còrè sa, igabam ko Tcꞌẽe ba Gam ka gatá téé-qꞌoo koe thõò-tcaoase còrèa máá ta a, a ba a ko kgꞌuian cgoa nxàeè tite nxãa kgꞌuian cgoa kgꞌaea máá ta a.
\v 27 Me Nqarim ncẽe ko tcáóa ta qꞌoo koe hãa zi bóò ba \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽem di tcꞌẽe-kgꞌáḿan qꞌana hãa, Gam di ne khóè ne téé-qꞌoo koem ko Tcꞌẽe ba ẽem ko ma Nqari ba tcꞌẽe khama ma còrèa máá ne khama.
\p
\v 28 Ta qꞌana hãa, wèé zi gúù zia ko gane ẽe Nqari ba ncàm̀a hãa ne koe tsééa xgꞌae sa, nxãasega i gha qãè ka, gane ẽem nxãakamaga Gam di tcꞌẽean koe guu a tciia hãa ne koe.
\v 29 Gane ẽem Nqari ba nxãakamaga qꞌana hãa nem nxárá tcgꞌòóa hãa khama, Gam dim Cóám dis iis koe ne gha hãa ka. Nxãasegam gha \add Gam dim Cóá ba\add* káí qõea ba xgꞌaeku koe qgáé-kgꞌai di ba ii ka.
\v 30 Me Nqari ba nxãaska gane ẽem nxárá tcgꞌòóa hãa ne tciia hãa, a ẽem tciia hãa ne ko tchàno ne iise bóò, a ẽem ko tchàno ne iise bóò ne Gam di xꞌáàn máàna hãa.
\s Nqarim di ncàm̀kua ne
\p
\v 31 Kháé ta gha nxãaska ncẽe zi gúù zi ka dùú sa nxàe? Ncẽè Nqarim kò gatá xòè koe hãa ne i gha dìín gatá cgoa xꞌãàku?
\v 32 Gaam ẽe kò Gam dim Cóám tcꞌáró-tcꞌaro ga táá bóòa guu, igaba kò gatá wèéa ta domka tcgꞌòó Me ba, nxãa ba gáé cuiskaga Gam cgoa wèé zi gúù zi máà ta a hãa tite thẽé?
\v 33 Dìí na gha ẽe Nqarim ka nxárá tcgꞌòóèa hãa ne chìbi-chibi? Nqari ba ko tchàno ne iise bóò ne.
\v 34 Dìí na gha xgàra ne? Jeso Kreste ba xꞌóóa hãa! Si gataga kaisas gúù sa: xꞌooan koem ghùièa hãa si i, a gataga Nqarim dim kgꞌáòm xꞌõàm xòè koe hãa, a ko gataga còrèa máá ta a!
\v 35 Dìí na gha Krestem di ncàm̀kuan cgoa qꞌaa-qꞌaa ta a? A tcabà zia, a qóḿ zia, a xháé zia, a xàbà saa, a dxàu saa, a cgꞌãè saa, a ntcàu baa?
\v 36 Ncẽe i ma \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi koe ma góásea hãa a ko máá:
\q1 “Tsáá domka ta ko wèém koaba-dàò ba cgꞌõoè,
\q1 a ta a ko cgꞌõoè ko zi ghùu zi khama ma bóòè,”
\m téméè khama.
\v 37 Nxãan tama a, igaba ta wèé zi gúù zi ncẽe zi koe kaia ta tàà-kgꞌao ta a, Gaam ẽe ncàm̀ ta am koe guu a.
\v 38 Kaisa tcoma ner úúa hãa, \add Nqarim di ncàm̀kuan cgoa ga qꞌaa-qꞌaa ta as gúù sa káà si i sa\add* khama: a kgꞌõè saa ga igaba, a moengele xua ga igaba, a tcꞌãà-cookgꞌaia ga igaba, a ncẽem xꞌaèm di zi gúù zia ga igaba, a hààkom xꞌaèm di zia ga igaba, a cꞌẽe qaria ga igaba,
\v 39 a tcꞌamaka hãam nqõó baa ga igaba, a nqãaka hãa baa ga igaba, a cꞌẽes gúùs ncẽem nqõómkgꞌai di saa ga igaba, nxãa zia cuiskaga Nqarim di ncàm̀kuan cgoa qꞌaa-qꞌaa ta a hãa tite, ncẽe Jeso Krestem gatá dim Xꞌaigam koe hãa a.
\c 9
\ms Nqarim dis tcꞌẽe sa Iseraele koe hẽé naka qhàò zi di ne koe hẽéthẽé e (9–11)
\s Nqari ba Gam di ne khóè ne nxárá tcgꞌòóa
\p
\v 1 Tseegua ner ko Krestem koe kgꞌui, a tshúù-ntcõa tama, i ko tiri tcáóan Tcom-tcomsam Tcꞌẽem koe nxàea tseegukagu,
\v 2 kaisa tshúù-tcaoa ner úúa, a chõò tamas thõò sa tcáóa te koe úúa hãa.
\v 3 Ncàm̀ar kò hãa, tíí ra ga kò tíí ka cgúíèa sa, a ga kò Krestem koe guu a qꞌãea tcgꞌòóèa hãa, tíí qõe ga ne domka, ncẽe tiris qhàòs di ii ne.
\v 4 Iseraele di ne khóè nem Nqari ba nxárá tcgꞌòóa Gam di ne cóá ne gha ii ka, a ba a Gam di xꞌáàn xꞌáí nea, a gane cgoa qáé-xgꞌae sa kúrúa hãa, a Gam di xꞌáèan máà nea, \add a ba a xgaa-xgaa nea hãa nta ne gha ma\add* dqo̱m̀ Me sa, ncẽem gataga thẽé Gam di zi nqòòkaguku zi máàna hãa ne,
\v 5 ncẽe kò \add Nqarim ka tsééa tcgꞌòóèa xu\add* khóè xuku xu ka tsgõose-coa ne; khóèan dis iis ka i kòo kgꞌuiè nem ncẽem Kreste ba gane dis qhàòs koe guua hãam ga Me e. Nqarim ncẽem wèé zi tcꞌamkgꞌai koe hãa ba. Chõò tamase méém dqo̱m̀mè. Amen.
\p
\v 6 Eẽm kò Nqari ba Iseraele ne nqòòkagua hãas kam tààèa hãa tar méé tama. Wèéa ne ẽe Iseraele koe ábàèa nea Iseraele di tama khama.
\v 7 Ne gataga Abrahamam ka tsgõose-coa ne wèé ne \add Nqarim di ne\add* cóá ne tama ne e. Nqari ba kò Abrahama ba bìrí a máá: “Isakam koe tsi gha guu a ẽer nqòòkagu tsia tsgõo-coan úú,” témé khama.
\v 8 Ncẽe sa ko máá, cgàam di ne cóá ne tama ne e ncẽe Nqarim di ii ne, igaba nqòòkagukus di ne cóá nea, gane Abrahamam di ne cóá ne ne e, témé.
\v 9 Ncẽea nqòòkagukus kò ma nxàeèa hãa ga a khama: “Tchànom xꞌaèm kar gha ka̱bise, si gha Sarah sa cóá ba ábà,” tam méé.
\p
\v 10 Ncẽes gúùs cúís tama si i, igaba tsara kò thẽé Rebekas di tsara cóá tsara cúím xõòm ka ábàè, gatá ka tsgõosem Isaka ba.
\v 11-12 Nqarim di tciikua ne kaisase cgáé e, i khóèan ko kúrú tsééan cgáé tama. Nqari ba ko Gam di tcꞌẽean koe guu a nxárá tcgꞌòó - ncẽes gúù sa méés qarika tééa mááse sa. Si ko ncẽes gúù sa ncẽe koe xꞌáíse: qanega tsara cóá tsara ábàè tama cookgꞌai koe, a qanega tshúù kana qãè gúù ga kúrú tamas cookgꞌai koem kò Nqari ba gatsara ka xõòs Rebeka sa bìrí a máá: “Kaia ba gha cgꞌáré ba tsééa máá,” témé.
\v 13 Ncẽe i ma góásea hãa khama a ko máá: “Jakobe bar ncàm̀a hãa, a Esau ba hòrea hãa,” téméè khama.
\p
\v 14 Kháé ta gha dùú sa nxàe? Nqari ba tchàno tama saa? Nxãas tama si i!
\v 15 Moshem kam kò máá:
\q1 “Eẽr ko thõò-xama máá bar gha thõò-xama máá,
\q1 a ẽer ko cgóm̀ ba cgóm̀,”
\m témé khama.
\v 16 Khama i nxãaska khóèm dis ncàm̀s koe kana tsééa ba koe guu tama, igaba i Nqarim di thõò-xama-máákuan koe guua.
\v 17 Si ko \add Nqarim dis\add* Tcgãya sa Faro ba bìrí a máá: “Kaikagu tsia raa, Tiri qaria ner gha tsáá koe xꞌáí ka, nxãasega i gha Tiri cgꞌõèan wèém nqõóm koe nxàeè ka,” témé khama.
\v 18 Gaa domkam ko nxãaska Nqari ba ẽem thõò-xama máá kgꞌoana hãa ba thõò-xama máá, a ba a ko ẽem qari-qari tcúú kgꞌoana hãa ba qari-qari tcúú.
\s Nqarim di xgóàn hẽé naka Gam di thõò-xama-máákuan hẽéthẽé e
\p
\v 19 Me gha nxãaska gatu ka cꞌẽe ba bìrí te a máá: “Ncẽeta i kò ii ne ba ko nxãaska Nqari ba dùús domka chìbi-chibi taa máá? Nqarim tcꞌẽea hãa sa i gha dìín ntcoe?” témé.
\v 20 Ka tsi gáé tsáá tcꞌẽea máá dìí tsi i ta tcꞌẽea, khóè tseè, Nqarim cgoa ga ntcoeku tsi? Ka sa gáé ga ẽe xommèa hãa sa ẽe xom sia hãa ba bìrí naka máá: “Dùús domka tsia ncẽer ii khama ma kúrú tea hãa?” témé?
\v 21 Gàba zi dim kúrú-kgꞌao ba gáé xom cgoa di góḿan koe, cúís dtcõos koem ga cám̀ gàba sara kúrú di qarian úú tama, si cꞌẽe sa cgáé zi tséé zi di sa ii, si cꞌẽe sa kgꞌamaga di zi tséé zi di sa ii? \fig |LB00138.tif| col|||Suu xom-kgꞌao ba ko suu sa tcgàri.|9:19-21\fig*
\p
\v 22 \add Igaba tsi ko nta méé ncẽes gúùs ka:\add* Nqari ba kò ẽem xgóà cgaea hãa gàban, ncẽe kaàkagukuan tééa máána hãa koe Gam di xgóàn xꞌáí kgꞌoana, a Gam di qarian qꞌãakagu kgꞌoana. Igabam kò qáò tcáóse hãa cgoa ne,
\v 23 Gam di xꞌáàn kaisam gha nxãasega gataga cgóm̀kuan di gàban koe xꞌáí ka, ncẽem nxãakamaga xꞌáàn kgꞌónòa máána hãa a,
\v 24 gatá ncẽem tciia hãa ta koe, Juta ne cúí ne koe tamase, igaba tãá zi qhàò zi di ne koe ga hẽéthẽé e.
\v 25 Ncẽem ko Hoseam \add dis Tcgãyas\add* koe méé khama a ko máá:
\q1 “Gane ẽe kò \add kgꞌaiga\add* Tiri ne khóè ne tama
\q2 ner gha Tiri ne khóè ne ta ma tcii,
\q1 a ra a gha gaas ẽe kò \add kgꞌaiga\add* ncàm̀mè tama sa
\q2 tiris ncàm̀-khoe sa ta ma tcii,” témé.
\q1
\v 26 “Ne gha gaam qgáìm ẽe ne kò bìríèa hãa a máá:
\q2 ‘Tiri tu khóè tu tama tu u,’
\q2 téméèam koe ne gha bìríè a máá:
\q2 ‘Kgꞌõèa hãam Nqarim di tu cóá tu u,’
\m téméè.”
\q1
\v 27 Me ko Isaia ba Iseraelem ka qꞌau a ko máá:
\q1 “Eẽta ne ga ma tshàa-dxoom qàe di góḿan
\q1 khama ma káí ne e igaba
\q2 ne gha cgꞌorò ne kgoaraè,”
\m témé.
\q1
\v 28 Xꞌaigam \add Nqari\add* ba gha xòm̀ xꞌaè-coan qꞌoo koe
\q1 chõò tamase nqõó ba xgàra khama.
\p
\v 29 Eẽm xgꞌao Isaia ba mééa khamaga i ii, ncẽem kòo máá:
\q1 “Ncẽè Xꞌaigam qarim wèém kò xgꞌao
\q1 cꞌẽe qhàòan ga qaùa máá ta a tama,
\q2 ne ta ga kò Sodoma khama ii,
\q2 a ga kò Gomora khama ma kúrúsea,”
\m témé khama.
\s Paulo ba ko Iseraele ne còrèa máá
\p
\v 30 Kháé ta gha nxãaska dùú sa nxàe? Tãá zi qhàò zi di ne, ncẽe kò tchànoan qaa tama, nea tchànoan hòòa ka, tchànoan ncẽe dtcòm̀s koe guua a.
\v 31 Igaba ne kò Iseraele ne, ncẽe xꞌáèan koe guua tchànoan kòo qaa ne táá hòò o.
\v 32 Dùús domkaà? Dtcòm̀an koe ne kò guu a qaa a tama, igaba ne kòo tséé zi koe guu a qaa a khama. A ne a kò nxõ̱ás tcꞌamkgꞌai koe tcgàba,
\v 33 ncẽe i ma góásea a ko máá:
\q1 “Qꞌãa, nxõ̱á sar ko Sione koe tòó,
\q1 khóè ne gha kúrú ne tcgàba sa,
\q1 nxõ̱ám kúrú ne gha ne cgꞌáé ba;
\q1 me gha dìím wèém ẽe ko Gam koe dtcòm̀ ba
\q1 táá sau-cgaekaguè ka,”
\m tam méé.
\c 10
\p
\v 1 Tíí qõe ga tuè, tcáóa te qꞌoo koer ko kaisase tcꞌẽe \add Iseraele\add* ne gha kgoaraè sa, a ra a ko gataga Nqarim koe còrèa máá ne.
\v 2 Nqarim koe ne máàsea hãa khama, ra ko ncẽe sa nxàea tseegukagu, igabaga i gane di máàsean tseeguan di qꞌãan koe guu tama.
\v 3 Nqarim koe guua hãa tchànoan ne bóòa qꞌãa tama khama, a ko gane di tchànoan ne gha kúrúa mááse sa qaa, a Nqarim di tchànoan koe máàse tama.
\v 4 Kreste ba ko xꞌáèan chõòkagu khama, \add nxãasega ta gha táá xꞌáèan ko qaa sa kúrúan ka tchànokaguè ka\add*, igabagam gha dìím wèém ẽe ko dtcòm̀ ba tchànokaguè.
\s Kgoarakuan di qãè tchõà nea wèém khóèm di i
\p
\v 5 Moshe ba xꞌáèan koe guua hãa tchànoan ka ncẽe sa góáa hãa a ko máá: “Dìím wèém ẽe ko \add xꞌáèan ko qaa sa\add* komsana ba gha gaan ka kgꞌõè,” témé khama.
\v 6 Igaba i ko dtcòm̀s koe guua tchànoan ncẽeta méé a ko máá: “Táá tcáóa tsi qꞌoo koe máá, ‘Dìí na gha nqarikgꞌai koe qaò?’ témé guu” (ẽe sa Kreste ba nqãaka úú si i ke),
\v 7 “kana máá: ‘Dìí na gha nqãaka hãam nqõóm koe síí?’ témé guu” (ẽe sa Kreste ba xꞌooan koe ghùi si i ke).
\v 8 Kháé i ko nxãaska dùú sa méé? \add Ncẽe si i:\add* “Kgꞌui ba tsáá ka cúù me e, kgꞌáḿa tsi koe hẽé naka tcáóa tsi koe hẽéthẽé e,” ta i ko méé. Ncẽe ba dtcòm̀s dim kgꞌui me e, ncẽe xae ko gaam ka xgaa-xgaa ba,
\v 9 ncẽe ko máá: “Ncẽè tsáá ka tsi kòo kgꞌáḿa tsi cgoa nxàea tseegukagu Jeso ba Xꞌaiga Me e sa, a kòo tcáóa tsi koe dtcòm̀ Nqari ba xꞌooan koe ghùi Mea hãa sa, ne tsi gha kgoaraè,” témé ba.
\v 10 Tcáóa ta cgoa ta ko dtcòm̀, a ta a ko tchànokaguè, a ko kgꞌáḿa ta cgoa nxàea tseegukagu, a ko ncẽem dàòm ka kgoaraè khama.
\v 11 \add Nqarim dis\add* Tcgãya sa ko máá: “Dìím wèém ẽe ko Nqarim koe dtcòm̀ ba cuiskaga sau-cgaekaguè tite,” témé khama.
\v 12 Juta ne hẽé naka qhàò zi di ne hẽéthẽé xgꞌaeku koe i cúí qꞌaa-qꞌoo ga káà a; cúím Nqari ba Xꞌaigam wèé ne di Me e, a ba a ko wèé ne ẽe ko tcii Me ne qguùan cgoa tsꞌee-tsꞌeekgꞌai khama.
\v 13 “Dìím wèém ẽe gha Nqarim dim cgꞌõè ba tcii ba gha kgoaraè,” \add ta i ko mééè\add* khama.
\p
\v 14 Kháé ne gha nxãaska ntama ma cgꞌõèa ba tcii, ncẽè Gam koe ne kò dtcòm̀ tama ne? A ne a gha ntama ma Gam koe dtcòm̀, ncẽè qanega ne kò Gam ka kóḿ tama ne? A ne a gha ntama ma kóḿ, ncẽè xgaa-xgaa ne gha ba ne kò úú tama ne?
\v 15 Me gha ntama ma gaam ẽe ko tchõàn xgaa-xgaa ba xgaa-xgaa, ncẽè tsééam kò úúè tama ne? Ncẽe i ma \add Nqarim di zi Tcgãya zi koe\add* ma góásea a ko máá: “Tsóágase i gáé qãè tchõàn di xàà-kgꞌaoan di hàà-qꞌooan tꞌõèa!” téméè khamaga ma.
\v 16 Igaba ne kò káí-kgꞌaise táá qãè tchõàn komsana. Isaia ba kò máá: “Xꞌaigaè, dìí ba gaxae di kgꞌuian komsana hãa?” témé khama.
\v 17 I ko nxãaska dtcòm̀an ẽe ko kóḿmès koe guu, si ko ẽe ko kóḿmè sa Krestem dim kgꞌuim ka ko xgaa-xgaaès koe guu.
\p
\v 18 Igabar ko ẽe ne kóḿ ta ga hãas ka tẽè. Tseeguan kaga ne kóḿa hãa! Ncẽe \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi ko méé a ko máá:
\q1 “Wèém nqõóm koe ga i dòm̀a xu síía hãa,
\q1 i gaxu di kgꞌuian nqõóm chõò-qꞌoo koe ga síía hãa,”
\m témé khamaga ma.
\p
\v 19 Ra ko gaicara tẽè, Iseraele ne kò kóḿa qꞌãa tama sa? \add Kóḿa ne kò qꞌana hãa!\add* Moshe ba kò tcꞌãà dis ka máá:
\q1 “Kúrú tu ur gha tu gane ẽe qhàòs di tama ne koe tau di,
\q1 a ra a gha káà tcꞌẽes qhàòs di ne cgoa xgóàkagu tu u,”
\m témé khama.
\p
\v 20 Me kò gataga Isaia ba kgoarasea hãase \add Nqarim mééa hãa sa nxàe a\add* máá:
\q1 “Gane ẽe qaa Te tama ne kar hòòèa hãa,
\q1 a Ra a kò gane ẽe tcꞌẽe Te tama ne koe xꞌáísea hãa,”
\m témé.
\m
\v 21 Igabam kò Iseraele ba bìrí a máá:
\q1 “Wèém cáḿ kar tshàua Te tchoanà xòóa máána hãa
\q1 khóè ne ẽe komsana tama a ko ntcoeku cgoa Te ne,”
\m témé.
\c 11
\s Nqarim di thõò-xama-máákua ne Iseraele ne koe
\p
\v 1 Ra ko nxãaska tẽè a máá: “Nqari ba gáé kò Gam di ne khóè ne xguì?” témé. Nxãas tama si i! Tíí ga ra thẽé Iseraele ra a khama, a Abrahamam ka tsgõose-coa ra a, Benjamenem dis qhàòs di ra.
\v 2 Nqari ba kò Gam di ne khóè ne ncẽe kgꞌaigam kò qꞌana hãa ne táá xguì. Cꞌúùa tu gáé hãa \add Nqarim dis\add* Tcgãyas ko Elijam ka méé sa? Me ko ma Nqarim cookgꞌai koe Iseraele ne ma chìbi-chibi sa, a ko máá:
\v 3 “Xꞌaigaè, Tsari xu porofiti xu ne cgꞌõoa hãa, a Tsari altaran ko̱bea hãa, ra tíí cúí ga ra qaùa, ne ko cgꞌõoa te xaù,” témé.
\v 4 Ka ba kò kháé Nqari ba ntama ma xo̱a me? \add Nqari ba kò xo̱a a máá:\add* “7,000 xu khóè xur tòóa máásea hãa, ncẽe qanega Baale ba qám̀sea máá tama xu,” témé.
\v 5 Ncẽeskaga i gataga ii: qaùa hãa nea hàna, cgóm̀kus koe guu a nxárá tcgꞌòóèa hãa ne.
\v 6 Igaba ncẽè cgóm̀kus koe i kò guua hãa ne i nxãaska \add gane di\add* tsééan koe guu tama; ncẽè gatà i kò ii nes nxãaska cgóm̀ku sa cgóm̀kus tama si i.
\p
\v 7 Kháé nxãaska dùú saa? Iseraele ne kò ẽe ne kòo qaas gúù sa táá hòò. Khóè ne ẽe nxárá tcgꞌòóèa hãa ne cúí ne kò hòò si, igaba ne kò ẽe qaùa hãa ne qari-qarin tcúúè.
\v 8 Ncẽes ko \add Nqarim dis\add* Tcgãya sa méé khama a ko máá:
\q1 “Nqari ba kò tcáóa ne hẽé naka tcꞌẽea ne hẽéthẽé ntcùú-ntcuu,
\q1 a tcgáía ne ga táá bóòkagu
\q1 a tceea ne ga táá kóḿkagu
\q1 ncẽem cáḿ kaga igaba,”
\m témé khama.
\p
\v 9 Gatagam ko Dafite ba máá:
\q1 “Gane dis suu\f + \fr 11:9 \fq suu - \ft Gerika sa ko máá: “cháà sa” témé - tcꞌõoan ko tòó a tcꞌõóès qgáì si i.\f* sa méés ntcóm̀ sa ii naka xhám̀ sa ii,
\q1 nxãasega ne gha cgꞌáéa tcãà,
\q1 a gha gane di xgàrasean ka̱bia mááè ka.
\q1
\v 10 Gane di tcgáían méé i ntcùú-ntcuuè
\q1 naka ne nxãasega táá bóò,
\q1 naka i gane di qhùrian chõò tamase na̱iè,”
\m tam kò méé.
\p
\v 11 Ra ko nxãaska tẽè a máá: Eẽ ne kòo \add Juta ne\add* tcgàba ka nea gáé kò cgꞌáé, táá ne gha gaicara tẽe ka? Nxãas tama si i! Igaba gane di cgꞌáé-qꞌooan gha tãá zi qhàò zi di ne koe kgoarasean óága domka a, nxãasega ne gha Juta ne chìi ka.
\v 12 Gane di cgꞌáé-qꞌooa ne kò nqõó ba qguùkagu, i kò gataga tààè-qꞌooa ne tãá zi qhàò zi di ne qguùkagu. Ka nea gha \add nxãaska tãá zi qhàò zi di ne\add* nta noose \add qguùkaguè,\add* ncẽè cgꞌoèas tcꞌãò-tcꞌãos Juta ne dis kò hãa ne?
\s Tãá zi qhàò zi di ne di kgoarasea ne
\p
\v 13 Gatu cgoar ko kgꞌui, tãá zi qhàò zi di tuè: tãá zi qhàò zi di ne koer xꞌáè úú-kgꞌao ra a domka ra ko ncẽes tséés tiri sa kaikagu,
\v 14 tiris tséés koer gha cꞌẽedaoka tiris qhàòs di ne khóè ne kúrú ne chìi di ii domka, ra gha nxãasega cꞌẽe ne kgoara ka.
\v 15 Ncẽè \add Nqarim ka\add* xguìès \add Juta\add* ne dis kò ko dàò ba xgobekgꞌam, me nqõó ba Nqarim cgoa tòókuan úú ne sa gha gane \add Juta ne\add* dis dtcòm̀mè sa dùú sa ii? Xꞌooan koe guu a kgꞌõè si i gha ii!
\v 16 Ncẽè tcꞌãà dis péré-qàmàs kò Nqari ba tcgꞌòóa mááèa, nem nxãaska wèém péré ba gataga thẽé Gam di me e, a ncẽè hìis di to̱bean kò Gam di ii, ne i nxã̱an ga thẽé Gam di i.
\v 17 A ncẽè cꞌẽe xu nxã̱a xu olife dis hìis di xu kòo qꞌãea tcgꞌòóè, tsi tsáá ncẽe qãáka ka dis olifes di tsi \add nxã̱a tsi\add* gaa koe qꞌám̀a tòóè, a ko cꞌẽe xu cgoa ẽes hìis to̱be di qguùan qꞌaa-qꞌaaku,
\v 18 ne méé tsi táá gaxu nxã̱a xu koe bóò-boose guu. Ncẽè bóò-boose tsi kòo ne \add méé tsi tcꞌẽe-tcꞌẽese\add*, tsáá tsia to̱bean qgóó tòó tama, igaba i to̱bean qgóó tòó tsia hãa sa.
\p
\v 19 Igaba tsi gha máá: “Nxã̱a xua qꞌãea tcgꞌòóèa hãa, nxãasegar gha tíí qꞌám̀a tòóè ka,” témé.
\v 20 Eẽ sa tseegu si i. Gaxu di dtcòm̀an úú taman domka xu qꞌãea tcgꞌòóèa hãa, tsi kò tsáá tsari dtcòm̀an domka tééa hãa. Ke méé tsi táá bóò-boose guu, igaba méé tsi qꞌáòa hãa.
\v 21 Ncẽè Nqarim kòo hìis kgꞌaiga úúa hãa nxã̱an bóòa guu tama, ne tsi tcꞌẽea máá, tsáám gha bóòa guu tsi, ta tcꞌẽea?
\p
\v 22 Ke méé tsi Nqarim di qãèan hẽé naka Gam di xgóàn hẽéthẽé qꞌana hãa. Xgóà Me e ẽe \add chìbian kúrú ka\add* cgꞌáéa hãa ne koe, igabam tsáá koe qãè Me e, ncẽè Gam di qãèan koe tsi kòo hãa ne. Tama kò ii ne tsi gha tsáá igaba thẽé qꞌãea tcgꞌòóè.
\v 23 A ncẽè Juta ne kò gane dis dtcòm̀ tamas koe kúúa hãa tama, ne ne gha gaicara qꞌám̀a tòóè, Nqari ba qarian úúa hãa, gaicaram gha qꞌám̀a tòó ne di i khama.
\v 24 Ncẽè kgꞌaiga qãáka ka dis hìis olife dis koe tsi kò tsáá guu a qꞌãea tcgꞌòóèa hãa, a olife dis hìis xháràèas koe qꞌám̀a tòóèa hãa, ncẽe i ga kgꞌaiga ii tama khama, ne ba gha Nqari ba nxãaska nta noose ka̱bi a kgꞌaigaka di nxã̱an gaan dis hìis olife dis koe gaicara qꞌám̀a tòó? \fig |LB00087.tif| col|||Olife dis hìis sa|11:24\fig*
\s Iseraele ba gha ka̱bi a tòóa kgꞌónòè
\p
\v 25 Tíí qõe ga tuè, ncẽes gúùs chóm̀sea hãa sa tu gha qꞌãa sar ko tcꞌẽe, nxãasega tu gha táá tcꞌẽega tu ii sa bìríse ka. \add Ncẽes gúùs chóm̀sea hãa sa ncẽe si i:\add* qari tcúúan Iseraele di ne khóè ne dia xòm̀ xꞌaè qꞌoo\f + \fr 11:25 \fq xòm̀ xꞌaè qꞌoo - \ft kana “cꞌẽe xòè za”.\f* di i, si gha nxãakgꞌaiga síí cgꞌoèa hãas nxáráse-qꞌoos tãá zi qhàò zi di ne di sa \add Nqarim koe\add* hàà.
\v 26 Ne gha ncẽem dàòm ka wèé ne Iseraele ne kgoaraè, ncẽe i ma góásea hãa a ko máá:
\q1 “Kgoara-kgꞌao ba gha Sione koe guu a hàà,
\q1 a ba a gha Jakobem \add ka tsgõose-coa ne\add* koe
\q1 cgꞌãè tcáóan tcgꞌòó.
\q1
\v 27 Si gha ncẽe sa Tiris qáé-xgꞌae sa ii gane cgoa,
\q1 gane di chìbia ner gha ko séèa tcgꞌòó cgae ne ka,”
\m téméèa khama.
\p
\v 28 \add Juta nea\add* qãè tchõàn \add xguìa hãa\add* khama ne \add Nqarim di ne\add* cgꞌõo-kgꞌao ne e, \add nxãasega i gha qãè tchõàn\add* gatu \add qhàò di tu koe hàà\add* ka. Igaba ncẽè nxárá tcgꞌòóa mááses ka ta kòo kgꞌui ne ne Nqarim ka ncàm̀mèa hãa, gane ka tsgõose ga xu \add cgoam kúrúa hãas qáé-xgꞌaes\add* domka.
\v 29 Nqari ba aban ẽem ko tcgꞌòó ka hẽé naka ẽem ko tcii ne ka hẽéthẽé tcꞌẽea ka̱bi tama khama.
\v 30 Gatu qhàò zi di tua kò cꞌẽe xꞌaè ka Nqari ba komsana tama, igaba tu ncẽeska, Juta ne di komsana taman domka, Nqarim di cgóm̀kuan hòòa.
\v 31 Gane igabaga ne ncẽeska ẽeta iim dàòm ka Nqarim máà tua hãa cgóm̀kuan domka komsana tama, nxãasega ne gha thẽé ncẽeska Nqarim di cgóm̀kuan hòò ka.
\v 32 Nqari ba kò wèé ne khóè ne kúrú ne komsana taman koe tòóse, nxãasegam gha wèéa ne ga cgóm̀kuan xꞌáí ka khama.
\s Nqari ba dqo̱m̀a ne
\q1
\v 33 Tsóágase i gáé Nqarim di qguùan kaia!
\q1 Tsóágase i gáé Gam di qꞌãan di tcꞌẽean hẽé
\q1 naka qꞌãa-kgꞌáḿa ba hẽéthẽé tchàà-a!
\q1 Dìí na gha Gam di zi tcꞌẽe-kgꞌáḿ zi bóòa qꞌãa?
\q1 Dìí na gha Gam di zi dàò zi qaara tcgꞌòó a xùri?
\p
\v 34 \add Nqarim dis Tcgãyas ko méé a ko máá:\add*
\q1 “Dìí na Xꞌaigam di tcꞌẽe-kgꞌáḿan qꞌana?
\q1 Dìí na ga tchàno-tchano Me?
\q1
\v 35 Kana ia xgꞌao dìín cꞌẽe gúù máà Me,
\q1 Me ga gaa gúùan suruta ka̱bi?”
\m témé khama.
\p
\v 36 Wèé zi gúù zia Gam ka kúrúèa,
\q1 a zi a Gam koe guua,
\q1 a Gam domka hàna.
\q1 Nqari ba méém chõò tamase dqo̱m̀mè! Amen.
\c 12
\ms Dtcòm̀-kgꞌao ne ko ma tséé sa (12:1–15:13)
\s Nqari ba tsééa máá
\p
\v 1 Gaa domkar ko Nqarim di thõò-xama-máákuan koe guu a dtcàrà tu u, tíí qõe ga tuè, tcꞌáróa tu tu gha dàòa-máákus iise tcgꞌòó sa, kgꞌõèa hãa, a tcom-tcomsa, a ko Nqari ba qãè-tcaokagu sa - ncẽea tcꞌẽem di tsééan gatu ga còrè cgoa ga a khama.
\v 2 Táá méé tu ncẽem nqõóm di cauan xùri guu, igaba méé tu tcꞌẽe-kgꞌáḿa tu koe ka̱ba-ka̱baè, naka tua gha nxãasega Nqarim dis tcꞌẽe sa qꞌãa, gaas ẽe qãè ii, a ko qãè-tcaokagu Me, a tchàno ii sa.
\p
\v 3 Cgóm̀kuan ncẽer máàèa hãa domkar ko wèém khóèm ẽe gatu xgꞌaeku koe hãa ba bìrí a ko máá: Táá méém tcꞌẽe-qꞌooa ba koe tcꞌamakam hãa sa bìrísea hãa guu, igaba méém wèém khóè ba tcꞌẽe-kgꞌáḿa ba koe, ẽem Nqari ba máà mea hãas tcꞌãò-tcꞌãos dtcòm̀an dis cgoa qgóóse.
\v 4 Cúím tcꞌáróm koe ta káí xòèan úúa hãa, i wèé xòèan cúís tséé sa kúrú tama khama.
\v 5 Ncẽem dàòm ka ta ko, ẽeta ta ma káí ta a igaba cúím tcꞌáró ba Krestem koe kúrú, me wèém xòè ba cꞌẽe xu xòè xu cgoa xgꞌae-xgꞌaeèa hãa.
\v 6 Ke méém wèém khóè ba tãáka zi aba zi ẽem Nqari ba Gam di cgóm̀kuan ka máà taà hãa zi tséékagu: ncẽè porofitan kò ii ne méém ẽem úúa hãa dtcòm̀an dis tcꞌãò-tcꞌãos cgoa tséékagu u.
\v 7 Naka ncẽè cꞌẽe ne tsééa máás kò ii ne méém tsééa máá ne, naka ncẽè xgaa-xgaas kò ii ne méém xgaa-xgaa,
\v 8 naka ncẽè cꞌẽe ne korès kò ii ne méém korè ne. Ncẽè cꞌẽe ne hùis kò ii ne méém kgoarasea hãase hùi ne. Ncẽè cꞌẽe ne tcꞌãà-cookgꞌais kò ii ne méém wèé tcáóa ba cgoa gatà hẽé. Ncẽè cꞌẽe ne koe cgóm̀kuan xꞌáís kò ii ne méém qãè-tcaoan cgoa xꞌáí i.
\s Dtcòm̀-kgꞌao ne dis kgꞌõè sa
\p
\v 9 Ncàm̀ku sa méés tseegu di sa ii. Eẽ cgꞌãè ii sa hòre, qgóóa qari ẽe qãè ii sa.
\v 10 Gatu ka cꞌẽea ne kaisase ncàm̀, khóè qõeku ne ga ma ncàm̀kua hãa khama ma. Gatu nqáéase tu gatu ka cꞌẽe ne tcom.
\v 11 Táá méé tu xhõen-tcáó guu; gatu dim tcꞌẽe ba méém ka̱ru; Xꞌaiga ba méé tu tsééa máá.
\v 12 Nqòòan koe méé tu qãè-tcaoa hãa, naka tua xgàrasean koe qáò tcáó ii, naka còrèan koe qgóóa qari.
\v 13 Cꞌẽe ne dtcòm̀-kgꞌao ne kòo xháé ne méé tu ẽe tu úúa hãa sa gane cgoa qꞌaa-qꞌaaku. Xꞌáéa tu koe cꞌẽe ne qãèse hààkaguan koe tu tcãàn tcáó.
\p
\v 14 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌai ẽe xgàra tu u ko ne; tsꞌee-tsꞌeekgꞌai ne, táá cgúí ne guu.
\v 15 Eẽ ko qãè-tcao ne cgoa qãè-tcao, naka ẽe ko kgꞌae ne cgoa kgꞌae. \fig |HK00290.tif| col|||Khóè tsara ko kgꞌae.|12:15\fig*
\v 16 Cúíta noose tu qgóóku; táá bóò-boose guu, igabaga ẽe nqãaka hànas téé-qꞌoos di ne cgoa tsééa xgꞌae; táá tcꞌẽega tu ii sa bìríse guu.
\p
\v 17 Táá cꞌẽem khóèm cgꞌãèan kúrúa máá tua ba cgꞌãèan cgoa ka̱bia máá guu. Eẽ wèém khóèm koe qãè iis koe méé tu tcãà tcꞌẽe.
\v 18 Ncẽè tààè tama tu kò hãa, i gataga gatu koe guua hãa, ne méé tu wèé khóèan cgoa tòóku.
\v 19 Ncàm̀-ncamsa tuè, táá méé tu cgꞌãèan ka̱bia máá guu, igaba tu Nqarim di xgóàn guua máá a; ncẽe \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi ko Xꞌaigam ka méé a ko máá:
\q1 “Ka̱bia mááku sa Tiri si i,
\q1 Ra gha Tíía ka̱bia máá,”
\m témé khama.
\m
\v 20 Igaba
\q1 ncẽè gatu dim cgꞌõo-kgꞌaom kò xàbà hãa ne
\q1 tcꞌõoan máà me nakam tcꞌõó,
\q1 naka cáḿan kò hãa ne
\q1 tshàan máà me nakam kgꞌáà.
\q1 Eẽta hẽéan ka tu gha ko kúrú mem saucgae a chìbi bóòse.\f + \fr 12:20 \fq kúrú mem saucgae a chìbi bóòse - \ft Gerika sa ko máá: “ka̱ruko zi cꞌee ntcom̀ zi tcúúa ba koe xgꞌae-xgꞌae,” témé.\f*
\m
\v 21 Táá méé tu cgꞌãèan ka tààè guu, igabaga méé tu qãè gúùan cgoa cgꞌãèan tàà.
\c 13
\s Tcꞌãà-cookgꞌaian qám̀sea máá sa
\p
\v 1 Wèém khóè ba méém tcꞌãà-cookgꞌaian qám̀sea máá. Nqarim ka \add kgoara mááèa hãa\add* tama tcꞌãà-cookgꞌai nea káà a ke, igaba ẽe hàna ne Nqarim ka tòóèa hãa.
\v 2 Dìím wèém ẽe ko tcꞌãà-cookgꞌaian ntcoe ba ko Nqarim nxárá tcgꞌòóa hãa sa ntcoe, me gha dìím wèém gatà ko hẽé ba xgàrakuan óága cgaese.
\v 3 Tcꞌãà-cookgꞌai xua ẽe qãèan ko kúrúm ka bèeè tama khama, igaba xu ko ẽe cgꞌãèan ko kúrúm ka bèeè. Eẽ tcꞌãà-cookgꞌaia hãam bèe tsi kò tcꞌẽe tama ne méé tsi nxãaska qãè gúùan kúrú nakam gha dqo̱m̀ tsi.
\v 4 Nqarim dim tséé-kgꞌao me e, tsari qãèan domka ko tséé ba khama. Igaba ncẽè cgꞌãèan tsi kòo kúrú ne méé tsi bèe, ntcàum ẽem qgóóa hãa bam kgꞌamaga qgóó tama ke. Nqarim dim tséé-kgꞌao me e, a ko Nqarim di xgóàn óá, ẽe ko cgꞌãèan kúrú ne koem gha xgàrakuan qõòkagu khama.
\v 5 Gaa domka méé tsi ẽe tcꞌãà-cookgꞌaia hãam koe qám̀sea hãa, \add Nqarim di\add* xgàrakuan bèe domka cúí tamase, igaba tsari tcꞌẽe-tcꞌẽesean domka hẽéthẽé e.
\v 6 Ncẽes gúùs domkaga tu ko nqõóm ko tcgꞌòóa mááè marian tcgꞌòó, tcꞌãà-cookgꞌai xua Nqarim di xu tséé-kgꞌao xu u khama, ncẽe ko tsééa xu kúrú xu.
\v 7 Ke méé tsi ẽe tsi ga wèém khóè ba úú cgoa hãa sa máà me: nqõóm ko tcgꞌòóa mááè mari kò ii ne tcgꞌòó o, ncẽè mari kò ii ne méé i mari ii, táòkgꞌaikus kò ii ne méés táòkgꞌaiku sa ii, naka kaikagukus kò ii ne méés kaikaguku sa ii.
\s Tsáá ka cꞌẽe ba ncàm̀ sa
\p
\v 8 Táá méés cúí khóè koe ga qanega tsi suruta tamas chìbi sa hãa guu, tsáá ka cꞌẽe ba ncàm̀s cúís oose. Eẽ gam ka cꞌẽe ba ncàm̀a hãa ba ko xꞌáèan ko qaa sa kúrú ke.
\v 9 Xꞌáèan ncẽe ko máá: “Táá méé tsi cgꞌáràn kúrú guu; táá méé tsi cgꞌõo guu; táá méé tsi tsꞌãà guu; táá méé tsi ncóó guu,” naka cꞌẽe xꞌáè-kgꞌáḿan hẽéthẽéa cúím xꞌáè-kgꞌáḿ koe qgóóa xgꞌaeèa, ncẽe ko máá: “Tsáá ka cꞌẽe ba ncàm̀ ẽe tsi ma ncàm̀sea hãa khamaga ma,” témé ba.
\v 10 Ncàm̀ku sa tsáá ka cꞌẽe ba chìbi kúrú cgaes tama si i. Gaa domkagas ko ncàm̀ku sa xꞌáèan ko méé sa kúrú.
\s Xꞌáàm qꞌoo koe kgꞌõè
\p
\v 11 Xꞌaèm ncẽe ta ko gaam qꞌoo koe kgꞌõè ba tu qꞌana hãa, ke méé tu ncẽe sa kúrú. Tcꞌoman koe tu gha tẽe dim xꞌaè ba hààraa. Xꞌaèm kgoarakus di ba ncẽeska kaisase cúù me e ke, ncẽe ta kò tshoa-tshoa a ko dtcòm̀ kam kò ii tama khama.
\v 12 Ntcùúa ne nqáéa hãa, i koaban cúù u. Ke hàà naka ta ntcùú-qꞌoo di tsééan dxùukgꞌai za tòó naka taa xꞌáàn di zi ncõo gàba zi hã̱a.
\v 13 Hàà naka ta qãèm dàòm ka qgóóse, cáḿs di xꞌáàn qꞌoo koe hãa ne khóè ne khama ma, ẽe kaisase ko tcꞌõó, a ko kgꞌáà ne hẽé, naka cgꞌáràn ko kúrú a káà qgóóse-qꞌoo ne hẽé, naka mẽéku a tau di ii ne hẽéthẽé ka tamase.
\v 14 Igaba méé tu Xꞌaigam Jeso Kreste ba hã̱a, naka tua cgàa ba tu ga ma qãè-tcaokagu di zi tcꞌẽe-kgꞌáḿ zi chõòkagu.
\c 14
\s Kgꞌamka ne hẽé naka qari ne hẽéthẽé e
\p
\v 1 Eẽ dtcòm̀a hãa, igaba gam di dtcòm̀an koe kgꞌamka ba, qãèse hààkagu, ẽem tcꞌẽea hãas koe ntcoeku cgoa me tamase.
\v 2 Cꞌẽem khóèm dis dtcòm̀ sa ko kgoara máá me, me wèés gúù sa tcꞌõó, igaba khóèm ẽe gam dis dtcòm̀s kgꞌamka ii ba ko tso̱bèan cúí ga tcꞌõó.
\v 3 Khóèm ẽe ko wèés gúù sa tcꞌõó ba méém táá ẽe wèés gúù sa tcꞌõó tama ba ntcoea hãase séè guu, nakam ẽe wèés gúù sa tcꞌõó tama ba táá ẽe ko wèés gúù sa tcꞌõóm qãèse hẽé tama sa bóò guu, Nqari ba qãèse hààkagu mea hãa ke.
\v 4 Dìí tsia tsáá, cꞌẽem khóèm dim qãàm qãèse hẽé tama ta ko méé tsi? Gam ka qꞌõòsem koe i guua hãa \add ẽem ko kúrú tsééan koem gha\add* tééa qari kanam gha cgꞌáé sa. Igabam gha tééa qari, Xꞌaiga ba qarian úúa hãa khama, kúrú mem gham tééa qari di i.
\p
\v 5 Cꞌẽem khóèm kam cꞌẽem cáḿ ba cꞌẽe xu cáḿ xu ka cgáé me e, me ko cꞌẽem khóè ba wèé cáḿan ga cúíta noose séè. Wèém khóè ba méém tcꞌẽea ba qꞌoo koe bìrísea hãa, ẽem tcꞌẽea hãa sa gaas ga si i sa.
\v 6 Gaam ẽe ko cꞌẽem cáḿ ba cꞌẽe xu ka tãákase séè ba ko Xꞌaigam gha kaikaguè domka gatà hẽé. Me ko gaam ẽe ko tcꞌõó ba thẽé Xꞌaigam gha kaikaguè domka gatà hẽé, Nqari bam ko qãè-tcaoa máá khama. Me ko gaam ẽe cꞌẽe zi tcꞌõo zi tcꞌõó tama ba thẽé Xꞌaigam gha kaikaguè domka gatà hẽé, a ba a ko Nqari ba qãè-tcaoa máá.
\v 7 Gatá ka cꞌẽem cúía ko gam ka kgꞌõèa mááse ba káà me e, me gataga cꞌẽem cúía ko gam ka xꞌóóa mááse ba káà me e khama.
\v 8 Ncẽè kgꞌõè ta kòo ne ta ko Xꞌaiga ba kgꞌõèa máá, a ncẽè xꞌóó ta kòo ne ta ko Xꞌaiga ba xꞌóóa máá. Khama nxãaska, kgꞌõè ta ga ko kana ta ga ko xꞌóó igabaga, ta Xꞌaigam di ta a.
\v 9 Kreste ba kò ncẽes gúùs domka xꞌóó, a kò gaicara kgꞌõè, nxãasegam gha ẽe xꞌóóa hãa ne hẽé naka kgꞌõèa hãa ne hẽéthẽé dim Xꞌaiga ba ii ka khama.
\v 10 Kháé nxãaska tsáá, dùús domka tsia ko tsáá qõem qãèse hẽé tama sa bóò, kana tsáá, dùús domka tsia ko tsáá qõe ba ntcoea hãase séè? Wèéa ta ga gha Nqarim dis ntcõó-qꞌoos xgàrakuan dis cookgꞌai koe hàà téé ka.
\v 11 Ncẽeta i ma góásea a ko máá:
\q1 “Kgꞌõèar hãas noosem gha
\q1 wèém qúrù ba cookgꞌaia Te koe qo̱m̀,
\q1 me gha wèém ta̱m ba Nqarir ii sa dqo̱m̀,”
\m téméè khama.
\v 12 Me gha nxãaska wèém khóèm gatá xgꞌaeku koe hàna ba gam ka Nqarim koe xo̱ara mááse.
\s Táá tsáá qõe ba chìbi kúrúkagu
\p
\v 13 Ke méé ta táá xgàraku guu. Igaba méé ta tcꞌẽea ta koe bìrísea hãa, gaicara ta gatá ka qõesem cookgꞌai koe xgáè-kgꞌam me gha kana gha chìbian koe tcãà me sa tòóa hãa tite sa.
\v 14 Qꞌana ra hãa, a Xꞌaigam Jesom koe kaisa tcoman úúa hãa, cúís gúùs gaas ka qꞌano tama sa káà si i sa. Igaba ncẽè cꞌẽem khóèm dis bóòs kas kò qꞌano tama, nes nxãaska gaam koe qꞌano tama.
\v 15 A ncẽè tsáá ko tcꞌõós kòo tsáá qõe ba tshúù-tshuu tcꞌẽe, ne tsi ncàm̀kuan xꞌáí tama. Táá méé tsi hẽé nakas tcꞌõó tsi ko sa tsáá qõe ba ho̱àkagu guu, ncẽe Krestem kò gaam domka xꞌóó ba.
\v 16 Táá hẽé nakas ẽe gatu ka ko qãè iise bóòè sa cꞌẽe ne ka cgꞌãè iise nxàeè guu.
\v 17 Nqarim di xꞌaia nea tcꞌõó sa hẽé naka kgꞌáà sa hẽéthẽé di tama a khama, igaba i Tcom-tcomsam Tcꞌẽem koe tchànoan hẽé, naka tòókuan hẽé naka qãè-tcaoan hẽéthẽé di i.
\v 18 Dìím wèém ẽe ko ncẽem dàòm ka Kreste ba kúrúa máá ba ko Nqari ba qãè-tcaokagu, a ko khóèan ka tchànom iise bóòè.
\p
\v 19 Gaa domka méé ta wèé qaria ta cgoa tòókuan ko óá zi gúù zi hẽé naka gatá ka cꞌẽe ne ko tshàoa ghùi zi gúù zi hẽéthẽé kúrú.
\v 20 Táá Nqarim kúrúa hãa sa tcꞌõoan domka ko̱be guu. Wèés gúù sa qꞌano si i, igaba ncẽè cꞌẽem khóèm kòo cꞌẽes gúù sa tcꞌõó, si nxãa sa cꞌẽem khóè ba kúrú me chìbiga ii ne i qãè tama.
\v 21 Qãès gúù sa, táá méé tsi kgꞌòóan kgꞌoo, kana gõéan kgꞌáà, kana cꞌẽes gúùs tsáá ka cꞌẽe ba ko chìbian kúrúkagu sa kúrú guu.
\p
\v 22 Gaa domka méés dùús wèés ẽe tsi cꞌẽes gúùs ka dtcòm̀a hãa sa tsáá hẽé naka Nqari ba hẽéthẽé tsao ka cúí ga qꞌãaèa hãa. Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa khóèm ẽe gam koe qãè ii sa kúrúan ka ntcoese tama ba.
\v 23 Igaba khóèm ẽe tcꞌõóm kò ko ne ko káíse tẽèse ba xgàraèa hãa, dtcòm̀an cgoam tcꞌõó tama khama; si wèés gúùs ẽe dtcòm̀an koe guu tama sa chìbi si i.
\c 15
\s Cꞌẽe ne qãè-tcaokagu, tsáá ka tamase
\p
\v 1 Gatá ncẽe qari ii ta méé ta gane ẽe dtcòm̀a ne koe kgꞌamka ii ne gane di tààè-qꞌooan koe hùi, naka taa táá gatá qãè-tcaokaguse guu.
\v 2 Wèém khóè ba méém gam ka cꞌẽe ba qãè-tcaokagu, nxãasegam gha qãèan hòò a tshàoa ghùiè ka.
\v 3 Krestem igabam kò táá qãè-tcaokaguse khama, igaba ncẽe i ma góásea a ko máá: “Gane ẽe cóè Tsia hãa ne di cóèkua nea Tíí koe hààraa,” téméè khamaga ma.
\v 4 Wèé zi gúù zi ncẽe xgꞌao góáèa hãa zia góáèa, xgaa-xgaa ta a zi gha ka, nxãasega ta gha \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi koe guua hãa qáò tcáóan hẽé naka ghùi-ghui-tcáókuan hẽéthẽé koe guu a nqòòan úú ka.
\p
\v 5 Nqarim ncẽe qáò tcáóan hẽé naka ghùi-ghui-tcáókuan hẽéthẽé di ba méém kgꞌõèa xgꞌaean dim tcꞌẽe ba máà tu u, ẽe tu ko Jeso Kreste ba xùri ka,
\v 6 naka tu nxãasega xgꞌae naka Nqarim gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem ka Xõò ba cúím dòm̀ cgoa dqo̱m̀.
\s Qãè tchõà nea Juta ne hẽé naka qhàò zi di ne hẽéthẽé di i
\p
\v 7 Gaa domka méé tu gatu ka cꞌẽe ne qãèse hààkagu, ẽem ma Kreste ba ma qãèse hààkagu tua hãa khamaga ma, nxãasegam gha Nqari ba dqo̱m̀mè ka.
\v 8 Bìrí tu ur ko khama \add a ko máá\add*, Kreste ba kò ẽe qꞌãe nqãa-qgai khòoèa hãa ne dim qãà ba kúrúse, Nqari ba tseegu di Me e sam gha xꞌáí ka, nxãasega zi gha Abrahama xuku xu kò nqòòkaguèa hãa zi gúù zi tseegukaguè ka,
\v 9 naka gataga ẽe tãá zi qhàò zi di ne gha Nqari ba Gam di cgóm̀kuan domka dqo̱m̀ ka, ncẽe i ma góáèa hãa a ko máá:
\q1 “Gaa domkar gha tãá zi qhàò zi di ne xgꞌaeku koe dqo̱m̀ Tsi,
\q1 a ra a gha cgꞌõèa Tsi nxáè,”
\m téméè khama,
\m
\v 10 a i a ko gaicara máá:
\q1 “Qãè-tcao tu, tãá zi qhàò zi di tuè,
\q1 Gam di ne khóè ne cgoa,” téméè.
\m
\v 11 A ko gaicara máá:
\q1 “Xꞌaiga ba dqo̱m̀, gatu wèé tu tãá zi qhàò zi di tuè,
\q1 naka méé ne wèé ne khóè ne dqo̱m̀ Me,”
\m téméè.
\m
\v 12 Me ko gaicara Isaia ba máá:
\q1 “Jesem dim To̱be ba gha hàà,
\q1 Gaam ẽe gha tẽe a tãá zi qhàò zi di ne dim Tcꞌãà-cookgꞌai ii ba,
\q1 ne gha tãá zi qhàò zi di ne Gam koe nqòòan úú,”
\m téméè.
\p
\v 13 Nqarim ncẽe nqòòan ko Gam koe guu ba méém wèé qãè-tcaoan hẽé naka tòókuan hẽéthẽé cgoa cgꞌoè-cgꞌoe tu u, ẽe tu ko Gam koe dtcòm̀ ka, naka tua gha nxãasega Tcom-tcomsam Tcꞌẽem di qarian ka cgꞌoèa nqáése nqòòan koe.
\ms Chõò-qꞌoo sa hẽé naka tsgám̀ku zi hẽéthẽé e (15:14–16:27)
\s Paulo ba tãá zi qhàò zi dim xꞌáè úú-kgꞌao me e
\p
\v 14 Tíí qõe ga tuè, tíí igabar gatu ka kaisa tcoman úúa hãa, gatua qãèan ka cgꞌoèa, a qꞌãan di tcꞌẽean wèé ka cgꞌoè-cgꞌoeèa hãa sa, a tu a qarian úúa hãa xgaa-xgaaku tu gha di i.
\v 15 Igaba ra kò cꞌẽe zi qgáì zi koe kgoarasea hãase góá máá tu u, a ko tcꞌẽe-tcꞌẽese tu u, cgóm̀kuan ncẽer Nqarim ka máàèa domka,
\v 16 nxãasegar gha tãá zi qhàò zi di ne koe Jeso Krestem dim tséé-kgꞌao ba ii ka. Peresitim khamar ko ma Nqarim di qãè tchõàn xgaa-xgaa, nxãasega ne gha tãá zi qhàò zi di ne dàòa-mááku sa ii, ncẽe gha Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka qáòa tcgꞌòó a cúía tòóè, a Nqarim ka qãèse hààkaguè sa.
\p
\v 17 Gaa domkaga ra ko Jeso Krestem koe, tiri tsééan Nqari bar kúrúa máána hãa domka dqo̱m̀se,
\v 18-19 a cuiskaga cꞌẽe gúù kaga kgꞌuia hãa tite, Krestem tíí koe kúrúa hãas tséés ka cúí oose. \add Tiri\add* kgꞌuian hẽé naka tsééan hẽé, naka xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi di qarian hẽéthẽé cgoa, naka Nqarim dim Tcꞌẽem di qarian cgoa hẽéthẽém ko Kreste ba tãá zi qhàò zi di ne kúrú ne \add Nqari ba\add* komsana. Ra kò gatà iim dàòm ka Jerusalema koe guu, a ra a \add wèém nqõó ba\add* nxa̱ma-nxa̱ma, a Iliriko koe ga síí, a síí Jeso Krestem di qãè tchõàn cgꞌoèa hãase xgaa-xgaa.
\v 20 Wèé xꞌaèan kar kò ko ẽem Kreste ba qꞌãaè tama koer gha qãè tchõàn xgaa-xgaa sa tcꞌẽe, nxãasegar gha táá cꞌẽem khóèm dis tshoa-tshoas tcꞌamkgꞌai koe guu a tshàoa ghùi ka.
\v 21 Igaba ncẽe i ma góásea hãa a ko máá:
\q1 “Gane ẽe qanega Gam ka bìríè tama
\q2 ne gha bóò,
\q1 ne gha gane ẽe Gam ka kóḿ tama
\q2 ne kóḿa qꞌãa,”
\m téméè khama.
\p
\v 22 Ncẽes gúùs domkar kòo káíse xgáè-kgꞌammè a hàà cgae tu u tama.
\s Paulo ba ko Roma ne gam di zi kàa zi ka bìrí
\p
\v 23 Igaba ncẽeska, ncẽe zi xgꞌaeku zi koer gha tséé qgáìa káà a, ra kò gataga ncìísega hàà cgaea tu xgónèa hãa,
\v 24 khamar bìrísea hãa gatàr gha hẽé sa, ẽer ko Spaine koe qõò ka. Eẽr ko \add Roma koe\add* tcana nqáé kar gha bóò tu u di nqòòa ner úúa hãa khama, ra gataga nqòòan úúa, ẽer kò xòm̀ xꞌaè-coan gatu ka qãè-tcaokaguèa xgꞌara ka tu gha tiris qõòs koe hùi te di i.
\v 25 Igabar ncẽeska dàò qꞌoo koe hãa a ko Jerusalema koe qõò, gaa koe hãa ne dtcòm̀-kgꞌao ne di hùia ner gha úú ka.
\v 26 Maketonia hẽé naka Akaia hẽéthẽé \add di ne dtcòm̀-kgꞌao ne\add* kò bóò i qãèa máá nea hãa, Jerusalema koe hãa ne dtcòm̀-kgꞌao ne ẽe dxàua hãa ne ne ga aban tcgꞌòóa máá sa khama.
\v 27 Gatà hẽéan ka ne kò qãè-tcaokaguèa hãa, i kò gataga kgꞌanoa hãa gatà ne ga hẽé sa. Ncẽè \add Juta ne\add* kòo tcꞌẽem di tsꞌee-tsꞌeekgꞌaikuan tãá zi qhàò zi di ne máà, ne i gataga thẽé kgꞌanoa hãa \add tãá zi qhàò zi di ne\add* ga nqõóm di zi gúù zi ẽe ne úúa hãa zi thẽé \add Juta ne\add* máà sa khama.
\v 28 Ra gha nxãaska ẽer ko ncẽes tséé sa kúrúa xgꞌara, a ko tseeguan kaga ne ncẽe aban hòòa hãa sa bóò, kar gha Spaine koer ko qõò ka tcãà cgae tu u a nqáé.
\v 29 Ra qꞌana hãa ẽer ko hàà cgae tu u, ner gha cgꞌoèa hãa tsꞌee-tsꞌeekgꞌaikuan Krestem di cgoa hàà sa.
\p
\v 30 Tíí qõe ga tuè, gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem ka hẽé naka Tcꞌẽem di ncàm̀kuan ka hẽéthẽé, ra ko dtcàrà tu u, tíí cgoa tu gha xgꞌae a qarika Nqari ba còrèa máá te sa.
\v 31 Nxãasegar gha ẽe dtcòm̀-kgꞌao tama ne Jutea koe hàna ne koe kgoaraè ka, i gha gataga tiri tsééan Jerusalema di gaa koe hãa ne dtcòm̀-kgꞌao ne qãè-tcaokagu ka,
\v 32 nakar gha nxãasega Nqarim kò ncàm̀a hãa ne qãè-tcaoan cgoa hàà cgae tu u, naka raa gatu dis xgꞌaes ka ka̱ba-ka̱baè.
\v 33 Nqarim tòókuan di ba méém gatu wèé tu cgoa hãa. Amen.
\c 16
\s Tsgám̀kaguku zi
\p
\v 1 Gatá ka qõeses Febe sar ko koara máá tu u, Kenkerea koe hànas kerekes dis qãà sa,
\v 2 a ko dtcàrà tu u, Xꞌaigam koe tu gha qãèse hààkagu si sa, dtcòm̀-kgꞌao ne kgꞌanoa hãam dàòm cgoa, naka tua ẽes ga ko hùikuan qaa qgáì koe hùi si, káí ne khóè nes hùia hãa domka, tíí ga ra hẽéthẽé e.
\li1
\v 3 Perisila\f + \fr 16:3 \fk Perisila - \ft Gerika sa ko “Perisika” témé.\f* sa hẽé naka Akila ba hẽéthẽé khara tsgám̀kagu, ncẽe ko Jeso Krestem koe tíí cgoa tséé khara.
\v 4 Tíí domka khara kò kgꞌõèa khara cgꞌoè-cgꞌoegas qgáìs koe tcãà. Tíí cúí ra qãè-tcaoa máá khara a tama, igaba zi ko tãá zi qhàò zi di zi kereke zi wèé zi thẽé qãè-tcaoa máá khara a.
\v 5 Gakhara dim nquum koe ko xgꞌaes kereke sa thẽé tsgám̀kagu.
\li1 Tirim ncàm̀-khoem Epeneto ba thẽé tsgám̀kagu, ncẽe Asia dim khóèm tcꞌãà a Krestem koe máàsea hãa ba.
\li1
\v 6 Maria sa tsgám̀kagu, ncẽe kaisase tséé tua hãa sa.
\li1
\v 7 Anteroniko ba hẽé naka Juniase ba hẽéthẽé tsara tsgám̀kagu, tiris qhàòs di tsara, ncẽe xae kò xgꞌae a qáéèa hãa tsara. Cꞌẽe xu xꞌáè úú-kgꞌao xu ka kaisase tcommèa hãa tsara, a tíí ka kgꞌaia Krestem koe hààraa tsara.
\li1
\v 8 Ampeliato ba tsgám̀kagu, tirim ncàm̀-khoe ba, Xꞌaigam koe.
\li1
\v 9 Urebano ba tsgám̀kagu, gatá cgoa ko Krestem koe tséé ba, naka Setakuse ba hẽéthẽé e, tíí tcáràm ncàm̀-ncamsa ba.
\li1
\v 10 Apelese ba tsgám̀kagu, ncẽe kò Krestem koe kúrúa bóòè, a tchàno ii ba.
\li1 Arisetobulom dis xꞌáé-qꞌoos di ne tsgám̀kagu.
\li1
\v 11 Tirim qhàòm Herodione ba tsgám̀kagu.
\li1 Narekisom dis xꞌáé-qꞌoos di ne tsgám̀kagu, gane ẽe Xꞌaigam koe hàna ne.
\li1
\v 12 Terufena sa hẽé naka Terufosa sa hẽéthẽé sara tsgám̀kagu, Xꞌaigam di sara tséé-kgꞌao sara.
\li1 Tíí tcáràs ncàm̀-ncamsas Peresise sa tsgám̀kagu thẽé, ncẽe Xꞌaigam koe kaisase tsééa hãa sa.
\li1
\v 13 Rufase ba tsgám̀kagu, Xꞌaigam ka nxárá tcgꞌòóèa ba, naka gam ka xõò sa hẽéthẽé e, ncẽe kò gataga tiris xõò sa ii sa.
\li1
\v 14 Tsgám̀kagu Asunekireto ba hẽé, naka Felegone ba hẽé, naka Heremese ba hẽé, naka Paterobase ba hẽé, naka Heremase ba hẽé naka tíí qõe ga xu hẽéthẽé e, ẽe gaxu cgoa hàna xu.
\li1
\v 15 Tsgám̀kagu Filolego ba hẽé, naka Julia sa hẽéthẽé khara, naka Nereo ba hẽé, naka gam ka qõese sa hẽé, naka Olumpase ba hẽé, naka wèé ne dtcòm̀-kgꞌao ne ẽe gane cgoa hàna ne hẽéthẽé e.
\li1
\v 16 Tcom-tcomsas xꞌobèkus cgoa tu tsgám̀kaguku.
\li1 Wèé zi kereke zi Krestem di zia ko tsgám̀kagu tu u.
\p
\v 17 Tíí qõe ga tuè, dtcàrà tu ur ko, gane ẽe ko qꞌaa-qꞌaasean óága ne, a ko ẽe tu xgaa-xgaaèa hãa gúùan ko ntcoe zi gúù zi dàòa tu qꞌoo koe tòó ne koe tu gha qꞌõése sa; tcgꞌoaragu ne.
\v 18 Eẽta ii ne khóè nea gatá dim Xꞌaigam Kreste ba tsééa máá tama, igaba ne ko gane di ncãàn kúrúa máá. Gane di kgꞌuian tꞌõè-tꞌõeèa hãa, a qãè khama xam̀ cgoa ne ko ẽe kgꞌamka tcꞌẽe ne di tcáóan qàe-qae.
\v 19 Wèém khóè ba gatu di komsana-qꞌooan ka qꞌana hãa, ra gaa domkaga gatu domka qãè-tcaoa hãa. Igabagar ko tcꞌẽe, tcꞌẽega tu gha ii sa ẽe qãè iis koe, naka tua gha káà chìbi ii ẽe cgꞌãè iis koe.
\p
\v 20 Nqarim tòókuan di ba gha xòm̀ xꞌaè-coa qꞌoo koe satana ba nqàrè-kgꞌama tu koe cgꞌám̀-cgꞌam.
\p Gatá dim Xꞌaigam Jesom di cgóm̀kuan méé i gatu cgoa hãa.
\p
\v 21 Timoteom tíí cgoa ko tséé ba ko tsgám̀kagu tu u. Xu ko gataga thẽé tiri xu qhàò xu Lukio ba hẽé, naka Jasone ba hẽé naka Sosipatere ba hẽéthẽé xu tsgám̀kagu tu u.
\p
\v 22 Tíí Teretio ra, ncẽes tcgãyas dir góá-kgꞌao ra ko Xꞌaigam koe tsgám̀kagu tu u.
\p
\v 23 Gaio ba ko tsgám̀kagu tu u, ncẽer xꞌáéa ba koe xꞌãèa hãa ba, si ko wèés kereke sa xꞌáéa ba koe xgꞌae.
\p Erasetom ncẽe kòre-kgꞌaom xꞌáé-dxoom di marian di ba ko tsgám̀kagu tu u, naka gatá ka qõesem Kareto ba hẽéthẽé e.
\v 24 \f + \fr 16:24 \ft Cꞌẽe zi tcgãya zi Gerika di zi ncẽe xùri ko kgꞌuian úúa: \fv 24\fv*Cgóm̀kuan gatá dim Xꞌaigam Jeso Krestem di méé i gatu wèé tu cgoa hãa. Amen.\f*
\s Còo di dqo̱m̀kua ne
\p
\v 25 Nqari ba méém dqo̱m̀mè! Qãè tchõàn ẽer kòo Jeso Krestem ka xgaa-xgaa cgoa gha qari-qari tu u di qarin úúa ba. Xgòre-kgꞌaisean ncẽea kò cꞌúùsea hãa tseeguan ga a, ncẽe kò nqáéa hãa kurian káí ka kò chóm̀sea hãa a,
\v 26 igabaga ncẽeska xgòre-kgꞌaièa hãa a, a porofiti xu ka góáèa zi Tcgãya zi koe guu a xꞌáíèa hãa, a chõò tamam Nqarim tcgꞌòóa hãa xꞌáèan koe guu a wèé zi qhàò zi qꞌãakaguèa hãa, nxãasega zi gha dtcòm̀ a komsana Me ka.
\p
\v 27 Ncẽem Nqarim cúísega tcꞌẽega ba méém Jeso Krestem koe guu na chõò tamase dqo̱m̀mè! Amen.