﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,440
Nggo a kpanye di inta bu kuma ni Italiya,

2
00:00:08,440 --> 00:00:13,440
na ka Bulu tuku abi kri harr abanu anu Juliyo,

3
00:00:13,440 --> 00:00:18,800
ankpye a inkirr i abi ta iku i Roma yi nggo a yo yi di,

4
00:00:18,800 --> 00:00:21,480
“Inkirr i Kayisa Agostu.”

5
00:00:21,480 --> 00:00:34,780
Inta i rri ni ijirrigi i amasirr nggo so zhi nu Adramitiyu ni i ta so kuma ni igbu i unddu amasirr yi nggo si na anga ka Asiya nggo.

6
00:00:34,780 --> 00:00:37,580
Inta ga ijirrigi yi share.

7
00:00:37,580 --> 00:00:44,040
Arristaku anu Makidoniya nggo zhi ni igbu nu Tesalonika à ga inta.

8
00:00:44,040 --> 00:00:47,720
Inta zzu na ambre ka ni rri nu Sido.

9
00:00:47,720 --> 00:00:58,320
Juliyo à na wre ku Bulu na du ma ku kye akpukpama du ba nu ma aseki ka nggo à zha na undu na ka nggo.

10
00:00:58,320 --> 00:01:01,200
Inta gru kuchi nu uzirr ku,

11
00:01:01,200 --> 00:01:05,380
unddunddu ku u so go ni turr inta tankpami,

12
00:01:05,380 --> 00:01:09,760
inta kye ni hun hin hun ga unddu ku Sayiprosi,

13
00:01:09,760 --> 00:01:13,760
igbu wanggo nggo a si na atsutsu ka amasirr ka nggo.

14
00:01:13,760 --> 00:01:23,460
Inta kucha inyi wa ni kashirr i anga ka Silisiya tuku Pamfiliya ni nga nu Mirra nu Lisiya.

15
00:01:23,460 --> 00:01:31,280
Nabo ankpye abi ta iku wa à hi ijirrigi ì so zhi nu Alezandra ni ta kuma ni Italiya,

16
00:01:31,280 --> 00:01:33,860
mre na di inta i rri na yi.

17
00:01:33,860 --> 00:01:43,580
Inta i darr ni ijirrigi yi bwemi ki ivi shishemi ni ki iha bari ni rri nu unddu inyi ku igbu nu Kinidu.

18
00:01:43,580 --> 00:01:50,340
Unddunddu ku u han inta ni kuchi nu uzirr ku ga anga nggo inta i so kuma nggo.

19
00:01:50,340 --> 00:01:54,260
Inta kye ni darr ba ni igbu nu Salimone,

20
00:01:54,260 --> 00:02:01,320
wre ku igbu nu Kreti wa nggo a si na atsutsu ka amasirr ka à bu chirr ki inta unddunddu ku.

21
00:02:01,320 --> 00:02:08,060
Inta so darr ga unddu inyi ku ni ki iha bari ni nga ni inkla numa a yo yi di,

22
00:02:08,060 --> 00:02:10,220
inkla Izu Ijirrigi Zizi,

23
00:02:10,220 --> 00:02:12,460
i si ta anko zhi ni Lasiya hen.

24
00:02:12,460 --> 00:02:14,440
Inta i so tanko.

25
00:02:14,440 --> 00:02:17,520
Uzirr ku mi ù gru ki isisu,

26
00:02:17,520 --> 00:02:21,680
nu nggo uhwa ku uwurr ku unddunddu ku ù ka ma ba,

27
00:02:21,680 --> 00:02:26,140
nggo Azhibarr Inggurr Ila Ure wa a ka vu sarr ba.

28
00:02:26,140 --> 00:02:29,280
Mre u Bulu à nu ba amarr di,

29
00:02:29,280 --> 00:02:30,680
“Akpukpa mu,

30
00:02:30,680 --> 00:02:39,940
ingga i kye inta ti darr ziza nggo ijirrigi imunta yi mi ni iki yi nggo ijirrigi yi i vu yi nggo ì ta na ki ndanda,

31
00:02:39,940 --> 00:02:41,820
anishirr mi a ta kɨ.”

32
00:02:41,820 --> 00:02:49,740
Ankpye abi ta iku wa à kpanye ni inkindirr yi nggo ankpye ni ijirrigi wa tuku akikye wa a da nggo,

33
00:02:49,740 --> 00:02:53,800
na si kpanye nu ure ku Bulu ku hen.

34
00:02:53,800 --> 00:03:00,040
Inkla izu ijirrigi yi i si wre nggo a ka so nabo ma nu umvru ku ni kre yi hen.

35
00:03:00,040 --> 00:03:07,200
Ima yo du igarr anishirr yi a gru gbirr uzirr ku kye hi di aba ka ku rri nu Fonika.

36
00:03:07,200 --> 00:03:12,540
Fonika à si ni igbu nu Kreti nggo kri na atsutsu ka amasirr nggo.

37
00:03:12,540 --> 00:03:18,800
Abubo a zu ijirrigi i amasirr wa nggo a se nabo a kri sharri ku unddunddu ku.

38
00:03:18,800 --> 00:03:23,020
Unddunddu ntsɨ u gru so go zhi ni ikashirr,

39
00:03:23,020 --> 00:03:31,160
abi na undu ni ijirrigi ba a kye di aba a ta na inkindirr yi nggo a zu ni isisurr di aba ta na nggo.

40
00:03:31,160 --> 00:03:37,220
Na gru ttu inkpu inklo yi nggo di lo ijirrigi yi zu ni inkla iyirr ssuzzu na amasirr wa,

41
00:03:37,220 --> 00:03:41,100
na darr ijirrigi yi so ga unddu ku Kreti.

42
00:03:41,100 --> 00:03:43,140
Mre unddunddu unkpi,

43
00:03:43,140 --> 00:03:47,360
nggo u di go zhi ni ikatu i anza ambre,

44
00:03:47,360 --> 00:03:52,620
u gru go zhi ni igbu wa nggo amasirr wa a ka ma yo na atsutsu nggo.

45
00:03:52,620 --> 00:03:55,800
Unddunddu ku u nggurr ni ijirrigi.

46
00:03:55,800 --> 00:03:59,840
Ijirrigi ima chankarr ni turr unddunddu ni kuma,

47
00:03:59,840 --> 00:04:02,480
inta kye ni ba ttungo ni turr yi,

48
00:04:02,480 --> 00:04:07,240
ni du yi ka so ga inkla yi nggo unddunddu ku so ba.

49
00:04:07,240 --> 00:04:15,040
Unddunddu unkpi ku u go inta gri nga na achi ka ivi igbu wa nggo a ri Kawuda,

50
00:04:15,040 --> 00:04:18,120
amasirr wa a ka ma yo na atsutsu nggo.

51
00:04:18,120 --> 00:04:23,320
Anga wa nggo inta i se nggo à kri sharri ku unddunddu ku.

52
00:04:23,320 --> 00:04:29,920
Inta i tsi kakami nu unddunddu ku ku ni narr uddu uvutsa ku kpa.

53
00:04:29,920 --> 00:04:35,200
Abi darr ijirrigi ba a gba uddu uvutsa ku ni yo ni ijirrigi yi,

54
00:04:35,200 --> 00:04:38,760
na lo ijirrigi yi na azhizhi kago.

55
00:04:38,760 --> 00:04:43,480
Nu nggo a kru di ijirrigi yi ì ta ku rri nu ugbuhun ku Sirriti,

56
00:04:43,480 --> 00:04:44,960
ni Libiya,

57
00:04:44,960 --> 00:04:52,700
ima yo i du ba a ttu upri inkru ku tuku iki inuma yi nggo i di zi ba ni turr ijirrigi yi nggo,

58
00:04:52,700 --> 00:04:58,440
na ttu ijirrigi yi ttungo du unddunddu ku u turr yi ni so kuma.

59
00:04:58,440 --> 00:05:02,660
Nu nggo unddunddu ku u ka ni so go kakami nggo,

60
00:05:02,660 --> 00:05:10,600
aba zzu na ambre ka na ddu iki numa yi nggo ijirrigi yi i gri nggo a so tu surr nu umi ku amasirr ku.

61
00:05:10,600 --> 00:05:16,800
U nu tarr wa zizo aba ddu aseki anuma ka ni ijirrigi yi tu surr na amasirr wa.

62
00:05:16,800 --> 00:05:21,280
Inta ma ivi shishemi sama ni hi azhi ni si hi intsintse̱ hen,

63
00:05:21,280 --> 00:05:25,540
unddunddu ku u ka ni so go kakami,

64
00:05:25,540 --> 00:05:30,080
inta ttu isisurr glo di inta ta ssuzzu zizi ni ijirrigi yi.

65
00:05:30,080 --> 00:05:34,360
Nggo anishirr ba a so ta anko sama ni iri inkindirr,

66
00:05:34,360 --> 00:05:37,280
u Bulu à gru kri na ddu ba di,

67
00:05:37,280 --> 00:05:38,560
“Amuya,

68
00:05:38,560 --> 00:05:43,600
ka di imba i wo ki ingga ni si di inta i gru nu Kreti hen,

69
00:05:43,600 --> 00:05:48,640
inta ka si ki iha inggi yi ni vu aseki angga ka kahre ma mi hen.

70
00:05:48,640 --> 00:05:50,760
Ziza nggo ingga i barr imba,

71
00:05:50,760 --> 00:05:51,860
vu isisurr.

72
00:05:51,860 --> 00:05:54,100
Uyirr amba a si ta ttu hen,

73
00:05:54,100 --> 00:05:57,080
ijirrigi yi mu i ta na ki ndanda.

74
00:05:57,080 --> 00:06:04,560
Unitu a Abachi wanggo nggo ingga i di ga ma ni di barr ma nggo à nga ni kri ki ingga nu ungo yirr ni ibittu,

75
00:06:04,560 --> 00:06:06,160
na ddu ingga di,

76
00:06:06,160 --> 00:06:08,300
‘Si kru isisu hen Bulu,

77
00:06:08,300 --> 00:06:10,820
ùwà ta kri na age̱ ka Kayisa wa.

78
00:06:10,820 --> 00:06:18,040
Abachi nggo à di na wre ku ùwà nggo à ta kpa anishirr ba nggo imba i so zirr ma mi nggo a ttungo.’

79
00:06:18,040 --> 00:06:19,920
Meme nggo amuya,

80
00:06:19,920 --> 00:06:21,580
imba bu vu isisurr.

81
00:06:21,580 --> 00:06:26,220
Ingga hi Abachi à ta na inkindirr yi nggo à da ki ingga nggo.

82
00:06:26,220 --> 00:06:35,520
Ni ima mi unddunddu ku ta turr inta ko ni inkla krizhizhi numa nggo amasirr a ka yi yo na atsutsu nggo.”

83
00:06:35,520 --> 00:06:39,940
Ni ibittu na azhibarr awurr nu ne̱s wa,

84
00:06:39,940 --> 00:06:45,440
unddunddu ku u turr inta kago ni inyi nu Mediterreniya wa.

85
00:06:45,440 --> 00:06:47,760
Na atsutsu ka ibittu ka,

86
00:06:47,760 --> 00:06:54,860
uwa zzu ku abi darr ijirrigi ba di inta i ko ki ywhiywhirr nu unddu ku inyi ku.

87
00:06:54,860 --> 00:07:01,340
A ba izhizhi itsarr ita i amasirr a lo ni inkpu inklo na tu yi tu yo na amasirr wa,

88
00:07:01,340 --> 00:07:04,260
wre ba bu hi ita i amasirr yi.

89
00:07:04,260 --> 00:07:07,700
Uwa si imita iso itarr ni itangba (37).

90
00:07:07,700 --> 00:07:15,800
A sha so na gru tsarr kye zizo amasirr wa a si imita iso itarr ni itangba (27).

91
00:07:15,800 --> 00:07:18,900
A kru di ijirrigi yi ì ta ku nggurr na angbinta,

92
00:07:18,900 --> 00:07:22,760
na vu ankpi anklo ane̱ a lo yi zu nu ugo,

93
00:07:22,760 --> 00:07:24,220
ni inkla iyirr,

94
00:07:24,220 --> 00:07:27,340
na ko barr Abachi di ambre a bu nggarr.

95
00:07:27,340 --> 00:07:33,480
Abi di darr ijirrigi ba a gru ko ssu anko wa nggo aba ta kru share.

96
00:07:33,480 --> 00:07:37,860
A ba uddu uvutsa ku a tu yo na amasirr wa,

97
00:07:37,860 --> 00:07:44,460
na gru na da aba ta ku lo ankpu inklo numa ngga tu surr ni ichi i ijirrigi yi.

98
00:07:44,460 --> 00:07:49,560
U Bulu à ddu ankpye abi ta iku wa na abi ta iku ba di,

99
00:07:49,560 --> 00:07:54,960
“Abikye ijirrigi angga ba a ta si so ni inta ba ni ijirrigi hen,

100
00:07:54,960 --> 00:07:57,500
imba ta kɨ ni ijirrigi inggi yi.”

101
00:07:57,500 --> 00:08:04,880
Abi ta iku ba a gru sarr azhizhi ka kahre na du uddu uvutsa ku ù gu kuma.

102
00:08:04,880 --> 00:08:07,580
Ambre a nise nggarr hwa hwa,

103
00:08:07,580 --> 00:08:12,780
u Bulu à tsi ku anishirr ba ango wemi di a bu zha ila a ri.

104
00:08:12,780 --> 00:08:14,060
À ddu ba di,

105
00:08:14,060 --> 00:08:19,040
“Imba i ki ivi iwurr ni ine̱ inggi ni so sama ni iri inkindirr.

106
00:08:19,040 --> 00:08:22,920
Ingga tsi ki imba ango kpa ila ri,

107
00:08:22,920 --> 00:08:26,040
wre ki imba bu so tsitsirr ni si kɨ hen.

108
00:08:26,040 --> 00:08:29,920
Infunfutu iyirr i si ta nado ki imba hen.”

109
00:08:29,920 --> 00:08:32,120
Bulu à da meme nggo,

110
00:08:32,120 --> 00:08:37,000
na ba unfonfo na nyarr ku Abachi na ashishi ka anishirr ba,

111
00:08:37,000 --> 00:08:38,640
na mɨ ma ta.

112
00:08:38,640 --> 00:08:43,420
Anishirr ba a vu isisurr gri na gru kpa ila ri wemi.

113
00:08:43,420 --> 00:08:50,100
Inta wemi ni ijirrigi yi i si anishirr ayiyirr aha ni iso tangba na tani (276).

114
00:08:50,100 --> 00:08:59,600
Anishirr ba a ri shi wemi nggo na gru ddu alikama ka wemi a tu surr na amasirr wa du ijirrigi yi i kaki futtuttu.

115
00:08:59,600 --> 00:09:02,440
Nggo ambre ka à nggarr,

116
00:09:02,440 --> 00:09:09,000
abikye ijirrigi ba a kye unddu ku amasirr ku chankarr na si hi inkla yi nggo aba a se hen.

117
00:09:09,000 --> 00:09:14,120
A hi inkla inuma i ttu itu na amasirr wa nga na ábì,

118
00:09:14,120 --> 00:09:18,720
na gru da aba ta turr ijirrigi yi ssuzzu nga nabo.

119
00:09:18,720 --> 00:09:24,200
A gye ankpu inklo ka nggo di lo ijirrigi yi zu ni inkla iyirr nggo,

120
00:09:24,200 --> 00:09:27,080
na du ka ji rri na amasirr wa.

121
00:09:27,080 --> 00:09:32,580
Na ddu azhizhi ka nggo di lo unkunkurr ku idarr ijirrigi ku nggo.

122
00:09:32,580 --> 00:09:44,160
Mre na gɨ upri inkru ku ni ichi i ijirrigi yi i zirr nggo ijirrigi yi i gru so gu ga unddunddu ku kuma nu unddu ku amasirr ku.

123
00:09:44,160 --> 00:09:47,420
Ijirrigi yi ka ni ku nggurr nu ugbuhun ku.

124
00:09:47,420 --> 00:09:49,780
Itu ijirrigi yi i ku harr,

125
00:09:49,780 --> 00:09:52,500
ankinkirr ka a hlo ugo ku nggarr.

126
00:09:52,500 --> 00:09:58,720
Abi ta iku ba a na anko wa nggo aba ta ngɨ abi kri iharr ba wemi,

127
00:09:58,720 --> 00:10:01,060
wre ba bu si darr ssuzzu hen.

128
00:10:01,060 --> 00:10:02,160
U Juliyo,

129
00:10:02,160 --> 00:10:06,960
ankpye a abi ta iku wa à zha anko du uwa ka kpa Bulu ttungo,

130
00:10:06,960 --> 00:10:13,300
na han abi ta iku ba ni na inkindirr yi nggo a zha di aba a ta na yi nggo.

131
00:10:13,300 --> 00:10:17,640
A na meme nggo na du abangga ba nggo a hi idarr nggo,

132
00:10:17,640 --> 00:10:22,260
a tu rri na amasirr wa na so darr kuchi kuma na ábì.

133
00:10:22,260 --> 00:10:29,240
Abanu ba a vu ankpunkpu nkinkurr ka na ankpu ijirrigi ka gri na darr na ga ba.

134
00:10:29,240 --> 00:10:35,120
Inta wemi na meme yo ni ssuzzu zizi nga na ábì.

135
00:10:35,120 --> 00:10:39,200
Nggo inta ssuzzu zizi nga nu unddu ku amasirr ku,

136
00:10:39,200 --> 00:10:47,880
aba a da ki inta di a yo inkla ima yi nggo kri na atsutsu ka amasirr ka di Malita.

137
00:10:47,880 --> 00:10:50,980
Abi ìgbù ba a kpa inta zizi.

138
00:10:50,980 --> 00:10:52,880
Ahru a so ku,

139
00:10:52,880 --> 00:10:54,680
umvru u su,

140
00:10:54,680 --> 00:10:57,320
aba a mu uru di inta vri.

141
00:10:57,320 --> 00:11:02,380
Bulu à vu infinfla inkinkurr so surr nu uru ku,

142
00:11:02,380 --> 00:11:09,940
ìwǎ à wo issu iru yi na gru ssuzzu ni tse Bulu nu ungo na klo ku na ku.

143
00:11:09,940 --> 00:11:16,820
Nggo abi ìgbù ba a hi ìwǎ wa ni klo ku Bulu nu ungo ku na ddu ikpa di,

144
00:11:16,820 --> 00:11:20,180
“Ugo wa nggo à si uni ngu unushirr.

145
00:11:20,180 --> 00:11:23,700
Ni ifirr ssuzzu ima yi na amasirr wa mi,

146
00:11:23,700 --> 00:11:31,820
azhi a amasirr wa nggo à di du anishirr a ki iha ku ikpala imbarr yi à ta ngu ma.”

147
00:11:31,820 --> 00:11:38,720
Bulu mɨ ungo ku ìwǎ wa à jaku nu uru ku na si na ku inkindirr hen.

148
00:11:38,720 --> 00:11:42,720
Abi igbu ba a kye di ukpa ku Bulu ku ù ta ssu,

149
00:11:42,720 --> 00:11:45,820
ka Bulu à ta gru ji jaku iku.

150
00:11:45,820 --> 00:11:50,040
A so ta anko na si hi inkindirr na ku Bulu hen,

151
00:11:50,040 --> 00:11:54,800
na kasarr da na amarr ambarr ka di Bulu à si ábáchí.

152
00:11:54,800 --> 00:11:58,920
Bazhi nabo na kuma ni izzuzzu i Pubilu,

153
00:11:58,920 --> 00:12:01,880
ankpye unkpi uni kye igbu wa,

154
00:12:01,880 --> 00:12:03,920
à si ta anko hen.

155
00:12:03,920 --> 00:12:05,940
À kpa inta zizi,

156
00:12:05,940 --> 00:12:10,320
inta ki ivi itarr ni se abichirr ama.

157
00:12:10,320 --> 00:12:17,060
Aki a Pubilu wa à sama nu ukpa kyekye na kurr ko wri kpakpa ku umvru,

158
00:12:17,060 --> 00:12:20,900
ine ihan ma uwa so kahre ayiyi.

159
00:12:20,900 --> 00:12:23,520
Bulu à rri kuma ku kye ma,

160
00:12:23,520 --> 00:12:25,200
na barr Abachi,

161
00:12:25,200 --> 00:12:26,820
na sa ango na ku,

162
00:12:26,820 --> 00:12:27,880
uwa wre.

163
00:12:27,880 --> 00:12:33,320
A na meme nggo abu lolo abanu ba ni igbu wa a nga,

164
00:12:33,320 --> 00:12:36,900
uwa a barr aba wemi a wre.

165
00:12:36,900 --> 00:12:48,740
A ni inta aseki shishemi inta ta gru ni ijirrigi yi aba a surr ki inta aseki anuma nggo inta ta na undu na ka nu uzirr ku nggo.

