﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,860
Ra Jesu mi ꞌyo ja ꞌnara ꞌñu,

2
00:00:07,860 --> 00:00:12,900
ne de guehni bi hyanda ꞌnara ꞌñøhø ya mrá goda desde rá ꞌbʉi.

3
00:00:12,900 --> 00:00:16,300
Ha nuyá nxadi bi ꞌyambabi ne bi ꞌñena:

4
00:00:16,300 --> 00:00:17,300
―Xahnate,

5
00:00:17,300 --> 00:00:20,260
¿toꞌo bi ꞌyøtꞌa ꞌnara tsꞌoqui pa bi ꞌmʉi njani,

6
00:00:20,260 --> 00:00:23,160
nuni o rá dada o rá na̱na̱?

7
00:00:23,160 --> 00:00:26,360
Nura Jesu bi da̱di ne bi ꞌñena:

8
00:00:26,360 --> 00:00:28,220
―Hingo xa ꞌyøtꞌa ra tsꞌoquini,

9
00:00:28,220 --> 00:00:32,280
ni rá dada nixi rá na̱na̱ pa bi ꞌmʉi njani mrá goda.

10
00:00:32,280 --> 00:00:37,180
Xa njabʉ hønsɛ pa da hnequi rá tsꞌɛdi Ajua̱ de núꞌa̱ ma da tꞌøꞌtuabini.

11
00:00:37,180 --> 00:00:41,900
Núbya ma patho mahyoni ga pɛpa rá ꞌbɛfi núꞌa̱ toꞌo bá pɛncagui,

12
00:00:41,900 --> 00:00:43,320
ngueꞌa̱ ma da zø ra xuui,

13
00:00:43,320 --> 00:00:45,820
ne nuꞌbʉ́ ya hinda za to da mpɛfi.

14
00:00:45,820 --> 00:00:51,900
De núbya dí ꞌbʉcua ja ra ximhai go guecagui drá ñotꞌi dí yoꞌtua yá mfeni ya ja̱ꞌi.

15
00:00:51,900 --> 00:00:54,060
Nu mi uadi bi ma̱nga njabʉꞌa̱,

16
00:00:54,060 --> 00:01:01,200
bi zo rá jihni ja ra hai ne bi mantꞌa tsꞌʉ ra zi hai pa bi goꞌtsuabi ja yá da ra goda.

17
00:01:01,200 --> 00:01:02,820
Ne bi ꞌñembabi:

18
00:01:02,820 --> 00:01:06,060
―Grí ma bá nxʉca ja ra mothe Siloé.

19
00:01:06,060 --> 00:01:08,420
―Nura thuhuꞌa̱ pøni da ꞌñena,

20
00:01:08,420 --> 00:01:09,620
xa ꞌbɛhni.

21
00:01:09,620 --> 00:01:12,120
Nepʉ nuꞌá̱ bi ma bá nxʉqui,

22
00:01:12,120 --> 00:01:14,380
ha nu mi mengui ya mi handi.

23
00:01:14,380 --> 00:01:22,060
Nepʉ yá ꞌnangu ne núꞌʉ toꞌo xqui hyanda maꞌmɛtꞌo gue mrá godaꞌa̱ bi ꞌñémbabiꞌʉ:

24
00:01:22,060 --> 00:01:23,620
―Go guehni mi hudi mi pɛti,

25
00:01:23,620 --> 00:01:24,860
¿ha ngue ha̱?

26
00:01:24,860 --> 00:01:25,540
Ha ꞌra mi ena:

27
00:01:25,540 --> 00:01:26,700
―Go guehni.

28
00:01:26,700 --> 00:01:29,100
Ha nu maꞌra mi ena:

29
00:01:29,100 --> 00:01:29,580
―Hina.

30
00:01:29,580 --> 00:01:30,740
Pøde rí hña̱tsꞌi ha̱,

31
00:01:30,740 --> 00:01:32,460
pe hingo guehni.

32
00:01:32,460 --> 00:01:35,820
Ha nuꞌá̱ bi da̱di ne bi ꞌñena:

33
00:01:35,820 --> 00:01:38,460
―Majua̱ni go guecaguihma̱.

34
00:01:38,460 --> 00:01:43,660
Nuꞌbʉ́ nuya ja̱ꞌi bi ꞌyambabi ne bi ꞌñembi:

35
00:01:43,660 --> 00:01:45,100
―¿Hanja tsa guí handbya?

36
00:01:45,100 --> 00:01:46,740
Nuꞌbʉ́ nuꞌá̱ bi da̱di ne bi ꞌñena:

37
00:01:46,740 --> 00:01:57,300
―Núꞌa̱ ra ꞌñøhø rá thuhu ra Jesu go gueꞌa̱ bi gosca ra bøhai ja ma da ne bi ꞌñengagui:

38
00:01:57,300 --> 00:01:59,460
“Grí ma bá nxʉca Siloé.”

39
00:01:59,460 --> 00:02:01,140
Nepʉ nuga dá ma dá nxʉqui,

40
00:02:01,140 --> 00:02:03,580
hangue ꞌbestho ra oraꞌa̱ dá handi.

41
00:02:03,580 --> 00:02:07,060
Ha nuꞌʉ́ bi ꞌyambabi ne bi ꞌñembi:

42
00:02:07,060 --> 00:02:07,780
―¿Habʉ bí ꞌbʉꞌa̱?

43
00:02:07,780 --> 00:02:09,500
Ne nuꞌá̱ bi ꞌñena:

44
00:02:09,500 --> 00:02:10,100
―Hindí pa̱di.

45
00:02:10,100 --> 00:02:15,660
Nepʉ nuya ja̱ꞌiꞌʉ bi ziꞌtsua ya fariseo núꞌa̱ ra ꞌñøhø mrá goda.

46
00:02:15,660 --> 00:02:23,220
Ha núꞌa̱ ra paꞌa̱ ra Jesu bi mantꞌa tsꞌʉ ra hai co rá jihni pa bi goꞌtsua yá da núꞌa̱ ra goda pa bi umba rá thandi,

47
00:02:23,220 --> 00:02:25,380
go mrá pa dega tsaya.

48
00:02:25,380 --> 00:02:30,180
Nehe ya fariseo bi ꞌyambabi ra goda hanja xqui nja pa ya mi handi.

49
00:02:30,180 --> 00:02:31,820
Ne nuꞌá̱ bi ꞌñembabiꞌʉ:

50
00:02:31,820 --> 00:02:35,660
―Núꞌa̱ ra ꞌñøhø rá thuhu ra Jesu bi gosca ra bøhai ja ma da,

51
00:02:35,660 --> 00:02:37,420
ne dá nxʉqui,

52
00:02:37,420 --> 00:02:39,260
y hangue dí handbya.

53
00:02:39,260 --> 00:02:42,100
Ha nu ꞌraya fariseo bi ꞌñena:

54
00:02:42,100 --> 00:02:47,740
―Núꞌa̱ ra ꞌñøhøꞌa̱ hinxqui ꞌñehe de Ajua̱ ngueꞌa̱ hingui jamasu ra pa dega tsaya.

55
00:02:47,740 --> 00:02:49,640
Pe nu maꞌra mi ena:

56
00:02:49,640 --> 00:02:51,700
―Nuꞌbʉ ꞌnadra ꞌyøtꞌatsꞌoquihma̱,

57
00:02:51,700 --> 00:02:54,420
hinda za da ꞌyøtꞌa nuya ya da̱nga ntꞌudi nguna̱.

58
00:02:54,420 --> 00:02:57,380
Ne ꞌramaꞌnaꞌño mi ma̱ñꞌʉ.

59
00:02:57,380 --> 00:03:01,860
Hangue nuꞌʉ́ bi yopa ꞌyøꞌtua ya ntꞌani ra goda ne bi ꞌñembabi:

60
00:03:01,860 --> 00:03:02,620
―Xiꞌaꞌi,

61
00:03:02,620 --> 00:03:04,740
¿te go guí ma̱ngue de núꞌa̱ toꞌo bi xocꞌa ri da?

62
00:03:04,740 --> 00:03:06,700
Nuꞌá̱ bi ꞌñena:

63
00:03:06,700 --> 00:03:09,820
―Nuga dí ena gue go gueꞌa̱ ꞌnará ꞌmɛhni Ajua̱.

64
00:03:09,820 --> 00:03:16,620
Pe nuya nda̱ gá xodyoꞌʉ himi camfri gue go mi gueꞌa̱ mrá goda ne ya xqui xo yá da,

65
00:03:16,620 --> 00:03:19,420
hangue nuꞌʉ́ bi zompa rá dada ne rá na̱na̱.

66
00:03:19,420 --> 00:03:22,340
Nepʉ bi ꞌyambabiꞌʉ ne bi ꞌñena:

67
00:03:22,340 --> 00:03:25,820
―¿Ha go gueꞌa̱ ri tꞌʉhʉ guí ma̱ñhʉ gue ya mrá goda desde mi ꞌmʉi?

68
00:03:25,820 --> 00:03:27,740
¿Hanja handbya ꞌbʉ?

69
00:03:27,740 --> 00:03:32,060
Ha nurá dada ne rá na̱na̱ꞌa̱ bi da̱di ne bi ꞌñena:

70
00:03:32,060 --> 00:03:34,660
―Dí pa̱he xá hño gue go gueꞌa̱ ma tꞌʉhe,

71
00:03:34,660 --> 00:03:37,160
ne desde mi ꞌmʉi ya mrá goda.

72
00:03:37,160 --> 00:03:40,260
Pe hindí pa̱he hanja xa za xa hyandibya,

73
00:03:40,260 --> 00:03:42,500
nixi dí pa̱he toꞌo bi xocua yá da.

74
00:03:42,500 --> 00:03:44,060
Ya tsøxa yá jɛyaꞌa̱,

75
00:03:44,060 --> 00:03:45,700
go da ꞌyamfʉꞌa̱,

76
00:03:45,700 --> 00:03:47,540
nuꞌá̱ da za da xiꞌasɛhʉ.

77
00:03:47,540 --> 00:03:52,060
Gueꞌa̱ bi da̱di rá dada ne rá na̱na̱ nguetho mi tsu yá nda̱ꞌʉ,

78
00:03:52,060 --> 00:04:00,980
ngueꞌa̱ nuyá nda̱ꞌʉ ya xqui go ꞌnara cohi gue nuꞌa̱ tóꞌo da ma̱ gue ra Jesu go gueꞌa̱ majua̱ni ra Cristo rá ꞌmɛhni Ajua̱ pa e da nda̱,

79
00:04:00,980 --> 00:04:03,160
núꞌá̱ da tꞌɛni de ja ra nija̱.

80
00:04:03,160 --> 00:04:06,580
Hangue nurá dada ne rá na̱na̱ xqui ꞌñena:

81
00:04:06,580 --> 00:04:08,460
“Ya tsøxa yá jɛyaꞌa̱,

82
00:04:08,460 --> 00:04:10,100
ne da za gui ꞌyambasɛhʉ.”

83
00:04:10,100 --> 00:04:15,580
Ha nuya nda̱ gá xodyo bi yopa zohna núꞌa̱ mrá goda ne bi ꞌñembabi:

84
00:04:15,580 --> 00:04:18,300
―Xøcambeni Ajua̱ ne xicje núꞌa̱ majua̱ni.

85
00:04:18,300 --> 00:04:23,340
Ngueꞌa̱ nuje dí pa̱he gue núꞌa̱ ra ꞌñøhøꞌa̱ toꞌo xa xocꞌa ri da,

86
00:04:23,340 --> 00:04:25,060
go gueꞌa̱ ꞌnara ꞌyøtꞌatsꞌoqui.

87
00:04:25,060 --> 00:04:29,060
Ha nura goda bi da̱di ne bi ꞌñena:

88
00:04:29,060 --> 00:04:33,620
―Nuga hindí pa̱di ua ra ꞌyøtꞌatsꞌoqui o hina.

89
00:04:33,620 --> 00:04:35,300
Hønsɛ núꞌa̱ dí pa̱di,

90
00:04:35,300 --> 00:04:36,540
gue ndrá goda,

91
00:04:36,540 --> 00:04:38,980
ha nubyá ya dí handi.

92
00:04:38,980 --> 00:04:41,180
Ha nuꞌʉ́ bi yopa ꞌyambabiꞌa̱ ne bi ꞌñembi:

93
00:04:41,180 --> 00:04:43,780
―¿Te bi ꞌyøꞌtꞌaꞌi núꞌa̱ ra ꞌñøhø mri xocꞌa ri da?

94
00:04:43,780 --> 00:04:46,720
Nuꞌbʉ́ nuꞌá̱ bi da̱di ne bi ꞌñembabiꞌʉ:

95
00:04:46,720 --> 00:04:49,620
―Ya stá xiꞌahʉ ne hinguí ne gui camfrihʉ.

96
00:04:49,620 --> 00:04:53,780
¿Hanja guí ne ga yopa xiꞌahʉ maꞌnaꞌqui?

97
00:04:53,780 --> 00:04:55,940
¿Ha guí nehʉ gue neꞌaꞌihʉ dyá nxadiꞌihʉꞌa̱?

98
00:04:55,940 --> 00:04:59,660
Ha nuꞌʉ́ bi zaniꞌa̱ ne bi ꞌñembabi:

99
00:04:59,660 --> 00:05:00,880
―Nuꞌi go rá nxadiꞌiꞌa̱,

100
00:05:00,880 --> 00:05:03,140
ha nuje yá nxadiguihe ra Moise.

101
00:05:03,140 --> 00:05:05,900
Nuje dí pa̱he gue Ajua̱ mi ña̱ui ra Moise,

102
00:05:05,900 --> 00:05:07,980
pe nura ꞌñøhøꞌa̱ guí ena,

103
00:05:07,980 --> 00:05:09,900
hindí pa̱he habʉ xqui ꞌñeheꞌa̱.

104
00:05:09,900 --> 00:05:14,100
Ha nura goda bi da̱di ne bi ꞌñembabiꞌʉ:

105
00:05:14,100 --> 00:05:16,660
―¡Tengu gue nuꞌahʉ hinguí pa̱hʉ habʉ xqui ꞌñehe,

106
00:05:16,660 --> 00:05:18,460
ha nuꞌá̱ bi xoga ma da!

107
00:05:18,460 --> 00:05:23,980
Ngueꞌa̱ dí pa̱hʉ gue Ajua̱ øtuabi yá tꞌadi núꞌa̱ toꞌo tsuꞌa̱ ne øꞌtuabi rá pahaꞌa̱,

108
00:05:23,980 --> 00:05:27,540
pe nuyá tꞌadi ya ꞌyøtꞌatsꞌoqui hingui øtuabi.

109
00:05:27,540 --> 00:05:34,100
Ngueꞌa̱ hinhyaꞌmʉ stá øhʉ to xa xocua yá da ꞌnara ja̱ꞌi núꞌa̱ ya mrá goda desde mi ꞌmʉi.

110
00:05:34,100 --> 00:05:38,940
ꞌBʉ núꞌa̱ ra ꞌñøhøꞌa̱ hinxqui ꞌñehma̱ de Ajua̱,

111
00:05:38,940 --> 00:05:41,460
hinda za da ꞌyøthma̱ njabʉꞌa̱.

112
00:05:41,460 --> 00:05:43,620
Ha nuꞌʉ́ bi da̱di ne bi ꞌñembabi:

113
00:05:43,620 --> 00:05:44,900
―Nuꞌi desde ngá ꞌbʉi ya ngrá ꞌyøtꞌatsꞌoqui,

114
00:05:44,900 --> 00:05:47,140
y njabʉ ¿xi nguí ne gui xancaguihe?

115
00:05:47,140 --> 00:05:50,020
Nepʉ nuꞌʉ́ bi ꞌyɛnga de ja ra nija̱.

116
00:05:50,020 --> 00:05:54,300
Ha nura Jesu bi ꞌyøde gue xqui tꞌɛnga de ja ra nija̱ núꞌa̱ mrá goda,

117
00:05:54,300 --> 00:05:55,340
bi hyoni,

118
00:05:55,340 --> 00:05:58,620
y nu mi yopa zʉdi bi ꞌñembabi:

119
00:05:58,620 --> 00:05:59,460
―Nuꞌi,

120
00:05:59,460 --> 00:06:01,660
¿ha guí camfribi rá Tꞌʉ Ajua̱?

121
00:06:01,660 --> 00:06:04,780
Nuꞌbʉ́ nuꞌá̱ bi da̱di ne bi ꞌñena:

122
00:06:04,780 --> 00:06:05,540
―Ndada,

123
00:06:05,540 --> 00:06:08,380
¿toꞌoꞌa̱ pa da za ga camfri?

124
00:06:08,380 --> 00:06:11,220
Ha nura Jesu bi ꞌñembabiꞌa̱:

125
00:06:11,220 --> 00:06:12,500
―Ya xcá hyandi,

126
00:06:12,500 --> 00:06:15,340
ne núꞌa̱ toꞌo guí ña̱uibya go guesɛꞌa̱.

127
00:06:15,340 --> 00:06:18,100
Nuꞌbʉ́ núꞌa̱ mrá goda bi ꞌñena:

128
00:06:18,100 --> 00:06:20,040
―Ma zi Hmuꞌi,

129
00:06:20,040 --> 00:06:22,260
dí camfriꞌi.

130
00:06:22,260 --> 00:06:25,500
Ne ꞌbestho bi ndandiña̱hmu pa bi nsundaꞌa̱.

131
00:06:25,500 --> 00:06:27,880
Ne ra Jesu bi ꞌñena:

132
00:06:27,880 --> 00:06:31,460
―Nuga stá eheua ja nuna ra ximhai pa ga øtꞌa ra tsꞌʉtbi,

133
00:06:31,460 --> 00:06:34,660
pa nuꞌʉ tóꞌo xa ngoda ja yá mfeni,

134
00:06:34,660 --> 00:06:36,860
ga xocua yá mfeni pa da ba̱di,

135
00:06:36,860 --> 00:06:39,440
ha nuꞌʉ tóꞌo beni gue ja yá mfa̱di,

136
00:06:39,440 --> 00:06:41,680
nja ngu núꞌʉ toꞌo xa xo yá da,

137
00:06:41,680 --> 00:06:43,500
ga japi da ngodaꞌʉ.

138
00:06:43,500 --> 00:06:48,360
Ha ꞌraya fariseo núꞌʉ mi ꞌbahuiniꞌa̱ bi ꞌyøde núꞌa̱ te mi ma̱ñꞌa̱,

139
00:06:48,360 --> 00:06:49,640
ne bi ꞌñembabi:

140
00:06:49,640 --> 00:06:51,500
―¿Ha gue necje dyá godahe?

141
00:06:51,500 --> 00:06:53,980
Nuꞌbʉ́ ra Jesu bi ꞌñembabiꞌʉ:

142
00:06:53,980 --> 00:06:55,820
―ꞌBʉ gri godahma̱ha̱hʉ,

143
00:06:55,820 --> 00:06:57,700
nuꞌbʉ́ hingri tuhma̱ ri tsꞌoquihʉ.

144
00:06:57,700 --> 00:07:00,640
Pe nuꞌahʉ́ guí eñhʉ gue guí hanthʉ,

145
00:07:00,640 --> 00:07:03,440
hangue grí tuhʉ ri tsꞌoquihʉ.

