﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,460
Hari.

2
00:00:06,460 --> 00:00:07,320
Oniaroa,

3
00:00:07,320 --> 00:00:09,020
adahana kabaꞌi ada Jesus,

4
00:00:09,020 --> 00:00:11,760
makhira kamaodorohaki-ra nokiꞌaha.

5
00:00:11,760 --> 00:00:14,620
Kamaodorohana vani ꞌbanara ada.

6
00:00:14,620 --> 00:00:17,360
Jesus ipohina vananaꞌdohiꞌaha:

7
00:00:17,360 --> 00:00:18,520
—Jesus,

8
00:00:18,520 --> 00:00:23,320
niha nimanira ada makhira ꞌbanana kamaodorohana namithaki?

9
00:00:23,320 --> 00:00:27,560
Asohirini mani ida kidihojai kanamaodorohana hija?

10
00:00:27,560 --> 00:00:28,680
Kidiabiꞌi,

11
00:00:28,680 --> 00:00:34,700
kidiamia vihiki vakadihojai asohirini mani ida kanamaodorohana hija?

12
00:00:34,700 --> 00:00:39,700
Jesua bigathaniꞌihi ida vakadinaꞌdohi:

13
00:00:39,700 --> 00:00:40,440
—Iniani,

14
00:00:40,440 --> 00:00:44,160
ni-hojai asohirikia bikanamaodorohariha ada.

15
00:00:44,160 --> 00:00:45,680
Ni-kidiabiꞌi,

16
00:00:45,680 --> 00:00:50,420
kidiamia khama vakadihojai asohirikia bikanamaodorohaki.

17
00:00:50,420 --> 00:00:57,260
Kamaodorohana mani ida Deua bianaihotavini ijaꞌaria vanokivini hija bana.

18
00:00:57,260 --> 00:01:03,180
Deus kaꞌoa bikaabokaki hida makhira nokho ꞌbaꞌdani-ra anavagahavini.

19
00:01:03,180 --> 00:01:09,540
Mahi oadani bada akhaniva hora karonaki kabadani-ra bada aniꞌavini.

20
00:01:09,540 --> 00:01:15,900
Joma bakibakini khani vani ni-ijaꞌaria bikaabokajanaki ida kidibadani.

21
00:01:15,900 --> 00:01:23,140
Ijaꞌari vakadiania ohojana oadani onavagaki fori hiki ida ijaꞌari kavaꞌibodivarani.

22
00:01:23,140 --> 00:01:25,080
Vara nina naothinia,

23
00:01:25,080 --> 00:01:28,440
Jesua bikathorariꞌihi ida arabo namani,

24
00:01:28,440 --> 00:01:31,480
binakabodihadihahi ida iꞌbana namia.

25
00:01:31,480 --> 00:01:36,360
Biravisoꞌihi ida kaꞌbakaꞌbani makhira nokho ꞌbaꞌdani asafini namania.

26
00:01:36,360 --> 00:01:37,620
Biniꞌaha:

27
00:01:37,620 --> 00:01:46,560
—Okhaꞌa jaꞌdi khorahaki kapahani kania Siloé onikia mahija inokhoni-ra isokovini — biniꞌaha.

28
00:01:46,560 --> 00:01:50,260
Ariathia Siloé onini ida ‘Karonahi hina’.

29
00:01:50,260 --> 00:01:51,300
Hari.

30
00:01:51,300 --> 00:01:52,980
Okhaꞌaha ada makhira,

31
00:01:52,980 --> 00:01:54,840
bisokoꞌihi ida nokho.

32
00:01:54,840 --> 00:01:58,300
Nokho avagahaꞌini vani joiꞌaha.

33
00:01:58,300 --> 00:02:05,000
Bivahojaki gora maakarini kaijaꞌarinia vanokiꞌaha ada makhira kamaodorohajanarina.

34
00:02:05,000 --> 00:02:10,120
Hiꞌada jiniro-ra kanikhariabakhiavini vanokiki ni-kamaodorohajanaki.

35
00:02:10,120 --> 00:02:13,640
Vaabono vakananaꞌdohikhamaꞌaha:

36
00:02:13,640 --> 00:02:18,800
—Ada vani mani jiniro kanikhariabakhiava abono ada?

37
00:02:18,800 --> 00:02:22,000
Vahoariha vaniꞌaha:

38
00:02:22,000 --> 00:02:22,560
—Haꞌa,

39
00:02:22,560 --> 00:02:24,800
ovani oa ada.

40
00:02:24,800 --> 00:02:27,060
Vahoariha vani adani vakhaniha:

41
00:02:27,060 --> 00:02:28,760
—Iniani.

42
00:02:28,760 --> 00:02:30,480
Ovari hiriha ada.

43
00:02:30,480 --> 00:02:34,240
Ovari nokiana fori hiki ada.

44
00:02:34,240 --> 00:02:37,700
Makhira kamaodorohajanariki vaꞌora niꞌaha:

45
00:02:37,700 --> 00:02:38,560
—Haꞌa,

46
00:02:38,560 --> 00:02:42,000
hovani jiniro kanikhariava abono niavaha ho.

47
00:02:42,000 --> 00:02:45,520
Vananaꞌdohiꞌaha:

48
00:02:45,520 --> 00:02:48,120
—Nihaniki vania inokhoni avagahaꞌia?

49
00:02:48,120 --> 00:02:50,920
Vaꞌora niꞌaꞌaha:

50
00:02:50,920 --> 00:02:56,760
—Hiꞌada makhira Jesus onikia binakabodihadihahi ida iꞌbana namia,

51
00:02:56,760 --> 00:03:01,640
biravisoꞌihi ida kaꞌbakaꞌbani onokho ꞌbaꞌdani asafini namania.

52
00:03:01,640 --> 00:03:07,160
Hora honariavini hiꞌiki Siloé ibavi onikia ookhana,

53
00:03:07,160 --> 00:03:09,040
onokho-ra osokohavini.

54
00:03:09,040 --> 00:03:09,840
Hari.

55
00:03:09,840 --> 00:03:10,760
Ookhaꞌihi,

56
00:03:10,760 --> 00:03:16,880
onokho-ra osokovini naothinia jorakia avagahaꞌihi hida onokho ꞌbaꞌdani.

57
00:03:16,880 --> 00:03:18,600
Vananaꞌdohiha:

58
00:03:18,600 --> 00:03:21,720
—Ada hanaja vania hojaha?

59
00:03:21,720 --> 00:03:25,440
—Ni-oogajanaki — vaꞌora niꞌaꞌaha.

60
00:03:25,440 --> 00:03:26,480
Hari.

61
00:03:26,480 --> 00:03:27,440
Oniaroa,

62
00:03:27,440 --> 00:03:32,680
avavikhaꞌaha ada makhira kamaodorohajanariki farisio vakadiania.

63
00:03:32,680 --> 00:03:33,740
Hari.

64
00:03:33,740 --> 00:03:40,680
Judeus kaijaꞌari vakadiꞌakoiri kamahini vani Jesua binakabodija ida iꞌbana namia,

65
00:03:40,680 --> 00:03:44,400
bianaihotaꞌiki jaboni ada makhira kamaodorohaki.

66
00:03:44,400 --> 00:03:47,680
Farisio maina vananaꞌdohiha ada makhira:

67
00:03:47,680 --> 00:03:52,680
—Nihaniki vania bianavagahaja ida inokhoni ꞌbaꞌdani?

68
00:03:52,680 --> 00:03:54,900
Vaꞌora niꞌaꞌaha:

69
00:03:54,900 --> 00:03:59,900
—Biravisoꞌiki ida kaꞌbakaꞌbani onokho ꞌbaꞌdani asafini namania.

70
00:03:59,900 --> 00:04:04,700
Osokovini naothinia avagahaꞌihi hida onokho ꞌbaꞌdani.

71
00:04:04,700 --> 00:04:07,400
Farisio vaipohirikia vaniꞌaha:

72
00:04:07,400 --> 00:04:13,560
—Akajariꞌdaki ida kamaodorohaki-ra anaihotaki Deua bikaronavini.

73
00:04:13,560 --> 00:04:17,140
Ni-bivakaajiki hida akadiꞌakoiri kamahini.

74
00:04:17,140 --> 00:04:20,380
Bikajoniki ida Deus kahonari jiriki.

75
00:04:20,380 --> 00:04:24,220
Farisio vahoariha vani adani vakhaniha:

76
00:04:24,220 --> 00:04:28,680
—Makhira hojai asohirikia kabadanibakhiaki hira vaha;

77
00:04:28,680 --> 00:04:34,380
ni-bikaabokaki vaha hida badani danoki afobakhia — vakhaniha.

78
00:04:34,380 --> 00:04:36,120
Vahoariha vajariꞌdaki,

79
00:04:36,120 --> 00:04:39,540
vahoariha vani adani ni-vajariꞌdaha.

80
00:04:39,540 --> 00:04:42,660
Farisioa vananaꞌdohiꞌianaha ada makhira:

81
00:04:42,660 --> 00:04:47,900
—Kadavarani hiki ada inokhoni ꞌbaꞌdani-ra anavagahaꞌiki.

82
00:04:47,900 --> 00:04:51,800
Nahina mani ida Jesu-ra ikavaꞌibodivaranivini hija?

83
00:04:51,800 --> 00:04:59,600
—Deus athi namoniva abono mani ada okavaꞌibodivaranira — vaꞌora niꞌaꞌaha ada makhira.

84
00:04:59,600 --> 00:05:05,960
Judeus kaijaꞌari vanavaꞌisohiva abonoa vakajariꞌdaꞌihi ida makhira kamaodorohana.

85
00:05:05,960 --> 00:05:07,200
Kidiabiꞌi,

86
00:05:07,200 --> 00:05:14,200
kidiamia vaathi-ra vakamitharavini oadani vakajariꞌdaki ida vara abono-ra vaniꞌavini,

87
00:05:14,200 --> 00:05:16,720
oniani ida vaꞌora vakaboaꞌivini hija.

88
00:05:16,720 --> 00:05:19,200
Avakhanoha adani kidiabiꞌi,

89
00:05:19,200 --> 00:05:21,900
farisio vaꞌora vananaꞌdohiꞌaha:

90
00:05:21,900 --> 00:05:24,200
—Avakadisai mani hada?

91
00:05:24,200 --> 00:05:28,060
Tanana vani kamaodorohara hada avakadisai?

92
00:05:28,060 --> 00:05:33,500
Nihaniki vania hidakabaꞌi avagahaꞌia hida nokho ꞌbaꞌdani?

93
00:05:33,500 --> 00:05:36,240
Kidiabiꞌi vaꞌora niꞌaꞌaha:

94
00:05:36,240 --> 00:05:38,960
—Aogaki hada akadisai hina.

95
00:05:38,960 --> 00:05:45,740
Aogaki jaboni ida banini hiꞌina tanana nokho ꞌbaꞌdani vagaharini.

96
00:05:45,740 --> 00:05:51,180
Ni-aogaki hida niha ninini nokho ꞌbaꞌdani avagahaꞌini.

97
00:05:51,180 --> 00:05:56,960
Ni-aogaki jaboni ada nokho ꞌbaꞌdani anavagahani hiꞌiki.

98
00:05:56,960 --> 00:05:58,780
Ni-isai hijanaki.

99
00:05:58,780 --> 00:06:08,040
Vananaꞌdohi bana mahija aꞌonira nanamithavini hana hina bianavagahavini ida nokho ꞌbaꞌdani.

100
00:06:08,040 --> 00:06:09,900
Makhira kaabiꞌi,

101
00:06:09,900 --> 00:06:14,880
kaamia vaꞌora vifiniki adani vakadijaꞌari vanavaꞌisohiva abono,

102
00:06:14,880 --> 00:06:18,380
oniani ida avigaravini vakahivini hija.

103
00:06:18,380 --> 00:06:27,400
Mahi ꞌboꞌdakari judeus kaijaꞌari vanavaꞌisohiva abono vaabono vara vakaniꞌakhamajoravini:

104
00:06:27,400 --> 00:06:32,220
—Deu-ra vara aniꞌavini kagorania aakakojava ida ijaꞌari Jesu-ra kajariꞌdariki,

105
00:06:32,220 --> 00:06:35,880
Cristo hina-ra kahiki — vakhaniha,

106
00:06:35,880 --> 00:06:41,200
oniani ida kamaodorohajanariki kaabiꞌi akojahi vihina-ra vifinivini hija,

107
00:06:41,200 --> 00:06:46,760
oniani ida vakadinaꞌdohi vagathaniravini hija.

108
00:06:46,760 --> 00:06:49,880
Vaꞌora vaniꞌaha:

109
00:06:49,880 --> 00:06:52,680
—Isai hijanariha ada akadisai.

110
00:06:52,680 --> 00:06:57,320
Vananaꞌdohi bana ida namithaꞌiki kidiania.

111
00:06:57,320 --> 00:06:58,440
Oniaroa,

112
00:06:58,440 --> 00:07:03,200
vahonariaha ada kamaodorohajanariki oꞌoiꞌianana vakadiania,

113
00:07:03,200 --> 00:07:05,240
vaniꞌaꞌaha:

114
00:07:05,240 --> 00:07:08,840
—Deua mitha biniꞌaki hida kadavarani.

115
00:07:08,840 --> 00:07:12,640
Varani kaꞌoa hinia kavarani bana akadiania.

116
00:07:12,640 --> 00:07:20,240
Aogaki ada makhira ira anaihotaki hojai asohirikia kabadanibakhiana — vaniꞌaha.

117
00:07:20,240 --> 00:07:23,160
Vaꞌora niꞌaꞌaha ada makhira:

118
00:07:23,160 --> 00:07:28,760
—Oogariha ada hojai asohirikia kabadanina kabadanirina.

119
00:07:28,760 --> 00:07:31,320
Oogaki ida okamaodorohaꞌina.

120
00:07:31,320 --> 00:07:37,880
Oogaki hida onokho ꞌbaꞌdani-ra anavagahaꞌavini — vaꞌora niꞌaꞌaha ada makhira.

121
00:07:37,880 --> 00:07:39,400
Vaniꞌaꞌaha:

122
00:07:39,400 --> 00:07:42,980
—Nahina mani ida binamonahaꞌia kadania?

123
00:07:42,980 --> 00:07:46,480
Nihaniki vania inokhoni ꞌbaꞌdani-ra anavagahara ada?

124
00:07:46,480 --> 00:07:50,680
— vananaꞌdohiꞌianaha.

125
00:07:50,680 --> 00:07:53,520
—Aꞌonira onanamithavini hiꞌiki ida.

126
00:07:53,520 --> 00:07:56,280
Ni-avakamithavini avanofiki.

127
00:07:56,280 --> 00:08:00,600
Nahina mani ida avakamithaꞌianavini avanofivini hija?

128
00:08:00,600 --> 00:08:04,000
Avanofimanija koda ida kidipohi avihini?

129
00:08:04,000 --> 00:08:06,480
Avakaihamahiꞌaha.

130
00:08:06,480 --> 00:08:09,720
Varani jaharikia vara vaniꞌaꞌaha ada makhira:

131
00:08:09,720 --> 00:08:13,560
—Ivani inaabaki ida hiꞌada makhira athi.

132
00:08:13,560 --> 00:08:16,960
Harivani anaabaki ida Moisés kohana athi.

133
00:08:16,960 --> 00:08:20,880
Aogaki ida Deus Moisés kohana-ra vara niꞌaꞌboꞌdavini.

134
00:08:20,880 --> 00:08:23,960
Ni-aogapaꞌitxiki ada Jesus oniki.

135
00:08:23,960 --> 00:08:29,120
Ni-aogaki ada hiꞌada makhira hanajaja khana — vakhaniꞌaha.

136
00:08:29,120 --> 00:08:31,220
Vaꞌora niꞌaꞌaha ada makhira:

137
00:08:31,220 --> 00:08:37,080
—Okavaꞌibodivaranikarahoki ida Deua bikaronavini avarigaravini.

138
00:08:37,080 --> 00:08:39,420
Hora anaihotavini kabaꞌi,

139
00:08:39,420 --> 00:08:43,520
ni-avarigaki ada Jesu-ra karonaꞌiki.

140
00:08:43,520 --> 00:08:48,540
Aogaki ida ijaꞌari hojai asohirikia kabadanibakhiaki,

141
00:08:48,540 --> 00:08:51,980
ni-Deua binoꞌaki nahina bikanikhariakia.

142
00:08:51,980 --> 00:08:54,400
Ijaꞌari Deu-ra vavaꞌihahi,

143
00:08:54,400 --> 00:08:56,480
athi naabani hihi jaboni,

144
00:08:56,480 --> 00:09:02,360
oniani ida nahina bikanikhariakia Deua binoꞌavini hija.

145
00:09:02,360 --> 00:09:12,440
Hahavi amonahani naothinia ni-nahina bikamithaꞌiaki kaho ida ijaꞌari tanani kamaodorohaki-ra anaihotaki varani hini.

146
00:09:12,440 --> 00:09:15,440
Ijaꞌaria ni-vakaabokaki hida badani.

147
00:09:15,440 --> 00:09:21,020
Hidakabaꞌi Jesus vani ada onokho ꞌbaꞌdani-ra anaihotaꞌara.

148
00:09:21,020 --> 00:09:25,880
Deus kania kharara vaha ada makhira hora anaihotaꞌiki;

149
00:09:25,880 --> 00:09:32,260
ni-bikaabokaki vaha ida kidibadani danoki — vaꞌora niꞌaꞌaha ada makhira.

150
00:09:32,260 --> 00:09:33,740
Vaniꞌaha:

151
00:09:33,740 --> 00:09:39,200
—Ivani itanani kari hojai asohirikia ikabadanihaꞌoadahaki i.

152
00:09:39,200 --> 00:09:44,480
Ni-jahaki ida haria ikaꞌojomoꞌivini-ra ikaijoꞌavini — vaniꞌaha.

153
00:09:44,480 --> 00:09:44,880
Oniaroa,

154
00:09:44,880 --> 00:09:46,940
avakakojaꞌaha,

155
00:09:46,940 --> 00:09:52,000
Deu-ra vara vaniꞌavini kagorania ajihina vahonariaꞌaha.

156
00:09:52,000 --> 00:09:52,780
Hari.

157
00:09:52,780 --> 00:09:53,840
Oniaroa,

158
00:09:53,840 --> 00:09:57,080
Jesua bikamithahi ida makhira akojahi hina varani hini,

159
00:09:57,080 --> 00:09:59,660
binakoꞌdihaha,

160
00:09:59,660 --> 00:10:01,060
bikaragaꞌaha,

161
00:10:01,060 --> 00:10:02,740
binanaꞌdohiꞌaha:

162
00:10:02,740 --> 00:10:06,680
—Ivakaijokamanira ada ijaꞌari hahavi kaꞌaajo?

163
00:10:06,680 --> 00:10:09,820
Makhira biniꞌaha ada Jesus:

164
00:10:09,820 --> 00:10:15,500
—Hora nanamithaꞌa bana hana hina mahija ovakaijokavini.

165
00:10:15,500 --> 00:10:18,040
Jesua biniꞌaꞌaha:

166
00:10:18,040 --> 00:10:19,580
—Inokiꞌiki ada.

167
00:10:19,580 --> 00:10:22,120
Ovari ada ira vara niꞌara.

168
00:10:22,120 --> 00:10:23,540
—Kodikaꞌdaꞌdi,

169
00:10:23,540 --> 00:10:27,520
ira ovakaijokaki ho — niha ada makhira,

170
00:10:27,520 --> 00:10:29,780
Jesus viaha kajoꞌatharariꞌina,

171
00:10:29,780 --> 00:10:31,720
bikanamasiviꞌaha.

172
00:10:31,720 --> 00:10:33,420
Niha ada Jesus:

173
00:10:33,420 --> 00:10:40,740
—Hora rakhaki ijaꞌari vakadiania ijaꞌari kahojai jahani jaharini-ra onanokiavini,

174
00:10:40,740 --> 00:10:43,120
vaꞌora onasohira kaimoni.

175
00:10:43,120 --> 00:10:49,240
Oniania oanavagahaja ida ijaꞌari kamaodorohaki nokhoni ꞌbaꞌdani.

176
00:10:49,240 --> 00:10:56,480
Ijaꞌari oathi-ra kajonivini mani ida nokhoni ꞌbaꞌdani vagahariki fori nihani hija.

177
00:10:56,480 --> 00:10:59,480
Jesus maakarina vahojaha adani farisio,

178
00:10:59,480 --> 00:11:01,780
vakamithaꞌihi ida kidivarani,

179
00:11:01,780 --> 00:11:03,640
vananaꞌdohiꞌaha:

180
00:11:03,640 --> 00:11:08,920
—Kadavarani hiria koda ida akamaodorohana jaboni?

181
00:11:08,920 --> 00:11:10,840
Jesus vaꞌora niꞌaꞌaha:

182
00:11:10,840 --> 00:11:14,080
—Avanokhoni ꞌbaꞌdani vagaharija vaha;

183
00:11:14,080 --> 00:11:17,240
hojai asohirikia avakahojaini kabaꞌi,

184
00:11:17,240 --> 00:11:22,640
Deua binaꞌbiramanihi vaha hida avakadihojai asohiriki.

185
00:11:22,640 --> 00:11:32,000
Avakamaodoroharini-ra avakahivini mani ida avakadihojai asohiriki Deua binaꞌbiraravini hija bana.

