﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,760
Soo Festus sake-wi ne tayakwu ka teepu Italy mee naneadu-kwitoo mee unakwe.

2
00:00:10,760 --> 00:00:20,280
Mu Roman numu moohedu ka tukwutumadu moohedu-no Julius mee naneadu ka Paul noko kukumma'akoosoo oo-no nakwutumadu mu eya'e tuungu.

3
00:00:20,280 --> 00:00:21,680
Numme ka sake-wi

4
00:00:21,680 --> 00:00:23,960
oogow mooo'a ka Sidon-wi petuga.

5
00:00:23,960 --> 00:00:26,160
Soo Julius ka Paul besa matuguna,

6
00:00:26,160 --> 00:00:28,440
oosoo tu pupua'amu-baa nobe'nge.

7
00:00:28,440 --> 00:00:32,040
Umu Paul pupua'amu tooe hemma tooe oo sookwina oo ge'a.

8
00:00:32,040 --> 00:00:33,920
Sidon-wi'yoona numme mease,

9
00:00:33,920 --> 00:00:37,860
soo hukwapa atatamesoo hukwadyakwe gi ka ne mea-tamme.

10
00:00:37,860 --> 00:00:43,600
Numme yise oo kwutoohanakwu-kwi me'a ka pagadudu Cyprus mee naneadu-kumi.

11
00:00:43,600 --> 00:00:54,100
Numme ooosapa natsemangena ka mu Cilicia noko Pamphylia mee nananeadu teepu-kumi meadabena ka Myra noko Lycia mee nananeadu teepu-kooba petuga.

12
00:00:54,100 --> 00:00:59,700
Soo Julius sumuoo sake mayuhoo Alexandria-wi'yoona kemmana Italy-witoo meadu.

13
00:00:59,700 --> 00:01:02,420
Ooweoo numme no'yoona kuaka.

14
00:01:02,420 --> 00:01:05,960
Obeda numme natsemange ewa tabe meaka,

15
00:01:05,960 --> 00:01:10,040
numme unusoo manena ka Cnidus mee naneadu-kumi me'a.

16
00:01:10,040 --> 00:01:11,880
Soo hukwapa ne wumatzooejuna,

17
00:01:11,880 --> 00:01:15,080
numme gi hownnekoo oosapa meadabe-wa'ne.

18
00:01:15,080 --> 00:01:18,140
Numme yise oo kwutoohanakwu-kwi natsemange,

19
00:01:18,140 --> 00:01:23,260
ka pagadudu Crete mee naneadu ka Cape Salmone-kumi numme me'a.

20
00:01:23,260 --> 00:01:34,000
Numme ooosapa pakumi me'a unusoo manena numme Fair Havens mee naneadu sake pukwi dyooi-kwi petu ka Lasea mee naneadu-kumaba.

21
00:01:34,000 --> 00:01:35,640
Ewa tabe meaka,

22
00:01:35,640 --> 00:01:36,960
numme ka onona.

23
00:01:36,960 --> 00:01:40,900
Tommoba mooasoo tzage'e manekena.

24
00:01:40,900 --> 00:01:44,500
Soo Paul mu naana ka sake-koobatu mee tuya tuukwe'e.

25
00:01:44,500 --> 00:01:45,400
“E pupua'amu,

26
00:01:45,400 --> 00:01:50,400
nu oo sopedakwatoo tamme ka ooosapa meadabena te nobeana tamme watzekukwu,

27
00:01:50,400 --> 00:01:51,880
te sake nokosoo,

28
00:01:51,880 --> 00:01:54,920
o'no sumuna tamme punno'o batuikwu.”

29
00:01:54,920 --> 00:02:04,040
Umu sake-witu pabe'e hise soo sake hee-ga-no oo sopedakwatoo ka eak sake pukwi yooina gi besa'yoo gi pukwi tommo-wa'ne.

30
00:02:04,040 --> 00:02:09,960
Umu ka Phoenix mee naneadu-kwitoo sakwa tamme ninapa natzemangeka mee unakwe.

31
00:02:09,960 --> 00:02:17,440
Otuoo soo sake pukwi yooina ka Crete-kumaba tamme mesoo wutoohapunne pana taba egea-nakwatu gi,

32
00:02:17,440 --> 00:02:19,640
o yise tomokwu mee unnena.

33
00:02:19,640 --> 00:02:21,920
Soo Julius umuoo naka'oedyuku,

34
00:02:21,920 --> 00:02:26,660
pana ka Paul yaasoo sakwa tamme tommo mee oo unnena gi naka'oedyukute.

35
00:02:26,660 --> 00:02:31,080
Ka taba meana-nakwana soo hukwapa obeda hukwadyakwe.

36
00:02:31,080 --> 00:02:33,180
Mu sake mahanedu meeoo sokwama,

37
00:02:33,180 --> 00:02:36,460
“Numme mesoo mangega'a ka Phoenix-witoo,”

38
00:02:36,460 --> 00:02:37,180
mee'e.

39
00:02:37,180 --> 00:02:42,720
Ka sake baa-wi tsipunnedu tsatsebooase yise numme ka Crete-kumi me'a.

40
00:02:42,720 --> 00:02:44,720
Pudusoo unu kwenaha petuoo,

41
00:02:44,720 --> 00:02:46,500
unu hukwawunu.

42
00:02:46,500 --> 00:02:51,220
Soo hukwapa ka sake patodyakwekuooka unu ka pagadudu-makoo.

43
00:02:51,220 --> 00:02:53,200
Numme yise oo tsasoopedya,

44
00:02:53,200 --> 00:02:57,080
gi nasoomanese ka hukwapa ka sake patodyakwehookuse.

45
00:02:57,080 --> 00:03:02,240
Numme ka tuutse pagadudu Clauda mee naneadu taba meana-kwi me'a.

46
00:03:02,240 --> 00:03:04,760
Otuoo sagwane wutoohapunne.

47
00:03:04,760 --> 00:03:09,220
Onona numme ka tuutsekoo sake ka pabatsekoo sake-kooba wutsabeku.

48
00:03:09,220 --> 00:03:13,280
Mu sake mahanedu tugapu-ma ka sake wunotake.

49
00:03:13,280 --> 00:03:16,660
O'no soo sake gi nuukote ka oo namadabuena.

50
00:03:16,660 --> 00:03:19,840
Umu suina meadape numme sakwa sumuna ka baapooe.

51
00:03:19,840 --> 00:03:21,360
Syrtis mee naneadu-kwitoo,

52
00:03:21,360 --> 00:03:23,040
mee sokwamana.

53
00:03:23,040 --> 00:03:25,320
Umu yise ka tu tumadabuena tzakwekuse,

54
00:03:25,320 --> 00:03:28,160
soo hukwapa ka sake wupoohedape.

55
00:03:28,160 --> 00:03:29,860
Ooosapa unu hukwadape,

56
00:03:29,860 --> 00:03:34,360
ookow mooo'a yise umu ka sake-wi tu nobea-matu tzapebu'a.

57
00:03:34,360 --> 00:03:39,360
Ookow mooo'a numme nummesoo mima ka sake-witu hemma tuwazoo tzapebu'a.

58
00:03:39,360 --> 00:03:43,300
Soo paba hukwapa huu tabe meaka ooosapa hukwadabena.

59
00:03:43,300 --> 00:03:48,220
Unu koomeapunnena soo taba ka mu paatoozooba-no gi napoonne-wa'ne'yoo.

60
00:03:48,220 --> 00:03:52,060
Numme sumuna no'yoona batu'ikwu mee numme sokwama.

61
00:03:52,060 --> 00:03:54,920
Numme gisoo tukana wuna'me maneka.

62
00:03:54,920 --> 00:03:57,800
Soo Paul yise numu-kobena wunuse mee unakwe,

63
00:03:57,800 --> 00:03:59,560
“E pupua'amu,

64
00:03:59,560 --> 00:04:01,520
o'nosoo sakwa mu e nakabetsea.

65
00:04:01,520 --> 00:04:03,840
Tamme sakwa uga Crete-wizoo.

66
00:04:03,840 --> 00:04:07,340
Tamme yise ka natzemangekase 'yoo suda hee manakwe.

67
00:04:07,340 --> 00:04:09,040
Pana gi suipana,

68
00:04:09,040 --> 00:04:10,860
gi haga tamme-matu ya'ekwu.

69
00:04:10,860 --> 00:04:13,740
Soo sake suu'mu kadoo'oo nama'ekwu.

70
00:04:13,740 --> 00:04:19,320
Nu oo sopedakwatoo ka togano soo toha kasa-ga'yoo Te Naa tummatzidu nuga nagena nu-baa petu.

71
00:04:19,320 --> 00:04:22,280
Soo toha kasa-ga'yoo meeoo e netamma,

72
00:04:22,280 --> 00:04:23,280
‘Gi suipana,

73
00:04:23,280 --> 00:04:23,760
Paul.

74
00:04:23,760 --> 00:04:27,920
Soo Te Naa ka Roman-kooba katudu ume nehane tuungu.

75
00:04:27,920 --> 00:04:32,560
U nanesootuhidu gi haga ka sake-koobatu batuidooa.’

76
00:04:32,560 --> 00:04:34,000
Yise e pupua'amu,

77
00:04:34,000 --> 00:04:35,420
gi suipana.

78
00:04:35,420 --> 00:04:37,600
Nu oo naka'oedyukute ka Te Naa,

79
00:04:37,600 --> 00:04:40,600
nu tuwazoo oo sopedakwatoo soo hee oo unne-kwa'nesoo manekwu.

80
00:04:40,600 --> 00:04:46,820
Soo hukwapa mana tooe hano tooe pagadudu kumana te hane petugadooa.”

81
00:04:46,820 --> 00:04:53,160
waha nasatese soo hukwapa tooesoo ka tubetse baa Mediterranean mee naneadu-koobakwi ne wumatzaka.

82
00:04:53,160 --> 00:04:55,560
Togabeno tu manekuse,

83
00:04:55,560 --> 00:04:58,580
ka mu sake-witu mahanedu meeoo sokwama,

84
00:04:58,580 --> 00:05:01,240
“Meno'o ka sumuna numme teepu tzagee.”

85
00:05:01,240 --> 00:05:04,840
Umu yise ka baa managahoose gi tubetse tookapu.

86
00:05:04,840 --> 00:05:08,260
Gi haa'no tu manepunnese umu tuwazoo oo managahoosoo.

87
00:05:08,260 --> 00:05:11,920
O'no yise tuwazoo gi unu tookapu.

88
00:05:11,920 --> 00:05:16,640
Umu suina watsukwuoo sake tzadyooikudu ka baa-witoo tzapebu'a.

89
00:05:16,640 --> 00:05:19,400
O'no soo sake gi tupe-matoo tape.

90
00:05:19,400 --> 00:05:20,360
Umu nanesootuha'e,

91
00:05:20,360 --> 00:05:23,840
“Soo sake sakwa gi nuukodepana gisoo tu tabu'a,”

92
00:05:23,840 --> 00:05:24,640
mee unnena.

93
00:05:24,640 --> 00:05:28,300
Mu sake-witu mahanedu too'e namamea'a ka sake-wi'yoona.

94
00:05:28,300 --> 00:05:32,360
Ka tuutsekoo sake umu baa-witoo tzakweku sukwe sapa,

95
00:05:32,360 --> 00:05:36,060
ka sake-kobenatu ooka tzadyooikudu tzasawekuna.

96
00:05:36,060 --> 00:05:39,620
Soo Paul ka Julius noko mu tukwutumadu mee netamma,

97
00:05:39,620 --> 00:05:42,320
“Ka mu dake-witu mahanedu mease,

98
00:05:42,320 --> 00:05:45,120
tamme gi hownnekoo namagwetzoi-wa'ne'yoo.”

99
00:05:45,120 --> 00:05:51,160
Mu tukwutumadu yise ka tugapoo ka tuutsekoo sake tsipunnedu tsekea'ahoose oo tzama'wuhoo.

100
00:05:51,160 --> 00:05:55,360
Mu sake-witu mahanedu yise gi hownnekoo namamea-wa'ne'yoo.

101
00:05:55,360 --> 00:05:59,800
Ka tu tabuagena soo Paul no'oko ka mu numu mee netamma,

102
00:05:59,800 --> 00:06:03,580
“Waha nasateka mu gi hemma tukana sukwe nanetzagwiyina.

103
00:06:03,580 --> 00:06:07,080
Mu sakwa Te Naa naka'oedyukute oo unnepu meeoo.

104
00:06:07,080 --> 00:06:09,480
‘Gi haga tameme-matu nama'ehookwu,

105
00:06:09,480 --> 00:06:10,800
gi tuwazoo ya'ekwu.’

106
00:06:10,800 --> 00:06:14,880
Mu sakwa meno'o tuka esoo puma mu gwetzoikwuna.”

107
00:06:14,880 --> 00:06:16,840
Soo Paul ka tunemamakwuse,

108
00:06:16,840 --> 00:06:19,800
ka tukaba gwuuhoose yise ka Te Naa-matoo nanesootuha'e,

109
00:06:19,800 --> 00:06:22,860
ka tukaba-matu tsaka'owse oo tukakooha.

110
00:06:22,860 --> 00:06:28,840
No'yoona mu numu ka Paul tuka oo poonnese umu punno'o ka tukapu-matu tukakooha.

111
00:06:28,840 --> 00:06:30,920
Ka no'oko mu tukamakwuse,

112
00:06:30,920 --> 00:06:33,200
umu ka tukapu nabenina tzapebu'a,

113
00:06:33,200 --> 00:06:34,560
ka baa-witu.

114
00:06:34,560 --> 00:06:37,320
O'no soo sake unusoo yayagwahookwu.

115
00:06:37,320 --> 00:06:41,040
Tubetse ewa'yoo (276) numu ka sake-koobatu.

116
00:06:41,040 --> 00:06:41,920
Ka tubuakese,

117
00:06:41,920 --> 00:06:44,540
mu sake-witu mahanedu gi ka teepu posopedakwatoo.

118
00:06:44,540 --> 00:06:49,860
Ka bakohapunnedu poonnena paba haanokwi otuba teepu-ga'yoo.

119
00:06:49,860 --> 00:06:54,820
Oto sakwa numme eka sake wunoo'yoo'ehoo petuga mee'e sokwama.

120
00:06:54,820 --> 00:07:01,860
Mu tugapoo yise tsebokow ka sake tsipunnedu-makoo yise tu tutsakahenookuna o-tamme tzameakute.

121
00:07:01,860 --> 00:07:07,200
Ka sake-kobenatu ka pabatsekoo wanapu namadabuena toogoopa tsadyota,

122
00:07:07,200 --> 00:07:12,000
o'no soo hukwapa ka sake-kobena-tamme wumatzaka ka a bakohapunne-kwitoo.

123
00:07:12,000 --> 00:07:16,260
Pana soo sake ka otuba-ma tzange petuga.

124
00:07:16,260 --> 00:07:23,940
Soo sake-kobenatu ka otuba-wi tzangehoo soo baa yise ka how wu'ma'nawena ka sake ooonnakwatu wuugodehoo.

125
00:07:23,940 --> 00:07:26,600
Mu tukwutumadu ka mu nakwutumadu neko'e.

126
00:07:26,600 --> 00:07:28,440
“O'no gi umu-matu namameakwu,”

127
00:07:28,440 --> 00:07:29,640
mee unnena.

128
00:07:29,640 --> 00:07:34,880
Soo Julius ka Paul soomagwetzoina mu netahoo ka meeoo mu unakwe.

129
00:07:34,880 --> 00:07:37,680
No'oko mu nanana besa babokwadu meeoo netamma,

130
00:07:37,680 --> 00:07:41,720
“Ka baa-witoo natakwatese ka teepu tamme babokwahooga.”

131
00:07:41,720 --> 00:07:48,600
Ka saa'a mu susumudu gi babokwadu ka sake-matu wobe poki-ma wawiyooana ka teepu-tamme patodyakwe.

132
00:07:48,600 --> 00:07:53,240
Yoo numme no'yoona manena ka teepu-kooba mani petuga.

133
00:07:53,240 --> 00:07:55,120
Ka teepu-kooba ne petugase,

134
00:07:55,120 --> 00:07:59,060
yow esoo pagadudu Malta mee naneadu mee numme natuukwe'e.

135
00:07:59,060 --> 00:08:01,300
Mu numu otuoo besa ne matuku.

136
00:08:01,300 --> 00:08:02,760
Unu utzutzupunnena,

137
00:08:02,760 --> 00:08:04,280
powmakooha.

138
00:08:04,280 --> 00:08:07,260
Umu yise ne pedakuhoo pumma ne yooekwuna.

139
00:08:07,260 --> 00:08:08,760
Soo Paul koona hanena,

140
00:08:08,760 --> 00:08:10,720
ka goso-kooba oo tuoonakwuse,

141
00:08:10,720 --> 00:08:14,780
togogwa yise ka koona-toha'yoona tsebooeke ka goso nayooekwumana.

142
00:08:14,780 --> 00:08:17,160
Ka Paul mi-makoo oo toguehoose,

143
00:08:17,160 --> 00:08:19,400
ooo-ma tubetse kuwayooakwunihoo.

144
00:08:19,400 --> 00:08:23,420
Mu numu oo poonne ka togogwa ka Paul mi-ma oo kukwiyooapunne,

145
00:08:23,420 --> 00:08:24,960
mee yise nananetamma,

146
00:08:24,960 --> 00:08:29,480
“Tooe esoo nana ka tubetse baa-wikoo namagwetzoise sapa,

147
00:08:29,480 --> 00:08:30,680
soo suda oo tumadugupu,

148
00:08:30,680 --> 00:08:33,360
oo-matoosoo kodyuna a batsowkwu,

149
00:08:33,360 --> 00:08:35,220
soo togogwa oo togu'ehoo.”

150
00:08:35,220 --> 00:08:38,520
Soo Paul yise ka togogwa ka goso-witoo tzawunihoo,

151
00:08:38,520 --> 00:08:40,960
gi how soo togogwa oo yugwe.

152
00:08:40,960 --> 00:08:42,980
Mu numu oo tooe wutooepunne,

153
00:08:42,980 --> 00:08:45,080
hannano'o ka saa'a pawahoodooa,

154
00:08:45,080 --> 00:08:48,520
tooetoo yabesoo ya'ehoodooa mee'e sokwamapunne.

155
00:08:48,520 --> 00:08:51,440
Wuna'me manikea soo Paul gi how manena,

156
00:08:51,440 --> 00:08:54,900
umu yise atasoo sokwamahoose mee nananetamma,

157
00:08:54,900 --> 00:08:57,760
“Esoo Paul tookwa pummatoo te nanesootuhina.”

158
00:08:57,760 --> 00:09:01,840
Soo numu moohedu Publius mee naneadu tubewa-ga'yoo,

159
00:09:01,840 --> 00:09:03,360
gi kwinga ka onona.

160
00:09:03,360 --> 00:09:07,760
Soo Publius besa ne matuguna numme oo-baa pahe tooiyakwe.

161
00:09:07,760 --> 00:09:09,920
Oo naa tu'oeyaena hape,

162
00:09:09,920 --> 00:09:11,440
unu oo tookoo udutuna,

163
00:09:11,440 --> 00:09:13,880
wuna'me manekapu nuummayina.

164
00:09:13,880 --> 00:09:17,120
Soo Paul oo-matoo mease oo-ma matuguse oo nanesootuhikuse,

165
00:09:17,120 --> 00:09:18,720
oosoo yise besa mani.

166
00:09:18,720 --> 00:09:26,220
Ka oo nakase no'yoona mu tuoegoedu numu ka pagadudu-koobatu ka Paul-baa petuyina besa namayugweyakwe.

