﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,040
Kuthimejan kjuao choo Festo ko Agripa ixin sajon na̱ Pablo ngain rajna Roma,

2
00:00:11,040 --> 00:00:12,640
nuntheꞌe Italia.

3
00:00:12,640 --> 00:00:19,520
Mexinxin bajon na̱ Pablo ko ikanxion ni bintheaxiꞌin ngain naa xi thetuꞌan xi soldado biꞌin Julio.

4
00:00:19,520 --> 00:00:24,260
Ko Julio kjui naa xi baketuꞌen tsjé xi soldado bagenda Augusto,

5
00:00:24,260 --> 00:00:26,680
rey thetuꞌan nguixin nunthe Roma.

6
00:00:26,680 --> 00:00:34,320
Ko kuanito ná naa ntha barko jidachrjexin ngain rajna Adramitio ko sarukji ná ngandeꞌe nunthe Asia.

7
00:00:34,320 --> 00:00:37,620
Ko kai beꞌe ngajin ná Aristarco,

8
00:00:37,620 --> 00:00:41,560
naa xi Macedonia juixin rajna Tesalónica.

9
00:00:41,560 --> 00:00:44,100
Ko nduexion baso ná rajna Sidón.

10
00:00:44,100 --> 00:00:55,600
Ko nthi̱ꞌa̱ Julio chrjuin nichjee Pablo ko juinchechrinthuꞌa ko kuanchrjanda Pablo banianxin ntha barko ko bitsjeꞌe ni jian bagakao ko ni teꞌi chjee na̱ thi bundeꞌe.

11
00:00:55,600 --> 00:01:00,380
Ko bachrjexin ná Sidón kuataon ná ndachaon inchin jithii chrintho,

12
00:01:00,380 --> 00:01:07,620
ko kunchian ná ngandeꞌe nunthe jii ngusine ndachaon diꞌin Chipre ko nunthe jiꞌi kayakuenna ná chrintho.

13
00:01:07,620 --> 00:01:15,560
Kuthimejan sakjui ná ngandeꞌe nuntheꞌe Cilicia ko nunthe Panfilia ko baso ná rajna Mirra ngain nuntheꞌe Licia.

14
00:01:15,560 --> 00:01:24,180
Ko xi baketuꞌan xi soldado bithja xa naa ntha barko juixin rajna Alejandría ko sajithji ntha ngain nunthe Italia.

15
00:01:24,180 --> 00:01:28,260
Ko ntha mee juinchekanito na̱ ná ixin sarukji ná Roma.

16
00:01:28,260 --> 00:01:39,140
Ko tsjé nchaꞌon kuataon ná jinda ko anto yao kjui ntha barko ko tangi baso ná chiaon rajna Gnido ixin chrintho xratedetan ná chrintho inchin satethji ná.

17
00:01:39,140 --> 00:01:50,660
Mexinxin bathunda ná chiaon nunthe jii ngusine ndachaon diꞌin Salmón ko kai yauchjan bathunda ná nunthe jii ngusine ndachaon diꞌin Creta ixin nthi̱ꞌa̱ icha sujiꞌa chrintho beꞌe.

18
00:01:50,660 --> 00:01:54,020
Ko tangi kuataon ná ndachaon ngandeꞌe rajna teꞌi,

19
00:01:54,020 --> 00:02:00,900
ko baso ná naa nganda ndachaon diꞌin Buenos Puertos ko nunthe jiꞌi jii chiaon rajna diꞌin Lasea.

20
00:02:00,900 --> 00:02:09,420
Ko tsjé nchaꞌon juinthatjangi ná ko anto tangi rukataon ntha barko jinda ixin jitunchiaon kunithjaue kin,

21
00:02:09,420 --> 00:02:13,540
nchaꞌon utathjexin naa kiai are nchekjaaño ni judío.

22
00:02:13,540 --> 00:02:17,080
Mexinxin Pablo nichjee kain ni tethji ngain ntha barko

23
00:02:17,080 --> 00:02:18,820
ko ndachro:

24
00:02:18,820 --> 00:02:19,820
—Tsjexinxin ra,

25
00:02:19,820 --> 00:02:26,100
jaꞌan tununa anto tangi seꞌe thi tsji ná jai ixin sinthutjaan ná ntha barko ko thi jiyama ntha.

26
00:02:26,100 --> 00:02:30,220
Ko kai jaꞌan ná chrujan tsuan ná ja̱ tsji ná.

27
00:02:30,220 --> 00:02:38,360
Aro xi thetuꞌen xi soldado icha bithikaon xa thi xi ntha barkue ko xi deka ntha barko ko bithikaonꞌa xa Pablo.

28
00:02:38,360 --> 00:02:43,340
Ixin Buenos Puertos jeꞌa jian sithuꞌe ntha barko ngain kunithjaue kin,

29
00:02:43,340 --> 00:02:53,260
mexinxin tsjé na̱ xraxaon na̱ ixin icha jian rugachrjexin ná nthi̱ꞌa̱ ko rugaso ná rajna Fenice ko nthi̱ꞌa̱ rugathuaxin ná kunithjaue kin.

30
00:02:53,260 --> 00:03:00,380
Ko Fenice jii ngain nunthe Creta ko nthi̱ꞌa̱ nchao rugachrjexin ni no sureste o no noroeste.

31
00:03:00,380 --> 00:03:05,820
Kuthimejan juii naa chrintho juixin no sur ko kusaꞌa suji chrintho,

32
00:03:05,820 --> 00:03:08,820
ko xraxaon na̱ ixin xranchao sarukji na̱.

33
00:03:08,820 --> 00:03:12,180
Ko sakjui na̱ nuxon ngadeꞌe nunthe Creta.

34
00:03:12,180 --> 00:03:17,140
Ko seꞌa are kuexiꞌin banuthe naa chrintho suji juixin no noreste.

35
00:03:17,140 --> 00:03:18,220
Ko chrintho jiꞌi,

36
00:03:18,220 --> 00:03:23,060
banchegiꞌin na̱ Euroclidón ko anto suji kuxinka ntha barko.

37
00:03:23,060 --> 00:03:28,620
Ko chrintho jiꞌi kuingajin ntha barko ko chroꞌa sakjuiꞌan na̱ ntha inchin jithii chrintho,

38
00:03:28,620 --> 00:03:35,780
mexinxin thi deka ntha ndabinchengathunua ntha inchin sajitji chrintho ko kuajanda na̱ chrintho beka ntha.

39
00:03:35,780 --> 00:03:40,060
Ko batho ná ngain naa nunthe nchiin jii ngusine ndachaon diꞌin Clauda.

40
00:03:40,060 --> 00:03:44,460
Ko nthi̱ꞌa̱ dantoꞌa suji jidanuthe chrintho beka ntha barko.

41
00:03:44,460 --> 00:03:45,980
Mexinxin maski tangi,

42
00:03:45,980 --> 00:03:51,020
batsiin ná ntha lanchachjan ngain ntha barko ixin ruxantheꞌa lanchachjan mee.

43
00:03:51,020 --> 00:03:54,640
Ko are juexin binthakajiin ná ntha lanchachjan,

44
00:03:54,640 --> 00:03:59,900
jeꞌe na̱ bundeꞌe na̱ jino jieto kuiathexin na̱ ntha barko ixin rukuntheiꞌa ntha chrintho.

45
00:03:59,900 --> 00:04:07,100
Ko baxraon na̱ ixin ntha barko ndarugechrua ntha ngain nchiise diꞌin Sirte ixin nthi̱ꞌa̱ ningaꞌa jinda.

46
00:04:07,100 --> 00:04:13,180
Mexinxin binchegania na̱ manta jié ko kuajanda na̱ ixin chrintho beka ntha barko.

47
00:04:13,180 --> 00:04:15,780
Ko nduexin xra beꞌe chrin ko chrintho suji,

48
00:04:15,780 --> 00:04:19,700
mexinxin kuexiꞌin na̱ kjuangi na̱ jinda thi jiyama ntha barko.

49
00:04:19,700 --> 00:04:21,340
Ko batho nii nchaꞌon,

50
00:04:21,340 --> 00:04:26,640
kuthimejan kjuangi ná jinda kain thi bagundeꞌe na̱ banchexin na̱ xra ngaxiꞌin ntha barko.

51
00:04:26,640 --> 00:04:30,540
Ko tsjé nchaꞌon bikonꞌa ná xruii nchaꞌon ko kunutse.

52
00:04:30,540 --> 00:04:36,200
Ko jaꞌan ná xraxaꞌon ná ixin ndarugeꞌen ná nthi̱ꞌa̱ ixin xra anto suji jidanuthe chrintho.

53
00:04:36,200 --> 00:04:38,320
Ko utsjé nchaꞌon juineꞌa ná.

54
00:04:38,320 --> 00:04:41,100
Ko Pablo bingathjen ngagee na̱ ko ndachro:

55
00:04:41,100 --> 00:04:50,900
—Icha jian jaꞌa ra rugithikaon ra thi jaꞌan ndathjo ra ko rugachrjexinꞌa ná nunthe Creta ko jañaa rugutanꞌa ná kain thi tangi butan ná jiꞌi.

56
00:04:50,900 --> 00:04:56,420
Ko jaꞌan ndathjo ra ixin taꞌa ra juachjaon ixin maski ntha barko jiꞌi sitjaan ntha,

57
00:04:56,420 --> 00:04:59,060
aro jaꞌa ra ninaa ra ndasenꞌa ra.

58
00:04:59,060 --> 00:05:03,940
Ko jiꞌi ndathjon ra ixin riunkjin kununxin na naa angeel Ndo Diona,

59
00:05:03,940 --> 00:05:06,740
thi thetunna ko thi nthaꞌa xree.

60
00:05:06,740 --> 00:05:08,820
Ko ángel mee ndachjejin na:

61
00:05:08,820 --> 00:05:09,960
“Xraonꞌa,

62
00:05:09,960 --> 00:05:10,700
Pablo,

63
00:05:10,700 --> 00:05:13,860
ixin jaꞌa rugunda tsji ngain xi thetuꞌan Roma.

64
00:05:13,860 --> 00:05:18,940
Ko Ndo Dio tsajandaꞌa ndo seꞌen ninaa chujni jithji ngaxiꞌin ntha barko.”

65
00:05:18,940 --> 00:05:25,940
Mexinxin tusuji ra ixin jaꞌan chunthia ngain Ndo Dio ko dithikaꞌon ixin tsuꞌen inchin ndachjejin na ángel.

66
00:05:25,940 --> 00:05:30,660
Ko ntha barko tsingajintaon tseꞌe ntha ngain nchiise ko sechrua ntha,

67
00:05:30,660 --> 00:05:33,900
aro sakon ná ngain naa nunthe jii ngusine ndachaon.

68
00:05:33,900 --> 00:05:39,940
Jañaa batho yoo semana beka ná chrintho ngatauꞌen ndachaon,

69
00:05:39,940 --> 00:05:44,420
kuthimejan batsuan ná ixin te ná ngatauꞌen ndachaon Adriático.

70
00:05:44,420 --> 00:05:46,420
Ko inchin ngusine thie,

71
00:05:46,420 --> 00:05:50,540
ni tenda ntha barko bikon na̱ ixin tedaso ná chiaon thi jii nunthe.

72
00:05:50,540 --> 00:05:54,200
Ko jeꞌe na̱ bathuchuꞌa na̱ kieꞌen ningaxin jinda.

73
00:05:54,200 --> 00:05:57,660
Ko jinda ningaxin nda kanthe ko inkjaon metro.

74
00:05:57,660 --> 00:06:06,540
Ko icha sakjui ná ko kjan na̱ bathuchuꞌa na̱ inaa ixin kexreen ningaxin nda ko nthi̱ꞌa̱ abeo bechunda kan ko yaato metro.

75
00:06:06,540 --> 00:06:10,660
Ko ixin juaxraon ixin rundathe ntha barko ngain xro,

76
00:06:10,660 --> 00:06:17,180
mexinxin bankangi na̱ nuton ntha noo chia yeye kunixin jino ixin kuenchruaxin na̱ ntha.

77
00:06:17,180 --> 00:06:20,220
Ko xraa rujinao na̱ urugingasaan.

78
00:06:20,220 --> 00:06:30,100
Aro ni dinthenda ntha barko xraxaon na̱ sarukinga na̱ ko xraa bincheꞌe na̱ ixin runchegania na̱ chia yeyee dechruaxin ntha barko no ntha thjenxin ntha.

79
00:06:30,100 --> 00:06:35,540
Aro yaa kunxon bincheꞌe na̱ ko kuexiꞌin na̱ binchegania na̱ ntha lanchachjan ixin sarukinga na̱.

80
00:06:35,540 --> 00:06:39,940
Kuthejan Pablo ndache xi thetuꞌan kunixin xi soldadue:

81
00:06:39,940 --> 00:06:42,920
—Ja̱ ni teꞌi sithueꞌa na̱ ngain ntha barko,

82
00:06:42,920 --> 00:06:44,900
jaꞌa ra ndaseꞌen ra.

83
00:06:44,900 --> 00:06:50,660
Mexinxin xi soldado kunchrijin xa jinue lanchachjan ko betsingangi lanchachjan ngain jinda.

84
00:06:50,660 --> 00:06:54,100
Ko are anto xranduuyo Pablo ndache na̱:

85
00:06:54,100 --> 00:06:57,940
—Uyoo semana jaꞌa ra dinthechrinꞌa ra ko jintheꞌa ra.

86
00:06:57,940 --> 00:07:06,380
Mexinxin nthatsaꞌan ñao ra jinthe ra inchín ja̱ rinao ra sinthechon ra ko taꞌa ra juachjaon ixin ni naa xrajaa ra sitjanꞌa.

87
00:07:06,380 --> 00:07:08,620
Ko are juexin nichja Pablo jiꞌi,

88
00:07:08,620 --> 00:07:16,140
kuaa naa niuthja ko kuexruxiꞌin Ndo Dio ngathexin kon kain na̱ ko kunchjenga nio ko kuexiꞌin juine.

89
00:07:16,140 --> 00:07:21,140
Kuthejan bikon na̱ ixin Pablo jine ko kaxon kuexiꞌin na̱ juine na̱.

90
00:07:21,140 --> 00:07:24,740
Ko yoo renkia ko nii kan ko theinkjaon chujni,

91
00:07:24,740 --> 00:07:27,700
xro binthe ná ngain ntha barko.

92
00:07:27,700 --> 00:07:29,860
Ko are juexin juine na̱ ko kujeꞌe na̱,

93
00:07:29,860 --> 00:07:34,740
kuexiꞌin na̱ kjuangi na̱ trigo ngain ndachaon ixin ikusaꞌa rukuye ntha barko.

94
00:07:34,740 --> 00:07:36,460
Ko are bingasaan,

95
00:07:36,460 --> 00:07:39,020
ni tenda ntha barko batsuanꞌa na̱ nunthe,

96
00:07:39,020 --> 00:07:44,020
aro bikon na̱ ndachaon sadigee nda nunthe ko chrjuin nataunxin nchiise,

97
00:07:44,020 --> 00:07:45,780
mexinxin maski tangi,

98
00:07:45,780 --> 00:07:47,940
xrangee na̱ ntha barko nthi̱ꞌa̱.

99
00:07:47,940 --> 00:07:53,220
Kuthejan kunchrijin na̱ jinue chia yeye ko takuinthuꞌe na̱ chia chringi ndachaon.

100
00:07:53,220 --> 00:07:59,060
Ko ntha bagundeꞌe na̱ ixin banchegathunuanxin na̱ ntha barko tabinchenda na̱ ntha.

101
00:07:59,060 --> 00:08:05,680
Kuthejan batsiin na̱ manta jié thji nunthatjenxin ntha barko ko kuexiꞌin ntha kunchieꞌen ntha ngain nchiise.

102
00:08:05,680 --> 00:08:12,920
Aro bechriathe ntha ngain nchiise ko nuton ntha kuexiꞌin kuai ixin suji kjamangiathe jinda nganito ntha.

103
00:08:12,920 --> 00:08:20,540
Ko xi soldado juinao xa ruguen xa kain thi bintheaxiꞌin ixin rukajandaꞌa xa sarukinga na̱ ngatauꞌen jinda.

104
00:08:20,540 --> 00:08:24,660
Aro xi thetuꞌen xi soldado juinao xa rukjengijna xa Pablo,

105
00:08:24,660 --> 00:08:28,320
mexinxin kuanchrjandaꞌa xa kjuaaya xi soldadue xa,

106
00:08:28,320 --> 00:08:35,460
ko kuetuꞌen xa ixin ni nuꞌe tatuꞌen jinda ruchrikangi na̱ nda saꞌo ixin rugiji na̱ ngain nunthe.

107
00:08:35,460 --> 00:08:40,620
Ko ni nueꞌa tatuꞌen jinda ruruee na̱ ngataꞌa thuthurioꞌo nthee ntha barko,

108
00:08:40,620 --> 00:08:42,620
thi ntha kunthai jinda.

109
00:08:42,620 --> 00:08:46,620
Ko jañaa ibenꞌa ná ko baso ná ngain nunthe.

110
00:08:46,620 --> 00:08:50,960
Ko are ibenꞌa ná ni naa ná ko kain ná jian te ná,

111
00:08:50,960 --> 00:08:54,400
kuthejan kununa ná ixin nunthe jiꞌi diꞌin Malta.

112
00:08:54,400 --> 00:08:58,240
Ko chujnii nunthe teꞌi anto jian bayeꞌna ná na̱,

113
00:08:58,240 --> 00:09:01,160
aro jichjee chrin ko anto jitunkin.

114
00:09:01,160 --> 00:09:06,600
Mexinxin jeꞌe na̱ juinchekaon na̱ naa xruꞌi ko ndachjejin ná na̱ ixin ruxixruna ná.

115
00:09:06,600 --> 00:09:11,000
Ko Pablo batse inchín ntha niꞌo ko jidankathe nthaniꞌo xruꞌi,

116
00:09:11,000 --> 00:09:18,480
are bachrjengindekjio naa kunchee sajithingeꞌe ba xruꞌi ko juineꞌe ba ko taberianda ba nganito raa Pablo.

117
00:09:18,480 --> 00:09:24,680
Are bikon ni nunthe jiꞌi ixin kunchee tajirianda ba nganito raa Pablo ndache choo na̱:

118
00:09:24,680 --> 00:09:27,840
—Xii jiꞌi achrujan chujni buen xa,

119
00:09:27,840 --> 00:09:30,200
maski benxinꞌa xa ngain ndachaon,

120
00:09:30,200 --> 00:09:33,240
jie̱e̱ Ndo Dio tajandaꞌa xa sechon xa.

121
00:09:33,240 --> 00:09:36,740
Aro Pablo kuntsjenga raa ko banka ba ngathe xruꞌi.

122
00:09:36,740 --> 00:09:38,560
Ko xruꞌin kuꞌen Pablo.

123
00:09:38,560 --> 00:09:43,000
Ko kain na̱ techuꞌen na̱ tarugatjue raa ko rugetsingakjio ko ndarugeꞌen,

124
00:09:43,000 --> 00:09:46,880
aro anto chuꞌen na̱ ko are bikon na̱ ixin xruꞌin kuꞌen,

125
00:09:46,880 --> 00:09:52,320
basingixin na̱ thi xraxaon na̱ ko kuexiꞌin na̱ ndachro na̱ ixin Pablo naa dio.

126
00:09:52,320 --> 00:10:01,300
Ko nthi̱ꞌa̱ chiaon beꞌe kainxion jngi ko thi jngiꞌi biꞌin Publio ko xi jiꞌi xi icha baketuꞌan ngain nunthe Malta.

127
00:10:01,300 --> 00:10:07,140
Ko jeꞌe xa anto jian bayeꞌna ná xa ko chjana ná xa thi bundana ná nii nchaꞌon.

128
00:10:07,140 --> 00:10:13,040
Ko are mee ndudee Publio bagingathjenꞌa ndo ixin anto suji sua ko thi thiin tseꞌe bechunda ndo.

129
00:10:13,040 --> 00:10:20,900
Kuthejan Pablo kjui bitsjeꞌe ndudee Publio ko kuentaꞌa raa ngataꞌa ndo ko nichjayee Ndo Dio ko ndaxingameꞌe.

130
00:10:20,900 --> 00:10:26,400
Ko are kunuꞌe kain ni beniꞌi binthe ngain nunthe jiꞌi ixin ndudee Publio xingameꞌe,

131
00:10:26,400 --> 00:10:28,320
kjui na̱ bikjee na̱ Pablo,

132
00:10:28,320 --> 00:10:30,240
ko kain na̱ xingameꞌe na̱.

133
00:10:30,240 --> 00:10:32,840
Kuthejan anto tsjé binchethunꞌna ná na̱,

134
00:10:32,840 --> 00:10:36,500
ko are sakjui ná chjana ná na̱ kain thi rugundana ná.

