﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:14,680
Chipam take cho kꞌi̱j naxasjic i Jesus ar pan tinamit Welen pa riyukꞌul i Jure̱ya reꞌ wilic wi̱ꞌ i Hero̱res chi kꞌatal kꞌoric,

2
00:00:14,680 --> 00:00:21,440
xicꞌulic lok ar Jerusalen quib xib chi winak jeꞌ ru̱cꞌ aj noꞌjbal aj tijem take ri̱j chꞌimi̱l.

3
00:00:21,440 --> 00:00:26,600
Reꞌ take reꞌ xichalic pan jenaj tinamit reꞌ njohtic cho wi̱ꞌ i kꞌi̱j.

4
00:00:26,600 --> 00:00:28,920
Naxiponic ajic Jerusalen,

5
00:00:28,920 --> 00:00:31,560
jeꞌ wili pꞌuht quipahkam queh take cꞌacharel ar:

6
00:00:31,560 --> 00:00:47,320
«Reꞌ hoj kehtꞌalim chi reꞌ haꞌlacꞌun naricahnic chi quikꞌatal kꞌoric take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel xasjic chic maj cu pan katinami̱t reꞌ xojchalic wi̱ꞌ xkilow cho wach richꞌimilal.

7
00:00:47,320 --> 00:00:48,080
Chacuy,

8
00:00:48,080 --> 00:00:52,800
chakꞌor tak keh kꞌuruꞌ haj tinamit xasjic ruꞌum nok reꞌ hoj xojchalic chi riyeꞌeric rilokꞌil,

9
00:00:52,800 --> 00:00:54,560
nqui take.

10
00:00:54,560 --> 00:00:59,400
Nok ribiram chi asjanak chic i haꞌlacꞌun naricahnic chi kakꞌatal kꞌoric,

11
00:00:59,400 --> 00:01:10,240
reꞌ Hero̱res xoquic chi xa ntuquic chic pa ra̱mna ruꞌum reh ricapewjic chi reꞌ chic i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ naroquic pa rijelow-bal wi til coric chi jeꞌ reꞌ.

12
00:01:10,240 --> 00:01:20,560
Jeꞌ woꞌ reꞌ xquicꞌul take cꞌacharel ruꞌum reh ricapewjic chi reꞌ Hero̱res naricꞌamam je jenoꞌ cꞌaxquilal chi quina̱ ruꞌum reh i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ.

13
00:01:20,560 --> 00:01:21,920
Chi ntuquic i ra̱mna,

14
00:01:21,920 --> 00:01:34,040
reꞌ Hero̱res kꞌuruꞌ xitakꞌa̱ꞌ rimoloric quiwach take nahsil aj kꞌahsem si̱ chiwach i Dios chꞌi̱l take aj tijem ri̱j Cꞌuhbal Yeꞌo̱j reh Moyses eh nok wilque̱b chic cok chiwach,

15
00:01:34,040 --> 00:01:44,760
xibiraj queh haj tinamit kꞌoro̱j cahnok ribiral chi narasjic wi̱ꞌ i cꞌacharel reꞌ chi quiwach take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel til reꞌreꞌ i Pahbamaj chi Kꞌatal Kꞌoric.

16
00:01:44,760 --> 00:01:49,800
Reꞌ take reꞌ jeꞌ wili xquikꞌor reh Hero̱res:

17
00:01:49,800 --> 00:01:55,560
«Reꞌ hoj kehtꞌalim chi pa riyukꞌul Jure̱ya ar chipam i tinamit Welen ribihnal,

18
00:01:55,560 --> 00:02:00,880
ar narasjic i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ maj reꞌ aj kꞌorol riCꞌuhbal cho i Dios,

19
00:02:00,880 --> 00:02:02,800
reꞌ Mique̱yas ribihnal,

20
00:02:02,800 --> 00:02:08,040
xitzꞌihmbaj cho chipam rihu̱j chi reꞌ Dios jeꞌ wili rikꞌorom cho chiri̱j:

21
00:02:08,040 --> 00:02:13,040
“Hat-tak cꞌacharel wilca̱t tak pa riyukꞌul Jurah ar pan tinamit Welen,

22
00:02:13,040 --> 00:02:23,040
maꞌ reꞌ ta chic take toco̱m chic tinamit jeꞌ ru̱cꞌ wilque̱b chipam i yukꞌul reꞌreꞌ nariqꞌuic na̱ quilokꞌil chiwach atinami̱t tak,

23
00:02:23,040 --> 00:02:34,560
maj pan atinami̱t tak narasjic i kꞌatal kꞌoric narikꞌatbic kꞌoric chana̱ hat-tak ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel reꞌ tilokꞌonic tak wi̱n nqui cho Dios aweh tak,

24
00:02:34,560 --> 00:02:35,160
nqui aj kꞌorol cꞌuhbal reꞌreꞌ,

25
00:02:35,160 --> 00:02:35,760
nqui take reh.

26
00:02:35,760 --> 00:02:42,320
Nok rehtꞌalim chic i Hero̱res haj tinamit xasjic i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ,

27
00:02:42,320 --> 00:02:45,880
chiri̱j chic naxiꞌelic take je nahsil reꞌreꞌ ru̱cꞌ,

28
00:02:45,880 --> 00:03:05,240
reꞌ chic take winak aj tijem ri̱j chꞌimi̱l reꞌ take xiponic chipam i tinamit reꞌreꞌ xiyukꞌej take chi maꞌ hab ta wach nehtꞌalanic reh eh ar xirak chiri̱j rihabil i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ naxquikꞌor reh jarub chic kꞌi̱j pꞌuhtunak quilom cho wach i chꞌimi̱l reꞌreꞌ.

29
00:03:05,240 --> 00:03:07,600
Chiri̱j chic reꞌreꞌ,

30
00:03:07,600 --> 00:03:17,760
xitakꞌa̱ꞌ take je ar Welen chi rehtꞌaljic haj cok reh tinamit reꞌreꞌ wilic i haꞌlacꞌun eh jeꞌ wili takꞌanic xiban je queh naxiꞌo̱j:

31
00:03:17,760 --> 00:03:23,400
«Hiy tak ar Welen kꞌuruꞌ eh nok anaꞌbem tak chic chi coric haj wilic cok i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ,

32
00:03:23,400 --> 00:03:24,920
hiy tak ru̱cꞌ.

33
00:03:24,920 --> 00:03:29,360
Nacharak tak chatakꞌa̱ꞌ tak cho rikꞌormojic wi̱n haj wilic cok,

34
00:03:29,360 --> 00:03:32,920
reh chi reꞌ hin ewoꞌ nitikꞌa̱ꞌ je wi̱b chi equino̱j chi riyeꞌeric rilokꞌil,

35
00:03:32,920 --> 00:03:33,760
nqui je Hero̱res.

36
00:03:33,760 --> 00:03:42,280
Jeꞌ reꞌ xikꞌor maj pa ricapew-bal cho ruꞌ cꞌahchiꞌ ricapam ri̱j ricansjic i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ.

37
00:03:42,280 --> 00:03:46,560
Jeꞌ aj reꞌ chiri̱j nok quibiram chic je xikꞌor Hero̱res,

38
00:03:46,560 --> 00:03:56,600
reꞌ take winak aj tijem ri̱j chꞌimi̱l reꞌreꞌ xquichop je quibe̱h chi cꞌahchiꞌ quitahkem je i chꞌimi̱l quilom cho wach cu pan quitinami̱t xichalic wi̱ꞌ.

39
00:03:56,600 --> 00:04:00,720
Reꞌ chꞌimi̱l reꞌreꞌ maꞌ xa ta reꞌ xicꞌuhtaj i be̱h,

40
00:04:00,720 --> 00:04:10,480
til reꞌ peꞌ woꞌ chic reꞌ xitꞌora̱ꞌ cho risakomil china̱ i pa̱t reꞌ wilic wi̱ꞌ haꞌlacꞌun naxiponic ar.

41
00:04:10,480 --> 00:04:11,960
Naxquilow chi jeꞌ reꞌ,

42
00:04:11,960 --> 00:04:16,480
kꞌe̱ꞌ rinimal sukquil cꞌuxlis xoquic cho cu̱cꞌ take winak reꞌreꞌ.

43
00:04:16,480 --> 00:04:21,040
Ar ajic naxiꞌoquic chic cok chipam i pa̱t,

44
00:04:21,040 --> 00:04:30,160
reꞌ take cꞌacharel reꞌreꞌ xquilow wach i haꞌlacꞌun chꞌi̱l i Mari̱ya reꞌ ritu̱t eh xquiyew rilokꞌil chi xquixucꞌa̱ꞌ qui̱b chiwach.

45
00:04:30,160 --> 00:04:31,600
Chiri̱j reꞌreꞌ,

46
00:04:31,600 --> 00:04:37,320
pꞌuht quitehem na̱ quicꞌola̱b chi resmejic cho kꞌan woric laj chꞌihchꞌ jeꞌ ru̱cꞌ qꞌuih tzꞌa̱k,

47
00:04:37,320 --> 00:04:46,200
chꞌi̱l take se̱nsa chꞌi̱l woꞌ take ncꞌohnic laj ikꞌo̱m Mi̱ra ribihnal eh xquikꞌahsaj chi jenaj si̱ chiwach.

48
00:04:46,200 --> 00:04:53,080
Chiri̱j chic quiwihꞌic ru̱cꞌ Mari̱ya chꞌi̱l Chep,

49
00:04:53,080 --> 00:04:57,120
reꞌ take winak aj tijem ri̱j chꞌimi̱l xisoljic woꞌ chic je pan quitinami̱t,

50
00:04:57,120 --> 00:05:05,680
xa reꞌ cok ruꞌ pan toco̱m chic be̱h xisoljic je wi̱ꞌ ruꞌum nok reꞌ jenaj raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Dios xicꞌuhtaj ri̱b queh pan quiwiric,

51
00:05:05,680 --> 00:05:09,600
xikꞌor queh chi maꞌxta chic quisoljic je ru̱cꞌ Hero̱res.

52
00:05:09,600 --> 00:05:11,080
Jeꞌ woꞌ,

53
00:05:11,080 --> 00:05:13,760
pan jenaj chakꞌab pa riwiric i Chep,

54
00:05:13,760 --> 00:05:21,440
jenaj woꞌ chic raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Lokꞌ laj Ajabe̱s Dios xicꞌuhtaj ri̱b reh eh jeꞌ wili xikꞌor reh:

55
00:05:21,440 --> 00:05:36,640
«Chatikꞌa̱ꞌ awi̱b chi ricꞌamaric je haꞌlacꞌun chꞌi̱l i ritu̱t eh hiy ar pan tinamit Eji̱pto chi ricꞌoloric awi̱b tak ar maj reꞌ Hero̱res naritokꞌom ribe̱h chi risiqꞌuiric rihaꞌlacꞌu̱n i Mari̱ya reh chi naricansam.

56
00:05:36,640 --> 00:05:40,560
Tiwi̱ꞌ tak ar cu rehtal chic nikꞌor aweh jaruj chic tisoljic tak cho,

57
00:05:40,560 --> 00:05:41,160
nqui reh.

58
00:05:41,160 --> 00:05:42,840
Chiwach i chakꞌab reꞌreꞌ kꞌuruꞌ,

59
00:05:42,840 --> 00:05:46,160
xa reꞌ woꞌ ti xcꞌaꞌchic wach,

60
00:05:46,160 --> 00:05:52,080
reꞌ Chep xicꞌam ti je i haꞌlacꞌun chꞌi̱l i ritu̱t ar pa riyukꞌul i Eji̱pto

61
00:05:52,080 --> 00:05:56,400
eh ar xo̱j cahnok chi cꞌacharic cu rehtal xquimic je Hero̱res.

62
00:05:56,400 --> 00:06:06,600
Chi jeꞌ reꞌ kꞌuruꞌ xponic wach rikꞌorbal i kAja̱w Dios rikꞌorom cho chi jeꞌ wili ru̱cꞌ chi̱ꞌ raj kꞌorol riCꞌuhbal reꞌ Ose̱yas ribihnal:

63
00:06:06,600 --> 00:06:11,920
“Cu pa riyukꞌul i Eji̱pto xnitakꞌa̱ꞌ je ricꞌamaric i wAcꞌu̱n,

64
00:06:11,920 --> 00:06:12,600
nqui Dios,

65
00:06:12,600 --> 00:06:13,600
nqui aj kꞌorol reꞌreꞌ.

66
00:06:13,600 --> 00:06:19,120
Naxilow i Hero̱res chi xjotꞌoric cuꞌum take winak aj tijem ri̱j chꞌimi̱l,

67
00:06:19,120 --> 00:06:21,840
kꞌe̱ꞌ naxchalic ricꞌa̱.

68
00:06:21,840 --> 00:06:22,600
Chi jeꞌ reꞌ,

69
00:06:22,600 --> 00:06:27,960
reꞌreꞌ ruꞌum chi xicapaj chi reꞌ Jesus wilic pan tinamit Welen on maꞌ naht ta ar,

70
00:06:27,960 --> 00:06:42,120
xitakꞌa̱ꞌ rikꞌormojic chi naquicansjic nicꞌ nimal take cucꞌ acꞌun cu reꞌ xiꞌasjic cu rehtal quib ha̱b quihabil reꞌ wilque̱b pan tinamit reꞌreꞌ chꞌi̱l pan tak tinamit wilque̱b pa ricꞌulaꞌt.

71
00:06:42,120 --> 00:06:54,080
Jeꞌ aj reꞌ quihabil take cucꞌ acꞌun xicansaj take ruꞌum chi jeꞌ reꞌ habil xinaꞌbej chi wilic reh i Jesus naxibiraj queh take aj tijem ri̱j chꞌimi̱l jarub kꞌi̱j quipꞌutum rilmijic wach i chꞌimi̱l reꞌreꞌ.

72
00:06:54,080 --> 00:06:58,000
Ru̱cꞌ aj cansanic xiban i Hero̱res reꞌreꞌ,

73
00:06:58,000 --> 00:07:04,640
xo̱j elok wach i xikꞌor cho raj kꞌorol riCꞌuhbal i Dios reꞌ Jeremi̱yas ribihnal chi jeꞌ wili:

74
00:07:04,640 --> 00:07:15,000
“Ar pan tinamit Ramah nbirmijic chi wilic take ixok xa naquitzꞌu̱y chic chi okꞌic ruꞌum yohbal wach ritiꞌquil pan quicꞌux.

75
00:07:15,000 --> 00:07:18,120
Reꞌ take ixok quibirmijic chi okꞌic ncaꞌn reꞌreꞌ,

76
00:07:18,120 --> 00:07:22,640
reꞌ peꞌ nchel take ra̱ꞌ riꞌsil cho Raquel.

77
00:07:22,640 --> 00:07:26,920
Ruꞌum ritiꞌquil quicꞌux chi xcansjic je quihaꞌlacꞌu̱n,

78
00:07:26,920 --> 00:07:29,560
maꞌ hab ta chic wach nchol rikꞌunjic quiwach chi naquimayam okꞌic,

79
00:07:29,560 --> 00:07:34,280
nqui rikꞌor i xitzꞌihmbaj cho aj kꞌorol cꞌuhbal reꞌreꞌ.

80
00:07:34,280 --> 00:07:39,320
Chiri̱j chic ruꞌ nok camnak chic i Hero̱res,

81
00:07:39,320 --> 00:07:42,000
ar aj pan tinamit Eji̱pto,

82
00:07:42,000 --> 00:07:48,520
reꞌ raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Lokꞌ laj Ajabe̱s Dios xicꞌuhtaj woꞌ chic ri̱b pa riwiric i Chep

83
00:07:48,520 --> 00:07:50,120
eh jeꞌ wili xikꞌor reh:

84
00:07:50,120 --> 00:07:50,640
«Chep,

85
00:07:50,640 --> 00:07:56,720
yuꞌna maꞌxta chic yohbal chi reh i haꞌlacꞌun maj xquimic chic i Hero̱res reꞌ til xa̱j nak ricansam.

86
00:07:56,720 --> 00:07:59,040
Chatikꞌa̱ꞌ awi̱b kꞌuruꞌ,

87
00:07:59,040 --> 00:08:07,240
chacꞌam woꞌ chic je i haꞌlacꞌun chꞌi̱l i ritu̱t eh hiy ar pan ayukꞌul i hat-tak ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel,

88
00:08:07,240 --> 00:08:10,080
nqui xikꞌor reh.

89
00:08:10,080 --> 00:08:13,320
Naxcꞌaꞌchic wach i Chep reh wahkꞌek reꞌreꞌ,

90
00:08:13,320 --> 00:08:20,240
xichop woꞌ chic cho ribe̱h chi xicora̱ꞌ cho pan kayukꞌul i hoj rich ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel chi cꞌahchiꞌ ricꞌamam cho i haꞌlacꞌun chꞌi̱l woꞌ i ritu̱t.

91
00:08:20,240 --> 00:08:23,560
Jeꞌ reꞌ kꞌuruꞌ ar nak xcahnic pa riyukꞌul i Jure̱ya,

92
00:08:23,560 --> 00:08:29,040
xa reꞌ laꞌ ruꞌum riyoꞌjic xoquic cho naxibiraj chi reꞌ racꞌu̱n i Hero̱res,

93
00:08:29,040 --> 00:08:35,560
reꞌ Arquela̱yo ribihnal xcahnic chi kꞌatal kꞌoric pa rijelow-bal i raja̱w chipam i yukꞌul reꞌreꞌ,

94
00:08:35,560 --> 00:08:38,400
maꞌ xcahnic ta chic ar,

95
00:08:38,400 --> 00:08:48,480
reꞌ laꞌ reꞌ ruꞌum chi jenaj raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Dios reꞌ xicꞌuhtaj woꞌ chic ri̱b reh pa riwiric xikꞌor reh chi cu yohbal chi queh chi equicahnic ar,

96
00:08:48,480 --> 00:08:52,040
reꞌreꞌ xicora̱ꞌ je pa riyukꞌul i Calile̱ya

97
00:08:52,040 --> 00:08:56,560
cu rehtal xponic pan tinamit Nasaret reꞌ xcahnic wi̱ꞌ chi cꞌacharic.

98
00:08:56,560 --> 00:08:57,920
Chi jeꞌ aj reꞌ,

99
00:08:57,920 --> 00:09:13,440
reꞌ kꞌoro̱j cho cuꞌum take aj kꞌorol riCꞌuhbal i Dios xo̱j manlajok wach ru̱cꞌ i kꞌoric xbanaric reh Jesus cuꞌum take cꞌacharel maj reꞌ take reꞌ xquibihnej i Jesus chi aj Nasaret.

