﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,220
Jesɨc icuqueja̱ma jém pɨxiñt́am,

2
00:00:08,220 --> 00:00:10,980
jém tsɨ́yñeyajwɨɨp jém laguna aŋna̱ca,

3
00:00:10,980 --> 00:00:14,100
ju̱t́ tsucumyaj jém Jesús icuyujcɨɨwiñ,

4
00:00:14,100 --> 00:00:18,660
ijo̱dóŋa̱yaj iga it́ id́ɨc je̱m no más tu̱m barco.

5
00:00:18,660 --> 00:00:25,200
Ijo̱dóŋa̱yajt́im iga jém Jesús d́a iwagananɨcyaj jém icuyujcɨɨwiñ barcojo̱m.

6
00:00:25,200 --> 00:00:28,320
Iganam sɨɨp ijɨ̱syaj jém pɨxiñt́am,

7
00:00:28,320 --> 00:00:30,440
núcyaj wa̱t́i jém barco,

8
00:00:30,440 --> 00:00:33,000
tsucumyaj jém attebet de Tiberias.

9
00:00:33,000 --> 00:00:42,860
Núcyaj jém laguna aŋna̱ca nocojo̱m jém lugar ju̱t́ icútyajpa jém caxt́ána̱ñi ju̱t́ iŋwejpát Dios jém tánO̱mi.

10
00:00:42,860 --> 00:00:49,040
Jesɨc cuando jém pɨxiñt́am iixyaj iga d́a i̱ jém Jesús ni jém icuyujcɨɨwiñ,

11
00:00:49,040 --> 00:00:51,720
tɨgɨyyaj jém tuŋgac barcojo̱m,

12
00:00:51,720 --> 00:00:53,740
jém yaguiñpɨc miñyaj,

13
00:00:53,740 --> 00:00:59,400
nɨcyajt́im jém attebet Capernaum iga imétsyajpa Jesús.

14
00:00:59,400 --> 00:01:05,740
Jesús jém caxt́ána̱ñi jém tachiipáppɨc vida

15
00:01:05,740 --> 00:01:10,380
Jesɨc cuando ipátyaj jém Jesús jém laguna aŋwiñt́uc nɨmyajpa:

16
00:01:10,380 --> 00:01:11,500
―MamMaestro,

17
00:01:11,500 --> 00:01:13,080
¿juchɨs miñúc yɨɨm?

18
00:01:13,080 --> 00:01:15,480
Jesɨc Jesús iñɨ́máy jeeyaj:

19
00:01:15,480 --> 00:01:16,900
―Nu̱ma mannɨ́máypa,

20
00:01:16,900 --> 00:01:21,580
mimicht́am ammétstámpa porque micusta mu iŋcútta jém caxt́ána̱ñi.

21
00:01:21,580 --> 00:01:28,880
D́a ammétstámpa porque iŋcutɨɨyɨyt́a t́i manaŋquejayt́a con jém wɨbɨc milagro jém aŋwatnewɨɨp.

22
00:01:28,880 --> 00:01:32,160
Odoy yo̱xataamɨ no más para jém wíccuy,

23
00:01:32,160 --> 00:01:34,100
jém it́wɨɨp yɨ́p naxyucmɨ,

24
00:01:34,100 --> 00:01:35,660
porque je yajpa.

25
00:01:35,660 --> 00:01:41,100
Más wɨ̱ iga miyo̱xatámiñ para jém tuŋgac wíccuy jém d́apɨc cuyajpa,

26
00:01:41,100 --> 00:01:44,640
jém michiipáppɨc jém vida jém d́apɨc cuyajpa.

27
00:01:44,640 --> 00:01:45,220
Ɨch,

28
00:01:45,220 --> 00:01:46,900
jém aMiññewɨɨp Sɨŋyucmɨ,

29
00:01:46,900 --> 00:01:51,240
amiñ iga manchiiba jém wíccuy jém d́apɨc cuyajpa.

30
00:01:51,240 --> 00:01:59,240
Quejpa iga acutsat jém anJa̱tuŋ Dios porque achi jém pɨ̱mi iga wɨa̱iñ aŋwat jém milagroyaj.

31
00:01:59,240 --> 00:02:02,160
Jesɨc jém pɨxiñt́am iñɨ́máy jém Jesús:

32
00:02:02,160 --> 00:02:06,180
―¿T́i wɨa̱p aŋwatta iga aŋwattámpa jém Dios iyo̱xacuy?

33
00:02:06,180 --> 00:02:08,600
Jesús iñɨ́máy jém pɨxiñt́am:

34
00:02:08,600 --> 00:02:12,380
―It́ tu̱m yo̱xacuy iwɨ̱aŋja̱m Dios iga iŋwattámiñ,

35
00:02:12,380 --> 00:02:16,800
acupɨctaamɨ aɨch jém acutsatnewɨɨp Dios yɨ́p naxyucmɨ.

36
00:02:16,800 --> 00:02:19,480
Jesɨc jém pɨxiñt́am iñɨ́máy jém Jesús:

37
00:02:19,480 --> 00:02:24,440
―¿Que jup seña anaŋquejáypa mimich iga maŋcupɨctámiñ?

38
00:02:24,440 --> 00:02:27,120
¿Jup milagro wɨa̱p iŋwat?

39
00:02:27,120 --> 00:02:32,660
Jém tanja̱tuŋwe̱wetam wiñɨgam icútyaj jém maná jém tɨtsɨnaxyucmɨ.

40
00:02:32,660 --> 00:02:35,160
Jayñeta̱ jém Dios iŋma̱t́i iga:

41
00:02:35,160 --> 00:02:38,860
“Chiiyajta̱ jém pɨxiñt́am jém sɨŋyucmɨpɨc caxt́ána̱ñi.”

42
00:02:38,860 --> 00:02:41,620
Jesɨc Jesús iñɨ́máy jém pɨxiñt́am:

43
00:02:41,620 --> 00:02:43,340
―Nu̱ma mannɨ́máypa,

44
00:02:43,340 --> 00:02:48,900
d́a je sɨŋyucmɨpɨc caxt́ána̱ñi jém ichiiñewɨɨp jém Moisés jém wiñɨcpɨc pɨxiñt́am.

45
00:02:48,900 --> 00:02:53,760
Pero anJa̱tuŋ Dios michiiba jém nunta sɨŋyucmɨpɨc caxt́ána̱ñi.

46
00:02:53,760 --> 00:02:56,220
Porque jém caxt́ána̱ñi,

47
00:02:56,220 --> 00:02:58,100
jém michiipáppɨc Dios,

48
00:02:58,100 --> 00:03:03,240
quetpa sɨŋyucmɨ y ichiiba vida jém pɨxiñt́am jém it́yajwɨɨp yɨ́p naxyucmɨ.

49
00:03:03,240 --> 00:03:05,120
Jesɨc nɨmyaj jeeyaj:

50
00:03:05,120 --> 00:03:06,200
―MánO̱mi,

51
00:03:06,200 --> 00:03:09,080
achiit́aamɨ siempre jexpɨc caxt́ána̱ñi.

52
00:03:09,080 --> 00:03:11,140
Jesɨc Jesús iñɨ́máy:

53
00:03:11,140 --> 00:03:14,460
―Ɨch jém acaxt́ána̱ñi jém michiipáppɨc jém vida.

54
00:03:14,460 --> 00:03:16,340
Siiga i̱ miñpa atúŋɨ́y,

55
00:03:16,340 --> 00:03:18,300
jesɨc d́a nunca yua̱p;

56
00:03:18,300 --> 00:03:20,980
siiga i̱ acupɨcpa aɨch,

57
00:03:20,980 --> 00:03:22,960
jesɨc d́a nunca nɨ́ctɨtspa.

58
00:03:22,960 --> 00:03:27,200
Mannɨ́mayt́a iga mex ánixñeta mimicht́am,

59
00:03:27,200 --> 00:03:31,620
d́a aŋcupɨctámpa iga michɨ́yiñ juuts ɨch maŋcuyujcɨɨwiñ.

60
00:03:31,620 --> 00:03:33,640
It́u̱mpɨy jém pɨxiñt́am,

61
00:03:33,640 --> 00:03:36,080
jém achiipáppɨc jém anJa̱tuŋ Dios,

62
00:03:36,080 --> 00:03:38,120
miñpa atúŋɨyyaj.

63
00:03:38,120 --> 00:03:41,020
Siiga miñpa atúŋɨ́y tu̱m pɨ̱xiñ,

64
00:03:41,020 --> 00:03:42,200
ampɨctsoŋpa,

65
00:03:42,200 --> 00:03:44,080
d́a aŋquebacputpa.

66
00:03:44,080 --> 00:03:49,800
Porque ɨch amiñ sɨŋyucmɨ iga aŋwatpa juuts iwɨ̱aŋja̱m Dios jém acutsatnewɨɨp.

67
00:03:49,800 --> 00:03:53,560
D́a amiñ iga aŋwatpa juuts aɨch aŋwɨ̱aŋja̱m.

68
00:03:53,560 --> 00:03:55,380
Jém anJa̱tuŋ,

69
00:03:55,380 --> 00:03:57,620
jém acutsatnewɨɨp yɨ́p naxyucmɨ,

70
00:03:57,620 --> 00:04:02,040
d́a ixunpa iga togoypa ni tu̱m jém pɨ̱xiñ jém achiiñewɨɨp aɨch.

71
00:04:02,040 --> 00:04:09,380
Achiit́a̱ jém pɨ̱mi iga wɨa̱iñ anacpɨsyaj jém ampɨxiñt́am jém caaneyajwɨɨp jém íŋaŋpɨgam ja̱ma.

72
00:04:09,380 --> 00:04:11,760
Porque jém anJa̱tuŋ Dios,

73
00:04:11,760 --> 00:04:12,940
jém acutsatnewɨɨp,

74
00:04:12,940 --> 00:04:15,700
iwɨ̱aŋja̱m iga it́u̱mpɨy jém pɨxiñt́am,

75
00:04:15,700 --> 00:04:18,260
siiga iixyaj jém iMa̱nɨc,

76
00:04:18,260 --> 00:04:19,800
icupɨcyajpa,

77
00:04:19,800 --> 00:04:23,700
ipɨctsoŋyajpa jém vida jém d́apɨc cuyajpa.

78
00:04:23,700 --> 00:04:28,060
Anacpɨsyajpa it́u̱mpɨy jém ampɨxiñt́am jém íŋaŋpɨgam ja̱ma.

79
00:04:28,060 --> 00:04:30,920
Jesɨc agui jóyñeyaj jém judíos.

80
00:04:30,920 --> 00:04:34,020
Icujɨyyaj jém Jesús porque nɨmpa iga:

81
00:04:34,020 --> 00:04:37,760
“Ɨch jém acaxt́ána̱ñi jém aquetnewɨɨp sɨŋyucmɨ.”

82
00:04:37,760 --> 00:04:39,780
Nɨmyaj jeeyaj:

83
00:04:39,780 --> 00:04:42,060
―¿Que d́a yɨ́bam jém José ima̱nɨc?

84
00:04:42,060 --> 00:04:45,120
Tánixpɨ́gáy jém ija̱tuŋ y ia̱pa.

85
00:04:45,120 --> 00:04:48,520
¿T́iiga tanɨ́máypa iga quetne sɨŋyucmɨ?

86
00:04:48,520 --> 00:04:51,300
Jesɨc jém Jesús iñɨ́máy jém pɨxiñt́am:

87
00:04:51,300 --> 00:04:54,180
―Tsa̱cɨ iga aŋcujɨyt́ámpa mimicht́am.

88
00:04:54,180 --> 00:05:00,060
D́a i̱ wɨa̱p imiñ iga acupɨcpa siiga jém anJa̱tuŋ Dios d́a inimiñpa.

89
00:05:00,060 --> 00:05:05,520
Ɨch anacpɨspa jém ampɨxiñt́am jém caaneyajwɨɨp jém íŋaŋpɨgam ja̱ma.

90
00:05:05,520 --> 00:05:09,440
Jém wiñɨcpɨc profeta ijaychacne jém librojo̱m iga:

91
00:05:09,440 --> 00:05:13,080
“Dios iccuyujyajpa it́u̱mpɨy jém ipɨxiñt́am.”

92
00:05:13,080 --> 00:05:19,760
Sɨɨp mannɨ́máypa iga it́u̱mpɨy jém pɨxiñt́am jém iccuyujneyajwɨɨp jém anJa̱tuŋ Dios,

93
00:05:19,760 --> 00:05:21,560
jém imatoŋneyajwɨɨp,

94
00:05:21,560 --> 00:05:23,700
miñpa atúŋɨyyaj aɨch.

95
00:05:23,700 --> 00:05:25,820
Nɨmpat́im Jesús:

96
00:05:25,820 --> 00:05:30,100
―Ɨch anjo̱doŋ iga d́a i̱ oypa iix jém anJa̱tuŋ Dios,

97
00:05:30,100 --> 00:05:31,680
ɨch aŋcut́um ánixñe.

98
00:05:31,680 --> 00:05:34,580
Porque ɨch amiñ ju̱t́ it́ jém anJa̱tuŋ.

99
00:05:34,580 --> 00:05:36,820
Nu̱ma mannɨ́máypa,

100
00:05:36,820 --> 00:05:38,060
jém acupɨcpaap aɨch,

101
00:05:38,060 --> 00:05:40,720
ipɨctsoŋpa jém vida jém d́apɨc cuyajpa.

102
00:05:40,720 --> 00:05:42,560
Ɨch jém acaxt́ána̱ñi,

103
00:05:42,560 --> 00:05:46,320
jém manchiipáppɨc vida jém d́apɨc cuyajpa.

104
00:05:46,320 --> 00:05:48,760
Mimicht́am iñja̱tuŋwe̱wetam,

105
00:05:48,760 --> 00:05:49,920
jém wiñɨcpɨc,

106
00:05:49,920 --> 00:05:52,740
icútyaj jém maná jém tɨtsɨnaxyucmɨ.

107
00:05:52,740 --> 00:05:55,200
Pero ocmɨ caayajt́im jeeyaj.

108
00:05:55,200 --> 00:06:02,040
Pero sɨɨp manaŋmadáypa iga it́ tuŋgac caxt́ána̱ñi jém quetnewɨɨp sɨŋyucmɨ.

109
00:06:02,040 --> 00:06:06,020
Siiga i̱ icútpa yɨ́p caxt́ána̱ñi d́a e̱ybɨc caaba.

110
00:06:06,020 --> 00:06:10,380
Ɨcht́im mismo jém acaxt́ána̱ñi jém aquetnewɨɨp sɨŋyucmɨ.

111
00:06:10,380 --> 00:06:12,580
Siiga i̱ icútpa yɨ́p caxt́ána̱ñi,

112
00:06:12,580 --> 00:06:14,340
it́pa para siempre.

113
00:06:14,340 --> 00:06:15,780
Jém caxt́ána̱ñi,

114
00:06:15,780 --> 00:06:16,920
jém manchiipáppɨc,

115
00:06:16,920 --> 00:06:19,100
ɨch ammɨjta̱y.

116
00:06:19,100 --> 00:06:28,020
Ɨch anyaac anjɨ́cpa iga accaata̱p iga anyojáypa jém pɨxiñt́am it́áŋca iga ipɨctsoŋyajpa jém vida jém d́apɨc cuyajpa.

117
00:06:28,020 --> 00:06:32,140
Jesɨc jém judíos nacwácyajta̱p entre jeeyaj.

118
00:06:32,140 --> 00:06:34,000
Moj áŋa̱jiyaj.

119
00:06:34,000 --> 00:06:35,680
Nanɨ́mayyajta̱p:

120
00:06:35,680 --> 00:06:39,500
―¿Jutsa̱p tachi jém imɨjta̱y iga taŋcúdáypa?

121
00:06:39,500 --> 00:06:42,300
Jesɨc Jesús iñɨ́máy jeeyaj:

122
00:06:42,300 --> 00:06:44,640
―Ɨch jém aMiññewɨɨp Sɨŋyucmɨ,

123
00:06:44,640 --> 00:06:52,340
nu̱ma mannɨ́máypa siiga mimicht́am d́a iŋcútpa ɨch ammɨjta̱y y siiga d́a íñucpa jém annɨɨpiñ,

124
00:06:52,340 --> 00:06:57,080
jesɨc d́a inii̱ jém vida iga nɨcpa mii̱t́i con Dios.

125
00:06:57,080 --> 00:07:01,280
Siiga i̱ icútpa jém ammɨjta̱y y iucpa annɨɨpiñ,

126
00:07:01,280 --> 00:07:04,000
iniit́um jém vida jém d́apɨc cuyajpa;

127
00:07:04,000 --> 00:07:06,840
anacpɨspa jém íŋaŋpɨgam ja̱ma.

128
00:07:06,840 --> 00:07:12,320
Jém ammɨjta̱y nunta wíccuy y jém annɨɨpiñ nunta uccuy,

129
00:07:12,320 --> 00:07:14,680
mimatspagáypa íña̱nama.

130
00:07:14,680 --> 00:07:17,800
Siiga i̱ icútpa ammɨjta̱y y iucpa annɨɨpiñ,

131
00:07:17,800 --> 00:07:22,260
awaganait́pa aɨch y ɨch aŋwaganait́pa je.

132
00:07:22,260 --> 00:07:26,620
Jém anJa̱tuŋ Dios jém acutsatnewɨɨp iniit́ jém vida.

133
00:07:26,620 --> 00:07:31,220
Ɨch anait́t́im jém vida porque achiiñe jém anJa̱tuŋ.

134
00:07:31,220 --> 00:07:36,040
Jesanet́im jém ampɨxiñt́am jém icútnewɨɨp jém ammɨjta̱y,

135
00:07:36,040 --> 00:07:38,700
iniit́yajt́im jém vida jém d́apɨc cuyajpa,

136
00:07:38,700 --> 00:07:41,100
porque ɨch anchiiñe.

137
00:07:41,100 --> 00:07:45,640
Manaŋmadáypa de jém caxt́ána̱ñi jém quetnewɨɨp sɨŋyucmɨ.

138
00:07:45,640 --> 00:07:52,960
Yɨ́p caxt́ána̱ñi d́a jex juuts jém wíccuy jém maná jém icútneyajwɨɨp jém iñja̱tuŋwe̱wetam wiñɨgam.

139
00:07:52,960 --> 00:07:54,900
Jeeyaj caayajt́im it́u̱mpɨy.

140
00:07:54,900 --> 00:07:57,980
Pero siiga i̱ icútpa yɨ́p caxt́ána̱ñi,

141
00:07:57,980 --> 00:08:01,920
iniit́pa jém vida jém d́apɨc cuyajpa para it́u̱mpɨy tiempo.

142
00:08:01,920 --> 00:08:08,240
Jesús iŋquejáypa je̱mpɨc jém it́yajwɨɨp jém sinagoga jém attebet Capernaum.

143
00:08:08,240 --> 00:08:14,900
Tachiit́a̱ jém vida jém d́apɨc cuyajpa

144
00:08:14,900 --> 00:08:19,860
Jáyaŋ jém icuyujcɨɨwiñ cuando imatoŋyajpa t́i nɨmpa jém Jesús,

145
00:08:19,860 --> 00:08:21,100
jesɨc nɨmyaj:

146
00:08:21,100 --> 00:08:23,260
―Tsa̱m táŋca yɨ́p aŋquímayooyi.

147
00:08:23,260 --> 00:08:24,800
¿I̱ wɨa̱p icupɨc?

148
00:08:24,800 --> 00:08:28,300
Jém icuyujcɨɨwiñ mojpa icujɨyyaj jém Jesús.

149
00:08:28,300 --> 00:08:31,260
Pero je ijo̱doŋ t́i sɨ́p iñɨmyaj,

150
00:08:31,260 --> 00:08:32,900
jesɨc iñɨ́máy:

151
00:08:32,900 --> 00:08:36,220
―¿Que d́a iŋwɨ̱aŋja̱mta yɨ́p aŋquímayooyi?

152
00:08:36,220 --> 00:08:40,320
¿Jesɨc t́i iñjɨ̱stámpa siiga mimicht́am ánixt́ámpa,

153
00:08:40,320 --> 00:08:42,420
jém aMiññewɨɨp Sɨŋyucmɨ,

154
00:08:42,420 --> 00:08:46,340
cuando aquímgacpa sɨŋyucmɨ ju̱t́ ait́ id́ɨc wiñɨgam?

155
00:08:46,340 --> 00:08:49,520
Tu̱m pɨ̱xiñ ia̱nama iniit́ jém ivida.

156
00:08:49,520 --> 00:08:51,300
Pero siiga putpa jém ia̱nama,

157
00:08:51,300 --> 00:08:54,580
jesɨc jém imɨjta̱y d́a t́i cuwatcuy.

158
00:08:54,580 --> 00:08:55,380
Ɨch anaŋma̱t́i,

159
00:08:55,380 --> 00:08:56,900
jém manaŋmadayñewɨɨp,

160
00:08:56,900 --> 00:08:58,800
nu̱ma iniit́ jém vida,

161
00:08:58,800 --> 00:09:00,640
iniit́ jém a̱nama.

162
00:09:00,640 --> 00:09:06,220
Pero todavía it́ algunos de mimicht́am d́a iŋcupɨctámpa ɨch anaŋma̱t́i.

163
00:09:06,220 --> 00:09:14,780
Mu icupiŋ Jesús jém icuyujcɨɨwiñ ijo̱doŋ i̱apaap d́a icupɨcpa y i̱apaap iwadáypa jém atraición.

164
00:09:14,780 --> 00:09:18,520
Jesɨc Jesús iñɨ́máy it́u̱mpɨy jém it́úŋɨyyajpaap:

165
00:09:18,520 --> 00:09:25,740
―Jeeyucmɨ mannɨ́máypa iga d́a i̱ wɨa̱p imiñ iga atúŋɨ́ypa siiga jém anJa̱tuŋ Dios d́a ijɨ́cpa,

166
00:09:25,740 --> 00:09:27,480
siiga d́a anamíñáypa.

167
00:09:27,480 --> 00:09:34,240
Dende jesɨgam tsa̱m jáyaŋ jém Jesús icuyujcɨɨwiñ ichagaŋputyaj iga iwaganasɨɨba,

168
00:09:34,240 --> 00:09:36,360
d́a más it́úŋɨyyaj.

169
00:09:36,360 --> 00:09:39,940
Jesɨc Jesús icwácpa jém doce icuyujcɨɨwiñ.

170
00:09:39,940 --> 00:09:41,380
Nɨ́mayt́a̱:

171
00:09:41,380 --> 00:09:44,320
―¿Que mimicht́am antsagaŋputpat́im?

172
00:09:44,320 --> 00:09:46,220
Icutsoŋ jém Ximoj Peto,

173
00:09:46,220 --> 00:09:46,880
iñɨ́máy:

174
00:09:46,880 --> 00:09:48,100
―MánO̱mi,

175
00:09:48,100 --> 00:09:50,100
¿jesɨc i̱ antúŋɨ́ypa?

176
00:09:50,100 --> 00:09:56,340
Mimich iniit́ jém wɨbɨc aŋma̱t́i jém tachiipáppɨc jém vida jém d́apɨc cuyajpa.

177
00:09:56,340 --> 00:10:04,660
Aɨcht́am maŋcupɨcnetámum y anjo̱dóŋa̱netámum iga mich miCristo jém Vivopɨc Dios miMa̱nɨc.

178
00:10:04,660 --> 00:10:07,820
Jesɨc Jesús iñɨ́máy jém icuyujcɨɨwiñ:

179
00:10:07,820 --> 00:10:12,600
―Ɨch maŋcupiŋneta mimicht́am jém doce maŋcuyujcɨɨwiñ.

180
00:10:12,600 --> 00:10:15,720
Pero tu̱m de mimicht́am miwoccɨɨwiñ.

181
00:10:15,720 --> 00:10:19,020
Iŋmatpa Jesús de jém Judas Iscariote,

182
00:10:19,020 --> 00:10:21,540
jém Ximoj Iscariote ima̱nɨc.

183
00:10:21,540 --> 00:10:24,640
Je tu̱m de jém docepɨc icuyujcɨɨwiñ,

184
00:10:24,640 --> 00:10:27,000
pero iwadáypa atraición jém Jesús.

