\id GEN - Ashéninka Perené Bible portions [prq] -Peru 2004 (web 2015)
\h ITANTA-NAKARI
\toc2 Itanta-nakari
\toc3 Gn.
\mt1 ITANTA-NAKARI
\c 1
\s Iwitsikai-takiro maaroni
\p
\v 1 Owakira itanta-nakari iwitsikan-taitzi, iriitakira Pawa owitsika-kirori inkiti aajatzi kipatsi.
\v 2 Tima tikatsi tzima-tsini kipatsiki, oyosiita inkaari, tsitiniki okantaka. Apatziro ikantakaaro Itasorinka Pawa, okinawaitzi inkaariki.
\p
\v 3 Ari iñaa-waitanaki Pawa, ikantzi: “Onkitainkati”, mata-naka ikantakiri.
\v 4 Iñaatziiro Pawa kamiitha okantaka kitainkari. Inasi-takaro kitainkari, ti intsipatairo tsitinikiri.
\v 5 Ari ipai-takiro Pawa iroka kitainkari, “Kitaitiri”. Irooma tsitinkiri ipai-takiro “Tsitiniri”. Ari otsitini-tanaki ipoñaa okitai-tamanai. Iroo-taki aparo-nitain-tsiri iroka kitaitiri. \f + \fr 1.5,8,13,19,23,31 \ft Ikantai-tziri aka “Ari otsitini-tanaki ipoñaa okitai-tamanai”. Tima pairani owakira iwitsika-kiri Pawa ooryaatsiri, okitaitanaki. Ari iwitsika-kiro okaratzi ikowayi-takiri, ipoñaa otsitini-tanai. Irootaki aparoni kitaitiri iroka. Ari okantana-kityaa, otsitini-tanai ipoñaa onkitai-tamanai, irootaki pasini kitaitiri.\f*
\p
\v 6 Ipoñaa iñaa-waitanaji Pawa, ikantzi: “Ontzimi otziki-roni nijaa-payi, iroo-taki inasityaaroni.”
\v 7 Imata-kiro Pawa, tzima-naki otziki-rori nijaa. Tzimatsi nijaa saika-nain-tsiri jinokinta, pasini otapinaki. Mataka ikanta-kiri.
\v 8 Ipai-takiro Pawa otziki-rori nijaa “inkiti”. Ari otsitini-tanaki ipoñaa okitai-tamanai. Iroo-taki apiti-tanain-tsiri iroka kitaitiri.
\p
\v 9 Ipoñaa iñaa-waitanaji Pawa, ikantzi: “Apatotyaa nijaa-payi okaratzi tzima-tsiri otapinaki inkiti, ontzimi tsika ompiryaa-pathati.” Mata-naka.
\v 10 Ipai-takiro Pawa tsika opiryaa-patha-tanaki “kipatsi”. Irooma tsika apatotanaka nijaa ipai-takiro “inkaari”. Ikanta yamina-kiro Pawa kamiitha okantaka.
\v 11 Ari ikantzi Pawa: “Oshooki kipatsiki nasiyita-chari inchato aajatzi pankirintsi, tzimatsini okithoki ithotaitziri aajatzi iwaityaari.” Matanaka ikantakiri.
\v 12 Ari oshookanaki kipatsiki nasiyita-chari inchato aajatzi pankirintsi. Tzimayi-tanaki okithoki inchato-payi. Ari okimitakari pankirintsi-payi. Yaminakiro Pawa iroka-payi kamiitha okantaka.
\v 13 Ari otsitini-tanaki ipoñaa okitai-tamanaji. Iro mawa-tanain-tsiri iroka kitaitiri.
\p
\v 14 Ipoñaa ikantzi Pawa, ikantzi: “Intzimi inkitiki oorinta-chani, iriitaki inasi-takaityaa-roni kitaitiri aajatzi tsitiniri. Irootaki iyoi-tantyaa-rori kitaitiri-payi, osarintsi-payi, aajatzi kitaitiri yoimosirinkantaitari,
\v 15 Iriitaki oorintaachani inkitiki inkitainkatairo kipatsiki.” Matanaka inkantakiri Pawa.
\v 16 Ari iwitsika-kiri Pawa apiti oorinta-chari. Aparoni antariiti oorinta-chani kitaitiriki, iriima pasini kiripiri oorinta-chani tsitiniriki. Ari iwitsika-kiriri aajatzi maaroni impokiro-payi.
\v 17 Iwakiri Pawa inkitiki, iriitaki kitainka-takayi-roni maaroni kipatsi,
\v 18 kitaitiri aajatzi tsitiniri. Irootaki iyotan-taityaarori kitaitiri aajatzi tsitiniri. Ikanta yamina-kiri Pawa yoka-payi kamiitha ikantaka.
\v 19 Ari otsitini-tanaki ipoñaa okitai-tamanaji. Irootakira 4-tatsiri kitaitiri.
\v 20 Ipoñaa iñaa-waitanaji Pawa, ikantzi: “Ishikiti nijaaki nasiwai-tachari nijaawiri, aajatzi siwanki-ripayi arayi-tatsini kipatsiki.”
\v 21 Tima iwitsika-kiri Pawa antari-payi inkaari-wiri, aajatzi maaroni inasiwaitachari nijaawiri, oshiki-yitanaji, Iwitsika-kiri siwanki-tatsiri arayi-tatsiri. Ikanta yamina-kiri Pawa yoka-payi kamiitha ikantaka.
\v 22 Itasonka-nakiri Pawa, ikantziri: “Intzima-yitaji yanini-payi, ishikitan-tajyaari nijaaki-payi. Ari inkimitai-yaari aajatzi siwankiri-payi ishikiyitai kipatsiki.”
\v 23 Ari otsitini-tanaki ipoñaa okitai-tamanai. Irootaki 5-tatsi iroka kitaitiri.
\p
\v 24 Ipoñaa iñaa-waitanaji Pawa, ikantzi: “Ishikitai kipatsiki ikaratzi nasitachari, piratsi-payi ipirai-tari, antami-wiri, konthaayi-tatsiri, maaroni tzimatsiri kipatsiki aajatzi.” Mata-naka ikantakiri.
\v 25 Ikanta iwitsika-yita-kiri Pawa yoka-payi kamiitha ikantaka.
\p
\v 26 Ipoñaa iñaa-waitanaji Pawa, ikantzi: “Iroñaaka thami awitsiki atziri kimitaini aroka. Iri mati-roni yanairi nijaa-wiri, siwankiripayi, piratsi-payi ipiraitari, maaroni tzimatsiri kipatsiki, ari inkimi-tairiri ikaratzi konthaayitatsiri kipatsiki.”
\q
\v 27 Imatakiri Pawa iwitsika-kiri atziri,
\q ari ikimi-takiri tsika ikanta irirori.
\q Iwitsikaki sirampari ipoñaa kooya.
\m
\v 28 Ari itasonkanakiri Pawa ikantziri: “Piwaiyanti pishikitantyaari. Pinampi-taiyaaro maaroni kipatsiki, pimpinkathari-wintanti. Iyotani pinkantyaa panairi maaroni tzimatsini aka kipatsiki. Panairi siwankiri-payi, piratsi-payi ipirai-tari, antami-wiri, aajatsi ikaratzi konthaayitatsiri kipatsiki.”
\p
\v 29 Ari ikanta-naki Pawa: “Nopi-miro okaratzi shookatsiri kipatsiki tzima-tsiri okithoki, aajatzi inchato-payi okaratzi kitho-yitatsiri. Iro piwa-yitajyaari awirokaiti.
\v 30 Iriima antami-wiripayi, konthaayitatsiri kipatsiki, siwanki-yita-tsiri, iwaitajyaaro incha-sipayi.” Mata-naka ikanta-kiri Pawa.
\v 31 Yamina-kiri Pawa ikaratzi iwitsika-kiri kamiitha ikantaka. Ari otsitini-tanaki ipoñaa okitai-tamanai. Iro 6-tatsiri iroka kitaitiri.
\c 2
\p
\v 1 Aritaki iwitsikai-takiro okaratzi tzimatsiri inkitiki aajatzi kipatsiki.
\v 2 Tima irootaki 7-tatsiri kitaitiri ithonkan-takarori Pawa maaroni iwitsika-yitakiri. Ari imakoryaa-paaki irirori.
\v 3 Itasonka-kiro Pawa iroka 7-tatsiri kitaitiri, ikantaki: “Tasonkaaro onatyii iroka kitaitiri.” Tima iroka kitaitiri irootaki imakoryaan-takari Pawa iwitsika-yitantaka-rori okaratzi tzimayi-tatsiri.
\s Isaiki atziri Posiñaariniki
\p
\v 4 Iroka ikinkitha-takoi-tziro owitsikan-takari inkiti aajatzi kipatsi. Tima pairani owakira iwitsika-kiro Pawa inkiti aajatzi kipatsi,
\v 5 tikatsi pankirintsi shooka-tsini, tikatsi aajatzi towari-payi. Ti iwaryiiro inkani kipatsiki, tikatsi antawai-tatsini.
\v 6 Apatziro ositowaatzi nijaa kipatsiki, irootaki tsinka-patha-tzirori maaroni.
\v 7 Ipoñaa yaaki Pawa kipatsi iwitsika-kiri atziri. Itasonka-kiri ikirimasiki, añaanaki. Aripaiti yañaanaki itanakarori atziri.
\p
\v 8 Ikantakaa-karo Pawa ontzimi pankirin-tsimasi tsika isitowa-piintzi ooryaatsiri, ipaitakiro Posiñaarini. Ari imisaika-kiri yoka atziri iwitsika-kiri.
\v 9 Ari ishookakaaki Pawa inasiwai-tachari pankirin-tsipayi, owaniinka-yitachari, okaratzi iwaitari okithoki. Ishookakaaki aajatzi niyaankiniki pankirin-tsimasi apiti pankirintsi. Aparoni yañaantaitari, pasini iyotantai-tarori kamiithari aajatzi kaaripirori.
\v 10 Tzimatsi anta Posiñaariniki aparoni nijaa, irootaki tsinkirori pankirin-tsimasi. Tzimatsi iroka nijaa okaratzi 4 ochiwaa.
\v 11 Itanakarori ochiwaa ipaitai-tziro Sinchaari, irootaki tapotachari anta Tapotaariniki, ari itzimiri ooro.
\v 12 Iriipirori inatzi ooro tzimatsiri anta, tzimatsi iriipirori tziritatsiri, tzimatsi aajatzi mapipayi poriryaa-tatsiri. \f + \fr 2.12 \ft iriipirori tziritatsiri = bedelio, mapipayi poriryaatatsiri = ónice\f*
\v 13 Irooma apiti-tatsiri ochiwaa ipaitai-tziro Sipopojaarini, irootaki tapotachari anta Kisaapororiniki.
\v 14 Iroka pasini mawatatsiri ochiwaa ipaitai-tziro Tampishaarini, irootaki tapotachari anta tsika isitowa-piintzi ooryaatsiri Aatzikawiniki. Pasini 4-tatsiri ochiwaa, irootaki ipaitai-tziri Antaraani.
\v 15 Aritaki imisaika-kiri Pawa yoka atziri pankirin-tsimasiki Posiñaariniki, iriitaki kaankiityaa-kotzirori pankirin-tsimasi, yaamaakowin-tyaaro aajatzi.
\v 16 Iroka ikantakiri: “Kamiitha-tatsi pinthotiro okaratzi tzimatsiri pankirin-tsimasiki.
\v 17 Irooma okithoki pankirintsi iyotantai-tarori kamiithari aajatzi kaaripirori, airo pithotziro. Aririka pinthotakiro, aritaki pinkamaki.”
\p
\v 18 Ipoñaa ikantanaki Pawa: “Ti okamiithatzi isaikawaiti apaniroini atziri. Ontzimatyii nowitsiki-niri amitako-tirini.”
\v 19 Tima owakira iwitsikan-taka-riri Pawa maaroni ipiraitari-payi, aajatzi maaroni siwankiri-payi, kipatsi yaaki. Yamakiniri atziri ipaitai-tziri aajatzi Adán, iwiniri iwairo-payi. Okaratzi iwakiniriri iwairo-payi iwitsikani Pawa, irojatzi iwairoyitari iroñaaka.
\v 20 Imatakiro Adán iwakiniri iwairo maaroni antami-wiri-payi, maaroni siwankiri-payi, aajatzi ipiraitari-payi. Titzimaita iñii aparoni amitako-tirini irirori.
\v 21 Ikantakaa-karo Pawa impochokiti Adán. Ikanta imaapiro-tanaki Adán, yayitakiri imiriki, iwitana-jiri kamiitha iwathaki.
\v 22 Irootaki imiriki atziri iwitsika-kiri Pawa aparoni kooya. Yamakiro Pawa iñiiro atziri.
\v 23 Ikanta iñaawakiro Adán, ikantanaki:
\q ¡Naaka asitaro nowatha iroka!
\q Irootaki notonki.
\q Kooya ompaityaa,
\q Tima iwatha sirampari iwitsikai-taki. \f + \fr 2.23 \ft Iroka ñaantsi akantziri aroka “sirampari”, irootaki ikantai-tziri pairani “ish”, irooma akantziri aroka “kooya”, irootaki ikantai-tziri pairani “ish-shah”. Ari añiirori iroka ñaantsi “ish-shah” opoñaaro ñaantsi “ish” akantziri aroka “sirampari”. Aririka antsipatairo añaawaitiro “ishah” osiyaro akantziri aroka “opoñaa”. Aririka añaawaitiro ñaantsi “ish-shah” osiyawaitaro ankanti “sirampari-opoñaa”.\f*
\m
\v 24 Irootaki airo isaikantaja mainari-payi asitaririki aririka yaawakaa-najyaa, tima aparoni inkanta-najyaa iwathaki osiyawaityaaro iwichaa-wakaa-jyaami.
\p
\v 25 Tima kaanki-miriki ikantaka atziri aajatzi iina, titzimaita ipasikijii-tzi.
\c 3
\s Ipiyatataka Adán aajatzi Eva.
\p
\v 1 Pairani yotani ikantawita maranki, yanairi maaroni antami-wiri ikaratzi iwitsika-kiri Pawa. Ikanta apaata maranki ari isampitakiro kooya, ikantziro: “¿Omaapiroma ikantzimi Pawa: ‘Airo pithotziro okaratzi pankitachari pankirin-tsimasiki?’ ”
\v 2 Akanakiri kooya, okantziri: “Kantacha nonthotiro okaratzi pankitachari anta,
\v 3 irooma satikainchari niyaanki-masiniki, airo nothotziro. Tima ikantakina Pawa: ‘Airo pithotziro ironta, airo pairikiro kapichiini, pikami = kari.’ ”
\v 4 Ikantzi maranki: “Thaiyaantsi, airo pikami.
\v 5 Tima iyotzi Pawa aririka pinthotakiro chochoki, ari piyotana-kiro kamiithari aajatzi kaaripirori, ari pinkimi-tanakyaari ikantara irirori.”
\v 6 Oñaatziiro kooya iroka chochoki kamiitha okantaka, oniwitana-karo onthotiro, onintzi ontzimi oyotani. Aakiro chochoki, othotakiro. Aanakiniri oimi, ithotakiro aajatzi irirori.
\v 7 Ari opisaityiimo-tanakiro, oñaatyaa osaika-miriki-jiitatzii. Aajiitaki osi pankirintsi, ositzikakiro, irootaki owasita-nakari. \f + \fr 3.7 \ft pankirintsi = higuera\f*
\p
\v 8 Okanta otampyiityaa-paaki tsitinii-tiini, ikimawaa-tziiri Pawa yaniitapaji pankirin-tsimasiki. Siyajii-tanaka imana-pithatari.
\v 9 Ikaimapaa-kiri Pawa, ikantziri: “¡Adán! ¿Tsikama pisaikika?”
\v 10 Ari yakanaki irirori, ikantzi: “Notharowakaatyaami, Pawa, nokimawaimi paniitapaji pankirin-tsimasiki, tima kaanki-miriki noñaaka, irootaki nomana-pitha-tantamiri.”
\v 11 Ari isampitana-kiri, ikantziri: “¿Paitama kantakimiri pisaika-mirikitatzii? ¿Pithotaki-roma chochoki nopinka-kaimiri?”
\v 12 Ari yakanaki atziri, ikantzi: “Kaarima kooya pipakinari nontsipa-tyaaro, irootaki opakinarori iroka chochoki nothotan-takarori.”
\v 13 Isampitana-kiro Pawa iroka kooya, ikantziro: “¿Paitama pantakiri?” Okantanaki iroori: “Tima yamatawi-takina naaka maranki, irootaki nothotan-takarori chochoki.”
\v 14 Ikantana-kiri Pawa yoka maranki:
\q “Okantakaan-tziro pamatawi-takiro kooya,
\q Misha-piro-taari pinatyii awiroka, panaajiri maaroni antami-wiri.
\q Pasi piwiro pinkonthaan-tajyaaro pinii osaawiki,
\q Kipatsi-yina pinkantajyaa piitoki. \f + \fr 3.14 \ft Kipatsi-yina pinkantaiyaa piitoki = piniyain-katairo kipatsi-pani.\f*
\q
\v 15 Nonkan-takai-yaaro onkisaniin-taimi kooya.
\q Ari inkantajyaari osarintajyaari,
\q Inkisaniin-tairi pasi awiroka.
\q Iriitaki tsitokai-miniri piitoki,
\q Ipatzi-kontaki patsi-kamatsi-tairi awiroka.”
\m
\v 16 Ikantana-kiro kooya:
\q “Antaro pinkimaatsi-taiyaa aririka piwaiyantai.
\q Oshiki ayimataimi pinintzi yapititaiyaami piimi,
\q Iro kantacha, oshiki impira-waitajyaami irirori.”
\m
\v 17 Ikantana-kiri atziri:
\q “Tima paawako-takiro piina,
\q Pithotan-takarori nopinka-kaawitamiri.
\q Awiroka kantakaan-taki-rori nomisha-tantyaarori iroka kipatsi.
\q Oshiki pinkimaatsi-taiyaaro pantawaiti,
\q Piñaantajyaarori piyaari kitaitiriki-payi.
\q
\v 18 Tima oshiki onkantaiyaa kitoochii-masi kipatsiki.
\q Irootaki piwankiri piwayitaiyaa awiroka.
\q
\v 19 Ari pasi piwiro pamasawi-wintairo onkarati piwajyaari,
\q Irojatzi pinkipatsi-pani-tantaiyaari,
\q Tima kipatsi yaitaki iwitsikan-taitaka-miri,
\q Ontzimatyii pinkipatsi-panitai aajatzi.” \f + \fr 3.19 \ft piwajyaari = pan\f*
\p
\v 20 Aritaki ipaitakiro iina yoka Adán “Añaantsi”, tima irootaki irinirotyaari inkarati añaayi-tatsiniri. Ikantai-tziro iñaaniki irirori-payi “Eva”.
\v 21 Ipoñaa yaaki Pawa misinantsi iwitsikakiniri iithaari, irootaki ikithaa-takiriri atziri aajatzi iina.
\p
\v 22 Ipoñaa ikantzi Pawa: “Ikimitakai arokaiti yoka atziri, iyotanakiro kamiithari aajatzi kaaripirori. Kimitaka aritaki inthotakiro chochoki yañaantaitari, aritaki yañaanitai.”
\v 23 Irootaki imisito-wantaka-riri isaikawitakara pankirin-tsimasiki Posiñaariniki. Ontzimatyii yantawaitaji aka kipatsiki, tima kipatsi yaitaki pairani iwitsikan-taitaka-riri.
\v 24 Aritaki imisitowai-takiri atziri pankirin-tsimasiki Posiñaarini, iwanaki Pawa aparoni maninkari tsika isitowa-piintzi ooryaatsiri. Ari osaikitakari wisa-mintotsi iroowaitaki opaamatzi paamari. Irootaki shiwatachari anta airo yariitan-taitaaro chochoki añaakaan-tatsiri.
\c 4
\s Caín aajatzi Abel.
\p
\v 1 Okanta apaata imaantakaro iina Adán. Ari omotyaataki iroori, tzimaki otomi. Okanta-siritzi Eva: “Nowaiyantaki iroñaaka notomi. Iriitaki Pawa kantakaaro nowaiyantiri.” Irootaki opaitan-takariri otomi “Waiyantaantsi”. Tima iroka wairontsi Waiyantaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki irirori “Caín”.
\v 2 Ipoñaa itzimanaji pasini otomi, opaitakiri Abel, iriitaki iririntzi-tanakari Caín. Pirawai-tachari inaki Abel, iriima Caín pankiwai-taniri inatzi.
\v 3 Ikanta apaata Caín, yaanaki iwankiri yasitakai-yaari Pawa impinkatha-tantyaariri.
\v 4 Ari ikimitakari irirori Abel, yaanakiniri Pawa itarori itzimi ipira, iriipiro-tatsiri iwathatzi. Oshiki yaakamiitha-takiri Pawa Abel, ari ikimitaa-kiro yasitakaa-kariri. \f + \fr 4.4 \ft ipira = oisha = oveja\f*
\v 5 Iriima Caín timachiini yaakamiithatiri, ari ikimitaa-kiro okaratzi yasitakaa-witakariri. Irootaki ikisantana-kari Caín.
\v 6 Ikantawi-takari Pawa: “¡Caín! ¿Paitama pikisawai-tantari? ¿Paitama pipasini-kyaatantari?
\v 7 Arimi pantiro kamiithari, airo pipasini-kyaawai-tzimi. Iro kantacha, aririka pantakiro pikinkithasiritari aritaki pinkaaripiro-siritaki. Ontzimatyii piitsinampairo iroka.”
\p
\v 8 Ikanta apaata Caín, ikantakiri iririntzi Abel: “¡Iyí! Thami ankinawaiti owaantsiki.” Ari iwakiriri anta iririntzi.
\v 9 Isampitakiri Pawa, ikantziri: “¡Caín! ¿Tsikama ikinakika pirintzi?” Ikantzi Caín: “Ti noyoti. ¿Naakama kimpoyiiriri?”
\v 10 Ari yapiitziri ikantziri: “¿Paitama pantakiri? Tima nokimakiro iriraani pirintzi okimiwai-takaro onkaima-kaima-tatyiinami kipatsiki tsika piwakiri.
\v 11 Mishataari pinaatyii awiroka iroñaaka, airo pinampi-taaro aka tsika osiyakaro omiritakityii-yaaromi kipatsi iriraani pirintzi piwakiri.
\v 12 Pankiwai-rintzi pinawityaa, airomaita piñaayi-tairo onkitho-tzimo-taimi. Kinakina-waitaniri pinkantajyaa, airo pamita pisaikajiro pinampiki.”
\v 13 Yakanaki Caín, ikantzi: “Airo namawitziro okaratzi pikantaki-nari, pimapiro-takina.
\v 14 Pimisitowa-kina aka, kinakina-waitaniri nonkantajyaa, airo namitaja nosaikairo nonampiki. Inkarati ñaayitainani, aritaki iwaitajina.”
\v 15 Ikantzi Pawa: “Itzimi-rika owaji-mini awiroka, oshiki impiyatai-tyaari irirori.” Airo iwan-taitari Caín, ikimi-takaan-takari Pawa inkin-tawatha-tatyiirimi iyoitan-tyaariri. \f + \fr 4.15 \ft oshiki impiyatai-tyaari = onkarati 7 yapiitaitiro impiyatai-tyaari.\f*
\p
\v 16 Jataki Caín ikinanakiro isitowa-piintzi ooryaatsiri ipaitai-tziro Kinawini. Ari inampitaka-rori anta, tira isaikairo Posiñaariniki tsika ikinkitha-waitakaa-kiri Pawa.
\s Icharinipayi Caín.
\p
\v 17 Ari yaakiri iina anta Caín. Iwaiyan-takaa-kiro, ipaitakiri Enoc. Ari iwitsika-kiri inampi, ipaitakiro Enoc aakotakiri iwairo itomi.
\v 18 Iriitaki Enoc asitana-kariri Irad. Iriitaki Irad asitana-kariri Mehujael. Iriitaki Mehujael asitana-kariri Metusael. Iriitaki Metusael asitana-kariri Lamec.
\v 19 Iriima Lamec otzimaki irirori apiti iina. Opaita Ada, pasini opaita Zila.
\v 20 Itzimanaki otomi Ada opaitakiri Jabal, iriitaki ishininkai-titari pankothaantiwiri, aajatzi pirawai-nitachari.
\v 21 Tzimatsi Jabal pasini iririntzi paitachari Jubal, iriira ishininkai-titari piyompi-waitaniri aajatzi showiriwai-taniri.
\v 22 Owaiyantaki iroori Zila, opaitakiri Tubal-caín, iriitaki asiro-pakori, owitsika-yitzirori opaita-rika-payi asiro kitiri-tatsiri. Tzimatsi iritsiro Tubal-caín opaita Naama. \f + \fr 4.22 \ft asiro kitiri-tatsiri = bronce\f*
\v 23 Ikanta apaata Lamec ikinkitha-waitakaa-kiro apitiro iina, Ada aajatzi Zila, ikantziro:
\q “Pinkimisantina nonkantimiri:
\q Nowakiri atziri okantakaan-tziro ikichinka-kina.
\q Nowamaaki awankari okantakaan-tziro imposakina.
\q
\v 24 Oshiki impiyawin-taityaari Caín,
\q Irooma naaka imaapiroiti impiyawin-taityaana. \f + \fr 4.24 \ft Oshiki impiyawintaityaari = onkarati 7 yapiitaitiro impiyatai-tyaari; imaapiroiti impiyawin-taityaana = onkarati 77 yapiitaitiro impiyatai-tyaari.\f*
\p
\v 25 Ikanta yapiitajiro Adán imaantajaro iina, ari itzimaji pasini itomi opaitakiri “Opantaantsi”. Okanta-siri-tanaji iroori: “Ipajina Pawa pasini notomi iri impoyii-tyaarini notomini Abel, iwakiri Caín, iririntzi.” Tima iroka wairontsi Waiyantaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki pairani iriroriiti “Set”.
\v 26 Ikanta iwaiyakaa-kiro iina irirori Set, tzimanaki itomi ipaitakiri Enós. Ari yitaitana-karo ipinkathatai-tziri Pawa. \f + \fr 4.26 \ft Paminiro ‘Tsika Ikantai-tziro Ñaantsi-payi’ okanta-kota ‘Wairontsi’.\f*
\c 5
\s Ichariniyitanakari Adán
\p
\v 1 Yoka ikaratzi icharini-yita-nakari Adán. Tima owakira iwitsika-kiri Pawa yoka atziri, isiyakaa-kari tsika ikantawaita irirori.
\v 2 Iwitsikaki sirampari aajatzi kooya. Itasonka-wintakiri. Ipaitakiri “Atziri” owakira iwitsika-kiri.
\p
\v 3 Tzimanaki Adán okaratzi 130 isarintsiti, ari itzimaji pasini itomi ipaitakiri Set. Iriitaki siyakariri tsika ikantawaita irirori.
\v 4 Aikiro yañaawaji Adán okaratzi 800 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 5 Iroka okaratzi yañaaki Adán 930 osarintsi, ari ikamajiri irirori.
\v 6 Tzimanaki irirori Set okaratzi 105 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Enós.
\v 7 Aikiro yañaawaji Set okaratzi 807 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 8 Iroka okaratzi yañaaki Set 912 osarintsi, ari ikamajiri irirori.
\p
\v 9 Tzimanaki irirori Enós okaratzi 90 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Cainán.
\v 10 Aikiro yañaawaji Enós okaratzi 815 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 11 Iroka okaratzi yañaaki Enós 905 osarintsi, ari ikamajiri irirori.
\p
\v 12 Tzimanaki irirori Cainán okaratzi 70 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Mahalaleel.
\v 13 Aikiro yañaawaji Cainán okaratzi 840 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 14 Iroka okaratzi yañaaki Cainán 910 osarintsi, ari ikamajiri irirori.
\p
\v 15 Tzimanaki irirori Mahalaleel okaratzi 65 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Jared.
\v 16 Aikiro yañaawaji Mahalaleel okaratzi 830 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 17 Iroka okaratzi yañaaki Mahalaleel 895 osarintsi, ari ikamajiri irirori.
\p
\v 18 Tzimanaki irirori Jared okaratzi 162 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Enoc.
\v 19 Aikiro yañaawaji Jared okaratzi 800 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 20 Iroka okaratzi yañaaki Jared 962 osarintsi, ari ikamajiri irirori.
\p
\v 21 Tzimanaki irirori Enoc okaratzi 65 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Matusalén.
\v 22 Aikiro yañaatzii Enoc okarataki 300 osarintsi, yantapiin-tziro okaratzi inintziri Pawa. Tzimawaji pasini itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 23 Iroka okaratzi yañaaki Enoc 365 osarintsi.
\v 24 Tima yantapiin-takiro Enoc okaratzi inintziri Pawa, irojatzi yaantaariri Pawa, tira iñiitajiri.
\p
\v 25 Tzimanaki irirori Matusalén okaratzi 187 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Lamec.
\v 26 Aikiro yañaawaji Matusalén okaratzi 782 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 27 Iroka okaratzi yañaaki Matusalén 969 osarintsi, ari ikamajiri irirori.
\p
\v 28 Tzimanaki irirori Lamec okaratzi 82 isarintsiti, ari itzimaki itomi irirori.
\v 29 Ikanta-siritzi Lamec: “Tima imapiro-takiro Pawa imishatakiro kipatsi, oshiki inkimaatsi-taityaaro yantawai-taiti, iro kantacha iriitaki yoka iinchaa-niki makoryaa-kaantaa-tsini.” Irootaki ipaitan-takariri itomi “Makoryaantsi”. Tima iroka wairontsi Makoryaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki pairani irirori “Noé”.
\v 30 Aikiro yañaawaji Lamec okaratzi 595 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 31 Iroka okaratzi yañaaki Lamec 777 osarintsi, ari ikamajiri irirori.
\p
\v 32 Tzimanaki irirori Noé okaratzi 500 isarintsiti, ari itzimaki itomi-payi, ipaitakiri: Sem, Cam, Jafet.
\c 6
\s Ikaaripirotaki atziriiti
\p
\v 1 Ikanta shikitanaji atziripayi aka kipatsiki, tzimayi-tanaki irisinto-payi.
\v 2 Ari iñaakiro itomiyaayi-payi Pawa kamiithaa-niki okantayita irisintoiti atziripayi, ikoyaayitaki okaratzi onimotaki-riri, iinanta-yitakaro.
\v 3 Irootaki ikantan-tanakari Pawa: “Airo yañaa-yitaji atziri, tima wathatsi inamatsi-tatzii irirori. Apatziro yañaa-matsitaji onkarati 120 osarintsi.”
\v 4 Ikanta iinantayitakaro itomiyaayi Pawa irisinto-payi atziripayi, iwaiyan-takaa-yitakiro. Iriitaki antari-tawato-payi itanakarori inampiyitaro pairani, ñaapirori ikantajiitakani, oshiki ikimakoi-takiri.
\p
\v 5 Tima iñaakiri Pawa omaapiro ikaaripirotaki atziripayi aka kipatsiki, iro yaakowin-tapiintaka ikinkithasiritaro yantayitiro kaaripiro-yitatsiri.
\v 6 Antaro okantzimo-niinta-kari Pawa iwitsika-kiri atziri.
\v 7 Ikantanaki: “Ontzimatyii napirotairi atziri ikaratzi nowitsika-kiri kipatsiki, ari nonkimitairi antami-wiripayi, konthaa-yitatsiri osaawiki, aajatzi siwanki-ripayi. Tima antaro okatsi-tzimo-niintakina nowitsika-kiri.”
\v 8 Iriima Noé, kamiitha-siri ikantzimo-takari Pawa.
\s Iwitsikaki Noé amaatakomintotsi
\p
\v 9 Iroka ikinkitha-takoi-tziri Noé. Kamiitha-siri ikantaka irirori, ikimisan-tapiintziri Pawa. Tima tikatsi pairani kimityaa-riniri Noé yantapiin-takiro inintziri Pawa.
\v 10 Tima ikaratzi mawa itomi Noé, iroka ipaitakiri: Sem, Cam, Jafet.
\v 11 Tima oshiki ikaaripiro-tzimo-takiri Pawa osaawi-satziiti, oshiki imaimani-tawakaaka.
\v 12 Ari yasi iwakiro ikaaripiro-yitaki atziripayi. Ikanta iñaakiri Pawa ithonka ikaaripiro-yitaki atziripayi,
\v 13 ikantakiri Noé: “Nonintzi napirotairi atziripayi. Iriitaki kantakaan-tzirori imaimani-tawakaantari osaawiki. Nonintzi nonthonkairi atziripayi aajatzi maaroni kipatsi.
\v 14 Irooma awiroka pamini inchato tzimatsiri okasi, irootaki piwitsikiri pamaa-tako-minto. Pinasityaaro inthompointa pintanto-yitiro. Piwitsiñiiro maaroni intakiroini aajatzi inthompointa. \f + \fr 6.14 \ft okasi = gofer\f*
\v 15 Ari pinkantiro piwitsikiro. Onkarati pimonkaratiro osanthati 300 pikonaki, irooma oniiki onkarati 50 pikonaki, irooma tsika ojinokiti onkarati 30 pikonaki. \f + \fr 6.15 \ft osanthati 300 pikonaki = 135 metros, oniiki onkarati 50 pikonaki = 22.5 metros, ojinokiti onkarati 30 pikonaki = 13.5 metros\f*
\v 16 Mawaminko pinkantiro piwitsikiro. Pimorontiro oshaawiini otapisiki inkini yaminaiti, onkarati okimiityaa aparoni pikonaki. Tima aparoni piwitsikaki asitakoro. \f + \fr 6.16 \ft aparoni pikonaki = medio metro\f*
\v 17 Aritaki nowaryaaki antaro inkani, anairo maaroni kipatsi. Inthonka yapirotyaa inkami maaroni añaayi-tatsiri kipatsiki.
\v 18 Irooma awiroka Noé tzimatsi ankasiyakaa-wakaiyaari. Tima awiroka kyaatsi-ni amaatako-minto-tsiki pintsipa-tyaari pitomi-payi, piina, aajatzi paniro-payi.
\v 19 Piminkyii aajatzi apiti-payi nasiyitachari antami-wiriiti ikaratzi añaayi-tatsiri aka kipatsiki, aparoni sirampari aajatzi aparoni kooya, iriitaki tsipatyaa-mini yañaayiti aajatzi irirori.
\v 20 Tima apiti-payi piminkyii ikaratzi inasiyita siwanki-ripayi, ikaratzi inasiyita antami-wiripayi, ikaratzi inasiyita ipiraita-ripayi, aajatzi ikaratzi inasiyita konthaa-yitatsiri osaawiki, inkini yañaayiti irirori-payi.
\v 21 Ontzimatyii piwapithaantyaa oshiki piwariti. Irootaki piyaari awirokaiti aajatzi ikaratzi piminkyaa-yitiri.”
\v 22 Imatakiro Noé okaratzi ikantaki-riri Pawa.
\c 7
\s Oonkaro
\p
\v 1 Ipoñaa ikantairi Pawa yoka Noé: “Tzimawi-tacha oshiki atziri aka kipatsiki, iro kantacha apatziro pikantakaa-karo awiroka pantapiin-takiro nonintziri naaka. Pinkyii amaatako-minto-tsiki awiroka, piina, pitomi-payi aajatzi paniro-payi.
\v 2 Piyosiitiri piminkyaa-yitiri aajatzi antami-wiri kaari ipinkai-tziri, inkarati 7 sirampari aajatzi 7 kooya. Iriima ikaratzi ipinkai-tziri piminkyaayiti inkarati apiti, aparoni sirampari aparoni kooya.
\v 3 Ari pinkimitaa-kiri aajatzi siwanki-ripayi, piminkyii inkarati 7 sirampari aajatzi 7 kooya. Airo ipyaanta tsika ikanta inasiyita irirori.
\v 4 Tima oyotapaaka 7 kitaitiri nowaryaan-tyaarori inkani, aakowin-tyaaro omparyii 40 kitaitiri aajatzi 40 tsitiniri. Napirotajiri kipatsiki maaroni añaayi-tatsiri nowitsikakiri.”
\v 5 Tima imatakiro Noé okaratzi ikantaki-riri Pawa.
\p
\v 6 Aritaki tzimaki irirori Noé okaratzi 600 isarintsiti, oonkantyaari kipatsiki.
\v 7 Ari ikyaanaki Noé amaatako-minto-tsiki itsipatakaro iina, itomi-payi aajatzi iraniro-payi.
\v 8 Ikyaapaaki antami-wiripayi kaari ipinkaitzi aajatzi ipinkai-tziri, siwanki-ripayi, konthaa-yitatsiri kipatsiki,
\v 9 Itiyitaka amaatako-minto-tsiki itsipatakari Noé, apiti-payi ikaratzi kyaintsiri, aparoni sirampari aparoni kooya. Omataka okaratzi ikantakiri Pawa.
\v 10 Ikanta omonkara-tapaaka awisawaji 7 kitaitiri, ari itanakaro oparyaapaaki inkani kipatsiki.
\p
\v 11 Tima aritaki tzimaki Noé okaratzi 600 isarintsiti, awisanaki aparoni kasiri, aajatzi 17 kitaitiri, aripaiti otonkako-tanaki inkaari tzimatsiri osaawiki, aajatzi tzimatsiri jinoki.
\v 12 Aakowin-takaro oparyaaki okaratzi 40 kitaitiri aajatzi 40 tsitiniri.
\v 13 Irootaki kitaitiri ikyaantana-kari irirori Noé amaatako-minto-tsiki, itsipatakaro iina, itomi-payi: Sem, Cam, Jafet, aajatzi mawa iraniro.
\v 14 Tima itsipatakari nasiyitachari antami-wiripayi, nasiyitachari ipiraita-ripayi, ikaratzi nasiyitachari konthaa-yitatsiri osaawiki, aajatzi ikaratzi nasiyitachari siwanki-ripayi.
\v 15 Mataka ikyaayitaki amaatako-minto-tsiki apiti-payi ikaratzi añaayi-tatsiri kipatsiki, itsipatakari Noé.
\v 16 Itiyitaka aparoni sirampari aparoni kooya. Mataka okaratzi ikantaki-riri Pawa yoka Noé. Iriitakira Pawa asitanaki-rori amaatako-mintotsi.
\p
\v 17 Mataka oparyaaki okaratzi 40 kitaitiri. Antaro okantanaka oonkanaro kipatsiki. Owankatanaka amaatako-mintotsi.
\v 18 Aikiro opokaatatzii oonkaro. Aikiro owankatyaa amaatako-mintotsi.
\v 19 othonka anaanakiro jinokiyi-tatsiri otzisi, tima omaapiro oonkaka aka kipatsiki.
\v 20 Tima okaratzi 15 konakintsi anaakiro jinokiyi-tatsiri otzisi. \f + \fr 7.20 \ft 15 konakintsi = 7 metros\f*
\v 21 Ari yapirotakari maaroni atziri aka kipatsiki, imataka siwanki-ripayi, antami-wiripayi, ipiraita-ripayi, aajatzi konthaa-yitatsiri osaawiki.
\v 22 Mataka yapirotaka ikaratzi aniinka-witachari aajatzi okaratzi tzimawi-tachari aka kipatsiki.
\v 23 Apatziro yawisakotaji Noé aajatzi ikaratzi itsipatakari amaatako-minto-tsiki. Tima ithonka yapiroi-takiri atziripayi saikawi-tachari kipatsiki, itsipatakari antami-wiripayi, siwanki-ripayi, konthaa-yitatsiri, maaroni.
\v 24 Tira ompiryaa-tzitajyaa oonkaro kipatsiki okaratzi 150 kitaitiri osamanitaki irojatzi opiryaa-tantajari.
\c 8
\s Opiryaatantaari oonkaro
\p
\v 1 Tima isiriki iwiri Pawa Noé, aajatzi ikimitzi-takari maaroni antami-wiripayi, ipiraita-ripayi ikaratzi titainchari amaatako-minto-tsiki. Ikantakaa-karo Pawa ontasonkaa-tajiro tampyaa iroka oonkaro, irotaki ompiryaatan-tajyaari.
\v 2 Asitanaja tsika ositowa-yitanaki nijaa poñaayi-tanainchari inthompointa kipatsiki, ari okantzi-tanaari aajatzi poñaayi-tainchari jinoki inkitiki. Karataji oparyaaki inkani.
\v 3 Niitsikiroini okanta opyaata oonkaro. Tima awisaki okaratzi 150 kitaitiri opiryaa-tantaari oonkaro.
\v 4 Tima ikaratzi 5 kasiri awisaintsiri opiryaa-tako-tantaari amaatako-mintotsi tonkaariki otzisiki ipaitai-tziri Tasorintsii-toni. \f + \fr 8.4 \ft Ikantai-tziri aka “5 kasiri awisaintsiri”. Tima owakira itantana-karori oparyaaki inkani pairani, irooki kitaitiri 17 apiti-tatsiri kasiri. Tima 5 kasiri osamanitaki oonkaka kipatsi irojatzi “kitaitiri 17, kasiri 7”.\f*
\v 5 Aikiro opyaa-tatyaa oonkaro. Ari yawisawaji apiti kasiri, koñaayitaji maaroni otzisi jinokiyi-tatsiri. \f + \fr 8.5 \ft Ikantai-tziri aka “Awisawaji apiti kasiri”, irootaki ikantai-tzitari aajatzi “awisaki 9 kasiri aajatzi aparoni kitaitiri.”\f*
\p
\v 6 Okanta awisawaji aajatzi 40 kitaitiri, yasitaryaa-jiro Noé imorontakiro amaatako-mintotsi,
\v 7 iwaraakiri koontzi-niro. Ari ishonkawita koontzi-niro iyaawinta ompiryaataji kipatsi. \f + \fr 8.7 \ft koontzi-niro = cuervo\f*
\v 8 Ipoñaa iwaraaki aajatzi Noé aparoni siro iyotantyaari piryaataji-rika kipatsi.
\v 9 Titzimaita iñii siro tsika yookyaa, piyaja amaatako-minto-tsiki. Imisitowairo irako Noé, ookapaja siro, iminkyaawa-jiri amaatako-minto-tsiki.
\v 10 Ari iyaawin-tawaja aajatzi Noé okaratzi 7 kitaitiri, yapiitakiro iwaraajiri siro.
\v 11 Ikanta ipiyaa siro otsitiniityaaki, yamaji ithowaki inchasimpoki. Ari iyotziri Noé piryaa-tzimataji oonkaro. \f + \fr 8.11 \ft inchasimpoki = olivo\f*
\v 12 Aajatzi yapiitawa-iro iyaawin-tawaja Noé okaratzi 7 kitaitiri, yapiitairo iwaraajiri siro. Tira ipiyaaro siro amaatako-minto-tsiki.
\p
\v 13 Okanta okyaapaji owakirari osarintsi, irootaki itanaarori kitaitiri, aajatzi itanaarori kasiri, ari tzimanaji Noé okaratzi 601 isarintsiti. Aripaiti yookairo Noé iwankotan-takarori amaatako-mintotsi, iñaatziiro koñaayitaji kipatsi.
\v 14 Ikanta yawisawaji aparoni kasiri, aajatzi 27 kitaitiri, aripaiti opiryaa-pirotaji oonkaro aka kipatsiki.
\p
\v 15 Ikantairi Pawa Noé:
\v 16 “Pisitowaji iroñaaka amaatako-minto-tsiki, pintsipa-tyaaro piina, pitomi-payi, aajatzi paniro-payi.
\v 17 Pimisitowairi maaroni antami-wiri ikaratzi pitsipa-takari: siwanki-ripayi, ipiraita-ripayi, aajatzi ikaratzi konthaa-yitatsiri osaawiki. Ijatai kipatsiki inampitapa-jyaaro, ishikitaita yokapayi anta.”
\v 18 Ari isitowanaji Noé amaatako-minto-tsiki itsipatakaro iina, itomi-payi, aajatzi iraniro-payi.
\v 19 Ari isitowana-iri aajatzi maaroni antami-wiripayi, ipiraita-ripayi, konthaa-yitatsiri osaawiki, siwanki-ripayi, maaroni.
\p
\v 20 Ari iwitsika-paji Noé ipomi-pirini-minto ipinkatha-tapajiri Pawa. Yaaki aparoni-payi ikaratzi iwaitari, aajatzi siwanki-ripayi, kachaaryiinka ikanta ipomitapa-jiri ipomi-pirini-mintoki.
\v 21 Ikanta ikimainka-tawakiri Pawa iwosininka, ikantanaki: “Airo napirotzi-tantaja iroñaaka kipatsiki ikantakaan-tziro atziri-payi, tima iriintsi-takori iwiro ikinkithasirita yantayitiro kaaripirori. Aajatzi nonkimi-tajiri maaroni antami-wiripayi, airo napirotajiri nokimitaa-kiri iroñaaka.
\q
\v 22 Ainiro iñaitiro iroka kipatsi,
\q Irasi iwaitiro impanki-waitaiti, yawiitaiti iwankiri.
\q Asi owajiro amasawirintsiti, onkatsinkaityii aajatzi.
\q Asi owajiro onkyaarontsiti, osarintsiti aajatzi.
\q Onkitaititi, ontsitinitai aajatzi.”
\c 9
\s Yaapatyaakari Pawa yoka Noé
\p
\v 1 Ari itasonkawinta-nakiri Pawa Noé aajatzi itomi-payi. Iroka ikantakiri: “Ishikitaji pitomi-payi, inthonkyaa inampitajyaaro kipatsiki.
\v 2 Oshiki intharowan-tyaami aajatzi maaroni antami-wiripayi, siwanki-ripayi, konthaa-yitatsiri kipatsiki, aajatzi nijaa-wiripayi. Tima awiroka noyotakaa-piroti panaayi-tairi maaroni yokapayi.
\p
\v 3 Kamiitha-tatsi piwayitajyaari ikaratzi añaayi-tatsiri, aajatzi pankirin-tsipayi. Naaka opakimirori iroka-payi.
\v 4 Iriima añiinkari wathatsi, airo piwakowaitaro iriraani, irootaki añaakairiri.
\v 5 Tima omaapiro okowa-pirota iraantsi. Aririka pinkapathainkatakairi piwamairi pishininka, aritaki nomatakimi naaka. Ari nonkimi-tajiri pipira aririka iwamaanti, aajatzi nonkimi-tajiri atziri-payi owai-rini ishininka, nonkapathain-ka-takayiri irirori.
\q
\v 6 Itzimi-rika owiriri atziri,
\q Aritaki iwai-tairi irirori.
\q Tima naaka owitsika-kiri atziri,
\q Nokimi-takaan-takari tsika nokanta-waita naaka.
\q
\v 7 Irooma awiroka, ishikitaji piwaiyani,
\q Inthonka inampitajyaaro kipatsiki.”
\p
\v 8 Aikiro ikinkitha-waitakaa-tziiri Pawa yoka Noé aajatzi itomi-payi, ikantziri:
\v 9 “¡Noé! Tzimatsi nonkasiya-kai-miri, irojatzi nonkasiyakai-riri inkarati pincharini-tajyaari.
\v 10 Irojatzi nokasiya-kayi-tyaariri antami-wiripayi ikaratzi pitsipa-yitaari pisitowaji amaatako-minto-tsiki: siwanki-ripayi, ipiraita-ripayi, maaroni inkarati tzimayi-taatsi-ni kipatsiki.
\v 11 Iroka nokasiya-kai-miri iroñaaka: Airo napiitziro nowasankitaan-tyaari oonkaro yoka atziri-payi aajatzi antami-wiripayi. Tima airo apiita oonkajyaa kipatsiki, iñiitaji yapirotajyaa ikaratzi tzimayi-tatsiri.”
\v 12 Aikiro ikinkitha-waitakaa-tziiri Pawa yoka Noé, ikantziri: “Tzimatsi iñaitairi iyotantai-tyaari tzimatsi akasiyakaa-wakaari. Iriitaki piñaapiin-tairi awiroka aajatzi antami-wiripayi.
\v 13 Tima aririka piñiiri inkatziyi oyi ooryiinkatzi, piyotaji tzimatsi akasiyakaa-wakaari.
\v 14 Aririka piñiiro ooriinkatai, ari piñiiriri inkatziyi oyi minkoriki.
\v 15 Tima osiriki nowajiro naaka nokasiyakai-miri, aajatzi nokasiyakaa-riri antami-wiripayi. Airo apiita iñaitairo oonkaro apirotai-roni kipatsi.
\v 16 Aririka noñiiri oyi inkatziyi minkoriki, osiriki nowairo okaratzi akasiyakaa-wakaari, irojatzi nokasiyakai-riri aajatzi ikaratzi añaayi-tatsiri kipatsiki. Asi owatyiiro, airo nowasiñaa-jiro.
\v 17 Iriitaki iñaayitairi maaroni añaayi-tatsiri kipatsiki, iyotai tzimatsi akasiyakaa-wakaari.” Irootaki iñaani Pawa iroka okaratzi ikamantaki-riri Noé.
\s Itomipayi Noé
\p
\v 18 Yoka itomi-payi Noé ikaratzi sitowaa-tsiri amaatako-minto-tsiki: Sem, Cam, Jafet. Iriitakira Cam iririntana-kari Canaán.
\v 19 Ikaratakira mawa itomi Noé, iriitaki oshikitaa-tsiri aka kipatsiki.
\c 10
\c 11
\s Antaroiti atimintotsi Kompishariki
\p
\v 1 Pairani aparoni okanta ñaantsi iñaawai-taitziri kipatsiki.
\v 2 Ikanta ikinapajiro atziri-payi isitowa-piintzi ooryaatsiri, iñaapaakiro owintinitzi ipaitai-tziro Apijaari, ari inampitaka-rori anta.
\v 3 Ipoñaa ikantawakaajiitani atziri-payi: “Thami antayi kipatsi onkiso-nakiti.” Ari itanakaro itanto-taitaro kipatsi-naki, ti apatziro itantotaityaaro mapinaki. Aripaiti itanakaro aajatzi itsirikan-taitaro tziritatsiri, tira apatziro intsirikan-taityaaro pitzi-thatatsiri.
\v 4 Ipoñaa ikantawakajiitani aajatzi: “Thami awitsiki anampitsiti, awitsiki aajatzi antaroiti atiimintotsi ariitacha-ni inkitiki. Inthonkyaa inkimakoi-tajai. Aritapaaki akinakina-waiyitaki tsikari-payi.”
\v 5 Ikanta ipokaki Pawa yaminiro nampitsi aajatzi atiimintotsi iwitsika-kiri atziri-payi,
\v 6 ikanta-siri-tanaki: “Aparoni okanta inampi, aparoni okanta iñaani, irootaki imatantarori iwitsika-yitziro inintziri. Tima okaratzi ikinkithasiritari yantiri, tikatsi washaan-takai-rini.
\v 7 Thami ankompi-takai-yaari iñaani, airo ikimatha-tawakaanta iñaana-tawakaiyaarika.”
\v 8 Ari iwashaan-takaa-kiri Pawa yoka atziri-payi otzimawitaka antaroiti inampitsiti, yoiwaraa-kiri ikinayi-tanaki tsika-rikapayi.
\v 9 Ikompi-takaa-yita-nakari Pawa iñaani-payi atziripayi ikaratzi nampitarori kipatsiki. Irootaki owaitakaan-tzirori iroka inampi Kompijaari. Aripaiti yoiwaraa-kiri Pawa atziri-payi, jataki inampityaaro maaroni kipatsiki.
\s Icharinipayi Sem
\p
\v 10 Yoka icharini-payi Sem itomi Noé. Tima aritaki awisaki apiti osarintsi oonkantakari kipatsi, tzimaki Sem okaratzi 100 isarintsiti, ari itzimaki itomi irirori ipaitakiri Arfaxad.
\v 11 Aikiro yañaawaji Sem okaratzi 500 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 12 Ari tzimanaki irirori Arfaxad okaratzi 35 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Sala.
\v 13 Aikiro yañaawaji Arfaxad okaratzi 403 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 14 Ari tzimanaki irirori Sala okaratzi 30 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Heber.
\v 15 Aikiro yañaawaji Sala okaratzi 403 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 16 Ari tzimanaki irirori Heber okaratzi 34 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Peleg.
\v 17 Aikiro yañaawaji Heber okaratzi 430 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi. \f + \fr 11.17 \ft Iroka wairontsi “Heber”, irootaki iwairo pairani aparoni iriipirori atziri. Tima irootaki yaakotairi iwairo icharini-payi, ipaiyii-tairi “Heber-iiti”.\f*
\v 18 Ari tzimanaki irirori Peleg okaratzi 30 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Reu.
\v 19 Aikiro yañaawaji Peleg okaratzi 209 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 20 Ari tzimanaki irirori Reu okaratzi 32 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Serug.
\v 21 Aikiro yañaawaji Reu okaratzi 207 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 22 Ari tzimanaki irirori Serug okaratzi 30 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Nacor.
\v 23 Aikiro yañaawaji Serug okaratzi 200 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 24 Ari tzimanaki irirori Nacor okaratzi 29 isarintsiti, ari itzimaki itomi ipaitakiri Taré.
\v 25 Aikiro yañaawaji Nacor okaratzi 119 osarintsi. Tzimawaji itomi-payi aajatzi irisinto-payi.
\v 26 Ari tzimanaki irirori Taré okaratzi 70 isarintsiti, ari itzimaki itomi-payi ipaitakiri Abram, Nacor, Harán.
\p
\v 27 Yoka icharini-payi Taré. Iriitaki Taré tomintaka-riri Abram, Nacor aajatzi Harán. Iriitaki Harán tomintaka-riri Lot.
\v 28 Irijatzi Harán itakarori ikamaji Kitainkaariki iipatsitiki Kiyamori-wini-satzi. Ikamitaka irirori tikiramintha inkami asitariri. Ikamaji tsika itzimaki pairani.
\v 29 Ikanta Abram iinantakaro Sarai. Iriima Nacor iinantakaro Milca, irisinto Harán. Iroora Milca irintotarori Isca.
\v 30 Iro kantacha Sarai ti owaiyan-taniti iroori, omaaniro-tatzii.
\v 31 Ikanta apaata Taré, inintaki ijataimi Owintiniki, yookanajiro inampiwi-takaro Kitainkaariki iipatsiti Kiyamori-wini-satzi. Yaanajiri Abram, iraniro, aajatzi icharini Lot. Ikanta yariitaka niyaanki-thaki ipaitai-tziro Awotzini, ari inampitapaa-karo anta.
\v 32 Iroka okaratzi yañaaki Taré 205 osarintsi, irojatzi ikamantaari irirori anta Awotziniki.
\c 12
\s Ikinkitawaitakaitziri Abram
\p
\v 1 Ikanta apaata Pawa, iñaanatakiri Abram, ikantakiri: “¡Abram! Tzimatsi pasini kipatsi noñaakaimiri, pijati anta, pookanajiro pinampi awiroka, irasi piri, aajatzi pishininka-payi.
\v 2 Aritaki noshikyaa-kiri picharini-payi anta. Ari nontasonka-wintakimi awiroka, iriipirori nonkan-takai-yaami. Awiroka kantakai-yaaro-ni intasonka-wintantai-tyaariri pasini-payi atziri.
\v 3 Aritaki nontasonka-wintajiri inkarati tasonka-wintai-mini awiroka. Ari nomisha-tairi inkarati mishatai-mini awiroka. Tima awiroka kantakai-yaaroni nontasonka-wintan-tajyaariri maaroni nasiyitacha-niri ishininka-tawakajyaa kipatsiki.”
\v 4 Aritaki tzimaki Abram okaratzi 75 isarintsiti. Jataki tsika yookotaki-niri Pawa, yookanairo Awotzini tsika inampi-witakaro.
\v 5 Itsipatanaaro iina Sarai, aajatzi Lot itominthori. Ithonka yaanajiro tzimimo-tziriri, yaanajiri maaroni yatziriti yamanan-takiri Awotziniki. Iroka okanta yariitan-takari Abram Owintiniki.
\v 6 Tima osamani yaniitaki anta, irotaki yariitan-takari Sikochaariniki osaiki inchato ipaitai-tziri Yotaan-taniri. Iroora inampiiti Owintini-satzi anta. \f + \fr 12.6 \ft inchato = encina\f*
\v 7 Ari iñaakakari Pawa anta, ikantakiri: “¡Abram! Iroka kipatsi, iro nompiriri inkarati pincharini-tajyaari.” Ari iwitsika-naki Abram pomipirini-mintotsi impinkathatiri Pawa.
\v 8 Aikiro ijatatzii Abram ikinakiro otzisi-masiki isitowa-piintzi ooryaatsiri, ari iwatzika-pairo iwankothaanti-payi, yamina-kotapairo Pawapankoni ikyaapiintzi ooryaatsiri. Irooma Porokaarini yamina-kotapairo isitowa-piintzi ooryaatsiri. Ari iwitsika-pairi pasini ipomi-pirini-minto, ipairyaapajiro iwairo Pawa ipinkatha-tapajiri.
\v 9 Aikiro yaniijii-tatziini Abram, iyatziro Piryaariniki.
\c 13
\s Inasitajaro isaikaji Lot, ti itsipatanaiyari Abram
\p
\v 2 Ashaaranta-pirori inatzi Abram, itzimi-motziri ooro, kiriiki, oshiki ipira-payi.
\v 3 Ikanta ipoñaajaro Piryaariniki irojatzi Pawapankoniki. Ipoñaa yawisanaji irojatzi niyaanki-thaki awotsi tsika inampiwitaro pairani okaakitapaji Porokaarini, ari iwankothaanti-yitapaari,
\v 4 tsika iwitsika-naki pairani pomipirini-mintotsi. Ari ipairyaapa-jiro iwairo Pawa, ipinkatha-tapajiri.
\p
\v 5 Ari ikantzi-takari aajatzi itominthori Lot, itzimi-motziri oshiki ipira-payi, aajatzi iwankothaanti-payi. \f + \fr 13.5 \ft ipira-payi = yoishati, ivaca-ti\f*
\v 6 Okanta anta tsika isaikajii-tapaji, ti onimotapa-jiri intsipa-tawakaiyaa, tima ti antitaiyaa iwariti ipira-payi.
\v 7 Tima ikaratzi aamawin-tariri ipira-payi Abram aajatzi irasi Lot, antawakaajiitakani. Aka tsika isaikajiitaki, irotaki inampiiti Owintini-satzi aajatzi Nampitsi-wini-satzi.
\v 8 Irootaki ikantan-takariri Abram itominthori Lot, ikantziri: “Notomithori nokashiimi awiroka, ti okamiithatzi ankisaniin-tawakaiyaa, ti okamiithatzi aajatzi yantawakaiyaa aamawin-tariri apira-payi.
\v 9 Tima antaro okanta kipatsi aka, pamini tsika pinampi-tyaaro. Aririka pinkinaki kirinka, nonkinanaki naaka katonko. Pinkinaki-rika katonko, nonkinaki naaka kirinka.”
\v 10 Yamina-kotakiro Lot Owintinitatsi othapyaaki Owaryiinkaarini, ari osaikiri anta nampitsi ipaitai-tziri Nampichaani. Oshiki okamiithataki anta, ari otzimapaji oshiki nijaa. Iroowaitaki Posiñaarini iwitsika-kiri pairani Pawa, iroowaitaki aajatzi nampitsi Apitantoni. Ari okantawita Paamajaari aajatzi Katsimaarini tikira intayiroota Pawa.
\v 11 Yookotakiro Lot inampityaaro isitowa-piintzi ooryaatsiri othapyaaki Owaryiinkaarini. Ari ikantakari Lot inasitan-takari isaikaji irirori, ti itsipatanajyaari iriri-thori Abram.
\v 12 Irojatzi isaikanaki Abram Owintiniki, jataki irirori Lot otaapiki iwankothaanti-yitaka, irojatzi inampitan-takyaarori apaata Paamajaa-riniki.
\v 13 Ari inampitapaarori anta atziri-payi antayitzirori kaaripirori kaari ininti Pawa.
\c 14
\s Yaitawairi Lot inosikawiitakarira
\p
\v 1 Okanta pairani anta Apijaariki ipinkatha-ritzi Amrafel, iriima Arioc ipinkatha-ritzi anta Owasankipawawiniki, iriima Quedorlaomer ipinkatha-ritzi anta Osamaniwiniki, aajatzi Tidal ipinkatha-ritzi irirori Pasinisawiniki.
\v 2 Kamiitha yaapatyaa-wakaa-jiita yokaiti pinkathari, iriiyitaki jataintsiri iwayiritakari Bera pinkatha-ritatsiri Paamaa-riniki, Birsa pinkatha-ritatsiri Katsimaariniki, Sinab pinkatha-ritatsiri Kityonkapathariniki, Semeber pinkatha-ritatsiri Maniraariniki, aajatzi pinkatha-ritatsiri Niyawiniki, ipaitai-tzitari aajatzi Nampichaani.
\v 3 Ikanta yokaiti 5 pinkathari-payi iwayiritai-takari, yaapatyaa-wakaanaka irirori, yapatotakiri iwayiriti anta Mamiripankawiniki tsika osaiki Inkaari Mirityaaro.
\v 4 Tima tzima-kotaki 12 osarintsi yoka 5 pinkathari-payi impira-waitakari pinkathari Quedorlaomer, iro kantacha pasini osarintsi 13-tapain-tsiri, ikinkithasiri-jiitaka inkisako-wintajyaa impira-waitakari pinkathari.
\v 5 Okanta pasini osarintsi 14-tapain-tsiri, pinkathari Quedorlaomer itsipatakari pasini pinkathari-payi aapatyaa-kariri, ijajiitaki nampitsiki Impokiromara Apichiinari, ari yapirotakiri iwayiritari Antari-tawato-payi. Imatanakiri aajatzi Saikawaitaniriiti anta Saawaariniki, imatanakiri aajatzi Oimiraawiniriiti anta Omamiri-pathati Apinampiwini.
\v 6 Imatanakiri Morowini-satzi anta otzisi-masiki osaiki Witzintzi-wini, ipatzimata-nakiri irojatzi Morontoniki tsipa-nampitarori otzisi-masiki.
\v 7 Ikanta ipiyajaro Quedorlaomer itsipataari pinkathari aapatyaariri, yariijiitaka Mishajaariniki ipaitai-tziri aajatzi Tasorinchaarini. Yapirota-nakiri ikaratzi iñaanakiri iipatsitiki Otinkanaawini-satzi, ari ikimita-nakiri aajatzi Tonkaarisatzi nampitarori Tsipana-jaariniki.
\v 8 Ikanta pinkatha-ritatsiri Paamaa-riniki, Katsimaariniki, Kityonkapathariniki, Maniraariniki, Niyawiniki (ipaitai-tziri aajatzi Nampichaani,) ijajiitaki iwayirityaa Mamiripankawiniki.
\v 9 Yokaiti 5 pinkathari, iwayiritakari pasini 4 pinkathari: Quedorlaomer pinkatha-ritatsiri Osamaniwiniki, Tidal pinkatha-ritatsiri Pasinisawiniki, Amrafel pinkatha-ritatsiri Apijaariki, Arioc pinkatha-ritatsiri Owasankipawawiniki.
\v 10 Irooma anta Mamiripankawiniki tzimatsi amithori-patha. Ikanta isiya-pitha-witaro pinkatha-ritatsiri Paamaa-riniki aajatzi Katsimaariniki, ithonka ititaka amithori-pathaki, yapirotaka ikamaki. Iriima pasini pinkathari-payi, siyajiitaka anta otzisi-masiki.
\v 11 Ikanta pinkathari-payi apirotan-taintsiri, yayitanakiri iwaritiki, iwaararo pinapirota-chari okaratzi tzimatsiri Paamaa-riniki aajatzi Katsimaariniki. Jaitijiitaji.
\v 12 Tima anta Paamaa-riniki, ari inampitarori Lot itomin-thori Abram. Yaitanakiri aajatzi irirori, ari okaratzi yaitanakiro iwaararo.
\p
\v 13 Iro kantacha tzimatsi aparoni siyanain-chari, ikamantakiri Abram, Heber-iiti, isaikira irirori iwankiri-masiki aparoni atziri paitachari Mamre, Tonkaarisatzi. Yoka Mamre, tzimatsi pasini iririntzi ipaita Escol pasini ipaita Aner. Yaapatyaani-payi inatzii Abram.
\v 14 Ikanta ikimawaki Abram inosikai-takiri itomin-thori, yapatotakiri itomi yawiinta-pirotani impiratani-payi, ikarajiitzi 318 atziri. Iyaatzisita-nakiri pinkathari irojatzi iipatsitiki Dan-iiti.
\v 15 Okanta otsitinitanaki, itsiparyaa-yitakiri iwayiriti Abram, imapokakiri iwayiritari 4 pinkathari-payi. Imatakiri yiitsinampaakiri, ipatzimata-nakiri irojatzi Pitakawiniki katonko Ontyaamairiniki.
\v 16 Tima yaawajiro maaroni awaararontsi yaawitai-tanakari. Yaawajiriri itomin-thori Lot, yaawajiro okaratzi yasitari. Yaawajiro kooya-payi, aajatzi pasini atziri-payi ikaratzi yaitai-tanakiri.
\p
\v 17 Ikanta ipiyajaro Abram, imatakirira yiitsinampaakiri pinkathari Quedorlaomer, aajatzi pasini pinkathari-payi ikaratzi aapatyaa-kariri. Ari ijataki pinkatha-ritatsiri Paamaa-riniki imonthaa-waari otaapiiki omamiri-pathatzi, ipaitai-tziro aajatzi Pinkatha-ryaari.
\v 18 Ikanta Melquisedec pinkatha-ritatsiri Aapatyaawiniki, Impira-tasorintsitaa-riti Pawa Jinoki-satzi, yaanakiro yatantaitari aajatzi imiritaitari. \f + \fr 14.18 \ft owaritintsi = pan\f*
\v 19 Iwithata-waari Abram intasonka-wintai-tantyaariri, ikantawajiri:
\q “Tasonka-winta inkantimi Jinoki-satzi Pawa,
\q Owitsika-kirori inkiti aajatzi kipatsi.
\q
\v 20 Owisiryaawintaari inatzii Jinoki-satzi Pawa,
\q Iri kantakaarori piitsinampaan-takariri owayiritamiri.”
\m Ikanta Abram yaaki kapichiini okaratzi yaapithatan-tawajiri iwayiritaka, ipakiri Melquisedec. Ipoñaa yaminakiro tsika okaratzi awaararontsi yaapithata-wajiriri iwayiritari, ontzimi-rika onkarati 10, aparoni yasitakai-yaari Melquisedec. Ari ikantakirori okaratzi yaapithatan-tawajiri, ontzimi-rika 10, aparoni yasitakai-yaari.
\v 21 Ikanta pinkatha-ritatsiri Paamaa-riniki ikantakiri Abram: “Pimpinari atziri-payi ikaratzi paawairi, payiro awiroka awaararontsi.”
\v 22 Iro kantacha yakanakiri Abram yoka pinkathari, ikantziri: “Tima nokaman-takiri Jinoki-satzi Pawa owitsika-kirori inkiti aajatzi kipatsi,
\v 23 airo naawaitzi kapichiini okaratzi pasitari awiroka, airo naawaitzi aajatzi ompaityaa noosotan-tyaari nokyaa-piintari noitziki. Ari onkantyaa airo pikantanta apaata: ‘Nashaaranta-kaakari Abram.’
\v 24 tikatsi noninti naaka, apatziro nonintziro okaratzi iwayitakari nompiratani-payi. Iriima ikaratzi tsipayita-kanari, yoka Aner, Escol, Mamre, yaayitaki okaratzi inintakiri irirori.”
\c 15
\s Ikantaitziri Abram: “Intzimi pitomi”
\p
\v 1 Ari iñaanatairi Pawa imisiri-kiini Abram, ikantairi: “¡Abram! Airo pipinka-waitziro anta, naakataki kisakowin-tyaamini. Antaroiti onkarati nompina-tajimiri.”
\v 2 Ari yakanaki Abram, ikantanaki: “¡Pawá! Piyotzi awiroka tikatsi notomi. ¿Paitama apantyaa-roni pimpinatina? Tima iriitaki nonampiri Eliezer Ontyaamairini-satzi asitajyaa-roni okaratzi tzimimo-tanari.”
\v 3 Aikiro ikanta-nakitzi Abram: “Ti pininti intzimi nontomi-tyaari, irootaki yasitan-tajyaarori yoka Eliezer nonampiri okaratzi tzimimo-tanari.”
\v 4 Yakanaki Pawa, ikantziri: “Iri piwaiyani awiroka asitajyaa-roni maaroni tzimimo-tzimiri, kaari pasini-satzi asitajyaa-roni.”
\v 5 Ari imisitowa-kiri intakiroini iwanko, ikantziri: “¡Abram! Pamini inkitiki, pithotyiiri piyotiri tsika ikaratzi impokiro. Ari inkantajyaari ishikiti pincharini-tajyaari, tima inkimitajyaari ishikitzi impokiro.”
\v 6 Aripaiti yawintaa-nakari Abram yoka Pawa, irootaki ikimita-kaantaariri itampatzika-siritani.
\p
\v 12 Okanta otsitiniityaa-naki, opokimo-takiri Abram antaroiti iwochokini, maanaki. Ari omapokakiri antaro tsitinikiri anaapaakiri, antaroiti itharowan-tana-karo.
\v 13 Ari iñaanatakiri Pawa, ikantziri: “¡Abram! Ontzimatyii piyotiro nonkantiri, inampita-kyaaro apaata pincharini-tajyaari pasiniki kipatsi, onkarati 400 osarintsi isaiki anta. Ari impira-waitaityaari, oshiki isintsiwin-taitiri yantawai-takai-tiri.
\v 14 Iro kantacha, ari nowasankitaa-kiri naaka ompirawai-tyaarini. Aririka onkaratapaaki, aritaki isitowaji, ontzimi-motairi oshiki iwaararo.
\v 15 Irooma awiroka, tikatsi awishi-motimi-ni, kamiitha pinkamaji pantyasipari-tapaaki, pintsipa-tajyaari picharinii-tini.
\v 16 Aririka osamanitaki apaata, aritaki impiyaji picharini-payi aka, tikira nosamana-kyaaroota iyaaripironka Tonkaarisatzi nampitarori iroñaaka aka.” \f + \fr 15.16 \ft Ikantai-tziri aka “osamanitaki”, aririka isaikaki apaata icharini-payi tsika impira-waitaityaari, awishi oshiki osarintsi isaikawaiti itomi-payi icharini, itomi-payi irirori, icharini-payi irirori, ipoñaa itomi-payi icharini-tanaari irirori.\f*
\c 16
\s Agar aajatzi Ismael
\p
\v 1 Ti onkanti iwaiyan-takairo Sarai oimi Abram. Iro kantacha tzimatsi ompiratani, opaita Agar, Apitantoni-sato onatzii.
\v 2 Okanta Sarai okantakiri oimi: “¡Pikimakí! Kimitaka ti ininta-kayinaro Pawa nowaiyanti. Iro kantacha nonintaki pimaantyaaro ampiratani Agar, piwaiyan-takairo, iriitaki nonkimita-kaantiri nowaiyani inatzii naaka.” Tima onimotakiri Abram okantakiriri iina Sarai.
\v 3 Aakiro Sarai onampiri iroka Apitantoni-sato, opakiri Abram iinantyaaro. Tima tzimaki 10 osarintsi inampitakaro Owintiniki.
\v 4 Ikanta imaantakaro Abram impiratani Agar, imotyaata-kaakiro. Okanta oñaaka omotyaataki Agar, okisaniinta-nakiro Sarai.
\v 5 Iro okantan-takariri Sarai oimi Abram, okantziri: “Awiroka kanta-sitakaro okisaniintan-tanari Agar. Naakawitaka opakimirori piinantyaaro, okanta oñaaka omotyaataki, ari onintzi anaakotina iroopiroti. Iro kantacha iri Pawa yotzirori ipaita-rika kanta-sita-karori naaka, aama awiroka-rika.”
\v 6 Ikantzi Abram: “¡Kimakí! Tima pimpiratani onatzii iroka kooya, awiroka yotironi tsika-rika pinkantiro.” Iroora owasankitaan-takarori ompiratani, irojatzi osiyantakari Agar.
\p
\v 7 Iro kantacha iñaakiro Imaninkariti Pawa otzisi-masiki, osaiki-motakiro nijaatinka awotsiki jatachari Tantotsiwiniki.
\v 8 Isampitakiro Agar, ikantziro: “¿Tsikama pikinapaakika? ¿Tsika pijatika?” Ari akanakiri iroori, okantanakiri: “Nosiya-pithatyaaro Sarai ompiratanari.”
\v 9 Ikantanakiro Imaninkariti Pawa: “¡Agar! Pimpiyi owankoki ompiratamiri, pantiniro onkarati ompiratyaamiri.”
\v 10 Aikiro ikantana-kitziiro Imaninkariti Pawa:
\q Ari noshikyaa-pirotajiri piwaiyani,
\q tikatsi yomitairini tsika inkarati tzimatsini, ishiki-pirotaji.
\q
\v 11 Ari motyaatakimi iroñaaka, intzimi aparoni pitomi,
\q Iri pimpaitiri “Ikimi Pawa,”
\q tima ikimakimi Pawa pikimaatsi-waitaka.
\q
\v 12 Inkimityaari pitomi katsimari ikyaakoitari, masirinka inkantyaa.
\q Imaimanitajiri atziri-payi, ari inkimita-jyaari atziri-payi imaimanitairi irirori.
\q Oisokiro iwajiro inampi, onkanta-wityaa airo onimotziri ishininka-payi.
\m
\v 13 Ari okinkitha-waita-kaakiri Agar yoka Pawa, iro ipaitai-tantarori: “Pawa Ñaantsi,” tima onkanta-nakitzii iroori: “Iñaana Pawa, ainirotatsi nañai.”
\v 14 Irootaki ipaitan-taita-karori iroka nijaatinka: “Inijaati Añaanita-tsiri Ñaakinari.” Tima iroka nijaatinka osaiki niyaanki-thaki awotsi jatachari Tasorinchaariniki irojatzi anta Sharakawiniki.
\p
\v 15 Okanta owaiyan-takiri itomi Abram, ipaitakiri Ismael. (Tima ari ikantziri iñaaniki iriroriiti “Ikimi Pawa.”)
\v 16 Tzimaki Abram okaratzi 86 isarintsiti, arira itzimakiri Ismael.
\c 17
\s Itomisitaanitaita ari iiñakaitzirori tzimatsi ikasiyakaawakaitari
\p
\v 1 Ari tzimaki Abram okaratzi 99 isarintsiti, ari iñaakajari Pawa, ikantairi: “Pisaiki-motina kamiitha. Airo otzimawaitzi kaaripirori pantzimo-tinari, tima naakataki Pawa Sintsi-pirori.
\v 2 Aritaki ontzimaki ankasiyakaa-wakaiyaari. Tima aritaki nomapiro-takiro noshikyaa-jimiri pincharini-tajyaari.”
\v 3 Ari ityiirowa-naka Abram, oiyootanaka kipatsiki. Aikiro iñaanata-tziiri Pawa, ikantziri:
\v 4 “Iroka nokasiyakai-miri. Awiroka incharinitaiyaa oshiki atziri-payi inkarati nasiyitachaniri ishininka-tawakaiyaa tsikari-payi, onkimiwai-taiyaaro awirokami iriri.
\v 5 Iroñaaka pimpaitaiyaa “Abraham”, tima irootaki owaitakaan-taimini “Iriri Oshiki-tatsiri”, airo ipaitai-tajimi “Apá Jinoki-satzi”.
\v 6 Oshiki inkarataji pincharini-tajyaari, tzimatsi matacha-ni impinkathariti, inasiyi-taiyaaro impiyotaiyaa inkarati ishininka-tawakaiyaa.
\v 7 Iroka nonkasiyakai-miri awiroka, irojatzi nonkasiya-kaiyaariri inkarati pincharini-tajyaari apaata. Naaka-tapiintaki Piwawanitaiyaa, naakatzitaka Iwawanitaiyaari inkarati pincharini-tajyaari.
\v 8 Nompaimiro maaroni Owintini tsika pisaikaki iroñaaka, ari pinampi-taiyaaro. Awirokataki asitajyaa-roni, irojatzi yasitajyaari inkarati pincharini-tajyaari. Irasi iwatyiiro yasitajyaaro, naakataki Iwawanitajyaa.”
\p
\v 9 Aikiro iñaawai-tatzii Pawa ikantziri Abraham: “Pimatiro akasiyakaa-wakaa-kari, imatzitajyaaro aajatzi inkarati pincharini-tajyaari.
\v 10 Irojatzitaka akasiyakaa-wakaa-kari, ontzimatyii imatairo inkarati pincharini-tajyaari. Tima maaroni siramparipayi intomisi-taani-tajyaa.
\v 11 Pintoyi-tajiro opatzi-misina pisirampari-tantari. Irootaki iyotantai-tyaari tzimatsi akasiyakaa-wakaari arokaiti.
\v 12 Iroñaaka itanakyaaro intomisitaanitajyaa piinchaa-nikiti tzimako-taintsiri 8 kitaitiri itzimaki. Imataitiri aajatzi owaiyaniiti pitzika-tani owakira tzimayi-tatsiri, impoña pimatakiri pitzika-tani owakira pamananta-yitziri kaari pishininkatyaa.
\v 13 Ontzimatyii intomisi-taanii-tiri apitiroiti: iinchaa-niti pitzika-tani, iinchaa-niti aajatzi pamanan-tani. Irootaki iñaitan-tyaarori piwathaki okaratzi akasiyakaa-wakaa-kari. Asi owaitaa-tyiiro iroka.
\v 14 Iriima ikaratzi kaari totamisi-taani-tacha-niri, ontzimatyii imisitowai-tiri airo pitsipa-taari pinampiki, okantakaan-tziro ti imatiro akasiyakaa-wakaa-kari.”
\p
\v 15 Ikantana-kiri Pawa aajatzi Abraham: “Iroñaaka ompaitaiyaa piina Sara, tima iro ompaitan-tajyaari iroñaaka “Irisinto Pinkathari”, airo opaitaja Sarai.
\v 16 Antaroiti nontasonka-wintiro, ari owaiyantaji iroori, intzimaji pitomi. Omaapiro nontasonka-wintairo. Oshiki inkarataji owaiyani, tzimatsi pinkatha-ritatsi-ni. Tima oshiki-piro inkantajyaa osarintajyaari inasitajyaaro impiyotajyaa ikaratzi ishininkatawakaajyaa, onkimiwai-tajyaaro iroomi inirontajii-tyaa.”
\v 17 Tyiirowa-naka Abraham, oiyootanaka kipatsiki, isironta-sirita ikantzi: “¿Kantatsima iwaiyan-takaanti antyasipari tzimaintsiri 100 isarintsiti? ¿Arima onkantaki aajatzi owaiyantaji Sara antyasiparotaki otzimaki 90 osarintsiti?”
\p
\v 19 Ikantzi Pawa: “Nokanta-tziimi naaka ari owaiyantaki piina Sara intzimi pitomi, iriitaki pimpaitiri Isaac. Iriitaki mapirotai-roniri akasiyakaa-wakaari, airo nowashaan-takaa-jiri inkarati incharini-tajyaari irirori.
\p
\v 22 Ikanta ithonkana-kiro Pawa ikinkitha-waitakaa-kiri Abraham, ari ipyaa-pitha-tanaari.
\c 18
\s Yapiitakiro Pawa ikantziri Abram: “Ari intzimaki pitomi”
\p
\v 1 Ikanta apaata, isaikawaitzi Abraham ikyaapiintaitzi iwankothaantiki tampatzika-paiti ooryaatsiri, iñaakaajari Pawa anta inchato-masiki ipaitai-tziri Yiinkantomasi. \f + \fr 18.1 \ft inchato-masi = encinar\f*
\v 2 Ikanta yaminaki Abraham iñaatzii mawa atziri. Sintsiini isiyanaka imonthaa-wakari, ityiirowa-sitawakari, yoiyotanaka kipatsiki.
\v 3 Ikantawa-kiri: “¡Nowinkatharití! Apaata pawishi,
\v 4 namawakimi kapichiini nijaa pinkiwa-kiitzityaari, pisaikimai-tyaa ontsimankira inchatosi pimakoryaa-waitanaki.
\v 5 Tima naakataki pimpira-tani pariitakari iwankoki. Apaata naminawaki piwapaakyaari inkini pisintsiti pawisanaki.” Ikantajiitzi irirori: “Ariwí, kamiithataki.” \f + \fr 18.5 \ft piwapaakyaari = pan\f*
\v 6 Kyaanaki Abraham iwankothaantiki, ikantapaa-kiro iina: “¡Kooyá! Sintsiini pinkantyaa pamini pankirin-tsipani, pijaikitaki onkarati mawa piwan-tapiintarori, piwitsiki ayaari pintasi-yitakiro.” \f + \fr 18.6 \ft Kantako-tachari aka “pijaikiti piwan-tapiintarori” irotaki osiyarori iwantai-tarori pairani trigo-pani okaratzi otinatzi 7 kilo. Tima mawa ijaikiitaki, tzimataiki okaratzi 20 kilo trigo-pani.\f*
\v 7 Isiyapainta Abraham isaiki ipira-payi, yamaki awankiri vaca, watha-tatsiri. Ipakiri inampiri, iriitaki oowosantirini sintsiini iyaari.
\v 8 Tira apatziro awankari vaca yamaki Abraham, yamitaka-niri aajatzi iyaaki othomi vaca. Iwakotaki-niri otsimankakira pankirintsi tsika isaikajiitaki ariitariri, ari iwajiitakani.
\p
\v 9 Ikanta ithonkakiro iwajiitakani, yokaiti ariitzinkari isampitakiri Abraham, ikantziri: “¿Tsikama piina Sara?” Ikantzi Abraham: “Osaiki inthompointa.”
\v 10 Ikantzi ariitzinkari: “Aririka nompiyaji pasini osarintsi noñaapajiro Sara tzimaki otomi.” Kimisantaki Sara ikinkitha-waijiitzi Abraham, osaikaki antaki-ronta ikyaapiintaitzira owankothaantiki, itaapii-takara oimi.
\v 11 Antyasipari-jiitaki apitiroiti Abraham aajatzi Sara. Karatapaaki oñaawaita okooya-tantari.
\v 12 Irootaki kaari amawitan-tanakaro osirontyaa, okanta-siri-tanaki: “Tima antyasiparo-takina naaka, aajatzi ikimitakari noimi. ¿Arima onkantaki nowaiyantaji?”
\v 13 Isampitana-kiri Pawa yoka Abraham, ikantziri: “¿Paitama osirontantari Sara? ¿Tima onkimisanti ari owaiyantaji okantawitaka antyasiparo-witaka?
\v 14 ¿Tzimatsima pomirintsi-tzimo-tyaari-ni Pawa? Aririka nompiyaki pasini osarintsi nariityaami, ari noñaapajiro Sara tzimaki otomi.”
\v 15 Okanta okimawaki Sara, antaroiti otharowa-naki, okowawi-tanaka omaniro ikantai-takiri, okantanaki: “Ti nosirontyaa.” Ari ikantana-kiro irirori: “Noyotaki naaka pisirontaka.”
\p
\v 33 Ikanta ithonkakiro Pawa ikinkitha-waitakairi Abraham, jataji. Piyaja irirori Abraham iwankothaantiki.
\c 19
\p
\v 1 Aritaki tsitini-tzimataki, ariijiitakani Paamaariniki apiti maninkari. Isaikaminthaitzi Lot okyaapiintzi awotsi anta nampitsiki, tsika ipiyo-tapiinta-jiita atziri-payi. Ikanta iñaawakiri, isiyanaka imonthaa-wakari, ityiirowa-sitawakari, yoiyootanaka kipatsiki, ipinkatha-tawakiri.
\v 2 Ikantawa-kiri: “¡Pinkatharí! Thami nowanko-thaantiki nonintzi pimai-motanakina. Iroka nijaa pinkiwa-kiitzityaa. Onkitaiti-tamanairika pawishi.” Ikantajiitzi iriroriiti: “Aritaki, nomayi aka.”
\v 3 Aikiro isintsi-tatzii Lot, irojatzi ikowantana-kari ariitzinkari iyaatana-kiri iwankoki. Inkotsi-takaan-taki oshiki owaritintsi, aajatzi yatantyaariri, yakyoo-jiitakirini ariitzinkari. \f + \fr 19.3 \ft yatantyaariri = pan kaari siñatsi-niri\f*
\v 4 Tikira imaajiitiniita, ipokajii-tapaaki Paamaarini-satzi, ishonkapaa-kiro pankotsi isaikajiitakira, oshiki awankariiti itsipatakari antari-konapayi, maaroni.
\v 5 Ikaimapaa-kiri Lot, ikantziri: “¿Tsikama isaikika ariitapain-chari otsitiniityaaki piwankoki? Pimisitowiri, nokowatzii nomaimanitiri.”
\v 6 Ari isitowana-kiri Lot ikinkitha-waitakairi atziri-payi, yasitako-piro-takiri ariitzinkari.
\v 7 Ikantziri: “¡Noyomparí! Paamaiyaa pantziro = kari kaaripirori.
\v 8 Tzimatsi apiti nosinto tikira oñiiriita sirampari. Pikowi-rika aritaki nomisitowa-kimiro, irootaki pimaimaniti pantiro pinintziri awiroka. Ti noninti pimaimanitiri ariitanari nowankoki, nokaimakaan-tani inatzii.”
\v 9 Kisajii-tanaka Paamajaa-risatzi ikimawakiri ikantaki Lot. Ikantawakaa-jiitanaka: “Paminiri yoka ayompari, owakira yariita irirori, ikowapaaki impira-tantapaa-kyaa.” Ikantajii-tanakiri aajatzi: “Pintainki, awirokataki nomapiroti nompasa-waitimi.” Ari itachaanka-nakiri Lot. Ipokajii-tapaaki okaakiini iwankoki, inintzi itanto-ryiiro yasitan-tarori iwanko.
\v 10 Ari yakotanaki ariitzinkari, yakatha-tajiri Lot iminkyaa-jiri iwankoki. Yasitana-kiro.
\v 11 Ithonka ikamaraakitanaki awankari-payi aajatzi antari-konapayi. Ari yamina-mina-witaaro asitakoro pankotsi isitowan-taiyaarimi, aasijii-takarini imakori.
\p
\v 12 Iñaawai-tanaki ariitzinkari, ikantziri Lot: “¿Tzimatsima pasini pishininka aka? Paanakiri pitomi-payi, pisinto-payi, aajatzi pitziniri-payi. Paanakiri aajatzi pikarajiitzi pisaiki aka nampitsiki
\v 13 Tima napirotatyiiro iroka nampitsi. Okimiwai-takaro onkaima-kaima-tatyiimi iyaaripironka atziri-payi nampitarori aka. Irotaki ityaankan-takanari Pawa napirotiro.”
\v 14 Ari ijatanaki Lot iñiiri itziniri-payi okasiyari irisinto-payi oimintyaari, ikantapaa-kiri: “Pisitowi nampitsiki, yapirotatyiiro Pawa.” Titzimaita inkimisanta-jiiti itziniri-payi Lot, isiyakaantzi ikantawaisita.
\p
\v 15 Okanta okitaiti-tzimataki, yapiitana-jiro maninkari, ikantziri Lot: “¡sintsiini pinkantyaa! Tirika pinintzi pinkami iwasankitai-tiro iroka nampitsi, pisiyakairo piina aajatzi apiti pisinto.”
\v 16 Niitsikiroini ikanta Lot ti intharokyaati, akotanaki maninkari-payi yakatha-wako-tanakiri, tima itakoki iwiri Pawa yoka Lot. Ari ikimitana-kirori iina aajatzi irisinto-payi. Yookakiro intakironta nampitsi, awisako-tantajyaari.
\p
\v 17 Aritaki saikapaaki Lot intakiroini nampitsiki, ari yapiitana-jiri maninkari, ikantziri: “Pisiyi. Apatziro piwanakiro pijati tonkaariki, airo pisaika-waitanaki niyaanki-thaki awotsi, airo paminawaitzi aajatzi pitaapiiki, pawisako-tajiita.”
\v 18 Ari yakanaki Lot, ikantana-kiri: “Airo okantzi nowinkathariti.
\v 19 Oshiki kamiithari pantzimo-takinari, antaro pinisironka-takana piwawisaako-tajana. Kimitaka airo nomatziro nosiyi tonkaariki, aritaki nonkamaki ariitawa-kyaana yapiroi-tantyaarori nampitsi.
\v 20 Tzimatsi aka okaakiini, yanini nampitsi. Ari nosiyiri anta. Pisinitina nojati airo nokamanta. Tima yanini onatzii nampitsi.”
\v 21 Ari ikantzi maninkari: “Nokimakimi, aritaki nomatakiro pikowako-takinari. Airo napirotziro iyaaniini nampitsi.
\v 22 Pijatana-kiita iroñaaka. Airo napirotzitaro nampitsi tikiramintha pariityaata tsika pisiritakaro.” Irootaki ipaitan-taitarori anta Nampi-chaaniki.
\v 23 Ikanta okitaiti-tamanaki, ariitaka Lot anta Nampi-chaaniki.
\p
\v 24 Iwaryaaki Pawa paamari kitiri-moito okantapaaka anta Paamaariniki aajatzi Katsimaariniki.
\v 25 Yapirotakiri saikantarori nampitsi, imatakiro maaroni shookayi-tatsiri anta otaapiki.
\v 26 Pokawitacha iina Lot, oyaatakiri oimi, ari aminapaintzi otaapiiki, opyaanakaro tziwithantha.
\p
\v 27 Ikanta okitaityaa-manaji, ananinka-manaka Abraham anta ikinkitha-waitakaa-kiri chapinki Pawa.
\v 28 Yaminapaaki antó otaapiki osaiki nampitsi Paamaarini, aajatzi Katsimaarini, iñaatziiro okachaa-rinkataki, okimiwai-takaro okachaatzi pomitaantsi.
\v 29 Imatakiro Pawa yapirotziro nampitsi inampiwitaro Lot. Titzimaita ipyaakotari Pawa yoka Abraham, iwawisaako-tajiri itominthori Lot yapirotajyaami irirori.
\c 20
\c 21
\s Itzimantakari Isaac
\p
\v 1 Tima osiriki iwiro Pawa iroka Sara, mataka ikasiyakaa-karori.
\v 2 Motyaataki, monkarataka ikantaki-rori tsika-paiti intzimi. Owaiyan-takiri otomi okantawitaka antyasipari-witaka Abraham.
\v 3 Imatakiro Abraham ipaitakiri itomi Isaac.
\v 4 Ikanta imaakotapaaki 8 kitaitiri, yaanakiri itomisi-taani-tziri, tima irootaki ikantaki-riri Pawa.
\v 5 Aritaki tzimaki Abraham okaratzi 100 isarintsiti itziman-takari Isaac.
\c 22
\s Iiñaantaitari Abram impomitirimi itomi
\p
\v 1 Okanta osamanitaki, inintaki Pawa iñiiro yawintaa-sirinka Abraham. Ikaimakiri ikantziri: “¡Abraham! Ari yakanaki irirori, ikantzi: “Ipaitaka, aka nosaiki.”
\v 2 Ikantzi Pawa: “Pijati Pawaitoniki, paanakiri pitakopiro-tani pitomi. Nonintzi pimpomi-tinari onkatziyiin-kati ikachaa-rinka anta otzisiki tsika nookotimiro. Pinkimi-takaan-tiri iriimi atsipi-tako-wintyaa-mini pikaaripirotaki”
\v 3 Ikanta okitaiti-tamanaji ipiriin-tamanaka Abraham, iwitsika-kiri imorani. Iriitaki intsipa-tanakyaa apiti impira-tani, itomi Isaac. Yaanaki itsima impomitan-tyaariri. Jataki tsika yookotaki-niri Pawa. \f + \fr 22.3 \ft imorani = asno\f*
\v 4 Ari yaniitaki okaratzi mawa kitaitiri, yamina-kotapaa-kiro antó tsika yariityaa.
\v 5 Ikantakiri impira-tani: “Ari pisaikawaki aka paminiri mora. Nojatawaki naaka nontsipa-tanakyaari notomi. Aririka nomatakiro nompinkathatiri Pawa, ari nompiyajiri.” \f + \fr 22.5 \ft mora = asno\f*
\v 6 Yaakiro Abraham tsitsi impomitan-tyaariri, yanatakaa-nakiri itomi. Yaanakiro irirori paamari, aajatzi kotsiro. Jaitijiitanakini apitiroiti.
\v 7 Tikira osamaniti isampitakiri Isaac iriri, ikantziri: “Apaa.” Ari yakanaki Abraham, ikantzi: “Ipaita pinintziri notomí.” Ikantzi Isaac: “Tzimatsi tsitsi, paamari, ¿tsikama ayika apira ampomitiri?” \f + \fr 22.7-8 \ft apira = oisha\f*
\v 8 Ikantzi asitariri: “¡Notomí! Iyotzi Pawa tsika yayiri ipira ampomitiri.” Aikiro ijajiitatziini.
\p
\v 9 Ikanta yariitapaaka tsika yookotaki-niri Pawa, iwitsiki ipomi-pirini-minto Abraham, ipiwirika-kiro itsima. Yaakiri itomi yoosotakiri, inaryaakiri pomipirini-minto-tsiki ipiwirika-kiro itsima.
\v 10 Iro itzinaa-witanakaro kotsiraaniki isataantyaarimi itomi,
\v 11 ikaima-kotakiri imaninkariti Pawa, ikantziri: “¡Abraham! ¡Abraham!” Akanaki irirori ikantzi: “Ipaitaka, aka nosaiki.”
\v 12 Ikantzi maninkari: “Airo pisatairi iintsi, noyotakimi oshiki pipinkatha-tziri Pawa, tima ti pinthañaa-pitha-tyaari papintziti pitomi.”
\v 13 Ari yaminanaki Abraham, iñaatziiri ipiraitari yayiintaka ichiiki incha-maisiki. Yaakitziri, iriitaki impoyii-takariri itomi, kachaaryiinka ikantaka ipomitakiri. \f + \fr 22.13 \ft piratsi = carnero\f*
\v 14 Irootaki ipaitan-tanakarori Abraham irontá otzisi: “Ipantzi Pawa.” Arira ikantapiin-taitanaki: “Impan-tapiintaiti kowityii-motairi itzisiti Pawa.”
\p
\v 15 Ari yapiitakiro imaninkariti Pawa isaikakira inkitiki ikaima-kotajiri Abraham,
\v 16 ikantziri: “¡Abraham! Okantakaan-tziro ti pinthañiiyaari papintziti pitomi, naaka pinkima-jaanti nopaantiki iroñaaka. Iroka nokantzi:
\v 17 ‘Omapiro nontasonka-wintimi Naaka. Naaka shikyaa-jirini pincharinita-jyaari inkimitajyaari ishikitzi impokiro, inkimitajyaaro oshikitzi impaniki nijaathapyaaki. Iriitaki iitsinampaa-jiri-niri iisaniin-tani.
\v 18 Iriitaki kantakaa-jyaaroni picharini-payi intasonka-wintantai-tyaariri maaroni nasiyitacha-niri ishininka-tawakaiyaa kipatsiki. Okamintha pikimisan-tajiro awiroka nokantzimiri.’ ”
\c 23
\s Okamantakari Sara
\p
\v 1 Okaratzi 127 osarintsi añaaki Sara.
\v 2 Ari okamajiri iroori anta ipaitai-tziro “4 Asitaro Inampitsiti”, irojatzi ipaitai-tziri “Aripiro-taarini” saikatsiri anta Owintiniki. Antaroiti iraako-waitakaro Abraham okamajira Sara.
\c 24
\s Yaminaki Abram iinantyaari Isaac
\p
\v 1 Ari mapirotaka antyasiparitaki Abraham, oshiki itasonka-wintakiri Pawa.
\v 2 Ikaimakiri antaripiro-taintsiri impira-tani, amininiriri okaratzi tzimimo-tziriri. Ikantakiri: “Pairika-chokitina”. \f + \fr 24.2 \ft Kantako-tachari aka “Pairika-chokitina”, irootaki yamitari pairani ishininka-payi Abraham, yairika-choki-tawakaajiita onkini iyotaiti omaapiro imonkaratiro okaratzi ikantawakaari. Irootaki yairika-chokitan-tariri ishininka inkini impinkathatiri, airo yamatawi-tziri. Ti isinitiri yairika-chokitiri pasini-satzi kaari iñaapiintzi irirori.\f*
\v 3 Pinkantapirotina, pimpairyiiri Pawa Iwawani-taitari inkitiki aajatzi kipatsiki, airo pisinitanari notomi iinantyaaro Owintini-sato saikatsiri aka.
\v 4 Ontzimatyii pijati nonampii-tiki, pamininiri noshininka naaka iinantyaari.”
\v 5 Ari yakanakiri impira-tani, ikantziri: “Airorika onintzi ompoki mainaro, ¿tsikama nonkantyaaka? ¿Naanakirima pitomi pinampii-tiki pipoñaaka pairani?”
\v 6 Ikantzi Abraham: “Airo, okantzi payinari notomi anta.
\v 7 Tima Pawa, Iwawanitari inkiti-satzi, amajanari pairani iipatsitiki asitanari, iipatsitiki aajatzi nocharini. Ikantakina pairani: ‘Ari nompajiri iroka kipatsi inkarati pincharini-tajyaari.’ Tima irootaki ikasiyakaa-kinari, aritaki intyaan-takimi imaninkariti, tsipatyaa-miniri pamantyaari kooya iinantyaari notomi.
\v 8 Airorika onintzi oyaatimi kooya, pimonkara-tzimaitakaro nompira-takamiri naaka. Titzimaita noninti payinari notomi anta.”
\v 9 Imatakiro impira-tani, yairika-chokitakiri Abraham, ikantaki: “¡Omaapiro nowinkatharití! Airo namatawi-tzimi, aritaki nantakiro okaratzi pikantaki-nari.”
\p
\v 10 Ikoyaana-kiro tzimimo-tziriri ompiratariri, irootaki impasitan-tyaari. Yaanaki 10 ipira ikyaakoi-tari, jataki inampitsitiki Nacor ipaitai-tziro Osampanaaki anta Tonkariniki. \f + \fr 24.10 \ft ikyaakoi-tari = camello\f*
\v 11 Ikanta yarii-tzimataka nampitsiki, imakoryaa-kaapaa-kiri ipira-payi osaiki nijaatinka. Aritaki tsitiniityaaki, irootaintsi intityaa ooryaatsiri opokapiin-tzira kooya-payi ayi nijaa. \f + \fr 24.11 \ft ipira-payi = camellos\f*
\v 12 Amanapaaki, ikantzi: “Pawa, Iwawani ompiratanari Abraham, awiroka kantakai-yaaro-niri omatantyaari nonintziri, pinisironka-tiri ompiratanari.
\v 13 Ari nosaikawaki aka ikaapiin-taitzi, tsika opokayitzi awankaropayi ayi nijaa.
\v 14 Awiroka kantakai-yaaro-niri aririka nonkantakiro aparoni mainaro: ‘Pisinitinaro piyowitziti nirawakiita nijaa.’ Onkantanaki iroori: ‘Pirawaiti. Kantatsi nompiri nijaa ikyaakoi-tari-payi.’ Irootaki mainaro pikowakaa-kiriri pimpira-tani Isaac. Ari noyotiri pitakotari ompiratanari.” \f + \fr 24.14 \ft ikyaakoi-tari-payi = camellos\f*
\p
\v 15 Tikira ithonkiroota yamani, pokapaaki aparoni mainaro anatakiro oyowitziti oshimpaki. Irootaki Rebeca irisinto Betuel. Tima yoka Betuel iriitaki otomi Milca iwaiyan-takaa-kirori Nacor iririntzi Abraham.
\v 16 Kamiithaanto onatzi Rebeca, titzimaita oyotiri sirampari. Oirinkapaaka nijaatinkaki, okaapaaki nijaa, iro ompiyana-kimi.
\v 17 Ari isiyasi-tawakaro ompirataari, ikantapaa-kiro: “Pimpina kapichiini nijaa payiri piyowitzitiki nirawa-kiita.”
\v 18 Okantzi iroori: “Pirawaiti nowinkatharití.” Sintsini owayiitana-kiro oyowitziti, oitakiri nijaa airika-kotaki-niri.
\v 19 Ithonkakiro iraki nijaa ompirataari, okantana-kiri Rebeca: ‘¡Jiwari! Naawaki pasini nijaa nompiriri ikyaakoi-tari-payi, irojatzi irantakyaa maaroni irirori.” \f + \fr 24.19 \ft ikyaakoi-tari-payi = camello\f*
\v 20 Intsipayini osiyapainta okai nijaa osakiro yirapiintzi piratsi, oshiki opiyapiyataka, ojaikitaki-niri irajiititiri ikyaakoi-tari-payi. \f + \fr 24.20 \ft ikyaakoi-tari-payi = camellos\f*
\v 21 Ari yaminamintha-takiro ompirataari tikatsi inkantiro, tima ikowatzii iyoti iriirika Pawa kantakaa-rori omatantakari iñaakiri.
\v 22 Ikanta thonkaka irajiitaki ipira, inosikana-kiri iwitsikai-tziri ooro, pinapiro-tachari. Ithatakiniro okirimasiki. Ipakiro apiti omatyaari akoki, pinapiro-tachari aajatzi. \f + \fr 24.22 \ft Kantako-tachari aka “pinapiro-tachari,” irootaki ikantai-tziri pairani “kashitani siclo”. Irijatzi ikantai-tajiri iroñaaka ikaratzi itinatzi 6 gramo. Kantako-tachari aka “pinapiro-tachari aajatzi,” irootaki ikantai-tziri pairani “10 siclo.” Irijatzi ikantai-tajiri iroñaaka ikaratzi itinatzi 100 gramo.\f*
\v 23 Ikantana-kiro: “Pinkantina, ¿Ipaitama asitamiri? ¿Antitachama iwanko nomayi-motimi nontsipa-tyaari nokarajiitaki?”
\v 24 Okantanaki iroori: “Naakataki irisinto Betuel, owaiyan-tani Milca irisinto Nacor.
\v 25 Tzimatsi tsika pimaajiiti, tzimatsi aajatzi oshiki iyaari pipira-payi.”
\v 26 Ari ityiirowa-naka ompirataari, ipinkatha-tanakiri Pawa.
\v 27 Ikantanaki: “Kimosiri-wintaari pinatzi Pawa, Iwawani ompiratanari Abraham, ti pamatawi-tiri pinisironka-tani ompiratanari. Awiroka amakinari aka noñaantaka-rori iwanko ishininka-thori.”
\v 28 Ti osaikanaki Rebeca, osiya-piro-tanakityaa owankoki osaiki oniro, okamantapaa-kiro.
\p
\v 29 Tzimatsi oyaariri Rebeca ipaita Labán, iriitaki siyanainchari ikaapiin-taitzira nijaa iñiiri atziri.
\v 30 Tima iñaawakiri othataniki okirimasiki aajatzi omarintsi iwitsikai-tziri ooro omayitakari iritsiro akoki, ikimawakiro aajatzi okamantan-tapaa-ki ikantaki-rori ompirataari. Ikanta yariitapaa-kari Labán impira-tani Abraham isaikakaakiri ipira-payi ikaapiin-taitzira.
\v 31 Ikantapaa-kiri: “Pimpoki itasonka-wintani Pawá. ¿Ipaitama pisaikantari intyaatsikaini? Tzimatsi tsika pimaapaaki, tzimatsi aajatzi tsika piwapaakiri pipira-payi.”
\p
\v 32 Ari ijatanaki ompirataari anta pankotsiki. Iwayiitaarantawakiri Labán ipira-payi ompirataari, ipakiri iyaari. Ipoñaa yamaitaki-niri nijaa ariitzinka-ripayi inkiwa-kijiityaari.
\v 33 Ikanta ipaitawa-kiri iwapaakyaari, ikantanaki impira-tani Abraham: “Airo nowitzita airorika nokaman-tzimiro nokowiri.” Ikantanaki Labán: “Intsityaa pimatiro.”
\v 34 Ikantzi ompirataari: “Naakataki impira-tani Abraham.
\v 35 Antaroiti itasonka-wintakiri Pawa ompiratanari, oshiki yashaaran-takaa-kari, tzimatsi ipira-payi, iiriikiti, ooro, ikyaakoi-tari-payi, tzimatsi oshiki yatziriti impiratari, tzimatsi aajatzi oshiki kooya-payi. \f + \fr 24.35 \ft ipira-payi = yoishati, ivaca-ti; ikyaakoi-tari-payi = camellos, asnos\f*
\v 36 Ari okimitzi-takari Sara okantawitaka antaro-konataki, owaiyantaji otomi. Iriitaki yasitakaa-jyaari ompiratanari okaratzi tzimimo-tziriri.
\v 37 Tima inintatzii ompirataka-nari nomonkara-piro-tiniri, ikantaki-nari: ‘Airo pisinitanari notomi iinantyaaro Owintini-sato saikatsiri aka.
\v 38 Apatziro pijatasitiri ishininka-thori asitanari, pamininiri notomi awankaro noshininka-payi naaka. Tima irootaki kamiitha-tatsiri iinantyaaro.’
\v 39 Nokantanaki naaka: ‘¡Nowinkatharití! Aamaasityaa airo onintzi oyaatina mainaro. ¿Tsika nonkantyaaka?’
\v 40 Ikantana-kina irirori: ‘Tima kamiitha nokantzimo-takari Pawa, aritaki intyaan-takimi imaninkariti intsipa-tyaami pijati, ari omatakyaa okaratzi nokantaki-miri. Aritaki pamaki kooya iinantyaari notomi, ishininka-thori asitanari.
\v 41 Airorika inintzi noshininka-thori impimiro irisinto, pimonkara-maitakaro awiroka nompira-takamiri’.
\v 42 Ikanta nariitaka ikaapiin-taitzi, namanakiri Pawa Iwawani ompiratanari, nokantziri: ‘Omaapiro-rika pinisironkatana pimatakainaro nonintziri aka.
\v 43 Tima saikakina ikaapiin-taitzi, nonintzi pimatakainaro iroka mainaro pokaintsiri ayi nijaa, aririka nonkantawa-kiro: “Pimpina kapichiini nijaa piyowitzitiki, nirawakiita”,
\v 44 aririka akanakina, onkantina: “Pirawaki, ari naaki pasini nompiriri pipira-payi irawakiri irirori”, irootaki iroka kooya ikowakaa-kiriri Pawa itomi ompiratanari.’
\v 45 Tikira nonthonkiroota namani, noñaawakiro opokaki Rebeca anatakiro oyowitziti oshimpaki. Oirinkapaaka nijaatinkaki, okaapaaki. Ari nokantziro: ‘Pimpina pinijaati nirawakiita.’
\v 46 Sintsiini owayiitana-kiro oyowitziti, okantana-kina: ‘Pirawaki, aritaki naaki pasini irawakiri aajatzi pipira-payi.’ Opakina nijaa nirawakiri, opitakari aajatzi nopira-payi. \f + \fr 24.46 \ft pipira-payi, nopira-payi = camellos\f*
\v 47 Ari nosampi-tanakiro, nokantziro: ‘¿Ipaitaka asitamiri?’ Okantzi iroori: ‘Naakataki irisinto Betuel itomi Nacor owaiyani Milca.’ Ari nokyaan-takaa-karo thatanintsi okirimasiki, nomatan-takaro akoki omarintsi-payi.
\v 48 Ari notyiirowa-nakari nopinkatha-tanakiri Pawa, nopanthaa-wintanakiri Iwawani ompiratanari Abraham, iriitaki amakinari nariitan-takari iwankoki ishininka-thori, namininiri iina itomi.
\v 49 Nonintzi pinkantina kamiitharika inintziri ompiratanari, tirika onimotimi pinkantina noyotan-tyaari ompaityaa nantiri.”
\v 50 Ikanta Labán aajatzi iriri Betuel, ikantanaki: “Iriitaki Pawa kantakaa-rori, tikatsi nonkanti naaka.
\v 51 Jiiroka Rebeca, paanakiro. Irootaki iinantyaari itomi ompiratamiri, irootaki inintakiri Pawa.”
\v 52 Ikanta ikimawaki impira-tani Abraham, oiyootanaka kipatsiki ityiirowa-naka ipinkatha-tanakiri Pawa.
\v 53 Imisitowana-kiro yamayitakiri iwitsikai-tziri ooro, kiriiki, kithaarin-tsipayi. Ipakiro maaroni Rebeca. Ipasitakari oyaariri aajatzi oniro.
\v 54 Owaajiitaka iroñaaka ompirataari, irawaijiitaki itsipatari oyaataki-riri. Maajiitaki. Okanta okitaiti-tamanaki, ipiriin-tamanaja, ikantanaji ompirataari: “¡Jiwarí! Irootaintsi nompiyaji iwankoki ompiratanari.”
\v 55 Titzimaita inintzi iyaariri Rebeca aajatzi iniro, okantanaki: “Apaata ojatzita niintsiti, nonintatzii omaanaji onkarati 10 kitaitiri. Irojatzi oyaatan-tanakyaamiri.”
\v 56 Ikantanaki ompirataari: “Airo pisamani-takaana, iriitaki Pawa kantakaa-karo nariitan-takari aka. Ontzimatyii nompiyi iwankoki ompiratanari.”
\v 57 Ikantajii-tanaki irirori: “Thami ankaimiro iroori, ankimiro tsika okantzi.”
\v 58 Ikaimai-takiro Rebeca, ari isampitai-takiro, ikantai-tziro: “¿Pinintzima piyaatana-kiri ompirataari?” Akanaki iroori, okantzi: “Jii, nonintzi noyaatana-kiri.”
\v 59 Ari isinitana-kiro Labán ojati iritsiro Rebeca ontsipa-tanakyaaro aamaakowin-tapiintarori pairani ainiro iintsitapaaki. Oyaatana-kiri impira-tani Abraham itsipatanaari ikaratzi oyaayitaki-riri.
\v 60 Iwithatawaaro oyaariri, ikantawa-jiro:
\q Pijati chooki,
\q Onkamintha iriniro-tyaami oshiki atziri.
\q Onkamintha yaapitha-tajiri piwaiyani-payi inampi-payi ikisaniin-tani.
\v 61 Ari okyaako-tanakari Rebeca ipiraitari otsipatanakaro ompira-tanipayi aamaakowin-takarori pairani, oyaatana-kiri impira-tani Abraham. Imatakiro ompirataari yaanakiro Rebeca, piyanaja. \f + \fr 24.61 \ft ipiraitari = camello\f*
\p
\v 62 Aritaki ariitzimataja irirori Isaac ipoñaajaro nijaatinkaki ipaitai-tziro “Añaani-tatsiri Ñaakinari”, inampiitiki irirori ipaitai-tziri Piryaariniki.
\v 63 Iyaatzii irirori yaniiwaitzi tsitinii-tiini. Ari yaminaki antó, iñaatziiri ipokayitaji ipira-payi ikyaakoi-tari. \f + \fr 24.63 \ft ipira-payi = camello\f*
\v 64 Ari okimatzi-takari Rebeca aajatzi, aminaki antó oñaakiri Isaac, ayiitanaki.
\v 65 Osampitana-kiri ompira-taari, okantziri: “¿Itzimika yonta pokaintsiri?” Ikantanaki ompira-taari: “Iriitaki ompiratanari.” Ari aanakiro omanthaki, opasika-poro-pitha-tanakari.
\v 66 Tima ariitaja ompira-taari, ikamantapa-jiri Isaac okaratzi yantakiri tsika ijataitzi.
\v 67 Ari yaanakiro Isaac iroka Rebeca owankothaantiki irinironi, iinantakaro. Antaroiti yitakotakaro. Irootaki oimosirinka-pajiriri okamajira iriniro.
\c 25
\s Ikamantajari Abram
\p
\v 7 Tima okaratzi 175 osarintsi yañaaki Abraham.
\v 8 Kamiitha ikamaji Abraham aakiri yantyasiparinka. \f + \fr 25.8 \ft ikamaji = itsipa-siri-tapaari ishininka-payi\f*
\p
\v 11 Okanta ikamajira Abraham, itasonka-wintakiri Pawa Isaac. Inampitaaro Isaac ikaapiin-taitzi nijaa ipaitai-tziri “Añaani-tatsiri Ñaakinari.”
\s Itzimantakari Isaac aajatzi Esaú
\p
\v 21 Tima ti onkanti owaiyanti Rebeca, irootaki yamana-kotantaka-rori Isaac ikowako-tziri Pawa. Ikimakiniri yamanani Pawa, motyaataki Rebeca.
\v 22 Okanta okimakiri Rebeca yaatzika-wakaa iintsiti omotyaaki, okanta-siritzi: “Tima oshiki nokimaatsitakari iroñaaka, aririka onkantyaari apaata, ¿ipaitama nañaantyaari?” Jatanaki amaniri Pawa onintzi oyoti ipaita antiri.
\v 23 Ikantziro Pawa:
\q Pimotyaatatziiri apiti shininka-tawakaacha-niri,
\q Apiti oshiki-tatsi-niri maimani-tawakaacha-niri.
\q Sintsi inkantyaa aparoni, iriima pasini airomachiini,
\q Iriitaki ompiratan-tachaniri iyaapitsi, impiratyaari itarori itzimi.
\v 24 Okanta omonkarataka ontzimanintan-tyaari Rebeca, owaiyan-takiri otsipaa-niriiti.
\v 25 Itapaaka-rori itzimi kitisirinkari maaroni iwathaki, ithonka iwitzitaki. Irootaki ipaitan-takariri “Witzintzi”. Tima iroka wairontsi Witzintzi, irootaki ikantai-tziri iñaaniki pairani irirori “Esaú”.
\v 26 Ikanta itzimapaaki yoijatakirira pasini, airika iwakiri iitziki itapaaka-rori itzimi. Irootaki ipaitan-takariri “Airika-kiitzitantaniri”. Tima iroka wairontsi Airika-kiitzitantaniri, irootaki ikantai-tziri iñaaniki pairani irirori “Jacob”. Tima tzimaki 60 isarintsiti Isaac owaiyan-tanta-kari Rebeca.
\s Inintaki Esaú inkimitakaiyaari Jacob iriitakimi ityaaroni intzimi
\p
\v 27 Ikanta apaata antarijiitaki iintsi-payi. Antawairintzi inanaki Esaú, kominthaantzi inaki aajatzi. Iriima Jacob apatziro onimowai-tziri irirori, yasi iwiro isaiki iwankothaantiki iriri.
\p
\v 28 Oshiki yitakotakari Isaac yoka itomi, Esaú, tima oshiki iwakota-tapiinta-kari iyominthani. Irooma Rebeca otakopiro-tani owiri iroori Jacob.
\p
\v 29 Okanta apaata, isaiki Jacob ikotsiwaitzi, ari yariitaari Esaú ipoñaajaro yantawairiki, makotaki.
\v 30 Ikantapaa-kiri: “¡Iyí! Pimpina kapichiini kityonka-pathari pikotsiri, aatyiina notashi.” (Irootaki owaitakaan-tziriri “Kitisiri” yoka Esaú) \f + \fr 25.30 \ft Tima iroka wairontsi kitisiri, irootaki ikantziri iñaaniki irirori “Edom”.\f*
\v 31 Ari ikantzi Jacob: “Pitawakyaaro awiroka pinkimi-takaan-tina naakami ityaaro-niri nontzimi.”
\v 32 Ari ikantzi Esaú: “¡Aatyiina notashiwí! Ti nomiraawintiro naaka nitawitakaro notzimaki.”
\v 33 Aikiro isintsi-tanakitzii Jacob, ikantziri: “Intsityaa pinkanta-pirotina iyí.” Ari inintanaki Esaú inkimi-takai-yaari Jacob iriitakimi ityaaro-niri intzimi, iriitaki ayiro-niri apaata maaroni tzimimo-tziriri iriri.
\v 34 Irootaki ipantaka-riri Jacob iwariti iririntzi, Esaú, ipitakari aajatzi yatantariri. Ikanta ithonkakiro iwaka Esaú, iranaki imiri. Katziyanaka, jatanaji. Ti imiraawin-tiro okaratzi ijiwawitakara itzimaki. \f + \fr 25.34 \ft ipitakari = lentejas; yatantariri = pan\f*
\c 26
\s Ikasiyakaitziriri Isaac
\p
\v 2 Ari iñaakaari Pawa Isaac, ikantakiri: “¡Isaac! Airo pikinanaji Apitantoniki. Pinampi-tajyaaro tsika nookotimiro.
\v 3 Pisaiki aka pinkimi-tyaari kinakina-waitaniri. Tima aritaki ankarati asaiki, ari nontasonka-wintakimi. Aritaki nompakimiro maaroni iroka kipatsi, irootaki yasitajyaari apaata inkarati pincharini-tajyaari. Ari nomonkara-tajirori aka okaratzi nokasiyakaa-kiriri pairani piri Abraham.
\v 4 Aritaki noshikyaa-kimiri inkarati pincharini-tajyaari, inkimitajyaari ishikitzi impokiro inkitiki. Iriitaki nasitakaa-jyaari maaroni iroka kipatsi. Iriitaki kantakaa-jyaaroni picharini-payi intasonka-wintantai-tyaariri maaroni nasiyitacha-niri ishininka-tawakaiyaa kipatsiki.
\v 5 Tima imonkara-takiro pairani piri Abraham okaratzi nokantziriri. Ikimisan-takina nompiratariri, imatakiro nokantakaan-tani, nowinkakaan-tani, aajatzi okaratzi noyomitaayi-tziriri.”
\c 27
\s Itasonkawintaitakiri Jacob
\p
\v 1 Aritaki antyasiparitaki Isaac, ti yokichaa-tapaji. Ikaimakiri yantariti itomi, ikantakiri: “¡Notomí!” Ikantzi Esaú: “¿Ipaita Apaá? Aka nosaiki.”
\p
\v 2 Ikantzi Isaac: “¡Notomí! Aritaki antyasipari-takina, aamaasityaa irootaintsi nonkami.
\v 3 Nonintzi piyati pinkin-taitina posinirintzi.
\v 4 Pinkotsi-takinari, posini inkantyaa nonintziri, pamakinari nowawakyaata. Ari noyomitaa-najimi tikira nokamana-kiita, onkini intasonka-wintaitimi.”
\p
\v 5 Kimaki iroori Rebeca ikantziriri itomi, Isaac. Ijaminthaitzi Esaú yaminaminatzi posinirintzi impiriri asitariri,
\v 6 okantakiri Rebeca pasini otomi, okantziri: “¡Notomí! Nokimakiri piri ikinkitha-waitakairi pirintzi Esaú, ikantziri:
\v 7 ‘Pinkin-taitina posinirintzi pinkotsi-tinari, kamiitha imposiniti inkini noyaari, ari noyomitaa-najimi tikira nokamana-kiita onkini intasonka-wintimi Pawa.’
\v 8 ¡Notomí! Pikimiisa-tina okaratzi nonkantimiri.
\p
\v 9 Pijati pairikaiti apiti awankiri apira, pamakinari, nonkotsi-tiniri piri tsika ikanta iñaamatari irirori. \f + \fr 27.9 \ft apira = cabra\f*
\p
\v 10 Awiroka aanakini-rini iwawakyaa. Ari iyomitai-miri tikira ikamanakiita intasonka-wintaiti-miita awiroka.”
\v 11 Ikantana-kiro Jacob iriniro: “Tima witzintzi inatzii iyi, irooma naaka ti nowitziti.
\v 12 Aritaki iyotawakina apaa aririka impampi-tawakina, ari inkinkithasiri-takyaa nothainka-tziiri, ampinaa-sityaa iyomita-wityaana intasonka-wintaitina, añaatyii oshiki imishatina.”
\v 13 Okantana-kiri iriniro: “¡Notomí! Naaka imishati piri. Pantiro awiroka nokantaki-miri, pamakinari apiti apira.”
\v 14 Jatanaki Jacob ipiyotaka ipira-payi, yamakiniro iriniro. Onkotsi-tawakiri iroori tsika ikanta oyotziro iroori iñaamatari Isaac.
\v 15 Aakiro iroopirori iithaari antariti otomi iwiro pankotsiki, okithaa-takiri Jacob.
\v 16 Okyaan-takaa-kari imisina opira irakoki, aajatzi ikintsiki tsika ti iwitziti. \f + \fr 27.16 \ft opira = cabra\f*
\v 17 Oyiitakiri onkotsi-takiri, opakiri otomi Jacob otsipataa-kiro yatantyaariri. \f + \fr 27.17 \ft yatantyaariri = pan\f*
\p
\v 18 Ari yaakotana-kiro Jacob isaikaki iriri, ikantapaa-kiri: “¡Apaá!” Ikantzi Isaac: “¿Tsika pipaitaka awiroka notomi?”
\v 19 Ikantzi Jacob: “Naakataki Esaú pantariti pitomi. Nomatakiro okaratzi pikantaki-nari. Pimpiriinti, piyaa noyintani, piyomitanaina intasonka-wintantai-tyaanari.”
\p
\v 20 Ikantzi Isaac: “¿Okatzimaitaka pikin-tapaintzi posinirintzi?” Ikantzi Jacob: “Tima ikantakaa-karo Pawa pipinkatha-tapiintziri, irootaki noñaan-tapaintari sintsiini.”
\v 21 Ari ikantzi Isaac: “Pimpoki okaakiini nompampi-tawakimi, noyotan-tyaamiri awiroka-rika Esaú.”
\v 22 Pokapaaki okaakiini Jacob impampi-tawakiri. Ikantzi Isaac: “Iriiwaanti-waitaki iñaawaitzi Jacob, irooma irakosampiki Esaú inatzii.”
\v 23 Ti iyotawakiri, tima iwitzi-pakotatzii iriiwaitaki Esaú. Irootaki iyomitantanaka-riri onkini intasonka-wintaitiri.
\v 24 Yapiitana-kiri isampitziri, ikantziri: “¿Omapirotatyaa awiroka Esaú?” Ari ikantzi Jacob: “Jii, naakataki.”
\v 25 Ikantanaki iriri: “¡Notomí! Piyii-tinari piyominthani nowawakyaata, ari noyomitanai-miri onkini intasonka-wintaitimi.” Iyii-takiro Jacob owaritintsi ipakiri iriri. Yamakiniri aajatzi irawakiri. Iwawakaro Isaac, iraki imiri aajatzi. \f + \fr 27.25 \ft imiri = vino\f*
\p
\v 26 Ikantzi Isaac: “Pimpoki okaakiini notomi, pintsitokyaana.” \f + \fr 27.26 \ft pintsitokyaana = pintho-porotina\f*
\v 27 Ikanta itsitoka-paakari Jacob iriri, yasankawakiri iithaariki. Iyomitaa-kiri intasonka-wintaitan-tyaariri, ikantziri:
\q Irootaki isankaani notomi.
\q Okimiwai-takaro osankaani owaantsi itasonka-wintziri Pawa.
\q
\v 28 Inkamintha Pawa owaryaa-piintaji-miro-niri inkani,
\q Irootaki onkithoki-piro-tantajyaari pichochoki-tipayi.
\q Aajatzi onkantajyaa piwanki-ripayi, aajatzi okaratzi pimiritari. \f + \fr 27.28 \ft piwankiri = trigo; pimiritari = vino\f*
\q
\v 29 Inkamintha intzimaji pimpira-waitani,
\q Irootaki impinkatha-tantyaamiri poñaayi-tachari pasiniki nampitsi.
\q Pijiwayi-tairi pirintzi-pirotari awiroka,
\q Oshiki impinkathai-taimi irirori.
\q Intzimi-rika mishataji-mini awiroka, aritaki imaitajiri irirori.
\q Iriima inkarati kimosiriwinta-jiitii-mini awiroka, aritaki inkimii-tairi irirori.
\m
\v 30 Ikaratakiro Isaac iyomitaa-kiri itomi Jacob onkini intasonka-wintaitiri. Iro isitowana-kitzii Jacob isaikira iriri, ariitapaaka Esaú ijatzi yamini posinirintzi.
\v 31 Ikotsitaki aajatzi irirori owaritintsi, yamakiniri iriri, ikantapaa-kiri: “¡Pimpiriinti, Apaá! Piyaa iyintani pitomi, piyomitairi intasonka-wintaitan-tyaariri.”
\v 32 Ari ikantanaki Isaac: “¿Tsikama pipaitaka awiroka?” Ikantzi: “Naakataki Esaú, pantariti pitomi.”
\v 33 Antaro oimiraana-kiri Isaac, ikantanaki: “¿Tsikama ipaitaka itakarori ipokaki amakinariri iyintani, nowakari tikira pariityaata awiroka? Noyomitaa-kiri, tasonka-wintaari inanaki irirori.”
\v 34 Ikanta ikimawakiro Esaú ikantakiri iriri, okatsi-tzimo-niintana-kiri, antaroiti iraawai-tanaka, ikantanaki: “¡Apaá! Piyomitanaina aajatzi naaka, intasonka-wintaiti-naata.”
\v 35 Ikantanaki Isaac: “Yamatawi-takina pirintzi, noyomitaa-kiri irirori, tima awiroka-witaka intasonka-wintaitimi.”
\v 36 Yakanaki Esaú, ikantzi: “Irootaki owaitakaan-tziriri Airika-kiitzitantaniri, tima apiti yaapithatakina. Itakaro yayitaki-naro nitantaka-rori notzimi, iroñaaka yayitaki-naro piyomitanai-narimi intasonka-wintaitan-tyaanari. ¿Airoma okantzi piyomitaina naaka?”
\v 37 Ikantzi Isaac: “Aritaki nomatakiri pirintzi Jacob ijiwataimi, iriitaki ompiratajyaa-ri-niri pincharini-tajyaari awiroka, noshikyaa-jiniri iwankiri, aajatzi imiri-payi. ¿Tikatsi nonkantajimi awiroka notomi?” \f + \fr 27.37 \ft imiri = vino, iwankiri = trigo\f*
\v 38 Aikiro ikantana-kitzii Esaú: “¡Apaá! ¿Aparonima okaratzi piyomitaanti? Papiitiro, intasonka-wintaiti-naata naaka.” Yapiitana-kiro iiraawaita.
\p
\v 39 Ikantzi Isaac:
\q Pinampi-tajyaaro intaina,
\q Airo pinampi-taaro otsinka-patha-tapajira kipatsi,
\q aajatzi airo pinampi-taaro tsika ti omparyaapaji inkani.
\q
\v 40 Piwisa-minto pimpiya-wintantajyaari.
\q Impira-waitajyaami pirintzi.
\q Irooma aririka piriipirotaji awiroka apaata,
\q Aritaki pisaikasiwai-tajyaa.
\s Siyaka Jacob
\p
\v 41 Ari yitanakaro Esaú ikisaniin-tziri iririntzi, okantakaan-tziro ikaminaa-kiri iriri intasonka-wintaitiri irirori. Ikanta-siri-tanaki: “Aririka inkamaki apaata apaa, aritaki nowajiri iyi.”
\v 42 Oyomaitaka Rebeca ipaita ikinkithasiritari Esaú, okaimakaan-takiri Jacob, okantakiri: “Ikowatziira pirintzi inkisawin-tajyaa, iwatyiimi.
\p
\v 43 Pinkimisantina notomi nonkantimiri. Pijati intaina Awotziniki, ari isaiki anta pikonkiri Labán.
\v 44 Osamani pisaika-waiti anta awisawajiitaa imasirinka pirintzi.
\v 45 Impyaako-tawajiroota okaratzi pantakiri. Tima aritaki nonkaman-tajimi pimpiyan-tajyaari. Ti noninti impyaasityaa apiti notomi.”
\v 46 Okantakiri Rebeca oimi: “Oshiki nosamasiryaa-karo Tharowan-taari-nisato asitarori onampi aka iina Esaú. Irojatzi-rika Tharowan-taari-nisato iinantyaari aajatzi Jacob, aritaki nonkama-pitha-takiro.”
\c 28
\p
\v 1 Ikanta Isaac ikaimaikiri Jacob, iyomitaakiri intasonka-wintai-tantyaariri, ikantziri: “Airo piinantaro Owintini-sato.
\p
\v 2 Pijati Owintinitzi Tonkaarini, inampiitiki picharinini Betuel, payi anta irisinto pikonkiri Labán.
\v 3 Iriitaki tasonka-winti-miniri Sintsi-pirori Pawa, ishikyaaji-miri piwaiyani-payi, iriitaki inasiyi-tajyaaro-niri ishininka-tawakaiyaa tsika-rikapayi.
\v 4 Irijatzi tasonka-wintaji-miniri awiroka, aajatzi inkarati pincharini-tajyaari, tima irootaki ikasiyakaa-kiriri pairani picharinini Abraham, pasitajyaaro maaroni kipatsi tsika asaikaki iroñaaka.”
\v 5 Ityaantakiri Isaac itomi, yoka Jacob, iwankoki irikonkiri Labán isaiki anta Owintinitzi Tonkaarini. Yoka Labán, iriitaki irikonkiri Jacob oyaariri Rebeca, iriitaki itomi Betuel Tonkaarini-satzi. Tima iroka Rebeca, irootaki iriniro Jacob aajatzi Esaú.
\p
\v 6 Iñaakowintakiri Esaú iyomitai-tziri Jacob intasonka-wintaitan-tyaariri, ityaantai-takiri Owintinitzi Tonkaarini yayi iina. Iñaakowintaakiri aajatzi Esaú iririntzi iyomitairi iriri airo yaantaro Owintini-sato.
\v 7 Iñaakiri aajatzi Esaú ijatanaki iririntzi, Jacob, ikinanakiro Owintinitzi Tonkaarini, imatakiro okaratzi ikantaki-riri iriri.
\p
\v 8 Antaroiti ikinkithasiri-waitanaka Esaú, tima ti onimotiri iriri iinantakaro apiti Owintini-sato.
\v 9 Jataki Esaú isaiki Ismael, iriitaki itomi Abraham, icharinini. Yaakiro Esaú irisinto Ismael paitachari Mahalat irinto Nebaiot, okantawitaka otzimi apiti iina, Owintini-sato.
\s Imisiwaitaki Jacob Pawapankoniki
\p
\v 10 Tima aritaki jatanaki Jacob, ipoñaakaro Kanta-piro-jaariki ijatiro Awotziniki.
\v 11 Ikanta iwiraaka niyaanki-thaki awotsi, ari imaapaaki tima tsitini-tanaki. Inosikaki mapi, itziinatakaro, maanaki.
\v 12 Ari imisiwai-takiri, iñaaki atiimintotsi okinapaa-kiro inkitiki ayiitapaaki kipatsiki. Tzimatsi maninkari-payi ayiijii-tatsiri, pasini atiijii-tatsiri.
\p
\v 13 Iñiitakari aajatzi Pawa ikatziyaka okaakiini, ikantziri: “Naakataki Pawa, Iwawani picharini Abraham, aajatzi piri Isaac. Aritaki nasitakaa-jyaamiro iroka kipatsi, ari nonkimitaa-kiriri aajatzi pincharini-tajyaari yasijii-tyaaro iroka kipatsi tsika pinaryaaka.
\p
\v 14 Inkimitajyaaro pincharini-tajyaari oshikitzi kipatsi-pani. Inthonkyaa inampitajyaaro katonko aajatzi kiriinka, isitowa-piintzi ooryaatsiri aajatzi ikyaapiintzi. Tima awiroka aajatzi inkarati pincharinin-tajyaari, awirokaiti kantakai-yaaro-niri nontasonka-wintantajyaa-riri maaroni nasiyitachari ishininka-tawakaa-jiita aka kipatsiki.
\p
\v 15 Naakataki tsipa-tapiintaka-miri, aritaki nonkimpoyaa-wintakimi tsika-rika pinkinayiti. Aritaki nomatakiro noipyaajimi aka pisaikaki. Ontzimatyii nomonkaratiro okaratzi nokantaki-miri, airo nookimi.”
\v 16 Ari isaakitanaki Jacob imisiwaitzi, ikanta-siritzi: “Omaapiroma isaiki Pawa aka, ti noyowityaa.”
\v 17 Antaroiti oimiraana-kiri, ikanta-siritzi: “Tasorintsi-patha onatzii aka. Irootaki iwanko Pawa. Iroowaitaki okyaapiintzi awotsi ajatantyaari inkitiki.”
\p
\v 18 Ikanta ipiriin-tamanaka Jacob okitaityaaki, yaakiro mapi itziito-takari, ikatziya-thantha-tanakiro. Isaitan-tanakaro yiinkantsi, irootaki owaitakaan-tzirori tasorintsi-patha.
\v 19 Tzimawi-tacha anta nampitsi ipaitawi-taitaro Tirimpyaarini, iwanajiniro pasini owairo, ipaitana-jiro Pawapankoni.
\v 20 Ari iñaawai-tanaki Jacob, ontziman-tyaari inkasiya-kaiyaariri Pawa, ikantanaki: “Aririka intsipa-tapiintyaana Pawa, aririka inkimpoyaa-wintina tsika-rika nonkinayiti, aririka impina noyaari aajatzi nonkithaa-yityaari,
\v 21 tikatsi-rika awishi-motina-ni, nompiyaji-rika kamiitha iwankoki asitanari, aritaki niriipiro-wintajiri nowawani-tajyaari Pawa.
\v 22 Iroka mapi nokatziya-thantha-takiri, iwanko Pawa onatyii.” Ari yamananaki, ikantzi: “¡Pawá! Onkarati pasitakai-yaanari naaka, aritaki noipyaajimi kapichiini.” \f + \fr 28.22 \ft Kantako-tachari aka “kapichiini” osiyawaitaro impajai-rikami Pawa 10 apira, ontzimatyii aipyaaji-niri aparoni. Ari ankimitai-rori maaroni impayitajiri, otzimatyii aipyaaji-niri aparoni okaratzi ipakairi.\f*
\c 29
\s Jataki Jacob Awotziniki
\p
\v 1 Aikiro ijatatzii Jacob yaniitzi, ariitaka iipatsitiki nampithajiitaroni isitowa-piintzi ooryaatsiri.
\v 2 Ikanta yariitapaaka owaantsiki osaiki nijaa ikaapiin-taitziri, iñaapaaki oshiki piratzi irajiitzini nijaa, mawa inasitaka ipiyojiitaka. Antaroiti onatzi mapi itatakoi-tantarori nijaa. \f + \fr 29.2-10 \ft piratzi, ipira = oisha\f*
\v 3 Ari ipiyojiitakani aamaakowin-tariri ipira-payi, yaapitha-tawakaaro yasitakotantarori nijaa. Aririka inthonka-kiro irakairi ipira-payi, aajatzi yasitako-tanajiro nijaa.
\v 4 Isampitapaa-kiri Jacob aamaakowin-tariri ipira, ikantziri: “¿Tsikama pipoñaaka awiroka ashininká?” Ikantajiitzi irirori: “Awotzini-satzi nonajiitzi.”
\v 5 Yapiitana-kiri isampitziri: “¿Piñiirima awiroka Labán itomi Nacor?” Ikantajiitzini irirori: “Jii, noñiiri.”
\v 6 Aikiro ikantana-kitzii Jacob: “¿Saikatsima Labán, ti imantsiya-waiti?” Ikantajiitzini aamaakowin-tariri ipira: “Tikatsi ikanta Labán. Pamini antó, irootaki irisinto pokaintsiri amakiri opira, opaita Raquel.”
\v 7 Ari ikantanaki Jacob: “Ainiro okitaititzi tikira ontsitini-tiita. ¿Ipaitaka pasitako-tantyaariri pipira-payi? ¿Ipaitama kaari pirakaan-tanaari nijaa pipira-payi, impoña piwakaa-panaatyaari aajatzi?”
\v 8 Ikantajiitzi iriroriiti: “Airo nomatziro, ontzimatyii noyiiri pasini aamaakowin-tariri ipira naawyaan-tyaarori nosirinkiro asitakoro nijaa. Nompamai-tyaari nijaa nopira-payi.”
\p
\v 9 Ikinkitha-waiminthaitzi Jacob, ariitakaa-paakari Raquel ipira iri, irootaki aamaakowin-taniriri.
\v 10 Ikanta iñaawakiro Jacob iinathori, Raquel, ariitakaa-paakari ipirapayi iri, jatanaki isirinkiro otatakoro nijaa ikaapiin-taitziri, ipakiri nijaa opira-payi.
\v 11 Iwithatawa-karo iinathori, Raquel, ithoporo-tawakiro, irai-motawakaaro.
\v 12 Ikamantakiro Jacob iinathori, ikantziro: “Naakataki otomi Rebeca, naaka itziniri piri.” Osiyasi-tanakari Raquel iri, okamantapaa-kiri.
\p
\v 13 Ikanta ikimaki Labán otomi iritsiro, isiyasi-tanakari irirori, yawithano-tawakiri, inintatha-tawakiri, yaanakiri iwankoki. Ari ikinkitha-waitakaa-kiri Jacob irikonkiri, ikamantakiri okaratzi awishi-motakiriri.
\v 14 Ikantanaki Labán: “Awirokataki noshininka okaakiini.” Aparoni kasiri isaikawai-tapaaki Jacob iwankoki irikonkiri.
\s Antawaitaki Jacob yaantyarori iina
\p
\v 15 Ipoñaa ikantakiri Labán: “Ti onimotina airorika nopinatzimi pantawairi, noshininka-thori pinatzi. Pinkantina onkarati pikowiri nompinatimiri.”
\v 16 Tzimatsi apiti irisinto Labán: yantaroti opaita Lea, pasini awankaro opaita Raquel.
\v 17 Tima ti onkamiithakiti iroori Lea, irooma Raquel kamiithaanto onatzi iroori.
\v 18 Irootaki ikowasiryaaki Jacob iroka Raquel, ikantanaki: “Kantatsi nantawaiti 7 osarintsi, nantawaiwintiro awankaro pisinto.”
\v 19 Ikantzi Labán: “Irootaki kamiitha-tatsi nompimiro awiroka, ti noninti nompiri pasini-satzi. Pisaikimo-waitina nowankoki.”
\v 20 Imatakiro Jacob yantawaiwin-takiro Raquel okaratzi 7 osarintsi, ti iñaamai-tyaaro osamani-tzimotiri yantawaiwin-takiro, tima ininta-piro-tatziiro Raquel.
\p
\v 21 Okanta omonkarataka 7 osarintsi, ikantakiri Jacob irikonkiri: “Pimpinaro pisinto noinantyaaro, nomonkara-takiro nokantakiri pairani onkarati nantawaiwintiro.”
\v 22 Ikaimakaan-takiri Labán ikaratzi nampitarori anta, ipokajiitaki maaroni yoimosirinkiri aawakaiyaa irisinto.
\v 23 Iro kantacha Labán ipasitakari irisinto Lea kaari inintawita Jacob, irootaki imaantakari tsitiniriki.
\v 24 Ari ityaantaki-niro Labán impira-tani paitachari Zilpa, ontsipa-tyaari irisinto Lea, irootaki ompirawai-tyaari.
\p
\v 25 Okanta okitaiti-tamanaki iñaatziiro Jacob imaan-tasi-takaro Lea. Ijatasi-tanakiri irikonkiri, ikantakiri: “¿Ipaitama pamatawi-tantanari? Kaari Lea nantawaiwinti, iro nantawaiwintaki Raquel.”
\v 26 Yakanaki Labán, ikantzi: “Ti yamitaitaro aka iimin-takai-tyaaro awankaro sintotsi tikira oimintyaata itakarori otzimaki.
\v 27 Ontzimatyii pimonkaratiro kitaitiri-payi poimosirinkiro paakiro Lea, aritaki nompakimiro Raquel. Iro kantacha ontzimatyii panta-waiwinta-wairo aajatzi onkarati 7 osarintsi.”
\v 28 Imatakiro Jacob. Ikanta imonkara-takiro yaakiro Lea, ipaitakiri aajatzi Raquel.
\v 29 Ari ityaantaki-niro Labán irisinto Raquel impira-tani opaita Bilha, irootaki ompirawai-tyaari.
\v 30 Imatakiro Jacob yaakiro Raquel. Irootaki yitako-pirotari, anaanakiro yitakotaro Lea. Aajatzi yantawai-tawainiri irikonkiri okaratzi 7 osarintsi.
\s Itomipayi Jacob
\p
\v 31 Ikanta iñaakiri Pawa imaninta-waitziro Jacob itarori iina Lea, itarori yaakiro, iwaiyan-takaa-kiro otomi-payi. Irooma Raquel ti owaiyanti iroori.
\v 32 Okanta omotyaataki Lea, tzimaki otomi, okanta-siritzi Lea: “Iñaakina Pawa nowasiri-waita, aritaki inintajina noimi.” Irootaki owaitakaan-tziriri otomi “Ñiitaantsi”. Tima iroka wairontsi Ñiitaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Rubén”.
\v 33 Ikanta apiitajiro omotyaataji Lea, tzimaki otomi, okanta-siritzi Lea: “Ikimakina Pawa imanintaitana, irootaki itziman-takari pasini notomi.” Irootaki owaitakaan-tziriri otomi “Kimaantsi”. Tima iroka wairontsi Kimaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Simeón”.
\v 34 Aajatzi apiitajiro omotyaatzi, tzimaki pasini otomi, okanta-siritzi Lea: “Intsipa-tajyaana noimi, tima nowaiyan-takiniri mawa itomi.” Irootaki owaitakaan-tziriri otomi “Tsipataantsi”. Tima iroka wairontsi Tsipataantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Leví”.
\v 35 Aajatzi itzimawaji pasini otomi, okanta-siritzi Lea: “Nompanthaa-wintajiri Pawa.” Irootaki owaitakaan-tziriri otomi “Panthaantsi.” Tima iroka wairontsi Panthaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Judá”. Tima ari okaratapaaki owaiyan-taki iroori Lea.
\c 30
\p
\v 1 Okisaniin-tanakiro Raquel irinto Lea oñaakiro ti owaiyanti iroori, okantakiri oimi: “Nonintzi piwakaina naaka, airorika piwakaa-sitana ari nonkama-pitha-takimi.”
\v 2 Ari ikisanakiro Jacob iina, Raquel, ikantana-kiro: “¿Naakama Pawa pikantan-tanari? Iriitaki Pawa kantakaaro kaari itzimanta piintsiti.”
\v 3 Okantzi Raquel: “Payiro nompira-tani Bilha, piwakairo. Aririka intzimaki iintsiti, nonkimi-takaan-tiri naakami asityaarini.”
\v 4 Opakiri otzika-tani Bilha iinantyaaro. Imatakiro Jacob iwakaakiro Bilha.
\v 5 Tzimanaki itomi Jacob iwakaaki-rori ompira-tani iina.
\v 6 Okantzi Raquel: “Ikimakina Pawa nokowako-takiri, owakowin-taaro nonaki, ipakina aparoni notomi.” Irootaki owaitakaan-tziriri otomi “Owakowin-taari”. Tima iroka wairontsi Owakowin-taari, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Dan”.
\v 7 Ari apiitakiro Bilha owaiyan-tziri pasini itomi Jacob.
\v 8 Okantanaji Raquel: “Iñaakina Pawa osiyawai-takaro nomaina-nitakiromi nirinto, noitsinampaa-kiro.” Irootaki owaitakaan-tziriri otomi “Maimani-taantsi”. Tima iroka wairontsi Maimani-taantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Neftalí”.
\v 9 Okanta oñaaka Lea ti itzimanaji iintsiti iroori, okantakiri oimi: “Payiro nompira-tani Zilpa.” Opakiri, yaakiro Jacob ompira-tani iina Lea.
\v 10 Owaiyan-takiri Zilpa otomi iwakaaki-rori Jacob.
\v 11 Okantanaki Lea: “Ikaminthaa-matsitaka.” Irootaki owaitakaan-tziriri otomi “Kaminthaan-tsi”. Tima iroka wairontsi Kaminthaan-tsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Gad”.
\p
\v 12 Ari apiitakiro Zilpa owaiyantaki pasini itomi Jacob.
\v 13 Ari okantanaji Lea: “Kimosiri nokanta naaka. Ompaitajina kooya-payi kimosiriri.” Irootaki owaitakaan-tziriri otomi “Kimosiri-taantsi”. Tima iroka wairontsi Kimosiri-taantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Aser”.
\p
\v 14 Ikanta iyataki Rubén yawiitiro iwankiri. Ari iñaaki iwinki-niro, yamakiniro iriniro, Lea. Okanta oñaawakiro Raquel iwinki-niro, okantakiro irinto: “¡Iintyó! Pimpina kapichiini yamakiri notominthori.” \f + \fr 30.14 \ft iwankiri = trigo; iwinki-niro = mandrágora, owaiyan-tantyaari kooya\f*
\v 15 Ari akanaki Lea, okantzi: “¡Iintyó! ¿Tima okantzimonintyami paapitha-takinari noimi? Aikiro pinintatzii payitinaro yamakinari notomi.” Okantzi Raquel: “Aririka pimpakina yamakimiri notominthori, ari nosinitakiri aimi imaantyaami tsitiniriki.”
\v 16 Aritaki tsitiniityaaki, ariitapaja oimi, Jacob, ipoñaajaro iwaniki, osiyasi-tawajari Lea, okantawa-jiri: “Ontzimatyii pimaantyaana tsitiniriki ompinatyaari iwinki-niro yamakinari atomi.” Imatakiro Jacob imaantakaro Lea.
\v 17 Ari owaiyan-takiri Lea 5-tatsiri otomi, iwaiyan-takaa-kirori Jacob, tima ikimakiro Pawa okowako-takiri.
\v 18 Okantanaki Lea: “Iriitaki ipinataki-nari Pawa, napathatari noimi notsipa-takaro nompira-tani.” Irootaki owaitakaan-tziriri iintsiti “Pinataantsi”. Tima iroka wairontsi Pinataantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Isacar”.
\v 19 Omotyaataki Lea pasini otomi, iriitaki 6-tatsiri.
\v 20 Okantanaji Lea: “Ikamintha ipakinari Pawa kamiithaantzi notomi. Imaantajyaana iroñaaka noimi, tima nowaiyan-takiniri 6 itomi.” Irootaki owaitakaan-tziriri iintsiti “Apititaantsi”. Tima iroka wairontsi Apititaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Zabulón”.
\v 21 Ari owiraan-tawaaro Lea owaiyantzi, tzimaki osinto, opaitakiro Dina.
\p
\v 22 Tima kinkithasiri iwiro Pawa Raquel, imatakiniro okaratzi okowako-tziriri, motyaataji iroori.
\v 23 Ari itzimakiri itanakarori otomi, okantanaki: “Ipyaakinaro Pawa nopasiki-waitzi ti nowaiyantzi.
\v 24 Inkamintha yapiitinaro, inkan-takai-yaaro nowaiyanti pasini.” Irootaki owaitakaan-tziriri yoka iintsiti “Apiitaantsi”. Tima iroka wairontsi Apiitaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “José”.
\s Yamatawitakiri Jacob irikonkiri, ipiyatzitakari irirori
\p
\v 25 Ikanta itzimaki José, ikantakiri Jacob irikonkiri: “¡Kokí! Iro nojataji nonampiki.
\v 26 Pisinitinari naanajiri maaroni notomi aajatzi noina-payi, tima irootaki nantawai-wintakiri. Piyotana tsika nokanta namitako-tapiintakimi.”
\v 27 Ari yakanaki Labán, ikantzi: “Noñaakiro itasonka-wintakina Pawa. Airo pijatzi, pisaiki-motina, thami anampityaarori aka.
\p
\v 28 Pinkantina pininti-rika nompinatimi pantawai-tani, aritaki nompina-takimi.”
\v 29 Ikantzi Jacob: “Piyotzi awiroka tsika nokanta naamaakowin-tamiri pipira-payi. \f + \fr 30.29 \ft pipira-payi = ganado\f*
\v 30 Ti ishiki-tzimotimi pairani. Irooma nariitaka naaka, aripaiti ishikitanaki pipira, tima itasonka-wintakimi Pawa. ¿Tsika-paitima ontzimi-motina naaka nowakai-yaariri picharini-payi?”
\v 31 Aikiro isintsi-tatzii Labán ikantziri: “¿Tsika ikaratzika pinintziri nompina-timiri?” Ikantzi Jacob: “Ti noninti pimpinatina. Aritaki napiitakiro naamaakowin-tyaamiri pipira. Iro kantacha, thami ankinkitha-waiti aririka onimotakimi nonkantimiri.
\v 32 Nonintzi nojati ipiyotaka pipira, noyosiitiri yanini pipira ikaratzi kisaa-tatsiri. Noyosiitiri aajatzi pipira-payi kaninayi-tatsiri, iriitaki nasityaari naaka pimpina-tinari naamaakowin-tyaamiri pipira-payi. \f + \fr 30.32-35 \ft pipira = cabra, oisha. Iriitaki ikowa-piroitzi impirai-tyaari kitamaarori, aajatzi kaari tzimatsi-niri iyaninanka. Tima maaroni iyotaitzi ti itzima-pirotzi kisaari yanini oisha aajatzi kaninayi-tatsiri. Ari ikantzitari aajatzi cabra-payi. Irootaki ikantan-tariri Jacob irikonkiri, onimotan-tyaariri okaratzi ikowako-tziriri, airo ikiso-siri-tanta.\f*
\v 33 Inkarati kisaari-payi tzimanaa-tsiniri, kaninayi-tatsi-ni aajatzi, iriitaki nasityaari naaka. Ari aminiro inkarati pimpina-tinari, tima airo nayitzimiri pasitari awiroka. Ari piñiiri nopira-payi iyosiityaa kisaari, aajatzi nasiwai-tachari iyaninanka. Iriima kitamaarori, aajatzi kaari kanina-tatsi-niri, iriitaki pasi awiroka. Pinasityaari, tima kaari nasi.”
\v 34 Ikantanaki Labán: “Ariwí, kamiithataki pikantanari.”
\v 35 Iro kantacha Labán, inintaki yamatawitiri. Tikira impiriita itziniri ipira-payi, yitzitakari irirori inasitakari ikaratzi kanina-tatsiri aajatzi kisaa-tatsiri. Ipakiri itomi-payi impiratyaari.
\v 36 Yaanakiri itomi-payi ipira intaina, okaratzi mawa kitaitiri yaniitaki. Irojatzi isaikanaki Jacob yaamaakowin-taniri ipira-payi irikonkiri. Titzimaita iyoti tzimatsi pasini imanakiri irikonkiri.
\p
\v 37 Yaaki Jacob airitonki inchasi-thaki, imisiryaa-kiro iñaitan-tyaarori onkitamaarosithakiti. \f + \fr 30.37 \ft inchasi-thaki = álamo, avellano, castaño\f*
\v 38 Iwakiniri iramintoki ipira-payi, ari iwanki-tawakaari ipokira irajiitzi nijaa.
\p
\v 39 Ikanta iwaiyan-tanaki ipira-payi, inasiyi-tanaka iyaninanka.
\v 40 Inasitakari ipiyotakiri Jacob nasiwai-tachari iyaninanka, aajatzi ikaratzi kisaayi-tatsiri. Inasitakari irasi ikonkiri, aajatzi ikimitakiri irasi irirori.
\v 41 Ari ikantatziiro Jacob iwiniri inchasi-thaki ikaratzi wathayi-tatsiri ipira ipokajiitzi irí imiri. Irootaki yantantarori Jacob onkini iñaayitiro ipira-payi inchasi-thaki iwanki-tawakai-yaarika.
\v 42 Irooma ipokawi-jiita mathari-payi ipira, ti iwiniri inchasi-thaki. Irootaki yasitan-tariri Labán mathari-payi, iriima wathari-payi irasi Jacob.
\v 43 Ari okanta ishikyaan-takariri Jacob ipira-payi, ikyaakoi-tari-payi, oshiki aajatzi impira-tani: tzimatsi sirampari-payi aajatzi kooya-payi. Antariiti ashaaran-taniri ikantanaka. \f + \fr 30.43 \ft ipira-payi = oisha; ikyaakoi-tari-payi = camellos, asnos\f*
\c 31
\s Siyaka Jacob
\p
\v 1 Ikimaki Jacob iñaawaitzi iraniri-payi, ikantajiitzi: “Yayitakairi aniri maaroni ipira asitairi, ashaarantaka irirori.”
\v 2 Iñaakiri Jacob ikisa-siryaawaita ikonkiri, ti yaakamiitha-tajiri ikimiwitari pairani.
\v 3 Ari iñaanatajiri Pawa Jacob, ikantairi: “Pimpiyaji inampiitiki picharinini tsika isaiki pishininka-payi. Ari ankarati anta, airo nowapintaimi.”
\p
\v 17 Owitsika-naka Jacob, yaanakiri ipirapayi ikyaakotakaanaari itomipayi aajatzi iinapayi. \f + \fr 31.17 \ft ikyaakoi-tari = camellos\f*
\p
\v 18 Jataji Jacob Owintiniki isaikawita pairani iriri. Ari ikaratzi yamajiri maaroni ipira ipinaitaki-riri yantawaitaki anta Owintinitzi Tonkaarini.
\c 32
\s Ikinkitatakota Jacob imankiyari Maninkari
\p
\v 22 Okanta tsitiniriki tsika imaapaaki Jacob, piriintanaka, yaanakiro apiti iina, apiti impira-tani, aajatzi 11 itomi, yoimontyaa-kiro intatzikironta Sakochaaroni tsika imontyaapiin-taita.
\p
\v 23 Tima ithonka yoimontyaa-kiro aajatzi okaratzi tzimimo-tziriri.
\v 24 Ari isaikanaki apaniroini Jacob, ari iñaasintsitakari aparoni atziri, irootaintsi inkitai-takotakairimi.
\v 25 Ikanta iñaakiro atziri ti yiitsinampaitiri Jacob, iposaikiri iporichokiki iñaasintsitakarira, ichokiryaa-kiri.
\p
\v 26 Ari ikantzi atziri: “Papakaina, irootaintsi onkitaititi.” Ikantzi Jacob: “Airorika pitasonka-wintana, airo napakaimi.”
\v 27 Isampitana-kiri atziri, ikantziri: “¿Tsikama pipaitaka awiroka?” Ikantzi irirori: “Nopaita Jacob.”
\v 28 Ikantzi atziri: “Airo pipaitaja iroñaaka Jacob, pimpaitajyaa ‘Ñaasintsi-tasorintsiri’. Tima piñaasintsitakari Pawa, pikimitaa-piin-takiri atziri-payi, piitsinampaa-kiri.” Tima iroka wairontsi Ñaasintsi-tasorintsiri, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti pairani “Israel”.
\v 29 Ari isampitana-kiri Jacob, ikantziri: “¿tsikama pipaitaka awiroka?” Ikantzi atziri: “¿Ipaitama pinintantarori piyotiro nowairo?” Ari itasonka-wintanakiri Jacob.
\v 30 Irootaki ipaitan-tanakarori Jacob anta “Pawaporoni,” tima ikantana-kitzii: “Noñaa-poro-takiri Pawa, titzimaita nokami.”
\v 31 Ikanta isitowapa-jira ooryaatsiri, awisanaki Jacob Pawaporoniki. Okantakaaro ichokiryaa-pori-takirira, ijashita-sitaka yaniitzi.
\v 32 Irootaki kaari iwantari icharini-payi Israel iporichoki posiniri, tima ari ichokiryai-takiri pairani Jacob.
\c 33
\s Yamanantaki Jacob kipatsi sikochaariniki
\p
\v 18 Ikanta ipiyajaro Jacob ipoñaajaro Okamiitha-pathatiki Tonkaarini, tikatsi awishimo-tirini, kamiitha yariitaka nampitsiki Sikochaarini saikatsiri Owintiniki. Ari iwanko-thaanti-yitapaari imontita-pajaro nampitsi Sikochaarini.
\v 19 Irootaki yamanan-takiniriri iipatsiti Siko-kintsi icharini-payi Hamor, owaitakaan-tziriri iñaaniki iriroriiti Siquem. Okaratzi ipinatakiro 100 ikithoki kiriiki, ari iwanko-thaanti-yitapaja.
\v 20 Ari iwitsika-pajiri pomipirini-mintotsi, ipaitakiro “Pawa iriitaki Iwawani Israel.” \f + \fr 33.20 \ft Pawa iriitaki Iwawani Israel = El-Elohe-Israel\f*
\c 34
\c 35
\s Israel ipaitaja iroñaaka Jacob
\p
\v 9 Ikanta ipiyaja Jacob ipoñaajaro Owintinitzi-pathati Tonkaarini, yapiitajiro Pawa iñaakaari, itasonka-wintairi.
\v 10 Ikantziri:
\q “Piwairo onatzii Jacob,
\q Airomaita pipaitaja tsika pipaitawita,
\q Israel pimpaitajyaa.”
\m Iwajiniri Pawa pasini iwairo Jacob.
\v 11 Ari ikantanajiri:
\q “Naaka Pawa Sintsi-pirori.
\q Ari noshikyaa-jiri pitomi aajatzi inkarati pincharini-tajyaari.
\q Noshikyaa-jiri pincharinitajyaari inkarati shininka-tawakaacha-ni, aajatzi inkarati nasiyi-tajyaaro-ni ishininka-tawakaiyaa tsika-rikapayi.
\q Nompinkatha-ritakaa-yitajiri inkarati pincharini-yitajyaari.
\q
\v 12 Aritaki nasitakaa-jyaamiro kipatsi nopakiriri pairani picharinini Abraham aajatzi Isaac.
\q Irojatzi nasitakaa-jyaariri inkarati pincharini-tajyaari.”
\v 13 Irojatzi ipiyantanajari Pawa tsika ikinkitha-waitakaa-kiri Jacob.
\v 14 Ari yaanaki irirori Jacob aparoni mapi, ikatziya-thantha-takiro tsika ikinkitha-waitakaa-kiri Pawa. Isaitan-tanakaro yiinkantsi, aajatzi imiritaitari ontasorintsi-tantyaari.
\p
\v 15 Ipaitana-kiro Pawapankoni tsika ikinkitha-waitakaa-kiri Pawa.
\s Kamaki Raquel
\p
\v 16 Ikanta yawisana-kiro Jacob Pawapankoni. Ariitzimataka Posini-pathaniki, ari okatsi-tako-tapaaki Raquel onintzi ontzimaa-niti. Oshiki okimaatsitaka owaiyantiri iintsiti.
\v 17 Okanta oñaakiro aminirori oshiki ikatsi-tzimo-takiro iintsiti, okantana-kiro: “Airo pitharowan-tari, tzimapaaki pitomi.”
\v 18 Aritaki kamimatanaki Raquel, opaitana-jiri otomi “Benoni”. Iriima asitariri ipaitakiri irirori “Benjamín.” \f + \fr 35.18 \ft Benoni = Otomi Nowasirinka; Benjamín = Otomi Nakopirori.\f*
\v 19 Ari okanta okamantakari Raquel, ikitaitakiro awotsiki jatachari Posini-pathaniki, ipaitai-tziri aajatzi Tantapankoni.
\v 20 Ipiriintaki Jacob antaro mapi tsika ikitaitakiro. Irootaki iroka mapi iyoitantari ari okitataari Raquel.
\c 36
\c 37
\s Ipimantaitakiri José
\p
\v 1 Aritaki saikapaji Jacob Owintiniki tsika inampitaro pairani iririni.
\v 2 Niroka ikinkitha-takoi-tziri itomi-payi Jacob.
\p Aritaki mainaritaki José tzimanaki 17 isarintsiti. Iriitaki aminapiin-tziriri ipira-payi itsipatari iririntzi-payi, otomi Bilha aajatzi asi Zilpa, iinapayi iriri. Iriitaki José kaman-tapiintziriri iriri yantayi-tziro kaaripirori iririntzi-payi. \f + \fr 37.2 \ft ipira-payi = oisha\f*
\v 3 Iriitaki José ininta-piro-tziri Israel, okantakaan-tziro itzimaki yantyasiparin-kakiini. Intyai-takiniri José aparoni waniinka-tachari iithaari.
\v 4 Ikanta iyojiitaki iririntzi iriitaki José ininta-piro-tziri iriri, ikisaniin-tanakiri ti iñaanatana-jiri.
\p
\v 5 Okanta apaata, imisiwaitaki José, ikamantakiri iririntzi-payi. Irootaki ikisaniinta-piro-tantanaka-riri.
\v 6 Ikantaki José: “Pinkimi nonkaman-timiro nomisitakiri.
\v 7 Noñaakiro asaikajiitzi owaantsiki, oososinakitziro awankiri-payi. Omapoka-sitanaka opiriin-tanaka noosotakiri naaka, tampatzika okatziya-naka. Irooma pasipayi awiroka oshonkapaa-kiro nasi naaka, otsinkasi-tanakaro.”
\v 8 Ari yakanakiri iririntzi-payi, ikantziri: “¿Pimpinkatha-riwintatyii-nama? ¿Awirokama ompirawai-tyaana-niri?” Irootaki ikisaniinta-piro-tantanaka-riri, ikimakiri ikinkitha-takiro imisiri.
\v 9 Apiitaka imisiwaitzi José, ikamantajiri iririntzi-payi. Ikantziri: “Tzimatsi pasini nomisitakiri. Noñaakiri ishonkakina ooryaatsiri, kasiri aajatzi 11 impokiro, osiyawai-takaro impinkatha-tatyiinami.”
\v 10 Tima ti imanawityaaro José imisiri, ikamantakiri iriri aajatzi iririntzi-payi. Ari ikisatha-tanakiri iriri, ikantziri: “¿Ipaitama siyakaa-wintachari pimisitakiri? ¿Nompinkatha-taatyiimima naaka, piniro, aajatzi pirintzi-payi?”
\v 11 Tima kisaniinta iwakiri iririntzi-payi, iriima iriri pampitha-siri iwiro imisiri itomi.
\p
\v 12 Okanta apaata, ijajiitaki iririntzi-payi José Sikochaariniki iwakaiyaari ipira-payi iriri. \f + \fr 37.12-16 \ft ipira-payi, apira-payi = oisha-payi\f*
\v 13 Ari ikantajiri Israel José, itomi, ikantziri: “¡Notomí! Nonintzi pijati Sikochaariniki, piñaatiri pirintzi-payi yaamaakowintari apira-payi anta.” Ikantzi José: “Aritaki nomatakiro.”
\v 14 Ikantzi Israel: “Pijati, piñaatiri pirintzi-payi tsika ikanta isaiki, aajatzi apira-payi. Impoña pimpiyi, pinkaman-tapajina.” Jatanaki José ipoñaakaro otaapiiki Aripiro-taariniki, irojatzi yariitan-takari Sikochaariniki.
\v 15 Ari itzimpinaka anta José, imonthaaka aparoni atziri, isampitawa-kiri, ikantziri: “¿Ipaita pikowakowa-tziri?”
\v 16 Ikantzi José: “Nokowakowa-tatziiri nirintzi-payi. ¿Tima piyotzi tsika isaiki yaamaakowintari ipira-payi?”
\v 17 Ikantzi atziri: “Jaitijiitaki, nokimakiri ikantzi ijajiiti Tsipajaariki.” Ari ijatanaki José ikowakowa-tajiri. Iñaajiri isaikajiitzi Tsipajaariki.
\v 18 Ikanta iririntzi-payi José iñaawakiri ipokaki, tikira yariityaata tsika isaikajiitaki, ikaman-tawakaa-jiitanaka intsitokiri.
\v 19 Ikantawakaa-jiita: “Awotsikitaki misiwai-tapiin-tatsiri.
\v 20 ¡Pimpoki! Thami antsitokiri, antitiri omoronaki. Ankantzi-maityaa: ‘Iwakari owantachari.’ Añaamatsiti tsika onkantyaa imisi-tapiintziri.”
\v 21 Ikanta ikimaki Rubén, inintzi yookakaa-wintirimi José airo iwasinonkaan-tari iririntzi-payi. Ikantanaki: “Airo awiri.
\v 22 Apatziro pintitiri impirita-moroki saikaintsiri tonkaariki, tima ti okamiithatzi pakotasitiri. Airo paparaa-waitziniri iriraani.” Iro ikantanta-witari Rubén ti ininti iwai-tiri José, impiyajiita iririki.
\v 23 Ikanta yariitapaaka José isaikajiitaki iririntzi, isapoka-waki-niri waniinka-chari oyaninanka iithaari.
\v 24 Ititakiri omoro-nakiki opiryaa-nakitaki.
\v 25 Ari isaikajiitzi iwajiita. Irojatzi iñaantawa-kariri ipokajiitaki Ismael-iiti ipoñaakaro Wakaniki. Ikyaakaa-yitakiri ipirai-tani, yamayitaki kasankari, aawinta-rontsi, owaaki inchato, ijatakairo Apitantoniki. \f + \fr 37.25 \ft ipira-payi = camellos; owaaki inchato = mirra\f*
\p
\v 26 Ikantana-kiri Judá iririntzi-payi: “¿Tikatsira ayi awiri aririntzi, apatziro-machii amanakotiro awa-kiri?
\v 27 Iro kamiitha-tatsi ampimantiri yayiri Ismael-iiti. Airo awa-waitziri, tima iriitaki aririntzi.” Onimotana-kiri iririntzi-payi okaratzi ikantakiri Judá.
\v 28 Ikanta yariitapaaka Maimaniwini-satzi iyompari-taniri, inosikapa-jiri José omoro-nakiki. Iwawisaa-kiniriri Ismael-iiti, ipinatana-kiri ikaratzi 20 ipiwiryaa kiriiki. Irootaki yaantai-tanakariri José Apitantoniki.
\p
\v 29 Ikanta Rubén yaminawi-tapajari iririntzi, José, omoronaki, ti iñaapajiri, isara-nakiro iithaari okatsi-tzimo-niintana-kiri.
\v 30 Ipiyasi-tanakari isaikaki pasini iririntzi-payi, ikantapaa-kiri: “¿Ti añaajiri aririntzi? ¿Tsikama nonkantyaaka naaka?”
\v 31 Ipoñaa yaajiitakironi iithaari José, iriranitantakaro iriraani ipira iwamaakiri. \f + \fr 37.31 \ft ipira = cabrito\f*
\p
\v 32 Ityaankaji-niri iriri, ikantai-tapajiri Jacob: “Paminiro iroka kithaarintsi noñaakiro, piyotiro iroorika iithaari pitomi.”
\v 33 Iyotawajiro asitariri irootaki iithaari itomi, ikantanaki: “Irootaki iithaari notomi. Kimitaka iwakari owantachari, ithonka ipitharyaawaitakiri.”
\p
\v 34 Isaara-nakiro iithaari Jacob, antaro okatsi-tzimo-niintana-kiri, yooso-thaki-tanakaro mirimasi-tatsiri manthakintsi, osamani iwasiri-tako-waita-kari itomi ikamaki.
\v 35 Oshiki poshinka-witaari itomi-payi, ari okimiwi-takari irisinto, titzimaita inintzi imposhinkai-tyaari. Aikiro iiraako-waita-tyaari itomi, ikantzi: “Airo nokara-takaaro nowasiri-tako-waityaari notomi, irojatzi noñaantapa-jyaariri naaka kaminkari-masiki.”
\v 36 Ikanta yariijiitaka iyompari-tantaniri Apitantoniki, ipimantapa-jiri aajatzi José, yamanantawakiri jiwatziriri owayiri-payi ipaita Potifar. Iriitaki yoka Potifar inampinatari Faraón pinkatha-ritatsiri Apitantoniki.
\c 38
\c 39
\s Ikinkithatakota José aajatzi iina Ompiratariri
\p
\v 1 Ikanta yaanakiri yompari-tantaniri José anta Apitantoniki, yamanan-tawakiri Apitantoni-satzi ipaita Potifar. Yoka Potifar ijiwari owayiri-payi inatzii, inampina iwiri pinkathari Faraón. \f + \fr 39.1 \ft yompari-tantaniri = Ismael-iiti\f*
\p
\v 2 Iro kantacha Pawa itsipa-tapiinta-kari José, kamiitha isaikaki iwankoki Potifar, Apitantoniki.
\v 3 Iyotaki Potifar ompiratariri José itsipata-taari Pawa, tima itasonka-wintziri maaroni yantayi-tziri.
\v 4 Irootaki yaakamiitha-piro-tantanaka-riri, iwakiri yaminiri yatziriti iwankoki, inintakaa-kiri aajatzi yaamaakowin-tyaaniri maaroni tzimimo-tziriri.
\v 5 Ikanta yitanakaro José yaamaakowin-taniri Potifar tzimatsiri iwankoki. Ari itasonka-winta-piro-tanakiri Pawa iwankoki yoka jiwari Potifar aajatzi iwaniki.
\v 6 Ikanta imatakiro José yaamaakowin-taniri Potifar maaroni tzimimo-tziriri, ti okantzimo-waitanaari Potifar opaita-rikapayi, apatziro yaminayitzi opaita-rika iyaari. Tima kamiithaa-niki ikanta irirori José, oshiki iniwisiryai-takari. \f + \fr 39.6 \ft iyaari = pan\f*
\v 7 Okanta apaata, aminamina-takiri iina ompiratariri, okantakiri: “Pimaantyaana.”
\v 8 Iro kantacha José ti yaapatyiiyaaro, ikantana-kiro: “Pinkimi nonkantimi. Nosaikira iwankoki ompiratanari, airo otzimawaitzi ompaityaa-rika kantzimo-tyaari-niri irirori. Tima inintakaa-kinaro naamawin-tyaaniri maaroni tzimimo-tziriri.
\v 9 Naaka yawintaaka iwankoki piimi, tikatsi inthañaa-pitha-tyaana. Apatziro ithañaami awiroka, tima iina iwimi. ¿Ipaitama nonkaaripiro-tzimo-tantyaariri Pawa?”
\v 10 Oshiki oñaasirinka-kiri José iroka kooya onintzi imaantyaaro. Titzimaita imaantyaaro.
\v 11 Okanta apaata, ikyaapaji José iwankoki ompiratariri yantawaiti. Tima apaniroini osaikaki iina Potifar.
\v 12 Ari airika-kotakiri iithaariki, okantamaitari: “Pimpoki pimaantyaana.” Isiya-pitha-tanakaro José, yookanakiro ikithaatari airikakiro iroori.
\v 13 Okanta oñaakiri isiya-pitha-tanakaro, yookanakiro ikithaatari airikakiro iroori,
\v 14 okaimana-kiri ompira-tanipayi, okantakiri: “Yamaki noimi ishininka Heber-iiti inthainka-waitai. Ipokasi-takina inintzi imaantyaana, nokaima-kotakiri.
\v 15 Ikanta ikimaki nokaimanaki, siyanaka, niroka yookanakiro iithaari.”
\v 16 Ari owakiro iithaari José omaamintoki, irojatzi yariitan-tajari ompiratariri José iwankoki.
\p
\v 17 Okamantawa-jiri oimi, okantziri: “Ikyaasi-takina amaapiintzi yoka ompira-tari ishininka Heber-iiti, inintawitaka ipinkatha-ryiinami.
\v 18 Ikanta nokaimanaki, siyanaka. niroka yookanakiro iithaari.
\v 19 Ari ikantawai-takinari pimpira-tani.” Antaro ikisanaka ompiratariri José ikimakiro okamantawa-jiriri iina.
\v 20 Yairikana-kiri José, yasitako-takaan-takiri tsika yasitakoi-tziri ityaan-tani irirori pinkatha-ripirori. Osamani isaikaki anta José.
\v 21 Okantawitaka yasitakoi-takiri, aikiro itasonka-winta-tziiri Pawa yoka José, oshiki ikawinthaa-kiri. Ikantakaa-karo Pawa yaapatyiiyaari ijiwari aamawin-tariri asitako-taari-payi.
\v 22 Ari inintakai-takiri José yaamaakowin-tyaari irirori asitako-taari-payi. Tima okaratzi inintakaan-tziri José, yantaitziro.
\v 23 Ti impomirintsi-waitanajyaa aamawin-tariri asitako-taari, tima iriitaki José aamaakowin-tanaa-riri maaroni. Tima ari yasi iwiro Pawa itsipatakari José, itasonka-wintapiin-takiri.
\c 40
\s Ikamatantziro José misirintsi
\p
\v 1 Ikanta Pakotantaniri imiritaitari aajatzi kotsiwin-tziriri, iwatsimaa-kiri pinkatha-ritatsiri Apitantoniki.
\v 2 Tima yoka pinkathari Faraón, ikisakiri inampiri ijiwari pakotziriri imiri, aajatzi ijiwari kotsiwintziri.
\v 3 Ityaantaki-niri jiwatziriri asitako-taari, yasitako-tawakiri. Ari isaikitzitari irirori José yasitakoi-tziri.
\v 4 Ikanta jiwatziriri asitako-taari, iwawisaa-kiniri José yaamaakowin-tyaari yokapayi. Oshiki osarintsi yasitakoi-takiri anta.
\v 5 Okantaka apaata, yoka asitako-taari pakotan-tziri aajatzi kotsiwin-tantatsiri, imisiwaitaki. Onasitaka imisitakiri aparoni-payi, onasitaka aajatzi okaratzi osiyakaa-wintari.
\v 6 Okanta okitai-tamanaji, pokamanaji José iñiiri yokapayi, iñaapaa-tziiri antaro iwasiritaka.
\v 7 Isampitapaa-kiri yokapayi, ikantziri: “¿Ipaita piwasiri-tantari?”
\v 8 Ikantajiitaji irirori: “Tzimatsi nomisitakiri, tikatsi-maita yotiro-niri ipaita siyakaa-wintachari.” Ikantzi José: “Pinkaman-tinaro pimisitakiri. Tima Pawa iriitaki matzirori iyotakaan-tziro misirintsi.”
\p
\v 9 Ari yitanaka-rori ijiwari pakotan-taniri ikamantziri José okaratzi imisitakiri, ikantziri: “Noñaaki nomisiriki aparoni pankirintsi.
\v 10 Tzimatsi mawa otiwa. Noñaatziiro otyaaki-tanaki, irakayitanaki okithoki. \f + \fr 40.10-11 \ft okithoki = uva\f*
\v 11 Ari nairikakiro naaka irira-minto Faraón. Naamaitaro okithoki pankirintsi, nokathowaa-takiro. Naakomai-taniri Faraón nopakotziri.” \f + \fr 40.11 \ft pankirintsi = uva\f*
\v 12 Ari ikantzi José: “Iroka siyakaa-wintachari pimisiri: Mawatatsiri otiwa pankirintsi, irootaki mawa kitaitiri.
\v 13 Aririka awisaki mawa kitaitiri yamina-kotajimiro Faraón okaratzi pantzimo-takiriri, inintzi papiitajiro pantawai-tajiniri. Aritaki pimpakotajiri imiri, pikimitziro pairani.
\v 14 Aririka omatakyaa nokantaki-miri, airo pipyaakotana naaka. Pinkamantiri Faraón nositowan-tajyaari naari. Pinkaminthaa-jataina.
\v 15 Tima piman-taari nonatzi naaka, nopoñaakaro inampiki Heber-iiti. Ti onkamiithati yasitakoi-tina, tima tikatsi kaaripirori nantiri.”
\p
\v 16 Ikanta ikimaki ijiwari kotsiwai-tatsiri iroopirori ikamantan-takiri José. Ikantana-kiri irirori: “Nomisitaki aajatzi naaka nopiwirika-kiro noitoki mawa kantziri ojaikitaki kitamaarori owaritintsi.
\v 17 Irooma mawatatsiri kantziri nopiwirika-kiro, ari ojaikitakari nasiwai-yitachari owaritintsi nompiriri Faraón. Ikanta ipokapaaki tsimiri-payi iwapaakaro nowakotakiri noitoki.”
\v 18 Ikantzi José: “Iroka siyakaa-wintachari pimisiri awiroka. Mawatatsiri kantziri mawa kitaitiri onatzii.
\v 19 Aririka omonkara-tapaa-kyaa mawa kitaitiri, ari yamina-kotajimiro Faraón pantakiri pairani, intha-takaan-takimi inchatoki, impokamaityaa tsimiri-payi iyaaro piwatha.”
\p
\v 20 Ari monkarataka mawa kitaitiri, ari yoimosirinkiro Faraón itziman-takari pairani. Antaro yoimosirinka-jiitaka itsipayi-takari inampiri-payi. Ari ikaimakaan-takiri ijiwari pakotatapiin-tziniriri imiritari aajatzi ijiwari kotsiwaintsiriri.
\v 21 Ikantajiri ijiwari pakotziriri imiritari: “Papiitajiro pimpakotajina nomiri.” Ari yapiitajiro ipakotajiri imiritari Faraón ikimitajiro pairani.
\v 22 Iriima ijiwari kotsiwai-taniri, ithatakaan-takiri. Tima monkarataka ikantaki-riri José siyakaa-wintachari imisiri.
\v 23 Iro kantacha yoka ijiwari pakotan-taniri, imaisan-takiri José, ti inkinkithasiri-tairi.
\c 41
\s Ikamantantziro José imisiri Fararón
\p
\v 1 Okanta awisaki apiti osarintsi. Ari imisitaki Faraón isaiki othapyaaki nijaa.
\v 2 Iñaatzii isitowapaaki nijaaki 7 wathantzi-payi vaca, owaniinka ikantayitaka. Ari iwajiitapaaka katarosi anta.
\v 3 Ipoñaa iñaaki isitowapaaki pasini 7 vaca, matha-poroki ikantayitaka, ikatziya-paaka tsika ikatziyaka pasini wathantzi-payi vaca.
\v 4 Ikanta mathari-payi vaca, iwanakari wathantzi-payi owaniinkatachari vaca. Ari isaakitanaki Faraón.
\v 5 Ikanta imaanaji aajatzi, imisitaki pasini. Iñaaki 7 opaki pankirintsi kamiitha okantayitaka, aparoni okanta owaato.
\v 6 Ipoñaa iñaaki pasini 7 opaki pankirintsi, tikatsi apantyaa-roniri, kamakiyitaki okantakaaro tampyaa kinapaintsiri isitowa-piintzi ooryaatsiri.
\v 7 Okanta pankirintsi kaari apantyaa-roniri opaki, owanakaro pasini 7 opaki kamiitha-tatsiri okithoki. Ari isaakitanaki Faraón, iñaatzii imisiwai-tatzii.
\v 8 Ikanta ipiriin-tamanaja okitai-tamanaji oshiki okantzimo-siri-takari, ikaimakaan-takiri ñaawyatan-tani-ripayi aajatzi yotan-tani-ripayi ikaratzi tzimatsiri Apitantoniki. Ikinkitha-takiro Faraón okaratzi imisitakiri, tikatsi yotiro-niri opaita-rika siyakaa-wintachari imisiri.
\p
\v 9 Ikanta ijiwari pakotapiin-tziriri imiri Faraón, ikantakiri: “¡Pinkatharí! Tzimatsi nopyaako-takiri, owakira nokinkisiryaa-najiro.
\v 10 Tima pairani pikisakina, aajatzi pikimitaa-kiri jiwatziriri kotsiwai-tatsiri, pityaan-kakina isaiki jiwatziriri asitako-taari, pasitako-takaan-takina.
\v 11 Ari imisiwaitaki ijiwari kotsiwai-tatsiri, nomisitzitaka aajatzi naaka. Tzimatsi osiyakaa-wintari okaratzi nomisitakiri.
\v 12 Tzimatsi anta aparoni mainari ishininka Heber-iiti, impira-tani inawita jiwatziriri owayiri-payi. Iriitaki nokamantaki okaratzi nomisitakiri, ikamantaki-naro irirori opaita siyakaa-wintachari.
\v 13 Omonkarataka maaroni ikantaki-nari. Napiitajiro nantawai-tajimi, iriima pasini ithataitakiri.”
\p
\v 14 Ikanta ikimaki Faraón, ikaimakaan-takiri José. Sintsiini imisitowai-takiri. Jatanaki yamii-takaan-tapainta José, ikithaa-tapainta pasini iithaari, jataki isaiki Faraón.
\v 15 Ikantawa-kiri Faraón: “Tzimatsi nomisitakiri, tikatsi-maita yotiro-niri opaita-rika siyakaa-wintachari. Iro kantacha nokimaki naaka pimatziro awiroka piyotziro siyakaa-wintachari misirintsi.”
\v 16 Ari yakanaki José, ikantanaki: “¡Pinkatharí! Ti noyotasi-tyaaro apaniroini, iriitaki Pawa yotakai-naroni osiyakaa-wintari pimisiri.”
\v 17 Ari ikinkitha-waitanaki Faraón, ikantana-kiri José: “Nomisitaki nosaiki othapyaaki nijaa.
\v 18 Noñaaki isitowapaaki nijaaki 7 wathantzi-payi vaca, owaniinka ikantayitaka. Ari iwawaijii-tapaaka katarosi anta.
\v 19 Ipoñaa noñaaki isitowapaaki pasini 7 vaca, matha-poroki ikantayitaka. Ti noñaapiinti aka Apitantoniki siyaari-niri yokapayi vaca.
\v 20 Ikanta mathari-payi vaca, iwanakari pasini wathantzi-payi.
\v 21 Okantawitaka iwawitakari wathantzi-payi vaca, aikiro imathatatzii. Ari nosaaki-tanakiri.
\v 22 Ipoñaa nomisitaki pasini, noñaaki 7 opaki pankirintsi, okitho-piro-tatzii iroori, owaniinka okantayitaka oshookantaro aparoni owaato.
\v 23 Noñaatzii pasini pankirintsi oshookanaki 7 opaki, tikatsi apantyaa-roniri, kamakiyitaki okantakaaro tampyaa kinapaintsiri isitowa-piintzi ooryaatsiri.
\v 24 Okanta pankirintsi kaari apantyaa-roniri opaki, owanakaro pasini 7 opaki kamiitha-tatsiri okithoki. Tima nokamanta-witakari niwya-tani-ripayi, tikatsi yotiro-niri ipaita siyakaa-wintachari nomisitakiri.”
\p
\v 25 Ikantanaki José: “¡Pinkatharí! Apiti okarawita pimisiri, iro kantacha aparoni okanta ikamantzimiri Pawa yantiri.
\v 26 Tima ikarataki 7 wathantzi-payi vaca, 7 osarintsi onatzi. Karatatsiri 7 opaki pankirintsi, 7 osarintsi onatzi aajatzi. Aparoni okanta pimisiri.
\v 27 Ari ikimitakari 7 mathari-payi vaca, oyaatapaa-kiriri wathantzi-payi, 7 osarintsi onatzii. Karataintsiri 7 opaki kamakiyi-taintsiri okantakaaro tampyaa kinapaintsiri isitowa-piintzi ooryaatsiri, iro 7 osarintsi iñaitiro tashitsi.
\v 28 Okaratzi nokaman-takimiri pinkatharí, irojatzi ikamantzimiri aajatzi Pawa onkarati yantiri.
\v 29 Tima onkarati 7 osarintsi oshikiti pankiwai-rintsi maaroni Apitantoniki.
\v 30 Impoña onkarati 7 osarintsi airo oshookaji pankirintsi. Tima piyakoityaaka onkantajyaa oshiki-witapaintyaa pankirintsi Apitantoniki. Aritaki ayimatakiri itashi ikaratzi nampitarori aka.
\v 31 Tima antaro onkantyaa tashitsi, airo iñaitajiro owaritintsi oshikiwi-tapainchari pairani.
\v 32 ¡Pinkatharí! Aparoni okanta osiyakaa-wintari apiti pimisitakiri. Sintsiini omatajyaa, tima irootaki ikowakiri Pawa yantiro. Irootaki yapiitan-takarori imisimpyiimi.
\v 33 ¡Pinkatharí! Pamini yotaniri atziri jiwatiro-niri maaroni nampitsi Apitantoniki.
\v 34 ¡Pinkatharí! Pamini jiwari-payi jatatsi-niri maaroni nampitsiki tzimatsiri aka Apitantoniki. Iriitaki piyotiro-ni pankirintsi, irojatzi omonkara-tantakyaari 7 osarintsi oshiki-tapainti. Tima tsika-rika ontzima-piroti pankirintsi, yayi kapichiini iwapithaan-tyaaro. \f + \fr 41.34 \ft Kantako-tachari aka “yayi kapichiini iwapithaan-tyaaro” ontzimi-rika onkarati 5 ompiyotyaa pankirintsi, yaiti aparoni iwapithaan-taityaaro. Ari inkimitaitiro pasini onkarati-rika 5, yaiti aparoni. Ari inkantaitiro maaroni.\f*
\v 35 Inthonka ikoyiiro okaratzi kithoki-tatsi-ni osarintsiki, impiri pinkatha-riyi-tatsiri nampitsiki iwapithaan-tyaaro, irootaki iyaari atziri-payi apaata.
\v 36 Pimatiro piwapithaan-tyaaro pankirintsi maaroni nampitsiki, airo aantari atziri-payi itashi ariitakyaa-rika 7 osarintsi intashaiti maaroni Apitantoniki.”
\p
\v 37 Onimotana-kiri Faraón aajatzi inampina-payi okaratzi ikantakiri José.
\v 38 Ari ikantanaki Faraón: “¿Arima añaaki pasini atziri kimityaa-riniri José, isaikan-tasiri-tantari itasorinka Pawa?”
\v 39 Ipithoka-sitana-kari José, ikantana-kiri: “Tikatsi pasini yotaniri anaimi-ni awiroka, tima Pawa oyotani-takayimirori maaroni iroka.
\v 40 Awiroka jiwatatsi-niri nowinkatha-ripankotiki, inkimisan-tajimi maaroni atziri onkarati pinkantiriri. Apatziro nanaa-jimi naaka impinkathai-tina, tima pinkatha-ripirori nonatzii.”
\v 41 Aikiro ikanta-nakitzi faraón: “¡José! Naaka owakimi pijiwatiri maaroni Apitantoni-satzi.”
\v 42 Inothopaakiri Faraón iwiri irakoim-piki, iwakiniri irakoim-piki José. Ikithaa-taitakiri iroopirori, ithaano-takai-takari thatanintsi iwitsikai-tziri ooro. \f + \fr 41.42 \ft iroopirori (kithaarintsi) = lino; Ikantai-tziri “iwiri irakoim-piki”, iriitaki isaantaitari akoimpiki, ithapai-takiri kamiithaini iyoitan-tyaariri ipaita asitariri. Aririka inkowi asitariri iyoitiri, ipothotziri kiriiki-tapo, iyontaa-maitari tsika-rika, koñaatanaki opothotanaka iwairo, kaari-rika iwairo, isiyakaaro.\f*
\v 43 Ititaitakiri isiyako-mintoki inampiri pinkathari, ikantai-takiri atziri-payi inkaima-jiiti, inkanti: “Pintyiirowa-sityaari.” Ari yitanakaro José ijiwatziri maaroni Apitantoni-satzi.
\p
\v 44 Ikantanaki aajatzi Faraón: “Okantawitaka naaka pinkatha-ritatsiri, iro kantacha awiroka inkimisanti maaroni Apitantoni-satzi, airo yantasi-waitaro inintziri irirori, onkarati pinkantiriri irootaki yantiri.”
\v 45 Iwakiniri Faraón pasini iwairo José, ipaitakiri Zafnat-panea. Ipakiri iinantyaaro Asenat irisinto Potifera antyawiyari-tatsiri nampitsiki Ñaapironiki. Ari yitanakaro José ipinkatha-riwintziri maaroni Apitantoni-satzi.
\p
\v 46 Tima yaantai-tanakariri José iñiiri Faraón, aritaki tzimaki 30 isarintsiti. Ikanta iwithatana-kari José pinkathari Faraón, jataki yaniitiro maaroni Apitantoni.
\v 47 Oshikitaki pankirintsi okaratakira 7 osarintsi.
\v 48 Monkara-tapaaka 7 osarintsi. Ithonka ipiyo-takaan-takiro José okaratzi kithoki-taintsiri pankirintsi aka Apitantoniki. Iwapithaantaka maaroni nampitsiki okaratzi kithoki-yitaintsiri owaantsiki.
\v 49 Ipiyotaki José oshiki pankirintsi, osiyakaro impaniki tzimatsiri nijaaki. Omaapiro oshikitaki, ti iyotairo tsika-rika okaratzi. \f + \fr 41.49 \ft pankirintsi = trigo\f*
\p
\v 50 Tikira iñaitiro tashitsi, iwaiyan-takaa-kiro iina José paitachari Asenat, tzimaki apiti itomi. Iwaiyan-takaa-kirori irisinto antyawiyari-tatsiri nampitsiki Ñaapirorini.
\v 51 Itakarori itzimaki itomi ipaitakiri “Maisantaantsi”, tima ikantana-kitzii José: “Imaisan-takaa-kinaro Pawa nokimaatsi-waita, aajatzi inkimitajiri noshininka-payi.” Iroka wairontsi Maisan-taantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Manasés”.
\v 52 Iriima pasini itomi ipaitakiri “Kithotaantsi.”, tima aikiro ikantana-kitzii José: “Ikitho-takaa-kina Pawa nampitsiki tsika nokimaatsi-waitaka.” Iroka wairontsi Kithotaantsi, irootaki ikantziri iñaaniki iriroriiti “Efraín”.
\p
\v 53 Aritaki monkara-tapaaki 7 osarintsi okithoki-piro-tanta-kari pankirintsi Apitantoniki.
\v 54 Itanakaro karatatsiri 7 osarintsi iñaantai-takarori itashaaniin-taitaki, tima irootaki ikantzi-takari pairani José. Ithonka itashaitaki maaroni nampitsiki, irooma Apitantoniki ti iñiitiro, tima tzimatsi oshiki owaritintsi ipiyo-takaan-taitakiri. \f + \fr 41.54-55 \ft owaritintsi = pan\f*
\v 55 Ikanta iñaakiro Apitantoni-satzi tashitsi, ijatasi-takiri Faraón inkampitiri owaritintsi. Ikantawa-kiri Faraón maaroni Apitantoni-satzi: “Pijatasitiri José, pantiro onkarati inkantimiri.”
\v 56 Aritaki antitanaka tashitsi maaroni nampitsiki, yasitaryaa-kaantaki José tsika iwapithaan-taitakaro owaritintsi impiman-tiniri Apitantoni-satzi, tima aikiro omaapiro-tatyaa tashitsi.
\v 57 Ari ipokajiitaki Apitantoniki oshiki atziri poñaachari pasiniki nampitsi saika-nampi-tzirori, inintzi yamananti owaritintsi ipiyo-takaan-tani José, tima ti ontzimaji owaritintsi pasiniki nampitsi-payi.
\c 42
\s Jaitijiitakini Apitantoniki irrintzipayi José
\p
\v 1 Ikanta ikimaki Jacob tzimatsi owaritintsi Apitantoniki, ikantakiri itomi-payi: “¿Ipaitama paminamintha-tawakaantari?
\v 2 Nokimaki tzimatsi owaritintsi Apitantoniki. Pijati pamanan-takiti, aajai = kari atashi.”
\v 3 Ari ijajiitanaki 10 iririntzi-payi José, itomira Jacob, yamananti owaritintsi Apitantoniki. \f + \fr 42.3 \ft owaritintsi = trigo\f*
\v 4 Iro kantacha, ti isinitiri Jacob ijati Benjamín, iririntzi okaakiini José. Tima itharowakaa-tyaari iriri awishi-motziri = kari kowiinkari. \f + \fr 42.4 \ft Yoka Israel, irootaki pasini iwairo Jacob.\f*
\v 5 Ikanta ijajiitakini itomi-payi Israel, ari ikarajii-tanakiri pasini-payi atziri jatatsiri yamananti owaritintsi. Tima maaroni Owintiniki iñaitakiro tashitsi.
\p
\v 6 Iriitakira José jiwatatsiri Apitantoniki, iriitaki pimantzi-niriri owaritintsi atziri-payi poñaayi-tachari pasiniki nampitsi. Ikanta yariijiitaka iririntzi José, ityiirowa-sitapaa-kari, yoiyootapaaka kipatsiki. \f + \fr 42.6 \ft owaritintsi = trigo\f*
\v 7 Iyotawakiri José iririntzi-payi iñaawaki-rira. Ikimi-takaan-takari ti iyotiri, isinchiin-kata-tziiri isampitziri, ikantziri: “¿Tsikama pipoñaaka awirokaiti?” Ikantajiitzi irirori: “Nopoñaaro Owintiniki, nopoki namananti owaritintsi.”
\v 8 Tima iyowitawakari José iririntzi-payi, titzimaita iyotapajiri irirori-payi.
\v 9 Ari ikinkisiryaa-nakiro imisitakiri pairani José, ikantana-kiri iririntzi-payi: “¡Iitaimpyaa-wairintzi pinajiitzi! Pipokajii-tatzii paminiro tzimatsi-rika nonampiki kaari kisakowin-tachani piwayiri-tyaaro.”
\v 10 Ikantajiitzi iririntzi: “¡Ti pinkatharí! Apatziro nopokajiitzi namananti owaritintsi.
\v 11 Maaroni nokarataki aparoni ikanta asitanari. Kamiitha-siri nonajiitzi. Ti naaka iitaimpyaa-wairintzi.”
\v 12 Aikiro isintsi-tatzii José ikantziri: “Pithaiyaa, pipokajii-tatzii paminiro nonampi.”
\v 13 Ikantajiitzi iririntzi: “Naakaiti, nopoñaa Owintiniki, nokarawi-jiita 12 nirintzi-tawakaa, aparoni ikanta asitanari. Irojatzi isaikanaki pasini iyaapitsi nirintzi itsipatari asitanari. Pyaaka aparoni, ti noñaajiri.”
\v 14 Yapiitana-kiro José ikantziri: “Aritaki nokantakimi. Iitaimpyaa-wairintzi pinatzi.
\v 15 Iroka noyotan-tyaamiri: Tima airo pijajiitaji pinampiki airorika pamanari iyaapitsi pirintzi. ¡Omaapiro-tatyaa! \f + \fr 42.15-16 \ft Omaapiro-tatyaa = Tima añaatsi pinkathari Faraón (paminiro Oiñaaron-tzirori Ñaantsi-payi: ‘¡Tima añaatsi Pawa!’\f*
\v 16 Apatziro impiyaji aparoni pirintzi yaakitiri iyaapitsi. Irojatzi isaikawaki pasini-payi yasitakoi-tiri. Ari noñiirori omaapiro-rika pikantaki-nari. Aririka pinthaiya-kyaa, awiroka iitaimpyaa-wairintzi. ¡Omaapiro-tatyaa!”
\v 17 Yasitako-takaan-takiri José maaroni iririntzi-payi okaratzi mawa kitaitiri.
\v 18 Okanta omonkarataka mawa kitaitiri, ikantajiri: “Nopinkatha-tziri naaka Pawa. Aririka pinkimisantina, airo pikamajiitzi.
\v 19 Omaapiro-rika pikamiitha-siri-jiitzi, pookanaki aparoni pirintzi yasitakoi-tiri, pijataji awiroka-payi paanaji owaritintsi iyaari piwaiyani-payi.
\v 20 Aririka pamakiri iyaapitsi pirintzi, ari noyotiri omaapiro pikantaki-nari. Airorika, aritaki pinkamaki.” Imajiitakiro okaratzi ikantaki-riri iririntzi, José.
\p
\v 21 Ari ikantawakaa-naka irirori: “Tima omaapiro ti anisironkatiri aririntzi, ti ankimisantiri ikantawi-takairi pairani: ‘Airo piwasinonkaa-waitana,’ añaawitakari ikimaatsi-waitaka. Irootaki añaantarori iroñaaka asinonkaa-waita aroka-payi.”
\v 22 Ari ikantanaki Rubén: “Tima nokantawitakami pairani airo piwasinonkaa-waitziri aririntzi. Ti pinkimisanta-jiitina. Ontzimatyii atsipityaaro iroñaaka iwasankitaa-wintaitajiri ikamakira.”
\v 23 Titzimaita iyojiiti ikimakiri José okaratzi ikinkitha-waijiitziri. Tima inkinkitha-waitakayiri José iririntzi-payi tzimatsi owaaka-kotziriri iñaani inkimatha-tantyaariri.
\v 24 Ari ijapitha-tapaintziri José iririntzi-payi, iraanaka. Ipoñaa ipiyapaaka isaikajiitaki, ikinkitha-waitakaa-pajiri. Yaakiri Simeón, yooso-takaan-takiri, maaroni iñaajii-takiri.
\v 25 Ikantakiri impira-tani ijaikitiniri owaritintsi, yoipyaaji-niri iiriikiti, intiyitainiri owaritintsiki. Impawajiri aajatzi iwanajyaari awotsiki. Imataikiro ikantakiri José. \f + \fr 42.25 \ft owaritintsi = trigo\f*
\p
\v 26 Ari ikyaakaa-najiri ipira-payi owaritintsi, jaitijiitaji. \f + \fr 42.26-27 \ft ipira-payi = asnos; owaritintsi = trigo\f*
\v 27 Ikanta ariijiitajani tsika imaajii-tapaaki, yaminakiro ititantarori owaritintsi aparoni iririntzi, inintzi impiri iyaari ipira. Iñaatzii ititaka iiriikiti, iwaitaki-niri opaantiki ititaminto.
\v 28 Ikantziri iririntzi-payi: “Piñiiri noiriikiti yoipyaaja-nari. Yoka aka.” Antaroiti itharowa-jiitanaki, piyonkawaitanaka, ikantawakaa-jiita: “¿Tsikama inkantajairika Pawa?”
\p
\v 29 Ikanta yariijiitaja Owintiniki, ikamantapa-jiri asitariri okaratzi awishi-motakiriri, ikantapa-jiri:
\v 30 “Isinchiin-kawaitakina iñaanatana pinkatha-ritatsiri anta, isiyakaan-takina naakami iitaimpyaa-wairintzi, naminatziiro inampi.
\v 31 Ari nakanakiri naaka, nokantana-kiri: ‘Kamiithari atziri nonajiitzi, ti naaka iitaimpyaa-wairintzi.
\v 32 Nokarawi-jiita 12 nirintzi-tawaka, aparoni ikanta asitanari. Tzimatsi aparoni pyainchari, ti noñaajiri nontsipa-tajyaari. Iriima iyaapitsi irojatzi isaikanaki irirori Owintiniki itsipatari asitanari.’
\v 33 Ikantana-kina irirori: ‘Ari noñaantakyaami omaapiro-rika pikantana kamiitha atziri pinajiitzi. Pookanakina aparoni pirintzi, pimpiyi awiroka-payi paanaji owaritintsi iyaari piwaiyani-payi.
\v 34 Ontzimatyii pamajinari iyaapitsi pirintzi. Ari noñiimiri omaapiro pikantanari kamiitha pinajiitzi, ti pikimityaari iitaimpyaa-wairintzi. Ari napakaajiri pirintzi, kantatsi pamananta-waiti nampitsiki tikatsi thañaa-pitha-tyaamironi.’ ”
\p
\v 35 Ikanta isokapajiro owaritintsi, iñaatzii ititako-yitaka iiriikiti. Antaro itharowa-jiitanaki imatzitana-karo iriri, tima iñaakiri ititako-yitaka iiriikiti.
\v 36 Ikantzi Jacob: “Irootaintsi pinthonki-tinari pirintzi-payi. Ti añaajiri José, ari pikimitaa-kiri iroñaaka Simeón. Aikiro pikowatzii payitinari Benjamín. Antaro okantzimo-niintakana naaka.”
\v 37 Ikantana-kiri Rubén asitariri: “Pisinitinari Benjamín, naaka aamaakowin-tyaarini. Aritaki namajimiri. Airorika namajiri, piwamairi apitiroiti notomi naaka.”
\v 38 Yapiitana-kiro Jacob, ikantanaki: “Airo nosinitziri iyaatimi pirintzi. Tima kamaki José iririntzi okaakiini irirori, aparoni ikanta isaikanaji. Tzimatsi-rika awishi-motakirini, awiroka kantakaan-tironi nonkaman-tajyaari, kaari ayinani nantyasiparinka, nowasirinka aajinani.
\c 43
\s Piyaja Benjamín Apitantoniki
\p
\v 1 Aikiro ojatatzii itashaitzi maaroni nampitsiki.
\v 2 Tima inthonka-jiro Israel owaritintsi yaakitziri itomi-payi Apitantoniki. Ikantajiri itomi-payi: “Pijati, pamanan-taati kapichiini owaritintsi ayaari.” \f + \fr 43.2 \ft owaritintsi = trigo\f*
\v 3 Ikantzi Judá: “¡Apaá! ikantawajana yoka atziri nopiyan-tajari: ‘Airorika pamanari iyaapitsi pirintzi, ti noninti pimpiya-sitajina.’
\v 4 Aririka pisinitakiri naanakiri iyaapitsi, aritaki nojataki namanantaati owaritintsi.
\v 5 Airorika pisinitziri, airo nojatzi. Tima aritaki ikantzi-tawaana: ‘Airorika pamiri pirintzi, ti noninti pimpiya-sitajina.’ ”
\v 6 Ikantanaki Israel: “¿Ipaitama piwasinonkaan-tanari? ¿Ipaita pikaman-tantakariri tzimatsi iyaapitsi pirintzi?”
\v 7 Ari ikantajiitzi itomi: “Oshiki isampitakina tsika nokaratzi, ikantana: ‘¿Ainiro isaiki asitamiri? ¿Tzimatsima pasini pirintzi?’ Ti onkanti nonthaiyaa, ontzimatyii nakiri isampitanari. ¿Tsikama noyotan-takyaari inintatzii nayiniri iyaapitsi nirintzi?’ ”
\v 8 Ikantzi Judá: “¡Apaá! Anintzi-rika añaajiiti, pisinitiri iyaapitsi iyaatana-kina, naaka aamaakowin-tyaarini. Aritaki nojatanaki iroñaaka, ajai = kari atashi maaroni.
\v 9 Naaka pinatimini opaita-rika awishi-motakirini. Airorika noipyaaji-miri, naaka pooko-tapiintajiri irojatzi nonkama-kotajiri.
\v 10 ¡Apaá! Apiti-mi nompiyakimi namananti ayaari, airomi atzimawin-tziro akinkitha-waitzi.”
\p
\v 11 Ari ikantanaki asitariri: “Tikatsi nonkinakairo nonthañiiyaari iroñaaka pirintzi, pimatiro. Payitanakyaa tzimatsiri anampiki pimpasi-tyaariri atziri. Pintiti kapichiini itziritaitari, yaarato, kasankari, kipishaari aajatzi pasotziki. \f + \fr 43.11 \ft kipishaari = mirra\f*
\v 12 Paanaji pasini kiriiki panaakairi ikaratzi paanakiri chapinki, pimpapajiri iiriikiti ititakaa-waji-miri, aamaiyaa ipyaakotakityaari ititakaantawajamiriri.
\v 13 Pijati piñaajatiri atziri, paanakiri pirintzi.
\v 14 Onkamintha inkan-takai-yaaro Pawa Sintsi-pirori inisironka-tantawajyaa-miri, isinitan-tajyaariri pasini pirintzi aajatzi Benjamín. Iroorika inintzi Pawa yapirotyaa notomi-payi, omatyaata.”
\v 15 Imatakiro itomi-payi Israel yaanaki impasityaariri José, yaanajiri iiriikiti yoipyaaji-niri, yaanaji pasini kiriiki impinatirori owaritintsi yamajiri. Yaanakiri aajatzi Benjamín, jaitijiitaki Apitantoniki. Yariitaaro isaikira José.
\p
\v 16 Ikanta iñaawakiri José yariitapaaka Benjamín, ikantana-kiri inampiri irirori: “Paanakiri ariitapain-chari nowankoki, piwamaakaanti nopira, pinkotsi-takaan-tiri, nonintatzii nakyootiri yokapayi intampatzika-tapaakirika ooryaatsiri.”
\v 17 Imatakiro inampiri José okaratzi ikantaki-riri. Irijatzi aanakiriri iwankoki.
\v 18 Antaro itharowa-jiitanaki iñaakiro ikinakai-takiri iwankoki José. Ikantawakaa-jiita: “Piñiiri iitaimpyaawaita yoka. Iitaimpyaa-tyaari iiriikiti yoipyaakairi chapinki. Kimitaka yantawai-takaa-tyai inkimi-takaan-tairi yatziriti, ari inkantzi-takyaari aajatzi apira-payi.” \f + \fr 43.18 \ft apira-payi = asnos\f*
\v 19 Ikanta yariitapaaka iwankoki, ikinkitha-waitakaa-paakiri inampiri José.
\v 20 Ikantziri: “¡Ñaamisa, Jiwarí! Ari nopokaitzi chapinki namanantzi owaritintsi. Ti nothaiya.
\v 21 Ikanta nopiyanajaro, ariijii-taana tsika nomaapaaki. Naminakiro nowantarori owaritintsi, noñaatziiri ititaka kiriiki. Titzimaita ipyaawaita, irojatzi ikaratzi noipyaaji-miri.
\v 22 Namaki pasini kiriiki nompina-tirori owaritintsi naanajiri. Ti noyomaityaa ipaita-rika otitajiriri kiriiki namitakari chapinki.”
\v 23 Ikantzi inampiri José: “Airo pitharowa-siwaita. Aamaiyaa iriitaki Piwawani, Iwawani Asitamiri otitajimiriri kiriiki. Tima naaka aawakiri kiriiki pipinataki-rori owaritintsi.” Ikanta inampina José, imisitowa-kaan-takiri Simeón, yamaitajiri isaikaki iririntzi-payi.
\v 24 Ari ikarajiitanaki ikyaanaki iwankoki José, ipapaakiri nijaa inkiwa-kiitzi-tyaari, ipakiri iwariti, aajatzi ipira-payi. \f + \fr 43.24 \ft ipira-payi = asnos\f*
\v 25 Tima iyojiitaki aritaki inkarati iwajiityaa José, owitsika ikantajiitaka impawakiri ikaratzi yamakiniriri aririka yariitapaa-kyaa tampatzika ooryaatsiri.
\p
\v 26 Ikanta yariitapaaka José iwankoki, ipakiri okaratzi yamayitakiri iririntzi inampiki. Ipinkatha-tanakiri, yoiyootanaka kipatsiki.
\v 27 Ari isampitana-kiri José, ikantziri: “¿Sintsijiitatsimi? ¿Saikatsi piri pikantaki-nari antyasiparitaki? ¿Katsi awishimotirini? ¿Irojatzima yañii irirori?”
\v 28 Ari yapiitana-kiro yoiyoo-tasitari ipinkatha-tziri, yakanakiri ikantziri: “¡Pinkatharí! Saikatsi pimpira-tani, asitanari. Ti imantsiya-waiti, irojatzi yañii.”
\v 29 Ari yaminanakiri José ikatziya-yitaka, iñaatziiri Benjamín iriitaki owaiyani iriniro irirori. Ikantanaki: “¿Iriima iyaapitsi pirintzi pikantanari?” Ari ipithoka-sitana-kari Benjamín, ikantana-kiri: “¡Mainarí! ¡Inkamintha Pawa tasonka-wintimini!”
\v 30 Antaro iraa-siri-tanaka José iñaawajiri iririntzi. Ikyaanaki shintsiini imaapiintzi, ari iraawai-takari.
\v 31 Ikanta itonkakiro iraaka, ikiwa-poro-tanaja, sitowapaji, ikantapaaki: “Piyiiti owaritintsi.”
\v 32 Onasita iwakoitaki-niri iwariti José, ari ikimitai-kiniri iririntzi-payi, aajatzi Apitantoni-satzi itsipa-tani José. Tima ipinkakaan-tani Apitantoni-satzi intzipatyari ishininka-payi Heber-iiti.
\v 33 Ari imisaika-kaan-takiri José iririntzi-payi, yitanakari itarori itzimi irojatzi iyaapitsiki. Okiryaantsi ikantajii-tanaka iririntzi-payi José, iñaakiri imisaika-kiri itarori itzimi irojatzi iyaapitsiki.
\v 34 Itsipa-takiri José iririntzi-payi okaratzi tzimatsiri iwamintoki. Iriitaki ipapiroi-taki Benjamín owaritintsi, anaanakiro okaratzi ipakiriri pasini-payi. Kimosiri ikantaka José itsipatakari iririntzi-payi, irawaijiitaki. \f + \fr 43.34 \ft Aririka ontzimi iririntzi aparoni iwathatsiti, iriima Benjamín ipaitakiri irirori 5 wathatsi.\f*
\c 44
\s José aajatzi iriraminto
\p
\v 1 Ari ikantajiri José inampiri: “Pintitawajiniri oshiki owaritintsi onkarati yaawyiiri ipira, pintitaji-niri aajatzi iiriikiti opaantiki itatiminto.
\v 2 Pintitakairi aajatzi opaantiki itiminto iyaapitsi niraminto kiriiki-naki, pintsipataa-kiniri iiriikiti ipinataki-rori owaritintsi.” Imatakiro inampiri José okaratzi ikantaki-riri. \f + \fr 44.2 \ft owaritintsi = trigo\f*
\v 3 Okanta okitaiti-tamanaji, ityaantajiri José iririntzi-payi ikyaako-tanaari ipira-payi. \f + \fr 44.3 \ft ipira-payi = morapayi = asnos\f*
\v 4 Tikiramintha intainati ijataji, ikantajiri José inampiri: “Piyaatawa-jiri ananinka-naintsiri, pinkantiri: ‘¿Ipaitama pikositan-tanari, tima naakamiithatimi awiroka? ¿Ipaitama pikositan-tanakarori kiriiki-naki iramintotsi?
\v 5 Iriraa-minto onatzi nojiwariti, irootaki iñaawya-tantapiintari. ¡Kaaripirotakimi!’ ”
\p
\v 6 Ikanta iyaatawa-jiri inampiri, ikantapaa-kiri okaratzi ikantawa-kiri José.
\v 7 Ikantajiitzi irirori: “¿Ipaitama pikantan-tanari? Ti namityaaro naaka pikantaki-nari.
\v 8 Tima piñaakina nopjyaaro Owintiniki, noipyaaji-miri kiriiki ikaratzi noñaakiri itita opaantiki notatiminto. ¿Ipaitama nonkosi-tantyaariri iiriikiti pijiwariti aajatzi yooroti?
\v 9 Paminiro irira-minto ompiratamiri, aririka piñaakiri itzimi amakironi, iwamaitiriita. Irooma naakapayi ompirataari nonatyii iwankoki pijiwariti.”
\v 10 Ikantzi inampina José: “Aritaki nomatakiro pikantakiri. Aririka noñaakiri amakirori iramintotsi, apatziro nompira-tyaari. Iriima pasini-payi tikatsi nonkantiri, ijatajiita.”
\v 11 Sintsiini iwayii-tanakiro itiminto, aparo-payi yosiryaa-yitanakiro.
\v 12 Tima yoka inampiri José ithonka yaminakiro itiminto-payi, yitanakari itakarori itzimi irojatzi iyaapitsiki. Iñaatziiro otitaka iramintotsi itimintoki Benjamín.
\v 13 Isaraa-nakiro iithaari-payi, tima oshiki okatsi-tzimo-siri-tanakiri. Ikyaakaa-najiri aparo-payi ipira, piyanaka nampitsiki. \f + \fr 44.13 \ft ipira = imorani = asno\f*
\p
\v 14 Ikanta ariitapaja Judá iwankoki José itsipatakari iririntzi-payi, ainiro isaiki José iwankoki. Ityiirowa-sitapaa-kari, yoiyootapaaka kipatsiki ipinkatha-tziri.
\v 15 Ari isampitawajiri José, ikantziri: “¿Ipaitama pantakiri? ¿Tima piyoti noyotziro naaka noñaawya-tantzi?”
\v 16 Ikantzi Judá: “¡Pinkatharí! Ti noyoti ipaita nonkantimiri ¿Tsika nonkantyaaka piyotan-tyaari? Apatziro iyotzi Pawa tzimatsirika nokinakaa-sita-kari. Yoka nokarajiitaki aka: naakataki pimpira-tyaa nontsipa-tyaari iñaakoi-takiri piraminto.”
\v 17 Ikantanaki José: “Airo omata pikowawitari awiroka. Apatziro nompira-tyaari iñaakoi-takiri niraminto. Irooma awiroka-payi tikatsi nonkantimi, kantatsi pijataji isaiki asitamiri. Tikatsi antawintha-timini.”
\s Ikinkithatakota Judá ikantakowintziri Benjamín
\p
\v 18 Ikanta Judá itsitoka-paakari okaakiini José, ikantziri: “¡Ñaamisa, Pinkatharí! Nonintzi nonkantimi kapichiini. Ti noninti pinkishina, tima pikimitakari awirokami Faraón.
\v 19 Tima pisampi-takina chapinki, pikantakina: ‘¿Tzimatsi asitamiri? ¿Tzimatsi iyaapitsi nirintzi?’
\v 20 Tima nokaman-takimi naaka: ‘¡Jii! Tzimatsi asitanari antari-kona-taintsiri, tzimatsi aajatzi iyaapitsi nirintzi owikaran-tarori itzimi irantyasiparin-kakiini asitanari. Iitako-tani iwiri asitanari, iriitaki owiraan-tarori itzimi pasiniki iina asitanari. Tzimawi-tacha pairani pasini nirintzi, kamaki irirori.’
\v 21 Tima ari pikantana aajatzi: ‘Pamakiri nonintzi noñiiri.’ Tima pinintatzii piñiiri.
\v 22 Nokantaiyanakimi naakaiti: ‘¡Pinkatharí! Airo isinitziri asitanari impoki, aririka yookanakiri asitanari, aritaki inkamaki.’
\v 23 Iro kantacha pikantakina awiroka: ‘Airorika pamiri pirintzi, airo okantzi papiitairo piñaajina.’
\v 24 Okanta nojataji pairani, nokaman-tapajiri asitanari okaratzi pikantaki-nari.
\v 25 Ipoñaa ikantaana asitanari: ‘Pijati papiitiro pamanantaati kapichiini ayaari.’
\v 26 Nokantana-kiri naaka: ‘Airorika nayiri iyaapitsi nirintzi, airo okantzi nojati. Airorika iyaatana irirori, airo isinitana atziri noñiiri.’
\v 27 Ikantana-kina asitanari: ‘Piyotzi awirokaiti apitimachiini owaiyantaki piniro-thori.
\v 28 Aritaki ijapitha-takina aparoni, ti noñaajiri irojatzi iroñaaka. Tima nokantaki: “Omaapiro iwakari katsimari owantachari.”
\v 29 Aririka paanajiri pasini notomi, ompaityaa-rika awishi-motakirini, awiroka kantasi-tyaaroni nonkaman-tyaari, airo aajana nantyasiparinka, iro nowasirinka owamaajinani.’
\v 30 Piñaakiro, oshiki yitakari asitanari iyaapitsi, airorika naanajiri yoka nirintzi mainari,
\v 31 ari inkamaki asitanari. Naakaiti kantasi-tyaaroni inkaman-tyaari, airo aajiri yantyasiparinka, irootaki wamairini iwasirinka.
\v 32 Nokantakiri aajatzi asitanari: ‘Naaka kantasi-tyaaroni ompaita-rika awishi-motakirini iyaapitsi. Airorika noipyaajiri nirintzika, naaka pooko-tapiintaji irojatzi nonkama-kotajiri.’
\v 33 Irootaki nokowantari pinkimi-takaan-tina pimpira-tani. Naaka impoyii-tyaarini yoka mainari. Pisinitiri ijataji iyaatana-jiri nirintzi-payi.
\v 34 ¿Paitama noñaakapajiriri asitanari airorika naanajiri nirintzi? Tima ti noninti noñiiri iwasiri-waityaa asitanari.”
\c 45
\s Iiyotakaajari José iririntzipayi
\p
\v 1 Ti yamawitapajiro José kantzimotakariri, ikaimanaki ipiyojiitaka yatziriti, ikantzi: “¡Pisitowawaki maaroni!” Tikatsi aparoni yatziriti saikanain-tsini. Ari ikamantakiri iririntzi-payi, ikantziri: “Naaka pirintzi.”
\v 2 Antaro iraanaka. Ikimakiri maaroni Apitantoni-satzi, ikimitzitakari aajatzi saikatsiri iwinkatha-ripankotiki Faraón.
\v 3 Ari ikantziri iririntzi-payi: “Naaka José. ¿Irojatzima yañai asitairi?” Antaro itharowanaki iririntzi-payi itsipatakari okaakiini. Ti yakanakiri.
\p
\v 4 Aikiro ikantatziiri José: “Pimpoka-jiiti okaakiini.” Ikanta ipokajii-tapaaki, ikantziri: “Naaka José, pirintzi. Naakataki pipimantaki pairani, yamanantakina Apitantoni-satzi.
\v 5 Iro kantacha, airo okantzimo-waitami pipimantakina. Tima Pawa ontyaantakinari aka nowawisaakotaji oshiki atziri.
\v 6 Aritaki awisaki apiti osarintsi iñaitziro tashitsi nampitsiki. Ainirotatsi 5 osarintsi airo okithotzi pankiwai-rintsi, onkanta-wityaa impanki-witaityaaro.
\v 7 Tima iriitaki Pawa kantakaarori nitantakarori nopokaki naka aka, airo yapirotanta piwaiya-nipayi aka kipatsiki. Irootaki piñaantaarori awiroka-payi iroopirori awisako-taantsi.
\v 8 Aritaki okantari, iriitaki Pawa amakinari aka, kaari awirokaiti. Irijatzi owakinari nonkamantapiintajiri Faraón inkimi-takayina naakami iriri, nojiwatiri impiratani-payi, nopinkatha-riwintakiri maaroni Apitantoni-satzi.
\v 9 Pijatanaki sintsiini asitairiki, pinkantapajiri: ‘Iroka ikantzi pitomi José: “Ipinkatha-ritakaakina Pawa aka Apitantoniki. Pimpokanaki sintsiini, piñiina.
\v 10 Pinampitapajyaaro aka Okaakijaariki, pintsipa-tajyaari pitomi-payi aajatzi picharini-payi, ari piwapajiriri pipira-payi, maaroni tzimimo-tzimiri. Ari pintsipatapajyaanari aajatzi naaka.
\v 11 Aritaki nompawajimi piyaari awiroka, pitomi-payi, aajatzi ikaratzi saika-panko-tzimiri, airo okowityii-motanta-waitami. Tima ainirotatsi 5 osarintsi intashiniin-taiti.” ’
\v 12 Piñaakina awiroka pitsipatakari aririntzi Benjamín, naakajaantaki ñaawaitzirori iroka ñaantsi.
\v 13 Pinkamantapajiri asitairi piñaakina nopinkatha-riwintantzi Apitantoniki. Pinkamantapajiri aajatzi tsika okanta piñaakiro aka. ¡Pisintsitanaki pijati pajaatiri asitairi!”
\v 14 Ari yawithanotanakiri José iririntzi Benjamín, oshiki iraawaitaka. Ari ikimitzitakari aajatzi Benjamín oshiki iraawaitaka yawithanotakiri José.
\v 15 Ipoñaa inintaporotanakiri José maaroni iririntzi, yawithanotanakiri, oshiki irayimotakari aparo-payi. Okanta awisayitaki iroka-payi, yaripiro-tanaari iririntzi-payi José.
\p
\v 16 Okanta anta iwinkatha-ripankotiki Faraón, ikimaitaki ikantaitzi: “Ari yariijiita iririntzi José.” Ari ikimosiritanaki Faraón, ari ikimitakari ikaratzi itsipa-nampitari.
\v 17 Ikantzi Faraón: “¡José! Pinkantiri pirintzi-payi inkyaakaa-yitanairi imorani ijatai Owintiniki.
\v 18 Yaajatiri asitamiri aajatzi maaroni pishininkapayi. Aritaki nompakiri iroopirori kipatsi aka Apitantoniki. Yanintai-yaaro okaratzi tzimatsiri aka.
\v 19 Iroka pinkantiri pirintzi-payi: ¡Iyí! Paanaki siyako-minto-tsipayi tzimatsiri aka Apitantoniki, irootaki paman-tajyaariri iinchii-riki, kooya-payi aajatzi asitairi. Impokajiiti maaroni.
\v 20 Airo pitakowaitasitaro okaratzi tzimimo-tzimiri anta, tima okaratzi yashaaran-taita-kari aka Apitantoniki, awirokaitira asitajyaaroni.’ ”
\p
\v 21 Imatakiro itomi-payi Israel ikantakiri Faraón. Ipawajiri José siyako-minto-tsipayi. Ipawajiri aajatzi owaritintsi iwanajyaari awotsiki.
\v 22 Ipawajiri aajatzi owakira-ripayi kithaarintsi inkithaatanajyaari. Iriima Benjamín ipawajiri 300 ikithoki kiriiki, aajatzi 5 kithaarintsi.
\v 23 Ipakaantakiri asitariri ikaratzi 10 mora, ikyaakaa-yitakiniri iroopirori tzimatsiri aka Apitantoniki. Imataki pasini 10 mora kooya, ikyaakaakiro opani pankirintsi, aajatzi pasini owaritintsi, irootaki iyaari asitariri awotsiki, impokana-kirika. \f + \fr 45.23 \ft mora = asnos; opani pankirintsi = trigo; owaritintsi = pan\f*
\v 24 Iwitha-tawaari José iririntzi-payi ijajiitaji, ikantawajiri: “Ti noninti pinkisa-wakaiyaa awotsiki.”
\v 25 Ikanta ipiyajiitaa ipoñaajaro Apitantoniki, irojatzi yariitan-taari Owintiniki isaikira iriri.
\v 26 Ikamantapajiri asitariri, ikantapajiri: “¡Apaá, irojatzira yañii iyi José! Ipinkatha-riwintantzi irirori Apitantoniki.” Tikatsi inkantanaki asitariri, ti inkimisanta-wityaari ikantziriri.
\v 27 Aikiro ikamantatziiri okaratzi ikantawakiriri José. Iñaawakitziiro siyako-minto-tsipayi okaratzi ityaan-takaantakiri José isiyako-tantanakyaari, antaro ikimosiritanaji.
\v 28 Ikantanaki: “¡Nokimaki ainiro yañii notomi José! Ontzimatyii nojati noñaapajiri tikira nokamana-kiita.”
\c 46
\s Ariitaka Jacob Apitantoniki
\p
\v 1 Ari ijatanaki Israel, yaanakiro maaroni tzimimo-tziriri. Ikanta iwiraaka Kantapiro-jaariki, ipomitapa-jiniri yatsipitakaani Iwawani iririni.
\v 2 Okanta otsitinitanaki iñaanatakiri Pawa imisiriki Israel, ikantajiri: “¡Jacob!” Ari yakanaki irirori, ikantzi: “Ipaitaka Pawá”
\v 3 Ikantziri: “Naaka Pawa, Iwawani pirini. Airo pitharowa-waitzi pijati Apitantoniki, aritaki noshikyaa-kimiri anta inkarati pincharini-tajyaari.
\v 4 Aritaki ankarati anta Apitantoniki, tima naaka oipyaajirini apaata picharini-payi isaikawi-takyaa anta. Tima iriitaki pitomi, José tsipatyaamini apaata pinkama-jirika anta.”
\v 5 Ikanta yawisaki Jacob isaikawitapaaka Kantapiro-jaariki. Titanaka siyakominto-tsiki ityaantakiri Faraón aakitiri, itsipatakari iinchii-riki aajatzi kooya-payi.
\v 6 Ari ikaratzi yaanakiri ipira-payi, aajatzi okaratzi tzimimotakiriri Owintiniki. Jataki Jacob Apitantoniki itsipatakari ishininka-payi okaakiini irirori.
\v 7 Ari ikaratzi yaanakiri maaroni itomi-payi irirori, irisinto-payi, icharini-payi, aajatzi irisaro-payi, maaroni.
\s Iiñajiri Jacob itomi, José
\p
\v 28 Tima tikira yariityaa Jacob Apitantoniki, ityaantakiri Judá inkantiri José: “Inintatzii apaa pimonthai-yaari Okaakijaariki.” Ikanta yariijiitaka Jacob Okaakijaariki,
\v 29 ikantanakiri José impiratani-payi: “Piwitsikinaro nosiyako-minto, pamakinaro.” Jatanaki José imonthaa-wajyaari asitariri Okaakijaariki. Ikanta iñaawajiri iriri, yawithanotawajiri, antaro iirayimotawaari.
\v 30 Ari ikantakiri Israel itomi: “¡José! Kantatsi iroñaaka nonkami, tima noñaaporotajimi, ainiro pañii!”
\v 31 Ari ikantanakiri José iririntzi-payi aajatzi icharini-payi iriri, ikantziri: “Ari pisaika-jiitawaki aka, nonkamantawakiri Faraón, nonkantiri: ‘Ariitaka nirintzi-payi, itsipatakari icharini-payi asitanari, ipoñaayitakaro Owintiniki, ipokajii-tatzii intsipatapajyaana naaka.
\v 32 Yamayitakiri ipira-payi, maaroni tzimimo-tziriri irirori. Tima irootaki yamijiitari iriroriiti yaamaakowintari ipira-payi.’ \f + \fr 46.32 \ft ipira-payi = oisha, vaca\f*
\v 33 Aririka inkaimakimi Faraón isampitimi, inkantimi: ‘¿Ipaita pantawai-ritari pinampiki?’,
\v 34 pinkanta-jiiti awiroka: ‘Apatziro namijiitari naamaakowintari nopira, nosiyakotari ikantayita pairani nocharinini.’ Aritaki pimatakiro pinampityaaro Okaakijaariki. Tima ti inintziri Apitantoni-satzi intsipatyaari aamaakowin-tariri ipira-payi.” \f + \fr 46.34 \ft ipira-payi = oisha\f*
\c 47
\s Ikinkithawaitakairi Jacob iwinkathariti Apitantonisatzi
\p
\v 1 Jataki José ikamantziri Faraón, ikantakiri: “Ariitaka asitanari ipoñaakaro Owintiniki. Tima saikapaaki Okaakijaariki, itsipayitakari nirintzi-payi, yamayitakiri ipira-payi, aajatzi okaratzi tzimimo-yitziriri iriroripayi.” \f + \fr 47.1 \ft ipira-payi = iroishati, ivaca-ti\f*
\v 2 Ari iyoyaaki José 5 iririntzi, yamakiri isaiki Faraón iñiiri.
\v 3 Ikanta Faraón isampitawakiri iririntzi-payi José, ikantziri: “¿Ipaitama pantawaititari awiroka-payi?” Ikantajiitzi irirori: “¡Nowinkatharití! Pirawairintzi nonajiitzi naaka, nosiyakotari tsika ikanta pairani nocharinini.” \f + \fr 47.3 \ft pirawairintzi = aamaakowin-tariri oisha\f*
\v 4 Ikantzitanaka aajatzi: “¡Pinkatharí! Nopokatzii nonampityaaro aka, tima antaro okantaka tashitsi Owintiniki, tikatsi iwajyaa nopira-payi. Irootaki nonintantari pisinitina nonampityaaro Okaakijaariki.” \f + \fr 47.4 \ft nopira-payi = oisha\f*
\v 5 Irootaki ikantantanakari Faraón ikantziri José: “Tima pokaki piri aajatzi pirintzi-payi intsipa-tajyaami.
\v 6 Tima maaroni kipatsi okaratzi tzimatsiri Apitantoniki, awirokataki aminakaan-tzirori. Piñaakiri Okaakijaari, ari inampityaaro irirori-payi, tima oshiki okamiithataki kipatsi anta, tikatsi siyaaroni. Tzimatsi-rika pishininka yotzirori yaamaakowintari ipiraitari, pinkantiri yaamaakowintyaanari nopira-payi naaka.”
\p
\v 7 Ari yayitanakari aajatzi José asitariri iñiiri Faraón. Iwithatapaakari Jacob pinkathari Faraón.
\v 8 Isampitawakiri Faraón, ikantziri: “¿Tsikama okaratzika tzimain-tsiri pisarintsiti?”
\v 9 Ikantzi Jacob: “Tzimaki 130 nosarintsiti nokinakinataki tsikarika-payi. Tikira noñaamaitaro naaka ontzimi oshiki nosarintsiti ikimiyitaka nocharinini. Iro kantacha noñaamaitakaro kowiinka-yitatsiri.”
\v 10 Ikanta iwithatanaari Jacob pinkathari Faraón, ipiyapithatanaari.
\v 11 Ari ipakiri José ishininka-payi iroopirori kipatsi anta Apitantoniki, ari inampijiitakaro, imatakiro ikantakiriri Faraón. Ari okanta otzimantakari iipatsiti iriri aajatzi iririntzi-payi ipaitai-tziro ‘Itomyaani Ooryaatsiri’.
\v 12 Tima aikiro ipatziiri José iyaari iriri, iririntzi-payi aajatzi maaroni ishininka-payi, ipiri okaratzi kowityii-moyi-tariri. \f + \fr 47.12 \ft iyaari = pan\f*
\c 48
\c 49
\s Ikamantanairi Jacob itomipayi intasonkawintaitiri
\p
\v 1 Ari ikaimakiri Jacob maaroni itomi-payi, ikantakiri: “¡Notomí! Pimpoka-jiiti okaakiini, tima nonkaman-tatyiimiro onkarati awishimo-timiri apaata.
\q
\v 2 ¡Itomi-payi Jacob! Pimpoka-jiiti okaakiini pinkiman-tyaari.
\q Pinkimisantiri asitamiri Israel.
\q
\v 3 Awiroka Rubén, nojiwari notomi,
\q Nosintsinka nowimi, tima awirokataki jiwatapain-tsiri,
\q Awiroka itakaro ipinkathai-tzimi, otzimimo-tzimi piñaapironka.
\q
\v 4 Ari okaratapaaki piriipirotzi, tima pikimi-tapiinta-witaro osinchaatzi nijaa.
\q Okantakaaro piwinka-tharyaa-kinaro nomaa-minto, piman-takanaro notsipatari.
\q
\v 5 Awiroka Simeón aajatzi Leví, pirintzi piwawakaa-jiita,
\q Tima piwamaa-minto piwayitajiro pichakopiti.
\q
\v 6 Airo notsipa-taami tsika papato-tapiinta.
\q Tima oshiki otyaanakami pairani pimasirinka, piwamaaki oshiki atziri.
\q Oshiki pisamasiryaakari, pikaraa-kitzi-yitanakiri ipira. \f + \fr 49.6 \ft ipira = toro\f*
\q
\v 7 Kowiinka okantanaka piyatsimanka,
\q Tima omaapiro pikisanaka.
\q Naaka oiwaraa-jimini, pinampi-tajyaaro tsika aakotajiro iwairo Jacob,
\q Tima nonasiyi-tajyaari pincharini-tajyaari anta tsika impaitaitiro Israel.
\q
\v 8 Irooma awiroka Judá, kantakaapiro iwajimi pirintzi-payi.
\q Pairika-kintsiyi-tajiri inkarati kisaniin-timini.
\q Ipinkatha-yitajimi pirintzi-tajyaari.
\q
\v 9 Awiroka notomi, Judá, pikimityaari yanini kashikari inkara-takiro iwari yatsikani.
\q Inaryaa-waita kipatsiki, yoiyoota ikimi-takotari antari kashikari.
\q ¿Ipaitama matironi iñaasirinkajiri?
\q
\v 10 ¡Notomí! ¡Judá! Ari intzimaji pincharini-tajyaari, irasi iwiro impinkatha-riwintanti,
\q Tikatsi aapitha-tajirini iwinkatha-riminto yairikakiri,
\q Irojatzi impokan-tajyaari asipiro-tyaaroni iwinkatha-riminto,
\q Iriitaki inkimisan-tawajiri nasiyitachari ishininka-tawakaa. \f + \fr 49.10 \ft asipiro-tyaaroni iwinkatha-riminto = Siloh\f*
\q
\v 11 Iriitaki oosotako-tirini ipira anta oponkitziki pankirintsi imiritaitari,
\q Ikiwantyaaro iithaari imiritaitari, tima oshiki-piro-tatzii chochoki. \f + \fr 49.11 \ft ipira = mora = pollino, asna; imiritaitari = vino. Kantako-tachari aka “iriitaki oosotako-tirini ipira anta oponkitziki pankirintsi imiritaitari,” irojatzi osiyaro inkantaiti “Oshiki-piro-tatzii pankirintsi imiritaitari, ti intakoityaaro pankirintsi iwamairo owaiyani imorani.”\f*
\q
\v 12 Tima kamiithaaki ikantaka, anaanakiro ochiinkaatzi imiritaitari.
\q Kitamaaro okantayita iraiki anaanakiro okitamaarotzi oyaaki thomitsi. \f + \fr 49.12 \ft imiritaitari = vino\f*
\q
\v 13 Iriima Zabulón inampi-tajyaaro inkaari-thapyaaki,
\q Tsika aatapiintaji amaatako-mintotsi.
\q Tsika anta owiraa-thapi-tajyaa Simaaki.
\q
\v 14 Iriima Isacar inkimi-tajyaari sintsiri ipiraitari ikyaakai-tziri,
\q Iriitaki otyiirowa-piintachani ikyaapiintaitzi airo inintzi yaniitaji. \f + \fr 49.14 \ft ipiraitari ikyaakai-tziri = mora, asno\f*
\q
\v 15 Ikanta iñaawakiro kamiitha okantanaka nampitsi, kamiitha imakoryaa-waitaitzi,
\q Oiyootanaka yanatakaitiri.
\q Tima mairi ikantaka ikimi-takai-takari ompirataari.
\q
\v 16 Iriima Dan iwakowin-tajiri ishininka,
\q Ikimitaakiro pasini-payi ipinkatha-riwin-tajiri ishininka-payi Israel-iiti.
\q
\v 17 Inkimi-tajyaari Dan maranki isaiki awotsi-nampi,
\q Iriitaki atsika-kitairini ikyaakoitari,
\q Iwaryaa-maityaari kyaakotariri. \f + \fr 49.17 \ft ikyaakoitari = caballo\f*
\q
\v 18 ¡Pawá! Nawintaami awiroka piwawisaako-tajina.
\q
\v 19 Yoka Gad, oshiki imaimani-tajiri owayiri-payi.
\q Iro kantacha, aritaki pipiya-takyaari.
\q
\v 20 Yoka Aser, oshiki-tzimo-tajiri iwankiri iwajyaari,
\q Iroopirori owaritintsi onatyii, onkimi-tajyaaro iwariti pinkatha-ripirori. \f + \fr 49.20 \ft owaritintsi = pan\f*
\q
\v 21 Yoka Neftalí, inkimi-tajyaari maniro tikatsi asitako-waitirini,
\q Owaniinka ikantayitya iwaiyani.
\q
\v 22 Yoka José, ikimitaro pankirintsi oshooka-thapyaa-tziro nijaa.
\q Oshiki okithonitzi,
\q Ithonka atiiyi-takiro otanto nampitsi.
\q
\v 23 Oshiki ikisaniin-tajiri asiwinthatarori piyaamini,
\q Imanatantaro chakopi,
\q Yasi iwiro iñaasirinkai-tziri.
\q
\v 24 Tima yoka José sintsishimpa ikantaka irirori,
\q Oisokiro iwakiro ipyaamini.
\q Ikamintha Iwawani Jacob Sintsi-pirori,
\q Okamintha iwairo aamaakowin-tantaniri, kisakowin-tariri Israel.
\q
\v 25 Inkamintha Iwawani piri, iriitaki nisironka-tajimini.
\q Iriitaki Pawa Sintsi-pirori, tasonka-wintajimini.
\q Opoñaaro itasonka-wintani jinoki inkitiki.
\q Opoñaaro itasonka-wintani inthopoyaaki inkaariki.
\q Opoñaaro itasonka-wintani owaaki thomitsiki aajatzi yamaarin-tsiki.
\q
\v 26 Tima okaratzi iyomitaanajamiri piri intasonka-wintantai-tyaamiri,
\q Anaanakiro okaratzi iyomitaakinari asitanari naaka.
\q Airo othonkaa, irojatzi apaata ompyaan-tajyaari otzisi.
\q Osiyawai-takaro osaika-patziito-tantyaarimi José iroka-payi yomitaantsi,
\q Tima iriitaki iyoshitaikiri ikarajiitaki iririntzi-payi, iriitaki iriipiro-taatsini.
\q
\v 27 Yoka Benjamín, inkimi-tajyaari atsikan-taniri.
\q Yananinka iwawai-tamanaja yatsikani,
\q Okanta oshiityaaki yanti-tawakaari tzimaaran-tapaintsiri.”
\s Ikamantakari Jacob
\p
\v 28 Iriitaki itomi-payi Israel, tsika impoñiiyaa inkarati 12 nasitachani ishininka-tawakaa-jiita. Irootaki iroka ñaantsi-payi ikaminaa-kiriri iriri intasonka-wintaitan-tyaariri aparo-payi ikarajiitakira.
\v 29 Ikantakiri itomi-payi: “Kapichiini-tapaaki nonkaman-tyaari. Nonintzi nontsipa-tajyaari nocharinini, pinki-tataina anta impiritanakiki iwaniki Efrón ishininka Tharowan-taari-nisatzi.
\v 30 Ipaitai-tziro anta Apitinaki, yaminakoi-tziri isitowa-piintzi ooryaatsiri, anta Yiinkantomasi Owintiniki. Tima irootaki yamanan-takiri pairani acharinini Abraham itsipataakiro iwani Efrón, aajatzi irasi Tharowan-taari-satzi tsika okitataaja iina.
\v 31 Tima ari ikitai-takiri nocharinini Abraham itsipataaro iinani Sara, aajatzi nirini Isaac itsipataaro asitanarini Rebeca. Aritaki noki-tatairori aajatzi naaka noinani Lea.
\v 32 Tima ironta kipatsi aajatzi omoronaki anta, iriitaki ishininka Tharowan-taari-satzi piman-taki-niriri pairani acharinini.”
\v 33 Ikanta ithonkakiro Jacob iyomiyi-tanajiri itomi-payi, onaryaanaka, kamanaki. Jataki itsipa-siri-tapaajari icharinipayi.
\c 50
\s Ikamantakari José
\p
\v 15 Tima kamaji irirori Jacob, ari ikinkithasiri-jiitanaka itomipayi Jacob, ikanta-wakaajiita: “Kimitaka ari inkisaniin-tanakai iroñaaka José, ari impiyawin-tajyaa okaratzi awaaripiro-waitakiri pairani.”
\v 16 Irootaki ityaantantakari kantirini José: “Pinkimi okaratzi ikantaki piri tikira ikamiita, tima ikantaki:
\v 17 ‘Pinkowakotiri Jose’, pinkantiri: “Paapatyaajiri pirintzipayi, pimaisantiro iwaaripirowaitakimi, tima oshiki ikimaantsitakaawaitakimi.” Irootaki nokowantari paapatyaajyaari pirintzipayi, tima iriitzitaka impiratani Iwawani asitamiri.” Tima iraacha irirori José ikinkitha-waitakairira ityaan-kani iririntzi-payi.
\v 18 Irojatzi yariitan-tapaa-kari iririntzi-payi José, ityiirowa-sitapaa-kari, yoiyoo-tapaaka kipatsiki, ikantapaakiri: “Naakayitaki pimpira-tani.”
\v 19 Ari ikantzi José: “Airo pitharowan-tawaitana iyí. ¿Naakama Pawa?
\v 20 Tima pininta-jiiwitaka pairani awiroka piwaaripiro-tinami, iro kantacha iyotzimai-takaro Pawa okaratzi kaaripiro-tatsiri pantawi-takari, ikantakaakaro irirori kamiitha okantzimo-tantaa. Tima okaratzi awishimowi-takanari naaka, irootaki añaantaarori iroñaaka yawisako-yitaji oshiki atziri.
\v 21 Airo pitharowan-tawaitana. Aritaki nompayi-takimi piyaari awiroka, aajatzi piwaiya-nipayi.” Irootaki ikantakiri José ikinkitha-waitakaakiri kamiitha iririntzi-payi, inimo-takaajiri.
\p
\v 22 Irojatzi inampijiitaro José anta Apitantoniki, aajatzi maaroni icharini-payi iriri. Tima okaratzi 110 osarintsi yañaaki José.
\v 23 Iñaayi-tanajiri icharini-payi itomi-payi irirori Efraín. Iñaanajiri aajatzi itomi-payi Maquir. Yoka Maquir, iriitaki itomi Manasés pasini itomi José.
\v 24 Okanta apaata, ikantakiri José iririntzi-payi: “Oyotapaaka kapichiini nonkaman-tyaari, iro kantacha awotsikitaki Pawa inisironka-tajimi, imisitowa-yitaimi pisaika-witaka iroñaaka aka nampitsiki, imisaikajimi pasiniki kipatsi ikasiyakaa-kiriri pairani acharinini Abraham, Isaac aajatzi asitairini.”
\v 25 Aikiro ikantana-kitziiri José iririntzi-payi, ikantziri: “Imapirotatyaa, aritaki impokaki Pawa inisironka-tajimi. Iro kantacha, nonintzi pinkanta-pirotina awiroka-payi. Paanajinaro apaata notonki-poroki.”
\v 26 Ari ikamajiri irirori José anta Apitantoniki, okaratzi 110 isarintsiti. Itziritai-takiri yiinkantsi iwathaki, iwakoi-takiri.