\id RUT Quechua de Corongo, Ancash
\toc3 Rut
\toc2 Rut
\toc1 Rut
\mt1 Rut
\c 1
\s1 Moab nacionman Elimelec ëwanqan
\p
\v 1 Israel nacionćhö juezkuna mandayanqan witsanmi alläpa mallaqnë käqan. Tsëmi Judá trïbu runakuna täkuyanqan Belén markapik uk runa warminta tsurinkunata pushakurkur Moab nacionman ëwaköqan.
\v 2 Tsë runapa shutinmi Elimelec käqan. Warminpa shutinmi käqan Noemí. Tsurinkunapa shutinkunam Mahlónwan Quilión käqan. Pëkunam Judáćhö Belén markapik Efrata casta runakuna kayäqan. Moabman ćhëkurmi tsëćhö täkuyäqan.
\p
\v 3 Moab nacionćhö Elimelec wañuskiptinmi Noemí viüdayar ishkan wamrallankunawanña qepäyäqan.
\v 4 Tsë wamrankuna jövinyaskirmi Moab nación shipashkunawan ćhurakäyäqan. Quiliónpa warminpa shutinmi käqan Orfa. Mahlónpa warminpa shutinñam käqan Rut. Moab nacionćhö ćhunka wataña täkïkarmi
\v 5 Mahlónwan Quiliónpis wañukuyäqan. Qosan wamrankunapis wañuskiyaptinmi Noemíqa apallanña qepäqan.
\s1 Rutwan Noemí Belénman kutiyanqan
\p
\v 6 Moab nacionćhö këkarmi Noemí musyäqan Israel runakunaman \nd Teyta Dios\nd* bendicionninta ćhuraptin mikï chumaq wayunqanta.
\v 7 Tsëmi ishkan waćhqunkunata pushakurkur Moab nacionpik Judáman kutiköqan.
\p
\v 8 Ëwëkäyanqanćhömi waćhqunkunata ñëqan: <<Mamëkikunapa wasinman kutikuyë. Ñoqatawan wamräkunata alli rikäyämanqëkipik \nd Teyta Dios\nd* qamkunatapis yanapëkuyäshunki.
\v 9 Tsënölla \nd Teyta Dios\nd* yanapëkuyäshunki uk runawan ćhurakar alli kawayänëkipaq>>.
\p Tsëpikmi waćhqunkunata despidikur mutsäqan. Tsëmi waćhqunkuna alläpa llakirnin waqar
\v 10 ñiyäqan: <<Manam kutikuyätsu. Markëkiman qamwan ëwakushun>> ñir.
\p
\v 11 Noemíñam ñëqan: <<Kuyashqa wawalläkuna, kutikuyë. ¿Imapaqñatan qatiräyämankipis? Ëwashqapis manam wamräkuna kanqañatsu wiñayaptin täkuyänëkipaq.
\v 12 Wasikikunaman kutikuyë. Ñoqaqa ćhakwasñam kä. Manañam runawan yapë ćhurakäshaqñatsu. Kanan paqas runawan puñur qeshyaq tikraptëpis
\v 13 shuyaräyankimanraqku wamrä yuriskir jövinyanqanyaq. Manam qosannaqllaqa qepäyankimantsu. Wamräkunatawan qosätapis \nd Teyta Dios\nd* qećhumaptinmi alläpa llakishqa këkä. Qamkuna ñoqawan ëwar ñakayaptiki masraqmi llakikushaq>>.
\p
\v 14 Tsënö ñiptinmi waćhqunkuna alläpa waqayäqan. Waqëkäyanqanpikmi Orfaqa suegranta mutsëkur wasinpa kutiköqan. Rutqam suegranwan qepäqan.
\v 15 Ruttañam Noemí ñëqan: <<Waćhqu masikipis markëkikunaman kutikïkanñam. Markëkikunaćhöqa diosnikikunapis kanmi. Qampis pëllawan yanaqänakur kutikuyë>> ñir.
\p
\v 16 Rutñam ñëqan: <<Mamë, imata ñimaptikipis manam dëjashqëkitsu. Ñoqaqa qam ëwanqëkipam ëwashaq. Mëćhöpis täkunqëkićhömi täkushaq. Markëkim markä kanqa. Diosnikim Diosnë kanqa.
\v 17 Mëćhöpis qam wañunqëkićhömi ñoqapis wañushaq. ¡Kawëkarraq dëjaskirniki ëwakuptëqa mana llakipämar \nd Teyta Dios\nd* castigamätsun!>>\fig Saying goodbye to Orpah|Ruth1.jpg|span|1.15-18|Sweet||\fig*
\p
\v 18 Tsënö ñiptinmi Noemíqa imatapis ñëqanñatsu.
\v 19 Tsëmi ishkan ćhäyäqan Belénman. Ćhäyaptinmi llapanpis kushikuyäqan. Warmikunapis uknin ukninmi: <<¡Noemími kutimushqa!>> ñiyäqan.
\p
\v 20 Tsëñam Noemí ñëqan: <<Kananqa amaña Noemí ñiyämëñatsu. Tsëpa rantinqa Mara ñiyämë, llapanpaq munëniyoq Teyta Dios alläpa castigamanqanpik.
\v 21 Këpik ëwakuyaptë qosäpis wamräkunapis y imëkäkunapis käqanmi. Kananqa alläpa waktsayashqam kutimushkä. Llapanpaq munëniyoq \nd Teyta Dios\nd* tsënö castiguëkämaptinqa amaña Noemí ñiyämëñatsu>> ñir.
\p
\v 22 Tsënömi Moab nacionpik waćhqun Rutwan Noemí kutikuyäqan. Pëkunam Belénman ćhäyäqan cebäda cosëcha qallariykaptin.
\s Tapukïkuna
\m CAPÏTULO 1
\li 1. ¿Pïkunatan Moabman ëwayäqan täkoq? (v. 1-2)
\li 2. ¿Mëpiktan kayäqan Elimelec castankunawan? (v. 1)
\li 3. ¿Imanartan Moabman ëwayäqan täkoq? (v. 1-2)
\li 4. ¿Pïkunatan wañuyäqon Moab markaćhö? (v. 3-5)
\li 5. Waćhqunkunata Orfatawan Rutta ¿imatatan Noemí ñëqon? (v. 8-13)
\li 6. Rut suegranta ¿imañirtan contestäqon? (v. 16-17)
\li 7. ¿Imanartan Rut tsënö ñëqon suegranta?
\li 8. ¿Imanötan ökishkunata yanapashunman?
\c 2
\s1 Boozpa ćhakranćhö Rut pallakunqan
\p
\v 1 Belén markaćhömi uk rïcu runa Booz shutiyoq käqan. Pëmi Noemípa qosan Elimelecpa castan käqan.
\v 2 Uk unaqmi Noemíta Rut ñëqan: <<Ëwä cebäda siegaqkuna shikwayanqanta pallapäkamoq. Ćhakraman ćhaptëqa pïllapis kuyapämanqam>>.
\p Tsënö ñiptinmi suegranqa ñëqan: <<Wawë, ëwaptiki allićha kanman>> ñir.
\p
\v 3 Tsënö ëwëkanqanćhömi cebäda siegaqkuna dëjayanqankunata rikar pallapäkoq yëköqan. Tsë ćhakraqa suegrun Elimelecpa castan Boozpam kañaq.\fig Ruth gathering grain|Ruth2.jpg|span|2.3|Sweet||\fig*
\v 4 Rut pallapäkïkaptinmi markapik Booz ćhëkur llapan minkëninkunata napëniköqan: <<\nd Teyta Dios\nd* yanapëkuyäshunki>>.
\p Tsëmi minkëninkunapis ñiyäqan: <<Qamtapis \nd Teyta Dios\nd* yanapëkushunki>>.
\p
\v 5 Tsëmi siegaqkunapa capatazninta Booz tapöqan: <<¿Pïpa tsurintan taqë shipash?>> ñir.
\p
\v 6 Capatazñam ñëqan: <<Pëqa Moab nacionpik Noemíwan shamoq shipashmi.
\v 7 Ćhëkamurmi pallapäkunanpaq rugamashqa. Ällaqpikmi mana amartsu pallakïkan. Tsëraqmi amashqa>>.
\p
\v 8 Tsëmi Rut kaqman witiykur Booz ñëqan: <<Cosëcha ushakanqanyaq këllaman shamunki sirveqnë shipashkunawan pallapäkunëkipaq. Ukpa ćhakranmanqa ama ëwankitsu.
\v 9 Waranpun kutimur siegayanqan qepallankunata pallapäkunki. Minkënë runakunatapis willäqöñam mana mićhäyäshunëkipaq. Yakunarqa pïñućhö këkaq yakuta yakökunki>>.
\p
\v 10 Tsënö ñiptinmi Rutqa urkunpis patsaman töpanqanyaq qonquriykur ñëqan: <<Päyi teytë, uklä warmi këkaptëpis kuyapämanqëkita>>.
\p
\v 11 Tsëmi Booz ñëqan: <<Musyämi qosëki wañuskiptin suegrëkiwan alli kawanqëkita. Tsënöllam musyä mamëkita, papänikita y markëkita dëjaskir kë uklä markaman shamunqëkita.
\v 12 Tsënöllam musyä ñoqakuna confiakuyanqä \nd Teyta Diosman\nd* confiakunqëkita. Llapanćhöpis pë yanapëkushunki>>.\fig Ruth speaks to Boaz for first time|Ruth3.jpg|span|2.8-13|Sweet||\fig*
\p
\v 13 Tsënö ñiptinmi Rut ñëqan: <<Päyi teytë, sirveqniki mana këkaptëpis kuyapämanqëkita>> ñir.
\p
\v 14 Almuerzu hörañam Rutta Booz ñëqan: <<Këllaman shamï poqushqa vïnuta tantantawan mikunëkipaq>>.
\p Tsënö ñiptinmi minkëninkuna uchuräyanqan kaqllaman Rut uchöqan. Tsëćhöñam pëtapis trïgu kamtsata Booz qaräqan. Paćhan unta mikuskiptinpis atskaraqmi sobräqan.
\v 15 Tsëpikñam minkëninkunata Booz ñëqan: <<Manöjukunapikpis Rut pallakuptin ama mićhäyankitsu.
\v 16 Tsëpa rantinqa pallakunanpaq shikwatsiyanki. Imanö pallakuptinpis pëtaqa ama mićhäyankitsu>> ñir.
\p
\v 17 Tsë unaq patsa tutapanqanyaqmi Rut pallapäköqan. Tsë pallapäkunqanta shaktaskiptinmi ishkë arröbanö yarqöqan.
\v 18 Tsë pallapäkunqan cebädata apakurkur suegran kaqman ćhëkurmi rikätsëqan. Tsënöllam ćhurakunqan mikïtapis suegranta qaräqan.
\v 19 Tsëmi Noemíqa kushikur ñëqan: <<Wawë, ¿mëćhötan këtsikata pallapäkamöqonki? ¿Pïtan kuyapäshöqonki tsëtsikata tarimunëkipaq? Tsë kuyapäshoqniki runataqa Teyta Dios yanapëkutsun>> ñir.
\p Rutñam ñëqan: <<Mamë, Booz shutiyoq runapa ćhakranćhömi pallapäkamöqö>>.
\p
\v 20 Tsënö ñiptinmi Noemí ñëqan: <<¡Boozqa qosäpa castanmi këkan! ¡Tsënöllam pë yanapamänantsikpaq këkan! ¡Teyta Dios pëta yanapëkutsun! ¡Teyta Diosqa qosätapis wamräkunatapis yanapanqannöllam kananpis yanapëkämantsik!>>
\p
\v 21 Rutñam ñëqan: <<Tsënöllam ñimashqa cosëcha ushakanqanyaq sirveqnin shipashkunawan pallapäkamunäpaq>>.
\p
\v 22 Tsënö ñiptinmi Noemí ñëqan: <<Wawë, tsënö kaptinqa pëkunallawan pallapäkamï. Ćhakran ćhakran puriptiki pïpis burlakushunkimanćhi>> ñir.
\p
\v 23 Tsëmi cebäda cosëchawan trïgu cosëcha ushakanqanyaq Boozpa ćhakrankunallaćhö Rut pallapäköqan. Tsë witsanqa suegranpa paqtanmi täköqan.
\s Tapukïkuna
\m CAPÏTULO 2
\li 1. ¿Pitan käqan Booz? (v. 1)
\li 2. Rut ¿imatatan ruräqan Boozpa ćhakranćhö? (v. 2)
\li 3. ¿Imanötan ñëqan Booz minkëninkunata? (v. 9, 15-16)
\li 4. Rut ¿imanarraq mana dëjäqantsu suegranta?
\li 5. ¿Imanötan ñishunman ashikoqkunata?
\li 6. Kë capïtulo ishkëćhö ¿imatatan yarpaćhakatsimantsik?
\c 3
\s1 Rutta ëllunanpaq Booz ñinqan
\p
\v 1 Tsëpik uk unaqñam waćhqunta Noemí ñëqan: <<Wawë, manam qosannaqllaqa kakunkimantsu.
\v 2 Qosäpa castallanraq kaptinmi Boozwan täkutsiynikita yarpëkä. Pallapäkoq ëwaptikipis pëqa allim ćhaskishöqonki. Kanan paqasmi cebädata wëraq ëwanqa.
\v 3 Qampis bäñakuskir allish kaq ratënikita ćhurakur perfümitapis itakuskir ëwë. Ćhëkurña pakaranki mikïta upyëta ushanqanyaq.
\v 4 Mëlämanpis puñunqanta chumaq rikëkur ćhakin kaqllaman puñukïkunki. Tsëćhöñam qamwan täkïta munarqa parlapäshunki>>.
\p
\v 5 Rutñam ñëqan: <<Ñimanqëkinöllam llapantapis rurashaq>> ñir.
\p
\v 6 Tsëmi ëraman ëwëkur suegran ñinqannölla Rut ruräqan.
\p
\v 7 Boozñam tsë ëraćhö kushishqa mikuskir upyaskir cebäda shunturëkanqan lädunman puñöqan. Tsëćhö puñïkaptinmi qataranqanta chumaqllalla qariskir Boozpa ćhakin kaqllaman Rut puñukïköqan.
\v 8 Pullan paqas rikaćharkur Booz tikrakunqanćhömi ćhakinćhö warmi puñïkanqanta tantiyaskëqan.
\v 9 Tsëmi tapöqan: <<¿Pïtan kanki?>>
\p Pëñam ñëqan: <<Teytë, ñoqaqa Rutmi kä. Qosäpa castan kaptikim costumbri kanqannö ëllumänëkita munä>>.\fig Ruth at feet of Boaz|Ruth4.jpg|span|3.8-9|Sweet||\fig*
\p
\v 10 Tsënö ñiptinmi Booz ñëqan: <<Noemípa wamrankuna wañur ushakaptinpis tsë casta mana illakänanpaq qamqa allim yarpaćhaköqonki.\f + \fr 3.10 \ft Israel runakunapa costumbrin kanqannö Boozpa tsurin Rutćhö yuriptin Noemípa wawanpa tsurinnömi käqan.\f* Tsënö yarpaćhakunqëkipik Teyta Dios yanapëkushunki. Wakin warmikunanöpis karqa jövinwanmi waktsa o rïcu kaptinpis täkunkiman käqan.
\p
\v 11 <<Wawë, ama llakikïtsu. Kë markaćhö llapanmi musyayan alli warmi kanqëkita. Tsëmi mañakamanqëkinö llapanta rurashaq.
\v 12 Qosëkipa castan kaptëpis ukraqmi këkan mas legïtimu kaq castan.
\v 13 Kananqa tsëpalla puñukamï. Warëmi musyashun tsë runa ëllushunëkipaq o mana ëllushunëkipaq kaqtapis. Pë ëllushuptikipis allim kanqa. Mana ëllushuptikeqa ñoqam ëllukushqëki. Ñinqätaqa \nd Teyta Dios\nd* wiyëkämanmi. Rasunpallam ariñinqäta cumplishaq>> ñir.
\p
\v 14 Tsë paqasmi Boozpa ćhakillanćhö Rut puñuköqan. Tsëćhö puñunqanta pïpis rikänanta Booz mana munaptinmi tuta tuta höralla Rut shäriköqan ëwakunanpaq.
\v 15 Manaraq ëwakuptinmi Booz ñëqan: <<Cebädata qaranaqpaq yallkïkita mantamï>>.
\p Yallkunta mantaskiptinmi ishkë arröbatanö cebädata qaräqan. Aparirkatsiptinmi wasinman kutiköqan.
\p
\v 16 Wasinman Rut ćhëkuptinmi suegran tapöqan: <<Wawë, ¿imatatan Booz ñishöqonki?>>
\p Tsëmi Rut willäqan Booz llapan ñinqankunata.
\v 17 Tsëpikmi ñëqan: << <Tsinallëkeqa ¿imanötan suegrëkiman ćhanki?> ñirmi kë cebädata qaramashqa>>.
\p
\v 18 Tsënö ñiptinmi Noemí ñëqan: <<Wawë, mä shuyäshun. Imanöshi kanqa. Ñishunqëkita manaraq rurarqa tsë runa amëtapis manam tarinqatsu>>.
\s Tapukïkuna
\m CAPÏTULO 3
\li 1. ¿Imatatan ñëqan Noemí waćhqun Rutta? (v. 1-4)
\li 2. Rut ¿imatatan mañäqan Boozta? (v. 9)
\li 3. Rut ¿imañirtan mañäqan Boozta pëwan täkunanpaq? (v. 9-10)
\li 4. ¿Imatatan qaräqan Booz suegranman Rut apananpaq? (v. 15, 17)
\li 5. ¿Cäsoqku Rut suegran Noemíta?
\li 6. Rutpa suegran ¿kushishqaku kaq pëwan?
\c 4
\s1 Rutwan Booz ćhurakanqan
\p
\v 1 Tsëpikñam marka yëkuna punkuman ëwëkur Booz uchurëkaptin Rutpa qosanpa mas legïtimu kaq castan päsëkäqan. Päsëkaqta rikaskirmi Booz qayëkur ñëqan: <<Shamï parlashunpaq>>.
\p Tsënö ñiptinmi tsë runa ëwar uchöqan.
\v 2 Ñirkurñam tsë markaćhö täkoq ćhunka mayor runakunata Booz qayëkatsir uchuräyänanpaq ñëqan.
\v 3 Castan runatañam ñëqan: <<Moab nacionpik kutimoq Noemími qosanpa ćhakranta rantikïta munëkan. Tsë ćhakraqa castantsik Elimelecpa kaqmi.
\v 4 Tsëmi mas legïtimu castan kaptiki qamta willaq rantiyta munarqa kë mayor runakunapa ñöpanćhö rantinëkipaq. Mana rantiyta munarqa willamë ñoqapis castan këkarqa rantinäpaq>>.
\p Tsënö ñiptinmi tsë runa ñëqan: <<Rantishaqmi teytë>> ñir.
\p
\v 5 Tsëmi Booz ñëqan: <<Noemípa ćhakranta rantirqa Moab nacionpik shamoq viüda Rutwanpis ćhurakänëkim. Tsënöpam Rutpa wamran yurir wañoq qosanpa tsurinnö kanqa tsë ćhakrapa duëñun kananpaq>>.
\p
\v 6 Tsëmi tsë runa ñëqan: <<Tsënö kaptinqa manam rantiyta valorätsu. Rutwan ćhurakaptëqa tsë rantinqä ćhakra manam herenciäpaqtsu kanqa, sinöqa pëpa wamrallanpaqmi kanqa. Rantiyta munarqa qam rantiy>> ñir.\fig Boaz and men at city gate|Ruth5.jpg|span|4.3-6|Sweet||\fig*
\p
\v 7 Tsë witsan Israel nacionćhö pïpis castanpa ćhakranta rantiyta mana munarqa ćhakra rantiyta munaq kaqtam llanqinta orquskir entregaq. Tsënöpam runakuna musyayaq llanqinta ćhaskeq kaqña ćhakrata rantinanpaq kaqta.
\v 8 Tsëmi llanqinta orquskir Boozta makyar ñëqan: <<Castantsikpa ćhakranta qam rantiy>>.
\p
\v 9 Tsënö ñiptinmi Boozqa mayor runakunatawan tsëćhö këkaq wakin runakunata ñëqan: <<Qamkuna rikëkäyankim Elimelecpa, Quiliónpa y Mahlónpa ćhakranta Noemípik rantinqäta.
\v 10 Tsënöllam qamkuna musyayanki Mahlónpa viüdan Rut ñoqapa warmëña kananpaq kaqta. Tsënöpam Rutpa wamran Mahlónpa tsurinnöña kanqa y Mahlónpa ćhakranpis Rutpa wamranpaña kanqa. Ñinqäkunataqa llapëkim wiyëkäyanki>>.
\p
\v 11 Tsënö ñiptinmi mayor runakunawan tsëćhö wakin runakunapis ñiyäqan: <<Ñinqëkitaqa llapantam wiyëkäyä. \nd Teyta Dios\nd* bendicionninta Rutman ćhurëkutsun. Raquelpa y Leapa wamrankuna atska kanqannö pëpapis wamrankuna atska kayätsun. Pëkunapik miraqllam llapantsikpis Israel runakunaqa këkantsik. Qamtapis \nd Teyta Dios\nd* yanapëkushunki Efrata ñinqan Belénćhö pïmëpis respetayäshunëkipaq.
\v 12 Tsënölla \nd Teyta Dios\nd* bendiciykushunki Tamarćhö Judápa tsurin Farespik miraqkuna atska kayanqannö qampapis tsurikikuna Rutćhö atska kayänanpaq>> ñir.
\p
\v 13 Tsënöpam Rutwan Booz ćhurakäqan. \nd Teyta Dios\nd* bendicionninta ćhuraptinmi Rut qeshyaq rikäkur ollqu wamrata qeshyaköqan.
\v 14 Tsëmi warmikuna Noemíta ñiyäqan: <<¡\nd Teyta Dios\nd* alabashqa këkutsun! Pëmi munashqa Rutpa wamran kananta. Tsë wamran willkëkinö kar Israel nacionnintsikćhö respetashqa këkutsun.
\v 15 Ćhakwasyaptikipis tsë willkëkim yanaparniki wätashunki. Kuyashoqniki waćhqïkipa wamran karmi qanćhis ollqu wamrëkipikpis mas alli rikäshunki>>.\fig Neomi holding Obed|Ruth6.jpg|span|4.13-15|Sweet||\fig*
\p
\v 16 Noemíñam willkanta alläpa kuyar wätäqan.
\v 17 Tsëmi Noemípa vecïnankuna ñiyäqan: <<¡Noemíqa wamran aparishqam puriykan!>> ñir.
\p Tsë wamratam shutitsëqan Obedta. Obedmi Jesépa papänin käqan. Jeséñam Davidpa papänin käqan.
\s1 Rey Davidpa unë castankuna
\p
\v 18 Këkunam Farespik Davidyaq miraqkuna kayäqan:
\q1 Farespa tsurinmi Hezrón,
\q1
\v 19 Hezrónpa tsurinmi Ram,
\q1 Rampa tsurinmi Aminadab,
\q1
\v 20 Aminadabpa tsurinmi Nahasón,
\q1 Nahasónpa tsurinmi Salmón,
\q1
\v 21 Salmónpa tsurinmi Booz,
\q1 Boozpa tsurinmi Obed
\q1
\v 22 y Obedpa tsurinmi Jesé.
\q1 Jesépa tsurinñam David käqan.
\s Tapukïkuna
\m CAPÏTULO 4
\li 1. Booz ¿imapaqtan ćhäyänan markaman ëwäqan uchuraq? (v. 1, 4-5)
\li 2. ¿Ima acuerdumantan ćhäyäqan Booz castanwan? (v. 6)
\li 3. Castan Boozta ¿ima señaltatan makyäqan ćhakrata rantinqanta? (v. 7-8)
\li 4. Noemípa willkanta ¿imatatan shutin ćhurayäqon? (v. 17)
\li 5. ¿Imanartan kë historia chumaq ushakäqan?
\li 6. Diosnintsik ¿wakchakunapik qonqanku?