﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,500
I tano era te mahana mo haka maꞌu i a Pauro ki ꞌĪtāria,

2
00:00:09,500 --> 00:00:16,500
he vaꞌai e Feto i a Pauro ꞌe i te tētahi nuꞌu puru ki te kope te ꞌīŋoa ko Hurio,

3
00:00:16,500 --> 00:00:20,300
he kape o te nūnaꞌa vaꞌehau e kī era O te ꞌAriki.

4
00:00:20,300 --> 00:00:29,920
I eke ai a mātou ki ruŋa i te pahī e tahi ko hāhine ꞌā mo reva ki ꞌĀtia tuꞌu atu mai te kona ꞌuahu era o Ataramītio.

5
00:00:29,920 --> 00:00:37,640
ꞌI muri i a mātou i oho takoꞌa atu ai te taŋata e tahi te ꞌīŋoa ko Aritarako o Tētārōnika,

6
00:00:37,640 --> 00:00:39,660
he kona o Mātērōnia.

7
00:00:39,660 --> 00:00:44,340
ꞌI te rua mahana i tuꞌu ai a mātou ki te ꞌuahu o Tīrone,

8
00:00:44,340 --> 00:00:53,880
he kona ꞌi ira i haꞌatiꞌa ai e Hurio i a Pauro mo oho mo uꞌi i tōꞌona nuꞌu repahoa ꞌe mo hāꞌūꞌū e rā nuꞌu ki a ia.

9
00:00:53,880 --> 00:00:56,380
I reva era a mātou mai Tīrone,

10
00:00:56,380 --> 00:01:04,200
he oho a te taha-taha o te motu ko Tīpere mo haka pava mai te tokerau ꞌo te ai ꞌi muꞌa o mātou.

11
00:01:04,200 --> 00:01:09,780
A te taha-taha o Tiritia ꞌe o Panafiria i haka vari i oho ai a mātou,

12
00:01:09,780 --> 00:01:11,320
ꞌe he tomo ki Mira,

13
00:01:11,320 --> 00:01:13,460
he kona e tahi o Rītia.

14
00:01:13,460 --> 00:01:20,940
ꞌI ira i takeꞌa ai e te kape o te vaꞌehau i te pahī o Arehantāria he oho ki ꞌĪtāria,

15
00:01:20,940 --> 00:01:23,920
ꞌe he haka eke i a mātou ki ruŋa.

16
00:01:23,920 --> 00:01:30,560
Ko rahi ꞌā te mahana koraꞌiti nō a mātou e oho era ꞌi te ai o te tokerau ꞌi muꞌa,

17
00:01:30,560 --> 00:01:30,940
ꞌe,

18
00:01:30,940 --> 00:01:34,620
aŋa riꞌa-riꞌa i vari ai ki muꞌa o te kona era ko Niro.

19
00:01:34,620 --> 00:01:38,960
ꞌI te ai ko te noho iŋa mai ꞌana te tokerau ꞌi muꞌa,

20
00:01:38,960 --> 00:01:45,240
he vari a mātou a muꞌa o Taramona ꞌe he haka vari tahi i te motu era ko Kereta.

21
00:01:45,240 --> 00:01:55,920
ꞌI te pūai o te tokerau he oho a mātou a te taha-taha ꞌā ꞌātā ka tuꞌu rō ki te kona e tahi te ꞌīŋoa ko ꞌUahu Riva-riva hāhine ki Rātea.

22
00:01:55,920 --> 00:02:01,120
ꞌI te taꞌe hōrou o tū pahī era ꞌi te tokerau puhi mai mai muꞌa,

23
00:02:01,120 --> 00:02:03,240
ꞌe ꞌi te hāhine o te toŋa,

24
00:02:03,240 --> 00:02:08,860
ko taꞌe au ꞌā tū ara era o mātou mo oho nō a roto i te vaikava.

25
00:02:08,860 --> 00:02:13,580
ꞌO ira i kī ai e Pauro ki te nuꞌu taꞌatoꞌa o ruŋa i te pahī:

26
00:02:13,580 --> 00:02:15,000
«E kuā hoa,

27
00:02:15,000 --> 00:02:18,320
te ara nei o tātou rake-rake ka oho ena.

28
00:02:18,320 --> 00:02:21,960
He emu te pahī ꞌe te meꞌe taꞌatoꞌa nei o ruŋa,

29
00:02:21,960 --> 00:02:25,600
ꞌe korohaŋa ꞌātā he mā-mate a tātou».

30
00:02:25,600 --> 00:02:29,020
Kai haka roŋo te kape o te vaꞌehau ki a Pauro.

31
00:02:29,020 --> 00:02:35,020
Ki te taŋata maꞌu i te huira ꞌe ki te taŋata era ōꞌona te pahī i haka roŋo ai.

32
00:02:35,020 --> 00:02:39,540
ꞌI te taꞌe au o te ꞌuahu o rā kona mo noho o te pahī ꞌi te toŋa,

33
00:02:39,540 --> 00:02:47,540
te rahi raꞌa o te nuꞌu o ruŋa he manaꞌu i hau ꞌi te riva mo uꞌi i te rāveꞌa mo reva mai ira ki Fēnise,

34
00:02:47,540 --> 00:02:55,320
he ꞌuahu haka ꞌou e tahi o Kereta e pava rō ꞌā i te tokerau mo noho ꞌi ira ꞌi rā ŋā ꞌāvaꞌe.

35
00:02:55,320 --> 00:03:00,720
ꞌI te puhi mai o te tokerau koraꞌiti nō mai te pāꞌiŋa era o Ehipto,

36
00:03:00,720 --> 00:03:05,100
he manaꞌu ananake mo oho nō ꞌi tū ara era ki Fēnise.

37
00:03:05,100 --> 00:03:09,200
He reva ia te pahī he oho a te taha-taha ꞌā o Kereta.

38
00:03:09,200 --> 00:03:16,500
Kai roa i puhi mai ai te tokerau pūai pa he tokerau era ko te Pakakina he tiŋaꞌi i te pahī,

39
00:03:16,500 --> 00:03:18,240
ꞌe he puhia he oho.

40
00:03:18,240 --> 00:03:23,720
ꞌI te taꞌe ravaꞌa e mātou mo haka tī-tika i te pōihu-ihu a roto i te tokerau,

41
00:03:23,720 --> 00:03:26,640
he haka rē i te pahī ki te tokerau.

42
00:03:26,640 --> 00:03:35,000
A tuꞌa o te motu ꞌiti-ꞌiti e tahi te ꞌīŋoa ko Kāura a mātou i vari ai i puhia ꞌi te tokerau.

43
00:03:35,000 --> 00:03:36,360
ꞌI rā kona,

44
00:03:36,360 --> 00:03:38,620
ꞌi te rehe ꞌiti o te tokerau,

45
00:03:38,620 --> 00:03:44,120
aŋa riꞌa-riꞌa i ravaꞌa i haka eke mai ai i te vaka ꞌiti-ꞌiti o te pahī.

46
00:03:44,120 --> 00:03:47,000
I oti era te haka eke mai i te vaka,

47
00:03:47,000 --> 00:03:52,120
he toꞌo mai he here-here i te pahī hai taura mo haka hio-hio.

48
00:03:52,120 --> 00:03:52,740
ꞌE,

49
00:03:52,740 --> 00:03:59,540
ꞌi te riꞌa-riꞌa ꞌo maꞌu-maꞌu te pahī ꞌi te kona o vāeŋa o te vaikava te ꞌīŋoa ko Tirite,

50
00:03:59,540 --> 00:04:03,760
he kona taka-taka o te ꞌone ꞌi te ꞌau ꞌe ꞌi te vave,

51
00:04:03,760 --> 00:04:13,000
he hoa hai meꞌe mo ꞌaka e raŋa-raŋa rō ꞌā mo haka rehe i te tere o te pahī e puhia era ꞌe ꞌai ka haka rē ki te tokerau.

52
00:04:13,000 --> 00:04:14,600
ꞌI te rua mahana,

53
00:04:14,600 --> 00:04:17,340
ko te pūai iŋa ꞌā tū tokerau era,

54
00:04:17,340 --> 00:04:21,320
ꞌe he haꞌamata he hoa-hoa i te meꞌe tari o ruŋa i te pahī.

55
00:04:21,320 --> 00:04:22,900
ꞌI te toru mahana,

56
00:04:22,900 --> 00:04:25,640
he hoa-hoa takoꞌa i te meꞌe o te pahī.

57
00:04:25,640 --> 00:04:30,960
ꞌI te rahi o te mahana o te taꞌe takeꞌa mai o te raꞌā ꞌe o te hetuꞌu,

58
00:04:30,960 --> 00:04:34,080
ꞌe ꞌi te pūai o te tokerau e hetu atu era,

59
00:04:34,080 --> 00:04:37,640
he manaꞌu mātou e ko eꞌa mai tū ꞌati era.

60
00:04:37,640 --> 00:04:40,620
ꞌI te rahi o te mahana o te taꞌe kai,

61
00:04:40,620 --> 00:04:44,360
he māroa a Pauro ꞌi vāeŋa o te taꞌatoꞌa he kī:

62
00:04:44,360 --> 00:04:45,980
«E kuā hoa ē,

63
00:04:45,980 --> 00:04:51,580
ꞌāhani a kōrua i haka roŋo mai mo taꞌe eꞌa o tātou mai Kereta,

64
00:04:51,580 --> 00:04:54,180
e ko topa mai te ꞌati nei.

65
00:04:54,180 --> 00:04:54,260
ꞌE,

66
00:04:54,260 --> 00:04:55,200
hora nei,

67
00:04:55,200 --> 00:04:57,160
ꞌina kōrua ko riꞌa-riꞌa.

68
00:04:57,160 --> 00:04:59,820
Te pahī nei e emu rō,

69
00:04:59,820 --> 00:04:59,900
ꞌe,

70
00:04:59,900 --> 00:05:01,100
ka ai atu pē ira,

71
00:05:01,100 --> 00:05:03,620
e ko mate e tahi o kōrua.

72
00:05:03,620 --> 00:05:04,840
Te ꞌAtua,

73
00:05:04,840 --> 00:05:08,980
kope ki a ia a au e aŋa nei ꞌe ꞌāꞌana a au,

74
00:05:08,980 --> 00:05:11,860
i uŋa mai i te merahi e tahi ꞌi ꞌaŋapō

75
00:05:11,860 --> 00:05:13,320
mo kī mai:

76
00:05:13,320 --> 00:05:15,020
“ꞌIna koe ko riꞌa-riꞌa,

77
00:05:15,020 --> 00:05:15,980
e Pauro ē.

78
00:05:15,980 --> 00:05:19,660
E ko taꞌe tuꞌu koe ki muꞌa o te ꞌariki rōmano.

79
00:05:19,660 --> 00:05:25,180
Hai koe te ꞌAtua ka haka ora ena i te nuꞌu taꞌatoꞌa o ruŋa i te pahī nei”.

80
00:05:25,180 --> 00:05:26,100
ꞌO ira,

81
00:05:26,100 --> 00:05:27,000
e kuā hoa ē,

82
00:05:27,000 --> 00:05:28,700
ꞌina kōrua ko riꞌa-riꞌa.

83
00:05:28,700 --> 00:05:35,460
A au e haka moe rō ꞌā i tōꞌoku manaꞌu ꞌi ruŋa i te ꞌAtua ꞌe ko ꞌite riva-riva ꞌana e au:

84
00:05:35,460 --> 00:05:40,620
te meꞌe nei ka hopeꞌa ena pa he meꞌe kī mau mai era ꞌā e te merahi.

85
00:05:40,620 --> 00:05:41,260
ꞌE,

86
00:05:41,260 --> 00:05:45,420
nā a tātou he maꞌu-maꞌu ꞌi te motu e tahi».

87
00:05:45,420 --> 00:05:53,720
ꞌI te pō o te hoꞌe ꞌahuru mā maha mahana mai te haꞌamata iŋa o tū ꞌati era i topa ai a mātou,

88
00:05:53,720 --> 00:05:55,500
i puhia ꞌi te tokerau,

89
00:05:55,500 --> 00:05:58,760
ꞌi roto i te vaikava ko Atiriatiko.

90
00:05:58,760 --> 00:06:05,860
Pe te ꞌahuru mā piti o te pō he aŋi-aŋi e te mataroa ko hāhine ꞌā a mātou ki te henua.

91
00:06:05,860 --> 00:06:08,400
He hāhaŋa i te parera o te vai,

92
00:06:08,400 --> 00:06:10,160
e piti ꞌahuru māroa.

93
00:06:10,160 --> 00:06:13,340
Pe muꞌa ꞌiti i hāhaŋa haka ꞌou ai,

94
00:06:13,340 --> 00:06:15,380
e hoꞌe ꞌahuru mā pae.

95
00:06:15,380 --> 00:06:18,820
ꞌI te riꞌa-riꞌa ꞌo hetu te pahī ki te māꞌea,

96
00:06:18,820 --> 00:06:21,160
he hoa e hā ꞌaka a tuꞌa,

97
00:06:21,160 --> 00:06:24,440
ꞌe te manaꞌu mau nō he hōrou he ꞌōtea.

98
00:06:24,440 --> 00:06:29,040
Te mataroa ko haŋa ꞌana mo tē-tere mai ruŋa i te pahī.

99
00:06:29,040 --> 00:06:31,480
He toꞌo mai ia i te vaka,

100
00:06:31,480 --> 00:06:33,400
he haꞌamata he haka topa,

101
00:06:33,400 --> 00:06:35,100
i haka tuꞌu pa he meꞌe:

102
00:06:35,100 --> 00:06:39,280
e hoa ꞌā a rāua i te ꞌaka o muꞌa o te pahī.

103
00:06:39,280 --> 00:06:44,340
He kī e Pauro ki tū kape era ko Hurio ꞌe ki tāꞌana vaꞌehau:

104
00:06:44,340 --> 00:06:47,540
«Mo taꞌe noho mai o te nuꞌu era ꞌi ruŋa i te pahī,

105
00:06:47,540 --> 00:06:49,520
e ko ora a kōrua».

106
00:06:49,520 --> 00:06:56,560
He hore ia e tū ŋā vaꞌehau era i te taura o te vaka ꞌe he haka rē mo viri ki roto i te vai.

107
00:06:56,560 --> 00:06:58,040
ꞌI te popohaŋa,

108
00:06:58,040 --> 00:07:00,780
he ani e Pauro ki te taꞌatoꞌa mo kai,

109
00:07:00,780 --> 00:07:01,840
ꞌe he kī:

110
00:07:01,840 --> 00:07:08,880
«Ka rua tāpati o te taꞌe kai o kōrua ꞌi te tiaki iŋa mo uꞌi he aha te meꞌe ka topa ena.

111
00:07:08,880 --> 00:07:10,740
He ani atu a au:

112
00:07:10,740 --> 00:07:15,280
ka ka-kai kōrua i te haraoa nei ki ai ai te kōrua haŋu.

113
00:07:15,280 --> 00:07:18,880
ꞌIna e tahi o tātou mo taꞌe tomo riva-riva ki ꞌuta».

114
00:07:18,880 --> 00:07:20,880
I kī era i te meꞌe nei,

115
00:07:20,880 --> 00:07:23,820
he toꞌo a Pauro i te haraoa ki tōꞌona rima,

116
00:07:23,820 --> 00:07:28,260
he māuru-uru ki te ꞌAtua ꞌi muꞌa o tū nuꞌu taꞌatoꞌa era,

117
00:07:28,260 --> 00:07:31,320
he mo-more ꞌe he haꞌamata he kai.

118
00:07:31,320 --> 00:07:36,220
He kore ia te riꞌa-riꞌa o rā nuꞌu ꞌe he haꞌamata he kai takoꞌa.

119
00:07:36,220 --> 00:07:42,100
A mātou ꞌi ruŋa i tū pahī era e piti hānere hitu ꞌahuru mā ono taŋata.

120
00:07:42,100 --> 00:07:44,580
I mākona tahi era mātou,

121
00:07:44,580 --> 00:07:50,160
he hoa i te tariko topa ki roto i te vaikava mo haka rehe i te paŋahaꞌa o te pahī.

122
00:07:50,160 --> 00:07:55,740
I ꞌōtea era he takeꞌa e te mataroa i te henua taꞌe ꞌite e rāua.

123
00:07:55,740 --> 00:07:58,360
He takeꞌa takoꞌa i te haŋa ꞌone,

124
00:07:58,360 --> 00:08:02,600
ꞌe he uꞌi i te rāveꞌa mo haka hāhine i te pahī ki ira.

125
00:08:02,600 --> 00:08:07,220
He hore i te taura o tū ŋā ꞌaka era ꞌe he hoa ꞌi rā kona.

126
00:08:07,220 --> 00:08:14,580
He haka rehe-rehe i te taura here o te huira mo haka tika i te pahī ꞌe he haro i te kahu o muꞌa.

127
00:08:14,580 --> 00:08:17,900
He haꞌamata tū pahī era he hāhine ki ꞌuta.

128
00:08:17,900 --> 00:08:24,380
He maꞌu-maꞌu ia te pōihu-ihu ꞌi te kona taka-taka o te ꞌone ꞌi te ꞌau ꞌe ꞌi te vave,

129
00:08:24,380 --> 00:08:26,120
ꞌe kai makenu haka ꞌou;

130
00:08:26,120 --> 00:08:29,520
he tuꞌa i haꞌamata i ha-hati ꞌi te vave.

131
00:08:29,520 --> 00:08:31,500
ꞌO tē-tere te nuꞌu puru,

132
00:08:31,500 --> 00:08:34,620
he haŋa te vaꞌehau mo tiŋaꞌi mo haka mate.

133
00:08:34,620 --> 00:08:35,220
ꞌE,

134
00:08:35,220 --> 00:08:38,820
ꞌi te taꞌe haŋa o te kape o te vaꞌehau mo mate o Pauro,

135
00:08:38,820 --> 00:08:40,120
kai haꞌatiꞌa.

136
00:08:40,120 --> 00:08:41,060
He kī:

137
00:08:41,060 --> 00:08:45,600
te nuꞌu ꞌite i te kau ka rere ki roto i te vai ka kau ki ꞌuta,

138
00:08:45,600 --> 00:08:52,760
ꞌe te tētahi ka uꞌi te rāveꞌa mo oho atu a ruŋa i te miro ꞌo a ruŋa i te pārehe-rehe pahī.

139
00:08:52,760 --> 00:08:58,900
Pē ira a mātou i tuꞌu ai ki ꞌuta e ora tahi nō ꞌā.

140
00:08:58,900 --> 00:09:02,360
Ki tomo tahi mātou i ꞌite mai ai:

141
00:09:02,360 --> 00:09:04,920
te ꞌīŋoa ꞌō o rā motu ko Marata.

142
00:09:04,920 --> 00:09:07,960
I hāꞌūꞌū rō mai te nuꞌu o ira.

143
00:09:07,960 --> 00:09:10,940
ꞌI te hoa o te ꞌua ꞌe ꞌi te takeꞌo,

144
00:09:10,940 --> 00:09:16,560
he haka hū e rā nuꞌu i te ahi ꞌe he kī mai mo haka hāhine mo haka mahana.

145
00:09:16,560 --> 00:09:21,160
A Pauro e runu ꞌā i te huka-huka ꞌe e niꞌo ꞌana i te ahi.

146
00:09:21,160 --> 00:09:26,840
Mai ruŋa i te huka-huka hoa e ia ki roto i te ahi i rere ai te kōreha veneno,

147
00:09:26,840 --> 00:09:30,120
he ŋau ꞌe he haka hihi ꞌi ruŋa i te rima.

148
00:09:30,120 --> 00:09:35,460
I takeꞌa era e te nuꞌu o rā motu i te kōreha ko taka ꞌā ꞌi te rima o Pauro,

149
00:09:35,460 --> 00:09:37,060
he kī ki a rāua ꞌā:

150
00:09:37,060 --> 00:09:38,400
«Pe he meꞌe ena ē:

151
00:09:38,400 --> 00:09:43,000
te kope era kope taparahi-taꞌata tiŋaꞌi haka mate i te rua;

152
00:09:43,000 --> 00:09:46,520
ka ai atu ko ora ꞌā mai te ꞌati o roto i te vaikava,

153
00:09:46,520 --> 00:09:49,120
ꞌina he haka rē e te ꞌatua mo ora».

154
00:09:49,120 --> 00:09:54,840
He tū-tū ia a Pauro i tū kōreha era mai ruŋa i tōꞌona rima ki roto i te ahi,

155
00:09:54,840 --> 00:09:57,520
ꞌe ꞌina e tahi meꞌe i topa ki a ia.

156
00:09:57,520 --> 00:10:02,480
E manaꞌu era te nuꞌu o rā kona he ahu a Pauro ꞌo he mate.

157
00:10:02,480 --> 00:10:04,980
I uꞌi era ꞌina e tahi meꞌe i topa,

158
00:10:04,980 --> 00:10:08,320
he huri te manaꞌu ꞌe he haꞌamata he kī:

159
00:10:08,320 --> 00:10:09,840
a Pauro he ꞌatua.

160
00:10:09,840 --> 00:10:18,840
E hāhine nō atu ꞌā ki rā kona te ꞌāua o te taŋata pūꞌoko haka tere o tū motu era te ꞌīŋoa ko Puvirio;

161
00:10:18,840 --> 00:10:23,520
ꞌāꞌana i hāpaꞌo i a mātou hai koa e toru mahana.

162
00:10:23,520 --> 00:10:28,140
Te matuꞌa tane o nei taŋata e moe rō ꞌana ꞌi ruŋa i te roꞌi,

163
00:10:28,140 --> 00:10:33,160
ko māui-ui ꞌā ꞌi te māui-ui he hū o te hakari ꞌe he hī.

164
00:10:33,160 --> 00:10:35,220
He oho e Pauro he uꞌi.

165
00:10:35,220 --> 00:10:38,920
He pure ia ki te ꞌAtua mo te ora o rā taŋata,

166
00:10:38,920 --> 00:10:40,800
he haka puā hai rima,

167
00:10:40,800 --> 00:10:43,260
ꞌe he ora rō ꞌai tōꞌona māui-ui.

168
00:10:43,260 --> 00:10:46,660
I ꞌite era e te taŋata o ruŋa i te meꞌe nei,

169
00:10:46,660 --> 00:10:50,380
he pae tahi atu te māui-ui o rā motu ki a Pauro,

170
00:10:50,380 --> 00:10:52,920
ꞌe he haka ora i te rāua māui-ui.

171
00:10:52,920 --> 00:10:56,280
ꞌI te haŋa rahi mai o te nuꞌu o rā motu,

172
00:10:56,280 --> 00:10:58,860
hai koa i hāpaꞌo mai ai.

173
00:10:58,860 --> 00:11:02,920
I tano era te mahana mo reva a mātou ꞌi ruŋa i te pahī,

174
00:11:02,920 --> 00:11:06,980
he vaꞌai mai e rā nuꞌu hai meꞌe mo te mātou ara.

