﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:14,840
I ꞌite era ia a Ietū ko ꞌite ꞌana te ⌊fariseo⌋ ꞌata rahi tāꞌana nuꞌu hāpī ꞌe ꞌata rahi te nuꞌu papatito e ia ki a ⌊Iovani⌋

2
00:00:14,840 --> 00:00:18,760
(ka ai atu o tāꞌana nuꞌu hāpī mau era ꞌā te papatito,

3
00:00:18,760 --> 00:00:19,960
taꞌe ꞌa Ietū),

4
00:00:19,960 --> 00:00:22,820
he eꞌa he oho mai Hūrea ki Karirea.

5
00:00:22,820 --> 00:00:26,960
ꞌI tōꞌona oho iŋa i vari ai a Tāmāria.

6
00:00:26,960 --> 00:00:34,540
He tuꞌu ia ki te kona e tahi o Tāmāria te ꞌīŋoa ko Tīkara hāhine ki te henua vaꞌai e ⌊Hākovo⌋,

7
00:00:34,540 --> 00:00:35,520
ꞌi muꞌa ꞌā,

8
00:00:35,520 --> 00:00:37,540
ki tāꞌana poki ko ⌊Kōsē⌋.

9
00:00:37,540 --> 00:00:43,400
ꞌI rā kona te pū vai e tahi e kī era He Pū Vai ꞌa Hākovo.

10
00:00:43,400 --> 00:00:44,960
A Ietū,

11
00:00:44,960 --> 00:00:47,200
ꞌi te rohi-rohi ꞌi te roa o te ara,

12
00:00:47,200 --> 00:00:50,200
he noho ꞌi muri i tū pū vai era.

13
00:00:50,200 --> 00:00:53,460
Ko hāhine ꞌā rā hora ki te hora kai,

14
00:00:53,460 --> 00:00:59,320
ꞌe te nuꞌu hāpī ꞌāꞌana ko oho ko uꞌi ꞌā hai kona mo hoꞌo mai hai meꞌe mo kai.

15
00:00:59,320 --> 00:01:04,040
He tuꞌu ia ki rā kona pū vai era te viꞌe tāmāria e tahi,

16
00:01:04,040 --> 00:01:05,940
ꞌe he kī e Ietū:

17
00:01:05,940 --> 00:01:08,120
—Ka vaꞌai mai koe hai vai.

18
00:01:08,120 --> 00:01:13,020
ꞌI te meꞌe era ꞌina he ⌊hūrio⌋ he vānaŋa ki te nuꞌu o Tāmāria,

19
00:01:13,020 --> 00:01:14,900
he pāhono e rā viꞌe:

20
00:01:14,900 --> 00:01:21,660
—¿Pē hē ia koe te hūrio e no-noꞌi mai ena ki a au ki te viꞌe tāmāria mo vaꞌai atu hai vai?

21
00:01:21,660 --> 00:01:23,580
He pāhono e Ietū:

22
00:01:23,580 --> 00:01:29,260
—ꞌĀhani ꞌō e ꞌite rō ꞌā koe he aha te meꞌe haŋa o te ꞌAtua mo vaꞌai atu,

23
00:01:29,260 --> 00:01:35,540
ꞌe ꞌāhani takoꞌa e ꞌite rō ꞌā koe ko ai te meꞌe nei e no-noꞌi atu ena ki te vai,

24
00:01:35,540 --> 00:01:39,180
ko no-noꞌi ꞌana ia e koe ki a ia hai vai,

25
00:01:39,180 --> 00:01:44,860
ꞌe he vaꞌai atu i te vai vaꞌai i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa.

26
00:01:44,860 --> 00:01:46,620
He kī e rā viꞌe:

27
00:01:46,620 --> 00:01:51,640
—Raro nui rahi te pū nei ꞌe ꞌina e tahi aꞌa meꞌe mo ꞌu-ꞌutu mai.

28
00:01:51,640 --> 00:01:55,400
¿Mai hē ia koe ka vaꞌai mai ena i te vai ora ena?

29
00:01:55,400 --> 00:02:01,300
Te mātou tupuna ko Hākovo ko haka rē mai ꞌana ki a mātou i te pū vai nei.

30
00:02:01,300 --> 00:02:03,460
ꞌI nei e unu era i te vai,

31
00:02:03,460 --> 00:02:07,720
pē ira takoꞌa ꞌana tāꞌana ŋā poki ꞌe tāꞌana ꞌanimare.

32
00:02:07,720 --> 00:02:10,120
¿ꞌAta hau ꞌō koe ki a ia?

33
00:02:10,120 --> 00:02:12,160
He pāhono e Ietū:

34
00:02:12,160 --> 00:02:16,680
—Te nuꞌu taꞌatoꞌa unu i te vai nei he pohe haka ꞌou ki te vai;

35
00:02:16,680 --> 00:02:17,600
ꞌe,

36
00:02:17,600 --> 00:02:20,920
te kope unu i te vai vaꞌai e au,

37
00:02:20,920 --> 00:02:22,760
e ko pohe haka ꞌou.

38
00:02:22,760 --> 00:02:35,220
Te vai vaꞌai e au ꞌi roto i a ia pa he kona tehe vai ꞌina he oti ꞌe mai ira he ravaꞌa e ia i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa vaꞌai e te ꞌAtua.

39
00:02:35,220 --> 00:02:36,740
He kī e rā viꞌe:

40
00:02:36,740 --> 00:02:37,600
—Ē,

41
00:02:37,600 --> 00:02:45,600
ka vaꞌai mai tāꞌaku o te vai ena ꞌo pohe haka ꞌou a au ki te vai ꞌe ꞌo hoki haka ꞌou mai au ki nei.

42
00:02:45,600 --> 00:02:46,740
He kī e Ietū:

43
00:02:46,740 --> 00:02:49,400
—Ka oho ka uŋa mai taꞌu kenu.

44
00:02:49,400 --> 00:02:51,320
He pāhono e rā viꞌe:

45
00:02:51,320 --> 00:02:53,240
—ꞌIna ꞌāꞌaku kenu.

46
00:02:53,240 --> 00:02:54,920
He kī e Ietū:

47
00:02:54,920 --> 00:02:56,800
—He aŋi ꞌā tāꞌau,

48
00:02:56,800 --> 00:02:58,900
ꞌina mau ꞌā aꞌu kenu.

49
00:02:58,900 --> 00:02:59,840
E rima,

50
00:02:59,840 --> 00:03:00,340
paꞌi,

51
00:03:00,340 --> 00:03:02,920
aꞌu kenu ⌊hāipo-ipo⌋ i ai,

52
00:03:02,920 --> 00:03:06,720
ꞌe te kope ena ꞌi muri i a koe taꞌe he kenu ꞌāꞌau.

53
00:03:06,720 --> 00:03:09,020
He parautiꞌa mau ꞌā tāꞌau.

54
00:03:09,020 --> 00:03:11,600
I ŋaroꞌa era e rā viꞌe i tū meꞌe era,

55
00:03:11,600 --> 00:03:12,580
he pāhono:

56
00:03:12,580 --> 00:03:15,520
—Ki tōꞌoku uꞌi he perofeta koe.

57
00:03:15,520 --> 00:03:21,420
Te mātou tupuna ꞌi ruŋa o te maꞌuŋa nei i haꞌamuri ai ki te ꞌAtua,

58
00:03:21,420 --> 00:03:24,300
ꞌe a kōrua te hūrio e kī ena:

59
00:03:24,300 --> 00:03:28,520
ꞌi Hērutarema te kona tano mo haꞌamuri ki te ꞌAtua.

60
00:03:28,520 --> 00:03:29,900
He pāhono e Ietū:

61
00:03:29,900 --> 00:03:31,380
—Ka haka roŋo mai.

62
00:03:31,380 --> 00:03:38,140
Nā ko hāhine ꞌā te mahana e ko tātake haka ꞌou ꞌi hē te kona tano mo haꞌamuri ki te ꞌAtua,

63
00:03:38,140 --> 00:03:41,340
hoki ꞌi nei ꞌo ꞌi Hērutarema.

64
00:03:41,340 --> 00:03:42,640
A kōrua,

65
00:03:42,640 --> 00:03:44,100
te nuꞌu o Tāmāria,

66
00:03:44,100 --> 00:03:47,760
ꞌina he ꞌite ki a ai e haꞌamuri ena.

67
00:03:47,760 --> 00:03:48,640
ꞌE,

68
00:03:48,640 --> 00:03:51,900
a mātou e ꞌite rō ꞌana ki a ai;

69
00:03:51,900 --> 00:03:53,440
mai i a mātou,

70
00:03:53,440 --> 00:03:53,860
paꞌi,

71
00:03:53,860 --> 00:03:55,040
mai te hūrio,

72
00:03:55,040 --> 00:04:05,860
ka ai ena te rāveꞌa mo te taŋata mo eꞌa mai roto i te ūtuꞌa o te hara ꞌe mo ravaꞌa i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa vaꞌai e te ꞌAtua.

73
00:04:05,860 --> 00:04:07,600
E tuꞌu rō te hora,

74
00:04:07,600 --> 00:04:09,340
ko te hora mau nei ꞌā,

75
00:04:09,340 --> 00:04:17,440
te nuꞌu haꞌamuri parautiꞌa ki te ꞌAtua e haꞌamuri rō hai māhatu ꞌe hai hāꞌūꞌū o te ⌊Vārua Maitai⌋.

76
00:04:17,440 --> 00:04:21,120
Pē ira te haꞌamuri haŋa mau o te ꞌAtua Matuꞌa.

77
00:04:21,120 --> 00:04:23,340
Te ꞌAtua he Vārua mau nō,

78
00:04:23,340 --> 00:04:24,880
ꞌina ōꞌona hakari;

79
00:04:24,880 --> 00:04:33,920
te nuꞌu haꞌamuri ki a ia e haꞌamuri hai pūai o te Vārua Maitai ꞌe tano ki te parautiꞌa o ruŋa i a ia.

80
00:04:33,920 --> 00:04:35,560
He kī e rā viꞌe:

81
00:04:35,560 --> 00:04:40,160
—Ko ꞌite ꞌana a au nā e tuꞌu rō mai te ⌊Mētia⌋ (te auraꞌa,

82
00:04:40,160 --> 00:04:41,260
te ⌊Kiritō⌋);

83
00:04:41,260 --> 00:04:42,520
ki tuꞌu mai,

84
00:04:42,520 --> 00:04:45,280
māꞌana e haka aŋi-aŋi tahi mai.

85
00:04:45,280 --> 00:04:46,500
He kī e Ietū:

86
00:04:46,500 --> 00:04:48,220
—Ko au rā kope,

87
00:04:48,220 --> 00:04:51,440
ko te kope nei e vānaŋa atu ena.

88
00:04:51,440 --> 00:04:57,480
E vānaŋa nō ꞌana ararua i tuꞌu rō atu ai te nuꞌu hāpī ꞌāꞌana.

89
00:04:57,480 --> 00:05:02,860
He māere ꞌo te ai e vānaŋa ꞌana a Ietū ararua ko te viꞌe e tahi.

90
00:05:02,860 --> 00:05:03,640
ꞌE,

91
00:05:03,640 --> 00:05:07,260
ꞌina e tahi i haŋa mo ꞌui he aha tāꞌana meꞌe haŋa,

92
00:05:07,260 --> 00:05:10,020
ꞌe he aha e vānaŋa era ki rā viꞌe.

93
00:05:10,020 --> 00:05:12,860
He haka rē ia rā viꞌe i tāꞌana karo,

94
00:05:12,860 --> 00:05:15,460
he eꞌa he oho ki te kona noho ōꞌona,

95
00:05:15,460 --> 00:05:17,780
he kī ki te taŋata o ira:

96
00:05:17,780 --> 00:05:25,120
«Ka oho mai kōrua ka uꞌi i te taŋata e tahi ko kī tahi mai ꞌana i tāꞌaku meꞌe aŋa ki ꞌaŋarīnā.

97
00:05:25,120 --> 00:05:27,220
He Kiritō ꞌō pēaha».

98
00:05:27,220 --> 00:05:33,000
He eꞌa tahi te taŋata mai te rāua kona noho he oho ki te kona era ꞌi ira a Ietū.

99
00:05:33,000 --> 00:05:34,420
ꞌI rā kona,

100
00:05:34,420 --> 00:05:37,260
te nuꞌu hāpī ꞌāꞌana e haka koni ꞌā:

101
00:05:37,260 --> 00:05:38,580
—E te Maꞌori,

102
00:05:38,580 --> 00:05:40,480
ka kai tāꞌau o te meꞌe.

103
00:05:40,480 --> 00:05:43,020
He pāhono e Ietū:

104
00:05:43,020 --> 00:05:46,800
—E ai rō ꞌana tāꞌaku kai taꞌe ꞌite e kōrua.

105
00:05:46,800 --> 00:05:51,080
He haꞌamata tū nuꞌu hāpī era he kī ki a rāua ꞌana:

106
00:05:51,080 --> 00:05:55,440
«¿Ko maꞌu mai ꞌana ꞌō pēaha e te nuꞌu hai meꞌe māꞌana mo kai?».

107
00:05:55,440 --> 00:05:57,400
He kī e Ietū:

108
00:05:57,400 --> 00:06:04,320
«Tāꞌaku kai he aŋa ꞌe he haka oti i te meꞌe kī mai e te kope uŋa mai i a au.

109
00:06:04,320 --> 00:06:06,580
»A kōrua e kī ena:

110
00:06:06,580 --> 00:06:10,020
“E hā ꞌāvaꞌe toe mo kato iho o te kai”.

111
00:06:10,020 --> 00:06:11,660
Tāꞌaku kī:

112
00:06:11,660 --> 00:06:13,700
“Ko tano ꞌana mo kato”.

113
00:06:13,700 --> 00:06:17,420
Ka uꞌi rā kōrua i te nuꞌu e pae mai ena:

114
00:06:17,420 --> 00:06:23,320
a rāua pa he kai ꞌoka ena ꞌā ko tano riva-riva ꞌana te rāua hora mo kato.

115
00:06:23,320 --> 00:06:26,760
»Te nuꞌu kato i te kai e ꞌauhau rō ꞌā,

116
00:06:26,760 --> 00:06:32,920
ꞌe te kai kato era he ravaꞌa e rāua i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa.

117
00:06:32,920 --> 00:06:35,800
Pē ira te nuꞌu ꞌoka (te auraꞌa,

118
00:06:35,800 --> 00:06:45,020
te nuꞌu haka ꞌite i te vānaŋa o te ꞌAtua) ka koa ena ananake ko te nuꞌu o rāua i kato i te nuꞌu ⌊haka moe i te manaꞌu⌋ ꞌi ruŋa i a au.

119
00:06:45,020 --> 00:06:46,740
»Pa he meꞌe kī:

120
00:06:46,740 --> 00:06:49,120
“O te tētahi te ꞌoka,

121
00:06:49,120 --> 00:06:52,080
ꞌe o te tētahi atu te kato”.

122
00:06:52,080 --> 00:06:57,920
Ko uŋa ꞌana a au i a kōrua mo kato i te kai mai te kona taꞌe o kōrua i ꞌoka,

123
00:06:57,920 --> 00:06:59,620
o te tētahi.

124
00:06:59,620 --> 00:07:04,520
O rāua i haꞌamata te aŋa he haka ꞌite i te vānaŋa o te ꞌAtua,

125
00:07:04,520 --> 00:07:11,160
ꞌe o kōrua i haka mao i te aŋa he kato i te nuꞌu haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a au».

126
00:07:11,160 --> 00:07:20,200
I rahi rō te nuꞌu o rā kona o Tāmāria i haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū ꞌo tū meꞌe kī era e rā viꞌe pē nei ē:

127
00:07:20,200 --> 00:07:24,740
«Ko kī tahi mai ꞌana i tāꞌaku meꞌe i aŋa ki ꞌaŋarīnā».

128
00:07:24,740 --> 00:07:26,640
I tuꞌu era rā nuꞌu,

129
00:07:26,640 --> 00:07:30,240
he ani ki a Ietū mo noho ꞌi muri i a rāua,

130
00:07:30,240 --> 00:07:33,400
ꞌe he noho ꞌi ira e rua mahana.

131
00:07:33,400 --> 00:07:37,640
I ŋaroꞌa era mai i a ia mau ꞌā i tāꞌana meꞌe kī,

132
00:07:37,640 --> 00:07:42,380
ko ꞌata rahi atu ꞌana te nuꞌu haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a ia.

133
00:07:42,380 --> 00:07:44,780
ꞌE he kī e te nuꞌu ki rā viꞌe:

134
00:07:44,780 --> 00:07:49,480
«Hora nei ko haka moe ꞌana a mātou i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a ia,

135
00:07:49,480 --> 00:07:52,740
taꞌe nō ꞌō ꞌo tū meꞌe kī mai era e koe,

136
00:07:52,740 --> 00:07:57,020
ꞌo te ai takoꞌa ko ŋaroꞌa ꞌana e mātou mau ꞌana i a ia,

137
00:07:57,020 --> 00:08:10,400
ꞌe ko ꞌite ꞌā e mātou ko ia mau ꞌā te kope mo haka eꞌa i a tātou i te taŋata mai roto i te ūtuꞌa o te hara ꞌe mo vaꞌai mai i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa».

