﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,300
ꞌI te pō era ꞌā,

2
00:00:07,300 --> 00:00:13,500
i oti era te haꞌaꞌau o te ⌊nūnaꞌa taŋata i a rāua te kī iŋa hopeꞌa o te haka tere hūrio⌋:

3
00:00:13,500 --> 00:00:15,320
he nuꞌu ⌊oromatuꞌa ra-rahi⌋,

4
00:00:15,320 --> 00:00:19,320
he nuꞌu pūꞌoko haka tere hūrio ꞌe he ⌊maꞌori o te haka tere hūrio⌋,

5
00:00:19,320 --> 00:00:21,560
he maꞌu i a Ietū e here-here rō ꞌā,

6
00:00:21,560 --> 00:00:23,240
ꞌe he vaꞌai ki a Pirato,

7
00:00:23,240 --> 00:00:25,020
he suerekao rōmano.

8
00:00:25,020 --> 00:00:27,680
He ꞌui ia e Pirato ki a Ietū:

9
00:00:27,680 --> 00:00:29,620
—¿He ꞌAriki koe o te ⌊hūrio⌋?

10
00:00:29,620 --> 00:00:31,180
He pāhono e Ietū:

11
00:00:31,180 --> 00:00:32,500
—ꞌĀꞌau i kī.

12
00:00:32,500 --> 00:00:38,240
Meꞌe rahi te meꞌe i tuhi e te nuꞌu oromatuꞌa ra-rahi o ruŋa i a Ietū.

13
00:00:38,240 --> 00:00:42,100
ꞌO ira i ꞌui haka ꞌou ai e Pirato ki a Ietū:

14
00:00:42,100 --> 00:00:44,080
—¿ꞌIna ꞌō ꞌaꞌa meꞌe mo kī?

15
00:00:44,080 --> 00:00:49,040
¿ꞌIna koe he ŋaroꞌa i te rahi o te meꞌe e tuhi atu ena o ruŋa ōꞌou?

16
00:00:49,040 --> 00:00:50,940
Kai pāhono e Ietū,

17
00:00:50,940 --> 00:00:53,440
ꞌe he māere a Pirato.

18
00:00:53,440 --> 00:00:56,300
ꞌI te ⌊ŋoŋoro he Pakate⌋,

19
00:00:56,300 --> 00:01:01,440
e haka eꞌa rō ꞌā a Pirato e tahi taŋata mai roto i te hare maꞌuꞌaurī,

20
00:01:01,440 --> 00:01:04,320
taŋata nō era o te hūrio i haŋa.

21
00:01:04,320 --> 00:01:08,080
ꞌI roto te kope e tahi te ꞌīŋoa ko Varavā.

22
00:01:08,080 --> 00:01:18,180
E puru rō ꞌā ananake ko te tētahi atu nuꞌu ꞌo te haka tumu i te ture ki te nuꞌu ra-rahi rōmano ꞌe ꞌo te mate o te taŋata i a rāua.

23
00:01:18,180 --> 00:01:20,420
He haka hāhine ia te nuꞌu,

24
00:01:20,420 --> 00:01:29,440
he haꞌamata he ani ki a Pirato mo haka eꞌa e tahi taŋata mai roto i te hare maꞌuꞌaurī pa he meꞌe aŋa e ia paurō te matahiti.

25
00:01:29,440 --> 00:01:31,280
He ꞌui ia e Pirato:

26
00:01:31,280 --> 00:01:35,920
—¿E haŋa rō kōrua mo haka pakoꞌo e au i te ꞌAriki o te hūrio?

27
00:01:35,920 --> 00:01:45,120
I ꞌui ai pē ira e Pirato ꞌi te ꞌite he mākota o tū nuꞌu oromatuꞌa ra-rahi era i vaꞌai ai i a Ietū ki a ia.

28
00:01:45,120 --> 00:01:52,000
He kī ia e rā ŋā oromatuꞌa ki te nuꞌu mo ohu ki a Pirato ko Varavā te meꞌe mo haka eꞌa.

29
00:01:52,000 --> 00:01:53,920
He ꞌui haka ꞌou e Pirato:

30
00:01:53,920 --> 00:02:00,800
—¿He aha te kōrua meꞌe haŋa mo aŋa e au ki te taŋata nei e kī ena e kōrua he ꞌAriki o te hūrio?

31
00:02:00,800 --> 00:02:02,520
He raŋi e tū nuꞌu era:

32
00:02:02,520 --> 00:02:04,640
—¡Ka veo ꞌi ruŋa i te tātaurō!

33
00:02:04,640 --> 00:02:06,360
He ꞌui e Pirato:

34
00:02:06,360 --> 00:02:08,580
—¿He aha tāꞌana meꞌe taꞌe tano i aŋa?

35
00:02:08,580 --> 00:02:10,300
He ꞌata ohu e rā nuꞌu:

36
00:02:10,300 --> 00:02:12,320
—¡Ka veo ꞌi ruŋa i te tātaurō!

37
00:02:12,320 --> 00:02:16,540
ꞌI te haŋa o Pirato mo riva-riva ōꞌona ki tū nuꞌu era,

38
00:02:16,540 --> 00:02:18,440
he haka eꞌa i a Varavā.

39
00:02:18,440 --> 00:02:21,340
ꞌE ko Ietū i haka tiŋaꞌi hai ꞌuaka.

40
00:02:21,340 --> 00:02:27,040
I oti era he vaꞌai ki te vaꞌehau ꞌe he kī mo veo ꞌi ruŋa i te tātaurō.

41
00:02:27,040 --> 00:02:33,360
He maꞌu ia e te vaꞌehau i a Ietū ki te kona e tahi o roto i te hare o Pirato,

42
00:02:33,360 --> 00:02:36,340
ꞌe ꞌi ira i haka taka-taka ai i te vaꞌehau.

43
00:02:36,340 --> 00:02:43,780
He toꞌo mai e te vaꞌehau he patu i te kahu o Ietū ꞌe he haka puꞌa hai kapa mea-mea ꞌuri,

44
00:02:43,780 --> 00:02:49,700
ꞌe ki te pūꞌoko i huki ai hai hei i aŋa hai maŋa-maŋa o te tiare pū-pū.

45
00:02:49,700 --> 00:02:52,980
I oti era he haꞌamata he haka meꞌe-meꞌe:

46
00:02:52,980 --> 00:02:55,240
«¡Pē hē te ꞌAriki o te hūrio!».

47
00:02:55,240 --> 00:02:59,480
ꞌE he puꞌa-puꞌa hai miro ki te pūꞌoko koia ko ꞌanu-ꞌanu,

48
00:02:59,480 --> 00:03:03,320
ꞌai ka noi ananake ka tū-turi pa he meꞌe ena ē:

49
00:03:03,320 --> 00:03:05,900
e haꞌatura ꞌā a rāua ki te ꞌariki.

50
00:03:05,900 --> 00:03:08,300
I oti era te haka meꞌe-meꞌe,

51
00:03:08,300 --> 00:03:09,840
he patu i tū kapa era,

52
00:03:09,840 --> 00:03:12,000
he haka uru haka ꞌou i tōꞌona kahu,

53
00:03:12,000 --> 00:03:15,260
ꞌe he maꞌu he oho mo veo ꞌi ruŋa i te tātaurō.

54
00:03:15,260 --> 00:03:23,420
E maꞌu e oho nō ꞌā i a Ietū a te ara he piri te taŋata e tahi o te kona ko Tīrene te ꞌīŋoa ko Tīmona,

55
00:03:23,420 --> 00:03:27,680
matuꞌa tane o Arehantaro ararua ko Rufo,

56
00:03:27,680 --> 00:03:29,320
e hoki ꞌā mai ꞌuta.

57
00:03:29,320 --> 00:03:34,320
He toꞌo mai e te vaꞌehau he haka ꞌamo i te tātaurō ꞌamo e Ietū.

58
00:03:34,320 --> 00:03:41,240
He uŋa he oho ia i a Ietū ki te kona te ꞌīŋoa ko Korokota (te auraꞌa o te ꞌīŋoa nei:

59
00:03:41,240 --> 00:03:43,780
«kona o te pakahera taŋata mate»).

60
00:03:43,780 --> 00:03:45,740
I tuꞌu era ki ira,

61
00:03:45,740 --> 00:03:52,480
he vaꞌai e te vaꞌehau i te ꞌava ko ꞌānoꞌi ꞌana hai mirra ꞌo ŋaroꞌa rahi e ia i te mamae,

62
00:03:52,480 --> 00:03:52,840
ꞌe,

63
00:03:52,840 --> 00:03:54,720
kai haŋa e Ietū mo unu.

64
00:03:54,720 --> 00:03:57,820
He toꞌo mai he veo ꞌi ruŋa i te tātaurō.

65
00:03:57,820 --> 00:04:05,140
I oti era he noho te vaꞌehau he pere i te kahu o Ietū mo uꞌi ki a ai ki a ai ka topa era.

66
00:04:05,140 --> 00:04:09,940
Hora iva o te pōꞌā i veo ai i a Ietū ꞌi ruŋa i te tātaurō.

67
00:04:09,940 --> 00:04:14,840
ꞌI te pūꞌoko o rā tātaurō i huki ai te miro e hāꞌaki rō ꞌā:

68
00:04:14,840 --> 00:04:16,520
«He ꞌAriki o te hūrio»,

69
00:04:16,520 --> 00:04:20,040
he haka ꞌite iŋa i te tumu o tōꞌona ūtuꞌa.

70
00:04:20,040 --> 00:04:27,900
ꞌI te pāꞌiŋa mataꞌu ꞌe ꞌi te pāꞌiŋa maui o Ietū te tātaurō haka ꞌou ꞌi ruŋa i veo ai e rua toke-toke. [

71
00:04:27,900 --> 00:04:32,020
Pē ira i haka tano ai ki te meꞌe kī ꞌi ruŋa i te ⌊Pāpaꞌi Moꞌa⌋:

72
00:04:32,020 --> 00:04:35,900
«E tataku rō ꞌi roto i te nuꞌu taparahi-taꞌata».]

73
00:04:35,900 --> 00:04:42,220
Te nuꞌu vari a ira ꞌai e vā-vā era koia ko ue-ue i te rāua pūꞌoko e kī era:

74
00:04:42,220 --> 00:04:42,760
«¡Ē!

75
00:04:42,760 --> 00:04:51,360
¿Taꞌe ꞌō ko koe tū meꞌe kī era he haka hiŋa i te ⌊Kona Haꞌamuri ꞌAtua⌋ ꞌe e toru mahana he haka tuꞌu haka ꞌou e koe?

76
00:04:51,360 --> 00:04:52,720
¡Ka haka eꞌa,

77
00:04:52,720 --> 00:04:53,280
hoꞌi,

78
00:04:53,280 --> 00:04:58,060
koe i a koe mai roto i te ꞌati ena ꞌe ka topa mai mai ruŋa i te tātaurō!».

79
00:04:58,060 --> 00:05:04,260
Te nuꞌu oromatuꞌa ra-rahi ꞌe te maꞌori o te haka tere hūrio ꞌai e haka ka-kata era:

80
00:05:04,260 --> 00:05:08,580
«Ko haka eꞌa ꞌana i te tētahi taŋata mai roto i te rāua ꞌati,

81
00:05:08,580 --> 00:05:09,220
ꞌe,

82
00:05:09,220 --> 00:05:12,040
¿e ko ravaꞌa mo haka eꞌa i a ia mau ꞌā?

83
00:05:12,040 --> 00:05:12,760
¡Ka topa,

84
00:05:12,760 --> 00:05:13,200
hoꞌi,

85
00:05:13,200 --> 00:05:14,060
te ⌊Kiritō⌋,

86
00:05:14,060 --> 00:05:15,760
te ꞌAriki o Itaraera,

87
00:05:15,760 --> 00:05:17,500
mai ruŋa i te tātaurō,

88
00:05:17,500 --> 00:05:22,440
ki takeꞌa mai ꞌe ki haka moe ai te mātou manaꞌu ꞌi ruŋa i a ia!».

89
00:05:22,440 --> 00:05:22,840
ꞌE,

90
00:05:22,840 --> 00:05:23,520
takoꞌa,

91
00:05:23,520 --> 00:05:29,380
i vā-vā rō i a Ietū e tū ŋā kope veo era ꞌi tupuꞌaki ōꞌona.

92
00:05:29,380 --> 00:05:32,100
I tano era te hora kai,

93
00:05:32,100 --> 00:05:36,680
he pōhāhā tahi te henua ꞌātā ki te hora toru o te ahi-ahi.

94
00:05:36,680 --> 00:05:41,060
ꞌI rā hora i aꞌu a Ietū i te reꞌo i ohu ai:

95
00:05:41,060 --> 00:05:41,960
Eloí,

96
00:05:41,960 --> 00:05:42,920
Eloí,

97
00:05:42,920 --> 00:05:44,860
¿lemá sabactani?

98
00:05:44,860 --> 00:05:47,200
(Te haꞌaauraꞌa o te vānaŋa nei:

99
00:05:47,200 --> 00:05:48,980
«E tōꞌoku ꞌAtua ē,

100
00:05:48,980 --> 00:05:50,720
e tōꞌoku ꞌAtua ē,

101
00:05:50,720 --> 00:05:54,240
¿he aha a koe i haka rē ai i a au hoko tahi nō?»).

102
00:05:54,240 --> 00:05:57,560
He ŋaroꞌa e te nuꞌu o tū kona era he kī:

103
00:05:57,560 --> 00:05:59,160
«Ka haka roŋo rā kōrua,

104
00:05:59,160 --> 00:06:02,080
e ohu ꞌā ki te perofeta era ko ꞌĒria».

105
00:06:02,080 --> 00:06:04,800
He tahuti e tahi o roto o rā nuꞌu,

106
00:06:04,800 --> 00:06:07,260
he toꞌo i te meꞌe tuꞌu pa he vavai,

107
00:06:07,260 --> 00:06:09,800
he haka ruku ki roto i te vino maŋeo,

108
00:06:09,800 --> 00:06:11,800
he huki ki ruŋa i te miro,

109
00:06:11,800 --> 00:06:15,460
ꞌe he maꞌu he haka puā ki te ŋutu o Ietū mo ꞌomo-ꞌomo.

110
00:06:15,460 --> 00:06:18,160
He kī e rā kope ki te nuꞌu o rā kona:

111
00:06:18,160 --> 00:06:19,440
«¡Ki haka rē nō,

112
00:06:19,440 --> 00:06:26,580
ki uꞌi tātou hoki e tuꞌu rō mai a ⌊ꞌĒria⌋ e haka topa rō i a ia mai ruŋa i te tātaurō!».

113
00:06:26,580 --> 00:06:29,080
He aꞌu haka ꞌou a Ietū i te reꞌo,

114
00:06:29,080 --> 00:06:31,820
he puhi te haŋu hopeꞌa ꞌe he mate.

115
00:06:31,820 --> 00:06:43,140
ꞌI rā hora mau ꞌā te korotina puru i te kona hopeꞌa o te moꞌa o roto i te Kona Haꞌamuri ꞌAtua he paihi mai ruŋa ki raro he topa e rua pāꞌiŋa.

116
00:06:43,140 --> 00:06:47,320
ꞌI muꞌa o Ietū e tahi kape o te vaꞌehau rōmano.

117
00:06:47,320 --> 00:06:51,100
I takeꞌa era i te huru o tōꞌona mate iŋa he kī:

118
00:06:51,100 --> 00:06:55,460
«He aŋi mau ꞌana ꞌō te taŋata nei he Poki o te ꞌAtua».

119
00:06:55,460 --> 00:06:59,740
ꞌI rā kona takoꞌa te ŋā viꞌe e uꞌi era mai kōnui.

120
00:06:59,740 --> 00:07:02,780
ꞌI roto o rā ŋā viꞌe a Māria Matarena,

121
00:07:02,780 --> 00:07:03,920
a ⌊Māria⌋,

122
00:07:03,920 --> 00:07:08,200
matuꞌa vahine o ⌊Kōsē⌋ ararua ko ⌊Tanatiako⌋ ꞌIti-ꞌiti,

123
00:07:08,200 --> 00:07:09,760
ꞌe a Taromē.

124
00:07:09,760 --> 00:07:14,040
O te ŋā viꞌe nei te hāꞌūꞌū i a Ietū ꞌi Karirea.

125
00:07:14,040 --> 00:07:21,900
ꞌI muri o rā ŋā viꞌe meꞌe rahi haka ꞌou atu ŋā viꞌe oho ꞌi muri i a Ietū ki Hērutarema.

126
00:07:21,900 --> 00:07:24,680
Ko ahi-ahi ꞌā rā mahana,

127
00:07:24,680 --> 00:07:30,020
ꞌe ꞌo te ai he mahana haka riva-riva mo te rua mahana he ⌊mahana haka ora⌋,

128
00:07:30,020 --> 00:07:30,840
he oho,

129
00:07:30,840 --> 00:07:31,720
kai riꞌa-riꞌa,

130
00:07:31,720 --> 00:07:32,500
a ⌊Kōsē⌋,

131
00:07:32,500 --> 00:07:34,320
he taŋata o Ārimatea,

132
00:07:34,320 --> 00:07:37,820
he kī ki a Pirato mo vaꞌai i te hakari o Ietū.

133
00:07:37,820 --> 00:07:47,440
Te taŋata nei he taŋata hōnui e tahi o roto o te nūnaꞌa taŋata i a rāua te kī iŋa hopeꞌa o te haka tere hūrio.

134
00:07:47,440 --> 00:07:53,840
A ia takoꞌa e tiaki ꞌā ki te tuꞌu iŋa mai o te ⌊haka tere iŋa ꞌāpī o te ꞌAtua⌋.

135
00:07:53,840 --> 00:07:57,860
I ŋaroꞌa era e Pirato ko mate ꞌā a Ietū he māere.

136
00:07:57,860 --> 00:08:05,440
He uŋa ia mo oho o tū kape era o te vaꞌehau ꞌe he ꞌui e Pirato ki rā kape hoki ko mate mau ꞌā.

137
00:08:05,440 --> 00:08:07,820
I kī era he parautiꞌa,

138
00:08:07,820 --> 00:08:12,780
he haꞌatiꞌa e Pirato mo toꞌo e Kōsē i te hakari o Ietū.

139
00:08:12,780 --> 00:08:16,760
He oho ia a Kōsē he hoꞌo e tahi tāvana rino,

140
00:08:16,760 --> 00:08:20,640
he haka topa i te hakari o Ietū mai ruŋa i te tātaurō,

141
00:08:20,640 --> 00:08:22,720
ꞌe he viri hai rā tāvana.

142
00:08:22,720 --> 00:08:32,860
I oti era he maꞌu he haka rē ꞌi roto i te kona i ka-karo ꞌi te māꞌea pa he piha mo te pāpaku ꞌe ꞌai ka puru ꞌi rā kona hai māꞌea nui-nui taka-taka.

143
00:08:32,860 --> 00:08:44,520
ꞌE a Māria Matarena ararua ko Māria matuꞌa vahine o Kōsē ꞌai e uꞌi era ꞌi hē i haka rē ai i te hakari o Ietū.

144
00:08:44,520 --> 00:08:46,620
I oti era te ⌊mahana haka ora⌋,

145
00:08:46,620 --> 00:08:48,880
he hoꞌo a Māria Matarena,

146
00:08:48,880 --> 00:08:49,900
a ⌊Māria⌋,

147
00:08:49,900 --> 00:08:52,080
matuꞌa vahine o kuā ⌊Tanatiako⌋,

148
00:08:52,080 --> 00:08:57,040
ꞌe a Taromē i te manoꞌi mo paru i te hakari o Ietū.

149
00:08:57,040 --> 00:09:00,400
ꞌI te pō era ꞌā o te mahana tāpati,

150
00:09:00,400 --> 00:09:02,440
mahana raꞌe o te tāpati,

151
00:09:02,440 --> 00:09:04,540
e eꞌa iho nō ꞌā te raꞌā,

152
00:09:04,540 --> 00:09:08,540
he oho ananake ki tū kona haka rē era i te hakari o Ietū

153
00:09:08,540 --> 00:09:15,240
koia ko ꞌui ki a rāua ꞌā mā ꞌai e tono e haka tapa i te māꞌea puru o rā kona.

154
00:09:15,240 --> 00:09:16,260
Rā māꞌea,

155
00:09:16,260 --> 00:09:16,900
paꞌi,

156
00:09:16,900 --> 00:09:18,540
māꞌea nui-nui paŋahaꞌa.

157
00:09:18,540 --> 00:09:21,020
I tuꞌu era te ŋā viꞌe nei ki ira,

158
00:09:21,020 --> 00:09:23,520
he takeꞌa ko haka tapa era ꞌā.

159
00:09:23,520 --> 00:09:27,200
I uru era ki roto i tū kona haka rē pāpaku era,

160
00:09:27,200 --> 00:09:34,540
he takeꞌa e noho rō ꞌā ꞌi te pāꞌiŋa mataꞌu e tahi taŋata ꞌāpī e uru rō ꞌā i te kahu tea-tea.

161
00:09:34,540 --> 00:09:37,040
He riꞌa-riꞌa rō atu ꞌai rā ŋā viꞌe.

162
00:09:37,040 --> 00:09:38,600
He kī e rā taŋata:

163
00:09:38,600 --> 00:09:40,040
«ꞌIna ko riꞌa-riꞌa.

164
00:09:40,040 --> 00:09:43,540
A kōrua e kimi ꞌana i a Ietū era o Nātāreta,

165
00:09:43,540 --> 00:09:46,100
kope veo era ꞌi ruŋa i te tātaurō.

166
00:09:46,100 --> 00:09:48,040
A ia ko ora haka ꞌou ꞌā;

167
00:09:48,040 --> 00:09:49,260
ꞌina o nei.

168
00:09:49,260 --> 00:09:52,640
Ka uꞌi nō a te kona haka rē era i a ia».

169
00:09:52,640 --> 00:09:54,920
He kī haka ꞌou e tū taŋata era:

170
00:09:54,920 --> 00:10:00,840
«Ka oho kōrua ka kī ki a Pētero ꞌe ki te nuꞌu hāpī haka ꞌou era e hoꞌe ꞌahuru:

171
00:10:00,840 --> 00:10:06,740
a Ietū ꞌi raꞌe ki a rāua ka oho ena ki Karirea ꞌe ꞌi ira ka piri ena,

172
00:10:06,740 --> 00:10:08,660
pa he meꞌe kī e ia».

