﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,060
Main mihay lalaki ya nag langan Lazaro ya ampaidi ha baryon Betania ha probinsyan Judea,

2
00:00:12,060 --> 00:00:14,460
ha dani hên balayan Jerusalem.

3
00:00:14,460 --> 00:00:18,340
Kalamo na ya kapotoh pohêl na hilan Marta haka hi Maria.

4
00:00:18,340 --> 00:00:19,060
Amêhên,

5
00:00:19,060 --> 00:00:21,220
nagkahakit hi Lazaro.

6
00:00:21,220 --> 00:00:25,860
(Hi Maria ya namitugtug hên pabango ha bitsih ni Apo Jesus,

7
00:00:25,860 --> 00:00:28,780
haka na punihan hên habot na.)

8
00:00:28,780 --> 00:00:30,980
Gawan nagkahakit hi Lazaro,

9
00:00:30,980 --> 00:00:34,500
ay impahabi lan Marta haka Maria kan Apo Jesus,

10
00:00:34,500 --> 00:00:35,460
ya wanla,

11
00:00:35,460 --> 00:00:36,980
“Panginoon,

12
00:00:36,980 --> 00:00:40,420
ampaghakit ya anluguran mon kalalaki.”

13
00:00:40,420 --> 00:00:40,860
Noa,

14
00:00:40,860 --> 00:00:43,620
hên nagilam ni Apo Jesus ya impahabi la,

15
00:00:43,620 --> 00:00:44,300
ay wana,

16
00:00:44,300 --> 00:00:47,540
“A na ikamatsi ya hakit na.

17
00:00:47,540 --> 00:00:49,220
Nalyari ya hatsi,

18
00:00:49,220 --> 00:00:53,420
ta êmên maipamwang ya kapangyarihan ni Apo Namalyari,

19
00:00:53,420 --> 00:00:55,580
haka ya kapangyarihan ko,

20
00:00:55,580 --> 00:00:57,060
ya Anak na.”

21
00:00:57,060 --> 00:01:01,300
Anlugurên ni Apo Jesus hilay mitataali ya hi Marta,

22
00:01:01,300 --> 00:01:03,500
Maria haka Lazaro.

23
00:01:03,500 --> 00:01:08,420
Kabay lowa tanay allo na bayro ha Ilog Jordan paubat hên impamwang kana,

24
00:01:08,420 --> 00:01:11,220
ya nagkahakit hi Lazaro.

25
00:01:11,220 --> 00:01:11,420
Amêhên,

26
00:01:11,420 --> 00:01:13,620
hinabi na kanlan tagahonol na,

27
00:01:13,620 --> 00:01:17,380
“Mag-orong kitamina ha probinsyan Judea.”

28
00:01:17,380 --> 00:01:19,260
Kabay wanla kana,

29
00:01:19,260 --> 00:01:20,500
“Mánoro,

30
00:01:20,500 --> 00:01:21,420
a pon nabuyot,

31
00:01:21,420 --> 00:01:22,940
ay labay la kan batoên,

32
00:01:22,940 --> 00:01:24,260
hên patsên,

33
00:01:24,260 --> 00:01:26,980
hên hilay poon tamon Israelita bayro.

34
00:01:26,980 --> 00:01:29,780
Awta labay mon mag-orong bayro?”

35
00:01:29,780 --> 00:01:31,940
Kabay wani Apo Jesus kanla,

36
00:01:31,940 --> 00:01:34,500
“Main labinloway oras,

37
00:01:34,500 --> 00:01:35,980
hên hawang,

38
00:01:35,980 --> 00:01:37,860
ha balang allo.

39
00:01:37,860 --> 00:01:40,780
Hilay ampammita no mahawang,

40
00:01:40,780 --> 00:01:42,580
ay a mibatol,

41
00:01:42,580 --> 00:01:46,420
gawan angkahêlêk lay ampam-in hawang kanlan tawo.

42
00:01:46,420 --> 00:01:47,500
Noa,

43
00:01:47,500 --> 00:01:50,060
hilay ampammita ha yabi,

44
00:01:50,060 --> 00:01:53,500
ay mibatol gawan ayn hawang kanla.”

45
00:01:53,500 --> 00:01:55,140
Nahên nahabi nay habayto,

46
00:01:55,140 --> 00:01:56,300
ay wana kanla,

47
00:01:56,300 --> 00:01:59,700
“Ya kaluguran tamo hi Lazaro,

48
00:01:59,700 --> 00:02:00,900
ay nabêlêw.

49
00:02:00,900 --> 00:02:01,780
Noa,

50
00:02:01,780 --> 00:02:02,700
lakwên ko ya,

51
00:02:02,700 --> 00:02:04,340
ta pukawên ko ya.”

52
00:02:04,340 --> 00:02:07,180
Kabay hinabi lan tagahonol na kana,

53
00:02:07,180 --> 00:02:09,100
“Panginoon,

54
00:02:09,100 --> 00:02:10,740
no nipakatuloy ya,

55
00:02:10,740 --> 00:02:12,860
ay mapanat ya hakit na.”

56
00:02:12,860 --> 00:02:14,820
Ya labay nan habiên ni Apo Jesus,

57
00:02:14,820 --> 00:02:16,940
ay natsi yay na hi Lazaro.

58
00:02:16,940 --> 00:02:17,380
Noa,

59
00:02:17,380 --> 00:02:19,580
a la naintindihan ya labay nan habiên,

60
00:02:19,580 --> 00:02:22,900
ta êndat la no bêlêw yan taganá hi Lazaro.

61
00:02:22,900 --> 00:02:26,460
Kabay indiretsa nay nan hinabi ni Apo Jesus,

62
00:02:26,460 --> 00:02:28,980
“Natsi ya hi Lazaro.

63
00:02:28,980 --> 00:02:30,620
Ha ikakangêd yo,

64
00:02:30,620 --> 00:02:31,980
ay mahigla ko,

65
00:02:31,980 --> 00:02:35,460
ya ayn ako bayro hên namaalíh hên hakit na,

66
00:02:35,460 --> 00:02:39,020
ta êmên mapahanan ya paniwala yo,

67
00:02:39,020 --> 00:02:40,340
ya hikoy Mesias,

68
00:02:40,340 --> 00:02:41,660
ya Cristo.

69
00:02:41,660 --> 00:02:42,820
Mita kitamina na,

70
00:02:42,820 --> 00:02:44,500
ta lakwên tamo ya.”

71
00:02:44,500 --> 00:02:45,180
Amêhên,

72
00:02:45,180 --> 00:02:46,580
wani Tomas,

73
00:02:46,580 --> 00:02:48,140
ya banhagan lan Kambal,

74
00:02:48,140 --> 00:02:49,260
“Hali,

75
00:02:49,260 --> 00:02:51,020
kihonol kitamo kana,

76
00:02:51,020 --> 00:02:54,020
ta êmên kitamo matsi hên kalamo na.”

77
00:02:54,020 --> 00:02:59,380
Hên nilumatêng hilan Apo Jesus ha baryon Betania,

78
00:02:59,380 --> 00:03:02,860
ay ika-apatan allo hên in-ilbêng ya bangkay ni Lazaro.

79
00:03:02,860 --> 00:03:08,860
Tatloy kilometron bêngat ya dayo hên balayan Jerusalem ha baryon Betania.

80
00:03:08,860 --> 00:03:17,980
Kabay mal-at ya Israelita ya taga-Judea ya nilumatêng ta nakidamay kanlan Marta haka Maria gawan natsi ya kapotoh pohêl la.

81
00:03:17,980 --> 00:03:19,900
Hên nagilam ni Marta,

82
00:03:19,900 --> 00:03:22,420
ya anlumatêng hilan Apo Jesus,

83
00:03:22,420 --> 00:03:23,660
ay immawah ya,

84
00:03:23,660 --> 00:03:25,660
ta nanupa kanla.

85
00:03:25,660 --> 00:03:26,140
Noa,

86
00:03:26,140 --> 00:03:27,100
hi Maria,

87
00:03:27,100 --> 00:03:28,900
ay a inumawah ha bali.

88
00:03:28,900 --> 00:03:31,460
Wani Marta kan Apo Jesus,

89
00:03:31,460 --> 00:03:33,420
“Panginoon,

90
00:03:33,420 --> 00:03:36,020
no atsi ka dayi,

91
00:03:36,020 --> 00:03:39,500
ay a ya bayton natsi ya kapotoh pohêl ko.

92
00:03:39,500 --> 00:03:41,780
Êmbayro man,

93
00:03:41,780 --> 00:03:43,420
ay muwang ko,

94
00:03:43,420 --> 00:03:48,060
ya hinoman ya pakikwaan yo kan Apo Namalyari,

95
00:03:48,060 --> 00:03:50,900
ay daygên na.”

96
00:03:50,900 --> 00:03:53,100
Wani Apo Jesus kana,

97
00:03:53,100 --> 00:03:55,860
“Mabiyay yan oman hi Lazaro.”

98
00:03:55,860 --> 00:03:57,740
Wani Marta kan Apo Jesus,

99
00:03:57,740 --> 00:03:58,340
“Awo,

100
00:03:58,340 --> 00:04:02,700
Panginoon.

101
00:04:02,700 --> 00:04:10,620
Muwang ko ya mabiyay yan oman ha Allon Pamanukom ya lumatêng ha anggaan hên luta.”

102
00:04:10,620 --> 00:04:11,180
Amêhên,

103
00:04:11,180 --> 00:04:12,460
wani Apo Jesus,

104
00:04:12,460 --> 00:04:19,020
“Hikoy ampam-in biyay haka hikoy mamabiyay oman kanlan natsi.

105
00:04:19,020 --> 00:04:22,060
Hilay ampaniwala kangko,

106
00:04:22,060 --> 00:04:23,300
ay mabiyay oman,

107
00:04:23,300 --> 00:04:26,860
natsi hila man di ha luta.

108
00:04:26,860 --> 00:04:28,980
Hilay ampaniwala kangko,

109
00:04:28,980 --> 00:04:32,300
ay dyanan hên biyay ya ayn angga.

110
00:04:32,300 --> 00:04:34,980
Ampaniwal-an mo ya habayto,

111
00:04:34,980 --> 00:04:36,780
ya hinabi ko?”

112
00:04:36,780 --> 00:04:38,220
“Awo,

113
00:04:38,220 --> 00:04:40,860
Panginoon,”

114
00:04:40,860 --> 00:04:42,220
wani Marta.

115
00:04:42,220 --> 00:04:49,980
“Ampaniwala ko ya hika ya Anak ni Apo Namalyari.

116
00:04:49,980 --> 00:04:51,900
Hika ya Mesias,

117
00:04:51,900 --> 00:04:53,580
ya Cristo,

118
00:04:53,580 --> 00:04:58,900
ya pan-êngganan naên di ha luta.”

119
00:04:58,900 --> 00:05:02,420
Nahên nahabi nay na ya habayto ni Marta,

120
00:05:02,420 --> 00:05:04,620
ay nuli ya ta binaêg na hi Maria,

121
00:05:04,620 --> 00:05:09,380
hên in-inanah na kana ya nilumatêng ya Mánoro,

122
00:05:09,380 --> 00:05:11,020
haka impabaêg na ya.

123
00:05:11,020 --> 00:05:14,620
Ya dinyag ni Maria hên nagilam nay habayto,

124
00:05:14,620 --> 00:05:18,260
ay tambêng yan nirêng ta nagtagloh ya kana.

125
00:05:18,260 --> 00:05:20,940
A ya pon nilumatêng ha balayan hi Apo Jesus,

126
00:05:20,940 --> 00:05:24,860
ta atsi ya pon ha logal ya pinakatupaan kana ni Marta.

127
00:05:24,860 --> 00:05:27,500
Nahên nahêlêk lan taga-Judea,

128
00:05:27,500 --> 00:05:31,540
ya kalamo ni Maria ha bali hên ampakidamay kana,

129
00:05:31,540 --> 00:05:33,620
ya bigla yan nammita hi Maria,

130
00:05:33,620 --> 00:05:35,420
ay kinamat la ya,

131
00:05:35,420 --> 00:05:40,260
ta êndat la no lakwên na ya pinay-ilbêngan hên bangkay ni Lazaro,

132
00:05:40,260 --> 00:05:41,460
hên manangih.

133
00:05:41,460 --> 00:05:45,180
Hên nilumatêng hi Maria ha ampaidyanan ni Apo Jesus,

134
00:05:45,180 --> 00:05:47,380
ay nandoko ya ha arapan na,

135
00:05:47,380 --> 00:05:48,180
ta wana,

136
00:05:48,180 --> 00:05:49,820
“Panginoon,

137
00:05:49,820 --> 00:05:51,620
no atsi ka dayi bayri,

138
00:05:51,620 --> 00:05:56,340
ay a ya bayton natsi ya kapotoh pohêl ko.”

139
00:05:56,340 --> 00:05:59,420
Gawan ampanangih hi Maria haka hilay Israelita,

140
00:05:59,420 --> 00:06:00,980
ya nangamat kana,

141
00:06:00,980 --> 00:06:03,460
ay namalagêhbêg ya nakêm ni Apo Jesus.

142
00:06:03,460 --> 00:06:05,260
Hinabi na,

143
00:06:05,260 --> 00:06:09,700
“Atoy pinay-ilbêngan yon bangkay na?”

144
00:06:09,700 --> 00:06:11,820
Kabay wanla,

145
00:06:11,820 --> 00:06:12,180
“Panginoon,

146
00:06:12,180 --> 00:06:15,820
kihonol ka kannaên ta hêlkên mo ya.”

147
00:06:15,820 --> 00:06:17,380
Nanangih hi Apo Jesus.

148
00:06:17,380 --> 00:06:20,500
Kabay wanlan kaatag Israelita,

149
00:06:20,500 --> 00:06:23,460
“Nilugud nan taganá hi Lazaro.”

150
00:06:23,460 --> 00:06:24,020
Noa,

151
00:06:24,020 --> 00:06:25,420
wanlan kaatag,

152
00:06:25,420 --> 00:06:27,980
“Hiya ya namamukat hên buwag.

153
00:06:27,980 --> 00:06:30,700
Awta pinaulayan na hi Lazaro hên matsi?”

154
00:06:30,700 --> 00:06:33,180
Nahên nilumatêng hila ha lêyang,

155
00:06:33,180 --> 00:06:36,100
ya pinay-ilbêngan lan bangkay ni Lazaro,

156
00:06:36,100 --> 00:06:38,860
ay namalagêhbêg ya nakêm ni Apo Jesus.

157
00:06:38,860 --> 00:06:41,940
Main nakapênlan ya bato ha bêbêy lêyang.

158
00:06:41,940 --> 00:06:43,420
Kabay wani Apo Jesus,

159
00:06:43,420 --> 00:06:45,940
“Alihên yoy bato.”

160
00:06:45,940 --> 00:06:46,740
Noa,

161
00:06:46,740 --> 00:06:47,860
wani Marta,

162
00:06:47,860 --> 00:06:49,940
“Panginoon,

163
00:06:49,940 --> 00:06:52,220
apat ya allo yay nan natsi.

164
00:06:52,220 --> 00:06:54,860
Nabatay nay bangkay na.”

165
00:06:54,860 --> 00:06:56,900
Wani Apo Jesus kan Marta,

166
00:06:56,900 --> 00:07:01,620
“Hinabi kina kamo ya no maniwala ka kangko,

167
00:07:01,620 --> 00:07:05,340
ay mahêlêk moy kapangyarihan ni Apo Namalyari.”

168
00:07:05,340 --> 00:07:10,620
Kabay inalíh la ya habaytoy bato ha pinay-ilbêngan la kan Lazaro.

169
00:07:10,620 --> 00:07:12,780
Naningla hi Apo Jesus ta wana,

170
00:07:12,780 --> 00:07:15,100
“Tatang ko ha langit,

171
00:07:15,100 --> 00:07:17,180
ampahalamatan kata,

172
00:07:17,180 --> 00:07:20,260
gawan ginilam moy halangin ko.

173
00:07:20,260 --> 00:07:22,380
Mana kinan muwang,

174
00:07:22,380 --> 00:07:26,580
ya panay mon anggilamên ya kaganawan dawat ko.

175
00:07:26,580 --> 00:07:27,180
Noa,

176
00:07:27,180 --> 00:07:29,780
hinabi koy habayto,

177
00:07:29,780 --> 00:07:33,340
ta êmên hila maniwala ya atsi bayri,

178
00:07:33,340 --> 00:07:36,780
ya hika ya namiutoh kangko.”

179
00:07:36,780 --> 00:07:38,740
Nahên nahabi na ya habayto,

180
00:07:38,740 --> 00:07:39,940
ay nan-angaw ya,

181
00:07:39,940 --> 00:07:41,740
“Lazaro,

182
00:07:41,740 --> 00:07:43,500
umawah ka!”

183
00:07:43,500 --> 00:07:45,140
Inumawah ya.

184
00:07:45,140 --> 00:07:48,100
Ya gamêt haka bitsih na ay nakabêlbêl,

185
00:07:48,100 --> 00:07:50,620
hên nanad ha ugali la ha natsi.

186
00:07:50,620 --> 00:07:53,660
Main panyo ya nakabêlbêl ha ulo na.

187
00:07:53,660 --> 00:07:54,140
Amêhên,

188
00:07:54,140 --> 00:07:56,740
wani Apo Jesus kanla,

189
00:07:56,740 --> 00:08:01,740
“Alihên yoy nakabêlbêl kana ta êmên ya mibuhan.”

190
00:08:01,740 --> 00:08:04,620
Mal-at kanlan Israelita ya taga-Judea,

191
00:08:04,620 --> 00:08:06,100
ya nangamat kan Maria,

192
00:08:06,100 --> 00:08:09,220
ay nakahêlêk hên biniyay oman hi Lazaro.

193
00:08:09,220 --> 00:08:13,180
Kabay naniwala hila kan Apo Jesus ya hiyay Mesias,

194
00:08:13,180 --> 00:08:18,020
ya Cristo ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala.

195
00:08:18,020 --> 00:08:19,060
Noa,

196
00:08:19,060 --> 00:08:20,620
ya kaatag ay nammita,

197
00:08:20,620 --> 00:08:24,100
ta hinabi la kanlan Pariseo ya dinyag ni Apo Jesus.

198
00:08:24,100 --> 00:08:32,100
Kabay namatsipon hilay Pariseo haka hilay ampamaala kanlan pari hên kalamo la ha Sanedrin.

199
00:08:32,100 --> 00:08:34,660
Pinihahabian la no hinoy daygên la,

200
00:08:34,660 --> 00:08:38,780
gawan hi Apo Jesus ay ampanyag hên mal-at ya kapapaêpapah.

201
00:08:38,780 --> 00:08:40,140
Hinabi la,

202
00:08:40,140 --> 00:08:44,220
“No paulayan tamo ya hên manyag hên êmbayro,

203
00:08:44,220 --> 00:08:47,460
ay mal-at ya maniwala ya hiyay Mesias,

204
00:08:47,460 --> 00:08:48,540
ya Cristo.

205
00:08:48,540 --> 00:08:54,980
Bayo lumatêng hilay hundaloh hên Roma ta hiraên la ya Templo ni Apo Namalyari,

206
00:08:54,980 --> 00:08:56,460
haka bansa tamo.”

207
00:08:56,460 --> 00:08:57,460
Noa,

208
00:08:57,460 --> 00:08:58,500
ya miha kanla,

209
00:08:58,500 --> 00:08:59,660
ya hi Caifas,

210
00:08:59,660 --> 00:09:01,100
ya pinakapoon pari,

211
00:09:01,100 --> 00:09:02,100
ay naghabi,

212
00:09:02,100 --> 00:09:03,500
ya wana,

213
00:09:03,500 --> 00:09:05,980
“Ayn kaw hên muwang!

214
00:09:05,980 --> 00:09:12,540
A yo angkaintindihan ya ikakangêd tamo no mimiha tana ya matsi,

215
00:09:12,540 --> 00:09:19,380
kanan matsi kitamon kaganawan ha boon bansan Israel.”

216
00:09:19,380 --> 00:09:21,340
Ya habaytoy hinabi ni Caifas,

217
00:09:21,340 --> 00:09:23,220
ay alwan ubat ha sarili na,

218
00:09:23,220 --> 00:09:26,900
ta habaytoy impapapêt kana ni Apo Namalyari,

219
00:09:26,900 --> 00:09:31,220
gawan hiyay pinakapoon pari hên habaytoy taon.

220
00:09:31,220 --> 00:09:35,340
Impapêt na ya hi Apo Jesus ay matsi ha ikakangêd lan Israelita,

221
00:09:35,340 --> 00:09:38,660
haka alwan bêngat ha ikakangêd lan Israelita,

222
00:09:38,660 --> 00:09:39,540
noa,

223
00:09:39,540 --> 00:09:45,380
ta êmên matsipon etaman ya maának ni Apo Namalyari ya nitatayak ha kaganawan bansa.

224
00:09:45,380 --> 00:09:47,500
Paubat hên habayton allo,

225
00:09:47,500 --> 00:09:48,700
ay pan-ihipên la,

226
00:09:48,700 --> 00:09:51,740
no ay-êmên lan mapatsi hi Apo Jesus.

227
00:09:51,740 --> 00:09:56,660
Kabay a yay na pon nunta ha logal lan Israelita ya mal-at ya tawo.

228
00:09:56,660 --> 00:10:02,260
Naglaêh ya tana hên kalamo na hilay tagahonol na ha balayan Efraim,

229
00:10:02,260 --> 00:10:05,660
ya atsi ha dani hên logal ya kabalah-balahan.

230
00:10:05,660 --> 00:10:06,380
Amêhên,

231
00:10:06,380 --> 00:10:09,860
hên marani yay na êt ya Pistan Pangaligtas ha Egipto,

232
00:10:09,860 --> 00:10:13,180
ay mal-at ya nilumatêng ha balayan Jerusalem,

233
00:10:13,180 --> 00:10:16,780
ta honolên lay ugali lan pamaglinis hên sarili la,

234
00:10:16,780 --> 00:10:19,180
bayo hila makipista.

235
00:10:19,180 --> 00:10:22,340
Hên a la matapol hi Apo Jesus ha Templo,

236
00:10:22,340 --> 00:10:27,820
ay nihahabi hilay tawo ha miha ta miha no makipista ya hi Apo Jesus,

237
00:10:27,820 --> 00:10:28,660
o no a ya,

238
00:10:28,660 --> 00:10:33,500
ta namiutoh hilay ampamaala kanlan pari haka hilay Pariseo,

239
00:10:33,500 --> 00:10:35,820
ya no main makahêlêk kan Apo Jesus,

240
00:10:35,820 --> 00:10:41,700
ay dapat ipamwang la kanla ta êmên la ya madakêp.

