﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,160
Dangan migupakat ilan nog sumboy ami potulakon posunguꞌ sog Italia,

2
00:00:10,160 --> 00:00:15,560
inuakil nilan si Pol bu og duma kinolobusuanan kituꞌ diani Dyulius,

3
00:00:15,560 --> 00:00:23,000
og togo golal nog sundalu nog Roma nog misakup sog sundaluanan kituꞌ nog polongipat diani Datuꞌ Sisar.

4
00:00:23,000 --> 00:00:30,800
Sinumakoy ami sog kapal nog miktidu sog Adramitium nog daliꞌ na gonat posunguꞌ sog prubinsia nog Asia.

5
00:00:30,800 --> 00:00:33,480
Migunut dianami si Aristarkus,

6
00:00:33,480 --> 00:00:37,360
og gotow Masedonia nog miktidu sog Tisalonika.

7
00:00:37,360 --> 00:00:39,360
Migbolomaꞌ ion,

8
00:00:39,360 --> 00:00:41,520
dinumongguꞌ ami sog Sidon.

9
00:00:41,520 --> 00:00:43,920
Molongas si Dyulius diani Pol.

10
00:00:43,920 --> 00:00:45,320
Minatong ami dion,

11
00:00:45,320 --> 00:00:51,720
kinumboy non si Pol mangoy sog glokoleanan non bagun nilan ion koponoꞌuban nog kulang non.

12
00:00:51,720 --> 00:00:52,680
Tidu dion,

13
00:00:52,680 --> 00:00:54,560
tinumulak ami nosop.

14
00:00:54,560 --> 00:00:55,480
Saka,

15
00:00:55,480 --> 00:00:58,280
misonsung nami og galuꞌ nog mosikad.

16
00:00:58,280 --> 00:00:59,040
Dadi,

17
00:00:59,040 --> 00:01:01,360
miglipuꞌ ami nog bianan nami.

18
00:01:01,360 --> 00:01:04,960
Dituꞌ ami minian sog sobolaꞌ nog puluꞌ nog Siprus.

19
00:01:04,960 --> 00:01:06,120
Tubus nituꞌ,

20
00:01:06,120 --> 00:01:11,280
dangan mikobian ami sog dibabaꞌ nog dagat nog Silisia bu nog Pampilia,

21
00:01:11,280 --> 00:01:15,000
dinumongguꞌ ami sog Mira nog sakup nog Lisia.

22
00:01:15,000 --> 00:01:16,120
Minatong ami dituꞌ,

23
00:01:16,120 --> 00:01:23,560
og kounutan nog sundalu kituꞌ mikotongow nog kapal tidu sog Aleksandria posunguꞌ sog Italia.

24
00:01:23,560 --> 00:01:24,160
Dadi,

25
00:01:24,160 --> 00:01:26,120
pisakoy non ami dituꞌ.

26
00:01:26,120 --> 00:01:34,920
Molugyaꞌ og gobok nami bu tinokodan nami boyaꞌan midopot ami sanu gobi sog dalan mangka ami siꞌoy pokotubag sog Nidus.

27
00:01:34,920 --> 00:01:36,160
Tibua,

28
00:01:36,160 --> 00:01:38,960
sabap sog misonsung nami og galuꞌ dion,

29
00:01:38,960 --> 00:01:41,080
ondaꞌ ami pokopoglandan.

30
00:01:41,080 --> 00:01:41,760
Dadi,

31
00:01:41,760 --> 00:01:48,000
migbuleleng ami posunguꞌ sog puluꞌ nog Kirit poꞌ dituꞌ ondiꞌ molandos og galuꞌ dun.

32
00:01:48,000 --> 00:01:51,400
Posunguꞌ sog pokpotiknaꞌan nami koyon nog galuꞌ,

33
00:01:51,400 --> 00:01:53,600
dituꞌ ami minian sog Salmoni,

34
00:01:53,600 --> 00:01:55,440
og sung nog puluꞌ koyon.

35
00:01:55,440 --> 00:02:07,440
Tinokodan nami mokpopiluy sog puluꞌ nog Kirit boyaꞌan gahatgahat ami na pokodatong sog gloꞌok non nog iningolanan Og Molongas nog Pogdongguꞌan nog molanilani sog Lasia.

36
00:02:07,440 --> 00:02:09,720
Sabap sog miobon ami na sog dalan,

37
00:02:09,720 --> 00:02:11,560
bu og tang na nog goyup,

38
00:02:11,560 --> 00:02:14,280
kondokondok na bila moglandan ami pa.

39
00:02:14,280 --> 00:02:16,960
Bu minian na og kologyaꞌan nog Puasa.

40
00:02:16,960 --> 00:02:17,680
Dadi,

41
00:02:17,680 --> 00:02:19,840
miktaluꞌ si Pol dianilan nog,

42
00:02:19,840 --> 00:02:20,560
“Le,

43
00:02:20,560 --> 00:02:23,240
kosunan ku nog bila moglandan ita pa,

44
00:02:23,240 --> 00:02:27,480
moglaꞌat og kapal koni bu kobolong og glulananan koyon,

45
00:02:27,480 --> 00:02:29,080
bu minsan ita koni,

46
00:02:29,080 --> 00:02:30,720
mokpoglaꞌat ita.”

47
00:02:30,720 --> 00:02:31,640
Tibua,

48
00:02:31,640 --> 00:02:39,680
og inunut nog kounutan nog sundalu kituꞌ og taluꞌ nog gapuꞌ nog sinokayan nami koyon bu og taluꞌ nog polomonsalan koyon.

49
00:02:39,680 --> 00:02:40,680
Tibua,

50
00:02:40,680 --> 00:02:46,160
sabap sog og Molongas koyon nog Pogdongguꞌan motampal sog galuꞌ bila tang nog goyup,

51
00:02:46,160 --> 00:02:49,120
ondiꞌ da pia pogonongan nog mobon.

52
00:02:49,120 --> 00:02:49,600
Dadi,

53
00:02:49,600 --> 00:02:55,440
og kolegan nog gotowanan nog sosoligan sog kapal koyon moglandan ami sog Piniks,

54
00:02:55,440 --> 00:03:02,080
nog dia sog sobolaꞌ sung nog puluꞌ nog Kirit koyon poꞌ dituꞌ ami na pokpopuas nog tang nog tigdow.

55
00:03:02,080 --> 00:03:06,920
Molongas nog dongguꞌan og Piniks poꞌ ondiꞌ tantu mosugat nog galuꞌ.

56
00:03:06,920 --> 00:03:07,640
Dadi,

57
00:03:07,640 --> 00:03:10,160
dangan miktolipun na moglologaluꞌ,

58
00:03:10,160 --> 00:03:15,040
baluꞌ nog sosoligan sog kapal koyon mokodatong ilan da sog Piniks.

59
00:03:15,040 --> 00:03:15,880
Dadi,

60
00:03:15,880 --> 00:03:22,080
binalut nilan og sinipit nog kapal koyon mangka ilan pokpopiluy sog puluꞌ nog Kirit koyon.

61
00:03:22,080 --> 00:03:24,520
Tibua ondaꞌ kobon,

62
00:03:24,520 --> 00:03:28,680
miglogoyup nog landuꞌ kosikad tidu sog puluꞌ koyon.

63
00:03:28,680 --> 00:03:30,400
Inoyupan og kapal koyon,

64
00:03:30,400 --> 00:03:33,880
bu ondaꞌ ami na pokolandan sog posunguꞌan nami.

65
00:03:33,880 --> 00:03:34,360
Dadi,

66
00:03:34,360 --> 00:03:37,000
pituludan nami og galuꞌ koyon.

67
00:03:37,000 --> 00:03:40,560
Dangan mikosolingod ami sog dibabaꞌ nog puluꞌ nog Kauda,

68
00:03:40,560 --> 00:03:46,320
tinokodan nami mokpodangan og buti kituꞌ nog inikotan sog gulinan nog kapal koyon.

69
00:03:46,320 --> 00:03:48,560
Dangan mipodangan nami tibua ituꞌ,

70
00:03:48,560 --> 00:03:54,560
pingikotan nilan mahatul og glawas nog kapal koyon bagun ondiꞌ mododaliꞌ kolangkat.

71
00:03:54,560 --> 00:03:58,920
Sabap sog mondok ilan mosonglad sog pontadan nog sog dibabaꞌ nog Libya,

72
00:03:58,920 --> 00:04:05,040
kinolum nilan og glayag nog kapal koyon mangka potuludoy sog posunguꞌan nog galuꞌ.

73
00:04:05,040 --> 00:04:06,040
Migbolomaꞌ,

74
00:04:06,040 --> 00:04:08,040
molandos da og galuꞌ.

75
00:04:08,040 --> 00:04:08,640
Dadi,

76
00:04:08,640 --> 00:04:12,200
tinolipunan nilan monglabak og glulan nog kapal koyon.

77
00:04:12,200 --> 00:04:13,640
Sog kotolu gobi non,

78
00:04:13,640 --> 00:04:17,120
pinglabuꞌ nilan na og glangkapanan nog kapal koyon.

79
00:04:17,120 --> 00:04:18,560
Sanu gobi minian,

80
00:04:18,560 --> 00:04:21,120
mosikad da kobonon og goyup koyon.

81
00:04:21,120 --> 00:04:24,280
Ondiꞌ notanan motongow og gondow bu og bitunanan,

82
00:04:24,280 --> 00:04:27,640
bu ondaꞌ ami na pogdodama nog motubuꞌ ami pa.

83
00:04:27,640 --> 00:04:29,640
Ondaꞌidun na og kinuman.

84
00:04:29,640 --> 00:04:30,440
Dadi,

85
00:04:30,440 --> 00:04:34,920
minindog si Pol bu poktaluꞌ sog sosoligananan nog kapal koyon nog,

86
00:04:34,920 --> 00:04:41,800
“Somoꞌ minginongog amu dianakon nog dituꞌ ita tibua pokpopuas nog goyup sog puluꞌ nog Kirit kituꞌ,

87
00:04:41,800 --> 00:04:45,360
ondiꞌ amu bosia kobolongan bu poglaꞌat og kapal koni.

88
00:04:45,360 --> 00:04:46,240
Tibua,

89
00:04:46,240 --> 00:04:53,840
popagon niu og pomikilan niu poꞌ ondaꞌidun da og moglaꞌat solakotow siꞌoy dianita minsan molonod siꞌoy og kapal koni.

90
00:04:53,840 --> 00:05:01,120
Poꞌ kogobi mikpotongow dianakon og moloikat nog Mikpongon nog poktomuyon ku bu og Kounutan ku bu

91
00:05:01,120 --> 00:05:02,400
poktaluꞌ nog,

92
00:05:02,400 --> 00:05:03,000
‘Pol,

93
00:05:03,000 --> 00:05:04,200
naꞌa mondok.

94
00:05:04,200 --> 00:05:07,840
Sumboy sumunguꞌa nododaꞌ dia sog Datuꞌ koyon.

95
00:05:07,840 --> 00:05:10,720
Sabap sog popia nog Mikpongon dianika,

96
00:05:10,720 --> 00:05:14,720
ondaꞌidun og moglaꞌat solakotow siꞌoy nog dumaanan mu koyon.’

97
00:05:14,720 --> 00:05:15,520
Dadi,

98
00:05:15,520 --> 00:05:21,200
naꞌ amu mosusa poꞌ tumudu nog tumanon nog Mikpongon og tinaluꞌ non kituꞌ dianakon.

99
00:05:21,200 --> 00:05:22,040
Tibua,

100
00:05:22,040 --> 00:05:24,560
modoksaꞌ ita sog len puluꞌ.”

101
00:05:24,560 --> 00:05:28,720
Sog kosopuluꞌ bu pat gobi nami sog dagat,

102
00:05:28,720 --> 00:05:31,760
mipalid ami sog dagat nog Mediteranian.

103
00:05:31,760 --> 00:05:33,480
Dangan miktongaꞌ gobi,

104
00:05:33,480 --> 00:05:38,320
baluꞌ nog sosoligananan sog kapal koyon ompiluy ami na.

105
00:05:38,320 --> 00:05:38,760
Dadi,

106
00:05:38,760 --> 00:05:43,840
inadal nilan nog tali nog togo pomatu bagun nilan kosunan og dalom non.

107
00:05:43,840 --> 00:05:44,560
Dadi,

108
00:05:44,560 --> 00:05:47,840
kisunan nilan nog duaꞌ puluꞌ dopa pa kodalom.

109
00:05:47,840 --> 00:05:49,080
Ondaꞌ kobon,

110
00:05:49,080 --> 00:05:53,400
inadal nilan nosop bu kisunan nilan nog sopuluꞌ bu lima dopa dona.

111
00:05:53,400 --> 00:05:56,920
Dangan kisunan nilan nog mamaꞌ nituꞌ dona kodalom,

112
00:05:56,920 --> 00:06:01,560
kiondokan ilan poꞌ gomonsunoy mosonglad ami sog botuan.

113
00:06:01,560 --> 00:06:02,120
Dadi,

114
00:06:02,120 --> 00:06:08,800
linabuꞌ nilan og pat buk sinipit nilan sog gulinan mangka ilan pongoningoni nog moglogondow na.

115
00:06:08,800 --> 00:06:10,480
Dangan nion mamaꞌ nituꞌ,

116
00:06:10,480 --> 00:06:14,680
miksipi bosia mokpolaguy og sosoligananan nog kapal koyon.

117
00:06:14,680 --> 00:06:17,600
Tinontun nilan og buti nog kapal koyon,

118
00:06:17,600 --> 00:06:21,680
bu baluꞌbaluꞌ linabuꞌ nilan og duma sinipit sog mundaꞌ.

119
00:06:21,680 --> 00:06:22,600
Tibua,

120
00:06:22,600 --> 00:06:27,680
miktaluꞌ si Pol sog kounutan nog sundalu kituꞌ bu sog sundaluanan non nog,

121
00:06:27,680 --> 00:06:30,760
“Bila mawaꞌ og sosoligananan nog kapal koni dini,

122
00:06:30,760 --> 00:06:32,000
momatoy amu.”

123
00:06:32,000 --> 00:06:32,400
Dadi,

124
00:06:32,400 --> 00:06:37,720
piglondanan nog sundaluanan koyon tumoktas og gikot nog buti nilan koyon,

125
00:06:37,720 --> 00:06:39,800
mangka nilan potiangoy manud.

126
00:06:39,800 --> 00:06:43,040
Dangan daliꞌ na pogdaliꞌondow og bonwa,

127
00:06:43,040 --> 00:06:45,160
sinuguꞌ ilan ni Pol kuman.

128
00:06:45,160 --> 00:06:46,200
Long non dun,

129
00:06:46,200 --> 00:06:49,720
“Ongon na sopuluꞌ bu pat ondow nog ondaꞌ amu kan.

130
00:06:49,720 --> 00:06:50,120
Dadi,

131
00:06:50,120 --> 00:06:53,240
kan amu pa suꞌusa bagun amu motubuꞌ.

132
00:06:53,240 --> 00:06:56,920
Bu naꞌ amu mosusa poꞌ minsan sobalu buk niu,

133
00:06:56,920 --> 00:06:59,080
ondaꞌidun da og mogandun dun.”

134
00:06:59,080 --> 00:07:01,080
Dangan midoksuꞌ ion moktaluꞌ,

135
00:07:01,080 --> 00:07:08,600
minalap ion nog pan mangka non posolomatoy sog Mikpongon sog sunguꞌan nilan bu pomolaꞌoy mangka kan.

136
00:07:08,600 --> 00:07:09,360
Dadi,

137
00:07:09,360 --> 00:07:14,040
og glam nilan koyon kipongomuꞌan ni Pol bu kinuman ilan na.

138
00:07:14,040 --> 00:07:19,480
Og dakol nami sog kapal koyon duaꞌ gatus bu pitu puluꞌ bu nom kotow.

139
00:07:19,480 --> 00:07:21,440
Midoksuꞌ ami kuman,

140
00:07:21,440 --> 00:07:28,680
pinglabuꞌ nog sosoligan sog kapal koyon og glulan nilan nog paloy bagun molantung og kapal koyon.

141
00:07:28,680 --> 00:07:30,680
Dangan miksisolom og bonwa,

142
00:07:30,680 --> 00:07:33,840
ongon mitongow nilan nog gloꞌok bu og pontadan.

143
00:07:33,840 --> 00:07:34,640
Tibua,

144
00:07:34,640 --> 00:07:38,600
ondiꞌ nilan sunan bog ain ilan na dapit nog bonwa.

145
00:07:38,600 --> 00:07:39,440
Dadi,

146
00:07:39,440 --> 00:07:41,520
moleg ilan dumongguꞌ dituꞌ.

147
00:07:41,520 --> 00:07:48,040
Pingoktas nilan og tali nog sinipitanan nilan koyon bu potiangoy na sog dagat.

148
00:07:48,040 --> 00:07:59,400
Tubus nituꞌ inubad nilan og bonsalan koyon nog inikotan bu inatoy og glayag sog mundaꞌ bagun omboklad bu bagun moit nog galuꞌ posunguꞌ sog pontad og kapal koyon.

149
00:07:59,400 --> 00:08:00,560
Tibua,

150
00:08:00,560 --> 00:08:05,880
misonglad ami poꞌ midaksang ami sog pontadan nog kobobowan nog dagat koyon.

151
00:08:05,880 --> 00:08:06,800
Dadi,

152
00:08:06,800 --> 00:08:11,400
milobut og mundaꞌ nog kapal koyon bu ondiꞌ na mokogobok.

153
00:08:11,400 --> 00:08:17,280
Og gulinan non siꞌoy milangkat na kobal nog pigdoksangan na nog mokoluksang nog nabok.

154
00:08:17,280 --> 00:08:18,040
Saka,

155
00:08:18,040 --> 00:08:26,040
piksipian momunuꞌ nog sundaluanan koyon og glam nog kinolobusuanan kituꞌ bagun ilan ondiꞌ mokopolaguy.

156
00:08:26,040 --> 00:08:26,880
Tibua,

157
00:08:26,880 --> 00:08:31,360
ondaꞌ kumboyoy nog kounutan nog sundaluanan koyon nog bunuꞌon si Pol,

158
00:08:31,360 --> 00:08:35,120
bu pigondiꞌan non ilan moginang nog kolegan nilan kituꞌ.

159
00:08:35,120 --> 00:08:36,200
Sugaꞌid non,

160
00:08:36,200 --> 00:08:41,200
sinuguꞌ non lumanguy ain kituꞌ og moto lumanguy posunguꞌ sog kotasan.

161
00:08:41,200 --> 00:08:42,680
Og duma,

162
00:08:42,680 --> 00:08:48,280
dinondag non mongalap nog gobanan nog kayu tidu sog baliꞌ nog glawas nog kapal koyon.

163
00:08:48,280 --> 00:08:48,960
Dadi,

164
00:08:48,960 --> 00:08:55,680
og glam nami mikodopot sog kotasan nog ondaꞌ supisupi nami.

165
00:08:55,680 --> 00:09:00,280
Dangan midoksaꞌ ami sog pontad koyon nog ondaꞌ supisupi nami,

166
00:09:00,280 --> 00:09:03,800
ugat nami pa kosunoy nog og ngalan nog puluꞌ koyon,

167
00:09:03,800 --> 00:09:05,120
og Malta.

168
00:09:05,120 --> 00:09:08,320
Og gotowanan dion molongas dianami.

169
00:09:08,320 --> 00:09:12,040
Sabap sog miktolipun na mogdupiꞌ bu landuꞌ kotigdow,

170
00:09:12,040 --> 00:09:15,920
miktagun ilan nog gapuy bu pitubudan nilan ami.

171
00:09:15,920 --> 00:09:16,720
Saka,

172
00:09:16,720 --> 00:09:22,280
dangan mingalap si Pol nog kayukayuanan mangka non togunoy sog gapuy koyon,

173
00:09:22,280 --> 00:09:26,760
ongon og mamak nog molala nog linumuas sog topuk nog kayu koyon.

174
00:09:26,760 --> 00:09:32,680
Linumuas og mamak koyon sabap sog ginit nog gapuy koyon bu toktukoy si Pol sog komot.

175
00:09:32,680 --> 00:09:38,840
Dangan mitongow nog gotowanan koyon sog Malta nog mikolombitin sog komot ni Pol og mamak koyon,

176
00:09:38,840 --> 00:09:40,200
miktaluꞌ ilan nog,

177
00:09:40,200 --> 00:09:41,680
“Og gotow koyon,

178
00:09:41,680 --> 00:09:43,300
og polomunuꞌ nododaꞌ.

179
00:09:43,300 --> 00:09:45,660
Ondaꞌ siꞌoy ion poglaꞌat sog dagat,

180
00:09:45,660 --> 00:09:48,920
tibua ongon dodaꞌ da og pogloꞌatan non.”

181
00:09:48,920 --> 00:09:49,960
Tibua,

182
00:09:49,960 --> 00:09:55,240
pinisik ni Pol og mamak koyon sog gapuy bu ondaꞌidun da og migandun dianon.

183
00:09:55,240 --> 00:10:00,960
Pigumotiꞌan nog gotowanan koyon momagaꞌ si Pol otawaka ombuksak bu patoy.

184
00:10:00,960 --> 00:10:03,600
Saka miobon ilan na mogbagad,

185
00:10:03,600 --> 00:10:06,220
ondaꞌidun da og migandun dianon.

186
00:10:06,220 --> 00:10:07,600
Miktaluꞌ ilan nog,

187
00:10:07,600 --> 00:10:10,120
“Og diwata og gotow koyon.”

188
00:10:10,120 --> 00:10:13,920
Og gapuꞌ nog glupaꞌ sog molani nog kidotongan nami koyon,

189
00:10:13,920 --> 00:10:17,240
og kounutan sog puluꞌ koyon nog si Publius.

190
00:10:17,240 --> 00:10:23,920
Pibatuk non ami sog baloy non bu molongas og kobalan non dianami sog solod nog tolu gobi ami dion.

191
00:10:23,920 --> 00:10:25,280
Dangan dion ami,

192
00:10:25,280 --> 00:10:31,440
kitangan nami nog ondiꞌ mokodag og gamaꞌ ni Publius poꞌ mipanas bu miguduudu.

193
00:10:31,440 --> 00:10:32,240
Dadi,

194
00:10:32,240 --> 00:10:36,400
pinolonian ni Pol bu pogyokinoy mangka non doponoy.

195
00:10:36,400 --> 00:10:37,880
Kiuliꞌan ion.

196
00:10:37,880 --> 00:10:38,560
Sabap dituꞌ,

197
00:10:38,560 --> 00:10:45,400
minangoy dituꞌ ni Pol og glam nog ondiꞌ mokokodag sog puluꞌ koyon bu kiuliꞌan ilan dosop.

198
00:10:45,400 --> 00:10:45,920
Dadi,

199
00:10:45,920 --> 00:10:48,880
landuꞌ og posolamat nilan dianami.

200
00:10:48,880 --> 00:10:51,120
Dangan miksimpan ami na tumulak,

201
00:10:51,120 --> 00:10:54,520
pinoꞌuban nilan ami nog glam nog kulang nami.

