﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,260
Migbolomaꞌ,

2
00:00:07,260 --> 00:00:17,000
mitongow nog gotowanan kituꞌ nog mibagak sog dipag nog danow kituꞌ nog binianan na nog sulangguꞌanan ni Isus og solabuklabuk bolangoy kituꞌ.

3
00:00:17,000 --> 00:00:21,460
Bu kisunan nilan nog dangan tinumulak og sulangguꞌanan ni Isus,

4
00:00:21,460 --> 00:00:24,060
ondaꞌ ion pogunut dianilan.

5
00:00:24,060 --> 00:00:36,700
Ongon og bolangoyanan nog tidu sog Tiberias mikpongdongguꞌ dituꞌ sog molani nog bonwa kituꞌ nog pikpokanan ni Isus sog gotowanan midoksuꞌ ion mokposolamat sog Mikpongon.

6
00:00:36,700 --> 00:00:37,580
Dadi,

7
00:00:37,580 --> 00:00:43,580
dangan mitongow nog gotowanan koyon nog ondaꞌ na dion si Isus bu og sulangguꞌanan non,

8
00:00:43,580 --> 00:00:51,660
mikponakoy ilan sog bolangoyanan kituꞌ nog tumulak posunguꞌ sog Kapernaum poꞌ ponontongon nilan ion dituꞌ.

9
00:00:51,660 --> 00:00:54,860
Dangan mitongow nilan si Isus dituꞌ sog dipag,

10
00:00:54,860 --> 00:00:56,760
sinakan nilan ion nog,

11
00:00:56,760 --> 00:00:58,180
“Polopanad,

12
00:00:58,180 --> 00:00:59,840
nanua pa dini?”

13
00:00:59,840 --> 00:01:02,020
Tinumabal si Isus nog,

14
00:01:02,020 --> 00:01:04,140
“Toluꞌon ku dianiu,

15
00:01:04,140 --> 00:01:06,340
saꞌan ion pinontong niu akon,

16
00:01:06,340 --> 00:01:11,260
konaꞌ poꞌ sabap sog mitongow niu kituꞌ nog ginggyataꞌanan nog gininangu.

17
00:01:11,260 --> 00:01:12,420
Sugaꞌid non,

18
00:01:12,420 --> 00:01:16,220
sabap sog mikokan amu nog pan nog mikpogbosug amu dun.

19
00:01:16,220 --> 00:01:19,740
Naꞌ amu mogapas nog ponganon nog mogonglos da.

20
00:01:19,740 --> 00:01:20,820
Sugaꞌid non,

21
00:01:20,820 --> 00:01:31,660
pogopasoy niu og kotubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non nog bogoyon dianiu nog Binataꞌ sog Kilawan poꞌ dianon binogoy nog Gamaꞌ og bayaꞌ mogbogoy dun.”

22
00:01:31,660 --> 00:01:33,500
Dadi miksak ilan nog,

23
00:01:33,500 --> 00:01:38,300
“Olo ma og ginangon nami bagun nami minang og glegan nog Mikpongon?”

24
00:01:38,300 --> 00:01:39,780
Tinumabal si Isus nog,

25
00:01:39,780 --> 00:01:42,780
“Og kolegan nog Mikpongon nog inangon niu,

26
00:01:42,780 --> 00:01:47,860
sumboy tumud amu sog pipangoy non koni dini sog dunya.”

27
00:01:47,860 --> 00:01:49,380
Miktaluꞌ ilan nog,

28
00:01:49,380 --> 00:01:55,180
“Potongowoy mu ami nog kosobuꞌsobuꞌ nog ginang bila molega nog tumud ami dianika.

29
00:01:55,180 --> 00:02:00,420
Og mokogulanganan nami kituꞌ kobon nituꞌ kobon nog masa ni Apuꞌ Moses,

30
00:02:00,420 --> 00:02:04,940
kinuman ilan nog mana sog bonwa kituꞌ nog mologon pogonongan.

31
00:02:04,940 --> 00:02:08,020
Mamaꞌ nituꞌ og sinulat sog Kitab nog,

32
00:02:08,020 --> 00:02:13,100
‘Binogayan non ilan nog ponganon nog miktidu sog glangit.’ ”

33
00:02:13,100 --> 00:02:15,700
Dadi miktaluꞌ si Isus dianilan nog,

34
00:02:15,700 --> 00:02:22,940
“Toluꞌon ku dianiu nog konaꞌ ituꞌ ni Apuꞌ Moses og migbogoy nog ponganon kituꞌ nog miktidu sog glangit.

35
00:02:22,940 --> 00:02:24,220
Sogaga non,

36
00:02:24,220 --> 00:02:26,220
og Gamaꞌu og migbogoy dun,

37
00:02:26,220 --> 00:02:31,180
bu ion og mogbogoy dianiu nog tantu nog ponganon nog miktidu sog glangit.

38
00:02:31,180 --> 00:02:34,540
Poꞌ og ponganon nog miktidu sog Mikpongon,

39
00:02:34,540 --> 00:02:38,300
ion non ion og minonog koni sog glupaꞌan tidu sog glangit,

40
00:02:38,300 --> 00:02:43,340
bu ion og mogbogoy nog kotubuꞌ sog gotowanan dini sog dunya.”

41
00:02:43,340 --> 00:02:46,340
Dadi miktaluꞌ ilan nog,

42
00:02:46,340 --> 00:02:47,100
“Sir,

43
00:02:47,100 --> 00:02:48,980
tidu numun kituꞌ,

44
00:02:48,980 --> 00:02:52,620
bogoyoy mu pa ami nog ponganon koyon.”

45
00:02:52,620 --> 00:02:54,660
Miktaluꞌ si Isus nog,

46
00:02:54,660 --> 00:03:00,340
“Akon og ponganon koyon nog mogbogoy nog kotubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non.

47
00:03:00,340 --> 00:03:03,260
Ain og gotow nog mokpolani dianakon,

48
00:03:03,260 --> 00:03:06,380
ondiꞌ nododaꞌ ion kogutoman.

49
00:03:06,380 --> 00:03:08,940
Ain og tumud dianakon,

50
00:03:08,940 --> 00:03:11,140
ondiꞌ nododaꞌ kuowon.

51
00:03:11,140 --> 00:03:12,420
Tibua amu,

52
00:03:12,420 --> 00:03:17,620
ondaꞌ amu tud dianakon minsan siꞌoy mitongow niu na akon.

53
00:03:17,620 --> 00:03:18,660
Tibua,

54
00:03:18,660 --> 00:03:22,500
ain og gotowanan nog bogoyon nog Gamaꞌu dianakon,

55
00:03:22,500 --> 00:03:24,340
mokpolani dianakon.

56
00:03:24,340 --> 00:03:28,100
Bu simasima og mokpolani dianakon,

57
00:03:28,100 --> 00:03:30,340
ondiꞌu nododaꞌ bugowon.

58
00:03:30,340 --> 00:03:33,500
Poꞌ saꞌan minangoyu dini tidu sog glangit,

59
00:03:33,500 --> 00:03:36,980
konaꞌ mangoy moginang nog dili glegan ku,

60
00:03:36,980 --> 00:03:38,020
sugaꞌid non,

61
00:03:38,020 --> 00:03:42,540
moginang nog glegan nog Mikpongon nog mikpopangoy dianakon.

62
00:03:42,540 --> 00:03:50,420
Bu koni og kolegan nog Mikpongon — ondiꞌ mokangoy sog glaꞌat og minsan solakotow nog binogoy non dianakon.

63
00:03:50,420 --> 00:03:51,580
Sugaꞌid non,

64
00:03:51,580 --> 00:03:55,700
potubuꞌon ku ilan minsan sog matong gipusan nog gondow.

65
00:03:55,700 --> 00:03:58,540
Poꞌ og glegan nog Gamaꞌu,

66
00:03:58,540 --> 00:04:02,580
og glam nog mikotongow sog Bataꞌ non bu tinumud dianon,

67
00:04:02,580 --> 00:04:06,220
kongonan nog kotubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non.

68
00:04:06,220 --> 00:04:07,300
Dadi,

69
00:04:07,300 --> 00:04:11,220
potubuꞌon ku ilan sog gipusan nog gondow.”

70
00:04:11,220 --> 00:04:11,780
Dadi,

71
00:04:11,780 --> 00:04:13,500
og gotow Hudyuanan,

72
00:04:13,500 --> 00:04:17,060
mikpokumodumod sabap sog tinaluꞌ non kituꞌ nog,

73
00:04:17,060 --> 00:04:22,540
“Akon og ponganon nog minonog dini sog dunya koni tidu sog glangit.”

74
00:04:22,540 --> 00:04:22,900
Dadi,

75
00:04:22,900 --> 00:04:26,300
mikpoktaluꞌ ilan nog,

76
00:04:26,300 --> 00:04:29,420
“Konaꞌ taꞌ ion si Isus nog og bataꞌ ni Dyosep?

77
00:04:29,420 --> 00:04:34,460
Kilolaan ta og ginaꞌamaꞌ non.

78
00:04:34,460 --> 00:04:38,820
Saka moktaluꞌ ma nog ion og tinumonaꞌ kituꞌ dini tidu sog glangit?”

79
00:04:38,820 --> 00:04:39,700
Dadi,

80
00:04:39,700 --> 00:04:42,180
tinoluꞌan ilan ni Isus nog,

81
00:04:42,180 --> 00:04:45,260
“Lotaꞌ amu mokumodumod nog tinaluꞌu kituꞌ.

82
00:04:45,260 --> 00:04:55,260
Ondaꞌidun og mokopokpolani dianakon bog ondiꞌ da ion ponuluꞌan mokpolani dianakon nog Gamaꞌ nog mikpopangoy dianakon.

83
00:04:55,260 --> 00:04:58,540
Bu potubuꞌon ku ilan sog matong gipusan nog gondow.

84
00:04:58,540 --> 00:05:00,820
Poꞌ sinulat sog Kitab nog,

85
00:05:00,820 --> 00:05:03,740
‘Ponadan og glam nilan nog Mikpongon.’

86
00:05:03,740 --> 00:05:04,220
Dadi,

87
00:05:04,220 --> 00:05:09,180
ain og monginongog dia sog Gamaꞌ bu moganad dianon,

88
00:05:09,180 --> 00:05:11,300
mokpolani dianakon.

89
00:05:11,300 --> 00:05:17,220
Poꞌ ondaꞌidun og mikotongow sog Gamaꞌ lumual da og miktidu kituꞌ sog Mikpongon.

90
00:05:17,220 --> 00:05:19,940
Ion da og mikotongow sog Gamaꞌ.

91
00:05:19,940 --> 00:05:22,300
Toluꞌon ku dianiu og motud,

92
00:05:22,300 --> 00:05:24,020
simasima og tumud,

93
00:05:24,020 --> 00:05:27,380
kongonan nog kotubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non.

94
00:05:27,380 --> 00:05:30,700
Akon og pan nog mokobogoy nog kotubuꞌ.

95
00:05:30,700 --> 00:05:42,660
Og mokogulanganan niu kituꞌ kobon nituꞌ kinuman ilan nog mana nog miktidu sog glangit kobon nilan dituꞌ sog bonwa kituꞌ nog mologon pogonongan.

96
00:05:42,660 --> 00:05:42,940
Tibua,

97
00:05:42,940 --> 00:05:44,900
mikpomatoy ilan da.

98
00:05:44,900 --> 00:05:45,780
Tibua,

99
00:05:45,780 --> 00:05:51,740
simasima og kuman nog ponganon koni nog miktidu sog glangit ondiꞌ nododaꞌ matoy.

100
00:05:51,740 --> 00:05:57,540
Akon og ponganon kituꞌ nog minonog tidu sog glangit nog mogbogoy nog kotubuꞌ.

101
00:05:57,540 --> 00:05:59,900
Simasima og kuman dun,

102
00:05:59,900 --> 00:06:01,420
motubuꞌ sampoyumul.

103
00:06:01,420 --> 00:06:02,860
Og ponganon koni,

104
00:06:02,860 --> 00:06:09,460
ion non og glawasu nog bogoyon ku bagun kongonan nog kotubuꞌ og dunya koni.”

105
00:06:09,460 --> 00:06:14,060
Dangan midongog og tinaluꞌ non kituꞌ nog kounutananan nog Hudyu,

106
00:06:14,060 --> 00:06:16,380
migdungag ilan poksusi dun.

107
00:06:16,380 --> 00:06:18,500
Miktaluꞌ ilan nog,

108
00:06:18,500 --> 00:06:23,620
“Olo gidoy og mogandun kopokan nog gotow koyon dianita nog glawas non?”

109
00:06:23,620 --> 00:06:24,820
Dadi,

110
00:06:24,820 --> 00:06:27,180
tinoluꞌan ilan ni Isus nog,

111
00:06:27,180 --> 00:06:35,100
“Toluꞌon ku dianiu nog taman da ondiꞌ amu kuman nog glawas nog Binataꞌ sog Kilawan bu inum nog duguꞌ non,

112
00:06:35,100 --> 00:06:39,200
ondiꞌ amu kongonan nog kotubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non.

113
00:06:39,200 --> 00:06:45,100
Poꞌ simasima og kuman nog glawasu bu inum nog duguꞌu,

114
00:06:45,100 --> 00:06:47,980
kongonan nog kotubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non,

115
00:06:47,980 --> 00:06:51,720
bu potubuꞌon ku ion puliꞌ sog gipusan nog gondow.

116
00:06:51,720 --> 00:06:58,900
Poꞌ og glawasu og tantu nog ponganon bu og duguꞌu og tantu nog ginumon.

117
00:06:58,900 --> 00:07:03,540
Simasima og kuman nog glawasu bu inum nog duguꞌu,

118
00:07:03,540 --> 00:07:07,000
ondiꞌ mokulog dianakon bu akon siꞌoy,

119
00:07:07,000 --> 00:07:09,500
ondiꞌu mokulog dianon.

120
00:07:09,500 --> 00:07:14,140
Mamaꞌ nog Gamaꞌu nog totubuꞌ nog mikpopangoy dianakon dini sog dunya,

121
00:07:14,140 --> 00:07:17,780
sabap dianon akon totubuꞌu.

122
00:07:17,780 --> 00:07:21,220
Domikian da sog simasima og kuman dianakon,

123
00:07:21,220 --> 00:07:24,300
motubuꞌ ion sabap dianakon.

124
00:07:24,300 --> 00:07:28,980
Akon og tantu nog ponganon kituꞌ nog minonog dini tidu sog glangit.

125
00:07:28,980 --> 00:07:34,260
Simasima og kuman nog ponganon koni,

126
00:07:34,260 --> 00:07:36,060
motubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non.

127
00:07:36,060 --> 00:07:42,420
Ondiꞌ mamaꞌ nog mokogulanganan niu kituꞌ kobon nituꞌ nog minsan siꞌoy mikokan ilan nog mana kituꞌ nog tidu sog glangit,

128
00:07:42,420 --> 00:07:44,380
minatoy ilan da.”

129
00:07:44,380 --> 00:07:46,780
Og glam nog tinaluꞌ kituꞌ ni Isus,

130
00:07:46,780 --> 00:07:53,740
dituꞌ non tinaluꞌ solian non mokpanad sog baloy nog poglumpukan nog Hudyuanan sog Kapernaum.

131
00:07:53,740 --> 00:07:55,300
Dangan midongog nilan ituꞌ,

132
00:07:55,300 --> 00:08:01,580
modakol nog gotowanan nog mikpogunutunut koyon dianon mikpoktaluꞌ nog,

133
00:08:01,580 --> 00:08:05,140
“Mologon sobuton og pikpanad non koyon.

134
00:08:05,140 --> 00:08:07,740
Sima gidoy og moleg tumabuk dun?”

135
00:08:07,740 --> 00:08:08,980
Tibua,

136
00:08:08,980 --> 00:08:14,140
kisunan ni Isus nog mikumodumod ilan sog piktaluꞌ non kituꞌ.

137
00:08:14,140 --> 00:08:14,500
Dadi,

138
00:08:14,500 --> 00:08:16,140
tinoluꞌan non ilan nog,

139
00:08:16,140 --> 00:08:19,300
“Migulek amu taꞌ nog tinaluꞌu kituꞌ?

140
00:08:19,300 --> 00:08:24,540
Olo gidoy sog pomikilan niu bila motongow niu moktolabang na sog glangit,

141
00:08:24,540 --> 00:08:26,340
sog piktiduan non,

142
00:08:26,340 --> 00:08:28,060
og Binataꞌ sog Kilawan?

143
00:08:28,060 --> 00:08:32,260
Og Bolakat da nog Mikpongon og mokobogoy nog kotubuꞌ.

144
00:08:32,260 --> 00:08:35,020
Ondaꞌidun og minang nog sagyaotow.

145
00:08:35,020 --> 00:08:40,860
Bu og piktaluꞌu koni dianiu dia miktidu sog Bolakat nog Mikpongon,

146
00:08:40,860 --> 00:08:44,660
bu og mogbogoy nog kotubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non.

147
00:08:44,660 --> 00:08:45,820
Tibua,

148
00:08:45,820 --> 00:08:48,460
og duma dianiu ondiꞌ tumud dun.”

149
00:08:48,460 --> 00:08:58,580
(Poꞌ donsamaꞌ na ni Isus kosunan bog sima dianilan og ondiꞌ tumud bu sima dosop og lumaꞌat dianon.)

150
00:08:58,580 --> 00:09:00,900
Mikpodayun ion moktaluꞌ nog,

151
00:09:00,900 --> 00:09:10,140
“Saꞌan ini tinaluꞌu dianiu nog ondaꞌidun og tumabuk dianakon bog ondiꞌ da ion ponuluꞌan nog Gamaꞌu mokpolani dianakon.”

152
00:09:10,140 --> 00:09:11,640
Tidu dituꞌ,

153
00:09:11,640 --> 00:09:19,200
modakol og mikpogawaꞌ nog mokpogunutunutanan kituꞌ dianon bu ondaꞌ ilan na pogunutunut dianon.

154
00:09:19,200 --> 00:09:20,360
Dadi,

155
00:09:20,360 --> 00:09:25,360
tinoluꞌan ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow sulangguꞌanan non koyon nog,

156
00:09:25,360 --> 00:09:26,940
“Amu buan,

157
00:09:26,940 --> 00:09:29,460
gonatan niu taꞌ dosop akon?”

158
00:09:29,460 --> 00:09:32,420
Tinumabal si Simun Piter nog,

159
00:09:32,420 --> 00:09:34,400
“Kounutan,

160
00:09:34,400 --> 00:09:37,000
ain ami pa ma pogunut?

161
00:09:37,000 --> 00:09:43,220
Dia ma da nika poktidu og taluꞌ kituꞌ nog mokobogoy nog kotubuꞌ nog ondaꞌidun og kopus non.

162
00:09:43,220 --> 00:09:50,580
Tumud ami dun bu kisunan nami na nog ika dodaꞌ og Mosigda Kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon.”

163
00:09:50,580 --> 00:09:52,840
Tinumabal si Isus nog,

164
00:09:52,840 --> 00:09:56,740
“Piniliꞌu og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow amu koyon.

165
00:09:56,740 --> 00:09:57,580
Tibua,

166
00:09:57,580 --> 00:10:00,900
og solakotow dianiu og soitan.”

167
00:10:00,900 --> 00:10:03,740
Og pigolong non koyon si Dyudas,

168
00:10:03,740 --> 00:10:06,340
og bataꞌ ni Simun Iskariot.

169
00:10:06,340 --> 00:10:12,120
Og solakotow ion sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan ni Isus nog ondiꞌ mobon,

170
00:10:12,120 --> 00:10:16,420
polaꞌat non si Isus.

