\id JHN Baja Tarahumara
\h SAN JUAN
\toc1 SAN JUAN
\mt Regá Anime Osale Juani Ruigá Chuꞌsíligo Esukristo Jena Wijchimoba
\c 1
\s Jena ruwimela chuꞌsíligo Esusi jena wijchimoba
\p
\v 1 Taꞌchó nerúgichi gawí ꞌlige rewagá, alué Kristo\f + \fr 1:1 \ft Yolí raꞌíchaga “verbo” o “raꞌíchali” anime chujkú Bíbliachi. \f* Onorúgame ꞌyuga bejtégame nile. Nabí asame nile, Onorúgame nile.
\v 2 Alué Krístoka Onorúgame si asale ꞌya bajchá rawé napuꞌlige Onorúgame taꞌchó newachi ye gawí ꞌlige rewagátiri.
\v 3 ꞌYa bajchá tabilé tábiri nerule, ꞌlige napu alué Kristo ꞌnátale, yati neraga nerule gawí ꞌlige rewagá. Suwábaga napu ekí nerú jena, alué ꞌsile newá pe boꞌné ꞌnátaga.
\v 4 Alué Krístoka boꞌné alawala ꞌyale ralámuli jena wijchimoba mochígame napurigá ꞌla naꞌtámala Onorúgame ꞌyuga ꞌlige napurigá tabilé eꞌyénamala chónagachi.
\v 5 Alué Onorúgame naꞌtálilaká ju napurigá raꞌósali ꞌlige ꞌma sébale alé napu mochí alué ralámuli chátiri ꞌnátili ꞌnátame, nobi alué chátiri ꞌnátaliká tabiléchigo neyúramalagó Onorúgame naꞌtálila ꞌyuga.
\p
\v 6 Jena asale bilé rió Juani anilime. Onorúgameka júlale napurigá benírimala ralámuli.
\v 7 Alué Juani benírale ralámuli churigá ko alué napu rewigáchikana nawale. Alueka pe ruwime nile napurigá alué ralámuli ꞌla bijchígimala alué raꞌíchali alué napu rewigáchika nawale.
\v 8 Tabilé Juani nile napu rewigáchika nawálige. Alueka pe iligá benírale napurigá alué ralámuli ꞌla bijchígimala alué raꞌichálila alué napu rewigáchika nawale napu ju napurigá raꞌósali.
\v 9 Alué napu rewigáchika nawale, alué rioka ꞌla bijchígili raꞌíchame nile, ꞌlige alué rioka aꞌpílipi rió ꞌyame nile ꞌnátili napu ju napurigá raꞌósali napurigá aꞌpílipi rió ꞌla námamala churigá ko Onorúgame.
\p
\v 10 Alueka suwábaga tábiri newale napu ekí nerú jena wijchimoba nobi ralámulika tabiléchigo machigá etélekó alué rió.
\v 11 Nawale jena wijchimoba napu mochile alué ralámuli Onorúgamete rojanárigame, nobi alué ralámulika tabilé galeme nile, ꞌlige tabilé nirame nile. Pe uꞌkábika ꞌla nirale,
\v 12 ꞌlige suwábaga napu ekí ꞌla nirale, alué napu ꞌla bijchígale napu Onorúgame anile, alueka ꞌla lisensia ꞌyáleru napurigá ꞌla Onorúgame ꞌkúchila nímala alué ralámuli.
\v 13 ꞌLiko alué ralámuli narele Onorúgame Alawala, alekeri Onorúgame ꞌkúchila ju. Tabilé alué alawá alawega oꞌchérame ju ralámuli napuꞌlige oꞌchérasa, seꞌnú alawá nareme ju alué ralámuli ꞌma Onorúgame oyérasaká.
\p
\v 14 Ye rió napu rewagáchika nawale pe jena ochérale ꞌlige waꞌlú rió ochérale napurigá ralámuli, ꞌlige aba jena ajtile bejtega ramué ꞌyuga, ramueka eteru waꞌlú aꞌwaliga ochérigo napurigá Onorúgame Inolá. Alueka tabilé tábiri resílále napu Onorúgame nejime ju, pe biꞌlepi boꞌné nila níligame, suwábaga napu ekí raꞌíchale asíriga ꞌla suwábaga ꞌla bijchiá nile.
\v 15 Juani ꞌwe aꞌlá ruwile churigá nimio alué napu ꞌpákana rewagáchika nawámili nílige, regá anile iwégame raꞌíchiga:
\p ―Neka ꞌma ruyéturu ꞌemi churigá nimio ye rió. Regá aniéturu ne: “Alué rió napu nawámili ju, alué rioka abéchigo najtékame ju meꞌtagá neꞌchí. Alueka asíriga ꞌyasi bejtégame nile, napuꞌlige ne tabilé ꞌcho ochérachi ꞌma asale.”
\p
\v 16 Alué rioka asíriga ꞌla sébali ꞌnátame ju. Aminami ꞌwe aꞌlá semátiri ꞌnátili nejime ju. Ramueka asíriga oꞌmaka naretu alué semátiri ꞌnátili napurigá ꞌnátame ju alué rió.
\v 17 ꞌYako narétuturu nulalí Moisesi nejílala. Onorúgame ꞌyale alué nulalí napurigá Moisésika ramué beníramala. Jípeko abéchigo ꞌla semátiri ꞌnátili nejí Esukristo, peba alué boꞌné ꞌsmíguru nejkuria rekó seꞌnú ꞌnátili ꞌnátame nírige, ꞌlige aminami asíriga ꞌla bijchiá beniri ramué.
\v 18 Ralámuli jemi mochígame ka pecha siné etégó alué Onorúgame, pe iligá machiaa napu ruwile alué rió napu pe napuyépiri rió neraga nawale rewagáchika napu ju Onorúgame Inolá. Jípeko Onorúgame si ajtí uchéchigo siné.
\s Jena ruwimela Juani, napu ralámuli rewarame baꞌwichí bokobuga, bilé raꞌíchali ruwíligo
\p
\v 19 Alué eꞌwélala jurío Rusaleni anilichi mochígame napuꞌlige machisá ralámuli rewará ajtigó Juani, aꞌlige juláliru jaré balé, ꞌlige jaré ralámuli napu lebita anilime nile, napurigá regá rukémala alué Juani:
\p ―¿Chieri ju mué?
\p
\v 20 ꞌLige Juánika ꞌwe aꞌlá maꞌchígime ruyele napurigá ꞌla sébali námamala. Regá nejele:
\p ―Tabilé ne ju alué napu rewigáchika juláwili nile ralámuli guꞌírimia, alué napu Kristo anilime ju, neka tabilé alué ju.
\p
\v 21 ꞌLiko rukéleru Juani alué ralámulite:
\p ―Aꞌlígeko, ¿mué ju alué ꞌya bejtégame napu Elíasi anilime nílige, alué napu ruwime nile napu anele Onorúgame?
\p ꞌLige Juánika anele:
\p ―Neka tabilé ju.
\p ꞌLige ralámuli uchéchigo siné rukele:
\p ―¿Alué napu ruwime nile napu anele Onorúgame, alué napu nawámaráe, alué júlekeꞌé mué ꞌliko? ―anile alué ralámuli.
\p ꞌLige Juánika anele:
\p ―Tabilé.
\p
\v 22 ꞌLige alué ralámulika anele:
\p ―¿Chieri ju mué ꞌliko? ꞌLa rupóagurú napurigá ramué ꞌla maꞌchígime ruyéwampá alué eꞌwélala ku sebasa. ¿Chonígó mueka?
\p
\v 23 ꞌLige Juánika anele napu anile alué rió ꞌya ajtígame Isaíasi anilime, alué napu ruwime nile napu anele Onorúgame.\f + \fr 1:23 \ft Eꞌnesi Isaías 40:3. \f* Anele Juani:
\p ―Neka pe bilé rió eꞌwele raꞌíchame ju, alué napu eꞌwele raꞌíchame ju alé napu pee uꞌkume ju\f + \fr 1:23 \ft ꞌWe pee uꞌkume nile, abiena nerúgame nile bajisoli ꞌlige nerúgame nile gomichi napu ename nile baꞌwí, alé rewarame nile Juani. \f* regá anigá: “ꞌWe aꞌlá oꞌwé gatesi alué bowé napu simírimili ju Waꞌlula Onorúgame.” (Yeka anime ju suwábaga ralámuli ꞌma tabilé chátiri ꞌnátili ꞌnátame nímili ko.)
\p
\v 24 Uché jaré napu julárigame nile alé Rusalénachika, alueka bariseo nile,
\v 25 ꞌlige alueka rukele:
\p ―Mué tabilé alué rewagáchika nawágame nísaká, ꞌlige tabilé Elíasi nísaká mué, ꞌlige tabilé alué uché bilé rió nísaká mué napu ruwime nile napu anele Onorúgame, ꞌliko ¿chonigá rewará mué ralámuli?
\p
\v 26 ꞌLige Juánika nejele:
\p ―Neka pe iligá baꞌwite rewarame ju. Bilé rió ajtí jena aꞌbé napu mochí ꞌemi, napu ꞌemi tabilé machí chieri ko alué rió.
\v 27 Alué napu peꞌwé nawámili ju, abé waꞌlula ju meꞌtigá neꞌchí. Neka ju napurigá bilé pioni, pe abé uꞌtabela ju ne.\f + \fr 1:27 \ft Juánika anile: Neka tabilé ikiáré napurigá guꞌírimala ne alué rió akalá koréala suꞌpana. \f*
\p
\v 28 Alakile alé Betania anilichi, alé bajoniga bakochi Jorani anilichi ꞌomi niraga napu rayénali maꞌchíname ju, alé napu asale Juani ralámuli rewará.
\s Jena ruwimela Juani etéligo Onorúgame Inolá
\p
\v 29 ꞌLige melénala rawé beꞌá beꞌlí Juánika etele Esusi aꞌmibeka enágichi. ꞌLige Juánika anele ralámuli:
\p ―¡ꞌWe aꞌlá eꞌnesi, jeka enákuru bilé rió napu Onorúgame júlale pe napurigá bilé boꞌá neraga napu meꞌliboli ju napu alué ralámuli buinámili ju chátiri bowechi!
\v 30 ¿Tacha nélá ꞌemi napu ne ruyánié ꞌyabé? Regáriga aniéturu ne: “Pe ꞌwe nawámala bilé rió abé rajpé najtékame meꞌtigá neꞌchí. Alueka abéchigo ꞌyasi bejtégame nile taꞌchó ochérichi ne. Alueka nabí bejtégame ju.”
\v 31 Neka tabilé machiékeꞌé alué ko. Neka iligá pe rewaramia nawá baꞌwite ralámuli israelita napurigá alué ralámuli israelita ꞌla machimela churigá ko alué napu nawámili ju rewagáchika.
\p
\v 32 ꞌLige siné rawé Juani anile:
\p ―Neka ꞌla etéturu Onorúgame Alawala sébachi jena wijchimoba, napurigá bilé baloma neraga, alarigá nawáturu, ꞌlige alué baloma Esúsichi asíbaturu.
\v 33 Neka pecha machié ko chieri rió nimio, napuꞌlige Onorúgame neꞌchí nulé ralámuli rewarániliga baꞌwite aꞌlige ruyé Onorúgame neꞌchí regá: “Napuꞌlige mué etea Onorúgame Alawala ꞌpa rewigáchika reꞌkínichi alé alué riochi asibasa, alué rió nímala ralámuli rewarame boꞌné Onorúgame Alawálate, ye Onorúgame Alawala ꞌyámala ralámuli.”
\v 34 ꞌLige etéturu ne narechi Onorúgame Alawala, neka ꞌemi ruyéguru ye rioka Waꞌlula Onorúgame Inolá ko.
\s Jena ruwimela pe kulí chojkíligo Esusi oyeria jaré ralámuli
\p
\v 35 Melénala rawé alué Juani ilile uché jaré oká rió ꞌyuga boꞌné ꞌyuga járome.
\v 36 ꞌLige Juánika uchéchigo siné etele Esusi alemi eyénachi ꞌlige anile alué Juani:
\p ―¡ꞌWe aꞌlá eꞌnesi, alué ju Onorúgame julálila ꞌpa rewigáchika pe napurigá bilé boꞌá neraga napu meꞌliboli ju napurigá alué ralámuli buinámala alé tabilé ꞌla bowechi eꞌyéname!
\p
\v 37 ꞌLiko napuꞌlige alué oká rió akisá alanichi Juani, yati simíbale Esusi najátamia.
\v 38 ꞌLiko Esusi, napuꞌlige guꞌlía etele alué oká rió guwánaka eꞌyénigo, ꞌlige rukele:
\p ―¿Tachiri ꞌyaga eꞌyénili ꞌemi? ―anele.
\p ꞌLige alué oká rioka nejele:
\p ―Mué benírame, ¿koche cheꞌlébame ju mué?
\p
\v 39 ꞌLiko Esúsika anele:
\p ―Neꞌchí ꞌyuga simasi, aꞌlige ꞌla machimela ꞌemi.
\p Pe beꞌá beꞌlí nile peꞌwera rainasa napuꞌlige nápale Esusi. ꞌLige simíbale alué Esusi ꞌyuga, ꞌlige ꞌla machile alemi cheꞌlébame níligo. ꞌLige alé mochile alué ꞌyuga rukachégame rawé.\f + \fr 1:39 \ft Jaréchigo mayele alí níligo napuꞌlige simíbilige Esusi ꞌyuga. \f*
\p
\v 40 Ye oká rió, Antresi anilime nile bilé, napu Simoni Pegro bonila nile.
\v 41 ꞌLige alué Antresi yati simile boꞌné baꞌchila ꞌyamia Simoni (Pegro) anilime, ꞌlige rewisá anele:
\p ―ꞌMa rewirú alué Mesíasi. (Mesíasi aniáká pe Kristo aniame ju.)\f + \fr 1:41 \ft Eꞌnesi glosario “Cristo”. \f*
\p
\v 42 ꞌLige ꞌmi oꞌturú Simoni boꞌné bonílate Antresi anilime alé napu asale Esusi. ꞌLige Esúsika Simoni etesa, regá anele:
\p ―Mueka Simoni anilime ju Juani inolá. Aꞌkinana rawé Sepasi anilime nímala mué. (Sepasi aniáká pe Pegro aniame ju. Alué okánika, Sepasi ꞌlige Pegro, pe rejté aniame ju.)
\s Jena ruwimela Esusi bayéligo alué Belipe ꞌlige Natanaeli
\p
\v 43 Melénala rawé Esusi simeli nílige Galilea anilichi ejiro, ꞌlige simile, ꞌlige alé Galilea anilichi najtépale Belipe anilime rió. ꞌLige Esusi anele alué rió:
\p ―Nabá. Neꞌchí oyériwa.
\p
\v 44 Belípeka Betsáira anilichi riógichi bejtégame nile, ꞌlige alué Antresi ꞌlige alué Pegro abiena alé Betsaira ejperégame nílechigó.
\v 45 ꞌLige alué Belípeka Natanaeli najtépale, ꞌlige anele:
\p ―Moisesi osale ꞌwe ꞌya bilé rió nawamio, napu Onorúgame julámili nílige, ꞌlige abiénachigó alarigá osale alué ralámuli napu ruwime nílige napu anele Onorúgame, jipe ꞌma eteru. Pe Esusi ju napu Nasareta anilichi riógichi bejtégame ju, napu José inolá nílige.
\p
\v 46 ꞌLige Natanaélika anele:
\p ―Tabilé ꞌwesi iꞌté aꞌká ralámuli alé Nasareta anilichi.\f + \fr 1:46 \ft Alué rió Natanaeli bejtégame nile alé Kaná anilichi weꞌká riógichi. Aꞌbé nile Nasareta anilichi, ꞌlige abé waꞌlú nile Kaná. Siné kachi taꞌmé ganíliga ejperégame nile alué oká pueblo, aꞌnaguka nakoga ejperégame nile. \f*
\p ꞌLige Belípeka anele:
\p ―Jeka simigá eꞌnewa, ꞌliko ꞌla machiboa.
\p
\v 47 Napuꞌlige Esusi etesa alué Natanaeli sébachi napu Esusi asale, Esúsika regá anele:
\p ―Eꞌné, aleka ená bilé israelita asíriga ꞌla, tasiné ꞌyégiga raꞌíchame.
\p
\v 48 Natanaélika akele alanichi Esusi ꞌlige anile:
\p ―¿Churigá machígó mué neꞌchí?
\p ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―Neka alé ꞌmi chunachi pachárale ilígichi eté ne mué abé bajchabé taꞌchó bailichi mué Belípete.\f + \fr 1:48 \ft Esúsika ꞌla nígame nile aꞌwalí, rekó mejká ajtigé abirigá machime nile eꞌkarúgame tábiri ꞌlige ralámulitiri. \f*
\p
\v 49 ꞌLige Natanaélika anele:
\p ―Mué benírame, mué ju Onorúgame Inolá. Mué ju Waꞌlula ralámuli israelita nuleme.
\p
\v 50 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―Neka ꞌla machigá ajtigéturu mué bilé chuná ilígichi pachárale ajtigó, alekeri ꞌla nirá mué neꞌchí. Abé iꞌlibeko rawé abéchigo ꞌla semátiri eꞌkarúgame etémala mué.
\p
\v 51 ꞌLige regá anele uchérapé:
\p ―Neka ꞌla bijchiá anígurú. Mueka etémili júkuru rewagá raꞌpachi, ꞌlige abiena etémala mué alué santo ánjeli jímochi ꞌpari rewagachi, ꞌlige abiena etémala mué alué santo ánjeli eꞌtigichi napu ajtí ne. Neka bilé rió ju pe napurigá ꞌemi. Ne ju rewagáchika nawágame napurigá rió neraga.
\c 2
\s Jena ruwimela newigime nerúligo alé Kaná anilichi
\p
\v 1 ꞌLige aꞌkinana bakiá rawé kachi bilé newigime nerule alé weꞌká riógichi Kaná anilichi, napu alé waꞌlú ejiro boꞌígichi Galilea anilime, ꞌlige alé asale Esusi eyela.
\v 2 Esusi ꞌlige alué Esusi ꞌyuga járome abiena bayérigame nile alé newigime nerúgichi.
\v 3 ꞌLiko alé newigime nerúgichi iꞌwilí baꞌwila rekútame ꞌma suwile. ꞌLige Esusi eyela anele alué Esusi:
\p ―ꞌMa suwí iꞌwilí baꞌwila.
\p
\v 4 ꞌLige Esusi nejele:
\p ―¿Mueka, chonigá alaníché? Taꞌchó sébago ne nila raweli.
\p
\v 5 ꞌLiko, Esusi eyela anele alué weꞌká ralámuli nóchame:
\p ―ꞌLa eꞌwawa suwábaga napu nulá alué.
\p
\v 6 Usani sikolí jale alé, rejtete newárigime sikolí. Aꞌpili sikolí osá naosa makué litro aminá pe uꞌtá bochime nile.\f + \fr 2:6 \ft Alué sikolichi manígime baꞌwí uché bilena roꞌame nile napu waꞌlú rejkolichi nile, ꞌlige alé bajkime nile bilé ralámuli, suwábaga bokuíme nile alé. ꞌLige alarigá nokogá anime nile Onorúgame ku ꞌwe aꞌlá narémala alué ralámuli. Alarigá nokame nile napuꞌlige saꞌwisá bilé naulite nayupasa o bilé mukúgame nochasa, ꞌlige napuꞌlige chibi ikisá, ꞌlige aminami ꞌwe aꞌlá naꞌtániliga Onorúgame ꞌyuga. \f*
\v 7 ꞌLige Esúsika anele alué nóchame ralámuli:
\p ―Bochiasi baꞌwí alé sikolichi.
\p ꞌLige oꞌmaka nóchame ꞌma bochiasa aꞌrele,
\v 8 ꞌliko Esúsika anele:
\p ―Jípeko bilé alabate ꞌtuka maꞌchí pasi peꞌtá baꞌwí, ꞌlige oꞌtowa napurigá bajímala ye jena newigime nulame.
\p ꞌLige alarigá nokale alué ralámuli nóchame.
\v 9 ꞌLige alué newigime nulame bajile alué baꞌwí. Napuꞌlige alué rió bajichi alué baꞌwí ꞌma iꞌwilí baꞌwila gayénigime nile, ꞌlige tabilé machile koche yénika maꞌchínigame níligo alué iꞌwilí baꞌwila, alué weꞌká nóchame ka ꞌla machile. ꞌLige alué newigime repúmeka bayele alué rió napu newímili nílige,
\v 10 ꞌlige anele:
\p ―Suwábaga ralámuli bajchá maꞌchí pame ju iꞌwilí baꞌwila ꞌwe aꞌlá gayénigime bajchá bajimia. ꞌLige napuꞌlige ꞌma suwábaga suwasa aꞌlige kulí maꞌchí pame ju alué abé taꞌmé ená kame iꞌwilí baꞌwila. Nobi mueka tabiléchigo alarigá ꞌsmíkó. Mueka nujubá maꞌchí pákuru ꞌwe ꞌla gayénigame iꞌwilí baꞌwila.
\p
\v 11 Ye nílekuru napu newálige alué Esusi ꞌwe semátiri napu tabilé gayéname ju newá apiépiri rió tabilé guꞌírasaká Onorúgame. Alé Kaná anilichi riógichi newale baꞌwite alué iꞌwilí baꞌwila rekútame pe boꞌné ꞌnátaga. Alarigá ꞌla machile ralámuli alué Esusi ꞌla gayenio ꞌwe semátiri newá. Alué Esusi ꞌyuga járome ka asíriga ꞌla bijchígale alué Esusi níligo napu Onorúgame julámioríle.
\p
\v 12 ꞌLige pe abé iꞌlibeko simíbale alé waꞌlú gomíchitu ꞌtumi neraga, Kapernaumi anilichi weꞌká riógichi simíbale, alé suwékimi napu ilí alué waꞌlú baꞌwí Galilea anilime. ꞌLige simile Esusi alué boꞌné eyela ꞌyuga ꞌlige boꞌné nasípasi bonila ꞌyuga, ꞌlige boꞌné nasípasi waíla ꞌyuga, ꞌlige alué Esusi oyéramechigó, ꞌlige alé Kapernaumi anilichi mochile pe uꞌkabi rawé. 
\s Jena ruwimela Esusi simíligo alé waꞌlú reꞌobachi
\p
\v 13 Napuꞌlige ꞌma amulí sébachi waꞌlú piesta Páskua anilime napu ralámuli jurío newame ju nélegá napuꞌlige alué Onorúgame ánjelila tabilé meꞌáligo alué abé bajchá oꞌchérigame uꞌkuchítiri israelita alé Ejipto anilichi, ꞌlige Esusi moyénale Rusaleni anilichi.
\v 14 ꞌLige alé waꞌlú reꞌobá raꞌpichílachi rewale jaré ralámuli oꞌtoló ralinea mochígame, ꞌlige boꞌátiri, ꞌlige baloma ralinea mochígame. Alué ajágame ralisá, Onorúgame kógilime nile. ꞌLige abiena etele jaré ralámuli enomí nakulía mochígame, alué romano enomila ꞌlige jurío enomila.
\v 15 ꞌLiko Esusi ꞌma mabule suwábaga ralámuli napu ekí alé mochílige alé reꞌobá raꞌpichílachi, ꞌlige alué boꞌátiri, ꞌlige alué oꞌtolótiri. Esusi jaré iwía napubusa ꞌlige moꞌyesa, aluete wejpísiga ꞌmélele alué ajágame alé uchúkame. ꞌLige alué weꞌká mesa napu alé jale enomí mochígame ꞌma naꞌmínale, ꞌlige alué enomika ꞌma rujsule raꞌlaga alemi.
\v 16 ꞌLige Esusi eꞌwele raꞌíchaga anele alué baloma ralineme:
\p ―ꞌMa buinasi ye baloma jena jágame. Ye galika ne oꞌnola galila júkuru. Ye galí pecha alekeri newárigime júkó napurigá ralinewa jena. ¡ꞌMa aꞌrélime júkuru yeti nocha!
\p
\v 17 Aꞌlige alué Esusi ꞌyuga járomeka nélále aꞌkinana ku ajánasa Esusi alué raꞌíchili napu uchule ꞌya osirúgime Onorúgame raꞌichálila. Regá anime raꞌíchili:
\p ―Neka asíriga galé ye galí ne oꞌnola galila ꞌlige ꞌwe aꞌlá repú ne, alekeri meꞌliboli júkuru ne.
\p
\v 18 ꞌLiko napuꞌlige etea ꞌma suwábaga ralámuli mabuchi, alué ralámuli juríoka anile:
\p ―Mué aꞌlá nulérigime nísaká Onorúgamete napurigá alaꞌsímala, newáwagó ꞌliko boꞌné ꞌnátaga ꞌwe semátiri tábiri napu tabilé gayéname ju ralámuli newá napurigá ramué machibómpá ꞌla Onorúgamete ꞌyárigame ko mué alieri aꞌwalí.
\p
\v 19 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―ꞌMa naꞌminasi ye reꞌobá ne ku newámampá, pe bakiá rawé kachi ꞌma gainámala ne newá.
\p
\v 20 ꞌLige anile alué ralámuli jurío:
\p ―Oká liá aminá usani bamí nochárigame ju ye reꞌobá newá, mueka pe bakiá rawé kachi ꞌma gayénimorí. ¿Churigá ꞌla gayénimi oláché mué aliena yati pe bakiá rawé kachi?
\p
\v 21 Tabilé námale alué ralámuli jurío Esusi tabilé alué reꞌobá olagá aníligo napu napuíme nílige alué ralámuli jurío, pe boꞌnepi olagá anile, napuꞌlige meꞌlisuga alué Esusi ku ajánamio pe bakiá rawé kachi.
\v 22 ꞌLiko aꞌkinana napuꞌlige meꞌlisuga ꞌlige uchéchigo siné ku ajánasa alué Esusi, alué Esusi ꞌyuga járome nélále napu anílige alué Esusi, aꞌliko abéchigo ꞌla bijchígile napurigá anile Onorúgame nila osilí ꞌya nerúgame,\f + \fr 2:22 \ft Eꞌnesi Salmos 16:10. \f* ꞌlige alué Esusi raꞌichálilatiri.
\s Jena ruwimela Esusi ꞌla machime níligo chieti ko alué ralámuli
\p
\v 23 Napuꞌlige Rusaleni anilichi asagá piesta Páskua nerúgichi, asíriga weꞌká ralámuli etele alué Esusi ꞌwe semá ꞌsichi pe boꞌné ꞌnátaga, ꞌlige asíriga ꞌla galegá etéleru Esusi alué ralámulite ꞌlige aminami asíriga ꞌla machile Onorúgamete julárigame ko.
\v 24 Esúsika tabiléchigo ꞌme weꞌká raꞌíchale ko alué ralámuli ꞌyuga. Tabilé ꞌla ruwile chieri níligo alué boꞌné. Boꞌneka ꞌwe aꞌlá machile churigá ko ralámuli, aliena tabilé ꞌla ꞌnátame ko.
\v 25 Esúsika asíriga ꞌla machile alieri ko alué ralámuli naꞌtálila, tabilé ruilime najkile Esusi alué uché jaré ralámulite, pe boꞌneka ꞌwe aꞌlá machile.
\c 3
\s Jena ruwimela Nikoremio Esusi ꞌyuga raꞌíchaligo
\p
\v 1 Bilé rió bariseo asale Nikoremio anilime, alué rioka waꞌlula nile ralámuli jurío nuleme.
\v 2 Chíboka simile bilé rukó napu asale Esusi, ꞌlige anele:
\p ―Mué benírame, ꞌwe aꞌlá machiaa ramué Onorúgamete nulérigime ko mué napurigá beníramala. Pe Onorúgame Aꞌwalílate ꞌla gainawa alué semati eꞌkarúgame napu newá mué pe boꞌné ꞌnátaga.
\p
\v 3 ꞌLiko Esusi anele:
\p ―Neka ꞌla bijchiá ruwígurú, bilé rió tabilé osá neraga ochérasaká ꞌliko tabilé lisensia ꞌyámala alué rió napurigá Onorúgame nulémala. Onorúgame tabilé siné ꞌyámala aꞌwalí.
\p
\v 4 ꞌLige Nikorémioka rukele:
\p ―¿Churigá ꞌla uchéchigo siné ochérimalewé bilé rió ꞌma weꞌká bamígame nisa? ¿Ku eyela rojpálachi bajkimela napurigá uchéchigo siné ochéramala?
\p
\v 5 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―Neka ꞌla bijchiá anígurú. Bilé rió napuꞌlige ochérasa, alawégame ju nobi rokáré ko alué uché bilé alawá ꞌla biꞌwígame, alué Onorúgame Alawala. Ta naresi ka Onorúgame Alawala, tabilé lisensia ꞌyámala napurigá Onorúgamete nulewa.
\v 6 Bilé rioka alawá nareme ju napuꞌlige ochérasa boꞌné eyélachi, nobi aꞌkinana napuꞌlige ꞌla elisa Onorúgame napurigá nulewa Onorúgamete, ꞌliko Onorúgameka boꞌné Alawala ꞌyámili júkuru. Yeka uchéchigo siné ochérilime niraga júkuru.
\v 7 ꞌLiko tase weꞌká naꞌtawa regá anichi ne: “Osá niraga ochérimili júkuru suwábaga ralámuli tabilé injiérnochi siminálisaká.”
\v 8 Ekaka panápuri oyame júkuru. Iꞌsínimi akirume júkuru eká nobi tabiléchigo machirume júkó aleka enegó nibilé etérume júchigó alemi ꞌmao. Alueka tabilé etérume ju. Alarigá júkuru Onorúgame Alawálachigó, tabilé etérame ju, panápuri eyéname ju, ꞌlige tabilé machiaa chieri ralámulichi bajkimeli ko, nobi ꞌláchigo machirume júkó napuꞌlige bilé ralámuli ꞌla naréligo alué Onorúgame Alawala, ꞌma ku aꞌkabámana ꞌnátame ju.
\p
\v 9 ꞌLiko Nikorémioka uchéchigo rukele:
\p ―¿Churigá ꞌla alarigá nímalawé ye? ¿Churigá ꞌla gainámalawé bilé rió Onorúgame Alawala narea?
\p
\v 10 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―Mué Nikoremio, mueka benírame júkuru alué ralámuli israelita ꞌlige tabilé námaguru mué ye. ¿Chonigá?
\v 11 Neka ꞌla bijchiá aní: Ramué napu alawégame niru Onorúgame Alawala napu ekí ejebénigame niru ꞌlige napu ekí eteru pe lakí ruyáguru, nobi mueka tabiléchigo bijchígigo ye ramué raꞌichálila.
\v 12 Mueka tabilé bijchigi ye raꞌíchili napu ne ruwí, ye raꞌíchilika ruyame júkuru alakió jena wijchimoba. ꞌLiko ne ruisáká alakió ꞌpa rewagachi, aꞌliko abéchigo pecha námamalagó mué.
\p
\v 13 ’Tabilé ꞌwesi moyénale rewagachi, pe aluecho napu ꞌpa rewagáchika nawale napurigá rió neraga.
\v 14 Alarigá napu ꞌsile Moisesi alé napu tabilé ꞌme uꞌkume nile, Moisesi ujchale bilé sinowí jiérote newárigime bilena iguchi ꞌlige oꞌweti elale napurigá tabilé suwimela ralámuli. Alarigá oláwili ju alué rió napu nawale ꞌpa rewagáchika, bilena gulusichi ujcháwili ju.\f + \fr 3:14 \ft Eꞌnesi Números 21:4-9. \f*
\v 15 Aꞌliko suwábaga napu ekí nirame ju napurigá ꞌsime ju alué rió (napu ju ne Esusi) ralámuli guꞌíriga, alué ralámulika ꞌla rewagachi mochímili júkuru napuꞌlige suwisá.
\p
\v 16 ’Onorúgameka ꞌwe galele ralámuli, alekeri boꞌné biꞌlepi Inolá júlale napurigá alué ꞌsímala ralámuli guꞌiria. Suwábaga ralámuli napu ekí ꞌla Onorúgame Inolá oyérame ju, alueka tabilé simámili júkuru injiérnochi. Alueka ꞌpa rewagachi simámili júkuru ejperélimia nabí.
\v 17 Onorúgameka pecha júlalekó boꞌné Inolá napurigá ꞌlégana injiérnochi julámala ralámuli. Alueka júlale napurigá buinámala ralámuli chátiri bowechi.
\p
\v 18 ’Bilé rió ꞌla narésaká alué Onorúgame Inolá naꞌtálila, ꞌliko Onorúgameka tabilé siné saíla neraga etémala alué rió. Bilé rió tabilé bijchígime ka napurigá ꞌsile alué Onorúgame Inolá, alueka asíriga waꞌlú gastigo narémala napugiti pecha bijchígime kame churigá nile alué biꞌlepi rió Onorúgame Inolá.
\v 19 Alué Onorúgame Inolá nawale napurigá raꞌósili jena gawichí, nobi ralámulika abéchigo niráleko ꞌlina alué chónali napu ju alué ꞌnátili napu pe Remónisi nejí. Alué ralámulika gastigáriwili ju.
\v 20 Suwábaga napu ekí tabilé ꞌla nirame ju, tabilé narénilime ju alué semátiri aꞌwalí Onorúgame nila. Tabilé najkí napurigá Onorúgamete etewa ꞌwe cha nokame ko aꞌboi, napugiti pecha najkiá napurigá Onorúgamete gastigáriwa.
\v 21 Bilé rió ꞌla sébili olame napurigá Onorúgame najkí, alué rioka tabilé majame ju Onorúgamete etelia, alué rioka najkí napurigá ralámuli ꞌla machimela ꞌla Onorúgame naꞌtálila ꞌnátame ko. Alué rioka tabilé chónigichi eyéname ju. Alueka ꞌla raꞌósigichi eyéname ju, tabilé chonárale.
\s Jena ruwimela Juani ruwíligo pe nejkúrame ko
\p
\v 22 Aꞌkinana Esusi simile boꞌné ꞌyuga járome si alé Rusaleni mochiga ꞌlige ꞌletu gomichi simíbale. ꞌLige alé gomichi mochiga rewarale ralámuli.
\v 23-24 ꞌLige abiena eyénale alé aꞌbemi alué Juani, alué Juani taꞌchó bajchalía galírale. Enoni anilichi ajtile, aꞌbé alé Salima anilichi. ꞌLige waꞌlú baꞌwí ilígame nile alé. ꞌLige ralámulika simíbale alé Juani ajtígichi, ꞌlige Juánika rewarale baꞌichí bokobuga suwábaga ralámuli alé jsime.
\p
\v 25 ꞌLige boichí anile naꞌáwaka jaré alué Juani ꞌyuga járome bilé ralámuli jurío ꞌyuga machináliga tachiri ruwime ko napuꞌlige bilé rió baꞌwichí bokobuga rewaralia.
\v 26 ꞌLige Juani ꞌyuga eꞌyénameka simíbale Juani ajtígichi, ꞌlige anele:
\p ―Mué benírame, alué rió napu mué si ajtigáriké ꞌyabé Jorani anilichi bakochi naꞌlebo ꞌnálige bajoniga, alué napu mué raꞌichia anié, ralámuli rewará ajtí, ꞌlige suwábaga ralámuli simiba napu alué rió ajtí.
\p
\v 27 ꞌLige Juánika anele:
\p ―Bilé rió pecha nígame júkó alué nóchali Onorúgame tabilé ꞌyásaká alué rió napurigá alué rió ralámuli rewarámala.
\v 28 ꞌEmi aꞌboi ꞌla néláwa napu ne anié: “Neka tabilé Kristo ju napu nawá ꞌpa rewagáchika, neka pe bajchabemi enágame júkuru gatesia ralámuli ꞌyuga.”
\v 29 Ralámulika alué si simíbaguru napugiti alué kame waꞌlula abé najtékame meꞌtigá neꞌchí. Neka pe nejkúrame júkuru. Neka pe napurigá bilé amígola ju napu guꞌírime ju napuꞌlige newichi bilé rió. ꞌLige napuꞌlige aké ne alué rió raꞌíchachi ꞌwe raꞌsáláme ju ne, ꞌlige jípeko ꞌwe ganíliga ajtí ne.
\v 30 Alué rioka abé najtékame nímili júkuru, ꞌlige neka ꞌma taꞌmé najtékame nímili júkuru.
\s Jena ruwimela Onorúgame ꞌsíligo Esusi jula ꞌpa rewagáchika
\p
\v 31 Abiena anile Juani:
\p ―Alué ꞌpa rewagáchika nawágame, alué ju suwábaga ralámuli nuleme. Neka pe jena wijchimoba bejtégame ju, neka pe napu ekí bení jena wijchimoba pe lakí raꞌíchame ju ne. Alué napu rewagáchika nawágame ju, alué júkuru suwábaga benégame ꞌlige suwábaga nulame.
\v 32 Alueka ruwime júkuru napu etele boꞌné ꞌlige napu akele alé ꞌpa rewagachi, nobi weꞌká ralámuli jena wijchimoba mochígame tabilé bijchígigó.
\v 33 Ralámuli ꞌla bijchígime ka alué raꞌíchali, ꞌwe aꞌlá machimela ꞌla bijchígili raꞌíchame ko Onorúgame.
\v 34 Alué napu Onorúgame júlale ꞌpa rewagáchika, alueka raꞌíchame ju napu anéliru Onorúgamete. Onorúgameka asíriga ꞌla raꞌsáligá ꞌyale alawá boꞌné alawala, napurigá alué rió ꞌla gainámala Onorúgame raꞌichálila raꞌicha. Alué rioka tabilé resí lame ju napugiti Onorúgame ꞌyame kame suwábaga.
\v 35 Alué Oꞌnó Onorúgameka ꞌwe galé boꞌné Inolá, ꞌlige aꞌwalí ꞌyale napurigá suwábaga ralámuli nulémala.
\v 36 Bilé rió ꞌla oyérasaká Onorúgame Inolá, alueka asíriga ꞌla semáriga naꞌtámala jena wijchimoba asagá, ꞌlige aminami nabí bejtega asimela Onorúgame ꞌyuga ꞌpa rewagachi napuꞌlige mukusá. Bilé rió sairúgame nísaká Onorúgame Inolá ꞌyuga, alueka tajsiné bejtélamala Onorúgame ꞌyuga, Onorúgameka pe aminacho resítiri raweli ꞌya asimela.
\c 4
\s Jena ruwimela Esusi raꞌíchaligo  bilé mukí ꞌyuga Samaria bejtégame
\p
\v 1 Alué weꞌká bariseo machile abéchigo weꞌká ralámuli oyérame ko alué Esusi meꞌtagá alué Juani, ꞌlige aminami abé weꞌká rewarao ralámuli alué Esusi.
\v 2 (Tabiléchigo Esusi nílikó napu rewarale, pe alué boꞌné oyérame nokale rewará.)
\v 3 ꞌLige alué Esusi ꞌwe aꞌlá machile alieti ꞌnata mochigo alué bariseo. Tabilé najkile napurigá nakó nerúmala alué bariseo ꞌyuga alekeri simile alé Jurea anilichi asagá. Simile uché bilena alé ꞌmimi niraga napu boꞌí alué ejiro Galilea anilichi.
\p
\v 4-5 Simíroma olale napu boꞌí Samaria rewégame ejiro, ꞌlige sébale alé napu nile ejiro Samaria Sikari anilichi weꞌká riógachi. Aꞌbé nile alé weꞌé boꞌígichi napu Akobo ꞌyálige alué boꞌné inolá José anilime.\f + \fr 4:4-5 \ft Eꞌnesi Génesis 33:19 ꞌlige Josué 24:32. \f*
\v 6 ꞌLige alé ilile bilé poso ꞌwe reꞌlé jótigime napu alué Akobo jólige ꞌwe ꞌya. ꞌLige alué Esusi ꞌwe risibaka sébale alé, ꞌlige alé aꞌbé asíbale alé jótigichi, rawilí nile.
\v 7 ꞌLige alé sébale bilé mukí Samaria anilichi bejtégame, alué mukika sébale baꞌwí ꞌtumia. ꞌLige Esusi anele alué mukí:
\p ―To peꞌtá baꞌwí, ꞌwe balama ne.
\p
\v 8 Alué Esusi oyérameka alé weꞌká riógachi simíbalige goꞌame ralimea, ꞌlige taꞌchó sébale kuka alué goꞌame pabega.
\p
\v 9 ꞌLige alué mukí Samaria bejtégame ka anele:
\p ―Mueka ralámuli jurío ju. Ralámuli Samaria ejperégame ka tabilé ꞌyuga raꞌíchame ju alué ralámuli jurío ꞌyuga. ¿Mueka chonigá tánibaché neꞌchí baꞌwí bajimia? Neka Samaria bejtégame mukí júkuru.
\p
\v 10 ꞌLiko nejele Esusi:
\p ―Mué ꞌla machisáká alieti nejime ko Onorúgame, ꞌlige mué ꞌla machisáká chieri ko napu aní: “To peꞌtá baꞌwí”, ꞌliko támili júkuru mué ꞌlige neka nejímili júkuru alué baꞌwí bajichi maꞌchíname napu ename ju. (Alueka ruwime kéré Onorúgame aꞌwalila ko.)
\p
\v 11 ꞌLige alué mukika tabilé námale ꞌlige anile:
\p ―Mué Waꞌlula, mueka tabilé ni bilé sikolí, asíriga reꞌlé rojkógichi ilí baꞌwí. ꞌLiko ¿koche ni mué alué baꞌwí napu ená ilí?
\v 12 ¿Mueka ju abé najtékame meꞌtagá alué Akobo napu ramué rijimala nílige, napu ꞌwe ꞌya bejtégame nílige? Alué ꞌsílekuru ye rekolí newá ꞌlige aminami jena bajílekuru baꞌwí alué rió, ꞌlige aminami alué ꞌkúchilatiri abiena bajile, ꞌlige alué ajágame alué rió bujkula abiena jena bajile baꞌwí.
\p
\v 13 ꞌLige Esusi nejele:
\p ―Suwábaga napu ekí bajime baꞌwí jena ilígame uchéchigo siné balámumala.
\v 14 Alué baꞌwí bajísaká napu ne nejímili ju tajsiné balámumala ꞌemi. Alué baꞌwí napu ne nejímili ju, alué baꞌwí tajsiné suwimeli ju, nabí ená ilimela. Alué baꞌwí bajísaká ꞌla nabí ejperega mochiwa Onorúgame ꞌyuga.
\p
\v 15 ꞌLiko anele alué mukí:
\p ―Mué Waꞌlula, neꞌchí ꞌya alué baꞌwí napurigá ne tajsiné rawé balámaka einámala, ꞌlige aminami napurigá tajsiné ꞌtúmimpá ne alué baꞌwí jena ilígame.
\p
\v 16 ꞌLige Esusi anele alué mukí:
\p ―Jeka bayéwagó alué rió mué gunala, ꞌlige muéchigó uchéchigo siné nawawa alué rió ꞌyuga.
\p
\v 17 ꞌLige anile alué mukí:
\p ―Neka tabiléchigo ꞌyúgame júkó rió.
\p ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Mueka ꞌla bijchiá aní tabilé ꞌyúgame korí mué rió.
\v 18 Mué mukika maligi rió ꞌyúgame nílekuru, ꞌlige alué napu mué ꞌyuga ajtí jipe, tabilé ꞌla mué ꞌyula ju.
\p
\v 19 ꞌLige anile alué mukí:
\p ―Mué Waꞌlula, mué raꞌíchanti ju napurigá bilé rió napu ruwime ju napu ané Onorúgame.
\v 20 Ramué samaritano nabí jena rabó newalime kéturu alué goꞌame Onorúgame kógimia, nobi ꞌemi juríoka anígó pe alé Rusalénicho nímili ko alué goꞌame kógilime.
\p
\v 21 ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Mué mukí, ꞌla bijchígiwa ye: bilé rawé sebámala napu tabilé kógiwa goꞌame Oꞌnó Onorúgame nibilé jena nibilé alé Rusaleni.
\v 22 ꞌÉmika piesta newame júkuru nobi tabiléchigo machime júkó alué ko Onorúgame. Ramué juríoka asíriga ꞌla machiaa chonigá newilime ka piesta. Alué rió napu ralámuli aꞌkabámana jawámili ju, alué rioka pe jurío rió nímili ju. Alekeri newalime júkuru piesta ramué jena wijchimoba.
\v 23 Sébakuru raweli napurigá Onorúgame Alawala ralámuli guꞌírimala napurigá ꞌla Onorúgame ꞌyuga ꞌnátaga mochímala nabí rawé panápuri mochiga. Alué waꞌlú Oꞌnó Onorúgameka ꞌyaga eyena chieri aꞌlá eꞌwame ko alué Onorúgame raꞌichálila.
\v 24 Onorúgame pe alawá ju. Alué júkuru ralámuli alawá ꞌyame. Alekeri ꞌwe aꞌlá biꞌlepi ꞌnátaga mochílime júkuru Onorúgame Alawala ꞌyuga, ꞌlige ꞌla eꞌwiwa Onorúgame Alawala.
\p
\v 25 ꞌLige alué mukí anele:
\p ―Neka ꞌla machí nawamio bilé rió napurigá ramué buinámala alé chátiri bowechi, alué napu Kristo (Mesíasi) anilime ju. Napuꞌlige alué sebasa, suwábaga tábiri beníramala ramué.
\p
\v 26 ꞌLige Esusi anele:
\p ―Alué napu mué ꞌyuga raꞌicha ilí jipe pe Kristo ju. Ne júkuru alué.
\p
\v 27 Aꞌlige raꞌicha jágichi, sébale alué ralámuli Esusi oyérame, ꞌlige alué oyérame pe iꞌkilí jale eꞌnegá ꞌnata: “¿Chonigá ꞌyuga raꞌicha ilípaché alué mukí Samaria bejtégame ꞌyuga?” Tabiléchigo che aníleko nibilé tábiri rukélechigó.\f + \fr 4:27 \ft Alué ralámuli jurío tabilé siné raꞌíchame nile alué Samaria ejperégame ꞌyuga, alekeri ꞌnátale “¿Chonigá raꞌicha ilíché alué Esusi alué mukí Samaria bejtégame ꞌyuga?” \f*
\v 28 ꞌLige alué mukí ꞌma simile, abajá aꞌresa sikolí, ꞌlige simile alué mukí ꞌmi weꞌká riógachi, ꞌlige anele ralámuli alé ejperégame:
\p
\v 29 ―ꞌMi ajtíteꞌé bilé rió, neka tajsiné eteme kéteꞌé alué rió ꞌyako, ꞌlige suwábaga ruwíguru, ꞌlige aminami abiena machí alieri nóchaga oyame ko ne. Nabá eꞌnewa alé ꞌmi. Kristo kérémá siné kachi alué.
\p
\v 30 ꞌLige simíbale alué ralámuli alué Esusi eꞌnemia.
\v 31 ꞌLige taꞌchó sébachi alué ralámuli weꞌká riógichi mochígame, alué ralámuli Esusi oyérame ka ꞌwe goꞌnúlale Esusi alué goꞌame napu ralálige, anele:
\p ―Mué Benírame, yati goꞌá.
\p
\v 32 ꞌLige alueka anile:
\p ―Neka nígame ju goꞌame napurigá goꞌmela. ꞌÉmika tabilé machí chieti ka alué goꞌame.
\p
\v 33 ꞌLige alué oyérameka tabilé námale napu anile alué Esusi, ꞌlige anile alué oyérame aꞌbopi raꞌíchaga:
\p ―¿Siné kachi pe jaré ralámuli aꞌpílegeréko goꞌame?
\p
\v 34 ꞌLige alué Esusi abé ꞌla ruyele alué oyérame, regá anele:
\p ―Neka tabilé chélá ye goꞌame. Neka ꞌwe aꞌlá sébali olánili alué nóchali napu ꞌyálige Onorúgame neꞌchí.
\p ꞌLige aminami anele:
\p
\v 35 ―Tabilé aniboa: “Naó mechá rokáré napurigá ꞌwiwa goꞌame.” Neka aníguru: “ꞌWe ꞌla eꞌnewa ꞌla ꞌnátaga alué echerúgime. ꞌMa ꞌla níté ꞌwilia.” Ralámuli weꞌká mochíkuru ꞌwe resíláme, ꞌlige ꞌwe aꞌlá listo mochiwa ꞌemi napurigá nejkúrimala alué ralámuli. Pecha builime júkó.
\v 36 Nóchame ka yati najtétilime ju echerúgime ꞌwisa. (Echerúgime aniame kéré napurigá ꞌla benimela ralámuli Onorúgame raꞌichálila, alué ralámulika ꞌwe aꞌlá ejperélamala nabí Onorúgame ꞌyuga ꞌpa rewagachi.) Alué echámeka asíriga ganíliga mochí napuꞌlige ꞌwe weꞌlé nerúgichi echerúgime, ꞌlige abiénachigó alué ꞌwime abiena asíriga ꞌla ganíliga mochí.
\v 37 Bilé raꞌíchali nerú regá anime: “Bilé rió echame júkuru ꞌlige uché bilé napabume júkuru napuꞌlige ꞌma rakesa alué echerúgime.” Ye raꞌíchalika asíriga ꞌla bijchiá ju.
\v 38 ꞌÉmika pecha bajchá benírele ko ye raꞌíchali, uché jaré asíriga aꞌwágame nóchale ye raꞌíchali beníriga. Alekeri napuꞌlige benírame ju ꞌemi, weꞌká ralámuli ꞌwe aꞌlá oyérame ju alué raꞌíchali. ꞌÉmika ꞌwime júkuru napu uché jaré echale.
\p
\v 39 Napuꞌlige alué ralámuli Samaria ejperégame taꞌchó simíbachi alé weꞌká riógichi mochiga, alué mukí anele alué ralámuli Esusi ꞌwe aꞌlá ruwíligo alieri nóchaga oyame níligo alué mukí abé ꞌya bajchabé rawé. Esúsika rekó tabilé etee abiena machióríle. ꞌLiko alué ralámuli yeti raꞌíchale akisá, asíriga ꞌla bijchígale alué rioka Onorúgamete julárigame níligo ꞌpa rewigáchika.
\v 40 ꞌLiko alué Samaria ejperégame sebasa alé napu asale Esusi, ꞌlige ꞌwe owile napurigá alé asimela Esusi alué ralámuli ꞌyuga. ꞌLiko Esusi oká rawé asale alé.
\v 41 ꞌLiko alué uché jaré ralámuli Samaria ejperégame napuꞌlige alué raꞌíchili gepusa alué Esusi raꞌichálila, asíriga aꞌlá bijchígale alué weꞌká ralámuli Esusi Onorúgamete julárigame níligo.
\v 42 ꞌLige alué ralámuli anele alué mukí:
\p ―Bajchá ꞌla bijchíguru napu mué ruyánié alanió ye rió. Jípeko ramué aꞌboi akiáguru alué raꞌichálila, alekeri ꞌla machiáguru ye rioka ꞌwe aꞌlá bijchiá alué ko napu suwábaga ralámuli buyáname ju alé resítiri bowechi.
\s Jena ruwimela Esusi saꞌwáligo bilé towí nayume
\p
\v 43 Anawínala Esusi simile alé asisá, ꞌmimi simile uché bilena ejiro Galilea anilichi.
\v 44-45 Alé napu Galilea anilime ejiro boꞌígichika, alé waꞌlú ochérale alué Esusi. (Esúsika anílige: “Ralámuli tabilé nirame ju bilé rió napu ruwime ju napu ané Onorúgame boꞌné bejtélachi asagá.”) Napuꞌlige Esusi sébachi alé Galilea, alué ralámuli alé mochígame ꞌwe aꞌlá ganíliga repórale, aꞌboika ꞌla etéligame napu ꞌsile alé Rusaleni napuꞌlige nerule alué piesta Páskua anilime. Pe boꞌné ꞌnátaga weꞌká ralámuli saꞌwale. 
\p
\v 46 ꞌLiko alué Esusi uchéchigo siné simile alé Kaná anilichi weꞌká riógichi. Alé weꞌká riógichi nile napu alué Esusi pe boꞌné naꞌtálilate newale iꞌwilí baꞌwila rekútame pe baꞌwite. ꞌLige alé sébale bilé waꞌlula romano Esusi bayérimia alé Kapernaumi anilichi napurigá saꞌwámala alué rió inolá, ꞌwe nayume nile alué rió inolá. 
\v 47 Alé Kapernaumi asale alué waꞌlula romano, ꞌlige napuꞌlige akisáká Kaná sébaligo Esusi, ꞌlige alué rioka simile alé Kaná anilichi weꞌká riógachi owimia Esusi napurigá simela alué rió inolá ꞌyomia, ꞌma amulí mukiá boꞌile alué rió inolá.
\v 48 ꞌLige Esusi anele alué rió:
\p ―ꞌÉmika ta etéaká ne saꞌwá bilé ralámuli pe boꞌné aꞌwalílate, tabilé bijchigi ne raꞌichálila.
\p
\v 49 ꞌLige alué waꞌlula románoka anele:
\p ―Mué Waꞌlula, nabá yati taꞌchó mukuchi ne inolá.
\p
\v 50 ꞌLige Esusi anele:
\p ―ꞌMa ku galírale simiboa. ꞌLa ku saꞌwimela mué inolá.
\p Alué rioka ꞌwe aꞌlá bijchígile napu anile alué Esusi, ꞌlige yati simile.
\v 51 Napuꞌlige taꞌchó sébachi galírale, alué boꞌné piónila najtépale ꞌlige ruwile ꞌma aꞌlá saꞌwigá ajtigó alué nayume.
\p
\v 52 Napuꞌlige rukechi chiéniko saꞌwíligo, anéleru:
\p ―Rapako rawilí ajchábaturu iná.
\p
\v 53 ꞌLiko alué rió nayume oꞌnola ꞌwe aꞌlá machile pe aꞌlige yati saꞌwíligo napuꞌlige Esusi ruwílige saꞌwiméráo alué nayume napuꞌlige regá anélige: “ꞌLa ku saꞌwimela mué inolá.” ꞌLiko alué uꞌtátiri oꞌnola ꞌwe aꞌlá bijchígile Esusi raꞌichálila. Suwábaga alué ralámuli napu ejperégame nile alé napu alué nayume ajtime nile, suwábaga oyérale alué Esusi.
\p
\v 54 Pe kulí nawá Esusi alé Kaná Juréaka simigá, iꞌwilí baꞌwila rekútume newale baꞌwite pe boꞌné ꞌnátaga. Uché osá nawagá, saꞌwale alué towí nayume pe boꞌné aꞌwalílate boꞌné ꞌnátaga.
\c 5
\s Jena ruwimela Esusi saꞌwáligo bilé sujírigame  aꞌbé napu waꞌlú baꞌwí maní
\p
\v 1 Abé aꞌkinana rawé, uchéchigo siné simile Esusi alé Rusaleni piesta nerúgichi napu newame nile ralámuli jurío.
\v 2 Tegótigame nile ꞌwe reꞌpá ilígame tegoli noligá alé weꞌká riógichi Rusaleni anilichi. Weꞌkaná yógame nile alué tegoli napurigá moꞌimela ralámuli ꞌlige ajágamechigó. Bilena yochi Boꞌá Simárome anilime nile, ꞌlige aꞌbé alé yochi waꞌlú baꞌwí manígime nile napu Betsata anilime nile. Betsátaka bilé raꞌíchali ju ebreo raꞌichálila (o arameo raꞌichálila). Maligi ulumí rojsate netétigime jale aꞌbé alé baꞌwí manígichi.
\v 3 Alué ulumí jágichi weꞌká nayume ralámuli biꞌtile ꞌwe resítiri. Jaré tabilé maꞌchílime nile, jaré tabilé gayéname oꞌweti jasia, tabilé gayéname simiba, napurigá sujírigame, ꞌlige jaré taꞌmé nokame bochígimi saꞌpálachi.
\v 4 Pe iꞌsínimi nokame nile alué baꞌwí, pe napuꞌlige sebasa bilé ánjeli ꞌpa rewagáchika. ꞌLige apiépiri ralámuli bajchá bajkisá alégana baꞌwichíkana napuꞌlige noká ilígichi alué baꞌwí, yati saꞌwime nile alué ralámuli apiépiri nawilí.
\v 5 Boꞌile alé bilé rió napu ꞌma baisá makué na osá naó bamí nayume nile.
\v 6 Esúsika etele iꞌkilí boꞌígichi alué nayume ꞌlige machile weꞌká bamió alué nayua. Aꞌlige Esusi rukele:
\p ―¿Saꞌwinale mué?
\p
\v 7 ꞌLige alué nayúmeka nejele:
\p ―Mué Waꞌlula, alué baꞌwí nokachi tabilé ꞌwesi iꞌté napurigá neꞌchí oꞌtomela alé baꞌichí. Neka tabilé gayena simiá ꞌlige senibí neyuro uché jaré.
\p
\v 8 Esúsika anele:
\p ―Oꞌweti ilisi, roꞌminá mué gemala, ꞌlige simigá.
\p
\v 9 Pe abiéniko ꞌma saꞌwile alué nayume. ꞌLige ꞌma roꞌminasa boꞌné gemala ꞌlige simile.
\p Alué rawé napu alué rió ꞌyóliru bilé rawé sawalachi nile napu alué ralámuli jurío resíbame nile.
\v 10 ꞌLiko alué eꞌwélala ralámuli jurío anele alué ꞌyórigame olagá:
\p
\v 11 ―Jipe raweka waꞌlú resíbulichi júkuru ꞌlige boꞌné gemala oꞌtuáká waꞌlú resíbulichi rawé tabilé nerálime niraga júkuru ramué nila nulalí.
\p ꞌLige alué rioka nejele:
\p ―Alué rió napu neꞌchí saꞌwale ané neꞌchí: “Roꞌminá mué gemala ꞌlige simigá.”
\p
\v 12 Aꞌlige rukéleru alué rió:
\p ―¿Chieri júkó alué rió napu anile: “Roꞌminá mué gemala ꞌlige simigá”?
\v 13 Alué rió ꞌyórigame ka tabilé machile chieri níligo alué rió. Abiéniko tané ikíligame Esúsika, cha weꞌká rióligame alé.
\v 14 Abé aꞌkinana Esusi etele alué rió alé raꞌpichí waꞌlú reꞌobachi, ꞌlige anele:
\p ―ꞌLa machíguru mué, ꞌma ꞌla saꞌwígame rió júkuru mué. Ya ꞌma pe alé si aꞌrewa cha ꞌsiá. Tabilé aꞌresa ka mué alué chátiri ꞌnátili, aꞌliko abéchigo cha ikimela mué.
\p
\v 15 ꞌLiko simile alué rió ꞌlige ruyele alué ralámuli jurío eꞌwélala Esusi ꞌsíligo alué rió ꞌyoa.
\v 16 ꞌLiko alué ralámuli jurío eꞌwélala Esusi najátale chibi olániliga, napugiti ꞌyóligame alué rawé resíbulichi.
\v 17 ꞌLiko Esusi anele alué eꞌwélala jurío:
\p ―Ne Oꞌnola Onorúgame senibí nocha ajtí rekó resíbilichi rawé kachi, néchigó abiena alarigá nocha.
\p
\v 18 ꞌLiko alué eꞌwélala juríoka meꞌlinálile Esusi. ꞌWe ayole alué nayume saꞌwárigoriká Esusi alué rawé resíbilichi. ꞌLige ꞌwe ayoa mochílechigó napugiti anéligame Onorúgame boꞌné Oꞌnola ko. Yeka anime nile aꞌchigóriga kóríle napurigá Onorúgame.
\p
\v 19 Aꞌlige Esusi anele alué ralámuli jurío eꞌwélala:
\p ―ꞌLa bijchiá ju napu ne ruwimela jena. Alué napu ju Onorúgame Inolá (napu ne ju) pecha boꞌné benile ko ꞌyoga. Alué rioka pe aꞌchigóriga ꞌsmíguru napurigá etele alaꞌsichi alué boꞌné Oꞌnola Onorúgame. Bilé towika aꞌchigóriga ꞌsmíguru napurigá ꞌsmi boꞌné oꞌnola.
\v 20 Bilé oꞌnoka ꞌla ꞌwe ꞌla niraga eteme ju boꞌné inolá ꞌlige benírame ju suwábaga napu newá boꞌné. Onorúgame ne oꞌnola benírimala neꞌchí bilé ꞌnátili abé semátiri meꞌtigá napuꞌlige saꞌwale ne alué rió. ꞌLige ꞌemi eꞌnegá jábamala.
\v 21 Waꞌlula Oꞌnó Onorúgame alawá ku ꞌyame ju suwígame napurigá uchéchigo ajánamala. ꞌLige Onorúgame Inolá abiena ꞌyame ju alawáchigó napu ekí alué boꞌné najkí.
\v 22 ꞌLige alué Oꞌnó Onorúgame tabilé gustisia olame ju ralámuli. Alué Onorúgameka ye nóchali ꞌyale alué boꞌné Inolá.
\v 23 Onorúgame ꞌyale ye nóchali alué boꞌné Inolá napurigá ralámuli animela alué Onorúgame Inolá waꞌlula ko ꞌlige aminami napurigá ꞌwe aꞌlá nirawa. Bilé rió tabilé niraga eteme Onorúgame Inolá tabilé niraga eteme júchigó Oꞌnola napu ju Onorúgame, Onorúgame napu júlale boꞌné Inolá.
\p
\v 24 ’Abiena ꞌla bijchiá ju napu ne ruwimela jena. Alué rió napu ꞌla gepú ne raꞌichálila ꞌlige napu ꞌla nirá Onorúgame, alué rioka ꞌla senibí bejtélamala Onorúgame ꞌyuga. Onorúgameka tabilé siné gastigárimala alué rió napu ꞌla nirá Onorúgame, alué rioka ꞌmáchigo naréligime Onorúgame Alawala. Tabilé siné waná bejtélamala napu Onorúgame bejté.
\v 25 Neka ꞌla bijchiá aníguru. Jipe ya ꞌma seba raweli napuꞌlige ralámuli akémala alué Onorúgame Inolá raꞌíchachi, alué ralámuli napu tabilé machime ju Onorúgame ko Waꞌlula, ꞌlige alué napu ꞌla gepume ju ꞌlige eꞌwame ju ꞌla semáriga ejperélamala Onorúgame ꞌyuga ꞌnátiga.
\v 26 Ne Oꞌnola Onorúgame boꞌné Alawala nígame ju napurigá uché jaré ꞌyámala. ꞌLige Onorúgame boꞌné Alawala ꞌyale alué rió boꞌné Inolá napurigá uché jaré ꞌyámala.
\v 27 Onorúgameka neꞌchí ꞌyákuru napurigá gustisia olámempá ne alué ralámuli napugiti neka nawagame ꞌpa rewagáchika napurigá rió neraga.
\v 28 Tase eꞌkarúgame naꞌtawa ꞌemi napu ne alanichi. Bilé rawé sebámala napu suwábaga suwígame akimela ne raꞌíchachi alé gaposántochi.
\v 29 ꞌLige alué ralámuli napu ꞌla semáriga nokale napu bijí taꞌchó suwiyá, alué ralámulika ku ajánamala napurigá ꞌla semáriga ejperélimala Onorúgame ꞌyuga, ꞌlige alué ralámuli napu ꞌwe cha nokálige, alueka ku ajánamala waꞌlú gastigo naremia.
\p
\v 30 ’Neka pecha boꞌné ꞌnátiga gustisia olago ralámuli, neka napurigá Onorúgame nulá alarigá eꞌwáguru. ꞌLige napu ne aní ꞌla bijchiá ju. Neka pecha napu ne boꞌné ꞌnata, pecha alarigá ruwígó. Neka ruwíguru napurigá aní alué napu neꞌchí jula.
\p ꞌLige Esusi aminabi raꞌíchale, regá anile:
\p
\v 31 ―Ne boꞌnepi ruisáká chuꞌsime ko ne, alué raꞌíchali ka tabilé najtékame ju.
\v 32 Neka aníguru uché bilé ꞌma ruigó chieti ko ne, ꞌlige alué rioka Juani anilime nílekuru. Neka ꞌla machí ꞌla bijchiá ko napu anile.
\v 33 ꞌLige ꞌémika júlale jaré rió Juani rukéniliga chieti ko ne, ꞌlige Juánika tabilé ꞌyégiga ruwile.
\v 34 Neka tabiléchigo resí lágó napurigá bilé rió ꞌla semáriga ruwimela neꞌchí olagá churigá ko ne. Neka pe ruwíguru ye raꞌíchali ꞌemi guꞌíriga ꞌlige napurigá ꞌla buyásamala ꞌemi alé resítirichi.
\v 35 Juánika napurigá bilé raꞌósali nile napurigá ꞌemi ꞌla etémala chónagachi. Alueka tabilé ꞌyégali ruwílekuru ꞌlige ꞌla guꞌírilikuru suwábaga ralámuli Onorúgame ꞌyuga naꞌtálichi. Alueka ruwílekuru chieti ko ne, ꞌlige ꞌémika ꞌwe aꞌlá raꞌsálagá mochile ꞌwe ganíliga pe uꞌkabi rawé alué raꞌíchali akisá.
\v 36 ꞌWe najtékame ju napu Juani ruwile, napu ne ruwí abéchigo najtékame ju. Etega alué nóchali napu ne newá, aꞌlige kulí ꞌla námamala ꞌemi Onorúgamete julárigame ko ne.
\v 37 Oꞌnó Onorúgame napu neꞌchí júlale jékana, alué boꞌné ruwí chieri ko ne. ꞌÉmika tabilé siné ꞌcho aké Onorúgame raꞌíchachi, ꞌlige aminami ꞌémika tabilé siné etéchigó Onorúgame.
\v 38 Tabilé bijchigi ꞌemi napu aní alué napu Onorúgame júlale napugiti ꞌémika tabilé oyera Onorúgame raꞌichálila.
\v 39 ꞌÉmika ꞌwe aꞌlá benime ju Onorúgame raꞌichálila aminabi benináliga. ꞌÉmika ꞌla benimeli mayé ye raꞌíchali churigá ejperélatikó Onorúgame ꞌyuga senibí niraga, nobi tabiléchigo námago ꞌemi ye raꞌíchali. Ye raꞌíchali Onorúgame raꞌichálila ruwí chieti ko ne,
\v 40 nobi ꞌémika tabiléchigo bijchíginiligó napu ne ruwí napurigá ꞌla ganíliga ejperélamala ꞌemi Onorúgame ꞌyuga ꞌnata.
\p
\v 41 ’Neka tabilé chélá rekó ꞌla nirachi neꞌchí ꞌemi o rekó tabilé ꞌla nirachi neꞌchí.
\v 42 Neka ꞌwe aꞌlá sébali machí ꞌemi, ꞌlige ꞌla machí ne ꞌemi tabilé ꞌla ganíliga eteo Onorúgame.
\v 43 Ne Oꞌnola Onorúgame jula neꞌchí ꞌpa rewagáchika, biꞌlepi ꞌnátame niru ramueka, ꞌlige ꞌémika tabilé ꞌla oyeri neꞌchí. Siné kachi bilé rió sebasa bilé nóchali oꞌká napu pe boꞌné ꞌnata, aꞌlígeko ꞌemi ꞌla semáriga oyéramala alué rió.
\v 44 ꞌÉmika ꞌwe ganílime ju tabiri nóchali newigá napurigá uché jaré ꞌla semáriga nirámala, napurigá ꞌwe aꞌlá niraga raꞌichámala ꞌemi olagá. Nobi tabiléchigo ꞌla ꞌnátago ꞌla semá nokiame napurigá ꞌwe aꞌlá niraga raꞌichámala Onorúgame ꞌemi olagá. Alekeri tabilé ꞌla bijchígamala napu ne ruwí.
\v 45 ꞌEmi tase mayewa ne ꞌemi saíla niraga raꞌichamio napuꞌlige Onorúgame ꞌyuga raꞌíchachi ne. Uchéchigo bilé rió ꞌma raꞌíchale ꞌemi saíla niraga. Moisesi ju alué napu ꞌemi saíla niraga raꞌíchale, alué napu ꞌemi ꞌwe galele. ꞌÉmika buwé mochí napurigá guꞌírimala nobi alueka ꞌmáchigo ꞌemi saíla niraga raꞌíchale ko, ꞌlige osiruga chujkú apélichi napu raꞌíchale Moisesi.
\v 46 ꞌLa bijchiá ju ꞌemi tabilé bijchígiligo Moisesi raꞌichálila, alueka neꞌchí guꞌíriga osale ꞌlige ꞌémika tabilé bijchíginiligó napu ne ruwí.
\v 47 ꞌEmi tabilé bijchígasaká napu Moisesi osale, ꞌliko tabilé bijchígimala napu ruwimela ne.
\c 6
\s Jena ruwimela Esusi ꞌyáligo goꞌame maligi mili rió  tase tétiga umugí ꞌlige uꞌkuchítiri
\p
\v 1 ꞌLige nujubapi ꞌma raꞌichasa Esusi ye ralámuli ꞌyuga alé Rusaleni, simile alé waꞌlú baꞌwí ilígichi napu Galilea anilime ju. ꞌLige abiena Tibériasi anilime nílechigó alé napu alué baꞌwí maní. ꞌLige bajonile alé waꞌlú baꞌwí manígichi.\f + \fr 6:1 \ft Alué waꞌlú baꞌwí bilena amulí makué bilé kilómetro niraga nile, ꞌlige bilena bilé liá aminá bilé kilómetro neraga nile, ꞌlige ꞌwe rojkógame nile malígisa makué metro neraga. \f*
\v 2 Weꞌká ralámuli Esusi najátale, etéligame alué ralámuli ꞌwe aꞌlá semáriga saꞌwachi jaré ralámuli ꞌwe nayume. Pe boꞌné ꞌnátaga saꞌwale Onorúgame aꞌwalílate. Alué ralámuli etele Onorúgame guꞌírio alué Esusi.
\v 3 ꞌLige Esúsika bilena rabomi simile ꞌlige alemi asale alué makué oká rió Esusi oyérame ꞌyuga.
\v 4 Pe uꞌkabi rawé rokáréle napurigá sebámili nílige raweli napu piesta newame nile alué ralámuli jurío napu Páskua aneme nile alué aꞌboi.
\v 5 Esúsika etele weꞌká ralámuli moyena eꞌyénigichi alérimi Esusi ajtígichi. Aꞌlige Esusi anele Belipe:
\p ―¿Koche raliboa baní napurigá goꞌmela alakí ralámuli?
\p
\v 6 Alarigá anele Esusi, pe machináliga paꞌlá bijchigio waꞌlú aꞌwalí nígame ko Esusi. Esúsika ꞌma ꞌla machile churigá ꞌyamio goꞌame alakí ralámuli, Esúsika pe rukele.
\v 7 Belípeka nejele:
\p ―Ne, rekó enomígame nísaká osá naó mechá nochárigame, pecha sebárimilikó ne baní ralá alakí ralámuli kógimia, pecha oꞌmá nachuámiligó rekó nasípasi chiꞌwánaga ꞌyalía aꞌpílipi ralámuli.
\p
\v 8 ꞌLige Antresi, napu Simoni Pegro baꞌchila nile, alué napu abiena Esusi oyérame nílechigó, ꞌlige alué rioka anele Esusi:
\p
\v 9 ―Jena ajtí bilé reꞌmalí maligi baní oꞌkame sebárate newárigime ꞌlige oká roꞌchí, nobi asíriga uꞌtá goꞌame júkó napurigá goꞌmela alakí ralámuli.
\p
\v 10 ꞌLige Esusi anile:
\p ―Jena rabó kilí mochíniliwa ralámuli.
\p ꞌWe gajsalégichi nile alé rabó. Iꞌkilí mochíbale alué maligi mili pe riocho tétiga, tabilé tétiga umugí nibilé uꞌkuchítiri.
\v 11 ꞌLige Esusi alué baní ꞌwile ꞌlige cheliera ꞌyale Onorúgame ꞌlige suwábaga ralámuli ꞌyale alé mochígichi. Aꞌchigóriga olale alué roꞌchí ꞌyuga. Ralámuli kógile napusí ꞌma bosasa.
\v 12 Napuꞌlige ꞌma bosasa alué ralámuli, Esúsika alué boꞌné gompaniérola nulele:
\p ―ꞌMa napubuwa suwábaga napu rasírigame. Tabilé peꞌtá pápua.
\p
\v 13 ꞌMa napubule suwábaga goꞌame rasírigame ꞌlige bilé rosena aꞌtabé bochile.
\v 14 ꞌLige etesa alué ralámuli alaꞌsichi Esusi, alué ralámulika anile:
\p ―Bijchiá ye rió ruwime ju napu ané Onorúgame, alué napu nawámili nílige jena wijchimoba.
\p
\v 15 Esúsika machile umériga oꞌtoboli ko alué ralámulite waꞌlula rey nulame newániliga, alekeri chíbika simile bilena rabó biꞌneli asináliga.
\s Jena ruwimela Esusi baꞌwichí amoba enáligo
\p
\v 16 Pe aꞌlige rawé ꞌma alí, alué makué oká ralámuli Esusi ꞌyuga járome ku waꞌlú baꞌwí manígichi simíbale, pe aꞌbé nile napu goꞌame goꞌale ralámuli.
\v 17 ꞌLige bilé bárkochi jímole alué ralámuli ꞌlige simíbale alé weꞌká riógichi niraga Kapernaumi anilichi, pe alé baꞌichí bajuniga ju alé weꞌká riógichi Kapernaumi. ꞌMa chónale bijí bárkochi mochiga eꞌyénigichi alué ralámuli. Tabilé enale Esusi alué ralámuli ꞌyuga.
\v 18 Asíriga aꞌwágame eká ilile ꞌlige ꞌwe oꞌpochía ilile baꞌwí alé bárkochi.
\v 19 Napuꞌlige ꞌma weꞌlímana eꞌyénaga alué barko asagá maligi o usani kilómetro weꞌlímana alé baꞌichí amoba, ꞌlige alué makué oká Esusi ꞌyuga járome etele Esusi ꞌnaka enágichi baꞌichí amóbaka, napurigá weꞌechi amoba neraga enale baꞌichí kachi, ꞌlige ꞌwe majale suwábaga alué makué oká ralámuli.
\v 20 ꞌLige Esúsika regá anele:
\p ―Pe ne ju, tase majawa.
\p
\v 21 ꞌLiko ꞌma tabilé majale alué ralámuli, bayele napurigá mómala Esusi alé bárkochi alué ralámuli ꞌyuga. ꞌLige pe yati neraga ꞌma sébale alué barko alé weꞌká riógichi.
\s Jena ruwimela ralámuli Esusi ꞌyaga eꞌyéniligo
\p
\v 22 ꞌLige melénala rawé ralámuli napu taꞌchó bajuniga ejtebile alé baꞌwí manígichi, alué ralámulika machile pe biꞌlepi barko chujkúligo alé, ꞌlige Esusi oyérame alé bárkochi simíboligo, ꞌlige Esusi tabilé simíligo alé bárkochi alué ralámuli ꞌyuga. Aꞌliko regá ꞌnátale: “¿Kochiena ajtí Esusi?”
\v 23 ꞌLige jaré barko jsile alé weꞌká riógichi Tibériasika simíbigame. Alé aꞌbé sébale reꞌlege napu alué weꞌká ralámuli goꞌálige baní napu Esusi cheliera ꞌyálige Onorúgame.
\v 24 ꞌLige machisáká tabilé ajtigó Esusi ꞌlige alué boꞌné Esusi oyérame, suwábaga alué ralámuli jímole alé jaré bárkochi ꞌlige simíbale weꞌká riógachi Kapernaumi anilichi Esusi ꞌyamia.
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo alué nóchali  napu Onorúgame ꞌyáligo
\p
\v 25 ꞌLige ꞌma seba bajuniga, alé asale Esusi, ꞌlige alué ralámulika rukele:
\p ―Mué benírame, ¿chiéniko seba mué jena?
\p
\v 26 Esúsika nejele:
\p ―Neka ꞌla bijchiá aní, ꞌémika neꞌchí ꞌyaga eꞌyena ꞌláchigo semáriga bosáligimempá ꞌemi alué banite napu ne ꞌya.
\v 27 Tabilé ꞌla ju pe goꞌámecho meka goꞌnáliga nochalia. Goꞌámeka tabilé anáchame ju. Abé aꞌlá júkuru ꞌyamía alué abé aꞌlá ꞌnátili napu nejí alué rió napu nawá ꞌpa rewagáchika. Alué aꞌlala ꞌnátili chaꞌpisúká ꞌla nabí mochímala ꞌemi ꞌpa rewagachi. Alué ꞌnátili abé aꞌlá ju meꞌtigá goꞌame. Oꞌnó Onorúgameka ꞌwe raꞌsáligá ajtí alué rió ꞌyuga.
\p
\v 28 ꞌLiko alué ralámulika regá anele:
\p ―¿Chonikiboli ju ramué napurigá ꞌla chaꞌpiboa alué ꞌnátili?
\p
\v 29 ꞌLige Esúsika regá anele:
\p ―Onorúgameka pe najkíguru napurigá ꞌla bijchígiwa alué rió raꞌichálila napu Onorúgame júlale.
\v 30 ꞌLige anile alué ralámuli:
\p ―Newágó pe boꞌné aꞌwalílate ꞌnátaga alué nóchali ꞌwe semátiri napurigá ꞌla etéwampá ramué. Aꞌlígeko ꞌla oyériwa alué mué naꞌtálila. ¿Chuꞌsimi olágó mué?
\v 31 Moisésika newale bilé nóchali semátiri napurigá narémili nílige alué rijimala ꞌya mochígame.\f + \fr 6:31 \ft Eꞌnesi glosario “ancestor”. \f* Alé ꞌwe wakígichi, Moisesi ꞌyale goꞌame rewagachi nerúgame napu maná anilime nile. Regá aní ꞌya nerúgame raꞌíchali. Mué Esúsika, ¿chuꞌsimi olágó?
\p
\v 32 Esúsika anile:
\p ―Neka ꞌla bijchiá aníguru. Oká baní nerúkuru rewigáchika sígame. Napu Moisesi ꞌyáleru alueka pe goꞌame nile. Uché bilélaka abé najtékame ju. Ne Oꞌnola Onorúgame ꞌsime ju nejía.
\v 33 Onorúgame nila baní, alueka ju alué rió napu rewagáchika nawágame ju ꞌlige alawá ꞌyame ju ralámuli jena wijchimoba mochígame.
\p
\v 34 ꞌLige ralámulika anele:
\p ―Mué Waꞌlula, ramué ꞌyawa alué baní senibí rawé.
\p
\v 35 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―Ne ju alué baní napu alawá nejime ju. Alué ralámuli napu ꞌla oyera napu aní ne senibí ꞌla iwériga bejtélamala, tabilé siné eꞌluímala ꞌlige tabilé siné balámumala.
\v 36 Nobi ꞌémika ꞌláchigo etégó neꞌchí napu newá ne, abirigáchigo tabilé oyéramala ꞌemi neꞌchí.
\v 37 Ne Oꞌnola Onorúgame ꞌya neꞌchí nóchali ꞌlige weꞌká ralámuli, ꞌlige ne ꞌyuga nokísamala alué ralámuli. Neka tabilé mabúmala alué ralámuli. Neka ꞌla guꞌírimala alué ralámuli.
\v 38 Ne rewigáchika nawákuru tase pe napu ne newánili newamia. Neka ꞌla newamia nawákuru napu najkí alué ne Oꞌnola napu neꞌchí júlale.
\v 39 Alué ne Oꞌnólaka najkí napurigá tabilé ꞌwesi weꞌkuámala ne alué ralámuli napu ꞌya neꞌchí. Onorúgameka najkí napurigá ku ꞌla ajánamala napuꞌlige Onorúgame gustisia olachi alué ralámuli.
\v 40 Ne Oꞌnola Onorúgameka najkí suwábaga alué ralámuli napu ekí oyérame ju neꞌchí napu Onorúgame Inolá ju ne. Neka ku ajánirimala alué ralámuli napuꞌlige ꞌma guwichí kachi ye gawí. Alué ralámulika ejperélamala Onorúgame ꞌyuga ꞌpa rewagachi senibí.
\p
\v 41 ꞌLiko ralámuli jurío Esusi saíla neraga raꞌíchale napugiti boꞌnepi regá aníligame Esusi: “Ne ju baní rewigáchika nawágame.”
\v 42 ꞌLige rukigá járiga aꞌbopi anile:
\p ―¿Tacha Esusi ju ye rió, alué José inolá? ꞌWe aꞌlá machiame ke ye rió oꞌnola, ꞌlige ꞌwe aꞌlá machiáa ye rió eyela. Aꞌlígeko ¿chonigá rewigáchika nawágame koríbeché?
\p
\v 43 ꞌLige regá nejele Esusi:
\p ―ꞌMa aꞌrewa alieti raꞌicha.
\v 44 Tabilé ꞌwesi oyéramala neꞌchí tabilé bayésaká Onorúgame alué ralámuli, alué Onorúgame napu neꞌchí jula ꞌpa rewagáchika, uchéchigo ku ajánirimala alué ralámuli napuꞌlige seba raweli Onorúgame nawámili gustisia olamia ralámuli.
\v 45 Regá anime osale alué ralámuli ꞌwe ꞌya napu ruyame nile napu anele Onorúgame: “Onorúgame benírimili ju suwábaga alué ralámuli.” Alué napu ꞌla bení Onorúgame raꞌichálila ꞌlige napu ꞌla námaka benime ju, alué ralámuli júkuru napu neꞌchí oyérame ju.
\p
\v 46 ’Jena tabilé ꞌwesi etiáguru Oꞌnó Onorúgame, pe necho, neka napu Onorúgame ajtí aleka nawagámpá. Pe necho júkuru Onorúgame etégame.
\v 47 ꞌLa bijchígowa ne raꞌichálila. Alué ralámuli napu ꞌla oyera neꞌchí raꞌichálila ꞌlige napu ꞌla eꞌwá napu ne nulá, alueka ꞌla Onorúgame ꞌyuga asimeli júkuru senibí.
\v 48 Ne júkuru napurigá alué baní aꞌwalí nejime napurigá ꞌla ejperélawa jena gawichí.
\v 49 Alué baní napu goꞌale alué ꞌemi rijimala ꞌya mochígame, maná anilime, alué baní napu goꞌale bilena wakígichi eꞌyéniga tabilé riógichi, alué banika tabilé ꞌyale iwérali alué ralámuli napurigá sebámala rewagachi.
\v 50 Ne júkuru alué baní napu ꞌpa rewagáchika nawágame ju, ꞌlige alué ralámuli napu ꞌla bijchígime ju napu ne ruyé, alueka ꞌla senibí ejperélamala.
\p
\v 51 ꞌLige aminabi anele:
\p ―Neka napurigá baní ju, alué napu rewigáchika nawale. Bilé rió ye baní goꞌsáká, senibí niraga bejtélimili júkuru. Ye banika ne saꞌpala júkuru ꞌlige neka ne boꞌné saꞌpala nejíguru napurigá meꞌliboa ne napurigá ralámuli jena wijchimoba ejperégame buyásimala chátiri bowechi ―alarigá anile Esusi.
\p
\v 52 ꞌLige ralámuli jurío ꞌwe ayoga raꞌíchale aꞌbópika. ꞌLige anile:
\p ―¿Churigá boꞌné saꞌpala nejímalabeché ye rió napurigá goꞌmela ralámuli?
\p Alarigá anile tabiléchigo námalakó napu anile Esusi.
\p
\v 53 ꞌLige Esúsika aminabi anile:
\p ―Neka ꞌla bijchiá aníguru, ꞌemi tabilé goꞌsáká ne saꞌpala, ne napu nawágame ju ꞌpa rewagáchika napurigá rió neraga, ꞌlige tabilé bajísaká ne elalá, ꞌliko ꞌemi tabilé Onorúgame Alawala alawégame nímala. Tabilé ꞌla naꞌtámala Onorúgame ꞌyuga.
\v 54 Bilé rió napu ne saꞌpala goꞌyame ju ꞌlige ne elalá bajime ju, alueka ꞌla Onorúgame Alawala nígame ju ꞌlige ꞌla senibí ꞌla Onorúgame ꞌyuga bejtélamala. (Esúsika pe anigá anile: “Alué rió napu ꞌla chaꞌpime ju ne raꞌichálila ꞌlige ꞌla eꞌwame ju, alueka ꞌla Onorúgame ꞌyuga asimela.”)
\p ꞌLige anile:
\p ―Neka alawá ꞌyámala uchéchigo siné napuꞌlige ꞌemi suwisá. Regá ꞌsímala ne napuꞌlige seba raweli napuꞌlige Onorúgame wanápachi alué ralámuli chátili ꞌnátame ꞌlige ꞌwe aꞌlá ꞌnátame.
\v 55 Ne saꞌpala goꞌsáká abé aꞌlá ju meꞌtagá goꞌame goꞌyáa. Alueka ꞌla bijchiá ꞌla rewagachi sebárime kame. Abiénachigó abé aꞌlá ju ne elalá bajilia, alué kame ꞌla bijchiá sebárime ju ꞌpa rewagachi.
\v 56 Alué napu goꞌá ne saꞌpala ꞌlige napu bají ne elalá, alueka ꞌla neꞌchí saꞌpálachi asimeli ju ꞌlige neka alué saꞌpálachi asimeli júchigó. (Yeka regá anime júkuru, ꞌemi ꞌla oyérasaká neꞌchí, neka tabilé siné aꞌrémala ꞌemi. Ne alawálaka ꞌla senibí ꞌla ꞌemi saꞌpálachi asimela.)
\v 57 Oꞌnó Onorúgame júkuru alawá nejime, alué ꞌsílekuru neꞌchí jula ꞌpa rewagáchika. Neka alué alawálate bejtékuru napu ꞌya neꞌchí. Bilé rió ꞌla oyérasaká neꞌchí, aꞌlige neka boꞌné alawala ꞌyámala alué rió.
\v 58 Alarigá ju baní napu rewagáchika nawá. Tabilé napurigá baní ju napu goꞌale alué israelita ꞌya mochígame, alué banika napu goꞌale alué ꞌya mochígame tabilé guꞌírale rewagachi moyena. Bilé rió ꞌla goꞌyame ka ne nila baní, alueka ꞌla senibí bejtélamala. Rekó ꞌma mukigé, uchéchigo siné ku narémala alawá. (Ye raꞌíchalika regá anime júkuru: Bilé rió ꞌla eꞌwame Onorúgame raꞌichálila, alueka ꞌla tabilé injiérnochi simela.)
\p
\v 59 Alarigá raꞌíchale Esusi napuꞌlige benírile jurío ralámuli alé uꞌtá reꞌobachi “sinagoga” anilime, alé Kapernaumi anilichi weꞌká riógichi.
\s Jena ruwimela jaré ralámuli tabilé bijchígiligo Esusi nila raꞌíchali
\p
\v 60 Napuꞌlige akesa ye raꞌíchali weꞌká Esusi oyérame, anile aꞌbopi:
\p ―Asíriga nóchali kame ju ye raꞌíchali beniaa. Tabilé ꞌwesi námamala.
\p
\v 61 Esúsika tabilé akele regá raꞌíchachi ye ralámuli, nobi ꞌláchigo machíleko seꞌwináriga raꞌicha jago alué ralámuli, ꞌlige regá rukele:
\p ―¿Ya ꞌma guwana rujsúnale ꞌemi tabilé námame kóriká? ¿ꞌMa tabilé oyéranili ꞌemi neꞌchí?
\v 62 ꞌWe eꞌkarúgame naꞌtálika ne ꞌla ruwichi ye raꞌíchali, ¿chulámalaché ꞌemi neꞌchí etea napuꞌlige reꞌpá rewagachi simichi ne napu asale ne ꞌyabé bajchabé rawé?
\v 63 Onorúgame Alawala júkuru iwérali nejime napurigá ꞌla semáriga ejperélawa. Ralámulika tabilé ꞌla semáriga ejperélamala tabilé Onorúgame Alawala ꞌyúgaká. ꞌLa oyérasaká raꞌíchali napu ne raꞌicha, aꞌlige ꞌla nílamala ꞌemi alawá napu nejí ne.
\v 64 Nobi jaré ꞌemi tabiléchigo bijchíginiligó ne raꞌichálila.
\p Esúsika ꞌla machile napusí oꞌwínale ye nóchali, chieri ralámuli tabilé bijchígimili ye raꞌíchali ꞌlige ꞌla machílechigó chieri ꞌsímio nejía alué Esusi.
\v 65 ꞌLige aminabi raꞌíchale Esusi:
\p ―Jaré ꞌemi tabilé bijchíginili ne raꞌichálila, alekeri anéturu ne ꞌemi ꞌyabé bajchabé rawé tabilé ꞌwesi gainamio neꞌchí oyeria tabilé narésaká Oꞌnó Onorúgame nila iwérali.
\p
\v 66 ꞌLiko weꞌká Esusi ꞌyuga eꞌyéname ꞌma tabilé aminabi si simíbale Esusi ꞌyuga, ꞌmáchigo guwana rujsúligame.
\v 67 ꞌLige Esusi rukele alué makué oká rió Esusi oyérame napu abé gompaniérola nile Esusi ꞌyuga:
\p ―¿ꞌÉmichigó simánili ꞌlige ꞌma aꞌrénili ꞌemi neꞌchí?
\p
\v 68 ꞌLige Simoni Pégroka regá anele:
\p ―Mué Waꞌlula, ¿chieri ꞌyuga simáwawé ramué? Mué júkuru napu raꞌíchame ju raꞌíchali napu ꞌla nejkúrame ju napurigá rewagachi sebawa ꞌlige ꞌla Onorúgame ꞌyuga ejperélewa senibí niraga.
\v 69 ꞌLa bijchígiliguru ramué mué raꞌichálila ꞌlige ꞌla machiáachigó mué ko Onorúgamete wanápurigame napurigá guꞌírimala ralámuli.
\p
\v 70 ꞌLiko Esusi anele:
\p ―Ne boꞌné wanapa ꞌemi makué oká rió, ꞌlige ꞌemi bilé tabilé ꞌla ꞌnata, ¡ꞌma riablo naꞌtálila ꞌnátale!
\p
\v 71 Jurasi olagá anile, alué napu Simoni Iskariote inolá nile. Jurásika bilé nile alué makué oká rió Esusi oyérame, nobi abé iꞌlibékomi ꞌma nejíliru Esusi alué riote napurigá Esusi ꞌma oꞌtoboa alué Esusi saíla mochígichi.
\c 7
\s Jena ruwimela alué Esusi nasípasi bonila  ꞌlige nasípasi waíla taꞌmé ꞌla niráligo Esusi
\p
\v 1 ꞌMa aꞌkinana Esúsika eyénale bochígimi ejiro Galilea anilichi. Tabilé eyénale alé Jurea anilichi napugiti alué eꞌwélala ralámuli jurío nuleme ꞌyaga eꞌyéniligime alué Esusi meꞌlináliga.
\v 2 ꞌMa amulí sébachi nile alué piesta napu newame nile rojsate uꞌkuchí galí ꞌlige alé okome nile. (Alarigá nokame nile alué ralámuli jurío nélegá churigá nokame níligo ꞌwe ꞌya napuꞌlige eꞌyénilige alué ralámuli israelita Moisesi ꞌyuga ꞌwe wakígachi tabilé rojégichi.)
\v 3 Aꞌlige alué Esusi nasípasi bonila ꞌlige nasípasi waíla regá anéleru Esusi:
\p ―ꞌMa aꞌrewa ye ejiro Galilea, ꞌmi Jurea anilichi ejiro simiboa napurigá mué oyérame ralámuli ꞌla etémempá ꞌwe semá ꞌsichi mué.
\v 4 Najkiáká napurigá weꞌká ralámulite najátawa mué, tabilé chíbaka rejpílime júkuru. ꞌLa simiame júkuru napurigá ralámuli ꞌla etémala. Mueka weꞌká eꞌkarúgame semá ꞌsmíguru pe boꞌné ꞌnátaga. Alekeri simibóaguru napurigá ralámuli ꞌla etémala.
\p
\v 5 Regá aniá jale, tabilé bijchígiga Onorúgamete julárigame níligo Esusi.
\v 6 ꞌLige Esusi regá anile:
\p ―Tabilé ꞌcho seba raweli napuꞌlige Onorúgame jula neꞌchí alé napu Jurea anilichi ejiro ju. Pe ꞌémika ꞌla simámala napuyéniko simánili. Tabilé chéré rekó pe napuyéniko simibie, ꞌémika pecha Onorúgamete nulérigime ka.
\v 7 Cha nokame ralámuli jena mochígame ka tabilé ayoga etiá ꞌemi aꞌbopi. ꞌLige ꞌémika tabilé ayoga etiáchigó alué ralámuli, pe aꞌbopi kame ꞌemi, nobi neꞌchika tabiléchigo ganíliga etiágó alué ralámuli. Neka ꞌla ruyéguru ralámuli jena wijchimoba ejperégame tabilé ꞌla ko napurigá noká alué ralámuli.
\v 8 Simasi ꞌemi alé piesta nerúgichi. Neka tabilé ꞌcho simela, tabilé ꞌcho sébampá raweli napurigá simeli ju ne.
\p
\v 9 Regá anigá, alé Galilea anilichi rejpile.
\s Jena ruwimela Esusi simíligo alé piéstachi
\p
\v 10 ꞌLige napuꞌlige ꞌma simasa alué Esusi nasípasi bonila ꞌlige nasípasi waíla alué piesta kólimia, Esusi abiena simile abé nujubapi. Esúsika chíbika simile. Tabilé najkile napurigá alué weꞌká ralámuli etémala.
\v 11 Alué ralámuli jurío eꞌwélala ꞌwe ꞌyaga eꞌyénale Esusi alé piéstachi, regá anigá aꞌbopi:
\p ―¿Koche ajtípué alué rió?
\p
\v 12 ꞌLige alué ralámuli jurío tabilé eꞌwélala abiena raꞌíchiga eꞌyénale alarigá ko Esusi, pe iꞌkilí raꞌíchaga eꞌyénale alué ralámulika napurigá tabilé akimela alué uché jaré ralámuli alanigá eꞌyénachi alué ralámuli. Jaré ralámuli ꞌwe aꞌlá rió kóríle Esusi. Jaréchigo tabilé ꞌla rió kóríle Esusi, ꞌlige pe ꞌyégiga raꞌíchame kóríle.
\p
\v 13 Alué ralámuli juríoka napu ekí tabilé eꞌwélala ꞌwe majaga eꞌyénale alué jurío eꞌwélala, alekeri iꞌkilí raꞌíchiga eꞌyénale.
\p
\v 14 Alué piesta ꞌma osá no rawé kachi suwíbame nile, ꞌlige ꞌma nasípasi rawé enágichi alué piesta newásiga, ꞌlige Esúsika simile alé waꞌlú reꞌobachi raꞌpichí ꞌlige benírale.
\v 15 ꞌLige jurío eꞌwélala pe eꞌnegá ejtebile, ꞌlige regá anile alué ralámuli aꞌbopi:
\p ―Ye rioka tabilé simígame ke eskuélachi. ¿Churigá ꞌla machíbeché suwábaga alué raꞌíchali?
\p
\v 16 Esúsika akele alanichi alué ralámuli, ꞌlige regá nejele:
\p ―Ye raꞌíchalika napu ne beniri tabilé ne nila ju. Ye raꞌíchalika Onorúgame nila ju, alué napu neꞌchí júlale.
\v 17 Bilé rió ꞌla sébali olánalisaká napu Onorúgame najkí, aꞌlígeko alué rió ꞌla machimela ꞌla Onorúgame nila ko ne raꞌichálila o tabilé Onorúgame nila ko.
\v 18 Bilé rió waꞌlúlate julárigame napurigá rejcholi ruyémala uché jaré ralámuli, ꞌlige alué rió rejcholi ruyésaká uché jaré ralámuli napurigá ꞌwe aꞌlá niraga etewa alué boꞌné tase alué waꞌlula, alarigá ka tabiléchigo ꞌla júkó. Nobi bilé rió ꞌla najkime ka napurigá ꞌla nerawa alué waꞌlula napu ajchame ju, alueka ꞌwe aꞌlá raꞌíchame ju tabilé ꞌyégali. Alué rioka ꞌla semáriga ꞌnátame ju.
\p Esúsika aminabi raꞌíchiga rukele:
\p
\v 19 ―¿ꞌLa bijchiá ju Moisesi ꞌsíligo beniria alué nulalí ꞌemi? ꞌLige ꞌemi tabilé ꞌwesi ꞌla sébali olá alué nulalí. ꞌLiko ¿chonigá neꞌchí ꞌyaga eꞌyénaché ꞌemi neꞌchí meꞌlináliga?
\p
\v 20 ꞌLige ralámulika anile:
\p ―Mueka Remónisi alawala ajchágame ju. ¿Chieri rió meꞌlinali mué?
\p
\v 21 ꞌLige Esúsika anile:
\p ―Ne bilé rió ꞌyóturu sawalachi rawé, napu ju resíbalichi rawé, ꞌlige ꞌémika ꞌwe eꞌkarúgame ꞌnata mochíkuru.
\v 22 Moisésika ꞌemi nulélekuru napurigá rijpunawa isílala peꞌtá guwala wiꞌchila uꞌkuchí kachi osá naó rawé kachi ochérisa, ꞌlige iꞌsínimi ꞌemi abirigá rijpúname ju napuꞌlige rawé resíbulichi ju osá naó rawé ajtígachi. (ꞌLige aminámichigó ꞌémika pe weꞌkaga raꞌíchale tabilé machigá. Moisésika tabilé alué boꞌné ꞌsile ye raꞌíchali newá. Ye raꞌíchali nulalí ꞌwe ꞌyasi nerúgame nile taꞌchó ochérachi Moisesi.)
\v 23 ꞌLige pe ꞌla sébali olániliga napurigá nulale Moisesi, ꞌlige ¿chonigá ayóbeché ꞌemi neꞌchí ꞌyuga ꞌla ꞌyochi ne bilé rió sawalachi rawé napu resíbulichi ju?
\v 24 Tabilé ayowa neꞌchí ꞌyuga pe etega napu ꞌsmi ne. ꞌWe aꞌlá naꞌtawa Onorúgame ꞌyuga. Alarigá machimela ꞌemi ne ꞌwe aꞌlá sébali olao.
\p
\v 25 ꞌLige jaré ralámuli napu Rusaleni ejperégame nile regá anile:
\p ―¿Tabilé ye rió ju napu eꞌwélala meꞌlináliga eꞌyena?
\v 26 Maꞌchiná raꞌicha ilíkuru ꞌlige alué eꞌwélalaka tabilé che anégurú. ¿ꞌMa mayéligirémá alué ko napu Onorúgame julámorílige jena napurigá ralámuli guꞌírimala, alué Kristo anilime?
\v 27 Ramueka tabilé mayelia Kristo ko ye rió. Kristo sebásaká pecha machibógó chieri puébloka nawigó. Ramueka ꞌla machiaa kochiénaka nawigó ye rió.
\p
\v 28 ꞌLige alieti akigá Esusi napuꞌlige beniria ilile alé raꞌpichí, anile aꞌwágame raꞌíchaga:
\p ―ꞌÉmika ꞌla machí neꞌchí, ꞌlige kochiena bejtégame ko ne, nobi tabiléchigo machígó ꞌemi alué waꞌlula napu neꞌchí jula jékana. Neka tabilé pe boꞌné ꞌnátaga nawá jena. Neka julárigame júkuru alué gite napu ꞌla bijchiá ju. ꞌLige ꞌémika tabilé machí alué.
\v 29 Neka ꞌla machí, neka alué ꞌyuga bejtégame kame. Alué ꞌsmi neꞌchí jula jékana.
\p
\v 30 ꞌLige alué ralámuli Esusi chaꞌpinánile nobi tabiléchigo umébale ko alué ralámuli. Onorúgame tabilé ꞌcho najkile napurigá ralámuli Esusi chaꞌpimela.
\v 31 Weꞌká ralámuli ꞌla bijchígile Onorúgamete julárigame ko Esusi, ꞌlige anile:
\p ―Ye rioka ꞌla semátiri nóchame ju pe boꞌné ꞌnátaga napu tabilé umébame ju newá uché jaré ralámuli. ¿Chieri uché bilé arigá ꞌnátame nímalawé? Biꞌneli alué Kristo júkuru ꞌwe aꞌlá semáriga newame pe boꞌnepi ꞌnátaga.
\p
\v 32 Jaré bariseo machile alarigá raꞌíchiga eꞌyenio uché jaré ralámuli pe tabilé bariseo. Aꞌlige jaré alué bariseo ꞌlige balé eꞌwélala júlale jaré alué ꞌyuga nóchame sontalo Esusi chaꞌpíniliga.
\v 33 ꞌLige Esusi regá anile:
\p ―Neka pe uꞌkabi mechá asimela jena ꞌemi ꞌyuga, ꞌlige ꞌma simea olá ne ku napu ajtí alué napu neꞌchí jula.
\v 34 ꞌÉmika neꞌchí ꞌyáamala, ꞌmáchigo tabilé rewimélagó ꞌemi neꞌchí. Pecha gainámalagó seba napu ne asimela.
\p
\v 35 ꞌLige alué ralámuli jurío aꞌbopi regá anile:
\p ―¿Kochiena simé oláwé ye rió napu ramué tabilé rewiboa? ¿Alé uché bilena riógachi simé olale napu jaré ralámuli jurío mochí alué uché jaré ralámuli ꞌyuga napu seꞌwináriga raꞌíchame ju, amináchigo uché jaré ralámuli benírimia?
\v 36 Ye rió aní ramué simáwaráo ꞌyawa alué rió ꞌlige tabilé rewibóráo, ꞌlige aminami tabilé sebáwaráo napu asimeo boꞌné. ¿Chonióríbeché alarigá?
\p
\v 37 ꞌLige ꞌma abé guwichí kachi, napu abé waꞌlúlachi rawé kachi, Esúsika oꞌweti ilísale ꞌlige bilé raꞌíchali ruwile aꞌwágame raꞌíchiga:\f + \fr 7:37 \ft Ye piéstachi suwábaga ralámuli Onorúgame tánale napurigá ꞌla uꞌkumela. Aꞌlige abiena simíbale baꞌwí ꞌtumia bilena bajsochi reꞌobachi oꞌtomea. Alué baꞌwí napu bajsisochi maꞌchíname ju “baꞌwí ajágame” anilime nile. \f*
\p ―ꞌWe balámisiká ꞌlige ꞌla oyérasaká ne raꞌichálila, akiná simasi ꞌlige bajiwa baꞌwí.
\v 38 Alarigá anime nile Onorúgame raꞌichálila ꞌya nerúgame: “Alué rió napu ꞌla oyeri neꞌchí aleké riochi baꞌwí maꞌchínamala baꞌwí napu nejime ju iwérali napurigá ꞌla ejperélawa.”
\p
\v 39 Ye raꞌíchali ka ruwime nile ralámuli napu ekí ꞌla bijchígime ju Esusi raꞌichálila ꞌla narémili níligo Onorúgame Alawala. Ralámulika tabilé ꞌcho narea mochile alué Alawá, tabilé ꞌcho ꞌmoga asáligame Esusi ku ꞌpa rewagachi.
\p
\v 40 Jaré ralámuli akesa alanichi Esusi, anile alué ralámuli:
\p ―ꞌLa bijchiá ye rió ruwime ju napu ané Onorúgame.
\p
\v 41 ꞌLige jaré regá anile:
\p ―Ye rió Esusi alué Kristo ju, napu ralámuli buinámili ju chátiri bowechi.
\p ꞌLige jaré regá anile:
\p ―Krístoka pecha ejiro Galiléachi ochérimili júkó.
\v 42 ꞌYa nerúgame raꞌíchalika Onorúgame raꞌichálila aní Kristo Rabí rijimala nimio ꞌlige alé Beleni anilichi ochérimio napu bejtégame nile Rabí.\f + \fr 7:42 \ft Tabilé machile alué ralámuli alué Esusi alé Beleni ochérigame níligo. Abé aꞌkinana Galiléachi bejtele Esusi. \f*
\p
\v 43 ꞌLige weꞌká ꞌnata mochile, ꞌlige weꞌká raꞌíchale aꞌbopi. Jaréchigo ꞌla galeme nile Esusi, ꞌlige jaréchigo tabilé galeme nile. Alarigá ꞌnata mochile.
\v 44 Jaré ralámuli Esusi chaꞌpinánile nobi tabiléchigo ꞌwésite chaꞌpíliriko Esusi.
\p
\v 45 ꞌLige ꞌma ku roꞌisa alué sontalo, alué eꞌwélala balé ꞌlige bariseo rukele alué sontalo regá:
\p ―¿Chonigá tabilé aꞌpárupaché?
\p
\v 46 ꞌLige sontáloka nejele:
\p ―Tabilé siné akeme nírige ramué aliena semátiri raꞌíchame napuyena alué rió.
\p
\v 47 ꞌLige bariséoka anile:
\p ―¿ꞌMa umériru ꞌémichigó alué riote alarigá raꞌíchiga?
\v 48 ¿Alué eꞌwélala ralámuli jurío nuleme ꞌlige alué bariseo eꞌwélala ꞌma bijchígile alué rió raꞌichálila? Tabilé siné bijchígilime niru ramueka nibilé alué eꞌwélala.
\v 49 Ralámulika napu ekí Esusi raꞌichálila bijchígame tabilé peꞌtá machí Moisesi nila rejcholi. Alué Esusi oyérameka pe seꞌwináriga ꞌnátame ju. Onorúgame ꞌma suwábamala suwábaga alué ralámuli.
\p
\v 50 ꞌLiko bilé rió Nikoremio anilime ruwile bilé raꞌíchali. Alué rioka bariseo nile ꞌlige simile bilé rukó Esusi eꞌnemia ꞌLige anile:
\p
\v 51 ―Regá aní ramué nila raꞌíchalika: tabilé lisensia nígame niru ramué napurigá gastigáriwa bilé rió tabilé akésiga ramué aꞌboi alanichi bilé rió. ꞌLa ꞌwe aꞌlá machiame júkuru bajchá.
\p
\v 52 ―¿Chonigá alaníbiché mué? ―anile uché jaré ralámuli―. ¿Muéchigó Galilea bejtégame júchigó? ¿Alué rió gompaniérola niraga raꞌicha mué? ꞌWe aꞌlá eꞌnewa osilí ꞌya nerúgame Onorúgame nila. ꞌLige alé machimela mué tabilé Galiléaka nawamio bilé rió napu ruwime ju napu ané Onorúgame.
\p
\v 53 Aꞌlige aꞌpílipi ralámuli simíbale ku aꞌboi ejperélachi.
\c 8
\s Jena ruwimela aꞌpálirigo bilé mukí chátiri nóchame  alé napu Esusi ajtile
\p
\v 1 Esúsika simile alé rabomi alé aꞌbé napu ju Rusaleni anilichi napu weꞌká jale rojá Olibo anilime.
\v 2 ꞌLige melénala ꞌma cheꞌlisá, Esúsika alé waꞌlú reꞌobachi raꞌpichí simile. Suwábaga ralámuli napu alé waꞌlú reꞌobachi raꞌpichí mochile aꞌbemi jábale alemi napu Esusi sébachi, ꞌliko Esusi alé asíbale ꞌlige benírale.
\v 3 Aꞌlige alué weꞌká benírame napu Moisesi raꞌichálila benírame nile ꞌlige aminami jaré bariseo bilé mukí aꞌpale alé. Alué mukika bilénami rewirúgame nile uché bilé rió ꞌyuga gojchichi napu tabilé alué boꞌné mukí ꞌyula nile. ꞌLige alé nasipa elale.
\v 4 ꞌLige anéliru Esusi:
\p ―Mué benírame, ye mukika chaꞌpirú gojchiá boꞌígichi bilé rió ꞌyuga napu tabilé boꞌné ꞌyula nílige.
\v 5 Moisesi raꞌichálila anime júturu meꞌliame ko rejtete basibuga bilé mukí alaꞌsime napurigá ꞌsile ye mukí. ¿Mueka chonígó?
\p
\v 6 Alué ralámuli benírame ꞌlige bariseo alarigá rukele. Alué ralámulika pe najkigá nokáligime napurigá Esusi seꞌwináriga animela tase napurigá anile Moisesi, ꞌlige gastigáriniliga nokale Esusi seꞌwiná anisáká.
\p ꞌLiko Esusi rojpóchiga wijchí eꞌnagá asíbale ꞌlige osale makúsate wijchí weꞌechi.
\v 7 ꞌLige alué weꞌká benírame ꞌlige bariseo aminabi rukele, ꞌlige Esusi oꞌweti ilísiga alué ralámuli mochígichi eꞌnele ꞌlige anele:
\p ―Apiépiri napu tabilé resí ꞌsika ilírome ju, alué bajchá basibúmili ju ye mukí.
\p
\v 8 Uchéchigo ku rojpóchiga asíbale ꞌlige abichilubi osale wijchí weꞌechi.
\v 9 ꞌLige ralámuli akisá alanichi Esusi, ꞌliko alué ralámuli simíbale. Bilé bajchá simile ꞌlige uchéchigo bilé. Abé bajchá simíbale alué abé oꞌchérame ralámuli.\f + \fr 8:9 \ft Siné kachi alué ralámuli alué mukí ꞌyuga okórigiréko. \f* ꞌMa biꞌneli rejpile Esusi alé pe alué mukicho ꞌyuga napu bijí alé ilile.
\v 10 Aꞌlige Esusi oꞌweti ilísiga, ꞌlige rukele:
\p ―¿Koche simíbale? Tabilé ꞌwesi iꞌtékuru napu mué bajsibuga meꞌlinálile.
\p ꞌLige alué mukika regá nejele:
\p
\v 11 ―ꞌMa tabilé ꞌwesi iꞌté.\f + \fr 8:11 \ft Jaré osilí ꞌwe ꞌya osirúgime tabilé uchúkame ye osilí napu ju 7:53-8:11. \f*
\p ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Néchigó tabilé che olámala mué. Jípeko simigá ꞌlige tase seꞌwiná ꞌsika einawa.
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo napurigá raꞌósali ko boꞌné
\p
\v 12 ꞌLiko Esusi uchéchigo raꞌíchale alué ralámuli ꞌyuga alé raꞌpichí, regá raꞌíchiga:
\p ―Ne júkuru napu raꞌósili nejime ju jena gawichí. Pe necho ju ralámuli guꞌírime Onorúgame ꞌyuga naꞌtálichi. Alué napu neꞌchí oyérame ju, alueka ꞌla nílimala Onorúgame nila ꞌnátili napurigá ꞌla machimela churigá ko Onorúgame, ꞌlige aminami napurigá ꞌla machimela chieti ko ralámuli cha nokame. Alué neꞌchí oyérame ka tabilé Remónisi ꞌyuga naꞌtámala. Alueka tabilé chónagachi niraga eꞌyénamala.
\p
\v 13 ꞌLiko alué bariseo regá anele:
\p ―Mueka ruwí churigá ko mué boꞌnepi. Tabilé najtékame ju alarigá. Rokáré bilé rió napurigá ruwimela churigá ko mué.
\p
\v 14 Aꞌlige Esusi regá anele:
\p ―Tabilé chéré rekó boꞌnepi ruyé ne churigá ko ne. Ye raꞌíchali napu ruwí ne ꞌwe najtékame ju. Neka ꞌla machí kochiénaka nawagó ne ꞌlige kochiena simea ne, ꞌémika pecha machígó kochiénaka nawagó ne ꞌlige kochiena simea ne.
\v 15 ꞌÉmika tabilé eꞌwame ju napu aní Onorúgame, ꞌémika pe eꞌwame ju napu aní ralámuli. Neka ꞌla eꞌwame ju napu aní Onorúgame ꞌlige tabilé gustisia olame ju ne ralámuli.
\v 16 Ne gustisia olásaká jaré ralámuli, ꞌlige napu ne ruimeli ju ꞌla bijchiá nímala, néchigó ꞌyuga ajtigámpá alué Waꞌlula Oꞌnó napu neꞌchí jula.
\v 17 ꞌEmi bariseo nila raꞌíchalika anime júkuru: napuꞌlige oká rió ꞌla aꞌchigóriga ruwisá bilé raꞌíchali, ꞌla najtékame ko alué raꞌíchali napu ruwí alué ralámuli.
\v 18 Neka ruwíguru napu nocha ne boꞌné ꞌlige alué ne Oꞌnola napu júlale neꞌchí ruwíguruchigó napu nocha ne. Alekeri ꞌla najtékame ju napu ne ruwí.
\p
\v 19 ꞌLiko rukéliru Esusi alué ralámulite:
\p ―¿Kochiena ajtí mué oꞌnola?
\p ꞌLige Esúsika regá anele:
\p ―ꞌÉmika tabilé machí chieri ko ne, ꞌlige tabilé machí chieri ko ne Oꞌnola. ꞌLa machime nísaká ꞌemi chieri ko ne aꞌlígeko ꞌla machimeli ke ꞌemi chieri ko ne Oꞌnola.
\p
\v 20 Esusi ye raꞌíchali ruwile alé waꞌlú reꞌobachi alé raꞌpichí iligá alé napu enomí ajchame nile ralámuli Onorúgame kógiga. Aꞌlige tabilé ꞌwésite chaꞌpíliru Esusi, tabiléchigo ꞌcho sébachi níligame raweli napurigá chaꞌpiboa Esusi.
\s Jena ruwimela alué ralámuli cha nokame  tabilé siné simámili ko napu ajtí Esusi
\p
\v 21 ꞌLiko Esusi regá anele:
\p ―Neka simela ꞌlige ꞌémika neꞌchí ꞌyáamala, ꞌlige suwimela ꞌemi tabilé biꞌwigá chátiri ꞌnátili. ꞌÉmika pecha gainámalawé simiba napu ne simeli ju.
\p
\v 22 ꞌLige alué ralámuli jurío eꞌwélala regá anile:
\p ―Alué rioka ruwíguru tabilé siné gaináwaráo simiba ramué alé napu simeli ju alué boꞌné. ¿Pe boꞌnepi meꞌlináliga aniéréma? ¿Alaꞌsíniliga aniéréma napurigá tabilé rewibómpá ramué simásiga alué ꞌyasia?
\p
\v 23 Esúsika regá anele:
\p ―ꞌÉmika pe napurigá ralámuli jena wijchimoba mochígame alarigá ꞌnátame ju. Neka napurigá Onorúgame alarigá ꞌnátame júkuru. ꞌÉmika jena wijchimoba ejperégame júkuru. Neka jena wijchimoba bejtégame ju, nobi ꞌpa rewagáchika nawágame júkó ne.
\v 24 Neka ꞌma ꞌla aniéturu suwimeo ꞌemi tabilé ꞌla biꞌwigá alué chátiri ꞌnátili, ꞌemi ꞌyuga rejpimio alué chátiri ꞌnátili. Tabilé bijchígasaká ꞌemi ne ko napu aní ne ꞌliko suwimela ꞌemi chátiri ꞌnátili ꞌyuga.
\p
\v 25 ꞌLige alué ralámuli jurío regá rukele:
\p ―¿Chieri ju mué?
\p ꞌLige Esúsika regá nejele:
\p ―Neka ꞌma ruwíturu ꞌyabé bajchibé rawé.
\v 26 Weꞌká eꞌkarúgame raꞌíchali nerú napu tabilé ruimé néká rekó ne ꞌemi saíla niraga raꞌíchie, ꞌwe cha nokágame kórigá ꞌemi, nobi tabiléchigo ruiméligó ne napu ne boꞌné ꞌnata. Jena wijchimóbaka pe napu aké ne alué waꞌlula raꞌichálila, pe aluecho ruwimela ne. Alué waꞌlula napu júlale neꞌchí, alueka nabí ꞌla tabilé ꞌyégiga raꞌíchame ju.
\p
\v 27 Alué ralámuli tabilé machile alué Oꞌnó Onorúgame olagá anió.
\v 28 ꞌLige Esusi regá anele alué ralámuli:
\p ―Jípeko napurigá bilé rió, alarigá ju ne napurigá ꞌemi. Napuꞌlige ne gulusichi ujchagá meꞌlisuga, ne napu ju Onorúgamete nulérigime ꞌpa rewagáchika napurigá rió neraga, ꞌlige ꞌma ku rewagachi simisá ne, aꞌlige kulí machimela ꞌemi ne ko napu ne koriání ne boꞌné.\f + \fr 8:28 \ft Esúsika pe ruwime ke anile Onorúgame ko boꞌné. \f* Neka tabilé ꞌwesi nóchali newame ju ralámuli naꞌtálilate. Neka pe napurigá nuleru Oꞌnó Onorúgamete, pe alarigacho nóchame ju ne.
\v 29 Alué napu neꞌchí jula, ne ꞌyuga ajtí jena wijchimoba. Ne Oꞌnola tabilé biꞌneli aꞌré neꞌchí. Neka nabí ꞌla sébali olame ju napu ꞌla galeme ju alué boꞌné, alekeri jena ajtí neꞌchí ꞌyuga.
\p
\v 30 Ye raꞌíchali ruyá ilígichi Esusi, weꞌká ralámuli ꞌla bijchígale. ꞌLa bijchígale alué rió ko napu korílige boꞌné.
\s Jena ruwimela weꞌká ralámuli ꞌwe chátiri ꞌnátali chaꞌpime níligo
\p
\v 31 ꞌLiko Esusi regá anele alué ralámuli jurío napu ꞌla bijchígile alué Esusi raꞌichálila:
\p ―ꞌEmi aminabi chaꞌpísiga nokísasaká ye raꞌíchali ne raꞌichálila, aꞌlígeko ꞌla bijchiá neꞌchí oyérame nímala ꞌemi.
\v 32 Aꞌlige ꞌwe ꞌla machimela ꞌemi ꞌla bijchiá raꞌíchali. ꞌLige tabilé chaꞌpiruga mochímala ꞌemi alué Remónisi naꞌtálilate. ꞌLige tabilé nochámala ꞌemi pe napurigá ralirúgame niraga.
\p
\v 33 ꞌLige alué ralámuli juríoka regá anile:
\p ―Ramueka Abraámi rijimala niru ꞌwe ꞌya bejtégame. ꞌLige tabilé siné napurigá ralirúgame ralámuli niru ramué bilé waꞌlúlate. Aꞌlígibeché, ¿chonigá alaníché mué napurigá bilé waꞌlúlate ralirúgame ralámuli nírigo ramué? Peka ralirúgame nírigichi ramué.
\p
\v 34 ꞌLige Esúsika regá anele:
\p ―Neka tabilé ꞌyégiga aníguru. Bilé rió ꞌwe resí ꞌsime, alué rioka chátiri ꞌnátalite chaꞌpirúgame júkuru.
\v 35 Bilé rió ꞌla boꞌné oꞌnola ranálaka ꞌla lisensia nígame ju napurigá nulámala boꞌné bejtélachi aꞌchigóriga napurigá boꞌné oꞌnola, ꞌlige bilé pe ralirúgame, alueka tabilé lisensia nígame ju napurigá nulámala alé galírale. Oꞌnó mukusáká, pe boꞌné inolacho niga rejpímala alué oꞌnola nila.
\v 36 ꞌLa námasaká ꞌemi ne raꞌichálila, ꞌliko ꞌla Onorúgame ꞌkúchila nímala ꞌemi, tase napurigá bilé rió ralirúgame nímala ꞌemi.
\v 37 Neka ꞌla machí Abraámi rijimala ko ꞌemi, nobi tabiléchigo bijchíginiligó ꞌemi napu ruwí ne, ꞌlige alekeri ꞌémika ꞌma meꞌlinali neꞌchí.
\v 38 Neka ꞌla sébali oláguru napu ne Oꞌnola nulé neꞌchí. ꞌLige ꞌémika ꞌla sébali oláguru napu ꞌemi oꞌnola nulé.
\p
\v 39 Alué ralámuli juríoka regá anele:
\p ―Ramueka Abraámi rijimala niru. Alueka pe napurigá ramué oꞌnola, alarigá ju.
\p Nobi Esúsika regáchigo anélekó:
\p ―ꞌEmi ꞌla bijchiá Abraámi rijimala nísaká, aꞌchigóriga nokimélaké ꞌemi napurigá ꞌsile Abraámi.
\v 40 Neka tabilé ꞌyégiga ruwíguru churigá benírigo Onorúgame neꞌchí, nobi abirigáchigo ꞌma meꞌlináligo ꞌemi neꞌchí. Abraámika tabilé siné alarigá ꞌsile.
\v 41 ꞌÉmika aꞌchigóriga nokáguru napurigá nokame nile alué ꞌémi oꞌnola.
\p ꞌLige alué ralámuli juríoka regá anele:
\p ―Ramueka ꞌla bijchiá Onorúgame ꞌkúchila niru. Tabilé waná oꞌnógame. Ramueka pe biꞌlepi Waꞌlula Oꞌnógame niru napu ju Onorúgame.
\p
\v 42 ꞌLige Esúsika regá anele:
\p ―ꞌLa bijchiá Onorúgame ꞌkúchila nísaká ꞌemi, aꞌlige ꞌemi ꞌla ganíliga etémiliké ꞌemi neꞌchí, neka Onorúgamechika nawágame kame ꞌlige nocha ajtí ne jena nóchali napu boꞌné Onorúgame ꞌya neꞌchí. Neka tase pe boꞌné ꞌnátaga nawá jena wijchimoba. Alué napu neꞌchí jula, alué ꞌsmi neꞌchí ajchá jena.
\v 43 ¿Chonigá tabilé námaché ꞌemi napu ruwí ne? ¿Tabilé akénili ne raꞌichálila?
\v 44 ꞌÉmika Remónisi ꞌkúchila júleké ꞌliko, ꞌlige ꞌwe aꞌlá eꞌwéguru ꞌemi napu nulá alué ꞌemi oꞌnola. Remónisika ꞌwe nejkógame ju weꞌká ralámuli meꞌágame ꞌlige tabilé siné ꞌla bijchígame ju alué ꞌla tabilé ꞌyégali raꞌíchali. Alueka tabilé peꞌtá bijchigi alué ꞌla semátiri raꞌíchali ꞌla tabilé ꞌyégali. Alué ju ꞌla bijchiá ꞌyégame meꞌtigá suwábaga, ꞌlige oꞌnola ju suwábaga ralámuli napu ꞌyégiga raꞌíchame ju. Alueka senibí napu raꞌicha, pe ꞌyégalicho raꞌíchame ju. Alieri ju alué Remónisi.
\v 45 Neka tabilé ꞌyégiga ruwíguru ꞌlige ꞌémika tabilé bijchíginili ye ne nila raꞌíchali.
\v 46 ¿Chieri ꞌemi ꞌla machígó ne cha ꞌsika ilírome ka? Ruisígó. Neka peka siné ꞌyégiga raꞌíchame kachi, ꞌlige ¿chonigá tabilé bijchígibeché ꞌemi napu aní alué raꞌíchali?
\v 47 Bilé ralámuli napu ꞌla Onorúgame ranala ju, alueka ꞌwe aꞌlá gepume ju Onorúgame raꞌichálila. ꞌÉmika tabilé gepúnilime ju ye raꞌíchali, tabilé Onorúgame ꞌkúchila kame ꞌemi.
\p
\v 48 ꞌLiko alué ralámuli jurío regá rukele:
\p ―¿Tabilé bijchiá ju alé waꞌlú ejiro Samaria anilichi bejtégame ko mué?\f + \fr 8:48 \ft Eꞌnesi glosario “samaritanos”. \f* ꞌLige ¿remónisi uꞌkuchípala alawala ajchágame ju mué?
\p
\v 49 Esúsika regá nejele:
\p ―Neka tabilé remónisi uꞌkuchípala alawala ajchágame ju. Neka ꞌla nirame ju ne Oꞌnola, nobi ꞌémika tabiléchigo nirágó neꞌchí.
\v 50 Napuꞌlige semá ꞌsichi ne, neka tabilé najkigá ꞌsmi napurigá ralámuli waꞌlula neraga etémala neꞌchí. Abiena ajtí uché bilé napu najkí napurigá ralámuli ꞌla waꞌlula neraga etémala neꞌchí ꞌlige ꞌwe aꞌlá niraga. Alué napu gustisia olame ju ralámuli, alueka Onorúgame ju.
\v 51 Neka tabilé ꞌyégiga aníguru, ꞌla bijchiá ju napu ruwí ne. Bilé rió ꞌla sébali olásaká napu nulá ne nila raꞌíchali, alué rioka tabilé siné mukumela.
\p
\v 52 Regá anile ꞌliko alué ralámuli jurío:
\p ―Jípeko abé ꞌla bijchiá mayelia bilé remónisi ajchágame ko mué. ꞌMa mukule Abraámi ꞌlige alué ꞌya mochígame ralámuli napu ruwime nile napu anele Onorúgame, ꞌlige mueka aní: “Bilé rió ꞌla sébali olásaká napu nulá ne nila raꞌíchali, alué rioka tabilé siné mukumela.”
\v 53 ¿Mueka abé najtékame ju meꞌtigá alué Abraámi napu ramué rijimala ju, alué napu ꞌya asale jena? Alueka ꞌma ꞌya mukule ꞌlige alué ralámuli napu ruwime nile napu anele Onorúgame ꞌya mochígame abiénachigó ꞌma suwile. ¿Mueka chieri korígó mué boꞌnepi?
\p
\v 54 ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Boꞌné anisáká ne ꞌwe najtékame ko ne, ꞌlige ꞌwe aꞌwágame ko ne, waꞌlú nígame ko ne aꞌwalí, aꞌliko tabilé najtékame ju alué raꞌíchali. Neka tabiléchigo alarigá anígó. Ne Oꞌnola Onorúgame ju napu aní ꞌwe najtékame ko ne, ꞌlige alué ju napu neꞌchí ꞌya iwérali. ꞌÉmika abiena alaníchigó ꞌemi Oꞌnola ko alué Onorúgame. Aba alué ju napu ꞌwe aꞌlá niraga eté neꞌchí.
\v 55 ꞌÉmika tabilé machí alué Onorúgame nobi neka ꞌwe aꞌlá machígó. Ne anisáká tabilé machime ko ne alué Waꞌlula Onorúgame, ꞌliko ꞌwe ꞌyégame nímili ke ne napurigá ꞌemi. Neka ꞌláchigo machígó alué Onorúgame ꞌlige ꞌla sébali olame ju ne napu neꞌchí nulé Onorúgame.
\v 56 ꞌEmi rijimala, alué napu ꞌwe ꞌya bejtégame nile, Abraámi anilime, ꞌwe raꞌsáligá asale, alueka ꞌmáchigo ꞌla machigá asáligame siné rawé nawámili níligo ne jena wijchimoba. Alueka etele neꞌchí, alekeri ꞌwe raꞌsálále.
\p
\v 57 ꞌLige alué ralámuli juríoka regá anile:
\p ―Mueka pecha malígisa makué bamígame júkó, ꞌlige mueka ꞌla etégorí alué Abraámi. Napuꞌlige bejtele alué Abraámi jena ꞌma weꞌká siento bamí júkuru.
\p
\v 58 ―Neka ꞌla bijchiá aní ―anile Esusi― tabilé ꞌcho ochérachi Abraámi, neka ꞌma jena ajtigéturu. Neka nabí jena ajtime ju.\f + \fr 8:58 \ft Esusi aniá “Neka nabí jena ajtime ju”, pe ruigá anile Onorúgame ko boꞌné. \f* Alarigá ju.
\p
\v 59 ꞌLiko rejté ꞌwile alué ralámuli jurío Esusi basibumia, nobi Esúsika simile alé nasipa weꞌká jágichi ralámuli alé raꞌpichí waꞌlú reꞌobachi.
\c 9
\s Jena ruwimela Esusi saꞌwáligo bilé rió tabilé maꞌchílime
\p
\v 1 ꞌLige Esusi abisibi ꞌwe eyénale, ꞌlige alemi enegá etele bilé rió tabilé maꞌchílime, alué rioka aba alieri ochérigame nile. 
\v 2 ꞌLige alué Esusi oyérame rukele:
\p ―Mué benírame, ¿chonigá tabilé maꞌchílime ochérile ye rió? ¿Cha nokale alué boꞌné oꞌnola ꞌlige eyela, alekeri gite alarigá ochérale? O ¿alué boꞌné ꞌwe resí ꞌsika ilírome nile?\f + \fr 9:2 \ft Alué ralámuli Esusi oyérame mayele alué rió tabilé ꞌcho ochérachi ꞌma resitiri alawégame níligo. \f*
\p
\v 3 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―Alué rioka tabilé siné resí ꞌsika oyame nile napurigá nayúmala, nibilé alué oꞌnólatiri cha ꞌsika oyame nile nibilé eyélatiri. Ye rioka tabilé maꞌchílime júkuru napurigá ralámuli etémala chiena aꞌwágame ko Onorúgame, ꞌlige ꞌla bijchiá saꞌwame ko Onorúgame.
\v 4 Neka ꞌyóma olágurú jipe. Abirigá saꞌwámili júkuru ne napurigá nulá Onorúgame jipe taꞌchó sébachi resítiri raweli. Pe ꞌwe sebámili júkuru chátiri raweli, ꞌlige taꞌwesi ralámuli gainámala saꞌwá bilé nayume.
\v 5 Ne bijí jena wijchimoba eyena ꞌwe guꞌíriga suwábaga ralámuli napurigá ꞌla machimela chiena aꞌwágame ka Onorúgame. Napurigá bilé raꞌósali niraga ju ne napurigá alarigá ꞌla buyásiwa alé resítiri bowechi.
\p
\v 6 Pe nujubapi alué Esusi napuꞌlige raꞌichasa, alé wijchí aꞌkichile ꞌlige peꞌtá weꞌé wejsole aꞌkiate, ꞌlige alué rió tabilé maꞌchílime busílachi ujchele.
\v 7 ꞌLige anele:
\p ―Simigá bisigome alé ꞌmi waꞌlú baꞌwichí napu Siloé anilichi ju.
\p Siloeka pe, “julárigame” aniame ju.
\p ꞌLiko Esúsite julásiga alué rió tabilé maꞌchílime, ꞌliko simile ꞌlige bisigole, ꞌma pagole boꞌné busila, ꞌlige napuꞌlige ꞌma ku nawá ꞌma maꞌchílime nawale.
\v 8 ꞌLiko alé aꞌbemi riógame napu ꞌyasi eteme nile alué rió tabilé maꞌchílime, anile aꞌbopi:
\p ―¿Tabilé ye rió ju alué napu iꞌkilí asagá enomí táame ke?
\p
\v 9 ꞌLige jaré anile:
\p ―Alué rió júpeché.
\p ꞌLige jaré anile:
\p ―A lalanti júkeꞌé kaka, nobi tabiléchigo alué júkó.
\p ꞌLige alué rió boꞌné anile:
\p ―Ne júpeché.
\p
\v 10 ꞌLiko rukéleru:
\p ―¿Churigá ꞌla maꞌchili mué jípeko?
\p
\v 11 ꞌLige alué rioka regá nejele:
\p ―Alué rió napu Esusi anilime ju peꞌtá weꞌé wejsó aꞌkiate ꞌlige ujché ne busílachi, ꞌlige aníturu: “Simigá ꞌmi waꞌlú baꞌwichí Siloé anilime ꞌlige bisigówaká.” ꞌLige neka yati simíturu alé waꞌlú baꞌwichí bisigomia. ꞌLige ꞌma bisigosa ne, yati ꞌla gayénaturu ne maꞌchilia.
\p
\v 12 ꞌLiko rukéleru:
\p ―¿Koche ajtiko alué rió?
\p ꞌLiko alué rió anele:
\p ―Neka tabilé machí.
\p
\v 13 ꞌLiko chaꞌpigá oꞌtóleru alué rió napu tabilé maꞌchílime nílige alé ꞌmi napu mochile bariseo.
\v 14 Aꞌlige rawé napuꞌlige Esusi ꞌyole alué tabilé maꞌchílime waꞌlú rawé nile sawalachi rawé napu jurío resíbume nile, alueka tabilé nóchame nile ꞌlige tabilé ꞌyome nile aꞌlige rawé. Aꞌlige alekeri alué ralámuli chaꞌpile alué rió napu tabilé maꞌchílime nílige ꞌlige oꞌtóleru ꞌmi alé napu mochile alué bariseo.
\v 15 Alué bariséoka tabilé ganílile Esusi alieti ꞌyosa aꞌlige rawé waꞌlú rawé resíbulichi, alekeri ꞌwe iwégame rukéleru alué ꞌyórigame rió churigá ꞌla maꞌchilia. ꞌLige alué rioka regá nejele:
\p ―Wejsogá ujché ne busílachi ꞌlige neka bisigóturu, ꞌlige ꞌwe aꞌlá maꞌchili ne jipe.
\p
\v 16 ꞌLiko jaré bariseo anile:
\p ―Alué rioka napu ye ꞌyole pecha Onorúgamete nulérigime júkó, napugiti pecha nerame kame waꞌlú rawé. Alekeri tabilé Onorúgame oyérame júkuru alué rió.
\p ꞌLige jaré anile:
\p ―¿Churigá ꞌla gayénabeché aliena ꞌla saꞌwá napu ꞌwe resí ꞌsika ilírome ke?
\p Tabiléchigo ꞌla aꞌchigóriga ꞌnátiga aníleko alué bariséoka.
\v 17 ꞌLiko uchéchigo siné rukéleru alué rió napu tabilé maꞌchílime nílige abé ꞌya:
\p ―Mueka, ¿chonígó alué rió olagá napu ꞌyole mué?
\p ꞌLige alué rioka anile:
\p ―Neka aníguru pe bilé rió ko napu ruwime ju napu ané Onorúgame.
\p
\v 18 ꞌLige alué jurío eꞌwélala tabilé bijchígale alué rió tabilé maꞌchílime níligo ꞌlige ꞌyólirigo Esúsite alué rió. ꞌLiko alué rió oꞌnola ꞌlige eyela bayéleru.
\v 19 ꞌLige rukéleru:
\p ―¿ꞌEmi inolá ju ye rió napu tabilé maꞌchílime koriánié ꞌemi, napu tabilé maꞌchílime ochérigame koriánié ꞌemi? ¿Churigá ꞌla maꞌchílibeché jipe?
\p
\v 20 ꞌLige eyela ꞌlige oꞌnola regá nejele:
\p ―ꞌLa machiáguru ye rió ramué inolá ko ꞌlige aminami tabilé maꞌchílime ochérigo ꞌya.
\v 21 Tabiléchigo machiágó churigá jipe ꞌla maꞌchilia, ꞌlige aminami tabilé machiáguru chieri ꞌsíligo busila ꞌyoa. Rukéwagó boꞌné, ꞌma ꞌla ruméleké alué ꞌsíligo ꞌyoa, ꞌma waꞌlú kame.
\p
\v 22 Alué eyela ꞌlige oꞌnola pe lanile majaga. ꞌWéchigo ꞌla machíligame mabúwilikó neꞌóchiga alué juríote alé uꞌtá reꞌobachi napu “sinagoga” anilime ju napuyépiri ralámuli napu bijchigi Esusi Onorúgamete julárigame ko.
\v 23 Alekeri aniá mochile: “Alué boꞌné rukéwaguru, ꞌmáchigo waꞌlú rió kame.”
\p
\v 24 ꞌLiko alué bariseo uchéchigo siné bayele alué rió napu tabilé maꞌchílime nílige ꞌya, ꞌlige anele:
\p ―ꞌLa maꞌchígime rupoa, Onorúgame gastigárimala mué tabilé ꞌla ruisáká, ramueka ꞌla machiáguru asíriga waꞌlú resítiri ꞌsíkame ko alué Esusi.
\p
\v 25 ꞌLiko alué rioka anile:
\p ―Neka tabilé machí alarigá ko alué rió aliena resítiri ko. Neka pe biꞌlepi tábiri machíguru, ne tabilé maꞌchílime kéturu ꞌlige jípeko ꞌla maꞌchíliguru ne.
\p
\v 26 ꞌLige uchéchigo siné rukéleru alué rió:
\p ―¿Churigá ꞌla saꞌwárukó mué alué riote?
\p
\v 27 ꞌLige alué rioka regá nejele:
\p ―ꞌMa ruwí ne, ꞌémika tabiléchigo bijchíginiligó. ¿Chonigá najkíché ꞌemi napurigá uchéchigo siné ruyewa? ¿ꞌÉmichigó alué oyérame gainánili?
\p
\v 28 ꞌLiko alué bariséoka asíriga ená anigá raꞌíchale alué rió olagá. ꞌLige anele:
\p ―Mueka alué rió oyérame júkuru, ꞌlige ramueka Moisesi oyérame nírukuru.
\v 29 Ramueka ꞌwe aꞌlá machiáguru Onorúgame Moisesi ꞌyuga raꞌíchiligo, nobi alué uché bilé rioka tabilé machiaa. Tabilé machiaa alemi bejtégame ko alué rió.
\p
\v 30 ꞌLiko alué rió regá nejele:
\p ―¿ꞌLa choninti ꞌemi? ¿ꞌÉmika tacha eꞌwélala niru? Ye rioka asíriga ꞌla nóchali nóchiga eyénaguru, ꞌla saꞌwákuru neꞌchí. ꞌLige ꞌémika tabilé machióríguru kochiena ajtígame ko. ¿ꞌÉmika tacha machíbeché ye?
\v 31 ꞌWe aꞌlá machirúguru Onorúgameka tabilé gepume ko alué ralámuli napu ꞌwe resí nokigá eꞌyéname ju, Onorúgameka pe alué napu tabilé resí nokigá eꞌyéname ju, pe aluecho gepume ju, pe aluecho napu ꞌla eꞌwame ju napu Onorúgame nulá.
\v 32 Tajsiné akiame kéturu bilé rió Onorúgame aꞌwalila nígame ko napurigá bilé ralámuli saꞌwámala tabilé maꞌchílime ochérigame.
\v 33 Alué rió tabilé nígame nísaká Onorúgame aꞌwalila ꞌliko pecha gainámalakó saꞌwá bilé rió tabilé maꞌchílime ochérigame.
\p
\v 34 ꞌLiko alué bariseo anele ꞌwe ayóniga:
\p ―Mueka, asíriga resítiri sulega ochérale, alekeri tabilé maꞌchílime ochérale mué. ¿Churigá ꞌla benírumalawé mué ramué?
\p ꞌLiko ꞌma mabúliru alé napu eꞌwélala mochile.
\p
\v 35 ꞌLiko alué Esusi akele ꞌma mabúlirigo alé uꞌtá reꞌobachi alué rió napu tabilé maꞌchílime nílige, ꞌlige Esusi simile ꞌyamia alué rió ꞌlige ꞌma rewisá alué rió, anele:
\p ―¿Mueka ꞌla bijchigi ꞌma nawáligo alué Onorúgamete julárigame ꞌpa rewagáchika napurigá rió niraga?
\p
\v 36 ꞌLige alué rioka anile:
\p ―Mué Waꞌlula, neꞌchí ruyéwagó chieri ka alué napurigá ne ꞌla nirámempá aminami ꞌla bijchígimempá ne alué rió raꞌichálila.
\p
\v 37 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―ꞌMa etiá mué. Alué napu mué ꞌyuga raꞌicha, alué júkuru. Ne júkuru.
\p
\v 38 ꞌLiko alué rioka chojkóbisiga ilíbale alé oꞌwemi niraga napu ilile Esusi, ꞌlige anele:
\p ―Mué Waꞌlula, neka ꞌla bijchigi alué raꞌíchali napurigá mué aniá aní.
\p Alué rioka asíriga ꞌla niraga etele alué Esusi.
\p
\v 39 ꞌLiko anile alué Esusi:
\p ―Neka jena wijchimoba nawákuru gustisia olamia ralámuli. ꞌLige abiena nawá ne ꞌyomia alué napu tabilé maꞌchílime ju, ꞌlige alué tabilé maꞌchílime newamia alué napu ꞌla maꞌchílime ju.
\p
\v 40 Jaré bariseo napu Esusi si napuíka jale akele alanichi alué Esusi. ꞌLige alué bariseo alieti akisá rukele:
\p ―¿Tachiri raꞌíchali júpeché alué? ¿Ramuéchigó tabilé maꞌchílime niru?
\p
\v 41 ꞌLiko Esúsika aminabi raꞌíchale regá anigá:
\p ―Tabilé maꞌchílime nísaká ꞌemi, pecha ꞌemi chojkila nímelikó waꞌlú resí nokágame ka ꞌemi. ꞌÉmika asíriga ꞌla maꞌchílime kóríguru. Yeka aniame júkuru ꞌémika ꞌwe aꞌlá námame ko Onorúgame raꞌichálila, iligá ꞌémika tabilé sébali olame júkuru napurigá nulá Onorúgame, alekeri ꞌwe chojkila ju ꞌemi.
\c 10
\s Jena ruwimela Esusi bilé tétali ruwíligo bilé boꞌelo boꞌá neseme
\p
\v 1 ꞌLiko Esusi anile:
\m ―Bilé goꞌlé iligéturu rejtete tegoka newárigime, ꞌlige ꞌyérigame kéturu alué tegoli. ꞌLige bilé rió ilime kéturu yochi tebuka. ꞌLige bilé rió sébaturu alé goꞌlechi ꞌlige alué rió tabilé bajkigéturu alé yochi simíriga, pe reꞌpami amóbami ꞌmáraturu, alué rioka pe bilé rió chigórigame júkuru.
\v 2 Alué bujkégame ka napu boꞌá neseme ju ꞌmimi jami, alueka ꞌla alé yochi bajkimeli júkuru.
\v 3 ꞌLige alué napu tebuka ilime ju alé yochi, alueka iꞌpúmili júkuru alué boꞌá neseme sebasa alé. ꞌLige alué boꞌaka asíriga ꞌla gepume júkuru alué boꞌelo raꞌichálila. ꞌLige alueka asíriga ꞌla rewagá bayeme júkuru aꞌpílipi alué boꞌá boꞌné bujkula, ꞌlige alué boꞌaka yati buyásime júkuru.\f + \fr 10:3 \ft Jaré boꞌá neseme moꞌale alé goꞌlechi ꞌlige melénala beꞌá aꞌpili bayele boꞌá aꞌboi bujkula. Alué boꞌá nesémeka bajchá ename nile, tase napurigá jena iwérachi. \f*
\v 4 Napuꞌlige ꞌma suwábaga buyasa alué boꞌné bujkula, ꞌliko alué boꞌéloka bajchá ename júkuru ꞌlige alué boꞌaka guwana eꞌyéname júkuru alué boꞌelo najátiga, napugiti ꞌwéchigo ꞌla machime kame aleké aníchinio neꞌoa.
\v 5 Tabilé siné najátamala alué boꞌá bilé ralámuli tabilé machime nísaká alué boꞌá alué boꞌelo.
\p
\v 6 Esúsika ye raꞌíchali raꞌíchame nile nobi ralámulika tabiléchigo námame nílekó alieti ruyame ko ye raꞌíchali.
\p
\v 7 Alekeri Esúsika uchéchigo bilé raꞌíchali ruyele. Regá anele:
\p ―Neka ꞌla bijchiá aní. Neka napurigá bilé yochi napu boꞌá simárame ju, pe alarigá ju ne. Yeka aniame júkuru ralámuli napu ekí ꞌla moinánilime ju rewagachi, asíriga ꞌla eꞌwámili júkuru napu ne nulá.
\v 8 Suwábaga rió napu ekí sébale alé goꞌlechi bajchá taꞌchó sébachi ne pe napurigá chigórigame nile, pe alarigá nile alué ralámuli. ꞌLige alué boꞌaka tabilé eꞌwame ju alué ralámuli nulachi. Pe aꞌchigóriga ju alué ne oyérame ꞌyuga. Alueka tabilé eꞌwame ju uché jaré ralámuli nulachi, pe neꞌchika ꞌla eꞌwime ju.
\v 9 Napuꞌlige alué boꞌá ꞌma moꞌisá alé pachami goꞌlechi ꞌliko alué boꞌá ꞌma tabilé che ikimeli júkuru. Napuꞌlige buyásisa alué bujkégame ꞌyuga abiena tabilé che ikimeli ju. Pe aꞌchigóriga ju ralámuli alué neꞌchí oyérame.
\p
\v 10 ’Bilé rió chigórigame ka pe chigomia nawame ju alé goꞌlechi, pe meꞌligá suwábimia suwábaga ajágame. Neka pecha alaꞌsímia nawákó. Neka ralámuli guꞌírimia nawákuru napurigá abé ꞌla ganíliga ejperélamala, napurigá ꞌwe aꞌlá sébali ralámuli nímala.
\v 11 Neka pe napurigá bilé rió boꞌelo ju napu ꞌwe aꞌlá nesérame ju boꞌné bujkula boꞌá. Bilé rió bujkégame boꞌá ꞌwe aꞌlá neseme ju bujkula, alueka tabilé chéláme ju rekó mukié nemika napuꞌlige ajágame jami oyame o ralámuli chigórigame chigónilichi alué boꞌá alué rió bujkula.
\v 12 Bilé rió pe iligá enomí meka neseme ajágame, alueka tabilé alarigá ju napurigá bukégame rió, napuꞌlige etea bilé olí (lobo) ꞌnaka enágichi pe aꞌreme ju boꞌá. Pe boꞌnepi naꞌtemame ju, alekeri ꞌmásame ju. Tabilé chéláme ju ꞌlige tabilé naꞌtemame ju alué rió pecha boꞌné bujkula kame alué ajágame napu neseka eyena. ꞌLige alué olí boꞌá meꞌlísachi ꞌlige uché jaré boꞌaka ꞌma suwábaga raꞌlá moꞌibámili júkuru majaga.
\v 13 Alué rioka pe ꞌmásame ju napugiti alué rioka péchigo nóchame kame, tabilé chéláme ju rekó alué ajágame oꞌlite chigórige pecha boꞌné bujkula kame. Pe enomí meka nóchame kame.
\p
\v 14 ’Neka asíriga ꞌla repume ju alué neꞌchí oyérame ralámuli. Neka asíriga ꞌla machíguru alué neꞌchí oyérame ko, ꞌlige alué neꞌchí oyérameka asíriga ꞌla machíguru neꞌchí,
\v 15 napurigá ne Oꞌnola ꞌwe aꞌlá machí neꞌchí, ꞌlige néchigó ꞌwe aꞌlá machí ne boꞌné Oꞌnola. Neka mukumeli júkuru alué neꞌchí oyérame guꞌíriga, aꞌlígeko ꞌma listo ajtí ne mukumea.
\v 16 Uchéchigo jaré ralámuli mochí, alué napu tabilé ralámuli jurío ju. Aluéchigó abiena neꞌchí oyéramili ju, alueka gepúmili júkuru napurigá aní ne, ꞌlige abiena neꞌchí oyérame gainámala aꞌchigóriga napurigá alué ralámuli jurío. Neka Waꞌlula nímili júkuru suwábaga ralámuli nuleme, napurigá bilé boꞌá neseme.
\p
\v 17 ’Neka ꞌma listo ajtíkuru mukumea ꞌlige uchéchigo siné naremia alawá napurigá uchéchigo ajagá asimémpá ne. Alekeri ne Oꞌnola Onorúgame ꞌwe galé neꞌchí.
\v 18 Taꞌwesi meꞌlimela neꞌchí, ne tabilé nejísaká lisensia napurigá neꞌchí meꞌlimela. Neka ꞌla lisensia níkuru, neka mukumeli júkuru napuꞌlige ne boꞌné mukunali, ꞌlige abiena ꞌla lisensia nígame ju ne napurigá ku ajánamala ne. Alué ne Oꞌnola Onorúgame nulá ye ꞌnátili.
\p
\v 19 Napuꞌlige alué ralámuli jurío akisá ye raꞌíchali, taꞌmé ꞌla ganíliga ejtebile.
\v 20 Jaré alué ralámuli jurío regá anile:
\p ―Alueka bilé remónisi alawala ajchágame ju pachágana, pe loꞌí ju. ¿Chonigá gepúlibeché?
\p
\v 21 ꞌLige jaré anile:
\p ―Bilé rió uꞌtabela remónisi alawala ajchágame nísaká pachágana pecha aliena ꞌla semátiri raꞌichámilikó napurigá raꞌicha ye rió. Bilé uꞌtabela remónisika pecha gainámalagó bilé ralámuli tabilé maꞌchílime saꞌwá.
\s Jena ruwimela jaré ralámuli jurío tabilé galeme níligo Esusi
\p
\v 22 Romó nile aꞌlige. Alé weꞌká riógichi Rusaleni anilichi waꞌlú piesta nerule, alué piesta nélálime aliéniko gatélirigo alué waꞌlú reꞌobá,\f + \fr 10:22 \ft ꞌWe ꞌya bilé siento na baisá makué maligi bamí taꞌchó ochérachi Esusi, alué ralámuli Siria ejperégame ꞌwe resítiri nóchale alé waꞌlú reꞌobachi pachá tabilé niraga Onorúgame. ꞌLige abé aꞌkinana alué ralámuli jurío ꞌla gatesa alué reꞌobá ꞌlige ꞌma suwénasa, newale waꞌlú piesta napu “hanukká” anilime nile. \f* nabí bamí piesta newame nile aꞌlige rawé.
\v 23 ꞌLige Esúsika alé waꞌlú reꞌobachi raꞌpichí eyénale napu bilé bortali ilile napu Salomoni anilime nile alué bortali.
\v 24 ꞌLiko weꞌká ralámuli jurío napuíle noligá alé napu ilile Esusi rukéniliga uché rajpé. ꞌLige rukele:
\p ―¿Chiéniko ruimé olá mué chieri ko mué boꞌné? ꞌLa bijchiá ruipóguru, ¿mué ju Kristo napu buinámala ralámuli chátiri bowechi?
\p
\v 25 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―ꞌMa ruwí ne, tabiléchigo bijchíginiligó ꞌemi. Ne Oꞌnola Onorúgame ꞌya neꞌchí bilé nóchali napurigá ꞌwe aꞌlá semátiri tábiri nochámala ne boꞌné ꞌnátaga napu taꞌwesi rió newame ju. ꞌEmi ꞌma etiáturu ne alieri nóchachi, alekeri ꞌla machiati kárékuru chieri ko ne.
\v 26 Nobi ꞌémika tabilé bijchígigo napu ne ruwí, pecha neꞌchí oyérame kame. ꞌÉmika napurigá boꞌá tabilé ne bujkula, alarigá ju ꞌemi.
\v 27 Alué boꞌá ꞌla ne bujkúlaka, alueka asíriga ꞌla machime ju ne raꞌichálila, alekeri ꞌla najátame ju neꞌchí.
\v 28 Neka alawá ꞌyáguru alué neꞌchí oyérame napurigá uchéchigo siné ku ajánamala napuꞌlige suwisá, ꞌlige alué neꞌchí oyérame ka pecha ꞌwesi nejpósimalagó.
\v 29 Alué neꞌchí oyérame ne Oꞌnola nejíkuru. Alueka asíriga waꞌlú júkuru suwábaga meꞌtigá, napu ekí alué nílaka pecha ꞌwesi umabámalawé bujea, napugiti boꞌné neseme kame.
\v 30 Ne ꞌlige ne Oꞌnola si pe biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátame niru.
\p
\v 31 ꞌLiko alué ralámuli bariseo uchéchigo siné bajsibúnilile alué Esusi napurigá abé iꞌbé.
\v 32 ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Neka asíriga weꞌká semátiri nóchali nóchaturu napurigá ꞌemi etémala, Oꞌnó Onorúgame aꞌwalílate newáturu ne alué semátiri nóchali. ¿Tachiri nóchame korigá bajsibúwaché ne?
\p
\v 33 ꞌLige alué ralámuli juríoka regá nejele:
\p ―Tabilé alekeri gite bajsibuwa mué ꞌwe semátiri tábiri newigáriká. Bajsibuwa mué napugiti pecha nirame kame mué alué Onorúgame. Mueka pe apiépiri rió ju, pe alarigá júkuru, pe iligá napurigá Onorúgame neraga raꞌicha mué, peka Onorúgame ke, pe iligá rió ke.
\p
\v 34 ꞌLige Esúsika regá anile:
\p ―Alué ꞌemi nila raꞌíchalika regá aní, alué napu Onorúgame anílige: “ꞌÉmika napurigá Onorúgame júkuru.”
\v 35 ꞌWe ꞌla machiáguru alué napurigá anile Onorúgame ꞌwe ꞌya (ꞌlige napu anile Onorúgame ꞌya abiena sirbe ju jipe). Onorúgame anele alué ralámuli “napurigá Onorúgame ju ꞌemi”, alué ralámuli napu ruwime nile napu anele Onorúgame.
\v 36 ꞌLige alarigá nisa, ꞌlige ¿chonigá gastigáriniliché neꞌchí Onorúgame Inolá korichi ne boꞌné? Onorúgameka neꞌchí wanápale ꞌlige alekeri júlale neꞌchí jékana wijchimoba. ¿Chonigá laníché ꞌémika ne tabilé nirame ko Onorúgame?
\v 37 Ne tabilé sébali olásaká napu najkí ne Oꞌnola, ꞌliko tabilé bijchígilime júkuru ne raꞌichálila.
\v 38 Tabilé bijchígiliká napu ne aní, abirigáchigo ꞌla bijchígilime júkó napu ne sébali olá napu Onorúgame najkí. Siné kachi ꞌla eꞌwame nísaká ne napu nulá alué Onorúgame, ꞌliko ꞌemi níriga ꞌla bijchígilime júkuru ne waꞌlú aꞌwalí nígame ko napu Onorúgame ꞌyale neꞌchí. Aminami neka ꞌwe aꞌlá ꞌnátaga eyéname ju Onorúgame naꞌtálila.
\p
\v 39 ꞌLige uchéchigo siné chaꞌpinálile, pe iligá tabilé chaꞌpíliru Esusi.
\p
\v 40 ꞌLiko alué Esusi simile alé bakochi naꞌlebo ꞌnálige Jorani anilichi ꞌomi niraga napu rayénali maꞌchíname ju, ꞌlige alé sébale Esusi (napu Betánea anilichi ju). Alé ju bilena napu ꞌya asale Juani rewará ralámuli.
\v 41 Weꞌká ralámuli simíbale alemi eꞌnemia Esusi, ꞌlige anile aꞌboi raꞌíchaga:
\p ―Juánika tajsiné newáturu ꞌwe semátiri nóchali napurigá Esusi, tabilé siné saꞌwale ralámuli nayúkame. Suwábaga napu raꞌíchale Juani alué Esusi olagá, ꞌwe aꞌlá bijchiá nílekuru.
\p
\v 42 Weꞌká ralámuli napu ekí alé napuíle ꞌwe bijchígale napu anile Esusi alé, aminami asíriga ꞌla eꞌwele napu anile.
\c 11
\s Jena ruwimela mukúligo Lasro
\p
\v 1 Bilé rió asale Lasro anilime, ꞌwe nayua, ꞌlige alué rió Betania anilichi peꞌkabi riógichi ejiro Jurea bejtégame nile. Alué umugí Lasro goꞌchila María anilime nile bilé, ꞌlige Marta anilime nile uché bilé, abiena alé ejperégame nile.
\v 2 Ye María ꞌsímili nile alué napu botéachi manígime aꞌkinana roꞌémili nile alué Esusi ronola, baꞌwí ꞌwe semá júkame, ꞌlige yati wakémili nile boꞌné gupálate alué boꞌné María.
\v 3 ꞌLige alué oká umugí júlale jaré rió Esusi ruyéniliga:
\p ―Mué Waꞌlula, alemi jula ramué mué ruyénaliga ꞌwe nayua boꞌigó alué rió napu mué gompaniérola ju.
\p
\v 4 Napuꞌlige alué Esusi akisá alanichi ralámuli, anile:
\p ―Mukumeli júkuru nobi tabiléchigo mukugá rejpímili júkó. Alué rioka ꞌwe aꞌwágame nayulí chujkélekuru pe napurigá machiboa chiena ꞌla semá ꞌsime ko Onorúgame, ꞌlige abiena chiena ꞌla semá ꞌsime ko Onorúgame Inolá.
\p
\v 5 Esusi ꞌwe galegá eteme nile alué bakiá rijimá,
\v 6 nobi napuꞌlige Esusi akisá raꞌíchali ꞌwe nayua boꞌigó Lasro, tabilé yati simile eꞌnemia, uchéchigo oká rawé rejpile alé napu asálige.
\v 7 ꞌLiko anele alué oyérame:
\p ―Nabá uchéchigo siné alé ꞌmi Jurea anilichi ejiro.
\p
\v 8 ꞌLiko alué oyérame anele:
\p ―Mué Benírame, pe kulírikáchi alué ralámuli jurío alé mochígame mué meꞌlinálituru bajsibuga. ¿Chonigá uchéchigo ku alé siminali che mué?
\p
\v 9 ꞌLiko Esúsika nejele:
\p ―Makué oká ꞌora maꞌchigá ilime ju raꞌósiga. ꞌLa rawé eꞌyéniliká tabilé toroka eꞌyéniwa ꞌwéchigo ꞌla maꞌchigá ilime kame raweka.
\v 10 Rukó eꞌyéniliká asíriga toroka eꞌyéniwa napugiti pecha maꞌchigá ilime kame rukóká.\f + \fr 11:10 \ft Yeka aniame júkuru alué Esusi oyérame ka tabilé che ikimeli ko. Alué chátiri ralámuli jurío tabilé chibi olámili ju rekó chibi olánilie, napuꞌlige Onorúgame lisensia ꞌyasa aꞌlige kulí cha nokimela. \f*
\p
\v 11 ꞌLige Esusi uchéchigo rajpé anile:
\p ―Alué Lasro ne gompaniérola ka, ꞌma gojchílekuru, nobi neka ꞌma ajchámalagó.
\p
\v 12 ꞌLiko alué oyérameka regá anile:
\p ―Mué Waꞌlula, ¿pe gojchigá boꞌisáká, aꞌliko ꞌla saꞌwimela?
\p
\v 13 Boꞌné Esúsika anigá anile: “ꞌMa mukugá boꞌí.” ꞌLige alué oyérameka ꞌla bijchígale pe gojchigá boꞌigó alué Lasro. Tabilé námale ralámuli alarigá raꞌíchachi Esusi.
\v 14 ꞌLiko ꞌwe aꞌlá maꞌchígime ruyele:
\p ―Lásroka ꞌma mukúlekuru.
\v 15 Raꞌsá la ne tabilé asisá alé napuꞌlige Lasro mukuchi. Alarigá ꞌwe aꞌlá ju napurigá bijchígimala Onorúgame aꞌwalí ꞌyame ko neꞌchí. Nabá eꞌnewa.
\p
\v 16 ꞌLiko alué Romasi napu Kuate anilime nílige, anile uché jaré oyérame ꞌyuga:
\p ―Ramué abiena simasa Esusi ꞌyuga, alué ralámuli jurío meꞌlimela ramué. Chuꞌsímalawé rekó suwiyae ramué, Esusi ꞌyuga simawa.
\p
\v 17 ꞌLiko napuꞌlige sebasa alé Betania anilichi, alué Lásroka ꞌma naó rawé boꞌile mukugá alé resochí ewachi.
\v 18 Alé Betania pe aꞌbé nile Rusaleni anilichi pe bakiá kilómetro niraga.
\v 19 Weꞌká ralámuli jurío eꞌyénale alemi eꞌnéniga alué María ꞌlige alué Marta napurigá tabilé chélámala alué bonila mukusá.
\v 20 Napuꞌlige alué Marta akisá aleka enegáráo Esusi, yati maꞌchínale najtepamia. Alué Maríaka pe galírale rejpile.
\v 21 ꞌLiko alué Marta anele alué Esusi:
\p ―Mué Waꞌlula, mué jena asisáká, pecha mukumeli ke ko ne bonila.
\v 22 Nobi neka ꞌláchigo machígó Onorúgame suwábaga nejimio napu mué tani.
\p
\v 23 ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Mué bonílaka ku ajánamala.
\p
\v 24 ꞌLiko alué Marta anile:
\p ―Neka ꞌla machí ku ajánimio napuꞌlige ꞌma guwichí kachi napuꞌlige Onorúgame nawasa ralámuli gustisia olamia.
\p
\v 25 ꞌLige Esusi anele:
\p ―Ne júkuru ralámuli ku ꞌyáame alawá napuꞌlige suwisá napurigá ku ajagá mochímala, ꞌlige aminami ne ju ralámuli aꞌwalí ꞌyame napurigá ꞌwe ganíliga ejperélamala. Tabilé chéré rekó bilé rió mukugé, pe ꞌla bijchígame nísaká Waꞌlula ko ne, ꞌliko ꞌla ꞌyámala ne alawá napuꞌlige mukusá.
\v 26 Suwábaga napu ekí nígame ju ne alawala ꞌlige aminami napu ekí ꞌla bijchígime ju ne raꞌichálila, rekó mukugé, boꞌné alawálaka tabiléchigo mukuméligó. ¿ꞌLa bijchigi mué napu ne aní?
\p
\v 27 ꞌLige Mártaka anele:
\p ―Juli mué waꞌlula, neka ꞌwe aꞌlá bijchigi mué ko Kristo anilime Onorúgame Inolá, alué napu nawámili nílige jena wijchimoba.
\p
\v 28 Abé weꞌliko napuꞌlige ꞌma raꞌichasa Marta, ꞌma simile María bayemia. ꞌLige iꞌkilí raꞌíchale tabilé akériga uché jaré ralámuli. Regá anele:
\p ―Jena ajtí alué benírame, ꞌlige mué bayea ajtíkuru.
\p
\v 29 Napuꞌlige akisá alué raꞌíchali yati niraga ilísale ꞌlige yati simile alé napu ajtile alué Esusi.
\v 30 ꞌLige Esusi tabilé ꞌcho sébalige alé peꞌkabi riógichi, alé ꞌmi ajtile abajá napu najtépilige alué Marta.
\v 31 ꞌLige alué ralámuli jurío napu María ꞌyuga mochile alé María galílachi, napuꞌlige etesa María ilísachi ꞌlige simichi maꞌchimi, yati simíbalechigó alué ralámuli jurío María najátasia. Alué ralámuli juríoka pe ꞌmimi simea mayele resochí nalamia napu boꞌile Lasro, alarigá mayele.
\p
\v 32 ꞌLiko alué María napuꞌlige sebasa alé Esusi ajtígichi, yati niraga chojkóbisiga ilíbale alé aꞌbemi Esusi ronólachi anigá nalale:
\p ―Mué Waꞌlula, mué jena asisáká pecha mukumeli ke ko ne bonila.
\p
\v 33 Napuꞌlige Esusi etesa alué María nalachi, ꞌlige etélechigó alué ralámuli jurío abiena nalásiga eꞌyénigo, ꞌlige asíriga sewele Esusi,
\v 34 ꞌlige anile:
\p ―¿Kochiena rekaru ko alué mukúgame?
\p ꞌLige anéleru:
\p ―Mué Waꞌlula, aka simáwaꞌé eꞌnewa.
\p
\v 35 ꞌLige Esúsika ꞌma nalálechigó.
\v 36 Alekeri anile alué ralámuli jurío:
\p ―Alueka asíriga ꞌla gompaniérola níligekuru alué Lasro.
\p
\v 37 Nobi jaréchigo ralámuli jurío seꞌwiná anile ko, regá anile:
\p ―Alueka bilé tabilé maꞌchílime ꞌla ku saꞌwáturu. ¿Chonigá tabilé ꞌyóleché alué Lasro napurigá tabilé mukumela?
\p
\v 38 ꞌLige Esusi alé resochí sébale alé ewachi napu boꞌílige alué Lasro, ꞌlige uchéchigo siné ꞌwe sewele, asíriga weꞌká ꞌnátale. ꞌLige bilé waꞌlú rejté ajcháriga ajtile alé resochí yochi.
\v 39 ꞌLige anile alué Esusi:
\p ―Seꞌwí ajchawa alué rejté.
\p ꞌLiko anile alué Marta alué mukúgame goꞌchila:
\p ―Mué Waꞌlula, asíriga cha jubáleké alé pachami, ꞌmáchigo naó rawé kame mukusá.
\p
\v 40 ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Ne ꞌma anéturu mué ꞌla bijchígasaká napurigá aní ne, ꞌliko ꞌla machimela mué chiena aꞌwágame ko Onorúgame.
\p
\v 41 ꞌLiko ꞌma seꞌwí ajchale alué waꞌlú rejté. ꞌLige alué Esusi ꞌpa rewagachi eꞌnegá iligá anile:
\p ―Mué Oꞌnó, waꞌlú cheliera ꞌya ne mué, mué ꞌwe aꞌlá semáriga gepúmpá ne raꞌichálila.
\v 42 Neka ꞌla machí mué nabí ꞌla akeo neꞌchí. Pe yecho aní ne napurigá ye ralámuli ꞌla machimela ye ꞌnátili, napurigá ꞌla bijchígimempá mué ꞌsíligo neꞌchí jula.
\p
\v 43 ꞌLige abé iꞌlibeko ye raꞌichasa, eꞌwele raꞌíchale:
\p ―¡Mué Lasro, yati maꞌchina!
\p
\v 44 ꞌLige ꞌma maꞌchínale alué napu mukúlige. ꞌLige bochígimi oꞌpóligime nile asíriga weꞌlí chinite. ꞌLige moꞌchí bilé banito oꞌpóligime nile. ꞌLige Esusi anele alué ralámuli: 
\p ―ꞌMa bujewa ye chiní ꞌlige banito abiena bujewa, ꞌlige aꞌrewa simichi.
\s Jena ruwimela bariseo Esusi meꞌlináligo
\p
\v 45 ꞌLige alieti etega weꞌká ralámuli jurío napu napuílige María bejtélachi ꞌla bijchígale Onorúgame Inolá ko alué Esusi.
\v 46 Nobi jaréchigo pe iligá bariseo ꞌyuga raꞌichamia simíbale ko. ꞌLige ruyele napu ꞌsile Esusi.
\v 47 ꞌLige jaré bariseo ꞌlige alué eꞌwélala balé júlale napurigá napabúniliga alué uché jaré eꞌwélala, ꞌlige anile aꞌboi raꞌíchaga:
\p ―¿Chonokiboa? Ye rioka asíriga iꞌkirú ꞌsiá simíguru tabilé siné etérume.
\v 48 Aꞌrésaká ye rió napurigá aminabi alieri ꞌsímala ꞌliko asíriga weꞌká ralámuli oyéramala ye rió, aꞌlige alué sontalo romano napu jena nulame ju ꞌma tabilé elámala napurigá nocha mochímala ramué jena waꞌlú reꞌobachi ꞌlige aminami bochígimi jena Israeli.
\p
\v 49 ꞌLige alué bilé Kaipasi anilime nile, alué napu waꞌlula balé nile biꞌneli neyúriga nulame ꞌya aꞌlige bamí, alueka anile:
\p ―ꞌÉmika tabilé machime ju.
\v 50 Abé ꞌla ju biꞌlepi rió mukusá, uché jaré tabilé suwisá ꞌla ju. ¿Tabilé machí ꞌemi ye ꞌnátili?
\p
\v 51 Alueka tabilé boꞌné ꞌnátalite anile ye raꞌíchali. Alué nile waꞌlula balé, alekeri Onorúgame ꞌyale ꞌnátili napurigá ꞌla gainámala ruiyá aꞌkinana mukumeo Esusi alué ralámuli jurío guꞌíriga.
\v 52 ꞌLige abiena alué Esusi mukugá waꞌlú nejkúramili ju uché jaré ralámuli ꞌyuga. Asíriga weꞌká ralámuli guꞌírimili ju Onorúgame ꞌkúchila napu ekí ejperégame ju jena wijchimoba. Nejkúramili ju napurigá ꞌla biꞌlepi ꞌnátame nímala Onorúgame naꞌtálilacho.
\v 53 ꞌLiko aꞌlige rawé alué jurío eꞌwélala ꞌwe aꞌlá ꞌnátale alarigá meꞌliati ko alué Esusi.
\p
\v 54 Alekeri alué Esusi ꞌma tabilé ꞌme eyénale alé weꞌká ralámuli jurío mochígichi. Uché bilena weꞌká riógichi simile alé aꞌbemi napu tabilé weꞌká mochile alué Esusi meꞌlinálime, alé peꞌkabi riógachika Epraíni anilichi nile alé aꞌbé waꞌlú gawí wakígachi napu tabilé ꞌme uꞌkume nile. Alé asale Esusi alué ralámuli oyérame ꞌyuga.
\p
\v 55 Pe uꞌkabi rawé rokáréle napurigá sebámala ralámuli jurío piéstala alué Páskua anilime piesta.\f + \fr 11:55 \ft Eꞌnesi glosario “Pascua”. \f* Asíriga weꞌká ralámuli simíbale alé ꞌpa Rusaleni anilichi baꞌwichí moꞌimea taꞌchó sébachi alué piesta, napurigá ꞌla gainawa bajkiá alé waꞌlú reꞌobachi.
\v 56 ꞌLige ralámulika ꞌwe ꞌyaga eꞌyénale Esusi. Napuꞌlige raꞌicha jale alé waꞌlú reꞌobachi raꞌpichí, regá rukigá járale aꞌbopi:
\p ―¿ꞌÉmika choniágó? ¿Pala nawamio mayelia ꞌémika Esusi napuꞌlige nerúgichi alué piesta?
\p
\v 57 Alué bariseo ꞌlige alué eꞌwélala balé galírale bajchamio olale Esusi, alekeri júlale jaré ralámuli rukéniliga ꞌla machisáká ꞌla rumémpá koche ajtigó Esusi, ꞌlige ruyésiga pe chaꞌpináliga.
\c 12
\s Jena ruwimela María roꞌéligo  ꞌwe semá júkame baꞌwí Esusi ronólachi
\p
\v 1 Ujsani rawé kachi bajchabé taꞌchó sébachi alué piesta, Esusi uchéchigo simile alé Betania napu bejtégame nile alué Lasro, alué napu Esusi ku ajánalige napuꞌlige mukúlige alué Lasro.
\v 2 ꞌLige goꞌame newale alé Lasro bejtélachi napurigá Esusi goꞌmela, ꞌlige uchéchigo jaré bayele. Alué Marta nejkúrale goꞌame ꞌyaa ralámuli.
\v 3 ꞌLige María baꞌwí aꞌpale nasípasi litro neraga ꞌwe semá júkame baꞌwí. Alué baꞌwí ꞌwe najteme nile. ꞌLige Esusi ronólachi roꞌele, ꞌlige boꞌné gupálate wakele. Bochígimi pachá galírale ꞌwe semá juka ilíbale.
\v 4 ꞌLige napuꞌlige alué goꞌame goꞌyá mochígichi ralámuli, alé asale alué Jurasi Iskariote anilime, Simoni inolá. Alué rioka bilé nile alué makué oká rió napu Esusi oyérame nile. ꞌLige alué Jurasi ꞌsímili nile alué Esusi nejía napurigá cha olawa alué Esusi saílate. Anile:
\p
\v 5 ―¿Chonigá tabilé ralinérupeché ye baꞌwí ꞌwe semá júkame napurigá alué enomí tabilé nígame ralámuli kógiwa? Asíriga najteme júkuru alué baꞌwí semá júkame, napu ekí meme ju bilé rió bilé bamí nóchiga.
\p
\v 6 Jurásika pecha ꞌla ralámuli tabilé nígame naꞌtemaka aníleko, alueka pe lanílekuru napugiti pe chigórigame níligame ꞌsika aniá, pe boꞌné chaꞌpináliga anile alué enomí. Alueka nile enomí ajchala repume napu ajchame nile alué makué oká rió Esusi oyérame, ꞌlige chigome nile alué Jurasi alué enomí.
\v 7 ꞌLiko Esúsika anele:
\p ―Aꞌréwagó. Ye mukika ꞌma bajchabé niraga roꞌéguru neꞌchí alué baꞌwí ꞌwe semá júkame napu roꞌémili ju neꞌchí napuꞌlige ne mukú.
\v 8 Alué ralámuli tabilé nígame senibí ꞌemi ꞌyuga mochímala, nobi neka tabiléchigo nabí ꞌyuga asiméligó ꞌemi.
\p
\v 9 Weꞌká jurío akele Esusi alemi ajtigáráo, ꞌlige simíbale eꞌnemia. ꞌLige abiena eꞌnema olale alué napu Lasro anilime nile, alué napu ku ajánilige Esusi.
\v 10 Alué eꞌwélala balé ꞌwe aꞌlá raꞌíchale aꞌbopi, abiena meꞌliméoríle Lasro.
\v 11 Weꞌká alué jurío asíriga ꞌla nirale etesa Esusi ꞌyochi alué Lasro, ꞌlige alué juríoka ꞌmáchigo ꞌla oyera mochíligame alué Esusi. Alekeri alué eꞌwélala balé ꞌma meꞌlinálile alué Lasro ꞌlige Esúsitiri.
\s Jena ruwimela weꞌká ralámuli simíbaligo Esusi eꞌnemia
\p
\v 12 ꞌLige melénala rawé Esusi ꞌmimi Rusaleni anilichi neraga enale. Weꞌká ralámuli mochile alé Rusaleni napugiti piesta nerúligime. Napuꞌlige akisá alué ralámuli enegáráo Esusi,
\v 13 rajkú sawala oꞌká simíbale najtepamia, ꞌlige aꞌwágame raꞌíchaga regá anile:
\p ―¡Hosana (salva)! ¡ꞌWe aꞌlá ju Onorúgame! ¡ꞌWe aꞌlá ju alué Onorúgamete julárigame! ¡ꞌWe aꞌlá júkuru alué Waꞌlula alué ralámuli Israeli ejperégame nuleme!
\p
\v 14 ꞌLige Esúsika bilé bulito majalégame asagá enale. Alarigá nile napurigá anílige Onorúgame raꞌichálila ꞌwe ꞌya. Regá anile:
\q
\v 15  Tase majawa ꞌemi ralámuli jena Rusaleni mochígame.
\q Aleka ená waꞌlula mué nuleme bulito ranala asagá.\f + \fr 12:15 \ft Eꞌnesi Zacarías 9:9. \f*
\p
\v 16 Alué Esusi oyérameka tabilé námale tachiri ruyame ko alué raꞌíchali Onorúgame raꞌichálila churigá ko Esusi, ꞌlige aꞌkinánaka ꞌla námale. Napuꞌlige Esusi uchéchigo siné naresa alawá napuꞌlige mukusá, ꞌliko alué oyérame ꞌla námale ye raꞌíchali ꞌla ruwíligo churigá ꞌsimio alué Esusi. ꞌLa nélále bijchiá aꞌchigóriga níligo napurigá anílige Onorúgame raꞌichálila ꞌwe ꞌya.
\p
\v 17 Weꞌká ralámuli sébale alé napu enale Esusi bulito asagá napugiti ralámuli etéligame napuꞌlige Esusi ku ajánilige Lasro. Alué napu etele simíbale raꞌichasia, ꞌlige weꞌká ralámuli akele.
\v 18 Alekeri weꞌká jsile alé Esusi eꞌnemia.
\v 19 ꞌLige alekeri alué bariseo anile aꞌboi raꞌíchiga pe Esusi ayóniga, regá anile:
\p ―¡Alué rioka ꞌma neyúraguru! ¡Suwábaga ralámuli ꞌma alué rió oyéraguru!
\s Jena ruwimela jaré ralámuli griego raꞌíchame Esusi ꞌyaga eꞌyéniligo
\p
\v 20 ꞌLige jaré ralámuli sébale alé Rusaleni piesta nerúgichi Onorúgame niramia. Griego raꞌíchame nile alué ralámuli.
\v 21 ꞌLige aꞌbé jábale Belipe anilime rió ilígichi. Alué Belípeka alé Betsáira anilichi bejtégame nile ejiro Galilea anilichi. Alueka Esusi oyérame nile. ꞌLige alué jaré rió regá anele:
\p ―Mué rió, ramueka Esusi si raꞌichamia jsirú.
\p
\v 22 ꞌLige simile Belipe ꞌlige Antresi ruyele, ꞌlige okaka simíbale Esusi ruyemia.
\v 23 ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Ne ju alué rió napu nawágame ju ꞌpa rewagáchika napurigá rió neraga. Ya ꞌma sébaguru raweli napurigá ralámuli neꞌchí etémala churigá ko ne. Asíriga ꞌla niraga etémala Onorúgame neꞌchí.
\v 24 Jena ruimé ne bilé raꞌíchali. ꞌWe aꞌlá bijchiá ju napu ruwí ye raꞌíchali. Bilé riꞌligó tabilé weꞌechi echiruga asisáká, pecha yaꞌwime júkó. ꞌLige tabilé nerúlamala napurigá ꞌwiwa. Napuꞌlige ꞌla weꞌete oꞌpóliga echiruga asisáká, ꞌliko ꞌwe aꞌlá yaꞌwimela. Neka napurigá riꞌligó rakala alarigá ju ne.
\v 25 Ralámuli jena wijchimoba mochígame napu ꞌwe nígame ju asíriga ganíliga ejperégame ju aminacho ꞌnata tabiri tábiri korua nobi aꞌkinana suwábaga tábiri tabilé niga mochíbamala. Alué ralámuli napu tabilé ꞌnátame ju tabiri tábiri niga asinálime, alueka abisibi ꞌwe aꞌlá ganíliga bejtégame ju jena wijchimoba ꞌlige abiena ꞌpa rewagachi.
\v 26 Bilé ꞌla nejkúrinilisa nóchame niraga ne ꞌyuga, alueka neꞌchí najátimili júkuru. Napu ne ajtí, alé simámili júkuru alué nóchamechigó. ꞌLige ne Oꞌnólaka asíriga ꞌla niraga etémala alué neꞌchí guꞌírime.
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo churigá mukimeo boꞌné
\p
\v 27 ꞌLige Esusi aminabi anile:
\p ―Jípeko asíriga weꞌká ꞌnata ne. Weꞌká ꞌnata ajtí ne alakimeo ne. ¿Chonimela ne? ¿Tánamala ne Oꞌnola Onorúgame napurigá tabilé che ikimela ne napuꞌlige resí ikimeli ju ne pe ꞌwe? Tabilé tánamala ne alieti. Neka jena wijchimoba nawákuru resí ikimea.
\p
\v 28 ꞌLiko Esusi anele Onorúgame:
\p ―Mué Oꞌnó, ralámuli etériwa chiena ꞌla semá ꞌsime ko mué.
\p ꞌLiko Onorúgame ꞌpa rewigáchika, regá anile:
\p ―Neka ꞌma eteri ralámuli aliena ꞌla semá ꞌsime ko ne, ꞌlige uchéchigo siné etérimio olá ne.
\p
\v 29 Ralámuli alé jágame akele alé alué raꞌíchali. Jaré bilé reꞌome anióríle ꞌpa rewagachi. ꞌLige jaré bilé santo ánjeli raꞌicha orile.
\p
\v 30 ꞌLiko anile alué Esusi:
\p ―Onorúgameka pecha neꞌchí guꞌíriga anile ko eꞌwele raꞌicha. Alueka eꞌwele raꞌíchalekuru napurigá ꞌemi akimela.
\v 31 ꞌMa peꞌwé nawámili ko Onorúgame gustisia olámia. ꞌMa peꞌwé nawámala Onorúgame alué waꞌlula Remónisi rekábamia, alué napu nulá ajtí jena wijchimoba.
\v 32 Reꞌpá bilé gulusichi ujchásiga ne, suwábaga ralámuli machimela chieri ko ne.
\p
\v 33 Alarigá anile Esusi napurigá machimémpá ralámuli alarigá mukumeo.
\v 34 ꞌLige ralámuli anile:
\p ―Alué Onorúgame raꞌichálila ꞌya nerúgame ꞌwe aꞌlá ruwime ju alué rió napu ramué buinámili ju alé resítiri bowechi, alué rió ꞌla nabí bejtélimili ju. ꞌLige ¿chonigá laní mué alué rewigáchika nawágame gulusichi chujkugá mukumeli ko? ¿Chieri júpaché ꞌlige alué rió ꞌpa rewigáchika nawágame?
\p
\v 35 ꞌLige Esúsika anile:
\p ―Alué ꞌwe aꞌlá nejkúramiliká napurigá ꞌwe aꞌlá naꞌtámala ꞌemi ꞌma pe uꞌkabi rawé asimeli ju jena napurigá raꞌósali. ꞌLa alué ꞌyuga naꞌtálime júkuru bijí jena ajtígachi alué, napurigá tabilé neyúramala alué chátiri ꞌnátili. Bilé rió chátiri ꞌnátiga oyame ka tabilé machime ju alemi enegó boꞌné. Alueka napurigá bilé rió rukó oyame neraga ju, nobi bilé rió ꞌla eꞌwame ka ne raꞌichálila, alueka ꞌla rawé neraga eyéname ju.
\v 36 Ne júkuru abé ꞌla ꞌnátili nejime. Bijí jena asagá, ꞌla bijchígilime júkuru ne raꞌichálila napurigá ꞌla Onorúgame ꞌkúchila niwa Onorúgame naꞌtálila ꞌnátame.
\p Napuꞌlige ꞌma guwárisa raꞌicha, ꞌma simile, ꞌma chíbale, ꞌlige tabilé ꞌwesi ralámuli etele.
\s Jena ruwimela jaré ralámuli jurío tabilé bijchíligó  Esusi ko Onorúgamete julárigame
\p
\v 37 Esúsika pe boꞌné ꞌnátaga eꞌkarúgame semati newale, nobi ralámulika tabilé bijchígili ko Onorúgamete julárigame níligo Esusi.
\v 38 Alarigá nímili nílekuru, asíriga ꞌya osirúgime nílekuru alué osilí napu osálige alué Isaíasi anilime rió napu ruwime nile napu anele Onorúgame. Regá anime nile:
\q Mué Waꞌlula, ralámulika tabilé bijchigi ramué raꞌichálila.
\q ¿Chieri ralámuli etiágó chiena aꞌwágame ka mué?
\m
\v 39 Alué Isaíasi abiena osale chonigá tabilé bijchígia alué ralámuli. Anile:
\q
\v 40  Onorúgame boꞌné alarigá rekile ꞌnátili
\q napurigá tabilé námamala, 
\q napurigá siego niraga mochímala, 
\q napurigá tabilé námamala alué ꞌwe aꞌlá semátiri ꞌnátili
\q napurigá tabilé Onorúgame oyérame nímala,
\q ꞌlige napurigá neka tabilé buinámala resítiri bowechi.
\m
\v 41 Alanile Isaíasika Onorúgame etériligime. ꞌLige etele Esusi taꞌchó nawachi, etele nawamia ꞌwe semáriga nochamia jena wijchimoba.
\p
\v 42 Weꞌká ralámuli jurío bijchígale Esusi raꞌichálila. Weꞌká alué jurío eꞌwélala ꞌla bijchígale, pe iligá tabilé che anile napugiti ꞌwéchigo majá mochíligame alué bariseo. ꞌNátale bariseo mabúnilia mayele alé uꞌtá reꞌobachi “sinagoga” anilichi mochígichi.
\v 43 Alué eꞌwélalaka najkile napurigá ꞌla niraga etémala ralámuli alué aꞌbopi, tabilé chélále rekó Onorúgame ta nirae.
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo alué napu ꞌwe aꞌlá nirame ju  Esusi abiena nirame ko Onorúgame
\p
\v 44 ꞌLiko aꞌwágame raꞌíchale Esusi:
\p ―Napuꞌlige bilé rió neꞌchí oyérame, tabilé neꞌchicho oyérame ju, abiena oyérame ju napu neꞌchí júlale ꞌpa rewagáchika.
\v 45 Napuꞌlige bilé rió neꞌchí etee abiena eté alué napu neꞌchí júlale ꞌpa rewigáchika.
\v 46 Neka pe napurigá raꞌósali ju. Neka jena wijchimoba nawákuru ralámuli guꞌírimia napurigá tabilé chonárale eꞌyénamala.
\v 47 Ne raꞌichálila gepume ka ꞌlige tabilé eꞌwásaká alué raꞌíchali, neka tabilé alué ju napu gustisia olámili ju alué ralámuli. Neka ralámuli buinamia nawákuru alé resítiri ꞌnátalichi.
\v 48 Bilé ralámuli tabilé oyérame neꞌchí ꞌlige aminami tabilé eꞌwasa napu ne nulá, Onorúgame gastigárimili ju alué ralámuli. Onorúgameka ruyémala tabilé bijchígiligo alué raꞌíchali napu ne ruyé.
\v 49 Neka pecha boꞌné ꞌnátaga raꞌíchakó. Alué ne Oꞌnola Onorúgame napu neꞌchí júlale, alué nuláturu tachiri rupoa ꞌlige churigá rupoa.
\v 50 Alué raꞌíchalika napu ne ruyéleru Onorúgamete napurigá raꞌichámala ne, alué raꞌíchalika ju napurigá ralámuli ꞌla nabí ejperélamala ꞌpa rewagachi. Alué napu ne ruwí pe aꞌchigóriga ju napurigá nulele Onorúgame neꞌchí napurigá raꞌichámala ne ralámuli ꞌyuga. ꞌLige bilé ralámuli tabilé bijchígisa ne raꞌichálila pe tabilé bijchígime kéré Onorúgame nila raꞌíchali.
\c 13
\s Jena ruwimela Esusi pagóligo  alué boꞌné gompaniérola ronola
\p
\v 1 ꞌMa amulí sébachi alué piesta Páskua anilime ꞌlige rapakónala nile, Esúsika ꞌwe aꞌlá machile ꞌma sebio raweli napurigá ꞌma simeo jena wijchimoba asagá ꞌma tabilé jena bejtélimio, ya ꞌma simeli nílekuru boꞌné Oꞌnola Onorúgame ꞌyuga. Esúsika asíriga nabí ꞌla galeme nile ralámuli jena wijchimoba mochígame, alué napu Onorúgame oyérame nile. Tabilé weꞌkáwale alué ralámuli, nabí ꞌla galegá etele.
\p
\v 2 Esusi ꞌlige alué Esusi oyérame goꞌyá mochile alí. Jurasi Iskariote anilime, Simoni inolá, abiena alé asálechigó. Riábloka ꞌma chátiri ꞌnátili ajchele alé Jurasi sulálachi, ꞌnátili ajchele napurigá Esusi nejímala.
\v 3 Esusi ꞌwe aꞌlá sébali machile Onorúgame nejíligo aꞌwalí napurigá Waꞌlula nímala Esusi. Abiena machílechigó boꞌné Esusi Onorúgame ꞌsíligo jula ꞌpákana rewagáchika, ꞌlige aꞌkinana rawé simeo ku ꞌpa napu Onorúgame ajtí.
\v 4 Alarigá ꞌnátaga alué Esusi oꞌweti ilísale goꞌyá ajtigé, ꞌlige oꞌpacha bujale weꞌlí amoba chujkúgame, ꞌlige bilé chinite bulale alé umichipo,
\v 5 ꞌlige baꞌwí roꞌale bilena sikolichi. ꞌLige alué makué oká Esusi oyérame ronola pagole alué baꞌwite. ꞌLige ꞌma wakele alué chinite napu umichipo bulálige boꞌné.
\p
\v 6 Napuꞌlige pagoma olálige alué Simoni Pegro ronola, ye rió Simoni Pégroka regá rukele:
\p ―Mué Waꞌlula, ¿neꞌchí ronola pagoma olá mué?
\p
\v 7 ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―Jípeko tabilé námaguru mué chonigá pagó ne ꞌemi ronola, nobi abé iꞌlibékoka ꞌláchigo námamalagó mué.
\p
\v 8 ꞌLige Pégroka anele:
\p ―Neꞌchika pecha siné pagómalagó mué, mueka pecha pioni ka.
\p ꞌLige Esúsika anele:
\p ―Ne tabilé pagósaká mué ronola, aꞌlígeko tabilé ne gompaniérola nímala mué.
\p
\v 9 ꞌLige anile alué Simoni Pegro:
\p ―ꞌLiko mué Waꞌlula, ꞌla ju, pagókigó ꞌliko neꞌchí ronola, sekala ꞌlige moꞌola abiénachigó.
\p
\v 10 ꞌLige Esúsika anile:
\p ―Alué ꞌma ꞌúbigame ka ꞌma biꞌígame júkuru, pecha uchéchigo siné pagókime júkó, pe ronólacho pagókime júkuru napugiti ronoka cha aꞌkué chóligame gayéname kame. ꞌEmi suwábaga asíriga ꞌla biꞌwígame júkuru, pe biꞌlepi tabilé.
\p
\v 11 Alué uꞌbárigame aniáká, pe anime ke anile Esusi ꞌma bujéligo alué waꞌlú resítiri gastigo. ꞌLige abiena ruwile bilé rió tabilé biꞌwígame karao, ꞌwe machile cha ꞌsimio alué rió. Pe Esusi resí olánilia ajtíligo alué rió.
\p
\v 12 ꞌLige Esusi napuꞌlige ꞌma pagosa ronola, ꞌliko ꞌma uché ku oꞌpachátale alué amoba chujkúgame oꞌpacha. ꞌLige uchéchigo siné asíbale alé mésachi, ꞌlige rukele:
\p ―¿ꞌLa námilia chonigá pagó ne ꞌemi ronola? Neka pagókuru mué ronola napurigá ꞌla námamala ꞌemi, churigá guꞌíritika ralámuli.
\v 13 ꞌÉmika benírame aneme júturu neꞌchí ꞌlige aminami waꞌlúlatiri, napugiti ꞌémika ꞌláchigo machigá aniame, neka aluéchigo kame napu ꞌemi aní.
\v 14 Neka benírame júkuru ꞌlige waꞌlúlatiri. Ne ꞌemi ronola pagosa, ꞌémichigó abiena pagómili júkuru ronola aꞌnagupi nakúriga.
\v 15 Neka pagókuru mué ronola napurigá ꞌemi alarigá nokimela, napurigá tabilé riólame niwa asíriga ꞌla suwábaga guꞌírilime júkuru. ꞌLa aꞌchigóriga nochálime júkuru napurigá nocha ne.
\v 16 Neka ꞌwe aꞌlá bijchiá ruwíguru. Bilé rió nóchame ka pecha abé najtékame júkó meꞌtigá bilé batroni. Napuꞌlige bilé rió julasa uchéchigo bilé rió tábiriti ꞌnúliga, alué napu aꞌpame ka pecha abé waꞌlula júkó meꞌtigá alué nulame.
\v 17 ꞌLa námasaká ꞌemi ye raꞌíchali ꞌlige aminami ꞌla sébali olásaká, alarigá nokisáká napurigá aní ye raꞌíchali ꞌliko ꞌwe raꞌsálagá mochímala ꞌemi.
\p
\v 18 ’Neka pecha suwábaga ꞌemi ꞌyágó ye rejcholi. Neka ꞌla machí alué napu ne chaꞌpíligo napurigá neꞌchí oyéramala. Aba alarigá ikimeli júkuru napurigá anílige Onorúgame raꞌichálila ꞌwe ꞌya. Regá anile: “Alué napu neꞌchí si ajtile goꞌyá, alueka ꞌma sairúgame gayénale jipe neꞌchí ꞌyuga.”\f + \fr 13:18 \ft Eꞌnesi Salmos 41:9. \f*
\v 19 Neka ye raꞌíchali ruwíguru taꞌchó sébachi raweli. Napuꞌlige sebasa ye raweli ꞌliko ꞌemi abéchigo ꞌla námamala ne ko alué napu senibí bejtégame ju.
\v 20 Neka ꞌla bijchiá aníguru. Napuꞌlige bilé rió oyérasa napu ne jula, pe aꞌchigóriga ju napurigá oyérilia neꞌchí, ꞌlige bilé rió neꞌchí oyérasaká, pe aꞌchigóriga ju napurigá Onorúgame oyérilia, alué napu neꞌchí júlale.
\s Jena ruwimela Esusi aníligo Jurasi Esusi saíla niraga gainámili ko
\p
\v 21 ꞌLige napuꞌlige ꞌma raꞌichasa ye raꞌíchali, asíriga seweka asíbale Esusi. ꞌLige ꞌla maꞌchígime anele:
\p ―Neka ꞌwe aꞌlá bijchiá ruwíguru, ꞌemi makué oká neꞌchí oyérame bilé júkuru neꞌchí saíla niraga gainámili.
\p
\v 22 ꞌLige alué Esusi oyérameka aꞌnagupi eꞌnénale aꞌbopi, tabilé machile alué olagá anió Esusi.
\v 23 Bilé alué makué oká rió Esusi oyérame napu Juani anilime nile napu Esusi ꞌwe galélige, alueka Esusi si goꞌyá asale.
\v 24 Simoni Pegro sekate raꞌíchale Juani ꞌlige anele:
\p ―Ruké chieri ka alué rió napu Esusi saíla gainamio.
\p
\v 25 ꞌLiko alué Juani abéchigo aꞌbé asíbale napu asálige alué Esusi, ꞌlige rukele:
\p ―Mué Waꞌlula, ¿chieri júkó?
\p
\v 26 ꞌLige Esúsika anile:
\p ―Peꞌtá baní saꞌnabáchamala ne, ꞌlige alué napu kógira ne, alué rió ju napu ne saíla gainámala.
\p ꞌLiko alarigá ꞌsile, baní saꞌnabáchale, ꞌlige alué Jurasi ꞌyale, alué Simoni Iskariote\f + \fr 13:26 \ft Iskariote aniáká pe Kiriote bejtégame aniame ju. \f* inolá.
\v 27 Abiéniko neraga Jurasi baní goꞌsá, Remónisi alawala yati neraga pachágana Jurásichi bajkile. ꞌLiko Esusi anele alué Jurasi:
\p ―Alué napu mué ꞌsímili ju, ꞌwe yati oláwagó.
\p
\v 28 Alué aminá jareka napu ekí goꞌyá mochílige tabilé ꞌwesi námale alanime ko alué raꞌíchali Esusi raꞌichálila.
\v 29 Alué Jurasi nile repume alué makué oká Esusi oyérame enomila. Alekeri jaré mayele júliga anió Esusi alué rió napurigá ralimela bilé tábiri alé piéstachi oꞌtowame, o napurigá goꞌame ꞌyawa ralámuli tabilé nígame.
\v 30 Napuꞌlige alué Jurasi goꞌsá alué baní, yati simile. ꞌMa rukó nile.
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo nejimio uché bilé nuebo nulalí
\p
\v 31 Abé weꞌliko napuꞌlige Jurasi ꞌma simisá, Esusi anile:
\p ―Ne júkuru alué rió napu nawágame ju ꞌpa rewagáchika napurigá rió neraga, jipe asíriga ꞌla etémala ꞌemi aliena ꞌla semá ꞌsime ko ne. Alué nóchali napu ne nocha, ralámulika etémala ꞌwe aꞌlá semáriga nochio Onorúgame.
\v 32 ꞌLige ralámuli ꞌwe aꞌlá nirásaká Onorúgame etega ꞌwe aꞌlá semáriga nóchachi ne, ꞌliko Onorúgame ꞌwe aꞌlá niraga etémala neꞌchí, ne napu nawágame ju ꞌpa rewagáchika napurigá rió neraga. ꞌLige Onorúgame ꞌwe yati gatémala ye ꞌnátili.
\v 33 Neka ꞌwe galé ꞌemi napurigá ne boꞌné ꞌkúchila neraga. ꞌMa pecha weꞌlisi asimeli júkó ne ꞌemi ꞌyuga. ꞌÉmika neꞌchí ꞌyaga eꞌyénimili júkuru, nobi tabiléchigo gainámalagó simiba alé napu simeli ju ne. Neka ꞌwe ꞌya anéturu ye raꞌíchali alué eꞌwélala jurío, jípeko ꞌemi ruyéguru ne.
\v 34 Neka nuebo nulalí nejíguru: ꞌWe aꞌlá niraga járilime júkuru ꞌemi aꞌbopi, ꞌlige ꞌwe aꞌlá niraga járilime júkuru uché jaré ralámuli. Neka asíriga ꞌla galegá eteme kéturu ꞌemi. Alarigá ꞌla galegá eteti kárékuru ꞌemi aꞌboi aꞌnagupi.
\v 35 ꞌEmi ꞌla galegá eꞌyénasaká aꞌbopi ꞌlige ꞌla niraga ꞌliko ralámuli jena wijchimoba mochígame ꞌla machimela ꞌemi ꞌla neꞌchí oyérame ko.
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo Pegro tabilé machióriméla Esusi
\p
\v 36 Napuꞌlige Esusi anílige tabilé gainamio simiba ralámuli napu simeli nílige boꞌné, ꞌlige Simoni Pegro Esusi rukele:
\p ―Mué Waꞌlula, ¿koche simé olá mué?
\p ꞌLige Esúsika nejele:
\p ―Napu simé olá ne, tabilé gainámala mué neꞌchí najatia. Pe abé iꞌlibeko najátamala mué neꞌchí.
\p
\v 37 ꞌLiko Pégroka anele:
\p ―¿Chonigá tabilé najátawa mué jipe? Tabilé chéré rekó meꞌliruge ne, neka abirigá ꞌwe aꞌlá listo ajtíkuru mué si simea.
\p
\v 38 ꞌLige Esusi nejele:
\p ―¿ꞌLa bijchiá listo ajtí mué napurigá meꞌliboa mué neꞌchí guꞌírame kóriká? Neka taꞌmé mayé nili. Neka ꞌla bijchiá aníguru. Beꞌlí beꞌá oꞌtolí taꞌchó sinachi, tabilé machióriméla mué neꞌchí baisá neraga.
\c 14
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo rewagachi gatemio ramué galila
\p
\v 1 ꞌLige Esusi anile:
\m ―Tase seweka mochiwa tase weꞌká ꞌnátiga. ꞌLa nerawa Onorúgame, ꞌlige ꞌla nerawa neꞌchí.
\v 2 Alé ꞌpa ne Oꞌnola galílachi asíriga weꞌkaná nerú napurigá ejperega mochímala ꞌemi. Ta bijchiá nísaká, pecha animé ko ne alé simeo ꞌwe aꞌlá gatemia napurigá ꞌemi ejperélamala.
\v 3 ꞌLige aꞌkinana ne simisá ꞌlige ꞌma gatesa, uchéchigo ku nawama olá ne ꞌemi oꞌtomea ꞌpa rewagachi napurigá ꞌemi alé bilena mochímempá napu ne asimé olá.
\v 4 ꞌÉmi ꞌla machíguru bowé napu sébame ju napu ne simé olá.
\p
\v 5 ꞌLige anele alué Romasi:
\p ―Mué Waꞌlula, tabilé machiaa ramué alé napu simé olá mué. ꞌLige ¿churigá machibówé alué ko bowé alé simime?
\p
\v 6 ꞌLige Esusi regá anele:
\p ―Ne júkuru alué bowé. Neka ꞌla bijchiga ruwíguru, ne júkuru uché rajpé nejime aꞌwalí napurigá ꞌla ajagá mochiwa. Tabilé ꞌwesi sebámala napu ajtí Oꞌnó Onorúgame boꞌné aꞌwalila gite, ne aꞌwalila gite ꞌla sebámala ꞌemi.
\v 7 ꞌEmi ꞌma asíriga ꞌla machí alué ko ne. Alekeri ꞌwe aꞌlá machimela ꞌemi ne Oꞌnola Onorúgame. ꞌMa machíguru ꞌemi Onorúgame, ꞌmáchigo weꞌsá eteme kame Onorúgame, neꞌchí etega.
\p
\v 8 ꞌLiko alué Belipe anele:
\p ―Mué Waꞌlula, ꞌla elawa napurigá ramué eꞌnewa alué Oꞌnó Onorúgame. Pe eꞌnésiga aꞌlá nímaleké.
\p
\v 9 ꞌLiko Esusi anile:
\p ―Mué Belipe, ꞌma asíriga weꞌká rawé ajtíkuru ne ꞌemi ꞌyuga, ¿bijí tabilé ꞌcho machí mué neꞌchí? Bilé rió neꞌchí eteme ka, alueka ne Oꞌnola Onorúgame abiena eteme júkuru. ꞌLiko ¿chonigá tánebeché mué neꞌchí napurigá elawa napurigá mué ꞌla etémala alué Oꞌnó Onorúgame?
\v 10 ¿Tabilé bijchigi mué ne Oꞌnó Onorúgamechi ajtigó ne ꞌlige Oꞌnó Onorúgameka neꞌchichi ajtigó? Alué Onorúgame ꞌlige ne si pe biꞌlepi ꞌnátame niru. Alué raꞌíchili napu ne ruwí, alueka pecha boꞌné ꞌnátiga ruwígó ne, alué Oꞌnó Onorúgame napu ne saꞌpálachi ajtí, alué ꞌsmíguru nocharia neꞌchí.
\v 11 ꞌWe aꞌlá bijchígiwa ne raꞌichálila, neka Onorúgamechi ajtíkuru ꞌlige Onorúgameka ne saꞌpálachi ajtíkuru. Tabilé bijchíginilisaká alué raꞌíchali napu ne ruwí, pe aꞌlá bijchígisa ꞌla ju alué nóchali napu ne nocha.
\v 12 Neka ꞌwe aꞌlá bijchiá aní, alué napu ekí ꞌla nirame ju neꞌchí, alueka ꞌla gainámala saꞌwá napurigá ne, ꞌlige aminami abé waꞌlú nóchali newámala. Neka alé napu waꞌlula Oꞌnó Onorúgame ajtí, alé simé oláguru. ꞌLiko alé asigá ꞌyámala ne aꞌwalí ꞌemi.
\v 13 ꞌLige ꞌemi neꞌchí tánasaká aꞌwalí biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátaga neꞌchí ꞌyuga, ꞌliko ꞌla ꞌyámala ne napu ta ꞌemi. Neka alaꞌsima oláguru napurigá ralámuli etémala chiena ꞌla ka Oꞌnó Onorúgame.
\v 14 ꞌEmi tásaká napuyépiri tábiri ꞌla niraga neꞌchí, ꞌliko ꞌwe ganíliga nejkúrimili júkuru ne.
\s Jena ruwimela Esusi aníligo Onorúgame Alawala nábolimio
\p
\v 15 ꞌLige Esusi aminabi anile:
\p ―ꞌEmi ꞌla nirásaká neꞌchí ꞌliko ꞌla ꞌwe aꞌlá eꞌwámala napu nulá ne.
\v 16 ꞌLa eꞌwásaká ꞌemi ꞌliko tánime ne Onorúgame napurigá Onorúgame julámempá uché bilé nejkúrame ꞌlige nabí ꞌemi ꞌyuga asimémpá.
\v 17 Ye nejkúrame ka pe Onorúgame Alawala ju, alueka asíriga ꞌla bijchígili benírame ju. Ralamuli tabilé neꞌchí oyérame ka, alueka tabilé narémala alué alawá, pecha námame kame ye ꞌnátili churigá ka Onorúgame Alawala, alekeri tabilé gainámala narea, nobi ꞌémika ꞌláchigo machígó. Ye alawaka ꞌemi ꞌyuga rejpímili ko ꞌlige aminami ꞌemi sapálachi rejpímili ko.
\v 18 Tabilé ꞌoni aꞌrémala ne ꞌemi napurigá baꞌligéchili. Abiena nawámala ne ꞌemi si asimea.
\v 19 Pe uꞌkabi rawé kachi ralámuli napu ekí tabilé neꞌchí oyérame ju, alueka tabilé uché etémala neꞌchí, ꞌémika ꞌla etémala neꞌchí. Neka uchéchigo ajánamili júkuru mukusá ꞌlige ꞌémichigó.
\v 20 Aꞌlige rawé napuꞌlige ne naresa alawá uchéchigo siné napurigá ku ajánamala ne, aꞌlige ꞌla machimela ꞌemi Onorúgame si ajtigó ne. Neka boꞌné alawala ꞌyámili júkuru ꞌemi napurigá ꞌemi neꞌchí ꞌyuga naꞌtámala.
\v 21 Alué napu ꞌla akeme ju ne nulalila ꞌlige ꞌla eꞌwame ju, alueka ꞌwe aꞌlá galeme júkuru neꞌchí. ꞌLiko ne Oꞌnola Onorúgame ꞌwe aꞌlá ganíliga asimela alué ralámuli ꞌyuga, ꞌlige néchigó ꞌwe ganíliga asimela alué ralámuli ꞌyuga. Ne boꞌné ꞌla machírimala churigá ko ne boꞌné.
\p
\v 22 ꞌLige Jurasi asale alé, alué napu tabilé Jurasi Iskariote nile, ꞌlige anile:
\p ―Mué Waꞌlula, ¿churigáriga júpaché? ¿Chonigá pe ramuecho benírama oláché mué chieri ko mué, ꞌlige chonigá tabilé benírama oláché mué uché jaré ralámuli chieri ko mué?
\p
\v 23 ꞌLige Esúsika nejele.
\p ―ꞌÉmika ꞌwe galéguru neꞌchí, ꞌlige uché jareka tabilé galé neꞌchí. Alué napu ekí ꞌwe galé neꞌchí, alueka ꞌla eꞌwame júkuru alué ꞌnátili ne nejílala. Ne Oꞌnola Onorúgame ꞌwe galémala alué ralámuli napu ekí neꞌchí ꞌwe galeme ju. Ne Oꞌnola ꞌlige ne si moꞌiboa alé riochi, ꞌlige abalé ejperélawa ramué. Alueka ramué alawala nígame nímili júkuru.
\v 24 Neꞌchí tabilé galeme ka, alueka tabilé eꞌwame ju ne raꞌichálila. Ne raꞌichálilaka pecha ne boꞌné naꞌtálilate maꞌchíname júkó, pe ne Oꞌnola Onorúgame naꞌtálila júkuru, napu neꞌchí júlale.
\p
\v 25 ’Neka suwábaga ye raꞌíchili ruwíguru jipe bijí ꞌemi ꞌyuga asagá jena.
\v 26 Napuꞌlige ne simisá napu Onorúgame ajtí, Onorúgame náomala boꞌné alawala ne gite. Alueka ꞌla bijchiá ruimeli júkuru napurigá ꞌla nélámala ꞌemi suwábaga napu ne ruwílige.
\p
\v 27 ’Neka aꞌwalí aꞌréguru napurigá tabilé weꞌká ꞌnátaga ejtebímala ꞌemi, tabilé seweka, napurigá ꞌwe aꞌlá sébali ralámuli nímala ꞌemi. Ye aꞌwalika pe ne boꞌné nila júkuru. Ralámuli jena wijchimoba mochígame ꞌwe benírame ju churigá ka alué aꞌwalí napurigá tabilé weꞌká ꞌnátaga mochiwa, tabiléchigo nígame júkó ne aꞌwalila. ꞌEmi níriga tabilé weꞌká ꞌnátaga mochílime júkuru, tase majaga.
\v 28 ꞌMa akele ꞌemi ralámuli ne ꞌma simeo, ꞌlige uchéchigo siné nawamio ne ꞌemi si asimea. ꞌEmi ꞌwe galésaká neꞌchí, ꞌliko ꞌwe raꞌsálámilikuru ne simichi Oꞌnó bejtélachi, alué kame abéchigo najtékame meꞌtigá neꞌchí.
\v 29 Neka bajchabé neraga ruwíguru taꞌchó sébachi alué rawé. Napuꞌlige sébachi alué rawé, ꞌémika ꞌma ꞌnátaga mochímala ne aníligo ye ruyá. ꞌLiko abéchigo ꞌla semátiri narémala ne nila ꞌnátili.
\p
\v 30 ’Tabilé weꞌká raꞌichámala ne ꞌemi ꞌyuga, yaꞌmá nawámili kame alué waꞌlula jena wijchimoba, alué Remónisi anilime. Alueka tabilé nígame ju aꞌwalí napurigá neꞌchí uméramala.
\v 31 Abirigáchigo aꞌrema olágó neka napurigá resí olámala neꞌchí alué Remónisi, napurigá ralámuli jena wijchimoba mochígame ꞌla machimémpá ne ꞌwe galeo Oꞌnó Onorúgame, napurigá ꞌla etémempá ne ꞌla eꞌwame ko napu ne Oꞌnola Onorúgame nulá.
\p ꞌLiko Esusi anele alué oyérame:
\p ―ꞌMa mochísiwa. ꞌMa simawa.
\c 15
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo napurigá bilé baniá ko boꞌné
\p
\v 1 ꞌLiko Esusi bilé tétilite raꞌíchali ruwile. Regá anile:
\m ―Neka pe napurigá bilé baniá ꞌwe raꞌígame rakeme, pe alarigá ju ne. Alué ne Oꞌnola Onorúgame ꞌsime ju baniá repua.
\v 2 Alueka ꞌma rejpúname júkuru napuyépiri atuala tabilé rakeme. ꞌLige alué wakígame aꞌtuwégame nísaká ꞌma rejpúname ju napurigá ꞌla rakémala alué baniá.\f + \fr 15:2 \ft Yeka aniame júkuru bilé rió tabilé eꞌwásaká Onorúgame nila raꞌíchali, ꞌliko Onorúgameka ꞌma seꞌwí pámili júkuru. \f*
\v 3 ꞌÉmika ꞌma biꞌwígame alawégame júkuru ꞌwe aꞌlá oyériligame ne nila raꞌichálila.
\v 4 ꞌLa biꞌlepi ꞌnátaga nokísiwa pe ne naꞌtálilacho ꞌlige ne biꞌlepi ꞌnátili naꞌtámala ꞌemi ꞌyuga. Bilé baniá atuala pecha rakémalawé ꞌma rijpunásiká alué aꞌtuwá. Abirigá chégame nímili júkuru abe alé baniachi. Yeka ruwime júkuru ꞌemi tabilé gainamio ꞌwe semátiri ꞌnátili ꞌnata tabilé neꞌchí ꞌyuga naꞌtásaká ꞌemi.
\p
\v 5 ’Neka napurigá bilé baniá alarigá ju, ꞌémika napurigá alué baniá atuala ju. Bilé rió neꞌchí ꞌyuga ꞌnátaga inásaká ꞌlige ne abiena ꞌwe ꞌyasa iwérali, alueka asíriga ꞌla semáriga bejtélamala. Tabilé nígame nísaká ne nila aꞌwalí, ꞌliko tabilé ꞌla semáriga bejtélamala.
\v 6 Bilé rió tabilé neꞌchí ꞌyuga ꞌnátaga rejpísaká, alueka pe napurigá bilé chalawá pátigime niraga rejpímala. ꞌMa wakisáká chalawá ꞌlige alueka pe eꞌkósilime júkuru.
\p
\v 7 ’ꞌEmi ꞌla neꞌchí ꞌyuga naꞌtásaká ꞌlige aminami ꞌla eꞌwásaká, ꞌliko ꞌwe támili júkuru eꞌkarúginti, ꞌliko asíriga ꞌla nejímala ne.
\v 8 Napuꞌlige ꞌemi ꞌwe aꞌlá sébali olasa, ꞌliko ꞌwe aꞌlá machimela ralámuli ꞌemi neꞌchí oyérame ko. ꞌLige aminami ralámuli asíriga ꞌla nerámala Onorúgame.
\v 9 Ne Oꞌnola Onorúgameka asíriga galéguru neꞌchí, alekeri néchigó ꞌwe galéguru ꞌemi. ꞌWe aꞌlá naꞌtawa neꞌchí ꞌyuga napurigá ꞌla ganíliga eꞌyénawa ꞌemi aꞌbopi.
\v 10 ꞌLa eꞌwásaká ꞌemi alué napu ne nulá, ꞌwe aꞌlá ganíliga asimela ne ꞌemi ꞌyuga. Alarigá júkuru ne ne Oꞌnola ꞌyuga. Neka ꞌla eꞌwíguru Onorúgame napu neꞌchí nuleme ju, alekeri alueka ꞌwe galé neꞌchí.
\p
\v 11 ’Neka alarigá ruyéguru ꞌemi napurigá ꞌwe ganíliga mochímala napurigá ne. Alarigaka ꞌla raꞌsálagá mochiwa.
\v 12 Ne nulalílaka ye júkuru: ꞌWe aꞌlá ganíliga járowa ꞌemi aꞌbopi ꞌlige aminami uché jaré ꞌyuga, aꞌchigóriga napurigá galeme ju ne ꞌemi.
\v 13 Bilé rió mukusáká boꞌné amígola guꞌíriga, tabilé nerú bilé ꞌnátili abé semátiri meꞌtigá alieri ꞌnátili. ꞌLiko alarigá ꞌla machiboa ye rió ꞌwe galéligo alué boꞌné amígola.
\v 14 ꞌÉmika neꞌchí amígola júkuru ꞌla eꞌwásaká napu ne nulá.
\v 15 Neka ꞌma tabilé “pioni” anémili júkuru ꞌemi. Bilé piónika pecha machime júkó alué batroni naꞌtálila. Neka “amigo” aneme ju ꞌemi. Suwábaga napu ekí beniri Oꞌnó Onorúgame neꞌchí, neka ꞌemi beníruguru suwábagachigó.
\v 16 ꞌÉmika pecha owile neꞌchí. Neka ꞌla owíkuru ꞌemi napurigá si simámala ꞌemi napurigá semátiri raꞌíchali benírimia alué ralámuli, ꞌlige aminabi nokísimala benírisia, ꞌlige uché jaré abiénachigó alarigá nokísimala, ꞌlige tabilé ku guwana rujsuka nokísimala. ꞌLiko Oꞌnó Onorúgame ꞌla suwábaga nejímala napu ekí tánili ꞌla ne naꞌtálila ꞌnátame niri ka.
\v 17 Ye nulalí júkuru napu ne nejí: ꞌWe ꞌla ganíliga járowa aꞌbopi.
\s Jena ruwimela alué cha nokame ralámuli  tabilé ganíliga mochíligo Esusi oyérame ꞌyuga
\p
\v 18 ’Ralámuli tabilé oyérame Onorúgame tabilé siné ganíliga eteme ju ꞌemi. Nibilé néchigó ganíliga etélime kéturu ꞌyako, ne taꞌchó ꞌyuga eyénachi ꞌemi.
\v 19 ꞌEmi alué ralámuli gompaniérola nísaká, ꞌliko ꞌwe galémilikuru ꞌemi napurigá galeme ju aꞌboi gompaniérola, nobi tabiléchigo alarigá júkó. ꞌÉmika ꞌyako alué cha nokame ralámuli gompaniérola nílekuru, ꞌlige ne bayéturu ꞌemi. Jípeko ꞌma pecha alué gompaniérola júkó ꞌemi. Alekeri tabilé ganíliga mochí alué cha nokame ralámuli ꞌemi ꞌyuga.
\v 20 ꞌLa néláwa napurigá anílige ne: “Bilé nóchame ka pecha abé najtékame júkó meꞌtigá bilé batroni.” Neꞌchí cha anesa, ꞌemi abiénachigó resí anéwali júkuru. Alué ralámuli napu ekí ꞌla eꞌwale ne nila rejcholi, abiénachigó eꞌwámala alué rejcholi napu ꞌemi nila ju.
\v 21 Alué cha nokame ralámuli ꞌwe cha olámala ꞌemi neꞌchí oyérame kórigá. Alueka tabilé machime ju alué napu neꞌchí júlale, alekeri ꞌwe resí oláwili ju ꞌemi.
\p
\v 22 ’Neka jena nawáturu ꞌlige ralámuli ꞌyuga raꞌíchaturu ne. Alekeri napuꞌlige ꞌwe resí nokigá járisa, asíriga waꞌlú chojkila ju. ꞌLa machime ju napuꞌlige chátiri nóchiligo.
\v 23 Ralámuli tabilé galeme ka neꞌchí tabilé galeme júchigó ne Oꞌnola.
\v 24 Neka asíriga ꞌla semátiri ꞌnátaga newáturu napu taꞌwesi rió gayéname ju newá. ꞌLige alué ralámuli etiáturu alué napu ne boꞌné ꞌnátaga newá, ꞌlige rekó etee alué semati eꞌkarúgame newárigime, tabilé ganíliga etele neꞌchí, ꞌlige alué ne Oꞌnola ꞌyúgachigó.
\v 25 ꞌWe ꞌya osirúgime osilí regá aní: “Neka peka chátiri nóchige abirigáchigo nabí tabilé ganíliga etuí ne.” ꞌLiko alué cha nokame ralámuli jipe ejperégame ꞌma sébali oláguru napurigá anile ꞌya nerúgame raꞌíchali. Alarigá nímili nílekuru, tabilé galéwili nile ne.
\p
\v 26 ’Bilé rawé sebámala Onorúgame Alawala napu ꞌwe naꞌtemame ju. Ye alawaka asíriga ꞌla bijchiga raꞌíchame nímala, ꞌlige asíriga ꞌla ruwimela alieti eteme ka larigá nóchame ko ne.
\v 27 ꞌÉmichigó abiena ruyémili ju uché jaré ralámuli alieti etéligo ꞌemi neꞌchí ꞌyuga eꞌyéniga ꞌya kulí siné.
\c 16
\p
\v 1 ’Neka ye raꞌíchali ruwíguru napurigá ꞌemi tabilé aꞌrémala ne nila rejcholi.
\v 2 ꞌLige ꞌemi ꞌma mabuwa alé uꞌtá reꞌobachi “sinagoga” anilime mochígichi alué cha nokame ralámulite. ꞌMa peꞌwé alué ralámuli ꞌma ꞌemi meꞌlinálimala Onorúgame guꞌírame kóriká.
\v 3 Alanokimela alué ralámuli napugiti pecha siné oyérame ka Oꞌnó Onorúgame nibilé neꞌchítiri.
\v 4 Neka yeti ruwíguru napurigá ꞌemi napuꞌlige ye raweli sébachi ꞌla nelámempá ne aníligo yeti ikimeo jena wijchimoba. Neka sinékó tabilé che anéturu ꞌemi ye raꞌíchali bijí ꞌemi ꞌyuga ajtigá.
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo chuꞌsime ko Onorúgame Alawala
\p
\v 5 ’Jípeko ꞌma simé ne alué napu neꞌchí júlale jékana alué ꞌyuga asimea. ꞌLige ꞌémika tabilé ruké neꞌchí: “¿Koche simé olá mué?”
\v 6 Iligá ꞌémika ꞌwe sewelákuru alanichi ne.
\v 7 Neka ꞌwe aꞌlá bijchiá aní. Napuꞌlige ne simisá, julámala ne alué Onorúgame Alawala. Alekeri ꞌemi níriká abé ꞌla júkuru napurigá ne simela. Ne tabilé simisáká ꞌliko pecha nawámalagó alué napu ꞌwe naꞌtemame ju ralámuli, alué napu Onorúgame Alawala ju. Ne simisáká ꞌliko ꞌla julámala ne alué naꞌtemame jeka napurigá ꞌemi guꞌira asimémpá.
\v 8 Napuꞌlige alué ralámuli naꞌtemame nawasa, yati machírimala ralámuli jena wijchimoba ejperégame napurigá námamala ꞌwe chátiri ꞌnátali ꞌnátaga eꞌyenio, ꞌlige ꞌwe aꞌlá ruwimela nerugo bilé ꞌnátili ꞌwe semátiri ꞌlige ꞌwe animela napurigá oyériwa alué ꞌnátili, ꞌlige abiena ruwimela Onorúgame gustisia olamio ralámuli.
\v 9 ꞌWe aꞌlá maꞌchígame nérélamala ꞌwe chátiri ꞌnátali ꞌnátaga eꞌyéname ko alué ralámuli napugiti tabilé ꞌla oyꞌérime nímime neꞌchí.
\v 10 ꞌLige ꞌwe aꞌlá maꞌchígame nérélamala alué aꞌlala ꞌnátali, napugiti Onorúgame ꞌyuga simiá kibámimpá ne napu ꞌemi tabilé ꞌwesi etémala neꞌchí.
\v 11 ꞌLige ꞌwe aꞌlá maꞌchígame nérélamala Onorúgame ꞌwe aꞌlá sébali olame ko gustisia, napugiti Onorúgameka ꞌma umériga asimémpá alué napu ju jena wijchimoba nulame napu júpá Remónisi, neyúriga asimela Onorúgame.
\p
\v 12 ’Asíriga weꞌká raꞌíchali ruimeli júkuru ne, iligá ꞌemi ꞌlina tabilé anachámala jipe.
\v 13 Napuꞌlige sebasa alué Alawá ꞌwe aꞌlá bijchiá benírame ꞌla ruwimela suwábaga ꞌla bijchiá. Pecha boꞌné ꞌnátaga benírimiligó. Alueka benírimili júkuru pe napurigá nulé Onorúgame. ꞌLige abiena ruwimela alakimeo abé iꞌlibeko jena wijchimoba.
\v 14 Ye alawaka ralámuli benírimili júkuru. Ye alawaka asíriga ꞌla akeme ju ne raꞌichálila napurigá aní ne, ꞌlige ku ꞌemi ruyeme ju. ꞌLige ralámuli asíriga ꞌla niraga etémala neꞌchí.
\v 15 Suwábaga napu ekí nígame ju ne Oꞌnola, néchigó abiena si nila ju. Alekeri aníguru ne ye alawaka ꞌla gepume ju neꞌchí ꞌlige ꞌemi ruyémala.
\s Jena ruwimela Esusi ruwíligo alué boꞌné gompaniérola  seweka mochíligo ꞌlige ku ꞌwe raꞌsáligá mochíbaligo
\p
\v 16 ’ꞌMa peꞌwé ꞌémika pecha etémalagó neꞌchí, nobi pe abé iꞌlibeko ꞌla etémala ꞌemi neꞌchí.
\p
\v 17 ꞌLiko anile jaré alué oyérame aꞌbopi raꞌíchaga:
\p ―¿Tachiri ju alué napu ruyá aní? Regá aniáníguru: “Pe uꞌkabi rawé kachi pecha etémalawé ꞌemi neꞌchí.” ꞌLige aniáníguru: “Pe abé iꞌlibeko ꞌla etémala ꞌemi neꞌchí.” ꞌLige aminami aniáníguru: “Neka Oꞌnó bejtélachi simeo oláguru, alekeri tabilé etémala ꞌemi neꞌchí.”
\p
\v 18 ꞌLige alué oyérame uché rajpé rukele:
\p ―¿Tachiri ruyame ju napuꞌlige alarigá raꞌicha “pe uꞌkabi rawé” kachi aniá? Tabilé námalia ramué alieti raꞌíchiga anió.
\p
\v 19 ꞌLige Esusi machile eꞌkarúgame rukénilia jago, ꞌlige Esusi anele:
\p ―Neka aniéturu pe uꞌkabi rawé kachi ꞌemi ꞌma tabilé etemio neꞌchí. ꞌLige aníturu ne peꞌkabi rawé kachi ꞌma ku etemio ꞌemi neꞌchí. ¿Alué ju napu ꞌemi aꞌbopi rukea mochí?
\v 20 Neka ꞌla bijchiá aníguru. ꞌÉmika nalámala ꞌlige aminami asíriga seweka mochímala, nobi alué ralámuli napu tabilé oyérame ju neꞌchí, alueka asíriga ganíliga mochímala. Nujubaka ku ꞌwe aꞌlá raꞌsálagá mochímala ꞌemi.
\v 21 Napuꞌlige bilé mukí ranélimili nisa, asíriga seweka ajtime ju, ꞌláchigo machime kame oꞌkomio. Napuꞌlige ꞌma ranega asagaka ꞌliko ꞌma weꞌkáwame ju alué oꞌkólime. ꞌMa asíriga ꞌla raꞌsálagá ajtime ju napugiti ꞌma ochériligame alué uꞌtátiri.
\v 22 Alarigá júkuru ꞌemi ꞌyuga. Jípeko ꞌwe seweka mochíkuru ꞌemi, nobi peꞌwé ku ꞌla asíriga raꞌsálagá mochímala ꞌemi ꞌlige aminami tabilé ꞌwesi gainámala ꞌemi sewelégame newá uchéchigo siné.
\p
\v 23 ’Napuꞌlige seba raweli ꞌliko ꞌma pecha rukémala ꞌemi neꞌchí, Onorúgame Alawálaka ꞌmáchigo ꞌla beniria asimémpá. ꞌLige alué Oꞌnó Onorúgame nejímala napuꞌlige ꞌemi tánisa bilé tábiri napu nígame ju alué boꞌné, ꞌemi ꞌla biꞌlepi ꞌnátiga mochísaká pe neꞌchicho ꞌnátiga, ꞌlige ꞌemi ꞌla eꞌwásaká napu ne nulá.
\v 24 ꞌÉmika taꞌchó tániguru Onorúgame, pecha ꞌcho ꞌla biꞌlepi ꞌnátame kame ꞌemi. Jípeko ꞌla júkuru tánilia, yati nejímala ꞌlige ꞌémika yati narémalachigó, ꞌlige asíriga waꞌlú ganílili narémala ꞌemi.
\s Jena ruwimela Esusi ꞌma umériligo  alué cha nokame ralámuli ꞌlige jipe neyúriga ajtigó
\p
\v 25 ’Neka tétilite ruwíguru napuꞌlige bijí jena wijchimoba asagá napurigá naꞌtámala ꞌemi churigá ko ne naꞌtálila, nobi pe ꞌwe ꞌma tabilé alarigá raꞌichama olago ne, pe iligá ꞌwe aꞌlá biꞌwígame raꞌichama olá ne napurigá ꞌla námamala ꞌemi churigá ko ne Oꞌnola Onorúgame.
\v 26 ꞌÉmika ꞌla tánimili júkuru Onorúgame, neꞌchí ꞌyuga ꞌnátaga. Neka tabilé tánamala Onorúgame napurigá ꞌemi guꞌírimala,
\v 27 Onorúgame ꞌwe galeme ju ꞌemi. Onorúgame ꞌemi galéguru napugiti ꞌémika neꞌchí galeme kame, ꞌlige ꞌémika ꞌwe aꞌlá bijchígile ne raꞌichálila. ꞌÉmika ꞌla machíguru Onorúgame bejtélachika nawágame ko ne.
\v 28 Neka Onorúgame bejtélachika nawáturu, ꞌlige jeka wijchimoba nawáturu ne. ꞌLige jípeko ꞌma simé olá ne, ꞌma ku Oꞌnó Onorúgame bejtélachi.
\p
\v 29 ꞌLige alué oyérameka anile:
\p ―Jípeko ꞌla námatame raꞌicha mué, ꞌwe aꞌlá námilia ramué alué raꞌíchali.
\v 30 ꞌWe aꞌlá machirú mueka suwábaga ꞌla namio, mueka ꞌwe aꞌlá machí alieti ꞌnata mochigo ralámuli, asíriga ꞌla nejiámala napu chibiyeti rukinali taꞌchó rukilichi. Alekeri ꞌla machiaa Onorúgame bejtélachika nawágame ko mué.
\p
\v 31 ꞌLígeko Esusi rukele:
\p ―¿ꞌLa bijchiá bijchigi ꞌemi?
\v 32 ꞌMa peꞌwé ꞌemi ꞌma pecha napuíka mochímala. Asíriga raꞌlaga mochímala ꞌemi. ꞌMa biꞌneli aꞌrémala ꞌemi neꞌchí, nobi alué ne Oꞌnola Onorúgame síchigo ajtíkó ne ꞌyuga. Alekeri tabilé biꞌneli ajtí ne.
\v 33 Neka ye raꞌíchali ruwíguru napurigá ꞌemi ꞌla sébali ralámuli nímala tabilé weꞌká ꞌnátame, ꞌlige aminami napurigá ꞌla biꞌlepi ꞌnátame nímala ꞌemi. ꞌÉmika asíriga resí nílimala jena wijchimoba, nobi tabiléchigo seweka mochíwagó, ꞌwe iwériga mochiwa tabilé seweka, napugiti neka ꞌmáchigo umérigame alué chátiri ꞌnátili.
\c 17
\s Jena ruwimela Esusi Onorúgame tániligo  napurigá aꞌlá repúmala boꞌné oyérame
\p
\v 1 ꞌMa ruwisá Esusi ye raꞌíchali, pa oꞌwétiri eꞌnele ꞌlige Onorúgame ꞌyuga raꞌíchale, regá anile:
\p ―Mué Oꞌnó, ꞌma seba raweli, mué Inolá ju ne, guꞌiri neꞌchí napurigá suwábaga ralámuli ꞌla námaka etémala chiena semá ꞌsime ko ne. Ne napu mué Inolá ju, ꞌla suwábaga ralámuli guꞌírimala beniria chiena semá ꞌsime ko mué Onorúgame.
\v 2 Mué neꞌchí aꞌwalí ꞌya napurigá ne nulémala suwábaga ralámuli napu mué wanápale, ꞌlige napurigá ꞌla rewagachi ejperélamala senibí niraga mué ꞌyuga.
\v 3 ꞌLa mué Onorúgame oyérasaká ye ralámuli ꞌlige neꞌchí oyérasaká, ꞌliko ꞌla rewagachi simámala alué ralámuli. Mué júkuru ꞌla bijchiá biꞌneli Waꞌlula Onorúgame, ꞌlige mueka neꞌchí júlakuru jena wijchimoba.
\p
\v 4 ’Ne beniri alué ralámuli chiena aꞌlá ko mué, ꞌma suwaba ne alué nóchali napu mué nulá.
\v 5 Mué Oꞌnó, jípeko mué ꞌyuga asinali ne uchéchigo siné. Neꞌchí ꞌyawa alué aꞌwalí uchéchigo siné napurigá nile ꞌyabé taꞌchó nerúgichi ye gawí, napuꞌlige mué ꞌyuga ajtigé ne.
\p
\v 6 ’Alué ralámuli napu mué wanápale ꞌya napurigá neꞌchí oyérame nímala ꞌlige ne ꞌla ruyéturu chieri ka mué. Mué ju alué Waꞌlula alué ralámuli nuleme ꞌlige repume ꞌlige mué ꞌya neꞌchí aꞌwalí napurigá ne ꞌsímala nulea alué ralámuli. Suwábaga alué ralámuli ꞌla eꞌwá napu nulá mué raꞌichálila.
\v 7 Ne ruyé alué ralámuli, suwábaga napu ne nígame ju, alueka mué Onorúgame nejíturu.
\v 8 Ne ruyé alué raꞌíchali napu mué ꞌya neꞌchí, alué ralámuli ꞌla bijchigi ye raꞌíchali. ꞌLa machí alué ralámuli napu mué ajtí, aleka nawáligo ne. ꞌLige ꞌla bijchígile mué ꞌsíligo neꞌchí jula jena wijchimoba.
\p
\v 9 ’Ne taní napurigá ꞌla guꞌírimala mué alué neꞌchí oyérame. Tabilé taní ne napurigá suwábaga ralámuli guꞌírowa, pe alué ralámulicho napu mué ꞌya neꞌchí napurigá nulémala ne. Alué ralámuli mué nila ju.
\v 10 Suwábaga alué ralámuli napu ne nulé mué nila ju, ꞌlige suwábaga alué ralámuli napu mué nila ju abiena ne nila ju, ꞌlige etega uché jaré ralámuli chiena ꞌla sébali olame ko alué neꞌchí oyérame, ꞌlige ꞌwe aꞌlá nirá neꞌchí. Napuꞌlige uché jaré ralámuli machisá churigá ko ye ralámuli mué raꞌichálila oyérame, aꞌlige ꞌla machimela rewagáchika nawagó ne napu mué ajtí.
\p
\v 11 ’Ne peꞌwé simé olá napu mué ajtí, tabilé jena wijchimoba asimé olá ne. Suwábaga napu neꞌchí oyérame ju, alueka jena wijchimoba mochímala. ꞌLa repúpuaka mué alawálate alué ralámuli napu mué wanápale. Mué Oꞌnó, mué ju biꞌlepi Onorúgame, ꞌlige mué alawala ju napu ralámuli guꞌírame ju napurigá ꞌla biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátame nímala napurigá mué ꞌlige ne si ꞌla biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátame niru.
\v 12 Napuꞌlige ne bijí alué ralámuli ꞌyuga eyena, neka mué alawálate repume kéturu alué ralámuli. Ne repume kéturu ꞌlige tabilé ꞌcho weꞌká, abiena weꞌká bilé, Jurasi anilime ju alué rió. Alarigá anile Onorúgame raꞌichálila ꞌya nerúgame, ꞌlige ꞌla sébali ikimeli ju napurigá anílige alué raꞌíchali.
\p
\v 13 ’Pe ꞌwe simé olá ne napu mué ajtí. Ne ruyé ralámuli alué raꞌíchali bijí jena wijchimoba asagá, napurigá ꞌla ganíliga mochímala napurigá ne.
\v 14 Ne ꞌla beniri alué ralámuli ramué oyérame alué raꞌíchali napu beniri mué neꞌchí. Suwábaga ralámuli napu tabilé oyérame ju neꞌchí senibí tabilé ganíliga mochime ju napugiti tabilé aꞌchigóriga ꞌnátame kame. Neka tabilé ꞌnata napurigá ꞌnátame ju alué ralámuli tabilé oyérame neꞌchí.
\v 15 Tabilé taní ne napurigá ꞌma buinawa jena gawichí alué ralámuli neꞌchí oyérame, pe ꞌwe repúkiame najkí ne napurigá ꞌla tabilé chaꞌpimela alué chátiri ꞌnátili.
\v 16 Neka tabilé oyérame ju alué chátiri ꞌnátili napu nerú jena gawichí, alué ralámuli napu ne si eꞌyéname ju, alueka tabilé oyérame ju alué chátiri ꞌnátili.
\v 17 ꞌWe aꞌlá niraga etewa alué napu mué oyérame ju, nóchali ꞌyawa napurigá mué najkí. ꞌLa ꞌnátili ꞌyawa napurigá ꞌla rejchirúgame nímala beníriga mué raꞌichálila. Mué raꞌichálila ꞌla bijchiá ju.
\v 18 Ne nulé alué ralámuli napurigá guꞌírimala uché jaré ralámuli napurigá mué nulé neꞌchí suwábaga ralámuli guꞌíriniliga.
\v 19 Jena ajtí ne ꞌla listo mukumea napurigá alué ralámuli neꞌchí oyérame ꞌla biꞌwígame alawégame nímala napurigá waná mochímala, tase napurigá alué ralámuli chátiri alawégame.
\p
\v 20 ’Neka abiena ta ajtí napurigá guꞌírowa alué ralámuli napu nujubá oyéramili ju neꞌchí napuꞌlige akisá alué raꞌíchali napu ruimeli ju alué neꞌchí oyérame ralámuli jipe mochígame.
\v 21 Mué Oꞌnó, taní ne napurigá guꞌírimala mué napurigá ꞌla biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátame nímala suwábaga alué neꞌchí oyérame. Najkí ne napurigá ꞌla biꞌlepi ꞌnátili naꞌtámala pe ramuecho ꞌyuga, napurigá ne ꞌla pe biꞌlepi ꞌnátili ꞌnata pe muecho ꞌyuga. Biꞌlepi naꞌtálime najkí ne napurigá bijchígimala uché jaré ralámuli mué ꞌsíligo neꞌchí jula.
\v 22 Neka ꞌwe aꞌlá nirá alué ralámuli napurigá mué ꞌwe aꞌlá nirá neꞌchí napurigá ꞌla biꞌlepi ꞌnátame nímala napurigá ramué biꞌlepi ꞌnátame niru.
\v 23 Mué ꞌsmi alawá ꞌya neꞌchí ꞌlige néchigó alawá ꞌya alué ralámuli napurigá ꞌla sébali biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátame nímala, napurigá uché jaré ralámuli ꞌla machimela mué ꞌsíligo neꞌchí ajchá jena napu ajtí ne jipe, ꞌlige napurigá ꞌla machimela mué ꞌwe galeo ne alué ralámuli napurigá galé mué neꞌchí.
\p
\v 24 ’Mué Oꞌnó, mué ꞌsile neꞌchí ꞌya suwábaga ye ralámuli napu ꞌla oyérame ju neꞌchí, ꞌlige najkí ne napurigá suwábaga alué ralámuli ne ꞌyuga mochímala senibí, ꞌlige napurigá ꞌla machimela chieri ko ne, napurigá ꞌla machimela ꞌwe aꞌlá ganíliga etéligo mué ꞌlige iwérali ꞌyáligo mué neꞌchí. Mué ꞌwe aꞌlá galegá etele neꞌchí napuꞌlige tabilé ꞌcho nerúgichi ye gawí.
\v 25 Mué Oꞌnó, mué ju napu ꞌla sébali olame ju. Tabilé ꞌme suwábaga ralámuli machí chieri ko mué, neka ꞌláchigo machígó chieri ko mué, ꞌlige alué ralámuli napu ꞌla oyérame ju neꞌchí ꞌla bijchiga nirá mué ꞌsíligo neꞌchí jula.
\v 26 Ne ꞌma ꞌla sébali ruyé chieri ko mué, ꞌlige aminabi ruyémala ne napurigá ꞌla galegá etémala mué alué ralámuli aꞌchigóriga napurigá galé mué neꞌchí, ꞌlige napurigá ꞌla ne alawala alawega mochímala.
\c 18
\s Jena ruwimela ꞌma chaꞌpílirigo Esusi
\p
\v 1 ꞌMa raꞌichasa Esusi ye raꞌíchali, simírole alé gomichi napu Segroni anilime gomí nile, suwábaga alué makué bilé rió napu Esusi ꞌyuga járome nile. Alé bilena napu weꞌká jale rojá olibo anilime, alé simile boꞌné ꞌyuga járome ꞌyuga.
\v 2 Jurasi, napu Esusi saíla gayénale, alué rióchigó abiena machime nile alé, Esusi ꞌma weꞌsá napubúlige alué ralámuli alé.
\v 3 ꞌLige alué rió Jurásika simile najátasia Esusi weꞌká sontalo ꞌyuga, alué gobierno romano sontálola, ꞌlige jaré sontalo ꞌyúgachigó, alué waꞌlú reꞌobachi tebume. Júlale alué eꞌwélala balé ꞌlige alué bariseo. Eꞌwele siparínaga ꞌyénele alué sontalo. Lámpara aseite roꞌérigame oꞌká eꞌyénele ꞌlige chojpé rajigáchigó.
\v 4 Esúsika ꞌma machigá asale suwábaga alakimeo, alekeri etesa, peꞌtá simile najtepamia, ꞌlige rukele:
\p ―¿Chieri ꞌyamía ꞌemi?
\p
\v 5 ꞌLige nejele alué sontalo:
\p ―Esusi, Nasareta anilichi bejtégame.
\p Aꞌlige Esusi anele:
\p ―Ne ju.
\p Alué Jurasi abiena alé ilílechigó alué sontalo ꞌyuga.
\v 6 Napuꞌlige Esusi anesa, “Ne ju”, suwábaga alué sontalo guwana biꞌtíbale wijchí.
\v 7 Aꞌlígeko Esusi uchéchigo siné rukele:
\p ―¿Chieri ꞌyamía ꞌemi?
\p ꞌLige sontáloka nejele:
\p ―Esusi, Nasareta anilichi bejtégame.
\p
\v 8 ―Yaꞌmá ruwíkuru ne ko ―anile Esusi―. Neꞌchí ꞌyamía ka, ye uché jaré ralámuli aꞌrewa napurigá simámala.
\p
\v 9 Regá anile napurigá aꞌlá alarigá nímala napurigá anile ꞌyabé bajchabé rawé. Anile boꞌné: “Tabilé ꞌwesi ralámuli weꞌkámala, alué ralámuli napu Oꞌnó Onorúgame wanápale napurigá ne boꞌné repúmala.”
\v 10 Aꞌlige Simoni Pegro anilime bilé siparina oꞌkame nile, ꞌlige maꞌchí pale, ꞌlige rejpúnale bilé rió najkala Malko anilime, wajtoná ilígame najká. Málkoka alué waꞌlula balé piónila nile.
\v 11 ꞌLige Esúsika nulele Pegro:
\p ―Ku reká alué siparina alé napu maꞌchí pa mué. Ne Oꞌnola Onorúgamete ajchárigame ju ne napurigá ejelímala. ¿Tabilé mayé mué ꞌla sébali olamio ne ye resí ikiame?
\s Jena ruwimela ꞌma oꞌtólirigo Esusi Anasi bejtélachi
\p
\v 12 Aꞌlige alué sontalo romano ꞌlige alué waꞌlula sontalo si, ꞌlige alué uché jaré sontalo ꞌma chaꞌpile Esusi, ꞌlige ꞌma bulele,
\v 13 ꞌlige Anasi bejtélachi oꞌtóleru. Alué rió Anásika Kaipasi siꞌlá nile napu waꞌlula balé nile aleké bamí.
\v 14 Ye Kaipásika pe aba alué nile napu anile tabilé mukusáká Esusi aꞌlígeko alué sontalo romano weꞌká jurío meꞌliméráo, ꞌlige abé ꞌla nirale napurigá pe biꞌlepi rió mukiáriká tase weꞌká.
\s Jena ruwimela Pegro aníligo tabilé machióríligo Esusi
\p
\v 15 Napuꞌlige ꞌma oꞌtosuga Esusi, Simoni Pégroka ꞌlige uché bilé Esusi oyérame Esusi najátasia eꞌyénale. Alué rió napu Pegro ꞌyuga enale ꞌma weꞌsá etérigame nile alué balé waꞌlúlate, alekeri napuꞌlige Esusi bajkichi alé raꞌpichí alué waꞌlula galílachi, abiena ꞌla ꞌyáleru lisensia alué rió alué yochi repúmete napurigá ꞌla bajkimela alé raꞌpichí.
\v 16 Pégroka maꞌchika rejpile alé aꞌbé yóchika. Aꞌlige alué uché bilé rió napu bajkile alé raꞌpichí ku yati maꞌchínale ꞌlige raꞌíchale alué mukí ꞌyuga napu tebuka ilile alé yochi. Aꞌlige ku uchéchigo bajkile, Pegro ꞌyuga.
\v 17 ꞌLige alué mukika alé yochi repume regá rukele Pegro:
\p ―¿Tabilé alué ju mué alué rió gompaniérola napu aꞌparu?
\p ―Tabilé ―anile Pégroka―. Tabilé alué gompaniérola ju ne.
\p
\v 18 ꞌWe rulágachi nile, ꞌlige alué sontalo waꞌlú reꞌobachi tebume ꞌlige nóchamechigó naꞌyasa sujkáliga jale. ꞌLige Pégrochigó alé simile sujkálimia alué ralámuli ꞌyuga.
\s Jena ruwimela Esusi ꞌwe aꞌwágame raꞌíchiga rukélirigo  bilé waꞌlula balete
\p
\v 19 Pachá galírale, alué waꞌlula balé chojkile rukea Esusi chieri ko alué suwábaga ralámuli napu Esusi gompaniérola níligo ꞌlige tachiri níligo napu alué Esusi benírile alué ralámuli Esusi oyérame.
\v 20 Esúsika regá anile:
\p ―Neka ꞌla senibí ꞌla beníriteꞌé alé bilena napu ꞌla suwábaga alué ralámuli ꞌla maꞌchígime akimela. ꞌMa suwábaga beniri ne alé uꞌtá reꞌobachi “sinagoga” anilime ꞌlige abiena alé waꞌlú reꞌobachi raꞌpichí, alé kame napu weꞌká ralámuli napuíme ju, tase siné chíboka beniri ne.
\v 21 ¿Chonigá neꞌchí rukéliaché suwábaga ye raꞌíchali? Alué ralámuli napu neꞌchí gepule, alué rukéwaguru suwábaga raꞌíchali rukewa napu aníligo ne. Alué ralámuli ꞌla machí suwábaga napu aníligo ne.
\p
\v 22 Regá anichi Esusi, bilé sontáloka, alué waꞌlú reꞌobachi nóchame, Esusi wejpale banachí, ꞌlige regá anele:
\p ―¿Alarigá nejeme ju mué ye waꞌlula balé?
\p
\v 23 Esúsika regá nejele:
\p ―Ne seꞌwiná charigá aniákó, ruwígó churigá ko. ꞌLáchigo ꞌla bijchiá kágobá napu aní ne. ¿ꞌLige chonigá wejpápaché mué neꞌchí?
\p
\v 24 Aꞌlige Anásika Esusi júlale sekachí bulugá Kaipasi ajtígichi.
\s Jena ruwimela Pegro uchéchigo siné raꞌíchaligo  tabilé machióríligo Esusi
\p
\v 25 Napuꞌlige alakichi ye, Simoni Pégroka bijí sujkáliga ilile alé aꞌbé naꞌbeta. ꞌLige uchéchigo rukéleru Pegro uché jaré ralámulite, regá rukéleru:
\p ―¿Tacha Esusi gompaniérola ju mué?
\p ꞌLige Pégroka ꞌyégiga nejele:
\p ―Neka tabilé Esusi gompaniérola ju.
\p
\v 26 Alé ilile bilé rió alué waꞌlula balé piónila, alué rió rijimala napu Pegro najkala rejpúnale. ꞌLige regá rukéleru Pegro alué riote:
\p ―¿Tacha eté ne mué alé napu weꞌká ja rojá olibo Esusi ꞌyuga eyénachi mué?
\p
\v 27 ꞌLige uchéchigo siné anile Pegro tabilé alué rió ko. Aꞌlígerikáchi bilé oꞌtolí sinale.
\s Jena ruwimela ꞌma oꞌtólirigo Esusi Pilato bejtélachi
\p
\v 28 ꞌMa cheꞌlachi maꞌchí páliru Esusi Kaipasi galílachi, oꞌtóleru Esusi alué waꞌlula selígame romano bejtélachi. Alué jurío eꞌwélala napu oꞌtole Esusi, alueka tabilé moꞌile alé galichi Esusi ꞌyuga, napugiti alarigá nokame níligame alué aꞌbopi ka, alué juríoka tabilé moꞌime nile tabilé jurío bejtélachi bilé piesta nerúgichi. Waꞌlú piesta nile Páskua anilime. ꞌMa moꞌisáká aꞌlígeko tabilé elílime nile alué goꞌame goꞌyachi piesta nerúgichi.
\v 29 Alekeri alué selígame Pilato anilime maꞌchínale alé pachaka galíraleká, ꞌlige regá rukele:
\p ―¿Tachiri gite nejiga eꞌyénilia ꞌemi ye rió?
\p
\v 30 Regá nejele alué eꞌwélala jurío:
\p ―Tabilé cha ꞌsísaká ye rió, aꞌlígeko pecha aꞌpáwili ko ramué ye rió.
\p
\v 31 Pilátoka regá anile:
\p ―ꞌEmi oꞌtogá go, ꞌlige bilé gastigo ꞌyawa ꞌwe aꞌlá sébali napurigá oliame ju.
\p Alué eꞌwélala juríoka ku regá nejele:
\p ―Ramué juríoka tabilé lisensia nígame niru napurigá meꞌliboa bilé ralámuli, pe ꞌemi ralámuli románoka ꞌla lisensia nígame ju.
\p
\v 32 (ꞌYa bajchabé rawé Esusi alarigá anile bilé gulusichi chujkugá mukuméoríle.)
\p
\v 33 Pilátoka ku pachá simile boꞌné galílachi Esusi bayemia ꞌyuga raꞌichamia. ꞌLige regá anile:
\p ―¿Mué ju alué jurío waꞌlula rey?
\p
\v 34 ꞌLige Esusi regá nejele:
\p ―¿Mué boꞌné alarigá machinali? ¿O péchala pe iligá ruké mué napugiti uché jaré ralámuli aniame?
\p
\v 35 Pilátoka regá nejele:
\p ―Neka tabilé chélá waꞌlula ko mué o tabilé waꞌlula ko mué. Neka tabilé jurío ju. Alué ralámuli jurío ꞌlige alué balé eꞌwélala nokale mué nejía. Mué jurío júchigó. ¿Tachiri chuꞌsíkame júkó mué?
\p
\v 36 Esúsika regá nejele:
\p ―Napu ne nulame ju, tabilé jena wijchimoba ju. Alarigá nísaká, aꞌlígeko suwábaga ne gompaniérola nakómiliké napurigá tabilé oꞌtoboa ne alé napu mochí eꞌwélala jurío. Neka tabilé nulámili ju jena wijchimoba.
\p
\v 37 Aꞌlige Pilátoka regá rukele:
\p ―ꞌLiko ¿mué ju waꞌlula rey ralámuli jurío nuleme?
\p Esúsika regá nejele:
\p ―Waꞌlula ju ne napurigá aní mué. Nawá ne jena wijchimoba ꞌlige jena ochérigame ju ne napurigá waꞌlula nímala. Nawá ne bilé raꞌíchali raꞌichamia ꞌwe najtékame. Suwábaga ralámuli napu ꞌla eꞌwame ju alué ꞌla bijchiá raꞌíchali, ꞌla gepume ju ye raꞌíchali napu raꞌicha ne.
\p
\v 38 ꞌLige Pilátoka regá rukele:
\p ―¿Tachiri júkó alué ꞌla bijchiá raꞌíchali?
\s Jena ruwimela Pilato nuláligo napurigá meꞌliboa Esusi
\p ꞌLige ꞌma rukésaká, Pilátoka maꞌchínale alué ralámuli jurío ꞌyuga raꞌichamia, ꞌlige regá anele:
\p ―Neka tabilé seꞌwináriga etiá ye rió napurigá meꞌliboa. Tabilé cha ꞌsíkame ju.
\v 39 Senibí bamí Páskuachi bilé jurío suꞌpáname ju ne napu ꞌyériga mochí, ꞌlige ꞌma suꞌpanásaká, ꞌma tabilé uché ku chaꞌpiame ju alué. ¿Najkí ꞌemi napurigá suꞌpanawa ye rió Esusi, waꞌlula rey ralámuli jurío nuleme?
\p
\v 40 Aꞌlígeko suwábaga alué ralámuli jurío anile:
\p ―¡Ye rioka tabilé supanawa! ¡Barabasi ꞌlina suꞌpanawa!
\p Barabásika geriyero nile, napu galírale bajcháriga ajtile.
\c 19
\p
\v 1 ꞌLige Pilato jaré sontalo nulele napurigá oꞌtomela Esusi wejpisomia.
\v 2 ꞌLige alué sontalo newale bilé gorona\f + \fr 19:2 \ft Eꞌnesi glosario “corona”. \f* wejchate ꞌlige Esusi moꞌólachi ajchele. Aꞌlígeko bilé chónaga sejtákame chinite gemele napurigá bilé waꞌlula neraga.
\v 3 Aꞌliko alué sontalo alé aꞌbé jábale Esusi ilígichi ꞌlige regá anele, chibi anigá gawéliga:
\p ―¡Mué rió jurío Waꞌlula Rey, weꞌká bamí bejtélasa ꞌla ju!
\p ꞌLige banachí wejpigá nokigá anile alué ralámuli sontalo.
\p
\v 4 Aꞌlige Pilato uchéchigo maꞌchínale ꞌlige raꞌíchale alué ralámuli jurío ꞌyuga, ꞌlige regá anele:
\p ―ꞌLa eꞌnesi, maꞌchí pámala ne ye rió napugiti tabilé machiame ne chonigá meꞌliboli ko ye rió.
\p
\v 5 ꞌLige pachaka maꞌchínale Esusi wejchá gorónaga, ꞌlige chónaga sejtákame chiní gemagá. Aꞌlige Pilato regá anile:
\p ―¡ꞌLa eꞌnesi, jena ilíkuru ye rió!
\p
\v 6 ꞌLige alué balé eꞌwélala ꞌlige alué sontalo napu repume ju alué waꞌlú reꞌobá, Esusi etesa, aꞌwágame raꞌíchaga anile:
\p ―¡Bilé gulusichi ujchugá meꞌlibóguru alué rió!
\p Aꞌlige Pilato regá anile:
\p ―ꞌEmi aꞌbopi oꞌtogágó. ꞌLige bilé gulusichi ujchugá meꞌliboa. Neka tabilé machí tachiri chuꞌsíkame ka ye rió napurigá meꞌliboa.
\p
\v 7 Alué ralámuli juríoka regá anile:
\p ―Ramueka regáriga machiaa ye raꞌíchali Onorúgame nulalila, ye rió meꞌliátikó, alué rió Onorúgame Inolá koriánturu. Tabilé che animeli ju ye rió napuyeti Onorúgame koriá. Abirigá mukumeli ke.
\p
\v 8 Napu Pilato akisá regá anichi ye ralámuli, uché abé majale.
\v 9 Ku pachá galírale bajkile Esusi ꞌyuga, ꞌlige rukele:
\p ―¿Koche bejtégame ju mué?
\p Esúsika tabilé tábiri nejele.
\p
\v 10 Aꞌlige Pilato regá anele:
\p ―¿Neꞌchí tabilé nejémala mué? ¿Tabilé machí mué ne ko waꞌlula napurigá nulámala ne mué meꞌliachi bilé gulusichi ujchugá, ꞌlige napurigá suꞌpanámala napurigá simela mué? ¿Tabilé machí mué?
\p
\v 11 Esúsika regá nejele:
\p ―Mué tabilé lisensia ꞌyásiga Onorúgamete napurigá waꞌlula nímala mué, tabilé nulémilikuru mué neꞌchí meꞌlíniliga. Alué ralámuli napu neꞌchí aꞌpale jena, alué ralámuli abé waꞌlú cha nokágame ju, peka napurigá mué. Alué ralámulika seꞌwiná nokale, tabilé napurigá nulá Onorúgame.
\p
\v 12 Aꞌlige si Pilato ꞌwe ꞌnátale churigá suꞌpanamio Esusi. Tabilé najkile napurigá meꞌliboa. ꞌLige uchéchigo siné raꞌíchale ralámuli jurío ꞌyuga, ꞌlige alué ralámuli jurío eꞌwele raꞌíchaga anile:
\p ―ꞌMa suꞌpanásaká mué Esusi, aꞌlígeko tabilé alué waꞌlula nulame rey gompaniérola ju mué, alué napu Roma ajtí. Alué boꞌné Esusi aniéturu waꞌlula rey ko, suwábaga ralámuli nuleme, aꞌlígeko saíla ju alué waꞌlula ꞌyuga Roma ajtígame.
\p
\v 13 Napuꞌlige Pilato akisá alanichi alué ralámuli jurío, maꞌchí pale Esusi uchéchigo siné. ꞌLige Pilato asíbale alé bilé síachi napu gustisia oliame nile ralámuli alé napu anilime nile Gabata ebreo raꞌíchaga. Gabata aniáká “Rejté Chijpérigime Pétigame” aniame kéré.
\v 14 Bilé rawé bajchabé nile napu newame nile waꞌlú piesta Páskua anilime.\f + \fr 19:14 \ft Eꞌnesi glosario “Páscua”. \f* Amulí rawilí nile. Aꞌlígeko Pilato regá anele alué ralámuli jurío:
\p ―¡Jena ilí waꞌlula rey ꞌemi nuleme!
\p
\v 15 Alué suwábaga ralámuli jurío uchéchigo aꞌwágame raꞌíchaga regá anile:
\p ―¡Oꞌtogá, oꞌtogá ye rió, bilé gulusichi ujchugá meꞌliboa!
\p Pilátoka regá anile:
\p ―¿Najkiá ꞌemi napurigá meꞌliboa ye rió ꞌemi nuleme bilé gulusichi ujchugá?
\p ꞌLige alué eꞌwélala balé regá nejele:
\p ―Alué rioka tabilé waꞌlula ju ramué nuleme. Biꞌlepi waꞌlula ju, alué napu ajtí alé Roma anilichi.
\p
\v 16 Aꞌlige Pilato lisensia nejile napurigá meꞌliboa Esusi bilé gulusichi ujchugá. Aꞌlige sontalo ꞌma oꞌtole Esusi.
\s Jena ruwimela Esusi bilé gulusichi ujchagá meꞌlílirigo
\p
\v 17 Esusi boꞌné oꞌtole alué gulusí majtoga, ꞌlige sébale bilena rabó Anayáwali Moꞌola anilichi. Alué ralámuli jurío Gólgota aneme nile.
\v 18 Alé wijchí rekagá klabo jáwale sekachí ꞌlige ronólachi, ꞌlige oꞌweti elale alué gulusí. Abiena uché jaré oká rió ujchálechigó uché jaré gulusichi alé aꞌbé napu ujcháliru Esusi, ꞌlige Esusi alé nasipa ujcháliru alué oká rió uchúkichi.
\v 19 Pilátoka nulele alué sontalo romano napurigá ujchawa bilé rabileta osirúgime alé gulusichi, moꞌochí amóbage napu chujkule Esusi. Regá anime osilí: “Esusi Nasareta anilichi bejtégame, alué waꞌlula rey ralámuli jurío nuleme.”
\v 20 Weꞌká ralámuli jurío eꞌnénale ꞌlige leérale alué osilí, aꞌbé níligame Rusaleni anilichi napu ujcháliru Esusi alué uché oká rió ꞌyúriga. Alué osilí bakiá seꞌwináriga raꞌíchiga osirúgime nile, napurigá raꞌíchame nile ralámuli jurío, ꞌlige romano, ꞌlige griégochigó.
\v 21 Alué eꞌwélala balé tabilé galele napurigá regá ujchawa alué osilí. ꞌLige alekeri anele alué Pilato:
\p ―“Waꞌlula rey ralámuli jurío nuleme”, anime ju alué osilí, ꞌlige ramueka tase najkiae napurigá alanime ujchawa. Regá anime ujchawa ꞌlina: “Ye rió Waꞌlula rey korí ralámuli jurío nuleme.”
\p
\v 22 ꞌLige Pilátoka anele:
\p ―Napurigá ujchá ne, alarigá rejpímala.
\p
\v 23 ꞌLige alué sontalo ꞌma reꞌpá gulusichi ujchasa Esusi, ꞌma napabule Esusi oꞌpáchala, ꞌlige chiꞌwánale naómana neraga alué oꞌpacha ꞌlige alué aꞌbópika nachútale. Naó sontalo nile alué noká. ꞌLige ajtílechigó bilé oꞌpacha weꞌlí Esusi oꞌpáchala napu reꞌlé ujchame nile (napu túnika aniame ju yolí raꞌíchaga), moꞌyériga newárigime nile, tabilé suka newárigime.
\v 24 ꞌLige alué sontalo anile aꞌbópika:
\p ―Tabilé chiꞌwanawa alué weꞌlí oꞌpacha, bilé reꞌgí reꞌépua napurigá ꞌla machiboa chieri neyúrira.
\p Alarigá ꞌla sébali ikile napurigá anile Onorúgame raꞌichálila ꞌyabé bajchabé rawé, regá anime raꞌíchili: “ꞌMa nachútale ne oꞌpáchala, ꞌlige bilé reꞌgí reꞌele ne oꞌpáchala méniliga.”\f + \fr 19:24 \ft Eꞌnesi Salmos 22:18. \f* Alarigá nokale alué sontalo. 
\p
\v 25 Esusi eyela, ꞌlige Esusi iꞌchilala, ꞌlige María napu Kleopasi ꞌyula nile, ꞌlige Maríachigó napu Magalena anilichi bejtégame nile, suwábaga alué ralámuli alé jale, alé aꞌbé napu Esusi chujkule gulusichi.
\v 26 Esusi etele alué boꞌné eyela ꞌlige bilé alué Esusi gompaniérola ꞌyúriga etélechigó, alué napu Esusi ꞌwe galegá eteme nile.\f + \fr 19:26 \ft Jipe mayé ralámuli Juani níligo alué rió. \f* Aꞌlige Esusi anele alué boꞌné eyela:
\p ―ꞌLa repúpua ka ye rió napurigá mué boꞌné ranala neraga.
\p
\v 27 Aꞌlígechigó alué rió anéleru Esúsite:
\p ―ꞌLa repúpua ka ye mukí napurigá mué boꞌné eyela neraga.
\p Aꞌlige si ꞌwe aꞌlá repule ye rió ꞌla napurigá boꞌné eyela neraga.
\s Jena ruwimela ꞌma mukúligo Esusi
\p
\v 28 Esúsika machigá anile napu ꞌma sébali oláligo napu aníligo alué Onorúgame raꞌichálila ꞌyabé bajchabé rawé. Aꞌlige regá anile:
\p ―ꞌWe balamu ne.
\p
\v 29 Alé aꞌbé ilile bilé sikolí iꞌwilí baꞌwila ꞌwe choꞌkógame roꞌárigame. Bilé baꞌnasoli saꞌnabáchasa alué iꞌwilí baꞌwílate, bilé balichi ujchale alué baꞌnasoli, ꞌlige Esusi chuꞌálachi owele alué baꞌnasoli.
\v 30 ꞌLige napuꞌlige Esusi ꞌma chunusá alué baꞌnasoli regá anile:
\p ―Suwábaga ꞌma ꞌla sébali olá ne.
\p Aꞌlígeko ꞌma goꞌná rojpóchiga chujkíbale moꞌola, ꞌma mukule.
\s Jena ruwimela bilé selate ejchélirigo Esusi aꞌchigachi reꞌlege
\p
\v 31 Bilé rawé rapakónala nile napu newame nile waꞌlú piesta Páskua anilime ꞌlige sawalachi nímili nile resíbulichi rawé, ꞌlige alué ralámuli jurío tabilé najkile napurigá bakiánika rió gulusichi ejtebímala resíbulichi rawé. Alekeri alué ralámuli anele Pilato:
\p ―ꞌMa gajponawa alué bakiá rió gulusichi uchúkame gajsila napurigá abé aꞌlá yati suwirálikó.
\p Abiena najkílechigó alué ralámuli napurigá ꞌma reꞌkabuwa alué ralámuli alé gulusichi uchúkame.
\v 32 Aꞌlige alué sontalo simíbale alué bakiá rió gajsila gajponamia. Bajchá bilé rió gajsila gajpónale. ꞌLige uché bilé rió gajsila gajpónale.
\v 33 Alué sontalo machile ꞌma mukugá chujkúligo alué Esusi, alekeri tabilé gajponáliru Esusi gajsila.
\p
\v 34 Abirigáchigo bilé sontalo bilé selá oꞌkame nílekó ꞌlige ejchele aluete aꞌchigachi reꞌlege, ꞌlige Esusi waꞌlú elénale aminami baꞌwítiri maꞌchínalechigó.
\v 35 Alué rió Esusi oyérame suwábaga ye etele, ꞌlige aꞌkinana ruwí napurigá ꞌla machimela ꞌemi alakíligo. Alué raꞌíchali napu ruwile ye rió ꞌla bijchiá ju. Alué boꞌné ꞌla machí ꞌla bijchiga raꞌíchiligo napurigá ꞌemi ꞌla bijchígimala.
\v 36 Alakile ye suwábaga napurigá ꞌla sébali nimia napurigá anile Onorúgame ꞌya bajchabé rawé. Regá anile: “Tabilé ꞌwesi oꞌchila gajponáwili ju.”\f + \fr 19:36 \ft Eꞌnesi Salmos 34:20. \f*
\v 37 Alué Onorúgame raꞌichálila anílechigó ꞌya bajchabé rawé: “ꞌEmi etémala alué napu ejchéliru selate.”\f + \fr 19:37 \ft Eꞌnesi Zacarías 12:10. \f*
\s Jena ruwimela ꞌma oꞌtólirigo Esusi rekamia  bilena resochí newárigime
\p
\v 38 ꞌLige ꞌma suwábaga alakisá, bilé rió José anilime Arimatea anilichi bejtégame, lisensia tánale Pilato alué Esusi oꞌtomeo. Joseka bilé Esusi oyérame nile, tasiné ruwile Esusi oyérame ko alué eꞌwélala jurío majaga. Pilátoka ꞌla lisensia ꞌyale, aꞌlígeko alué rió José anilime oꞌtole Esusi ꞌma mukúgame.
\v 39 Abiena enálechigó alué Nikoremio anilime, alué napu ꞌyabé siné rukó simile Esusi ꞌyuga raꞌichamia. Alué rió Nikoremio baisá makué kilo niraga oꞌká enale gajsalá yowí, oká naꞌlórigame, alué Esusi mukúgame ujchemia. Alué okaná chojkégame gajsalá “mira” anilime nile bilé ꞌlige “áloe” anilime nile uché bilé gajsalá.
\v 40 Alué oká rió kabile Esusi weꞌlí chinite ꞌlige alué gajsalá naꞌlórigame ajchigá alégana chinichi. Alanokale alué oká rió napurigá nokame nile alué ralámuli jurío bilé mukúgame gatemia.
\v 41 Alé aꞌbé napu mukule Esusi ajaré iwisí rakeme jale ꞌlige alé aꞌbé ilile bilé resó newárigime napurigá bilé mukúgame rekawa. Tabilé ꞌwesi mukúgame rekárigame nile alé ewachi.
\v 42 Alé rekáliru alué Esusi ꞌla aꞌbé níligame, ꞌlige ꞌma chojkiámichi nile resíbilichi napuꞌlige suwábaga ralámuli jurío resíbame nile. Resíbilichika yanchi alí chojkime nile rapagachi ꞌlige sawalachi alí suwéname nile. 
\c 20
\s Jena ruwimela ꞌma tabilé rewílirigo Esusi napu rekáliru gatega
\p
\v 1 Romíkichi beꞌá taꞌchó cheꞌlachi, María, napu Magalena anilichi bejtégame nile, simile alé napu rekáliru alué Esusi mukúgame. Alé sébaga etele alué waꞌlú rejté ꞌma seꞌwí ajtigó napu ajchárigame nile alé resó ꞌyériga.
\v 2 Ku ꞌwe ꞌmaga simile alé napu asale Simoni Pegro ꞌlige alué uché bilé rió napu Esusi ꞌwe galeme nile,\f + \fr 20:2 \ft Alué uché bilé rió Juani anilime nile, alué napu osale ye osilí. \f* ꞌlige regá anele:
\p ―ꞌMa tabilé iꞌté alué mukúgame napu alé resochí rekárige, tabilé machí ne koche boꞌigó.
\p
\v 3 ꞌLige Pegro ꞌlige uché bilé rió simíbale alé resochí napu rekáliru Esusi.
\v 4 Okánika rió ꞌwe aꞌwágame júmaka simíbale. Pégroka taꞌmé ꞌwe sajpume nile, alué uché bilé rió bajchá sébale alé napu Esusi boꞌílige.
\v 5 ꞌLige alué rió pachami resochí eꞌnénale. ꞌLige pe alué chiní rosákamecho etele alemi ꞌlútiga mochigo, tabiléchigo bajkíleko pachami resochí.
\v 6 ꞌLige sébale Simoni Pegro. Alueka bajkile pachami resochí, abiena pe chiní rosákamecho etele.
\v 7 ꞌLige abiena etele Pegro alué uché bilé chiní napu Esusi moꞌola buléliru. ꞌLa suériga roꞌmináriga ajtile waná.
\v 8 ꞌLige alué uché bilé rió bajkile ꞌlige aluéchigó tabilé asemi etele alué mukúgame, aꞌlige ꞌla bijchígile napu anílige María.
\v 9 Tabilé ꞌcho ꞌla námale alué ralámuli napu anílige Onorúgame ꞌyabé bajchabé rawé Esusi ku ajanamio.
\v 10 ꞌLige alué oká rió napu Esusi oyérame nile ku galírale simíbale.
\s Jena ruwimela Esusi ilíbaligo napu ajtile alué María  napu Magalena anilichi bejtégame nile
\p
\v 11 Uchéchigo siné sébale María alé resochí ꞌlige alé resochí maꞌchika asíbale nalá. Bijí nalaka pachami eꞌnénale,
\v 12 ꞌLige oká santo ánjeli etele pachami mochigo napu Esusi rekárilige. Bilé napu Esusi moꞌega boꞌile, alé ajtile alué santo ánjeli, ꞌlige bilé napu ronega boꞌile Esusi.
\v 13 ꞌLige alué santo ánjelika rukele alué María:
\p ―Mué mukí, ¿chonigá nalá mué?
\p Maríaka regá nejele:
\p ―ꞌMa pecha néréko Esusi jena napu rekárilige, ꞌlige tabilé machí ne kochiena boꞌigó.
\p
\v 14 Regá anisá ꞌma peꞌtá guwana simile ꞌma ku simea, ꞌlige alé etele bilé rió. Tabilé machile Esusi níligo.
\v 15 ꞌLige Esusi regá anele:
\p ―Mué mukí, ¿chonagá nalá mué? ¿Chieri ꞌyaga eyena mué?
\p ꞌLige María alué repume mayega, regá anele:
\p ―Mué rió, mué ꞌsísaká alué Esusi oꞌtoa, ruyewa ne koche boꞌigó, ꞌlige ne boꞌné ꞌsímala ku jena aꞌpá.
\p
\v 16 ꞌLige Esúsika regá anele:
\p ―¡María!
\p ꞌLige Maríaka guꞌlile napu Esusi ilile, ꞌlige regá anele jurío raꞌichálila raꞌíchaga:
\p ―¡Raboni!
\p (Raboni aniá ka pe benírame anióríle alué aꞌbopi ralámuli jurío.)
\p
\v 17 ꞌLiko regá anele Esusi:
\p ―Taꞌchó chaꞌpiboa ne,\f + \fr 20:17 \ft Jaré aní “suꞌpaná ne” anile Esusi María olagá. \f* tabilé ꞌcho seba ne napu Onorúgame ajtí, ꞌlige anewa ka alué ne gompaniérola ralámuli, ne ꞌma simeo napu ajtí Onorúgame napu ne Oꞌnola ju ꞌlige alué ne oyérame Oꞌnola júchigó, alué Onorúgame napu neꞌchí tebume ju ꞌlige abiena tebume ju ꞌemi.
\p
\v 18 Alué María napu Magalena anilichi bejtégame nile yati simile alué Esusi oyérame ruyemia alué Waꞌlula Esusi etéligo ꞌlige ruyémiachigó napu aníligo Esusi alé napu María etele.
\s Jena ruwimela Esusi ilíbaligo  alué makué bilé boꞌné oyérame mochígichi
\p
\v 19 Aꞌlige ꞌma abé alí romíkichi, suwábaga Esusi oyérame napuíka mochile bilena galírale ꞌwe ꞌla ꞌyériga. ꞌWe majá mochile eꞌwélala jurío sirá mayega. Aꞌlige alé maꞌchiná ilíbale Esusi pe yati neraga, suwábaga alué ralámuli mochígichi ilíbale, ꞌlige anele:
\p ―ꞌLa sébali ralámuli niwa ꞌemi Onorúgame ꞌyuga ꞌnátame.
\p
\v 20 ꞌMa alanisá, boꞌné Esusi getúrile alué ralámuli boꞌné sekala napu klabo jale alé gulusichi chujkúgichi, ꞌlige napu ejchéliru alué selate. Suwábaga alué ralámuli ꞌwe raꞌsálále alué Waꞌlula etega.
\v 21 ꞌLige Esusi uchéchigo anele:
\p ―ꞌLa sébali ralámuli niwa ꞌemi, biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátame niwa pe Onorúgamecho ꞌyuga. Onorúgame neꞌchí júlale ꞌlige neka ꞌemi nuléguru.
\p
\v 22 Esúsika buchigá anele alué ralámuli:
\p ―Naresi Onorúgame Alawala.
\v 23 ꞌEmi eꞌkásaká alué ralámuli cha nokame, Onorúgame chigó ꞌla eꞌkámala alué ralámuli. ꞌEmi tabilé eꞌkásaká alué ralámuli cha nokame, Onorúgamechigó tabilé eꞌkámala alué ralámuli.
\s Jena ruwimela Esusi Romasi ꞌyuga raꞌíchaligo
\p
\v 24 Alé nawachi Esusi alué oyérame ꞌyuga, tabilé asale Romasi anilime rió napu nile bilé alué makué oká Esusi oyéramechigó. Romásika “Kuate” anélime nile.
\v 25 ꞌMa iꞌlibeko kulí ruyele alué ralámuli alué Romasi etesa, regá anele:
\p ―Eteru ramué alué Waꞌlula Esusi. ꞌMa tabilé mukugá boꞌí.
\p ꞌLige Romasi anile:
\p ―Tabilé etésaká ne alué Esusi sekala napu klábote ulunáluru, ꞌlige tabilé nochasa ne alé aꞌchigachi reꞌlebege, aꞌlígeko tabilé bijchígamala ne Esusi ko alué rió.
\p
\v 26 ꞌMa bilé tarali kachi, alué ralámuli Esusi oyérame bilena galírale mochile, ꞌlige Romasi ꞌla ajtile aꞌlige rawé. ꞌWe aꞌlá ꞌyériga mochile yochi, ꞌlige Esusi alé maꞌchiná ilíbale tabilé iꞌpuga yochi, alé nasipa ilíbale alué ralámuli mochígichi. ꞌLige regá anigá repórale regá anigá:
\p ―ꞌLa sébali ralámuli niwa ꞌemi Onorúgame ꞌyuga ꞌnátame.
\p
\v 27 ꞌLige regá anele Romasi olagá:
\p ―Ne sekala eꞌnébá, makúsate nochá, ꞌlige sekate nochábá napu ejcheru ne selate ꞌlige ꞌla bijchígiwa pe abalué ko ne. ꞌLa bijchígiwa uchéchigo ku ajagá ajtigó ne.
\p
\v 28 ꞌLige Romásika regá anele:
\p ―¡Mué ju Waꞌlula ne nuleme ꞌlige aminami Onorúgamechigó!
\p
\v 29 Aꞌlige Esusi regá anele:
\p ―Mué ꞌma eté neꞌchí, alekeri ꞌla bijchígiwa ku ajagá ajtigó ne. Uché jaré ralámuli ꞌla bijchígimala ku ajagá ajtigó ne rekó tabilé etee neꞌchí. ꞌLige alué ralámuli ꞌwe aꞌlá narémala napu nejí Onorúgame. ꞌWe aꞌlá ganíliga mochímala rekó tabilé etee neꞌchí.
\s Jena ruwimela Juani ꞌla ruwíligo chonigá osáligo ye libro
\p
\v 30 Esusi bijí alué boꞌné oyérame ꞌyuga asagá, pe boꞌné ꞌnátaga eꞌkarúgame semáriga newale napu tabilé ꞌwesi ralámuli gayéname ju aꞌchigóriga noká. Tabilé osá ne suwábaga jena líbrochi napu ꞌsile Esusi.
\v 31 Napu osá ne ye jena líbrochi bilé raꞌíchali ju napurigá ꞌla bijchígamala ꞌemi Esusi ko alué Kristo, napu julárigame nile Onorúgamete rewagáchika, alué Onorúgame Inolá. ꞌLige ꞌemi ꞌla bijchígiga mochisa ye rió Esusi Onorúgame náboligo, aꞌlige ꞌla nareka mochímala ꞌemi iwérali napurigá ꞌla ganíliga ejperélamala ꞌemi jena wijchimoba ꞌlige alarigá simámala ꞌemi ꞌpa rewagachi ejperélimia.
\c 21
\s Jena ruwimela Esusi alé ilíbaligo napu gichao  alué boꞌné oyérame mochílige
\p
\v 1 Abé aꞌkinana Esusi maꞌchínale alé napu alué boꞌné gompaniérola mochile alé waꞌlú baꞌwí manígichi alé napu Tibériasi anilichi nile napu Galilea anilime nílechigó.
\v 2 Napuíka mochile Simoni Pegro, ꞌlige Romasi napu “Kuate” anélime nile, ꞌlige Natanaeli napu Kaná anilichi bejtégame nile Galilea ejiro, ꞌlige oká rió Sebereo anilime rió ꞌkúchila, ꞌlige uché jaré oká ralámuli Esusi gompaniérola.
\v 3 ꞌLige Simoni Pegro anele suwábaga alué ralámuli:
\p ―Roꞌchí iꞌmumia simé olá ne.
\p ―Ramuéchigó simawa mué ꞌyuga ―anile alué uché jaré ralámuli.
\p ꞌLige bilena bárkochi simíbale alué ralámuli, ꞌlige cheꞌlébale roꞌchí iꞌmua tabiléchigo ꞌwesi roꞌchí maꞌchí pale ko.
\v 4 ꞌMa cheꞌlachi nile ꞌlige Esusi alé suwé ilíbale, nobi alué bárkochi eꞌyéname tabiléchigo machile Esusi ko.
\v 5 Aꞌlige regá rukele Esusi alué bárkochi eꞌyéname:
\p ―ꞌEmi gompaniero, ¿tabilé ꞌwesi roꞌchí boinaru?
\p ꞌLige nejele alué ralámuli:
\p ―Tabilé ꞌwesi.
\p
\v 6 ꞌLige Esusi regá anele:
\p ―Pasi alué morali alé ꞌmi wajtoná, aꞌlige ꞌla boinámala roꞌchí ꞌemi.
\p Alarigá nokale alué ralámuli, aꞌlige weꞌká roꞌchí buyánale alué morálite, ꞌwe bejtégame asíbale ꞌma tabilé umébale banisúká oꞌtoa. 
\v 7 ꞌLige alué rió napu Esusi ꞌwe najkílige anele Pegro:
\p ―¡Alué rió ju Waꞌlula Esusi!
\p Simoni Pegro akisá Waꞌlula ko Esusi, alué boꞌné oꞌpáchala umuchipo bulisá, baꞌwichí oꞌpochile.
\v 8 Aꞌkega sébale alé suwé napu Esusi ilile. Uché jaré ralámulika alué bárkochi mochiga sébale, alué morali oꞌká sébale baníriga bochí ajchagá roꞌchí. Alé napu roꞌchí wejale, bilé siento metro niraga nile sebamia alé baꞌwichí suwé.
\v 9 Bárkochi eꞌtigisa ꞌyénale alué ralámuli, ꞌlige etele rajá iligó ꞌlige aminami etele bilé roꞌchí alé amoba sawichi boꞌígame ꞌlige abiena etélechigó bilé baní.
\v 10 Esusi regá anele:
\p ―Jeka aꞌpasi peꞌkabi roꞌchí alué napu pe kulipi wejá ꞌemi.
\p
\v 11 ꞌLige Simoni Pegro ꞌmole alé uꞌtá bárkochi ꞌlige wijchí baníriga oꞌtole aꞌbemi suwé alué morali bochí ajchigá roꞌchí. Bilé siento malígisa makué na bakiá roꞌchí biꞌtile alé morálichi. ꞌLa weꞌká roꞌchí kachi tabilé chiꞌwale alué morali.
\v 12 ꞌLige Esusi regá anele:
\p ―Jeka simasi, ꞌma goꞌpoa.
\p Suwábaga alué ralámuli mayele ye rió Waꞌlula Esusi ko, nobi majale ko rukea pala ꞌla Waꞌlula Esusi ko.
\v 13 ꞌLige Esusi abé naꞌibeta ilíbale, ꞌlige alué baní ꞌwile ꞌlige nachútale suwábaga ralámuli. Alué roꞌchí abiena nachútale.
\p
\v 14 Aꞌlígesí ꞌma baisá nile napuꞌlige alué ralámuli ku etea Esusi ꞌma ku ajánasa.
\s Jena ruwimela Esusi Pegro ꞌyuga raꞌíchaligo
\p
\v 15 ꞌMa goꞌsá goꞌame, Esúsika Simoni Pegro ꞌyuga raꞌíchale, ꞌlige regá anele:
\p ―Simoni Pegro, Juani inolá, ¿ꞌwe aꞌlá galegá eté mué neꞌchí meꞌtigá ye ralámuli ꞌlige tábiri?
\p ꞌLige Simoni Pégroka regá anele:
\p ―Alarigá ju. Mué ꞌla machí, ramué okaka ꞌwe aꞌlá gompaniero niru.
\p ꞌLige Esusi regá anele:
\p ―ꞌLiko ꞌwe aꞌlá semáriga ꞌyawa goꞌame ne bujkula boꞌá.\f + \fr 21:15 \ft Napuꞌlige Esusi regá aniá: “Ne bujkula boꞌá” pe “ne oyérame” anime ke anile. \f*
\p
\v 16 ꞌLige uchéchigo siné rukele Esusi:
\p ―Simoni Pegro, Juani inolá, ¿ꞌwe ꞌla galegá eté mué neꞌchí?
\p Simoni Pégroka regá nejele:
\p ―Alarigá ju, mué ꞌwe aꞌlá machí ꞌwe aꞌlá gompaniero nírigo.
\p ꞌLige Esusi regá anele:
\p ―ꞌWe aꞌlá repúpua ne bukula boꞌá.
\p
\v 17 ꞌLige ꞌma baisá niraga rukele Esusi:
\p ―Simoni Pegro, Juani inolá, ¿ꞌwe aꞌlá gompaniero niru ramué?
\p ꞌLige Simoni Pégroka ꞌwe seweka asíbale uchéchigo alarigá rukésiga. Aꞌlige regá nejele Simoni Pegro ꞌwe seweka:
\p ―Esusi mué ꞌla machí suwábaga. Mué ꞌla sébali machí ꞌwe aꞌlá gompaniero nírigo.
\p Esusi regá anele:
\p ―ꞌWe aꞌlá semáriga ꞌyawa goꞌame ne bukula boꞌá.
\v 18 ꞌLa bijchiá aní ne. Abijí reꞌmalí ka mué boꞌné oꞌpochátime kéturu ichúrimi einamia, napuꞌlige mué oꞌchérame ka sekala wajchínaga oꞌpochátiriwa mué ꞌlige ꞌma oꞌtoboa mué rekó tabilé siminalie.\f + \fr 21:18 \ft Jaréchigo aní napuꞌlige anile Esusi “sekala wajchínaga”, pe ruwime ke anile Pegro mukumeo gulusichi chujkagá. \f*
\p
\v 19 Ye raꞌíchalika pe ruwime nile churigá mukumeo Simoni Pegro abé aꞌkinana bamí, ꞌlige Simoni Pegro mukusá weꞌká ralámuli ꞌwe aꞌlá niramio Onorúgame.
\p Esusi regá anele:
\p ―¡Nabágó!
\p
\v 20 Simoni Pégroka guꞌlile ꞌlige etele alué rió enágichi, alué rió napu Esusi ꞌwe galeme nílige, alué rió napu aꞌbé asale goꞌyá Esusi ꞌyuga napuꞌlige napuíka goꞌálige bijí taꞌchó chaꞌpiá Esusi, alué napu regá rukele: “¿Chieri ju alué napu mué sayega ilibámala?”
\v 21 Simoni Pégroka etesa alué rió enágichi, regá rukele alué Esusi:
\p ―Mué Waꞌlula Esusi, ¿alué rioka chukimeli ju?
\p
\v 22 Esúsika regá nejele:
\p ―Ne boꞌné aꞌrésaká napurigá tabilé mukumela ye rió napusí ne ku boꞌné nawasa, ¿tachiri chureko mué si? Mueka pe iligá neꞌchí ꞌyuga enáwaguru.
\p
\v 23 Alekeri chojkile aꞌbopi raꞌicha alué weꞌká ralámuli Esusi oyérame, alué raꞌíchali napu regá anime ju “tabilé mukumeli ju ye rió”, nobi Esúsika tabiléchigo alarigá anime ke anile. Pe anile: “Ne boꞌné nerásaká napurigá tabilé mukumela ye rió napusí ne ku boꞌné nawasa, ¿tachiri chureko mué si?” pe regá anile.
\p
\v 24 Alué boꞌné rió anile ye raꞌíchili ruyá ꞌlige bilé apélichi osale. ꞌLige alué rió ne ke. ꞌLa sébali machirú ꞌla bijchiá ko ye raꞌíchali.
\p
\v 25 Abechigó weꞌká eꞌkarú ꞌsile Esusi. Suwábaga osisuga ka apélichi, tabilé asemi nerúlimaleké gawichí bilena napu mochiawa alué apeli raꞌíchali newárigime, ꞌma bochímikuru, asíriga weꞌká nímiliké.
\p Pe ikipi raꞌíchali ruimé nébá. Waꞌlú cheliérabá.