\id 1CO Baja Tarahumara
\h 1 CORINTIOS
\toc1 1 CORINTIOS
\mt Ye Ju Alué Apeli Napu Bajchá Osele Páulo Alué Ralámuli Napu Korinto Ejperégame Nílige
\c 1
\s Kuira ꞌemi ralámuli Korinto ejperégame napu ekí Onorúgame oyérame ju.
\p
\v 1 Kristo Esusi júlale neꞌchí napurigá ne nochámala aleké nila nóchali.\f + \fr 1:1 \ft Eꞌnesi glosario “apóstol”. \f* Ye rió Sóstene Esukristo oyérame ju napurigá ramué, ꞌlige alué ꞌsmi neꞌchí guꞌiria osá ye apeli.
\v 2 Neka ꞌemi ralámuli oséguru napu Kristo Esúsite wanápurigame ju alé waꞌlú Korinto anilichi napuíme. ꞌLige abiena wanápule uché jaré ralámuli bochígimi gawichí ejperégame napurigá ꞌwe ꞌla sébali olame ralámuli nímala napurigá najkí Onorúgame. Suwábaga alué ralámuli ꞌlige suwábaga ramué ꞌwe tánime niru aꞌwalí alué Waꞌlula Esukristo napu ramué nuleme ju.
\v 3 ꞌWe ꞌla guꞌírasa ꞌla képá Oꞌnó Onorúgame ꞌlige Waꞌlula Esukristo napurigá tabilé weꞌká ꞌnata mochímala ꞌemi.\f + \fr 1:3 \ft Eꞌnesi glosario “la gracia que da Dios”. \f*
\s Jena ruwimela Páulo waꞌlú cheliera ꞌyáligo Onorúgame
\p
\v 4 Neka nabí cheliera ꞌyame ju Onorúgame ꞌemi guꞌírigiriká. Onorúgameka ꞌwe galegá etele ꞌemi ꞌlige alekeri júlale Kristo Esusi napurigá ꞌemi guꞌírimala.
\v 5 Onorúgame ꞌwe ꞌla nejkúrile Kristo Esusi júliga. Kristo Esusi aꞌwalí ꞌyale napurigá ꞌwe ꞌla námamala ꞌemi aleké nila raꞌíchali ꞌlige alarigá ꞌwe ꞌla námaka ruyémala ꞌemi uché jaré ralámuli
\v 6 napugiti ꞌémika ꞌwe ꞌla bijchígilime Kristo nila raꞌíchali, alué napu ramué beníriru.
\v 7 Napuꞌlige ꞌemi buigá mochígichi napuꞌlige ku nawachi Waꞌlula Esukristo tabilé rokárélamala napu Onorúgame Alawala nejime ju.
\v 8 Onorúgame ꞌwe ꞌla guꞌírimala boꞌné alawálate napurigá tabilé guwana rujsúmala ꞌemi ꞌlige napurigá tabilé ꞌwesi chojkila neraga raꞌichámala ꞌemi olagá napuꞌlige ku nawachi Waꞌlula Esukristo gustisia olamia suwábaga ralámuli.
\v 9 Onorúgameka nabí sébali olame ju napu sébali olámorí. Alueka repáturu napurigá ramué biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátame niwa pe Onorúgame Inolá naꞌtálila Esukristo anilime, alué napu waꞌlula ju ramué nuleme.
\s Jena ruwimela jaré ralámuli tabilé biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátaga mochíligo Esukristo ꞌyuga
\p
\v 10 ꞌEmi oyérame napurigá ne, neka Waꞌlula Esukrístote nulérigime ju, alekeri neka ꞌwe aꞌwágame anéguru ꞌemi napurigá ꞌla biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátiga mochímala ꞌemi tabilé nakoga ꞌemi aꞌbopi, iligá ꞌwe ꞌla ganíliga ejperélawa biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátaga.
\v 11 Ralámuli alé Kloe galílachi ejperégame ruwíguru ꞌemi ꞌwe naꞌáuka ejperego ꞌemi aꞌbopi.
\v 12 Regá aniéturu alué ralámuli, jaré ꞌemi regá anime karao: “Neka Páulo oyéraguru”, ꞌlige uché jaré regá anime kará: “Neka Apolo oyéraguru.” ꞌLige uché jaré regá anime kará: “Neka Sepasi (Pegro) oyéraguru.” ꞌLige uché jaré regá aníime kará: “Neka pe Kristo oyéraguru.” Suwábaga ꞌemi asíriga riólame kará.
\v 13 Pe biꞌlepi ju Waꞌlula, napu ju Kristo. Ne Páulo pecha gulusichi ujchigá meꞌlirúgame júkó ꞌemi alawala biꞌwemia. ꞌÉmika pecha rewarárigame júkó napurigá neꞌchí oyéramala.
\v 14 Asíriga ꞌla nile ne tabilé rewarágariká weꞌká ꞌemi, aka ne pe okabi rió rewirá ꞌsié alemi, alué napu Krispo anilime ju ꞌlige uché bilé napu Gayo anilime ju.
\v 15 Tabilé ꞌwesi che animeli júkuru rewaráligo ne napurigá neꞌchí oyérame nímala.
\v 16 Abiena bijí nélá nili ne rewará alué Estépana galílachi ejperégame ralámuli. Tabilé machié nili ne pala rewiráliga ne aminá chejaré ralámuli, tabilé chérikáwé.
\v 17 Krístoka tabilé júlale neꞌchí napurigá ne rewaraga einámala, iligá alueka júlakuru neꞌchí napurigá ne ralámuli ruyémala alué aꞌlala raꞌíchali Onorúgame nila. Alueka tabilé nuláguru napurigá ꞌwe ꞌla semati raꞌíchalite raꞌichámala ne. Neka tabilé napuyépiri aꞌwalite ruyeme ju ralámuli, neka Onorúgame nejílala aꞌwalite ruyame júkuru napurigá ralámuli ꞌwe aꞌlá narémala alué nejkúrali alué Waꞌlula Esukristo nejílala napuꞌlige mukiá.
\s Jena ruwimela churigá nejkúrame ko Onorúgame aꞌwalila
\p
\v 18 Alué ralámuli napu cha nokagá eꞌyéname ju, alueka regá anime ju: “Alué raꞌíchali napu ruyame ju churigá mukúligo Kristo tabilé nejkúrime ju napurigá ralámuli alawala biꞌwémala. Ramué napu ꞌma ꞌla biꞌwígame alawégame niru, ꞌwe ꞌla machiáa alué raꞌíchali Onorúgame aꞌwalila ko.”
\v 19 Aka regá aníché Onorúgame nila raꞌíchali ꞌwe ꞌya osirúgime:
\q Neka tabilé machime newámala alué napu ꞌwe machime ju.
\q Neka tabilé ꞌla ꞌnátame newámala alué napu ꞌwe ꞌla benégame ju.
\p
\v 20 Alué rió ꞌwe machime ka pecha neyúrimili júkó Onorúgame ꞌyuga. Onorúgameka pe tabilé ꞌla ꞌnátame neraga etémala alué rió ꞌwe machime, Onorúgameka cha benégame kame meꞌtigá alué rió.
\v 21 Ralámulika pe aminabi benigá ꞌla machirá mayéleké churigá ko Onorúgame. Tabiléchigo alarigá júkó. Onorúgameka gatele napurigá tabilé alarigá machiboa. Iligá Onorúgameka ꞌla aꞌkabámana jáwame ju ralámuli napu ꞌwe ꞌla bijchígime ju alué raꞌíchali napu ramué beníriga eꞌyéniru, rekó jaré mayé tabilé nejkúrime ko ye raꞌíchali.
\p
\v 22 Alué ralámuli juríoka ta etéaká ramué saꞌwálichi bilé ralámuli sujírigame, pe tabilé bijchíginili alué raꞌíchali napu ramué beníriga eꞌyéniriru. ꞌLige alué ralámuli griego raꞌíchame ka gepúnilime ju alué raꞌíchali napu raꞌíchame ju alué ralámuli napu ꞌwe machime ju.
\v 23 Ramueka pe iligá beníriga eꞌyéniru churigá meꞌlíriligo Kristo gulusichi ujchugá. Alué juríoka tabilé bijchígime ju alué raꞌíchali, pe cha anime korime ju. ꞌLige alué ralámuli tabilé jurío pe ꞌyégali neraga akeme ju alué raꞌíchali.
\v 24 Nobi alué ralámuli Onorúgamete wanápurigame napurigá oyéramala, alué ralámuli rekó jurío ke o rekó griego ke ꞌwe ꞌla machime ju Onorúgame júlaligo Kristo waꞌlú aꞌwaliga. Alarigá ꞌnátale Onorúgame napurigá Kristo ralámuli guꞌírame nímala.
\v 25 Rekó ramueka tabilé námalia napu ꞌsmi Onorúgame, nobi ꞌwéchigo najtékame júkó napu ꞌsmi Onorúgame. Rekó Onorúgameka tabilé aꞌwáganti káreké nobi ꞌwéchigo aꞌwágame júkó meꞌtigá suwábaga ralámuli.
\p
\v 26 ꞌEmi Onorúgame oyérame ꞌla néláwa churigá níliga ꞌemi napuꞌlige Onorúgame wanápachi. Ralámuli níriká, asíriga uꞌkabi nílikuru ꞌemi ꞌla ejebénigame. Pe uꞌkabi kéturu ꞌemi abé eꞌwélala. Pe uꞌkabi ralámuli kéturu ꞌemi riko oꞌnógame.
\v 27 Napurigá chijunámala alué ꞌwe machime, Onorúgameka wanápale alué ralámuli napu tabilé ꞌnátame káré ralámuli níriká. ꞌLige napurigá chijunámala alué ralámuli ꞌwe aꞌwágame, Onorúgameka wanápale alué ralámuli napu tabilé aꞌwágame káré ralámuli níriká.
\v 28 Onorúgameka alué taꞌmé najtékame ralámuli wanápale, ꞌlige aminami wanápale Onorúgame alué ralámuli napu tabilé galilime ju uché jaré ralámulite. ꞌLige boꞌné Alawala ꞌyale napurigá ꞌwe aꞌlá ꞌnátame ralámuli nímala. Alarigáriga ꞌsime ju Onorúgame napurigá machimela ralámuli tabilé aꞌlá ko alué tabilé Onorúgame oyérame ralámuli naꞌtálila.
\v 29 ꞌLiko taꞌwesi ralámuli iꞌtélamala regá aneme Onorúgame: “Ne boꞌné ꞌwe aꞌlá semáriga nocha ne boꞌné aꞌwalílate.” Pe Onorúgame aꞌwalílateká ꞌla gainámili júkuru bilé rió ꞌwe aꞌlá nocha.
\v 30 Nobi Onorúgame ꞌsile napurigá ramué ꞌwe ꞌla oyérame niwa Kristo Esusi ꞌlige pe Kristo Esusi oyériga ꞌwe ꞌla ejebénigame ju ꞌemi. ꞌLige aleké oyériga ꞌwe ꞌla sébali olámala ꞌemi. ꞌLige aleké oyériga wanápaga mochí ꞌemi. ꞌLige aminami aleké oyériga ꞌemi aꞌkabámana mochí.
\v 31 Alekeri regá anime osáliru ꞌwe ꞌya: “Bilé rió ꞌwe aꞌlá semáriga raꞌichámili júkuru Waꞌlula Onorúgame olagá, tase boꞌnepi neraga.”
\c 2
\s Jena ruwimela churigá ko Esukristo  alué napu gulusichi chujkagá mukule
\p
\v 1 ꞌEmi Kristo oyérame napurigá ne, napuꞌlige ne pe kulí siné seba alé ꞌemi ejperélachi, neka tabilé weꞌká raꞌíchali raꞌíchame kéturu alué ꞌwe semátiri raꞌíchali ꞌwe rióliga. Neka pe iligá ruwíturu alarigá nocha ajtigó Onorúgame.
\v 2 Neka pe ꞌnátaturu raꞌichálime churigá ko Esukristo alué napu ꞌma ꞌpa rewagachi ajtí, ꞌlige abiena ꞌnata ne raꞌichálime chonigá mukúliga Esukristo gulusichi chujkugá.
\v 3 Napuꞌlige ne ꞌmi alemi sebasa ꞌwe aꞌlala raꞌíchali ruyemia, ꞌwe ꞌáwilia ajtigé ne majá.
\v 4 ꞌLige neka tabilé raꞌicha ꞌwe semáriga napurigá ꞌemi ꞌwe ꞌla eꞌwámala. Iligá Onorúgame Alawala ꞌsile napurigá eꞌwámala ꞌemi.
\v 5 Alarigaka ꞌla tabilé oyérimili nílekuru ꞌemi pe ralámuli nila raꞌíchali iligá Onorúgame nila raꞌíchali oyérimili nílekuru ꞌemi, aluéchigo ꞌsíligame aꞌwalí ꞌyaa ꞌemi, tase ralámuli.
\s Jena ruwimela Onorúgame Alawala  ꞌwe aꞌlá machirio ramué chieri ko boꞌné
\p
\v 6 Suwábaga ramué napu benírame niru, napuꞌlige ramué raꞌicha alué ralámuli ꞌyuga napu ꞌma abé aꞌlá námame ju Onorúgame nila raꞌíchali, ꞌliko ꞌla raꞌicharu semati raꞌíchalite alué ralámuli ꞌyuga, nobi tabiléchigo raꞌichárikó napu benírame ju alué eꞌwélala ꞌlige chejaré ralámuli jena wijchimoba ejperégame, napugiti alueka pe bilé rawé ꞌma tabilé eꞌwélala nímempá.
\v 7 Ramueka ruyá napu Onorúgame tabilé ruwile ꞌwe ꞌya, pe kulí jipe ꞌla ruwí napu ꞌnata asale Onorúgame ꞌwe ꞌyasi napuꞌlige taꞌchó newá ye gawí. Alarigá ꞌsile napurigá ramué ꞌla námapua tachiri najkió Onorúgame, ꞌlige aminami napurigá ꞌla narépua napu Onorúgame nejímili ju.
\v 8 Napu ramué ruyá tabilé ꞌwesi eꞌwélala jena wijchimoba mochígame námale. ꞌLa námasaká pecha meꞌlibókó alué Waꞌlula Esukristo napu ju Onorúgame Inolá napu ꞌwe semá ꞌsime ju.
\v 9 Alarigá ju napurigá osálirige Onorúgame raꞌichálila ꞌya. Regá anime:
\q Onorúgameka ꞌma ꞌla gatega ajtí ꞌwe semati raweli
\q napu ꞌyámili ju alué ralámuli napu ꞌwe ꞌla niraga eteme ju alué
\q nobi taꞌwesi ralámuli etégó nibilé akégó nibilé ꞌnata chieti ko.\f + \fr 2:9 \ft Eꞌnesi Isaías 64:4 ꞌlige Jeremíasi 3:16. \f*
\m
\v 10 Onorúgame Alawala ꞌwe nejkura beniria alarigá nimio ye suwábaga. Onorúgame Alawálaka suwábaga machiri ramué. Abiena ruwí napu Onorúgame ꞌnata ajtí.
\p
\v 11 Bilé rió tabilé machimela alieti ꞌnata ajtigó chebilé rió, pe alué rió boꞌneka ꞌla machimela alieti ꞌnata ajtigó boꞌné o boꞌné alawala abiena ꞌla machimela alieti ꞌnata ajtigó alué rió. Alarigá júkuru Onorúgame ꞌyuga. Bilé rió pecha machimeli júkó alieti ꞌnata ajtigó Onorúgame, pe Onorúgame Alawálaka ꞌla námamala alieti ꞌnata ajtigó.
\v 12 ꞌLiko alué Alawá napu Onorúgame nejílige pe tabilé ralámuli alawala nile. Onorúgame nejile boꞌné Alawala napurigá ꞌwe aꞌlá námapua suwábaga alué napu Onorúgame nejí.
\v 13 Napuꞌlige ramué ruyá napu ꞌsile Onorúgame ramué guꞌíriga, tabilé raꞌichalia napu ramué aꞌboi naꞌtalia, iligá ramueka raꞌichalia napu Onorúgame Alawala benírale ramué.
\p
\v 14 Bilé rió napu tabilé alawégame ju Onorúgame Alawala, alueka tabilé ꞌla niraga akeme ju napu benírame ju Onorúgame Alawala, pe tabilé najtékame niraga akeme ju ꞌlige alekeri tabilé námaka akeme ju napu aní alué raꞌíchali napugiti pecha alawégame kame Onorúgame Alawala.
\v 15 Bilé rió ꞌla Onorúgame Alawala alawégame nísaká ꞌla animela pala ꞌla ko bilé nóchali o tabilé ꞌla ko ma. Nobi bilé rió tabilé alawégame Onorúgame Alawala, tabilé námamala ꞌla nóchame ko o tabilé ꞌla nóchame ko alué rió Onorúgame Alawala alawégame.
\v 16 Aka regá aníché Onorúgame nila raꞌíchali ꞌwe ꞌya osirúgime: “Tabilé ꞌwesi rió iꞌté machime alieti ꞌnata ajtigó Onorúgame. ꞌLige aminami tabilé ꞌwesi rió iꞌté napurigá Onorúgame benírimala.”\f + \fr 2:16 \ft Eꞌnesi Isaías 40:13 ꞌlige Romanos 11:34. \f* Nobi ramueka Onorúgame Alawala alawégame nírukó ꞌlige alekeri naꞌtálime niru napurigá Kristo.
\c 3
\s Jena ruwimela churigá nochámili ko  alué napu nóchame ju Onorúgame nila nochálichi
\p
\v 1 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ne, napuꞌlige ne alemi ajtigá ꞌemi ꞌyuga, neka tabilé beniri ꞌemi ꞌwe machime neraga Kristo nila raꞌíchali, iligá neka beniri ꞌemi napurigá ralámuli ꞌwe pee machime neraga churigá ko Kristo.
\v 2 Neka benírituru alué tétali tabilé nóchali kame námalia, napugiti ꞌémika uꞌkuchí kéturu bijí chiꞌime napu tabilé ꞌcho goꞌyame ju goꞌame.
\v 3 ꞌÉmika bijí ꞌnátame kame napurigá alué ralámuli tabilé ꞌcho oyérame Kristo nila raꞌíchali, napugiti ꞌémika pe korua mochime kame uché jaré nila ꞌlige aminami enuela ꞌlige naꞌawa mochime kame ꞌemi aꞌbopi.
\v 4 ꞌLige jaré ꞌemi regá anime ju: “Neka Páulo oyérame ju”, ꞌlige uché jaré regá anime ju: “Neka Apolo oyérame ju”, ꞌémika aꞌchigóriga nokame ju napurigá alué ralámuli tabilé Kristo oyérame. ¿Tabilé machí ꞌemi alarigá nokame ko alué ralámuli cha nokame?
\p
\v 5 ¿Chieri ju ne ꞌlige chieri ju Apolo? Ramueka pe Onorúgamete nulérigime niru napurigá ꞌemi beníriwa napurigá ꞌemi ꞌla oyéramala Kristo. ꞌLige aꞌpílipi ramué beníriru napurigá nulá Onorúgame.
\v 6 Neka benírituru ꞌémi alué ꞌwe aꞌlala raꞌíchali Esukristo nila, ꞌlige Apóloka aminabi benírale Esukristo nila raꞌíchali, nobi pe Onorúgame ꞌsile aꞌwalí ꞌyaa napurigá ꞌemi ꞌla oyéramala Esukristo.
\v 7 Tabilé chéréko chieri bajchá benírame ko alué aꞌlala raꞌíchali ꞌlige aminami tabilé chéréko chieri benírame ko nujubá, pe Onorúgame ꞌcho ju aꞌwalí nejime napurigá aminabi oyérawa Onorúgame.
\v 8 Aꞌpílipi alué napu benírime ju biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátame ju, ꞌlige Onorúgameka semati raweli ꞌyámala aꞌpílipi alué benírame ꞌwe ꞌla benírasaká.
\v 9 Apolo ꞌlige ne pe abaleké nóchali nóchame niru Onorúgame nila nóchali. ꞌÉmika ju napurigá bile wasá riꞌligó echerúgime, ꞌlige Onorúgame ꞌsile alué wasá echá, ꞌémika ju napurigá waꞌlú galí reꞌpá ilígame napu Onorúgame ꞌsile newá.
\v 10 Onorúgame ꞌwe nejkura napurigá ne benírimala ralámuli alué tabilé ꞌme machime alarigá ko Onorúgame. Aꞌkinana uché jaré ralámuli aminabi benírimili ju. ꞌLige aꞌpílipi alué ralámuli ꞌwe ꞌla benírimili júkuru.
\v 11 Tabilé ꞌwesi ralámuli benírimili júkuru seꞌwináriga alué raꞌíchali Esukristo nila raꞌíchali, napu beníriru ramué bajchá.
\v 12 Alué ralámuli napu benírimili ju aꞌkinana ꞌwe aꞌlá benírame nísaká o tabilé ꞌla benírame nísaká
\v 13 ꞌwe ꞌla machiboa napuꞌlige raweli sébachi napuꞌlige Esukristo nawámili ju gastigárimia ralámuli napu cha nokame ju. Alué ralámuli napu tabilé cha nokame ju, alueka ju napurigá alué rejté napu tabilé che ikime ju rekó eꞌkósilia.
\v 14 ꞌWe ꞌla benírisaká alué ralámuli, ꞌliko Esukristo ꞌwe ꞌla semati raweli ꞌyámala.
\v 15 ꞌLige bilé ralámuli tabilé ꞌla benírisaká ꞌliko Esukristo tabilé niraga etémala napu benírale alué ralámuli, nobi Esukrístoka ꞌla biꞌwígame alawégame niraga etémalagó alué ralámuli.
\p
\v 16 ¿ꞌÉmika tabilé machí ꞌemi Onorúgame ꞌkúchila ko? ¿ꞌÉmika tabilé machí Onorúgame Alawala pachágana bejtégame ko ꞌemi alawálachi?
\v 17 ꞌÉmika ju napurigá Onorúgame galila neraga, ꞌlige apiépiri gajunasa Onorúgame galila, Onorúgame abiena gajunámili ju alué ralámuli Onorúgame galila gajúname. Onorúgame galila ꞌwe najtékame ju ꞌlige ꞌémika Onorúgame galila ju.
\p
\v 18 Tase naꞌtawa ꞌwe ejebénigame ko ꞌemi aꞌboi. Boꞌnepi naꞌtásiká ꞌwe benégame ko alué ꞌnátali ꞌnátaga napu benírame ju ralámuli tabilé Onorúgame oyérame, iligá aꞌrewa alieti ꞌnata. ꞌLige rekó ralámulika “tonto” anechi ꞌemi olagá, tabilé chéréko. Iligá beniboa Onorúgame nila raꞌíchali.
\v 19 Onorúgame níriká tabilé ꞌla ju napu benírame ju alué ralámuli tabilé Onorúgame oyérame. Aka regá aníché Onorúgame nila raꞌíchali ꞌwe ꞌya osirúgime: “Onorúgameka ꞌma ꞌla gatega ajtí napurigá alué ralámuli tabilé siné sébali olámala rekó ꞌwe ꞌla sébali olánilie.”\f + \fr 3:19 \ft Eꞌnesi Job 5:13. \f*
\v 20 Aka abiena regá aníché: “Waꞌlula Onorúgame ꞌwe aꞌlá machí tabilé aꞌlá ko napu ꞌnátame ju alué ralámuli napu tabilé Onorúgame oyérame ju.”\f + \fr 3:20 \ft Eꞌnesi Salmos 94:11. \f*
\v 21 Alekeri ꞌemi tabilé riólamili júkuru aleké ralámuli oyérame kóriká napu tabilé Onorúgame oyérame ju. Onorúgame suwábaga tábiri newale ꞌemi guꞌíriga.
\v 22 Páulo, ꞌlige Apolo ꞌlige Sepasi (Pegro), ꞌlige suwábaga eꞌwélala ꞌemi guꞌírame júkuru. ꞌLige aminami Onorúgameka gatele napurigá ajagá mochímala ralámuli, ꞌemi guꞌíriga ꞌsile, ꞌlige aminami gatele napurigá suwimela ralámuli, pe ꞌemi guꞌíriga ꞌsile. Napu ꞌsile Onorúgame ꞌwe ꞌya pe ꞌemi guꞌíriga ꞌsile. ꞌLige napu ꞌsímili ju Onorúgame abé iꞌlibékomi abiena pe ꞌemi guꞌíriga ꞌsímala.
\v 23 ꞌLige ꞌémika Krístote nulalime júkuru ꞌlige Krístoka Onorúgamete nulelime júkuru.
\c 4
\s Jena ruwimela tachiri nóchali nígame níligo  alué ralámuli Esukristo nochálilachi nóchame
\p
\v 1 Neka najkíguru napurigá ꞌemi etémala ramué pe nóchame neraga Kristo ꞌyuga. Alué ꞌsmi ramué jula napurigá ramué beníriwa napu Onorúgame tabilé ruwile ꞌwe ꞌya.
\v 2 Bilé ralámuli napu nóchali ꞌyárigame ju, alueka ꞌwe ꞌla nochámili júkuru napurigá ralámuli ꞌla niraga etémala.
\v 3 Neka tabilé chélá rekó ꞌemi ꞌlige eꞌwélala nulame machinálie chiena ꞌla nóchame ko ne o tabilé aꞌlá. Neka pecha ꞌnátame júkó boꞌnepi chiena ꞌla nóchame ko ne o tabilé aꞌlá.
\v 4 Neka tabilé machiá nili cha ꞌsíligo ne, rekó tabilé machié ne, pecha animélagó ne tabilé chokila ko ne. Pe Onorúgame ꞌla machí ne naꞌtálila, pe alué boꞌné gastigáromala neꞌchí cha ꞌsíkame nísaká ne.
\v 5 Alekeri, tabilé ꞌwesi eꞌchewawa ꞌemi taꞌchó nawachi Waꞌlula Esukristo. Alué Waꞌlula nawasa, aꞌlige gustisia olámala ralámuli ꞌyuga, ꞌlige alué ꞌwe aꞌlá machimela ꞌwe aꞌlá ko o tabilé la ko napu nokale. ꞌLige ꞌla machimela napu ꞌnata aꞌpílipi ralámuli. Aꞌlige Onorúgame ꞌyámala semati raweli aꞌpili ralámuli napu ꞌla sébali olale.
\p
\v 6 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ramué, neka ruwíguru napurigá ꞌemi ꞌla machimela ramué etega ne ꞌlige Apolo ꞌwe aꞌlá sébali olame nírigo, aka regá aníché Onorúgame nila raꞌíchali ꞌya osirúgime napu regá aní: “Tase seꞌunáriga raꞌichawa napu aní Onorúgame nila raꞌíchali.” Alarigá nokisáká ꞌemi, tase riólaga eꞌyénawa regá anigá: “ꞌNee alué rioka chiena ꞌla beníranti ju Onorúgame nila raꞌíchali. ꞌNee alué chebilé rioka, tabilé ꞌla beníranti ju Onorúgame nila raꞌíchali.”
\v 7 Aka Onorúgame ꞌsíleché seꞌunátiri ꞌnátali ꞌya aꞌpílipi ꞌemi, alekeri ꞌemi tase naꞌtámili júkuru abé jebénigame ko ꞌemi beníraga Onorúgame nila raꞌíchali meꞌtigá uché jaré. Suwábaga ꞌnátali napu ꞌnátame ju ꞌemi pe Onorúgame ꞌsile aleké ꞌnátali ꞌyaa, ꞌliko chonigá ꞌemi ꞌwe riólame júpaché ꞌla ꞌemi aꞌboi naꞌtálilate ꞌnátame kóriká.
\p
\v 8 Jipe ꞌémika nígame ju suwábaga napu najkí ꞌemi, ꞌlige aꞌchigóriga nokame ju ꞌemi napurigá nokame ju alué eꞌwélala rey, ꞌla tabilé resí lanti ka noká ꞌemi ramué nila. ¡ꞌLa bijchiá eꞌwélala rey nisa ꞌemi, ramuéchigó eꞌwélala níwili júkuruchigó ꞌemi ꞌyuga nulame!
\v 9 Ramué napu ekí nóchali nígame niru napu Esukristo nejí, Onorúgame nujubá jáwale ramué napurigá jaré rió galírale moꞌárigame napu meliboli ju. Niru napurigá ralámuli getúmala ramué ꞌlige ajchémala, ꞌlige aminami alué santo ánjelitiri.
\v 10 ꞌÉmika ꞌwe machime koláleké aꞌbopi ꞌlige ramueka pe tabilé ꞌla ꞌnátanti neraga etélime ju. ꞌÉmika Onorúgame aꞌwalila nígame kolae ꞌlige ꞌémika eteme ju ramué tabilé nígame niraga alué aꞌwalí. ꞌÉmika ꞌwe ꞌla kolae napuꞌlige ralámuli ꞌwe ꞌla niraga etechi ꞌemi ꞌlige ramueka tabilé. Nobi alarigá naꞌtálika tabilé ꞌla ju.
\v 11 Senibí ꞌwe eꞌluíme niru ramué ꞌlige aminami asíriga balámilime niru ramué. ꞌLige asíriga oꞌchérame oꞌpáchaga eꞌyéname niru ramué. ꞌLige ralámulika asíriga resí olame ju ramué. ꞌLige aminami tabilé galégame niru ramué, pe ichúrimi eꞌyéname niru ramué.
\v 12 ꞌLige aminami asíriga resibálime niru ramué aꞌwágame nóchiga goꞌame meka. Napuꞌlige ralámuli ꞌwe cha anichi ramué olagá, ramueka regá anélime ju: “Onorúgame ꞌla guꞌírasa ꞌla képá.” Napuꞌlige ꞌwe resí ikiachi ramué, asíriga ꞌla anachálime niru ramué, tabilé resí anigá.
\v 13 Napuꞌlige alué ralámuli cha anichi ramué olagá, ramueka tabilé ayoga raꞌichálime ju alué ralámuli ꞌyuga. ꞌLige ralámulika eteme ju ramué napurigá tabilé najtékame neraga. Napurigá repuga neraga etélime ju ramué.
\p
\v 14 Neka pecha oségó ye raꞌíchali napurigá ꞌemi chijunámala. Neka oséguru bilé rejcholi ruigá napurigá ne boꞌné ꞌkúchila neraga napugiti neka ꞌwe galeme ꞌemi.
\v 15 Rekó weꞌká nokae ꞌemi beniria, nobi ne ꞌsié bajchá beníria ꞌemi, ꞌlige alekeri ꞌemi napurigá ne ꞌkúchila neraga ju.
\v 16 Alekeri neka nuláguru napurigá aꞌchigóriga nokimela ꞌemi napurigá ꞌsmi ne.
\p
\v 17 Alekeri jula ne Timoteo alemi, alué napu ne ꞌwe galegá eté napurigá ne inolá neraga, ꞌlige napu ꞌwe aꞌlá sébili olame ju napurigá najkí Onorúgame. ꞌLige ꞌwe aꞌlá nirá ne. Timotéoka ꞌwe aꞌlá animela napu ne benírame ju napu ju Kristo Esusi raꞌichálila. Alué ju napu ne benírime ju bochígimi alé napu napuíme ju ralámuli Onorúgame oyérame.
\v 18 Jaré ꞌemi regá aniá mochí: “ꞌMa tabilé siné nawámala Páulo jeka.” Alekeri ꞌwe riola mochí ꞌemi.
\v 19 Neka pe yati neraga simela Onorúgame ꞌla elísaká neꞌchí, ꞌlige kulí ꞌwe aꞌlá machimé ne taꞌlá Onorúgame aꞌwalila nígame ko alué ralámuli alanime.
\v 20 Bilé ralámuli ꞌla Onorúgamete nulelime nísaká, ꞌwe ꞌla machirume ju napu ꞌsime ju. Jaré ralámuli Onorúgamete nulelime korime ju, nobi tabiléchigo ꞌla sébali olame júkó napu najkí Onorúgame.
\v 21 ¿Churigá najkí ꞌemi napurigá ne simela ꞌemi kólimia? ¿Bilé gusí oꞌká ꞌemi wejpisomia, o ꞌwéchala ꞌla ganíliga?
\c 5
\s Jena ruwimela Onorúgame oyérame ka tabilé cha nokimélikó
\p
\v 1 Jaré ralámuli aní bilé ꞌemi ꞌwe cha ꞌsiáráo meꞌtigá bilé ralámuli tabilé Onorúgame oyérame. Aní bilé alué Onorúgame oyérame bejtego bilé mukí ꞌyuga napu oꞌnola ꞌyula ju.
\v 2 ꞌLige ꞌwe ganíliga mochígara ꞌemi abisibi ꞌwe riola. Iligá ꞌwe chijunátékuru ꞌlige seweka mochítékuru. Alué rió alaꞌsime ꞌma tabilé elítékuru napurigá bajkimela alé napu beniame ju Onorúgame nila raꞌíchali.
\v 3 Rekó ne tabilé ajtigé napu ꞌemi mochí, nobi ne alawálaka alé ajtí napu ꞌemi mochí, ꞌla alé ajtíganti káré ne. ꞌLige neka aníguru alué rió olagá chojkila ko.
\v 4 Napuꞌlige ꞌemi napuísa Onorúgame nila raꞌíchali benimea, ne alawálaka alé ajtíchigó ꞌlige aminami alé ajtíchigó Waꞌlula Esusi Aꞌwalila. Neka Esúsite nulérigime ju,
\v 5 ꞌlige neka alekeri nuláguru ꞌma tabilé elíwaká napurigá bajkimela alué rió alé napu ꞌemi napuíme ju napurigá Satanasi abichibi olámala alué rió napurigá boꞌné najkí ꞌlige alarigá alué rió ku guwana naꞌtámala. ꞌLige alarigá boꞌné alawala tabilé gastigáriwa napuꞌlige ku nawachi Waꞌlula Esusi.
\p
\v 6 Tabilé riólimili ju ꞌemi tabilé che nokame kórigá, aka ꞌma ꞌla machíché ꞌemi regá anime raꞌíchali: “Bilé ralámuli cha ꞌsime pe arigá aꞌrésiga tabilé gastigáriga, ꞌma uché jaré ralámuli aꞌchigóriga nokimela.”\f + \fr 5:6 \ft Páulo anile: “Peꞌtá kawali roꞌésiga arina, bochígimi párisichi naꞌlome kárigó.” \f*
\p
\v 7 ꞌMa tabilé eliwa napurigá alué rió bajkimela alé napu ꞌemi napuíme ju, napurigá uché jaré tabilé aꞌchigóriga nokimela. Aka ꞌémika ꞌma ꞌla biꞌwígame alawégame júpaché napugiti Krístoka meꞌlíriligame bilena gulusichi ujchagá ramué guꞌíriga.\f + \fr 5:7 \ft Eꞌnesi glosario “Páscua”. \f*
\v 8 Alekeri ꞌma aꞌrewa chibi noká iligá aminacho ꞌwe ꞌla oyérawa Kristo, ꞌma aꞌrewa alué ꞌnátali chibi nokianti naꞌtálime. Iligá ꞌwe ꞌla bijchiá raꞌichawa, tabilé chibi nokiboa ꞌlige aminami tabilé naꞌtawa chibi olianti uché jaré ralámuli.
\p
\v 9 Neka uché bilena apélichi ruyéturu napurigá ꞌemi tabilé napuíka eꞌyénamala alué ralámuli ꞌyuga napu pe uché jaré umugí ꞌyuga okoka eꞌyéname ju napu tabilé aꞌboi ꞌyula ju.
\v 10 Neka tabilé anime ke aní napurigá ꞌemi tabilé napuímala alué ralámuli ꞌyuga napu tabilé Onorúgame oyérame ju napu pe weꞌká umugí ꞌyuga okoka eꞌyéname ju ꞌlige koruka eꞌyéname eꞌkarúgame tábiri tabilé aꞌboi nila, ꞌlige alué napu chigoga eꞌyéname ju, ꞌlige alué napu pe eꞌkarúgame tábiri oyérame ju napu tabilé Onorúgame ju. Aka jena gawichí ejperéliriká abirigáchigo ejperélawagó alué ralámuli ꞌyuga napu cha nokame ju.
\v 11 Neka pe regá anigá anié ꞌemi tabilé napuímio alué ralámuli ꞌyuga napu anime ju: “Neka ꞌla Onorúgame oyérame ju.” ꞌLige pe tabilé eꞌwame nisa napu Onorúgame nulá ꞌlige pe eꞌtégili eꞌyéname nisa, chibi nokigá eꞌyéname. Tabilé goꞌmeli ju ꞌemi alué tabilé eꞌwame ralámuli ꞌyuga.
\p
\v 12 Neka tabilé lisensia nígame ju napurigá gustisia olámala alué ralámuli ꞌyuga napu tabilé Onorúgame oyérame ju. Alueka Onorúgame ꞌsímili júkuru gastigaria,
\v 13 nobi ꞌémika ꞌla lisensia nígame ju napurigá gastigárimala bilé rió Onorúgame oyérame cha ꞌsisa. Alekeri ꞌémika ꞌma tabilé elímili júkuru napurigá alué chaꞌsime bajkimela napu ꞌemi napuíme ju Onorúgame nila raꞌíchali benimea.\f + \fr 5:13 \ft Eꞌnesi Deuteronomio 17:7 ꞌlige 22:21. \f*
\c 6
\s Jena ruwimela naꞌáusaká jaré ralámuli  Onorúgame oyérame aꞌbopi gatémili ko
\p
\v 1 Napuꞌlige jaré ꞌemi naꞌáwame nisa uché bilé oyérame ꞌyuga, ꞌliko ¿chonigá ꞌémika nejkúrili tánime júkó alué eꞌwélala napu tabilé Onorúgame oyérame ju napurigá gatémala alué naꞌáwali? Iligá tániwakuru nejkúrili bilé Onorúgame oyérame napurigá gatémala alué naꞌáwali.
\v 2 ¿Tabilé machí ꞌemi abiena gatélime ko ramué suwábaga ralámuli jena wijchimoba ejperégame? Aka ꞌemi nokimela júpaché raꞌíchali gatea ralámuli jena ejperégame ꞌyuga. ꞌLiko ¿chonigá tabilé gateme júpaché ꞌemi alué naꞌáwili?
\v 3 ¿Tabilé machí ꞌemi gatémili ko alué santo ánjeli ꞌyuga ramué napu Onorúgame oyérame niru? ¡Aka alekeri abéchigo ꞌla gatéwili júkó ye jena gawichí nerúgame naꞌáwili!
\v 4 ꞌLiko ¿chonigá ꞌémika gateme júkó alué naꞌáwili alué eꞌwélala mochígichi napu tabilé Onorúgame oyérame ju?
\v 5 Neka yeti ruwíguru napurigá ꞌemi ꞌla chijunámala. Aka mochíché jaré Onorúgame oyérame ꞌwe ejebénigame napurigá gatémala naꞌáwili nerúlasaká.
\v 6 ꞌLige ꞌémi naꞌáwasaká, ¿chonigá simíbame júpaché alé napu mochí eꞌwélala nulame napu tabilé Onorúgame oyérame ju napurigá gatémala alué naꞌáwali?
\p
\v 7 ꞌWe enátiri ju nakolia ꞌemi aꞌbopi níriga. Pe aꞌkéwaguru chibi anichi ꞌemi olagá. ꞌLige aminami pe etéwaguru ꞌemi nila chigochi.
\v 8 Iligá ꞌémika ꞌwe resí nokame ju, ꞌma chigome ju ꞌemi alué uché jaré Kristo oyérame nila tábiri.
\p
\v 9 ¿Tabilé machí ꞌemi alué cha nokame ralámuli tabilé simíbame ko alé napu ajtí nulá Onorúgame? ꞌEmi ralámuli, tase tonto niwa. Ralámuli alué tabilé aꞌboi ꞌyula umugí ꞌyuga oꞌkome ꞌlige alué Onorúgame neraga eteme alué eꞌkarúgame tábiri napu tabilé Onorúgame ju, ꞌlige aminami alué rióchoká okome,
\v 10 ꞌlige chigórigametiri, ꞌlige ralámuli alué napu ꞌwe niga mochínilime ju weꞌká tábiri, ꞌlige alué ꞌwe bajime rekútame, ꞌlige alué chátiri raꞌíchame uché jaré ralámuli olagá, ꞌlige alué ꞌyégametiri napu pe ꞌyégiga bujeme ju enomí uché jaré nila. Alué ralámulika tabilé siné simámala alé napu ajtí nulá Onorúgame.
\v 11 Jaré ꞌemi aꞌchigóriga nokame nile napurigá cha nokame, nobi Onorúgame ꞌláchigo eꞌkálekó, ꞌlige wanápale napurigá aleké oyérame nímala. Alué Waꞌlula Esukristo aꞌwalila ꞌsile gatea, ꞌlige aminami Waꞌlula Oꞌnó Onorúgame Alawala si ꞌsile gatea.
\s Jena ruwimela tabilé cha nokiame ko
\p
\v 12 Jaré ꞌemi regá anime ju: “Onorúgameka ꞌla lisensia nejí napurigá suwábaga nóchali newawa”, nobi jaré nóchali tabilé ꞌla ju newalía. Neka alekeri tabilé nocha chátiri nóchali napugiti alieti nóchalika pecha gainámaréko ne aꞌrea.
\v 13 ꞌLige abiena regá anime ju jaré ralámuli: “Goꞌámeka ropachí asíbame ju, ꞌlige ropaka goꞌame ajchilime ju.” ꞌLa bijchiá ju, nobi Onorúgameka ꞌma suwamio ye oká tábiri napu ju ropá ꞌlige goꞌame. Onorúgameka pecha newale ko ramué napurigá apiépiri umugí ꞌyuga okópua. Onorúgameka newálekuru ramué napurigá Onorúgame Alawala pachágana ramuechi asimela, napugiti ramueka Onorúgame nila niru.
\v 14 Bilé rawé Onorúgame boꞌné aꞌwalílate ajánamala ramué napurigá ramué ajagá mochiwa aꞌchigóriga napurigá ajánale Waꞌlula Esukristo.
\p
\v 15 ꞌÉmika Onorúgame Alawala ajchágame júkuru, ꞌliko ꞌémika napurigá Esukristo alarigá júkuru alué napu ꞌpa rewagáchika julárigame nílige Onorúgamete. Alarigá nísaká, ꞌliko ꞌemi níriga tabilé ꞌyuga oꞌkómili ju alué umugí napu weꞌká rió ꞌyuga oꞌkome ju. ¡Alanokiáká tabilé ꞌla ju!
\v 16 ¿Tabilé machí ꞌemi, ꞌemi ꞌyuga oꞌkósaká alué umugí weꞌká rió ꞌyuga oꞌkome, ꞌma pe biꞌlepi saꞌpá gainamio ꞌemi saꞌpala ꞌyúriga ꞌlige alué umugí saꞌpala ꞌyúriga? Pe aꞌchigóriga ju napurigá anélige Onorúgame alué Arani ꞌlige Eba ꞌwe ꞌya. Regá anele: “ꞌEmi oká ralámuli pe biꞌlepi ralámuli neraga nímala.”
\v 17 Bilé rió ꞌla oyérame nísaká Waꞌlula Onorúgame ꞌla Onorúgame Alawala alawégame ju. ꞌLige alekeri bilé ralámuli ꞌlige Onorúgame pe biꞌlepi alawégame ju.
\p
\v 18 ꞌLige neka alekeri nuláguru: ¡Tabilé eꞌwiwa alué mukí weꞌká rió ꞌyuga gojchime repachi! ¡Iligá yati simawa seꞌwí! Jaré chátiri nóchali tabilé resí olame ju boꞌnepi. Napuꞌlige bilé rió ꞌyuga gojchisá bilé mukí weꞌká rió ꞌyuga gojchime, asíriga resí ikime ju boꞌnepi.
\v 19 ¿ꞌÉmika tabilé machí ꞌemi ko Onorúgame Alawala reꞌobala, ꞌlige Onorúgame Alawala ꞌémichi bejtégame ko, alué alawá napu ꞌemi ꞌyáliru? Aka Onorúgame káꞌé ramué nuleme.
\v 20 Onorúgame júlale boꞌné Inolá napurigá mukumela ꞌemi guꞌíriga napurigá ꞌemi buyámala alé resítirichi. Alekeri ꞌwe ꞌla nirawa Onorúgame ꞌlige aminami ꞌwe ꞌla ꞌnátaga járowa ꞌemi aꞌbopi.
\c 7
\s Jena ruwimela churigá ejperélimio  alué ralámuli napu ꞌyúgame ju
\p
\v 1 Jípeko ne nejémala alué napu ꞌemi neꞌchí rukélige iꞌbé osilite raꞌíchiga. ¿Taꞌlá ju napurigá bilé rió biꞌneli bejtega asimela tabilé mukí ꞌyuga?
\v 2 Aka ꞌla júpaché nobi abéchigo ꞌla ju napurigá bilé rió reimela bilé mukí napurigá tabilé naꞌtámala bilé mukí ꞌyuga gojchianti. ꞌLige aminami bilé mukí reimela rió napurigá tabilé naꞌtámala rió ꞌyuga gojchianti. Oꞌmaka machiáguru tabilé ꞌla ka jipe jena wijchimoba.
\v 3 Bilé rió upégame, alueka ꞌla ju napurigá ꞌyuga gojchimela boꞌné upila.
\v 4 Bilé mukí rió ꞌyúgame, alueka ꞌla eꞌwímili júkuru boꞌné ꞌyula. Napuꞌlige rió ꞌyuga gojchinálisa alué mukí ꞌyuga, alué mukí ꞌla eꞌwímili júkuru boꞌné gunala. Aꞌchigóriga ju rió ꞌyuga. Napuꞌlige alué mukí ꞌyuga gojchinálisa alué rió boꞌné ꞌyula, ꞌliko alué rió ꞌla eꞌwímili júkuru alué mukí boꞌné ꞌyula.
\v 5 ꞌEmi ꞌla nirásaká napurigá tabilé napuíka okómala pe uꞌkabi rawé ꞌla ju, pe uꞌkabi rawé raꞌichánilisaká ꞌemi Onorúgame ꞌyuga. ꞌLige aꞌkinana ꞌma raꞌichasa Onorúgame ꞌyuga, ku napuíka okómili ju napurigá tabilé chátiri ꞌnátili ꞌyámala Satanasi.
\p
\v 6 Neka pe bilé rejcholi ruwíguru, tase bilé nulalí.
\v 7 Neka abé ꞌla nirá nili napurigá ꞌemi mochímala napurigá ne, tabiléchigo oꞌmaka alarigá nírukó. Nobi Onorúgameka seꞌunátiri ꞌnátali ꞌyame ju aꞌpílipi ralámuli.
\p
\v 8 Alué ꞌoni mochígame abé ꞌla ju tabilé rewá, ꞌlige alué umugí gunámakame abé ꞌla ju tabilé uché rewá.
\v 9 Alué napu tabilé anáchame ju tabilé mukí ꞌyuga gojchigá, abé la julke napurigá newímala napurigá tabilé naꞌtámala mukí ꞌyuga gojchianti.
\p
\v 10 Neka ye nulalí ꞌyáguru alué ralámuli napu newíkame ju ꞌlige abiena alué napuíka mochígame. Ye nulalika tabilé ne nila ju, pe Onorúgame nulalila ju: Mukika tabilé aꞌrémili júkuru boꞌné gunala.
\v 11 Siné kachi aꞌrésaká, ꞌliko tabilé ꞌla ju napurigá uchéchigo siné rewimela seꞌnú rió, iligá abé ꞌla júleké tabilé rewá o abé aꞌlá júleké ma napurigá alué mukí chéchigo siné pe aba aleké rió ꞌyuga asimela napu ꞌyuga ajtílige. ꞌLige tabilé ꞌla ju napurigá bilé rió aꞌrémala mukí boꞌné ꞌyula.
\p
\v 12 Alué uché jaré ralámuli Onorúgame oyérame, neka yeti rejcholi ruyéguru. Yeka tabilé Onorúgame nulalila ju, yeka pe ne nila rejcholi ju. Bilé rió Onorúgame oyérame ꞌyúgame nisa bilé mukí tabilé Onorúgame oyérame, alué mukí tabilé aꞌrénilisa alué rió, ꞌliko alué rió tabilé aꞌrémili júkuru alué mukí boꞌné ꞌyula.
\v 13 Bilé mukí Onorúgame oyérame bilé rió ꞌyúgame nisa tabilé Onorúgame oyérame ꞌlige alué rió tabilé aꞌrénilisaká alué mukí ꞌliko alué mukí tabilé aꞌrémili júkuru alué rió boꞌné ꞌyula.
\v 14 Onorúgameka ꞌla niraga eté alué rió napugiti alué mukí napu boꞌné ꞌyula ju Onorúgame oyérame kame. ꞌLige alué rió ꞌla oyérame nisa Onorúgame ꞌlige alué mukika tabilé, ꞌliko Onorúgameka ꞌla niraga eté alué mukí napugiti alué rió napu boꞌné ꞌyula ju ꞌla Onorúgame oyérame kame. ꞌLiko Onorúgameka ꞌwe ꞌla tebúmala alué ralámuli ꞌkúchila napugiti bilé alué oꞌnola ꞌla Onorúgame oyérame kame.
\v 15 Bilé rió tabilé Onorúgame oyérame bilé mukí ꞌyúgame nisa Onorúgame oyérame, ꞌlige aꞌrénilisa alué rió alué mukí, ꞌliko aꞌrémili júkuru. Bilé mukí tabilé Onorúgame oyérame bilé rió ꞌyúgame nisa Onorúgame oyérame, ꞌlige aꞌrénilisa alué mukí alué rió, ꞌliko aꞌrémili júkuru. Onorúgameka tabilé najkí napurigá naꞌáwaká ejperélamala.
\v 16 Abé ꞌla ju napurigá tabilé rojámala ꞌemi. Iligá ꞌemi Onorúgame oyérame guꞌírimili júkuru ꞌemi aꞌboi ꞌyula ꞌla napurigá Onorúgame oyérame nímala.
\p
\v 17 Aꞌpílipi ralámuli aꞌchigóriga ejtebímili júkuru napurigá nílige napuꞌlige Onorúgame bayélige napurigá alué ralámuli Onorúgame oyérame nímala. Biꞌneli asisáká, ꞌliko peba biꞌneli asimeli júkuru. ꞌYúgame nísaká ꞌliko ꞌyuga asimeli júkuru. Alarigá nulé ne suwábaga ralámuli napu ekí Onorúgame oyérame ju.
\v 18 Bilé ralámuli jurío nísaká, tabilé aꞌrémili júkuru napurigá nokame ju ralámuli jurío. ꞌLige bilé ralámuli tabilé jurío nísaká, tabilé aꞌchigóriga ꞌsímili júkuru napurigá nokame ju ralámuli jurío.\f + \fr 7:18 \ft Eꞌnesi glosario “circuncisión”. \f*
\v 19 Onorúgame níriká peba abisibi najtékame ju ralámuli rekó jurío ke o tabilé jurío ke, napugiti abéchigo najtékame kame ꞌwe ꞌla sébali oliá napu Onorúgame nulá.
\v 20 Aꞌpílipi ralámuli aꞌchigóriga ejtebímili júkuru napurigá nílige napuꞌlige Onorúgame oyérale.
\v 21 Jaré ꞌemi ralirúgame nísaká napurigá nochámala ꞌemi tabilé najtétiga, tabilé chéláwa. ꞌLige alué waꞌlula napu ꞌemi nuleme ju regá anisá: “ꞌÉmika ꞌma tabilé nochámili ju napurigá ralirúgame neraga”, ꞌliko alarigaka asíriga ꞌla ju.
\v 22 Bilé ralámuli ralirúgame nísaká, ꞌlige ꞌwe ꞌla oyérame nisa Onorúgame, Onorúgame ꞌyásaká ꞌwe ꞌla ꞌnátali ꞌliko alué ralámuli ꞌma tabilé ralirúgame niraga ꞌnátame nímala. ꞌLige alué ralámuli napu tabilé ralirúgame ju, alueka naꞌtámala napurigá ralirúgame neraga Onorúgamete.
\v 23 Onorúgame ꞌma najtétale Kristo júliga jena wijchimoba napurigá mukumela ramué guꞌíriga, alekeri Kristo ꞌsmi ramué nulea. ꞌMa tase ralámuli nokame ju ramué nulea, Kristo ꞌsmi ꞌnátali ꞌya ramué.
\v 24 Alekeri ꞌemi Onorúgame oyérame napurigá ne, aꞌchigóriga ejtebímili júkuru ꞌemi napurigá nílige napuꞌlige Onorúgame oyeria.
\p
\v 25 Jípeko rejcholi benírimala ne alué ralámuli napu tabilé ꞌcho ꞌyúgame ju. Ye rejchólika pe ne nila ju, ꞌlige Onorúgame ꞌsmi neꞌchí guꞌiria napurigá ne ꞌwe ꞌla benigá benírimala ye rejcholi. Onorúgame ꞌwe ꞌla naꞌtemá neꞌchí, alekeri guꞌírame ju neꞌchí.
\v 26 Neka abé ꞌla nirá nili napurigá ꞌemi tabilé rewimela napugiti jipe pecha ꞌla ka jena wijchimoba, napugiti ꞌwe resíriga kame jena wijchimoba.
\v 27 Mué rió mukí ꞌyúgame nísaká, tabilé aꞌrewa. Tabilé ꞌyúgame nísaká mukí alarigá rejpiwa.
\v 28 Bilé rió mukí rewisá, aꞌlá ju, ꞌlige bilé mukí rió rewisá abiena ꞌla ju. Nobi alué ralámuli ꞌyúgameka iꞌsínimi tabilé ganíliga mochímala. Neka tabilé najkiékeꞌé napurigá resí nílamala ꞌemi.
\p
\v 29 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ramué, neka ye ruwíguru. Tabilé weꞌká rawé rokáré weꞌká eꞌkarúgame tábiri simírimia asíriga enátiri, ꞌlige aminami gawítiri ꞌma gajúmala. Bilé rió níriga mukí ꞌyúgame pecha mukicho ꞌnata asiame júkó, abé ꞌla ju Onorúgame nila ꞌnátali naꞌtalia.
\v 30 Alué ralámuli napu ꞌwe seweka mochí, alueka ꞌwe ganíliga mochímili júkuru, ꞌlige alué napu ꞌwe ganíliga mochí, alueka ꞌwe seweka mochímili júkuru. Alué napu ꞌwe enomígame ju, alueka napurigá tabilé enomígame niraga mochímili júkuru.
\v 31 Ralámuli napu ꞌwe uneme ju weꞌká eꞌkarúgame napu nerú jena wijchimoba, tase ꞌme naꞌtawa alieti unélinti, iligá abé ꞌla ju eꞌwalia napu nulá Onorúgame, napugiti ꞌma pe uꞌkabi rawé rokáré kame napurigá suwibamia ye gawí.
\p
\v 32 Neka najkié napurigá ꞌla ganíliga ejperélamala, tabilé weꞌká ꞌnátaga. Bilé rió Onorúgame oyérame napu tabilé ꞌyúgame ju mukí, alueka pe Onorúgamecho naꞌtálila ꞌnata ajtime ju napurigá ꞌla ganíliga asimela alué rió ꞌyuga.
\v 33 Nobi alué napu mukí ꞌyúgame ju, alueka weꞌká ꞌnátame ju jena wijchimoba nerúgame tábiri napurigá boꞌné ꞌyula ganíliga asimela.
\v 34 Bilé rió mukí ꞌyúgameka asíriga weꞌká tábiri ꞌnátame ju. Bilé mukí Onorúgame oyérame tabilé ꞌyúgameka, alueka pe Onorúgame nochálilacho ꞌnátame ju ꞌla sébali olagá napu Onorúgame najkí. Bilé mukí rió ꞌyúgameka abéchigo ꞌnátame ju tábiriti nochálime napurigá boꞌné ꞌyula ꞌla ganíliga asimela.
\p
\v 35 Neka ye raꞌíchali ruwíguru nejkúriga, pecha neꞌóchaga anígó neka. Neka najkigá aní napurigá ꞌemi abé ꞌla nochámala Onorúgame nila nochálilachi, tabilé chéré rekó ꞌyúgame ke o tabilé ꞌyúgame ke.
\p
\v 36 Bilé rió mukí taga asisáká, ꞌlige okáraga ꞌma eꞌwele nisa, ꞌlige napuínilisa, ꞌliko abé ꞌla ju newía napurigá napuíka mochímala, Onorúgameka tabilé gastigárime ju ralámuli newichi.
\v 37 Bilé rió tabilé rewinálisaká bilé mukí, ꞌlige tabilé ꞌnátame nisa mukí ꞌyuga gojchiame aꞌlá ju rekó tabilé rewae.
\v 38 Aꞌlá ju rekó bilé rió mukí rewae nobi abéchigo aꞌlá júkó tabilé rewae.
\p
\v 39 Bilé mukí rió ꞌyúgame, alué mukika aba alué rió ꞌyuga oꞌchérimili júkuru. Alué rió mukusáká ꞌliko alué mukí chebilé rió reimeli júkuru. Iligá alué rió Onorúgame oyérame nímili júkuru.
\v 40 Neka ꞌnátaguru abé ꞌla ganíliga asimeo alué mukí biꞌneli asagá, tabilé uché rewisá. Neka mayé nili Onorúgame Alawala nejío ye ꞌnátali.
\c 8
\s Jena ruwimela tabilé che anilime ko alué ralámuli  napu pe kulí ꞌla oyérame ju Onorúgame
\p
\v 1 Jípeko ne nejémala alué uché bilé raꞌíchali napu ꞌemi rukénié, taꞌlá ꞌla ko goꞌaa alué goꞌame napu mono kógirime ju napu tabilé Onorúgame ju o tabilé ꞌla kómá. Suwábaga ramué ꞌla benégame niru pee ko, nobi napuꞌlige benisuga weꞌká tábiri ꞌwe riólaga eꞌyénilime niru ramué. Iligá ꞌla niraga etélime júkuru ralámuli tabilé riólaga, alanokiáká abé ꞌla ju.
\v 2 Bilé rió ꞌwe benégame neraga ꞌnátame ka, pe tabilé benégame ju.
\v 3 Onorúgameka ꞌwe ꞌla machí chieri ralámuli ꞌwe niraga eteme ko Onorúgame, ꞌlige Onorúgameka ꞌwe galegá eteme ju alué ralámuli.
\p
\v 4 ꞌLiko ¿chonokiboa? ¿Goꞌpoa alué goꞌame napu kógilime ju alué mono? ꞌWe ꞌla machiáguru ramué alué mono pe tabilé Onorúgame ko, ꞌlige pe biꞌlepi ko Onorúgame.
\v 5 Jaré ralámuli ꞌwe tánime ju nejkúrali alué eꞌkarúgame tábiri napu nerú ꞌpa rewagachi ꞌlige jena wijchimoba,
\v 6 nobi ramueka machiágó pe biꞌlepi ko Onorúgame napu ju ramué Oꞌnola. Alué ꞌsile suwábaga tábiri newá. ꞌLige ramueka aleké oyérame niru. ꞌLige aminami pe biꞌlepi ju Waꞌlula napu ju Esukristo. Onorúgameka nulele Esukristo napurigá newámala ye gawí ꞌlige rewagá, ꞌlige Esukristo ꞌsime ju aꞌwalí nejía napurigá ejperega mochiwa ramué.
\p
\v 7 Nobi jaré ralámuli Onorúgame oyérame tabilé ꞌla machime ju yeti tábiri. Alueka ꞌnátame ju alué mono ajágame ko, ꞌlige bijchígime ju alué goꞌame kógirime ko alué ꞌla bijchiá Onorúgame, nobi alué ralámuli alué goꞌame goꞌsáká, weꞌká ꞌnátame ju mayega ꞌwe cha nokáligo alué goꞌame goꞌsá.
\v 8 Nobi Onorúgame níriká tabilé chéré rekó goꞌae o tabilé goꞌae alué goꞌame. Rekó goꞌsuga alué goꞌame, pecha abé ꞌla naꞌtáwili júkó Onorúgame ꞌyuga o tabilé goꞌsuga ma.
\v 9 Nobi suwábaga ꞌemi ꞌla ꞌnátaga goꞌpoa suwábaga alué goꞌame napu goꞌyame ju ꞌemi napurigá alué uché jaré ralámuli napu kulí ꞌla oyérame ju Onorúgame tabilé chélámala.
\v 10 Jaré alué ralámuli etesa ꞌemi goꞌame goꞌyá mochígichi alué mono kógirime, ꞌliko alué ralámuli naꞌtámala ꞌwe aꞌlá ko goꞌame goꞌaa mono kógirime ꞌlige aminami mayémala ajágame ko alué mono.
\v 11 ꞌLiko alué napu pe kulí ꞌla oyérame ju Onorúgame ꞌwe ꞌla kólámala alué mono oyérilia, ꞌlige ꞌma aꞌrémala Kristo oyeria, alué napu mukule alué ralámuli guꞌíriga.
\v 12 Pe mué chojkila nímala alieti ꞌnátachi alué ralámuli napu pe kulí ꞌla oyérame ju Onorúgame. Krístoka tabilé galeme ju alanokiachi ramué.
\v 13 Neka alekeri tabilé siné goꞌmela alué goꞌame napu kógirime ju alué mono napugiti ne goꞌsáká alué goꞌame, pe guwana naꞌtámala alué ralámuli napu pe kulí ꞌla oyérame ju Onorúgame.
\c 9
\s Jena ruwimela tachiri nochámili ko  bilé Esukristo nochálilachi nóchame
\p
\v 1 Neka Esukrístote nulérigime ju. Neka etégimpá Esusi ramué nuleme. ꞌÉmika chojkile Onorúgame oyeria napuꞌlige ꞌla bijchígile ꞌemi napu ne benírie.
\v 2 Rekó jaré ralámuli ꞌnatie ne tabilé Esukrístote nulérigime ko, nobi ꞌémika ꞌwéchigo ꞌla bijchígilikó napugiti ꞌémika Onorúgame oyérame kame, ꞌlige alekeri ꞌwe ꞌla maꞌchiná néré ꞌla Esukrístote nulelime ko ne.
\p
\v 3 Neka regá anéguru alué ralámuli napu ꞌwe cha anime ju neꞌchí olagá:
\v 4 ¿Tacha ꞌla ikiáré napurigá Bernabé ꞌlige ne goꞌame taa?
\v 5 ꞌLige aminami, ¿tacha ꞌla ikiáré napurigá ramué ꞌla rewiboa umugí ꞌla Onorúgame oyérame napurigá ramué si eꞌyénamala aꞌchigóriga napurigá ꞌsime ju alué Pegro ꞌlige alué uché jaré Esukrístote nulelime, ꞌlige aꞌchigóriga napurigá nokame ju suwábaga alué Waꞌlula Esusi bonila?
\v 6 ¿Pecha ramuecho nocháwili júkó Bernabé ꞌlige ne goꞌame meka?
\v 7 ¿Chieri sontalo nóchame ju boꞌnepi najtétiga goꞌame? Bilé ralámuli echisá iꞌwilí, ¿tacha goꞌyame ju alué iꞌwilí rakala? ꞌLige bilé ralámuli napu tebume ju boꞌné bukula chibá, ¿tacha bajime ju rechí chibá sunasa?
\v 8 Yeka tabilé ne nila ꞌnátili ju. Alarigá aní Moisesi nila nulalí.
\v 9 Aka regá anime osilí osálipeché Moisesi: “Tabilé bulewa roló chuꞌala napuꞌlige nochalia riꞌligó olá, iligá ꞌla eliwa napurigá goꞌmela aꞌtabemi.” Onorúgameka tabilé regá raꞌíchiga anile pecha rolocho naꞌtemaka anile ko.
\v 10 Onorúgameka pe ramué naꞌtemaka anile. ¿Taꞌlá bijchiá ju? Abiena napuꞌlige bilé rió asará, ꞌlige napuꞌlige bilé rió riꞌligó wejpichá, ꞌwe aꞌlá machime ju aꞌkinana rawé goꞌmeo.
\v 11 Pe aꞌchigóriga niru ramué. Alué napu ramué beníriga eꞌyéniru, alueka ju napurigá riꞌligó echiame. ꞌLiko tacha ꞌla ikiáré napurigá ꞌemi nejímala aꞌtabemi goꞌame.
\v 12 Uché jaré ralámuli ꞌla ikiáré goꞌame narea, ramueka abéchigo ꞌla ikiáréliwa goꞌame narea.
\p ꞌLiko ramué abiena ikiáré napurigá narépua alué tábiri. Ramueka tajsinéchigo tálime júkó bilé tábiri. Tabilé najkiá napurigá ralámuli naꞌtámala ramué ꞌwe meme nírigo, ꞌlige aminami tabilé najkiá napurigá naꞌtámala ralámuli ramué pe Onorúgame raꞌichálila ruigá meme nírigo. Neka pe iligá najkí napurigá ralámuli pe Kristo raꞌichálilachi naꞌtámala.
\v 13 Ralámuli alué napu nóchame ju waꞌlú reꞌobachi pachá ꞌwe goꞌyame káꞌé ralámuli aꞌpálala goꞌame alué Onorúgame kógilime. ꞌLige abiena alué ralámuli napu nóchame ju alé waꞌlú reꞌobachi maꞌchige mesa repuka ꞌwe goꞌyame káꞌé goꞌame napu ekí goꞌame jáwame ju ralámuli Onorúgame kógimia. ꞌEmi ꞌwe aꞌlá machíguru alué alarigá ko.
\v 14 Aka abiena nuláché Onorúgame napurigá alué ralámuli napu benírame ju Onorúgame nila raꞌíchali narémili ko goꞌame ralámuli aꞌpálila alué napu gepume ju Onorúgame nila raꞌíchali.
\v 15 Neka pecha ꞌwesi tábiri táame júkó. Neka pecha oségó ꞌemi napurigá ꞌemi bilé tábiri nejímala. Neka mukusá nili eꞌlowika tabilé tábiri tániga ꞌemi. Neka abé ganílame ju beníriga tabilé tábiri taga.
\p
\v 16 Neka tabilé riólame ju napuꞌlige Onorúgame raꞌichálila ruyea ralámuli. Pe ne nochálila ju. Ne tabilé benírasaká ye raꞌíchali ꞌliko Onorúgame neꞌchí gastigárimala.
\v 17 Ne boꞌné naꞌtásaká ye raꞌíchali benírimia ralámuli, ꞌliko ꞌwe ꞌla nímili nílekuru napurigá ralámuli najtétamala neꞌchí. Nobi pe Onorúgame ꞌsile ko nulá napurigá ne benírimala ye raꞌíchali, ꞌliko ne pe ꞌla sébali oláguru napu nulá alué.
\v 18 ꞌLiko ¿chonigá tabilé goblálome júpaché ne Onorúgame raꞌichálila beníriga? ¿Tachiri narémalaché ne? Neka ꞌwe ganílame ju ralámuli beníriga. Neka tabilé najkí napurigá ralámuli najtétamala neꞌchí. Pe alarigá ꞌla ju.
\p
\v 19 Rekó tabilé ꞌwesi nulé neꞌchí, neka pe pioni neraga eyéname ju ralámuli guꞌíriga. Alarigá guꞌírame ju ne weꞌká ralámuli napurigá ꞌla bijchígimala Kristo nila raꞌíchali.
\v 20 Napuꞌlige ne eyena alué jurío ejperélachi, neka napurigá jurío neraga eyéname ju. Neka guꞌíriniliga ꞌsiame napurigá ꞌwe ꞌla bijchígamala Kristo nila raꞌíchali alué ralámuli. Alekeri ꞌwe ꞌla sébali olame ju ne napu nulá Moisesi nila nulalí tabilé che anigá.
\v 21 Napuꞌlige eyena ne alemi napu ejperé alué ralámuli napu tabilé jurío ju, neka oyame ju napurigá alué ralámuli napu tabilé jurío ju, neka guꞌíriniliga ꞌsiame napurigá ꞌwe ꞌla bijchígamala Kristo nila raꞌíchali alué ralámuli. Nobi neka tabiléchigo aꞌreme júkó Onorúgame nila nulalí napugiti neka Krístote nulalime kame.
\v 22 Napuꞌlige ne ajtigá alué ralámuli ejperélachi napu pe kulí ꞌla oyérame ju Onorúgame, néchigó aꞌchigóriga oyame ju napurigá alué ralámuli napugiti neka pe guꞌíriniliga ꞌsiame alué ralámuli napurigá Kristo aꞌwalí ꞌyámala alué ralámuli. ꞌLige aminami neka ꞌwe ꞌla ꞌnátaga eteme ju churigá ꞌnátame ko aꞌpílipi ralámuli.
\v 23 Neka alarigá ꞌsime ju napugiti neka ꞌwe ganíliga benírime kame Onorúgame nila raꞌíchali, ꞌlige ne alarigá ꞌsisa ꞌla narémala ne semati raweli.
\p
\v 24 Aka ne bilé tétali ruyémala ꞌemi napurigá ꞌemi ꞌwe ꞌla námamala. Aka bilé roibí nerúgichi alé Gresia anilichi, aka weꞌká ralámuli júmame júpaché roweka, nobi pe biꞌlepi meme júpaché. Aka aꞌchigóriga júpaché Kristo oyérilia napurigá bilé roibí. ꞌLiko ꞌwe júmpua ꞌla sébali olamia napu Onorúgame najkí.
\v 25 Napuyépiri rió napu rowémili ju, ꞌwe aꞌlá ꞌnátame ju beꞌbé neraga taꞌchó pasichi roibí. Alué rioka alarigá ꞌsime júkuru ménilia bilé gorona aurélite newárigime, alué tabilé weꞌká rawé anáchame. Ramueka nochálime niru Onorúgame nochálilachi méniliga alué tábiri napu senibí anáchame ju.\f + \fr 9:25 \ft Ralámulika tabilé roweme ju bilé gorona méniliga. Alueka pe meme ju chiní, ꞌlige baꞌnasoli. ꞌLige aminami tabilé ꞌnátame ju churigá memia alué roibí. \f*
\v 26 Napuꞌlige ne newá alué nóchali napu Kristo ꞌyaa neꞌchí, neka tabilé nóchame ju napurigá bilé rió roweme alué napu tabilé ꞌnátame ju mélime.
\v 27 Neka ꞌwe ꞌla ꞌnátame ju alué napu ne beniri, ꞌlige ꞌwe ꞌla sébali olame ju ne alué napu ne beniri. Neka tabilé najkiame napurigá Onorúgame animela tabilé naremio ne semati raweli pecha sébali oláligime ne napu ne nulá napurigá sébali olámala uché jaré ralámuli.
\c 10
\s Jena ruwimela ꞌwe ꞌla eꞌwílime ko alué ꞌwe ꞌla bijchiá Onorúgame  ꞌlige aminami ꞌwe ꞌla raꞌichálime ko alué olagá
\p
\v 1 ꞌEmi Kristo oyérame napurigá ne, ꞌwe ꞌla naꞌtáwaká ꞌemi, alué ꞌemi rijimala ꞌwe ꞌya mochígame\f + \fr 10:1 \ft Eꞌnesi glosario “ancestor”. \f* napuꞌlige júmasa alé Ejipto mochiga, nolí bajchabemi enale napu eꞌyénale alué ralámuli, ꞌlige suwábaga alué ralámuli simárale alé waꞌlú baꞌwí ilígichi napu Baꞌwí Sejtákame anilichi ju.
\v 2 Alekeri ꞌwe aꞌlá machirú alueka ꞌla Moisesi oyérame níligo, napugiti alué Moisésika waꞌlula níligame alué ralámuli nuleme.
\v 3 Suwábaga alué ralámuli goꞌale alué goꞌame napu Onorúgame ꞌyale.
\v 4 ꞌLige abiena bajile alué baꞌwí napu Onorúgame ꞌyale napu maꞌchínale bilena waꞌlú rejtechi. Alué rejteka pe Kristo nile napu alué ralámuli ꞌyuga oyame nílige.
\v 5 Amulí suwábaga alué ralámuli tabilé eꞌwale napu nulale Onorúgame. Alekeri Onorúgameka tabilé ganíliga asale alué ralámuli ꞌyuga. Onorúgameka meꞌale alué ralámuli alé jami tabilé baꞌégichi.
\p
\v 6 Suwábaga ye pe tétali ju ramué ꞌyuga napurigá ramué tabilé korúpua chibi nokianti napurigá nokale alué ralámuli.
\v 7 Alekeri ꞌemi tabilé tániwa nejkúrali alué mono napu ralámuli ꞌwe ꞌla niraga etele napurigá Onorúgame neraga napurigá nokale alué ralámuli ꞌwe ꞌya mochígame. Aka Onorúgame nila raꞌíchali regá aníché: “Ralámulika peꞌwé goꞌyá mochile ꞌlige aminami bajía mochile ꞌlige aminami yawile alé oꞌwemi rawega jaga napu ilile alué besero ꞌórote newárigime.”\f + \fr 10:7 \ft Eꞌnesi Éxodo 32:6.\f*
\v 8 ꞌLige aminami tabilé ꞌyuga gojchiame júkuru bilé mukí tabilé boꞌné ꞌyula. Alarigá nokale jaré alué ralámuli, alekeri suwile bilé liá aminá bakiá mili ralámuli bilé rawé kachi.
\v 9 Tabilé chibi nokiboa pe machináliga chiéniko gastigárimio Onorúgame. Jaré alué ralámuli alarigá nokale, alekeri Onorúgameka sinowí júlale napurigá alué ralámuli suwimela sinowite uꞌchúsiga.
\v 10 Tabilé che aniboa Onorúgame tabilé ꞌla sébali olame ko napu sébali olámoríle. Jaré ralámuli alarigá nokale, ꞌlige alekeri Onorúgame júlale bilé santo ánjeli ralámuli meꞌame. Alué ꞌsile alué ralámuli meꞌá.
\p
\v 11 Napu ikile alué ralámuli ꞌya ejperégame, alueka pe tétili nile ramué ꞌyuga. ꞌLige alekeri osáliru alé apélichi napurigá ramué ꞌla machiboa napu jipe rawé ejperégame niru, napurigá machiboa alieti tábiri tabilé newati ko. ꞌMa pe uꞌkabi bamí rokáré gawí suwibamia.
\v 12 Alué napu ꞌnátame ju ꞌma tabilé che nokimeo, ¡ꞌwe ꞌla ꞌnátaga tase guwana rujsúpua!
\v 13 Aka suwábaga ralámuli iꞌsínimi cha nokinálime káꞌé, nobi Onorúgameka ꞌwéchigo ꞌla guꞌírame júkó napurigá tabilé cha nokimela. ꞌLige alekeri ꞌwe ꞌla bijchígilime ju Onorúgame ꞌwe ꞌla nejkúrime ko.
\p
\v 14 ꞌEmi napu ne ꞌwe galegá eté, tase tániwa iwérali alué mono napu tabilé Onorúgame ju.
\v 15 ꞌEmi ralámuli asíriga ꞌla ꞌnátame júkuru, alekeri ꞌwe aꞌlá námaka gepuwa alué napu ne ruimeli ju machináliga pala bijchiá ko o tabilé.
\v 16 Napuꞌlige bajilia alué iꞌwilí baꞌwila, bajchá cheliera iꞌlime júkuru Onorúgame nélegá Esusi mukúligo bilena gulusichi ramué nila gastigo oꞌtogá, ꞌlige aminami goꞌame júturu baní nélagá churigá mukúligo Esusi ꞌlige churigá ku ajánaligo. Yeka pe aniame kéré ramuéchigó ku ajániwili ko.
\v 17 Rekó asíriga weꞌká nírige ramué, pe abaleké baní goꞌyame niru. Yeka ruyame kéré ramué pe biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátame nírigo napu ꞌnátame ju Kristo.
\p
\v 18 Aka ꞌla naꞌtáwabala alué ralámuli alé Israeli ejperégame, aka saꞌpá goꞌyame júché Onorúgame kógilime alé mésachi ajchárigame. Alueka pe aniame kéré alué ralámuli pe biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátame ko Onorúgame ꞌyuga.
\v 19 ¿ꞌLa námilia ꞌemi napu ne ruwí jipe? Alué mono napu kógilime ju, ¿alawégame ju? ꞌLige ¿ꞌla bijchiá ꞌla Onorúgame ju? ¿ꞌWe najtékame ju alué goꞌame napu kógilime ju alué mono?
\v 20 Tabilé. Alué mónoka tabilé alawégame ju. Alué ralámuli napu kógime ju alué mono, pe remónisi uꞌkuchípala kógime kéré alué goꞌame, tase Onorúgame. Neka tabilé najkí napurigá ꞌemi aleké uꞌkuchípala remónisi gompaníerola nímala.
\v 21 ꞌÉmika tabilé bajímili júkuru alué iꞌwilí baꞌwila napu bajílime ju Esukristo nélagá ꞌemi bajime nísaká iꞌwilí baꞌwila napu remónisi uꞌkuchípala kógilime ju. ꞌLige aminami pecha goꞌmeli júkó ꞌemi alué baní napu goꞌyame ju Esukristo nélagá ꞌemi goꞌyame nísaká alué baní napu remónisi uꞌkuchípala kógilime ju.
\p
\v 22 ¿ꞌÉmika najkiá napurigá ayómala Onorúgame? Ramueka pecha aꞌwágame niru napurigá Onorúgame.
\s Jena ruwimela ꞌwe ꞌla guꞌírilimi ko uché jaré ralámuli
\p
\v 23 Jaré ꞌemi regá anime ju: “Neka abichibi símala napu ne boꞌné najkí.” Aꞌlá ju nobi jaré nóchali tabilé ꞌla júkó ꞌlige aminami tabilé nejkúrime ju napurigá oyérawa Esukristo.
\v 24 Iligá naꞌtawa uché jaré ralámuli guꞌírilinti, tase pe boꞌnepi guꞌírilininti ꞌnata asiboa.
\p
\v 25 Suwábaga goꞌame goꞌpoa ꞌemi napu ralinélime ju alé napu saꞌpá ralinélime ju. Tase rukuboa tala ꞌla mono kógirime ko o tabilé. ꞌLige alarigá ꞌla tabilé weꞌká ꞌnata asimela alué goꞌame goꞌsá.
\v 26 Aka, “Onorúgame nila júpaché suwábaga ye gawí ꞌlige suwábaga tábiri napu nerú jena.”\f + \fr 10:26 \ft Eꞌnesi Salmos 24:1. \f*
\p
\v 27 Jaré ralámuli tabilé Onorúgame oyérame repárisa goꞌame goꞌáachi, ꞌlige mué simisá goꞌame goꞌmea alué ralámuli ꞌyuga, ꞌwe aꞌlá júkuru goꞌaa goꞌame napuyépiri goꞌame. ꞌLige aminami tabilé weꞌká ꞌnátiga goꞌpoa alué goꞌame.
\v 28 Bilé rió asisáká alé Onorúgame oyérame ꞌlige regá anésiga mué alué riote: “Ye saꞌpaka pe mono kógirime ju napu tabilé Onorúgame ju”, ꞌliko mué níriga tase goꞌpoa napurigá tabilé chélámala alué rió.
\v 29 Mueka ꞌma machíguru ꞌla ko napuyépiri goꞌame goꞌaa, nobi iligá tabilé goꞌpoa aleké goꞌame napurigá tabilé chélámala alué rió napu pe kulí ꞌla oyérame ju Onorúgame.
\p ¿Chonigá tabilé goꞌmeli júpaché bilé goꞌame pe bilé ralámuli naꞌtasa tabilé ꞌla ko?
\v 30 Ne cheliera ꞌyásaká Onorúgame alué goꞌame goꞌmea ꞌliko, ¿chonigá cha anilíbiché ne alué goꞌame goꞌyachi?
\v 31 Napuyépiri nóchali napu mué nóchame ju, goꞌame goꞌgá ꞌlige aminami bajiga o uchéchigo bilé tábiriti nóchaga, Onorúgamecho ꞌnátiga nochálime júkuru ꞌlige goꞌyame júkuru ꞌlige bajílime júkuru napurigá ralámuli ꞌla nirámala Onorúgame.
\v 32 Ramueka tabilé najkiá napurigá alué ralámuli jurío guwana rusúmala nibilé alué tabilé jurío, ꞌlige nibilé alué ralámuli napu Onorúgame oyérame ju. Alekeri ꞌla ꞌnátaga.
\v 33 Neka najkí napurigá suwábaga ralámuli ꞌwe ganíliga akimela ne benírachi Onorúgame nila raꞌíchali. Neka tabilé beniri pe boꞌnepi aꞌkabámana einániliga, neka pe uché jaré ralámuli guꞌíriga ꞌsmíguru napurigá ꞌla aꞌkabámana eꞌyénamala.
\c 11
\p
\v 1 Aꞌchigóriga nokiboa napurigá ꞌsime ju ne. Neka aꞌchigóriga ꞌsime ju napurigá ꞌsime ju Kristo.
\s Jena ruwimela bilé mukí Onorúgame ꞌyuga raꞌicha ilisá  tabilé banito oꞌpóliga iligá tabilé ꞌla ko Onorúgame níriga
\p
\v 2 Neka ꞌwe ganíliga ajtí ꞌemi ꞌyuga, ꞌemi ꞌwéchigo ꞌla nélegá mochígame neꞌchí. ꞌLige aminami ꞌwe aꞌlá eꞌwame kame napu ne beniri ꞌemi.
\v 3 Abiena najkí ne napurigá ꞌemi ꞌla námamala ye raꞌíchali: Krístoka suwábaga ralámuli nuleme ju jena wijchimoba ejperégame, ꞌlige bilé rioka nuleme ju boꞌné ꞌyula mukí, ꞌlige Onorúgameka nuleme ju Kristo.
\v 4 Bilé rió Onorúgame ꞌyuga raꞌichasa, o ruyá napu Onorúgame najkí tabilé goꞌyápaga iligá, ꞌliko alueka tabilé nirame kérélamala Waꞌlula Kristo.
\v 5 Bilé mukí Onorúgame ꞌyuga raꞌicha ilisá o ruyá napu Onorúgame najkí tabilé banito oꞌpóliga, ꞌliko alueka tabilé nirame kérélamala alué boꞌné ꞌyula rió, pe aꞌchigóriga ju napurigá reꞌwániga ajchigá sijkarúgame gupala pe tabilé nirame kóriká boꞌné ꞌyula.
\v 6 Bilé mukí tabilé banito oꞌpolánisa, ꞌliko sijkimeli ju gupala. ꞌLa chijunásaká gupá sijkigá, ꞌliko banito oꞌpolámili ju.\f + \fr 11:6 \ft Alé ꞌmi Korinto anilichi alarigá nokame nile ralámuli napuꞌlige bilé mukí seꞌnú rió ꞌyuga gojchisá, ꞌliko reꞌwániga ajchigá sijkame nile gupá, alueka pe gastigáriga nokame nile alanoká. \f*
\v 7 Bilé rió pecha goꞌyáchiga ilimeli júkó pachá reꞌobachi, aka Onorúgameka waꞌlula nulame neraga ajcháligeꞌé rió napurigá nulame ju Onorúgame jena wijchimoba ꞌlige ꞌpa rewagachi, alekeri ramué ꞌwe ꞌla nirálime niru Onorúgame, alekeri ꞌwe ꞌla niráwili ju Onorúgame. Bilé mukika napurigá rió neraga newárigime ju, ꞌlige ꞌwe ꞌla nirámili ju boꞌné gunala.
\v 8 Onorúgame tabilé bajchá newale mukí, iligá rió ꞌlina bajchá newale. Alué rió bujéliru bilé aꞌchigálila alué mukí newamia.
\v 9 Nibilé alué rió newáleru napurigá guꞌírame nímala alué mukí. Iligá alué mukí guꞌírimili júkuru alué rió.
\v 10 Alekeri alué mukí oꞌpolámili ju bilé banito, alarigaka machiboa ꞌla nirame ko boꞌné gunala ꞌlige abiena ꞌla nirame ko suwábaga alué santo ánjeli.
\v 11 Ramué níriká napu Onorúgame oyérame niru, rioka resílá bilé mukí, ꞌlige mukika resílá bilé rió.
\v 12 Bijchiá ju Onorúgame ꞌsíligo mukí newá bilé aꞌchigálila bujesa alué rió napurigá alué rió si bejtega asimela. Abiena bijchiá ju suwábaga rió pe umugichi oꞌchérigame ko. Onorúgame ꞌsile suwábaga alarigá ꞌnata.
\p
\v 13 ꞌWe aꞌlá naꞌtawa ꞌemi aꞌbopi. ¿Taꞌlá ko bilé mukí Onorúgame ꞌyuga raꞌicha tabilé banito oꞌpóliga iligá alé napu napuíme ju ralámuli Onorúgame oyérame?
\v 14 Bilé rió iꞌweli gujpega einasa, tabilé ꞌla nímala. Tabilé sijkame nísaká gupala asíriga chárikáréle.
\v 15 Bilé mukí iꞌweli gupégame ꞌwe aꞌlá ikiáréle. Aka Onorúgame ꞌnátale napurigá mukí iꞌweli gujpégame nímala.
\v 16 Bilé rió tabilé nirásaká alarigá, ꞌliko raꞌichámili júkuru. Ramueka senibí beníriga eꞌyéname niru bilé mukí banito oꞌpolámili ko napuꞌlige Onorúgame ꞌyuga raꞌicha iligá o napuꞌlige ruyá iligá napu Onorúgame najkí. ꞌLige aminami aꞌchigóriga benírame ju suwábaga alué uché jaré ralámuli napu benírame ju Onorúgame nila raꞌíchali.
\s Jena ruwimela jaré ralámuli tabilé ꞌla niraga goꞌyame ko  alué goꞌame napu goꞌyame ju Kristo nélagá
\p
\v 17 Neka ꞌwe osénilituru ye raꞌíchali ꞌemi neꞌóchaga. Jaré ruyá aníguru pe ꞌwe bochí anime ko ꞌemi napuꞌlige napuísa. Pe tabilé niraga járome kará ꞌemi aꞌbopi.
\v 18 Suwábaga ralámuli ruyá aní napuꞌlige ꞌemi napuísa tabilé ganíliga járome kará ꞌemi aꞌbopi, ꞌlige aminacho ꞌma tabilé biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátame kará ꞌemi. Jaré raꞌíchali bijchiá kérépukué.
\v 19 Nobi suwábaga yeti ikimeli ju napurigá machiboa chieri ralámuli ꞌla bijchiá Kristo oyérame ko.
\v 20 Napuꞌlige ꞌemi napuísa goꞌame goꞌmea Kristo nélegá, tabilé niraga goꞌyame kará ꞌemi.
\v 21 Aminami ruyá aní jaré ꞌemi napuꞌlige napuísa, jaré ꞌemi ꞌwe sapuka goꞌyame kará alué goꞌame napu ꞌemi aꞌpale pe tabilé buigá uché jaré ralámuli, ꞌlige jaré pe eꞌluíka ejtebime kará, ꞌlige jaré pe etégame kará bajiga.
\v 22 ¿Tabilé galégame niru ꞌemi napurigá goꞌmela ꞌemi ꞌlige napurigá bajímala? ¿Chonigá tabilé nirame nírukó ꞌemi napuꞌlige napuísa alué ralámuli Onorúgame oyérame? ꞌLige aminami, ¿chonigá gawéliga eteme níruko ꞌemi alué ralámuli napu tabilé nígame ju? ¿Choneme ne ꞌemi? Neka pecha animeli go ꞌwe aꞌká ralámuli ko ꞌemi.
\s Jena ruwimela churigá nokiame ko  napuꞌlige goꞌyá goꞌame napurigá nulálige Esusi
\p
\v 23 Neka uchéchigo siné ruwimela napu benírale Waꞌlula Esusi churigá goꞌame ko alué goꞌame napu goꞌyame ju Esusi nélegá. Abaꞌlige rukó napuꞌlige Jurasi nejile alué Esusi, ꞌlige Esúsika ꞌwile alué baní,
\v 24 ꞌlige ꞌma cheliera ꞌyasa Onorúgame, nasípasi chiꞌwánale regá anigá: “Yeka ne saꞌpala ju napu meꞌliboli ju ꞌemi guꞌíriga. Aꞌkinánami aꞌchigóriga nokiboa neꞌchí nélegá.”
\v 25 ꞌLige aminami peꞌtá iꞌlibeko ꞌwile bilé baso iꞌwilí baꞌwila rekútame roꞌagá ꞌlige regá anile: “Ye iꞌwilí baꞌwílaka ne elalá ju. Yeka ruyame kéré ne mukumeli ko ꞌemi guꞌíriga. Aꞌkinana aꞌchigóriga nokiboa neꞌchí nélagá.”
\v 26 Napu ikisá goꞌyá ꞌemi ye baní ꞌlige napu ikisá bajía ye iꞌwilí baꞌwila, ꞌémika ruká nokáguru Waꞌlula Esusi mukúligo ramué guꞌíriga. Abisibi alanokiboa napusí uchéchigo nawachi Esusi.
\s Jena ruwimela bajchá taꞌchó goꞌyá alué goꞌame  ꞌwe ꞌla naꞌtálime ko tachiri cha nokáligo ꞌemi abé iꞌbé
\p
\v 27 Alekeri bilé ralámuli ꞌwe cha ꞌsime nisa alué baní goꞌsá ꞌlige alué iꞌwilí baꞌwila bajisa, alueka tabilé nirame kérélamala Waꞌlula Esusi mukúligo ramué guꞌíriga.
\v 28 Bijí taꞌchó goꞌyá alué baní ꞌlige taꞌchó bajía iꞌwilí baꞌwila, ꞌwe ꞌla naꞌtámili júkuru ꞌemi tachiri cha nokáligo ꞌemi ꞌyabeko.
\v 29 Bilé ralámuli tabilé nirame Waꞌlula Esusi goꞌsá alué baní ꞌlige bajisa alué iꞌwilí baꞌwila, ꞌliko alué ralámuli gastigáriwili ju Onorúgamete.
\v 30 Alekeri jaré ꞌemi ꞌwe resíriga mochí nayua, ꞌlige jaré ꞌma suwile.
\v 31 ꞌLa ꞌwe aꞌlá naꞌtásiká bajchá taꞌchó goꞌyá alué baní ꞌlige taꞌchó bajía iꞌwilí baꞌwila ꞌliko Onorúgame pecha gastigárimili go.
\v 32 Napuꞌlige Onorúgame gastigaria ramué, alueka gastigari ramué napurigá ramué ku guwana naꞌtawa ꞌlige aminami napurigá tabilé gastigáriwa ramué alué ralámuli ꞌyuga napu tabilé Onorúgame oyérame ju, napuꞌlige ku nawachi Waꞌlula Esusi gastigárimia suwábaga ralámuli cha nokame.
\p
\v 33 Alekeri ꞌemi Kristo oyérame napurigá ne, napuꞌlige napuísiga goꞌame goꞌmea, goꞌpoa goꞌame napuꞌlige suwábaga ralámuli napuísa.
\v 34 Bilé ralámuli eꞌluísaká, abé ꞌla ju boꞌné bejtélachi goꞌyá, napurigá tabilé gastigáriwa Onorúgamete napuꞌlige goꞌame goꞌyachi uché jaré ralámuli ꞌyuga.
\p Uché jaré raꞌíchali napu ꞌemi ruké neꞌchí, alueka ruimé ne alemi simisá ne ꞌemi kólimia.
\c 12
\s Jena ruwimela churigá nejkúrimili ko aꞌpili alué ralámuli  napu ꞌyáliru nejkúrali Onorúgame Alawálate
\p
\v 1 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ne, neka najkí napurigá ꞌemi machimela churigá ko alué nejkúrili napu nejime ju Onorúgame Alawala.
\p
\v 2 Napuꞌlige ꞌemi tabilé ꞌcho oyérame ka Kristo, ꞌémika nejkúrali tanime nile alué mono napu tabilé raꞌíchame ju.
\v 3 Alekeri neka najkíguru napurigá ꞌemi ꞌwe ꞌla námamala. Aka bilé ralámuli napu guꞌírilime ju Onorúgame Alawálate, alueka pecha che anigá raꞌichámalagó Esusi olagá. Suwábaga alué ralámuli napu guꞌírilime ju Onorúgame Alawálate, alueka ꞌwe ꞌla machime ju Esusi ko Waꞌlula.
\p
\v 4 Alué ralámuli napu Onorúgame oyérame ju seꞌunáriga guꞌírilime ju napurigá guꞌírame nímala uché jaré ralámuli, nobi suwábaga alué nejkúrali pe Onorúgame Alawala nila ju.
\v 5 Ralámuli Onorúgame oyérame seꞌunáriga nakúrame ju aꞌbopi, nobi pe abaleké Waꞌlula Esusi ꞌsime ju guꞌíria.
\v 6 Alué ralámuli napu guꞌírilime ju Onorúgame Alawálate, aꞌpílipi alué ralámuli seꞌunátiri ꞌnátali ꞌyalime ju, nobi pe abaleké Onorúgame ꞌsime ju guꞌíria.
\v 7 Onorúgame Alawala seꞌunáriga guꞌírame ju aꞌpílipi ralámuli Onorúgame oyérame, napurigá alué ralámuli ꞌla guꞌírame nímala uché jaré ralámuli Onorúgame oyérame.
\v 8 Onorúgame Alawala guꞌírame ju ralámuli napurigá jaré ralámuli ꞌwe ꞌla benigá ruyeme nímala rejcholi uché jaré ralámuli ꞌlige napurigá jaré ralámuli ꞌwe ꞌla benime nímala Onorúgame nila raꞌíchali. Nobi pe Onorúgame Alawala ꞌsime júkó guꞌiria.
\v 9 Jaré ralámuli guꞌírilime ju napurigá ꞌwe ꞌla bijchígame nímala Onorúgame ꞌwe ꞌla sébali olame ko. ꞌLige jaré ralámuli guꞌírilime ju napurigá ꞌwe ꞌla saꞌwame nímala nayume.
\v 10 Jaré ralámuli guꞌírilime ju Onorúgame Alawálate napurigá ꞌyome nímala alué tabilé maꞌchílime ralámuli ꞌlige aminami napurigá ajáname nímala suwígame.\f + \fr 12:10 \ft Eꞌnesi glosario “milagro”. \f* ꞌLige jaré ralámuli guꞌírilime ju napurigá raꞌíchame nímala napu Onorúgame najkí. ꞌLige jaré ralámuli guꞌírilime ju napurigá ꞌla machimela Onorúgame Alawala ꞌlige aminami ꞌla machimela alué tabilé aꞌlá alawá. ꞌLige jaré ralámuli ꞌla guꞌírilime ju napurigá raꞌíchame nímala seꞌunáriga napu tabilé námame ju aꞌboi, ꞌlige jaré ralámuli guꞌírilime ju napurigá ꞌla námamala napuꞌlige raꞌíchachi ralámuli seꞌunáriga raꞌíchame.
\v 11 Nobi péchigo Onorúgame Alawala ꞌsime ju suwábaga ye nejkúrali ꞌya ralámuli, ꞌlige alué ꞌla machí churigá guꞌírimio aꞌpílipi ralámuli.
\p
\v 12 Aka ramueka sekégame niru, ꞌlige ronégame, ꞌlige moꞌégame.
\v 13 Aka Esukristo oyéramechigó weꞌkaná chojkégame káꞌé. Jaré jurío ju ꞌlige jaré tabilé jurío ju. ꞌLige jaré griego raꞌíchame ju ꞌlige jaré seꞌunáriga raꞌíchame ju. ꞌLige jaré ralirúgame ju ꞌlige jaré tabilé, pe nóchame ju. Nobi suwábaga pe biꞌlepi alawégame niru ko, pe Onorúgame Alawala.
\v 14 Ramueka pecha moꞌocho niru ko. Abiena sekégame niru ꞌlige ronégame. Tabilé suwábaga ralámuli jurío ju ꞌlige aminami tabilé suwábaga ralámuli ralirúgame ju.
\v 15 Aka moꞌoka pecha ꞌnátame júkó abé najtékame ko meꞌtigá ronó. ꞌLige aminami moꞌoka tabilé anime káꞌé: “Neka tabilé seká ju, alekeri tabilé najtékame ju ne, iligá abé ꞌla júleké neꞌchí rejpunalia.”
\v 16 Aka bilé najká pecha sulagoma júkó, nobi ꞌwéchigo najtékame júkó alué najká.
\v 17 Tabilé najkégame níriká, pe buségamecho níriká, ꞌliko ¿churigá akibóché? Tabilé ajkégame níriká, ꞌliko ¿churigá júluwapaché?
\p
\v 18 Aka Onorúgame newáligeꞌé ramué najkégame, buségame, ronégame, ajkabógame, chuꞌégame, moꞌégame napurigá boꞌné ꞌla nirale.
\v 19 Tabilé ronégame nísiga ramué, nibilé sekégame nibilé moꞌégame, ¿chieti níwapué ramué? Buségame nísiga ꞌlige tabilé najkégame nísiga, o pe akégame nísiga ꞌlige tabilé ronégame nísiga, ¿chieti níwapué ramué?
\v 20 Aka najkaka ꞌwe najtékame júpaché ꞌlige busí ꞌlige ajkabó ꞌlige ronó.
\v 21 Aka busika pecha abé najtékame júkó meꞌtigá seká. Aka moꞌoka pecha abé najtékame júkó meꞌtigá ronó. Aka moꞌoka peka regá anime káꞌé: “Neka tabilé resílá alué ronó.”
\v 22 Jarénami oꞌpóliga eꞌyénilime niru. Taꞌmé ꞌwe najtékame káré nobi ꞌwéchigo najtékame kéréko.
\v 23 Abéchigo ꞌla repúlime niru meꞌtigá alué uché jarénami.
\v 24 Jarénami napu ju sekachimi, moꞌchimi, tabiléchigo alarigá repúlime júkó, peka napurigá muyachí ꞌlige chojkóbachimi. Alarigá newale Onorúgame.
\v 25 Alarigá nírukuru ramué Onorúgame oyérame. Aꞌnagupi repúlime nírukuru ramué. Jaré tabilé eꞌwélala kárékuru, taꞌmé najtékame káré. Abirigáchigo ꞌla repúligo.
\v 26 Bilé Onorúgame oyérame ꞌwe resí nílasa, ramuéchigó oꞌmaka resí nília mochiru. ꞌLige ꞌwe ꞌla semáriga raꞌichasa uché jaré ralámuli ꞌemi olagá, ꞌliko ꞌwe ꞌla ganíliga mochiru ramuéchigó.
\v 27 Aꞌpílipi ralámuli Onorúgame oyérame ꞌwe najtékame ju, ꞌlige Onorúgame ꞌyale alué ꞌnátali napurigá uché jaré ralámuli guꞌíriga járomala.
\v 28 Jaréchigo ꞌyárigame ju nejkúrali napurigá nulame nímala Esukristo nochálilachi. ꞌLige jaréchigó ꞌyárigame ju nejkúrali napurigá ꞌwe ꞌla ruyémala uché jaré ralámuli napu Onorúgame najkí jipe. ꞌLige uché jareka benírimili júkuru Onorúgame nila raꞌíchali. Jaréchigo ꞌyárigame ju nejkúrali napurigá ꞌyome nímala alué ralámuli tabilé maꞌchílime ꞌlige napurigá ku ajánamala suwígame. Jaréchigo ralámuli alarigá ꞌyárigame ju nejkúrali napurigá nayúkame eꞌnéniga járomala ꞌlige jaré ralámuli ꞌwe resítitirichigó ꞌlige tabilé nígame goꞌame. Jaréchigo ꞌyárigame ju nejkúrali napurigá oilárimala uché jaré ralámuli napurigá nochámala. Jaréchigo ꞌyárigame ju nejkúrali napurigá raꞌichámala seꞌunátiri raꞌíchali napu tabilé námame niru ramué.
\v 29 ¿Suwábaga ꞌemi nulame niru Esukristo nochálilachi? Tabilé. ¿Suwábaga ruyame ju ꞌemi napu Onorúgame najkí? Tabilé. ¿Suwábaga ꞌemi benírame ju? Tabilé. ¿Oꞌmaka ajáname ju ꞌemi suwígame? Tabilé.
\v 30 ¿Oꞌmaka ꞌemi ꞌyome niru? Tabilé. ¿Suwábaga ꞌemi ꞌla raꞌíchame niru alué napu tabilé námutame ju? Tabilé. ¿Suwábaga ꞌemi ꞌla námame niru alué ralámuli raꞌíchachi tabilé námutame raꞌíchali? Tabilé.
\v 31 Abirigáchigo ꞌla tániwagó Onorúgame alué ꞌnátali napu abé ꞌla guꞌírame ju uché jaré ralámuli.
\p Neka jena beníramala pe uꞌkabi raꞌíchali napu abéchigo najtékame ju.
\c 13
\s Jena ruwimela ꞌwe ꞌla niraga etélime ko uché jaré ralámuli
\p
\v 1 Rekó ne suwábaga eꞌkarúgame raꞌíchali raꞌíchame ke ne napu raꞌíchame ju ralámuli jena wijchimoba ejperégame ꞌlige aminami napu raꞌíchame ju santo ánjeli nobi neka tabilé galegá etégó uché jaré ralámuli, neka pe napurigá bilé gapiní napu tabilé ꞌla anime ju, alarigá ju ne.
\v 2 ꞌLige rekó ne ꞌwe ꞌla machime ke tachiri chukumeli ko abé iꞌlibékomi ꞌlige ꞌla námame nísaká ne napu Onorúgame ꞌnata ajtí, ꞌlige ne ꞌwe ꞌla bijchígame nísaká Onorúgame ꞌwe ꞌla sébali olame ko, ꞌliko ne ꞌla umubámili ke alué rabó seꞌwí elá pe ꞌnátaga, ne tabilé galegá eteme nísaká uché jaré ralámuli, pe rioksi nímili ke ꞌliko.
\v 3 ꞌLige rekó ne suwábaga kogie alué ralámuli napu tabilé nígame ju, pe rioksi nímala ke tabilé galegá eteme nísaká ne alué ralámuli. Rekó ne meꞌlisuga Onorúgame nila raꞌíchali ruyame kóriká, pe rioksi nímala ke, ne tabilé galegá eteme nísaká uché jaré ralámuli.
\p
\v 4 Alué ralámuli napu ꞌla galegá eteme ju uché jaré ralámuli, alueka anáchame ju rekó chibi anilíe, ꞌlige senibí guꞌírame ju uché jaré ralámuli. Alueka tabilé enuélame ju ꞌlige aminami tabilé riólame ju.
\v 5 Alueka tabilé che anigá raꞌíchame ju uché jaré ralámuli olagá. Alueka ꞌwe ꞌla kóniga goꞌyame ju napu nígame ju aꞌboi. ꞌLige aminami tabilé ayome ju peꞌtá seꞌwiná anésiga uché bilé ralámulite. ꞌLige aminami tabilé senibí ꞌnata ajtime ju napu chibi olálige ꞌyabeko.
\v 6 Tabilé galegá eteme ju alué cha nokame ralámuli iligá ꞌwe galegá eteme ju alué ralámuli napu ꞌwe ꞌla raꞌíchali raꞌíchame ju tabilé ꞌyégali.
\v 7 Alué ralámuli napu galegá eteme ju uché jaré ralámuli, alueka tabilé guwana rujsume ju, ꞌlige senibí ꞌwe ꞌla bijchígime ju ꞌla aꞌremio chaꞌsika eyena. Alueka ꞌla anáchame ju rekó chibi ikié.
\p
\v 8 Alué ralámuli napu galegá eteme ju uché jaré ralámuli, alueka senibí galegá etémili ju uché jaré ralámuli. Bilé rawé sebámala napu taꞌwesi ralámuli ruwimela chukimeli ko abé iꞌlibékomi ꞌlige aminami tabilé raꞌichámala ralámuli seꞌunátiri raꞌíchali napu tabilé námutame ju, ꞌlige aminami ꞌma pecha resílámalagó alué ralámulika, ꞌma ꞌla machigá mochímempá Onorúgame naꞌtálila.
\v 9 Jipe tabilé ꞌla machirú suwábaga napu Onorúgame najkí, ꞌlige aminami tabilé ꞌme ejebénigame niru Onorúgame nila raꞌíchali beniria.
\v 10 Napuꞌlige ramué námasiga suwábaga napu tabilé námame nírige ramué, ꞌma tabilé resí lawa aminabi beniame alué raꞌíchali.
\p
\v 11 Ne uꞌtá ka, uꞌtá neraga ꞌnátame kéturu ne. Waꞌlú kaka, ꞌma tabilé ꞌnata ne uꞌtá neraga.
\v 12 Jípeko taꞌmé machiame niru Onorúgame nobi ꞌla námasiká suwábaga napu tabilé námame niru, aꞌlige kulí ꞌla machiboa churigá ko Onorúgame, napurigá Onorúgame machime ju ramué.
\p
\v 13 Bakiá ꞌnátali nerú napu tajsiné suwíbame ju. Bilé ꞌnátali ju ye: ꞌWe ꞌla bijchígilime ko Onorúgame ꞌwe ꞌla sébali olamio. ꞌLige uché bilé ꞌnátali ka ye ju: Abisibi buigá mochílime ko napusí Onorúgame ꞌla sébali olá napu sébali olámorílige. ꞌLige abé nujubá ꞌnátilika ye ju: galegá etélime ko uché jaré ralámuli. Nobi abéchigo najtékame júkó alué ꞌnátali galegá etélime ralámuli.
\c 14
\s Jena ruwimela chieri nekúrali ko abé najtékame  napu nejile Onorúgame Alawala
\p
\v 1 ꞌWe aꞌlá nisa ꞌla képá ꞌemi ꞌwe aꞌlá galegá etesa uché jaré ralámuli, ꞌlige aminami ꞌwe ꞌla tánisa ꞌla képá guꞌírili Onorúgame Alawala napurigá guꞌírimala napurigá ruyeme nímala ꞌemi uché jaré ralámuli napu Onorúgame najkí.
\v 2 ꞌEmi guꞌírisiká Onorúgame Alawálate napurigá ꞌemi raꞌichámala seꞌunátiri raꞌíchali napu ꞌemi tabilé raꞌíchame ju, pe Onorúgame ꞌyuga raꞌíchame kérélamala ꞌemi, tase ralámuli ꞌyuga, napugiti alué ralámulika pecha námamempá napu ꞌemi raꞌicha. ꞌÉmika pe Onorúgame Alawálate raꞌichámala nobi alué napu ꞌemi raꞌicha taꞌwesi ralámuli machimela.
\v 3 Alué napu ruyame ju napu Onorúgame najkí, alueka benírame ju napurigá uché jaré ralámuli aminabi benimela Onorúgame nila raꞌíchali. ꞌLige alarigá ꞌla oilárime ju ꞌemi alué ralámuli napurigá ꞌwe ꞌla ganíliga mochímala.
\v 4 Alué ralámuli napu raꞌíchame ju seꞌunátiri raꞌíchali, alueka pe boꞌnepi guꞌírame ju, nobi alué napu benírame ju Onorúgame nila raꞌíchali, alueka benírame ju napurigá aminabi benimela ralámuli Onorúgame oyérame.
\p
\v 5 ꞌWe ꞌla nisa ꞌla képá napurigá suwábaga ꞌemi ralámuli seꞌunáriga raꞌíchame nímala napu tabilé námutame ju. Nobi neka abé ꞌla nirá nili napurigá ꞌemi beníramala napu Onorúgame najkí. Abé najtékame ju benírilia napu Onorúgame najkí, meꞌtagá raꞌichalia seꞌunáriga. Bilé rió seꞌunáriga raꞌichasáká Onorúgame nila raꞌíchali, aꞌlige asisá bilé rió ꞌla námame alué seꞌunátiri raꞌíchali, alué ruimeli júkuru aꞌchigóriga napu anile alué seꞌunáriga raꞌíchame napurigá ralámuli Onorúgame oyérame aminacho ꞌla benimela.
\v 6 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ne, ne simisá ꞌemi kólimia ꞌlige ne benírisa Onorúgame nila raꞌíchali seꞌunáriga raꞌíchaga napu ꞌemi tabilé námame ju, ¿churigá nejkúramalawé? Ne ruisáká ꞌla suériga napu Onorúgame beniri neꞌchí, ꞌlige aminami ruisá ne napu machí ne, ꞌlige ruisá ne napu Onorúgame najkí, ꞌlige ne benírisa bilé tétali ꞌliko ne ꞌla maꞌchígime beníguru, ꞌliko ꞌla nejkúrime nímala alué raꞌíchali.
\p
\v 7 Alué rabisílime napu ju alué baká buchilime, ꞌlige alué rabeli, tabilé maꞌchígime rabisime nísaká, ꞌliko chieri ralámuli ꞌla machimélawé tachiri wiká rabisília alué baká bujchigá ꞌlige alué rabeli. 
\v 8 ꞌLige bilena nakó nerúgichi, tabilé ꞌla buchésaká alué trompeta anilime, pecha ꞌwesi machimélagó nakó nerumio.
\v 9 Aꞌchigóriga ikime ju ꞌemi ꞌyuga, ꞌemi tabilé ꞌla raꞌichásaká napurigá ꞌla námapua, ¿churigá machibóaché napu aniá mochí ꞌemi? ꞌÉmika pe ꞌoni raꞌíchame kárélamala.
\v 10 Jena wijchimoba weꞌká eꞌkarúgame seꞌunáriga raꞌíchame ralámuli mochí. Nobi mochíkó jaré ralámuli ꞌwe ꞌla námame alué raꞌíchali napu raꞌíchame ju alué ralámuli seꞌunáriga raꞌíchame.
\v 11 Bilé ralámuli seꞌunáriga raꞌíchame raꞌichasa ne ꞌyuga, pecha námamalagó ne napu aní alué ralámuli. Alué ralámulika naꞌtámala pe nawágame ko ne. ꞌLige néchigó pe abalarigá naꞌtámala pe nawágame ko alué ralámuli, napugiti alué ralámuli pecha námamalagó napu ne aní.
\v 12 Alekeri ꞌemi napu ꞌwe najkime ju alué nejkúrili napu nejime ju Onorúgame Alawala, tániwa ꞌemi Onorúgame napurigá nejímala alué nejkúrili napu guꞌírilime ju weꞌká ralámuli.
\p
\v 13 Alué ralámuli napu seꞌwináriga raꞌíchame ju, ꞌwe tánimili júkuru nejkúrili Onorúgame napurigá Onorúgame guꞌírimala napurigá ꞌla námamala, ꞌlige napurigá ꞌla benegá beníramala uché jaré ralámuli.
\v 14 Ne raꞌichásaká Onorúgame ꞌyuga seꞌwináriga raꞌíchaga pe ne alawala ꞌsime ju Onorúgame ꞌyuga raꞌicha napugiti neka pecha námempá napu ne aní.
\v 15 Alarigá nísaká, ꞌlige ¿chuꞌsímalaché ne? Raꞌichámili ju ne Onorúgame ꞌyuga ne boꞌné alawálate, abiena raꞌichámili ju ne Onorúgame ꞌyuga ꞌwe ꞌla námatume raꞌíchilite. ꞌLige aminami wikarámili ju ne Onorúgame wikala, ne boꞌné alawálate, ꞌlige abiena wikarámili ju ne ꞌwe ꞌla námatume wiká.
\v 16 Mué wikarásaká Onorúgame wikala ꞌlige cheliera ꞌyasa mué Onorúgame seꞌwinátiri raꞌíchilite, ꞌliko ralámuli ¿churigá cheliera ꞌyámalawé Onorúgame mué ꞌyuga pecha námame kame napu mué aní?
\v 17 Alué raꞌíchali napu mué raꞌicha ilí Onorúgame ꞌyuga, ꞌwe ꞌla semati kéréko, nobi pecha ꞌwesi ralámuli námago, ꞌlige alué ralámulika pecha aminabi beniméligó Onorúgame nila raꞌíchali.
\v 18 Neka waꞌlú cheliera ꞌya Onorúgame napugiti nejkúriligime napurigá ne raꞌichámala seꞌunátiri raꞌíchali meꞌtigá suwábaga apiépiri ꞌemi.
\v 19 Napuꞌlige napuísa Onorúgame oyérame Onorúgame nila raꞌíchali benimea, abé aꞌlá ju pe uꞌkabi raꞌíchali raꞌichalia ꞌla námatume, tase raꞌichalia weꞌká raꞌíchali tabilé námatume.
\p
\v 20 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ne, tabilé ꞌnátame niwa napurigá ꞌnátame ju uꞌkuchítiri. Abé ꞌla ju naꞌtalia napurigá ꞌnátame ju eꞌwele oꞌchérame Onorúgame oyérame, tase chibi nokianti.
\v 21 Aka ꞌwe ꞌya osirúgime raꞌíchali Onorúgame nila raꞌíchali regá aníché: “Neka julámala alé napu ꞌemi ejperé alué ralámuli tabilé námatame raꞌíchame. Nobi rekó alieri raꞌíchie alué ralámuli, ꞌémika tabilé eꞌwímalago neꞌchí.”
\v 22 Bilé ralámuli raꞌichasa seꞌunátiri raꞌíchali, ralámuli tabilé Onorúgame oyérame akisá raꞌíchachi alué ralámuli, regá naꞌtámala: ꞌNee alué ralámulika ꞌla chieti raꞌíchanti ju, nobi ¿tachiri chonigá aníwé? Machinali nili ne chonigá aniá alué ralámuli. Nobi bilé ralámuli Onorúgame oyérameka pecha aꞌchigóriga naꞌtámili go napurigá ꞌnátale alué ralámuli tabilé Onorúgame oyérame. Alueka iligá najkimela ꞌwe ꞌla benírilime napu Onorúgame najkí.
\v 23 Mueka ¿chulasi nili? Suwábaga ralámuli Onorúgame oyérame napuísa Onorúgame nila raꞌíchali benimea, ꞌlige ꞌemi chojkiasa raꞌicha seꞌwináriga napu tabilé raꞌíchame ju ꞌemi, aꞌlígirikáchi bajkisá bilé rió tabilé Onorúgame oyérame alé napu ꞌemi mochí Onorúgame nila raꞌíchali beniá, alueka lámala ꞌemi ꞌma loꞌíriligo.
\v 24 Suwábaga ꞌemi ꞌwe ꞌla benírame nisa napu Onorúgame najkí, ꞌliko alué rió ꞌwe ꞌla námamala, ꞌlige naꞌtámala, ꞌwe chaꞌsime rió ko,
\v 25 napuꞌlige gepuga iligá, aꞌlige chojkiámala ruyá suwábaga napu chaꞌsile alué rió, ꞌliko chojkóbaka iligá ꞌwe ꞌla niraga raꞌichámala Onorúgame olagá regá anigá: Bijchiá ju Onorúgame ajtí jena napu mochí ꞌemi.
\s Jena ruwimela napuꞌlige napuísiga Onorúgame nila  raꞌíchali benimea, ꞌwe ꞌla sébali oliame ko
\p
\v 26 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ne, napuꞌlige ꞌemi napuísa Onorúgame nila raꞌíchali benimea, jaré ꞌemi wikarámili júkuru Onorúgame wikala, ꞌlige jaré benírimili júkuru, ꞌlige jaré ruimeli júkuru napu Onorúgame anele napurigá ruyémala ralámuli, ꞌlige jaré raꞌichámili júkuru seꞌwinátiri raꞌíchali, ꞌlige jaré ruyame nímili júkuru napu aní alué ralámuli seꞌwináriga raꞌíchame, nobi suwábaga ꞌemi guꞌírimili júkuru napurigá ralámuli aminabi benimela ꞌlige aminabi oyéramala Onorúgame.
\v 27 Jaré ralámuli raꞌichasa seꞌunátiri raꞌíchali, tase oꞌmaka raꞌichámili júkuru, bajchá chojkiámili júkuru bilé ꞌlige uchéchigo bilé, ꞌlige bilé ralámuli ruimeli júkuru napu aniá ajuí alué ralámuli,
\v 28 tabilé ꞌwesi mochísaká tabilé námame alué seꞌwinátiri raꞌíchali alé napu ꞌemi mochí napuíka Onorúgame nila raꞌíchali beniá, ꞌliko alué ralámuli tabilé raꞌichámili júkuru o tase eꞌwele raꞌichámili júkuru alué ralámuli Onorúgame ꞌyuga.
\v 29 ꞌLige aminami jaré ralámuli mochisa napu ruyame ju napu Onorúgame najkí, tase oꞌmaka raꞌichámili júkuru, bajchá chojkiámili júkuru bilé, ꞌlige uchéchigo bilé. ꞌLige jaré ꞌwe ꞌla ꞌnátaga gepúmili júkuru taꞌlá ꞌla bijchiá Onorúgame nila raꞌíchali ko o tabilé.
\v 30 Nobi Onorúgame benírasaká bilé ꞌnátali bilé ralámuli napu ajtí alé gepua, ꞌliko alué ralámuli napu raꞌicha ilí aꞌrémili júkuru raꞌicha napurigá raꞌichámala alué ralámuli napu ꞌyáliru ꞌnátali Onorúgamete.
\v 31 Aꞌliko ꞌla suwábaga ralámuli napu nareme ju Onorúgame nila raꞌíchali ꞌla raꞌichámala, ꞌlige alué ralámuli napu gepua mochí ꞌla benimela ꞌlige aminabi oilárimala Onorúgame oyeria.
\v 32 Alué ralámuli napu ruwime ju napu Onorúgame najkí, alueka ꞌwe ꞌla naꞌtámili júkuru chiéniko raꞌichamio ꞌlige chiéniko aꞌremio raꞌicha,
\v 33 napugiti Onorúgameka pecha galeme kame napurigá oꞌmaka raꞌichámala, iligá Onorúgameka galeme ju napurigá bilé raꞌichámala ꞌlige uchéchigo bilé.
\p Napurigá nokiame niru ramué napu Onorúgame oyérame niru,
\v 34 umugika tabilé raꞌichámili ju alé napu napuílime ju Onorúgame nila raꞌíchali benimea, napugiti pecha lisensia nígame kame napurigá raꞌichámala. Aka Moisesi regá anime osáleché ꞌwe ꞌya: “Umugika kilí gepuga mochiga benimeli júkuru.”
\v 35 Bilé raꞌíchali machinálisaká, rukémili júkuru boꞌné ꞌyula napuꞌlige ku sebasa aꞌboi ejperélachi. Pecha ꞌla ikiáré ko napurigá umugí raꞌichámala alé napu napuílime ju Onorúgame nila raꞌíchali benimea.
\p
\v 36 ꞌÉmika pecha bajchá naréleko Onorúgame nila raꞌíchali, ꞌlige aminami pecha ꞌémicho naréleko Onorúgame nila raꞌíchali.
\v 37 Bilé ralámuli regá ꞌnátame nísaká: “Neka ꞌla Onorúgame nila raꞌíchali ruyame ju o neka ꞌla eꞌwime ju suwábaga napu nulá Onorúgame Alawala”, alueka ꞌwe ꞌla machimeli júkuru ye napu ne osé ꞌemi Onorúgame nulalila ko.
\v 38 Tabilé machisáká, Onorúgamechigó tabilé machigá etémala alué ralámuli.
\p
\v 39 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ne, ꞌwe ꞌla oyéraga raꞌicháwaká napu Onorúgame najkí, ꞌlige tase sulíwaká napurigá raꞌichámala seꞌunátiri raꞌíchali napu tabilé námame ju boꞌné.
\v 40 ꞌLige suwábaga ꞌla suériga benírimili júkuru ꞌla niraga.
\c 15
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo Kristo ku ajániligo
\p
\v 1 ꞌEmi Onorúgame oyérame napurigá ne, neka najkí napurigá ꞌemi nélámala alué ꞌwe ꞌla raꞌíchali napu ne beniri ꞌemi, ꞌlige jípesí abiena ꞌla bijchigi ꞌemi alué ꞌwe aꞌlala raꞌíchali.
\v 2 ꞌEmi abisibi ꞌwe ꞌla bijchígisaká alué aꞌlala raꞌíchali, ꞌliko ꞌemi ꞌwe ꞌla semati raweli rewimela. Nobi ꞌemi bijchime nísaká uché jaré raꞌíchali napu tabilé bijchiá ju, ꞌliko tabilé semati raweli rewimela.
\p
\v 3 Neka benírituru ꞌemi alué raꞌíchali napu ne bení, alué raꞌíchali ꞌwe ꞌya nerúgame napu ruwime ju Kristo mukúligo chátiri ꞌnátali oꞌtogá ramué nila.
\v 4 ꞌLige rekáliru bilena ewachi napu gatéwili nile suwígame, ꞌlige bakiá rawé kachi ku ajániligo. Alarigá anílige Onorúgame nila raꞌíchali ꞌwe ꞌya osirúgime alarigá ikimea.
\v 5 ꞌLige yati neraga maꞌchiná ilíbaligo alemi napu ilile Sepasi (Pegro) anilime rió, ꞌlige aminami abé iꞌlibeko yati neraga maꞌchiná ilíbaligo alemi napu mochile suwábaga alué makué bilé rió napu nóchame nile Esukristo nochálilachi.
\v 6 ꞌLige abé aꞌkinana yati neraga maꞌchiná ilíbaligo alé napu mochile alué maligi siento rasígame ralámuli Onorúgame oyérame, ꞌlige amulí suwábaga alué ralámuli bijí ajagá mochí. Jaré ꞌma suwile.
\v 7 ꞌLige abé aꞌkinana yati neraga maꞌchiná ilíbale alé napu ajtile Santiago, ꞌlige aꞌkinánami yati neraga maꞌchiná ilíbale alé napu mochile alué makué bilé rió napu Esusi ꞌyuga járome nile.
\p
\v 8 ꞌLige abé nujubami ka yati neraga maꞌchiná ilíbaturu alemi napu ne enegé, ne napu ju napurigá pe bilé towí napu ochérale tabilé ꞌcho ꞌla sébachi raweli.
\v 9 ꞌLige alekeri alué makué bilé rió napu Esukristo ꞌyale nóchali abé najtékame ju meꞌtigá neꞌchí. ꞌLige tabilé ikiáré napurigá ralámuli neꞌchí olagá animela ne Esukristo nochálilachi nóchame ko, napugiti neka ꞌwe resí olame kéturu alué ralámuli Onorúgame oyérame. ꞌLige neka alekeri ꞌwe chijúnaguru.
\v 10 Nobi Onorúgameka ꞌwe ꞌla naꞌtemaka etéliko neꞌchí ꞌlige alekeri neka ꞌwe ꞌla nocha ꞌlige beniria ajtí ne meꞌtigá uché jaré napu Esukristo ꞌyuga járome nile nobi tabiléchigo ne boꞌné aꞌwalílate benírigo, pe Onorúgame aꞌwalila ꞌsmi neꞌchí guꞌiria.
\v 11 Tabilé chéré rekó jaré abé rajpé benirie alué aꞌlala raꞌíchali, nobi abéchigo najtékame júkó benírilia alué aꞌlala raꞌíchali, ꞌlige alué raꞌíchali ju napu ꞌemi oyérale.
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo ramué abiena ku ajániwili ko
\p
\v 12 Ye ju alué aꞌlala raꞌíchali napu ramué ruigá eꞌyéniru: Kristo ku ajániligo. ꞌLiko ¿chonigá aníché jaré ꞌemi suwígame tabilé ku ajáname ko?
\v 13 Tabilé ku ajáname nísaká alué suwígame, ꞌliko Kristo tabilé ku ajánaleréko,
\v 14 ꞌlige tabilé ku ajánasaká alué Kristo, ꞌliko ye aꞌlala raꞌíchali napu ramué beníriga eꞌyéniru pe tabilé sirbe júleké ꞌliko, ꞌlige pe rioksi julke rekó ꞌemi bijchigie Kristo nila raꞌichálila.
\v 15 Bijchiá nísaká tabilé ku ajáname ko alué suwígame ꞌliko ramué pe ꞌyégiga ruigá eꞌyéniwaréko Onorúgame nila raꞌíchali napugiti ramueka ruigá eꞌyéniru Onorúgame ꞌsílego ku ajania alué Kristo.
\v 16 Bijchiá tabilé ku ajáname nísaká alué suwígame ꞌliko Kristo tabilé ku ajáneleréko,
\v 17 ꞌliko Kristo tabilé ku ajánasaká ꞌliko tabilé najtékame ju rekó ꞌemi bijchigie Kristo nila raꞌíchali, ꞌliko ꞌemi pe abijí chátiri ꞌnátame júleké.
\v 18 ꞌLiko alué ralámuli napu Kristo oyérame nile ꞌwe ꞌya napu ꞌma suwile, alueka napurigá eꞌwagágame neraga mochíliké.
\v 19 Najtékame nisa Kristo oyérilia pe abijí ajagá mochiga ꞌlige ꞌma tabilé najtékame nisa ꞌma suwisúká, ꞌliko resía ramué.
\p
\v 20 Nobi Krístoka ku ajánale tabilé siné mukumea uchéchigo siné ꞌlige abé aꞌkinánaka alué suwígame ku ajánamala.
\v 21 Pe bilé rió (Arani) chojkila gite suwime ju ralámuli ꞌlige pe bilé rió gite (Kristo) ku ajánimili júkuru suwígame.
\v 22 Napusí chaꞌsile alué Arani, suwábaga ramué ꞌma chátiri alawégame gainaru ꞌlige alekeri suwiboli ju ramué. Nobi ramué Kristo oyérisiká, ku ajániwili ju ramué.
\v 23 Aꞌpílipi ralámuli ajánimili ju napuꞌlige seba raweli nobi bajchaka Kristo ku ajánale. ꞌLige abé aꞌkinánami napuꞌlige Kristo uché ku nawasa, ajánamili ju suwábaga alué napu Kristo oyérame nile.
\v 24 Aꞌlige ꞌma guwichí nímala napurigá tané ikimela gawí, napuꞌlige Kristo umérasa suwábaga alué eꞌwélala nulame cha nokame ꞌlige alué uꞌkuchípala remónisi. ꞌLige Kristo regá anémala alué Oꞌnó Onorúgame: “Jena ajtí suwábaga nóchali napu mué nulá.”
\v 25 Krístoka nulámili júkuru bochígimi jena wijchimoba napusí ꞌma umérisa suwábaga alué boꞌné saíla.
\v 26 Napuꞌlige Kristo neyúrasa, ꞌma tabilé siné suwimeli ju ralámuli.
\v 27 Aka Onorúgame nila raꞌíchali regá aníché: “Onorúgameka waꞌlula nulame neraga ajchale alué Kristo napurigá nulame nímala suwábaga napu nerú jena wijchimoba ꞌlige ꞌpa rewagachi”,\f + \fr 15:27 \ft Eꞌnesi Salmos 8:6. \f* nobi Krístoka tabilé nulémala boꞌné Oꞌnola napugiti Oꞌnólaka waꞌlula neraga ajcháligame napurigá nulame nímala.
\v 28 Napuꞌlige ꞌma nulachi suwábaga alué Onorúgame Inolá, aꞌlige nuléwili ju Onorúgamete, ꞌlige alarigá Onorúgame nímala suwábaga nulame jena wijchimoba ꞌlige ꞌpa rewagachi.
\p
\v 29 Alué suwígame tabilé ku ajánimili nísaká, ꞌliko ¿chonigá jaré ralámuli rewarame júpaché alué suwígame neraga? ¿Chonigá alanokame júpaché peka bijchígime ke ku ajánamio alué suwígame?
\p
\v 30 Tabilé ajánamili nísaká alué suwígame, ꞌliko ¿chonigá aꞌkuepi amulí suwiyame nírupaché ramué?
\v 31 Aka ꞌemi ꞌwe ꞌla machíché ne iꞌsínimi amulí mukume ko. ꞌWe bijchiá ju napu ne aní, abiena bijchiá ju napuꞌlige ne etea ꞌemi, ꞌwe ganíliga eteme ju ne ꞌemi napugiti ꞌémika ꞌwéchigo ꞌla oyérame kame Waꞌlula Kristo Esusi.
\v 32 Tabilé ku ajáname nísaká alué suwígame, ꞌliko ¿chonigá tabilé majame nílepaché ne alué ralámuli ꞌyuga raꞌicha napu ꞌwe jobátigame nile? Tabilé ajánamili nísaká suwígame ꞌliko abé ꞌla júleké ganíliga ejperelia pe goꞌame goꞌgá ꞌlige bajiga napugiti pe beꞌlimi ꞌma suwiboli kame.
\p
\v 33 Tase bijchígiwa napu aní alué ralámuli cha nokame. ꞌEmi eꞌwísaká napu aní alué ralámuli, ꞌémichigó aꞌchigóriga nímala napurigá alué ralámuli.
\v 34 ꞌWe ꞌla naꞌtáwaká napu noká ꞌemi ꞌlige ꞌma aꞌréwaká tabilé eꞌwía Onorúgame. Aka jaré ꞌemi chijunátékuru peka machime kame ꞌemi churigá ko Onorúgame.
\s Jena ruwimela churigá ku ajánimio alué suwígame
\p
\v 35 Jaré ralámuli regá ꞌnátame kérépukué: “¿Churigá ajáname kéréle alué suwígame? ¿Chieti saꞌpégame júpué?”
\v 36 ꞌLa chieti ꞌnátanti ju jaré ralámuli. Aka suwábaga napu echá ꞌemi ꞌma bikame ju ꞌlige alésíko ꞌma sawarame ju alué talí ꞌma nawarasa.
\v 37 Suwábaga napu echiame ju pecha sawala echiame júkó bajchá, iligá talí echiame ju bajchá, ꞌlige alué talí echisuga bajchá nawarame ju ꞌlige kúchigo sawarame ju.
\v 38 ꞌLige boꞌné Onorúgame seꞌunátiri talí newale aꞌpílipi talí, ꞌlige seꞌunátiri yaꞌwime ju napurigá boꞌné Onorúgame najkile.
\v 39 Aka ralámulika tabilé aꞌchigóyéri saꞌpégame káꞌé napurigá ajágame, ꞌlige alué chulugí seꞌunátiri saꞌpégame ju ꞌlige roꞌchíchigó seꞌunátiri saꞌpégame ju.
\v 40 Aka santo ánjelika ꞌpa rewagachi mochígame seꞌunátiri saꞌpégame káꞌé, ꞌlige ramué ralámuli jena wijchimoba ejperégame seꞌunátiri saꞌpégame niru, ꞌlige ramué saꞌpala ꞌlige alué santo ánjeli ꞌwe semati ju.
\v 41 Aka rayénali seꞌunátiri rapame júpaché tase napurigá alué mechá ꞌlige tase napurigá soꞌpilí.
\p
\v 42 Aꞌchigóriga niru ramué, ramué saꞌpala mukumeli ju ꞌlige bikimeli ju. Seꞌwinátiri saꞌpégame niwa ramué napuꞌlige ku ajánisiga, napugiti ꞌma pecha suwiboli kame.
\v 43 Aka bilé ralámuli mukume kaꞌe, ꞌlige tólime ju, ꞌlige alué saꞌpaka pe bikame ju, nobi ꞌma ku ajánasaká alué ralámuli, alué ralámuli saꞌpálaka ꞌwe semati nímala ꞌlige ꞌla ꞌwe aꞌwágame, ꞌlige ꞌma tabilé siné mukumela.
\v 44 Aka bilé ralámuli mukusáká, pe saꞌpá mukume ju nobi ku ajánaka pe uché bilé saꞌpega ajáname ju napu tabilé siné mukume ju.
\p
\v 45 Aka Onorúgame nila raꞌíchilika regá aníché Onorúgame ꞌsílego bajchá ajtígame rió newá napu Arani anilime nílige, nobi uchéchigo bilé Arani nawálekó napu pe Kristo nile napu nejime ju aꞌwalí napurigá ku ajániwa.
\v 46 Aka bajchaka pe iligá saꞌpégame niru napu mukume ju. ꞌMa aꞌkinana napuꞌlige suwisuga, seꞌunátiri saꞌpégame niwa napu tabilé mukume ju.
\v 47 Aka bajchá newárigime rioka pe weꞌete newárigime nile. Alué nujubá nawágame rioka pe rewagáchika nawale.
\v 48 Aꞌpili ralámuli aꞌchigóyéri saꞌpégame ju napurigá alué rió Arani, napu weꞌete newárigime nile, nobi alué ralámulika napu oyérame ju Kristo, alueka bilé rawé saꞌpégame nímala napurigá alué Kristo napuꞌlige ꞌpa rewagachi simasa.
\p
\v 49 Jípeko napurigá Arani alieri saꞌpégame niru, nobi bilé rawé saꞌpégame niwa napurigá saꞌpégame ju Kristo napu rewagachi ajtí.
\p
\v 50 ꞌEmi Kristo oyérame napurigá ne, neka ruwíguru bilé ralámuli pe iligá saꞌpégame ꞌlige oꞌchégame, alueka tabilé sebámala alé napu ajtí Onorúgame. Ye ramué saꞌpálaka pe bilé rawé mukume ju, tabilé senibí ajagá ajtígame ju.
\v 51 Neka bilé raꞌíchali ruwimela napu Onorúgame tabilé ruwile abé iꞌbé: Pecha suiboli júkó jaré, nobi suwábaga seꞌwinátiri saꞌpégame gaináwagó.
\v 52 Pe anaga neraga napuꞌlige alué nujubá trompeta bucháchinichi, aꞌlige ajánamala alué ralámuli suwígame seꞌunátiri saꞌpega, ꞌlige ꞌma tabilé uché suimela. ꞌLige ramué napu ajagá mochiru abiena seꞌunátiri saꞌpégame gainawa.
\v 53 Ramué saꞌpala napu mukume ju seꞌunátiri gainámala, napu tabilé siné mukume ju.
\v 54 Napuꞌlige suwábaga ye tábiri ikisá, ꞌma ꞌla sébali ikimela napurigá aní ꞌwe ꞌya osirúgime osilí: “Bilé ralámuli Onorúgame oyérame tabilé mukugá rejpímili ju.”
\v 55 “Ku ajánimili ju ꞌlige tabilé siné mukumeli ju.”\f + \fr 15:55 \ft Eꞌnesi Isaías 25:8 ꞌlige Osea 13:14.\f*
\v 56 Pe cha nokigá suwiyame ju. Aka Moisesi nila nulalí ruwíché alué cha nokame gastigáriwili ko.
\v 57 ¡Waꞌlú cheliera ꞌyawa Onorúgame napugiti alué kame napu ꞌwe ꞌla nejkuri napurigá ꞌla umérowa alué Remónisi naꞌtálila ꞌla oyérisiká ramué alué Waꞌlula Esukristo!
\p
\v 58 Alekeri ꞌemi Onorúgame oyérame napurigá ne, tabilé guwana rujsuka nokísiwa, abisibi ꞌwe ꞌla nóchaga nokísiwa Onorúgame nila nochálilachi. ꞌEmi ꞌwe ꞌla machíguru tabilé rioksi nochálime ko Waꞌlula Esukristo ꞌyuga.
\c 16
\s Jena ruwimela churigá guꞌírimili ko  alué ralámuli Onorúgame oyérame
\p
\v 1 Neka jipe ruwimela churigá olámili ko ꞌemi napu enomí nejímili ju ralámuli Onorúgame oyérame iꞌlime Rusaleni ejperégame. Aꞌchigóriga nokiboa napurigá nuligé ne Onorúgame oyérame Galasia ejperégame.
\v 2 Bilé tarali métigame enomí, senibí romíkichi aꞌpili ꞌemi pe uꞌkabi enomí nejímili ju. Napuꞌlige ne sébachi alemi enomí nolamia, tabilé najkí ne napurigá ꞌemi eꞌyénamala enomí napabuga.
\v 3 Napuꞌlige ne sebasa alemi, jaré ralámuli napu ꞌemi ꞌla nirá napurigá simámala Rusaleni, apeli oꞌká julámala ne ꞌlige enomí alué napu ꞌemi napabule.
\v 4 ꞌEmi ꞌla nirásaká napurigá ne si simela, siméréko ne alué ralámuli ꞌyuga.
\s Jena ruwimela koche simírimio lale alué Páulo alé Korinto simiá
\p
\v 5 Neka sebámala ꞌemi kólimia bajchá kólisa alué ralámuli Maseronia anilichi ejperégame.
\v 6 Siné kachi alé asiméréko ne ꞌemi ejperélachi suwéniga romó, ꞌlige jaré ꞌemi ne si simámili júkuru alé uché bilena napu simeli ju ne.
\v 7 Neka tase peꞌwera asinali alé ꞌemi ejperélachi, neka iꞌlibesi asinali alé ꞌemi ejperélachi Onorúgame ꞌla elásaká. Alekeri tabilé simí ne alemi jipe. Abé iꞌlibeko simé ne alemi.
\v 8 Alé Ebeso anilichi asimela ne napusí ꞌma sebasa alué piesta Pentekostesi\f + \fr 16:8 \ft Eꞌnesi glosario “Fiesta de Pentecostés”. \f* anilime.
\v 9 Rekó weꞌká ralámuli alé ejperégame tabilé ganíliga eté neꞌchí nobi Onorúgameka ꞌláchigo nejígó raweli napurigá beníramala ne ralámuli Onorúgame nila raꞌíchali.
\p
\v 10 Alemi sebasa alué Timoteo, ꞌwe ꞌla ganíliga etéwaká napurigá ꞌwe ꞌla ganíliga asimela alé ꞌemi ejperélachi. Alueka ralámuli benírame ju Waꞌlula Esukristo nila raꞌíchali napurigá ne.
\v 11 ꞌWe ꞌla ganíliga etéwaká ꞌlige aminami guꞌírowaká napurigá ꞌwe ganíliga einámala jeka simiá neꞌchí eꞌnemia napugiti neka ꞌlige uché jaré ralámuli Onorúgame oyérame ꞌwe buigá mochiru.
\p
\v 12 Jena ajtí alué Apolo napu Onorúgame oyérame júchigó napurigá ramué. Neka ꞌwe anigéturu napurigá simela ꞌemi kólimia nobi tabiléchigo ikíritigo alemi simiá, nobi pe abé iꞌlibékomi siméréko.
\p
\v 13 ꞌWe ꞌla ꞌnátaga mochíwaká tabilé aꞌregá Esukristo oyeria, tabilé guwana rujsúká, ꞌla iwega mochiwa ꞌlige tase majaga.
\v 14 ꞌLige suwábaga nóchali newá ꞌwe ꞌla ganíliga newáwaká.
\p
\v 15 Suwábaga ꞌemi napu Onorúgame oyérame ju napurigá ne, ꞌemi ꞌwe ꞌla machíguru alué Estépana ꞌlige alué rijimala alué níligo bajchá oyérame alué aꞌlala raꞌíchali alé Akaya anilichi, ꞌlige alué nokame ju uché jaré oyérame guꞌiria. Neka ꞌemi nuléguru
\v 16 napurigá ꞌemi ꞌwe ꞌla eꞌwímala ꞌlige guꞌírimala alué Estépana ꞌlige alué rijimala ꞌlige aminami uché jaré oyérame napurigá Estépana.
\p
\v 17 Neka ꞌwe raꞌsálá jemi sébachi alué Estépana ꞌlige Portunato ꞌlige alué Akaiko. Alué nokáguru neꞌchí guꞌiria napugiti ꞌémika pecha gayénampá neꞌchí guꞌíria napugiti cha mejká mochígempá.
\v 18 Neka asíriga raꞌsálagá ajtí alué ralámuli ꞌyuga napugiti ꞌla oilárimpá neꞌchí napugiti neka ꞌwe seweka ajtigé, aꞌchigóriga napurigá oilárilige ꞌemi napuꞌlige ꞌyuga mochiga. Alekeri ꞌwe ꞌla ganíliga etéwaká alué ralámuli.
\b 
\p
\v 19 Ralámuli Onorúgame oyérame Asia ejperégame ꞌwe náola rejpórali ꞌlige abiena Akila ꞌlige Prisila ꞌlige alué ralámuli napu napuíme ju alué Akila ꞌlige Prisila ejperélachi Onorúgame nila raꞌíchali benimea, ꞌwe náola rejpórali.
\v 20 Suwábaga ralámuli Onorúgame oyérame jena ejperégame ꞌwe náola rejpórali ꞌemi. ꞌWe ꞌla ganíliga rejporáwaká ꞌemi aꞌbopi ꞌla banachí chuꞌmigá napurigá nokame niru ramué.
\p
\v 21 Ye nujubá uchúkame osilí, ne boꞌné sekálate osé ne ꞌemi.
\p
\v 22 Jaré ralámuli tabilé nirame nísaká Waꞌlula Esukristo ꞌwe aꞌlá nisa ꞌla képá Onorúgame gastigaria alué ralámuli.
\p ¡ꞌWe aꞌlá nisa ꞌla képá uchéchigo nawá Waꞌlula Esukristo!
\p
\v 23 ꞌWe aꞌlá képá Waꞌlula Esusi aminabi iwérali ꞌya ꞌemi.
\v 24 Neka ꞌwe galegá eté suwábaga ꞌemi napugiti suwábaga ꞌemi Kristo Esusi oyérame kame.
\p Pe ekí képá ye raꞌíchali. Waꞌlú cheliérabá.