\id PHP Baja Tarahumara
\h FILIPENSES
\toc1 FILIPENSES
\mt Ye Ju Alué Apeli Napu Osele Páulo Alué Ralámuli Napu Bilipo Ejperégame Nílige

\c 1
\s Kuira suwábaga ꞌemi ralámuli Bilipo ejperégame napu ekí Onorúgame oyérame ju.
\p
\v 1 Ne Páulo osá ye osilí. Timoteo jena ajtíchigó. Ramueka pe nóchame niru napu nulá Kristo Esusi.\f + \fr 1:1 \ft Eꞌnesi glosario “Cristo” ꞌlige “Jesús”. \f* Neka osé ye osilí suwábaga ꞌemi alé Bilipo rewégachi ejperégame alé napu ju bilena weꞌká riógichi suwábaga ꞌemi ralámuli napu ꞌla Kristo Esusi oyérame ju. Jaré ꞌemi eꞌwélala ju Esusi oyérame nuleme ꞌlige jaré ꞌemi pe nejkúrime ju bilé nejkúrime rokárélasaká.\f + \fr 1:1 \ft Eꞌnesi glosario “diácono”. \f*
\v 2 Onorúgame ꞌwe aꞌlá semáriga guꞌírisa ꞌla képá ꞌemi.
\s Jena ruwimela Páulo tániligo Onorúgame napurigá ꞌla semáriga guꞌírimala suwábaga ꞌla Onorúgame oyérame
\p
\v 3 Napuꞌlige néléa ne ꞌemi, waꞌlú cheliera ꞌyame ju ne Onorúgame.
\v 4 ꞌWe aꞌlá ganíliga tánime ju ne napurigá ꞌla semáriga guꞌírimala suwábaga ꞌemi,
\v 5 napugiti ꞌémika ꞌla benírame kámechigó ralámuli alué Onorúgame nila raꞌíchali, napurigá ne napuíka chojkiárituru nocha napu nulá Onorúgame. Jípesí tabilé ꞌcho guwana rujsú ꞌemi.
\v 6 ꞌWe ꞌla machigá ajtí ne abichilubi ꞌyamio iwérali Onorúgame ꞌemi napusí uché ku nawá Kristo Esusi.
\v 7 Neka ꞌwe ꞌla semáriga naꞌtemá ꞌlige nélé ne ꞌemi napugiti ꞌémika nóchame kame napu nulá Waꞌlula Onorúgame, pe aba alué Onorúgame napu ꞌyuga nóchame ju ne. ꞌÉmika abichilubi ꞌwe aꞌlá iwériga nokisi rekó ne jena ajtígichi galírale bajcháriga, ꞌlige ꞌemi ꞌla aꞌchigóriga ꞌla biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátame ju ne ꞌyuga napuꞌlige ne alué eꞌwélala ꞌyuga raꞌíchachi alé napu nóchame ju alué eꞌwélala napuꞌlige ne ruyechi Onorúgame ꞌwe aꞌlá semáriga nejkúrime ko.
\v 8 ꞌLige Onorúgame ꞌwe aꞌlá machigá ajtí aliena ꞌla semáriga naꞌtemao ne ꞌlige ꞌwe néléo ne suwábaga ꞌemi, pe Kristo Esusi nejí ꞌnátili napurigá aliena naꞌtemámala ne ꞌemi.
\v 9 Neka Onorúgame ꞌyuga raꞌíchaga ꞌwe ꞌla tánime ju napurigá ꞌemi guꞌírimala napurigá abichilubi abé naꞌtemaka nokísimala ꞌemi aꞌbopi oꞌmaka ꞌlige aminabi benigá ꞌwe ꞌla biꞌwígame Onorúgame nila raꞌíchali tachiri najkió Onorúgame,
\v 10 napurigá senibí ꞌla machigá gepúmala ꞌemi chieri raꞌíchali ka ꞌla najteme Onorúgame nila raꞌíchali, napurigá tabilé chérikáme nímala ꞌemi napuꞌlige uchéchigo nawachi Kristo.
\v 11 Alarigá alué Esukristo ꞌwe ꞌla guꞌírimala ꞌemi napurigá ꞌla senibí ꞌla nélélamala ꞌla Onorúgame nochálilachi nóchame ko ꞌemi ꞌla biꞌlepi ꞌnátaga.
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo senibí eꞌwime ko napu najkí Kristo
\p
\v 12 Suwábaga ꞌemi Onorúgame oyérame aꞌchigóriga napurigá ne, neka najkí napurigá machimela ꞌemi, jipe aꞌkinana galírale bajchásiga ne abéchigo ꞌwe elao ne ralámuli beniria tachiri gite nawáligo Kristo.
\v 13 Arigá jípesíko ꞌma suwábaga sontalo jena nóchame ꞌlige suwábaga ralámuli jena Roma ejperégame machí bajcháriga ajtigó ne jena galírale pe Kristo oyérame kóriká.
\v 14 ꞌLige weꞌká, amulí suwábaga alué Onorúgame oyérame, neꞌchí etega jena ajtígichi ne galírale bajcháriga, abéchigo tabilé majaga beniri jípeko alué Onorúgame nila raꞌíchali jena pachá galírale ꞌlige maꞌchí.
\p
\v 15 Jaré pe neꞌchí gichime kéré nobi ꞌwéchigo semáriga benírame júkó ralámuli Kristo nila raꞌíchali rejcholi, abiena ꞌláchigo jaré júkó abé ꞌla bijchiá ꞌla oyérame Kristo, ꞌla oꞌwé ꞌnátame,
\v 16 napu ꞌla naꞌtemaka noká neꞌchí, ne jena ajtigórikábá galírale bajcháriga. ꞌLige jaré pe ꞌwe rióliga nokame ju aꞌbopi pe napurigá sewémala ne jena galírale bajcháriga asagá.
\v 17 Aba alué uché jarélaka ꞌwe ꞌla naꞌtemaka noká neꞌchí, alueka machiame pe Onorúgame boꞌné alarigá rekíligo neꞌchí napurigá ne jena aꞌpawa, napurigá jena nemímala ne, ruigá ꞌwe aꞌlá ko Onorúgame nila raꞌíchali.
\v 18 Tabiléchigo chéréko rekó jaré ralámuli jena Roma ejperégame raꞌichie tabilé nélegá Onorúgame, neka abirigáchigo ꞌla raꞌsálagó napugiti alué ralámuli abiena ꞌla Kristo raꞌichálila benírame ju uché jaré ralámuli.\f + \fr 1:18 \ft Alarigá anile Páulo napugiti jaré alé Roma ejperégame ꞌwe ꞌla semáriga raꞌíchame níligame nobi tabiléchigo aꞌlá biꞌwígame alawégame nílekó. \f*
\p
\v 19 Neka ꞌla machí ꞌla maꞌchínimio ne jena galírale Esukristo aꞌwalila gite, napugiti ꞌemi ꞌwe ꞌla tánime waꞌlú nejkúrali Onorúgame.
\v 20 Neka tabilé chijúniga rejpínili pe boꞌné tabilé ꞌla eꞌwiga Onorúgame, neka najkí ꞌnalina napurigá ꞌla maꞌchígime nélélamala jipe ꞌlige senibí Kristo ꞌwe ꞌla guꞌirio neꞌchí rekó ꞌma meꞌliáe ne ralámulite.
\v 21 Neka bijí jena asagá ajagá ꞌla Kristo oyériga bejtégame ju ne, napuꞌlige ne mukusáká ꞌma rewagachi moinámala ne Kristo ꞌyuga asimea, alarigá ka abé ꞌla nímala.
\v 22 ꞌLige ne bijí jena ajagá asagá aminacho beniria asimela ne Kristo nila raꞌíchali, alekeri tabilé machí ne churigá abé aꞌlá ka, yati mukusuga o abé weꞌlisi asisuga.
\v 23 Tabilé machí ne tachiri churigá abé ꞌla ka. Iꞌsínimi abé ꞌla nerá ne mukiame, napugiti ꞌma mukusáká ne ꞌliko ꞌma ꞌla Kristo ꞌyuga asimé ne.
\v 24 ꞌLige ꞌemi níriká abé ꞌla ju ajagá ajtigó ne napurigá abé ꞌla aminabi benírimempá ne ꞌemi Kristo nila raꞌíchali.
\v 25 ꞌWe ꞌla machí ne bijí weꞌlisi asimeo ne ajagá ꞌemi ꞌyuga ꞌemi guꞌiria rejcholi ruyea napurigá aminabi ꞌla bijchígimala ꞌemi ꞌla waꞌlú aꞌwalí nígame ko Esukristo.
\v 26 Alarigá asíriga ꞌla raꞌsálámala ꞌemi napuꞌlige ne ku ꞌemi ꞌyuga ajtígichi ꞌlige abéchigo ꞌla bijchígimala ꞌemi ꞌla semáriga guꞌíriligo Kristo Esusi neꞌchí, ꞌlige alarigá Kristo Esusi ꞌwe aꞌlá guꞌírimala ꞌemi.
\p
\v 27 ꞌLige jípeko ꞌémika ꞌwe aꞌká ralámuli niwa, napurigá ne ꞌwe ꞌla machigá asimémpá ꞌla biꞌlepi ꞌnátali ꞌnátaga mochigo ꞌemi oꞌmaka, ꞌla napurigá najkí Kristo. ꞌWe aꞌlá beniria mochiwa Kristo aꞌrélela raꞌíchali suwábaga ralámuli,
\v 28 ꞌla tabilé majaga alué ralámuli ꞌemi saíla alué napu tabilé galeme ju Onorúgame nila raꞌíchali. Tabilé majaga benírasaká ꞌemi, yeka pe ruyame nímala alué ralámuli pe alanokigá aꞌbopi ꞌma naꞌichí ꞌlúpili ko napuꞌlige suwisá ꞌlige ꞌémika ꞌla rewigachi moinámili ko suwisá.
\v 29 Onorúgameka rekí ꞌemi napurigá ꞌla Kristo oyérame nímala. Rekó ꞌemi ꞌma ꞌla Onorúgame oyérame ke abiena resí ikimela ꞌemi. Onorúgame rekí napurigá resí ikimela ꞌemi Kristo oyériga.
\v 30 ꞌEmi ꞌla etéturu alé Bilipo resí olárigo ne Onorúgame nila raꞌíchali ruwichi ne, ꞌlige jipe abiena ꞌla machíguru ꞌemi abisibi resí ikió ne jena, ꞌemi ꞌwe resí oliáchigó alé Bilipo.
\c 2
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo Kristo ꞌwe naꞌtemao  suwábaga ralámuli Onorúgame oyérame
\p
\v 1 ꞌÉmika ꞌwe ꞌla ꞌyalía iwérali Krístote, ꞌlige ꞌemi ꞌla machíguru Kristo ꞌwe ꞌla naꞌtemao ꞌemi, ꞌlige Kristo Alawala ꞌemi saꞌpálachi ajtí.
\v 2 ꞌWe ꞌla raꞌsáláriwa neꞌchí ꞌla ganíliga ejperega ꞌla biꞌlepi ꞌnátaga pe Onorúgamecho ꞌla nélegá, ꞌla naꞌtemaka ꞌemi aꞌbopi.
\v 3 Tabilé gunuruwa, tabilé eꞌwélala níniliwa ꞌemi, abé najtékame neraga etewa ꞌnalina uché jaré ralámuli. Tase abé najtékame koripoa ꞌemi aꞌbopi.
\v 4 Tabilé biꞌneli nochánilime niwa boꞌnepi ꞌnátaga, ꞌla guꞌíriwa uché jaré ralámuli.
\p
\v 5 ꞌÉmichigó ꞌla semáriga ꞌnátame niwa napurigá ꞌnátame nile Kristo Esusi.
\v 6 Kristo Esúsika rekó Onorúgame ke tabilé siné ruigá eyénale Onorúgame níligo, alueka pe napurigá bilé rió neraga eyéname nile.
\v 7 Kristo Esúsika jena wijchimoba ochérale, ꞌlige nóchale ꞌwe ꞌla sébali eꞌwiga Onorúgame.
\v 8 ꞌLige jena wijchimoba ochérisa meꞌlíliru gulusichi ujchugá. Alué Kristo Esúsika pe aba alarigá mukumea nawale, Onorúgame alarigá nuléligime.
\v 9 Alekeri Onorúgameka ꞌwe najtékame newale ꞌpa rewagachi sebasa meꞌtagá apiépiri ralámuli, ꞌwe najtékame newale alué Esusi rewalá,
\v 10 napurigá alué rewalá akigá animela ꞌwe najtékame ko Esusi meꞌtagá alué suwábaga ralámuli jena wijchimoba ejperégame, alué ajagá mochígame ꞌlige alué suwígame ralámuli, ꞌlige meꞌtagá alué weꞌká remónisi reꞌlé mochígame, ꞌlige aminami meꞌtagá alué santo ánjeli ꞌpa rewagachi mochígame,
\v 11 napurigá suwábaga akigá animela Esukristo Waꞌlula Nulame ko. ꞌLige aminami animela ꞌwe ꞌla nirawa waꞌlú aꞌwalí nígame ko Onorúgame.
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo Onorúgame najkió  ꞌwe ꞌla eꞌwálime ko napu nulá boꞌné
\p
\v 12 ꞌEmi ne gompaniérola napu ꞌwe naꞌtemá ne ꞌemi, napuꞌlige ne ꞌemi ꞌyuga ajtígachi, ꞌwe aꞌlá eꞌweme ke ꞌemi neꞌchí. Abéchigo ꞌla eꞌwawa jipe ne ꞌwe mejká ajtígichi. Neka ꞌwe najkíbá napurigá ꞌemi abichilubi alarigá ejperélamala napurigá ejperé ꞌemi ꞌwe ꞌla nélegá Onorúgame.
\v 13 Pe Onorúgame rekí napurigá ꞌemi ꞌwe ꞌla oyéramala Onorúgame ꞌwe ꞌla niraga ꞌlige napurigá ꞌla sébali olámala ꞌemi alué Onorúgame nila raꞌíchali ruyea ralámuli.
\p
\v 14 Suwábaga ꞌemi Onorúgame oyérame, nochawa alué nóchali napu nulá Onorúgame tabilé che anigá napuꞌlige nulachi Onorúgame, tabilé gawéliga uché jaré ralámuli,
\v 15 napurigá tabilé ꞌwesi ralámuli che animela ꞌemi olagá ꞌla tabilé gawéliga eꞌyénasaká, napurigá nímala ꞌemi Onorúgame ꞌkúchila ꞌwe aꞌlá ꞌnátame napuꞌlige eꞌyena ꞌemi alemi alué ꞌwe iꞌnílame ralámuli mochígichi beníriga raꞌíchali napu nejí Onorúgame, alué raꞌíchali napu waꞌlú iwérali ꞌyame ju ralámuli.
\v 16 Alarigá nokisáká ꞌemi ꞌliko ꞌwe raꞌsálámala ne napuꞌlige uché nawachi alué Kristo, napuꞌlige machisá ne tabilé rioksi ko suwábaga napu beniria ajtí ne ꞌemi.
\v 17 Tabilé chéré rekó ne ꞌwe resí ikié ꞌlige rekó meꞌliboli ke ne ꞌemi guꞌíriga napurigá ꞌemi ꞌla aꞌká ralámuli nímala ꞌla napurigá Onorúgame najkí ꞌlige ꞌla oyérame Onorúgame. Tabilé chéré rekó ꞌwe resí ikié ne, neka ꞌwe raꞌsálagá ajtí.
\v 18 Neka najkíguru napurigá ꞌemi ꞌla ganíliga mochímalachigó ne lakichi.
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo julamio alemi Bilipo  alué Timoteo ꞌlige Epaprolito
\p
\v 19 Alué Waꞌlula Esusi elasa, julánili ne Timoteo alé napu ꞌemi mochí napurigá ku nawagá ruwimela chieti mochigo ꞌemi, ꞌwe ꞌla ganíliga asimé ne ꞌlige machisá ꞌwe ꞌla mochigo ꞌemi.
\v 20 Jena tabilé ꞌwesi rió iꞌté napurigá Timoteo aliena galeme ꞌemi machinálime chieti mochigo ꞌemi. Timoteo ꞌwe galé ꞌemi napurigá ne.
\v 21 Ralámulika pe ꞌnátame ju napurigá nóchame ju aꞌboi, tase napurigá najkí Kristo Esusi.
\v 22 ꞌEmi ꞌla machíguru ꞌwe ꞌla guꞌirio neꞌchí alué Timoteo Onorúgame raꞌichálila benírichi ne ꞌemi. Alueka nejkuri napurigá bilé towí boꞌné oꞌnola guꞌírime.
\v 23 Napuꞌlige machisá ne alolabo ne jena, ꞌwe yati julámala ne Timoteo alemi.
\v 24 Onorúgame elásaká napurigá ꞌla maꞌchínamala ne jena, ne boꞌné simela alé ꞌmi napu ꞌemi mochí.
\p
\v 25 Neka ꞌwe ꞌla nirá ye rió Epaprolito rewégame julamia alemi napu ꞌemi mochí, ye rió napu Onorúgame oyérame ju napurigá ne, napu ne gompaniérola ju nóchalichi napu ꞌwe iligéchigó nemía ruyá ꞌwe aꞌlá ko Onorúgame nila raꞌíchali napuꞌlige bajchásiga ne jena galírale, napu ꞌemi júlale napurigá guꞌírimala neꞌchí bilé tabiri rokárélasa.
\v 26 Ye rioka ꞌwe néléa ajtí ꞌemi ꞌlige weꞌká ꞌnata ajtigé napuꞌlige ꞌemi ꞌwe ꞌnata mochígichi chieti ajtigó napuꞌlige nayuchi ye rió Epaprolito.
\v 27 Alarigá ju. Ye rió ꞌwe nayue jena, amulí mukugé, Onorúgameka ꞌwéchigo ꞌla naꞌtemale ko ꞌlige ꞌwe ꞌla guꞌírile napurigá tabilé mukumela, neꞌchí ꞌwe naꞌtemálechigó Onorúgame ꞌlige tabilé aꞌrele napurigá mukumela alué Epaprolito napurigá ne tabilé aminabi sewémala.
\v 28 Alekeri neka abéchigo ꞌwe lagá julánili ye rió napurigá ꞌemi ꞌwe raꞌsálámala etea ye rió ꞌlige aminami napurigá ne ꞌma tabilé seweka asimela napuꞌlige ꞌemi ku ꞌwe ꞌla raꞌsálagá mochígichi.
\v 29 ꞌWe ꞌla galegá etewa ꞌemi ye rió, ye rioka ꞌwe ꞌla Onorúgame oyérame kame. Aꞌchigóriga aliena naꞌtemaka etéwachigó apiépiri ralámuli alarigá nóchame napurigá ye rió.
\v 30 Ye rioka Kristo nochálalachi nóchaga amulí mukú ꞌwe aꞌwágame nayue jena nawasa neꞌchí guꞌírimia napugiti ꞌémika tabilé gayénaligime jeka jsiá neꞌchí guꞌírimia napugiti cha mejká kame.
\c 3
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo abé najtékame  ko beniaa Kristo nila raꞌíchali
\p
\v 1 Jípekobá, ꞌemi napu Onorúgame oyérame ju napurigá ne, ꞌwe raꞌsáláwa. Neka uché bilé raꞌíchali osé ꞌemi, tabilé resibá ne ꞌemi osegá aba pe alué raꞌíchali napugiti waꞌlú nejkúrali kame ye raꞌíchali ꞌemi níriga.
\p
\v 2 Tabilé bijchígawa alué raꞌíchili ꞌyégali napu ruwí alué ralámuli tabilé ꞌla ꞌnátame. Alué napu nulame ju sikiréniliga peꞌtá isílala wiꞌchila,\f + \fr 3:2 \ft Eꞌnesi glosario “circuncisión”. \f* napu anime ju: “Alarigá nokisáká ꞌemi aꞌboi ꞌla rewagachi moinámala ꞌemi napuꞌlige suwisá.” Alarigá anime ju alué ꞌyégame ralámuli.
\v 3 Pe ramueka ꞌla bijchiá ꞌla moinawa rewagachi, ramué napu ꞌla Onorúgame tánilime niru iwérali Onorúgame alawala gite, ꞌlige tabilé aniame niru ramué aꞌboi gite ꞌwe ꞌla gainárime nírigo Kristo Esusi oyeria. ꞌWe raꞌsálagá mochiru, machiáame jípeko ꞌla Kristo Esusi oyérame nírigo.
\v 4 ꞌWe eꞌkarúriga nokame ke ralámuli Onorúgame oyeria nobi neka abéchigo eꞌkarú ꞌsime kékó meꞌtagá alué ralámuli.
\v 5 Ne abiena sikirétigame júchigó peꞌtá isílala wiꞌchila pe kulí osánó rawé ajtígachi ne ochérasa napurigá nulale Moisesi apélichi osagá, ꞌlige israelita ju ne, ꞌlige ne oꞌnola israelita ke, ꞌlige ebreo raꞌíchame ju ne napu raꞌíchame ju suwábaga israelita, ꞌlige bariseo\f + \fr 3:5 \ft Eꞌnesi glosario “fariseo”. \f* ke ne, ꞌlige alué Benjamini rijimala ju ne, alué Benjamini napu ꞌwe ꞌya bejtele taꞌchó ochérachi ne.
\v 6 Neka ꞌwe meꞌlinálime ke alué Esusi oyérame, mayega alarigá najkió Onorúgame. ꞌLige tabilé ꞌwesi ralámuli seꞌwiná aneme ke neꞌchí napugiti neka ꞌwe ꞌla senibí sébali olagánturu napu nulale Moisesi apélichi osagá. Tabiléchigo aꞌlá biꞌwígame alawégame níliko ne napusí ꞌma ꞌla Esukristo oyeria, aꞌlige kulí ꞌla biꞌwígame gayena ne alawala.
\v 7-8 Neka Kristo oyériga ꞌma aꞌré suwábaga napu benigé ne regá anigá: “Pe tabilé ꞌla ꞌnátame nile ne.” ꞌLige regá anigá aꞌré ne suwábaga alué ꞌnátili: “ꞌWe aꞌlá machisúgaká\f + \fr 3:7-8 \ft Alué raꞌíchali “machisuga” aniá Páulo pe anime ke anile ꞌwe aꞌlá ko Esusi oyérilia ꞌnalina o aꞌrilía ma alué chátiri ꞌnátili. \f* Kristo Esusi ꞌnalina abé ꞌla ju meꞌtigá alué ꞌnátili napu ꞌnátame nile ne.” Suwábaga alué ꞌnátili napu ne ꞌnátame ke pe napurigá repuga nile ꞌmi mejkami pasime.
\v 9 Neka aꞌlá semáriga ꞌnata pe biꞌlepi ꞌnátili naꞌtániliga pe Kristo nélélimecho. ꞌLige neka tabilé najkí napurigá ralámuli animela ꞌwe ꞌla rió ko ne pe ꞌwe ꞌla sébali olagá bejtégiriká pe napu nulá alué nulalí nóchali napu Onorúgame nejile napu nulá napurigá tabilé chigowa ꞌlige napurigá tabilé meꞌliboa. Neka ꞌwe ꞌla najkí ꞌnalina napurigá ꞌla galegá etewa ne Onorúgamete ꞌla bijchígame ju ne waꞌlú aꞌwalí nígame ko Kristo.
\v 10 Neka najkí napurigá alué Kristo Alawala pachágana ne saꞌpálachi asagá abé aꞌlá nejkúrimala.\f + \fr 3:10 \ft Yolí raꞌíchaga regá anime chukú: Lo que quiero es conocer a Cristo. \f* Neka najkíchigó alué aꞌwalí napu Onorúgame ꞌyale alué Kristo napurigá ku ꞌla ajánamala, ꞌlige abiénachigó ꞌwe aꞌlá naꞌtánili ne napurigá ꞌnátale Kristo,
\v 11 napurigá Onorúgame ꞌla ku ꞌla ajánirimala neꞌchí napuꞌlige ne mukusá napurigá rewagachi simela ne.
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo aminabi oyérilime ko  Onorúgame tase guwana rujsuka
\p
\v 12 Taꞌchó ꞌme ꞌla sébali olame ju ne napurigá najkí Onorúgame. Tabilé ꞌcho suwábaga machí ne. Neka ꞌla bijchiá uché rajpé abé ꞌla ꞌnátaga bejténili napurigá najkile Kristo Esusi napuꞌlige pe kulí maꞌchí pa neꞌchí alué chátiri bowechi.\f + \fr 3:12 \ft Napuꞌlige alué Páulo enágichi Ramasko simiá aꞌmulipi raꞌíchale Esusi Páulo ꞌyuga regá anegá: “¿Chonigá sairúgame niraga ajtípaché mueka neꞌchí ꞌyuga?” ꞌLige Páuloka anele: “Mueka ¿chieri júpaché?” ꞌLige Esúsika anele: “Neka Esusi ju.” ꞌLige pe uꞌkabi rawé tabilé maꞌchílile alué Páulo napusí ku saꞌwásiga Esúsite. Aꞌkinana ꞌwe ꞌla oyérale Onorúgame alué Páulo. Eꞌnesi Hechos 9:3-6. \f*
\v 13 ꞌEmi ralámuli Onorúgame oyérame napurigá ne, neka tabilé ꞌcho sébali olá napurigá Onorúgame najkí. Neka ꞌláchigo oyéragó Onorúgame. Tabilé ku guwana wijchí ne.
\v 14 Neka ꞌwe ꞌla eꞌwérali olá naremia napu Kristo Esusi nejímili ju ꞌpa rewagachi. Onorúgame gite ꞌla alarigá ꞌnata ne.
\p
\v 15 Suwábaga ramué ꞌwe ꞌla oyérame nísaká ꞌla alarigá naꞌtáwikuru ramué, ꞌlige ꞌemi rekó tabilé umebe alarigá ꞌnata abiena ꞌla nejkúrimala Onorúgame napurigá ꞌla semátiri ꞌnátili naꞌtámala ꞌemi.
\v 16 ꞌLiko, ꞌemi ꞌwe ꞌla machime ju Onorúgame nila raꞌíchali rejcholi, ꞌwe aꞌlá sébali olagá ejperélawa napu ekí námame ju ꞌemi tabilé seꞌwiná nokigá.
\p
\v 17 ꞌEmi ralámuli Onorúgame oyérame napurigá ne, ejperélawa napurigá bejté ne, ꞌwe ꞌla ꞌnátaga mochiwa churigá ejperego alué ralámuli napu eté ꞌemi benírilichi ramué ne Páulo Timoteo si alué semati rejcholi.
\v 18 Weꞌsá ruwíguru ne ꞌlige weꞌká ralámuli tabilé bijchígiguru ramué ralámuli guꞌíriga mukúligo alué Kristo alé gulusichi chujkugá. ꞌWe seweka ajtí ne ꞌlige alué ralámuli alarigá ꞌnátachi.
\v 19 Alué ralámulika oꞌwékana simámala, tabilé eꞌweme Onorúgame. Pe nóchame ju pe napurigá najkí aꞌboi. Pe bajílimecho ꞌnátame ju, ꞌlige pe goꞌámecho. ꞌWe gunarúgame ju alué ralámuli. Chijunati kékuru. Alué ralámulika tabilé néléme ju Onorúgame.
\v 20 Ramueka tabilé alarigá niru, ꞌlige ꞌla machiaa ꞌma ꞌla rewagachi moináwili ko. Buigá mochiru ramué alué aꞌwali nígame Esukristo napurigá nolínamala ramué oꞌtomea ꞌpa rewagachi.
\v 21 Seꞌwináriga newámala ramué saꞌpala, alésíko niwa napurigá boꞌné Esukristo, aꞌchigóriga aliena waꞌlú aꞌwalí nígame niwa ramué ꞌpa rewagachi. Bijí jena wijchimoba mochígaká, ꞌwe resítiri saꞌpega ejperégame niru, napuꞌlige rewagachi moinásiká seꞌwinátiri saꞌpégame niwa tabilé resítiri.
\c 4
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo nabí raꞌsálálíme ko napugiti Esukristo ꞌla semáriga nejkúrime kame
\p
\v 1 ꞌEmi ralámuli Onorúgame oyérame napurigá ne, ꞌwe eténali ne ꞌemi. Onorúgame nejile napurigá ꞌwe ganílimala ne ꞌemi etega ꞌwe aꞌlá oyerio ꞌemi Onorúgame nila raꞌíchali. Neka najkí napurigá ꞌla nabí alarigá ejperélamala ꞌemi napurigá najkí Onorúgame.
\p
\v 2 ꞌEmi oká umugí Eboria ꞌlige Síntike napu Bilipo ejperégame ju ꞌla Onorúgame oyérame, ꞌla ganíliga ejperélawa, okaka ꞌla aꞌchigóriga ꞌla biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátaga churigá oyéritiká Onorúgame.
\v 3 Mué rió Sísigo rewégame, ꞌwe ꞌla gompaniero Onorúgame nochálilachi, pe rekó guꞌiri alué oká umugí ꞌwe ꞌla semátiri naꞌtálichi, alué umugika okánika neꞌchí guꞌiri ꞌyabé rawé Onorúgame nila raꞌíchali rejcholi benírichi ne alé Bilipo ejperégame ralámuli, aminami alué umugika alué Kilimente si nocha ꞌyabé rawé, abiena uché jaré ralámuli si napu jipe ꞌma uchú suwábaga alué ralámuli rewalá alé líbrochi napu niga ajtí Onorúgame, suwábaga alué ralámuli napu ꞌla rewagachi moinámala suwisá.
\p
\v 4 ꞌLa nabí raꞌsáláwa napugiti ꞌla semáriga nejkúrime Esukristo alué ramué nuleme. Uchéchigo siné ané ne ꞌemi: ¡ꞌWe raꞌsáláwa!
\v 5 ꞌLa ganíliga ejperéliwa napurigá ꞌla suwábaga ralámuli etémala ꞌwe aꞌlá aꞌká ralámuli ko ꞌemi. ꞌLa ganíliga ejperéliwa oꞌmaka, alué Esukristo napu ramué nuleme ju ꞌwe ꞌla eꞌnegá ajtí ꞌwe aꞌlá ganíliga ejperego ꞌemi, ꞌlige ꞌma peꞌwé nolínamala Esukristo rewagáchika.
\p
\v 6 Tabilé ꞌwesi tábiri weꞌká naꞌtawa. Iligá Onorúgame ꞌyuga raꞌichawa ꞌlige nejkúrali tániwa, ꞌlige waꞌlú cheliera ꞌyawa Onorúgame.
\v 7 ꞌLige alarigá nokisáká ꞌemi, Onorúgame ꞌyámala iwérali napurigá tabilé weꞌká tábiri naꞌtámala ꞌemi, napurigá tabilé bajkimela ꞌemi naꞌtálilachi chátiri ꞌnátili, alésíko ꞌla ganíliga mochímala ꞌemi. Esukristo ju aꞌwalí nejime napurigá tabilé chátiri naꞌtawa, pe Onorúgame boꞌné alarigá elá. Onorúgameka ꞌla semáriga nejkúrime ju napu tabilé ꞌwesi ralámuli machí chiena waꞌlú nejkúrime ka Onorúgame.
\s Jena ruwimela Páulo ruwíligo ꞌwe ꞌla ꞌnátaga naꞌtálime ko  ꞌlige ꞌwe ꞌla ganíliga etélime ko suwábaga ralámuli
\p
\v 8 Uché pe uꞌkabi raꞌíchali ruimé ne. ꞌWe ꞌla ꞌnátaga etewa alué ꞌwe aꞌlá ralámuli napu tabilé ꞌyégali raꞌíchame ju, alué napu ꞌla niraga etéliame ju uché jaré ralámulite, alué napu tabilé cha nokame ju, napu ꞌla biꞌlepi ꞌnátili ꞌnátame ju, alué napu ꞌla ganíliga eteme ju uché jaré ralámuli, alué napu ruyame ju ꞌwe aꞌlá ralámuli ko. ꞌLa ganíliga etewa suwábaga alué ralámuli.
\p
\v 9 ꞌLa alarigá ꞌnátame niwa napurigá beniri ne ꞌemi. ꞌLa aꞌchigóriga nochawa napurigá etele ꞌemi ne nóchachi, ꞌlige Onorúgame napu nejime ju semati raweli ꞌla ꞌemi ꞌyuga asimela.\f + \fr 4:9 \ft Páulo siné kachi pe regá ruwime ke anile: ꞌWe ꞌla niraga etewa alué aꞌká ralámuli, iligá ꞌwe ꞌla ꞌnátaga etewa pala ꞌla ꞌwe nocha napurigá etele napurigá ne nóchachi ꞌlige napu akele napu ne benírale. Alarigá tabilé oyéramala ꞌemi uché bilé ꞌnátili. \f*
\s Jena ruwimela alué ralámuli Bilipo ejperégame  ꞌwe ꞌla guꞌíriligo alué Páulo
\p
\v 10 Alué Esukristo reꞌpá ajtígame suwábaga ramué nuleme, waꞌlú ganílili ꞌyame ju neꞌchí napugiti ꞌémika uchéchigo ꞌnátaligame neꞌchí guꞌírinilia. ꞌÉmika ꞌla bijchiá ꞌla guꞌírinilia mochile neꞌchí, pe iligá buigá mochile ꞌemi chiéniko uché ꞌla níliga neꞌchí guꞌírilia.
\v 11 Neka tabilé resí lagá aní napurigá ꞌemi neꞌchí guꞌírimala, neka ꞌma bení raꞌsálagá bejtega, alekeri tabilé tábiri resílagá aní ne.
\v 12 Neka ꞌwe ꞌla bení ꞌwe ꞌla raꞌsálagá bejtega rekó tabilé nige eꞌkarúgame tábiri ꞌlige goꞌame iꞌsínimi, rekó eꞌlowika bejtege ta iꞌtigóriká goꞌame iꞌsínimi. Neka ꞌma ꞌla bení alarigá bejtega napurigá pe abisibi ganíliga bejtélamala ne rekó nige goꞌame ꞌlige rekó ta nige goꞌame.
\v 13 Neka ꞌwe aꞌlá bené pe abisibi raꞌsálagá bejtega pe Kristo gite.
\v 14 ꞌÉmika abirigáchigo ꞌwe ꞌla ꞌnátaga mochile ko neꞌchí guꞌiria napuꞌlige ne ꞌwe resí nilia ajtígichi.
\p
\v 15 ꞌEmi ralámuli Bilipo ejperégame\f + \fr 4:15 \ft Alué ralámuli Bilipo ejperégame filipense anelime nile yolí raꞌíchaga. \f* napuꞌlige ne pe kulí chojkía beniria Onorúgame nila raꞌíchali rejcholi weꞌkaná ichúrimi alé Maseronia eyéniga, pe ꞌémicho Bilipo ejperégame ꞌwe ꞌla guꞌiri neꞌchí enomí ꞌya, oꞌmaka nakúriga nejí. Abiena ejperé weꞌká chojkégame ralámuli Onorúgame oyérame nobi alueka tabiléchigo guꞌiri go neꞌchí.
\v 16 Napuꞌlige ne bijí alé Tesalónika ajtígichi ꞌwe ꞌla guꞌiri ꞌemi neꞌchí osá náorale enomí ꞌemi oꞌmaka nakúriga.
\v 17 Neka tabilé pe ꞌwe ꞌyalime najkigá aní enomí, neka pe najkí ꞌnalina napurigá Onorúgame ꞌwe ꞌla semati raweli ꞌyámala ꞌemi.
\v 18 ꞌLige neka jipe ꞌwe ꞌla níkuru enomí, alué enomí napu ꞌemi alué rió Epaprolito oꞌtóriga júlale, bijí ꞌla mochiga ajtíkuru ne. Aꞌchigóriga raꞌsálá ne alué enomí ꞌyáachi ꞌemi neꞌchí, aꞌchigóriga napurigá raꞌsáláme ju Onorúgame semá nokachi ꞌemi.
\v 19 Onorúgame, napu oyérame ju ne, waꞌlú nejkúrile Kristo Esusi júlaga jena wijchimoba. Alekeri jípeko tabilé tábiri rokárélamala napugiti ꞌémika ꞌla oyérame Onorúgame ꞌlige napugiti ꞌémika ꞌla guꞌírame neꞌchí.
\v 20 ꞌLa nabí regá anewa Onorúgame ramué Oꞌnola: “Waꞌlú aꞌwalí nígame ju mué Oꞌnó.” Alarigá kame.
\b 
\p
\v 21 ꞌWe ꞌla repori ne ꞌemi ralámuli Kristo Esusi oyérame. ꞌLige Onorúgame oyérame ralámuli napurigá ne jena mochígame ne ꞌyuga abiena alué ꞌwe náolachigó reporali.
\v 22 Abiena suwábaga alué ꞌwe ꞌla sébali oyérame Onorúgame jena Roma anilichi ejperégame abiena ꞌwe ꞌla náolachigó reporali, alé alué waꞌlula selígame rey bejtélachi nóchame, alueka ꞌwe náolachigó reporali.
\p
\v 23 Alué Waꞌlula Esukristo ꞌwe semáriga guꞌírisa ꞌla kékuru ꞌemi ralámuli.
\p Pe ekí képá. Cheliérabá.