﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,500
Mapaꞌlí wel ralámuli israelita alé 'mi Kanani anéliachi eperea muchili,

2
00:00:10,500 --> 00:00:14,820
ne bikiá siento bamí ketasi silíami níuka eperéali,

3
00:00:14,820 --> 00:00:22,060
pe chopi muchili wel eꞌwélpala ralámuli mapu raꞌíchali katéwami níili ne silíami nirá.

4
00:00:22,060 --> 00:00:26,420
Aꞌlí ne weꞌká bamí ketasi nirúali koꞌáami alé 'mi Jura anéliachi.

5
00:00:26,420 --> 00:00:32,280
Aꞌlí alé bijtéali bilé rejoi Elimeleki rewéami alé Beleni anéliachi.*

6
00:00:32,280 --> 00:00:35,760
Aꞌlí ne weꞌká bamí ketasi nirúali wel koꞌáami,

7
00:00:35,760 --> 00:00:42,760
aꞌlí wel Elimeleki ko simili wel nóchali ꞌyasia alé ꞌmi boꞌomi Moabi anéliachi kawírali.

8
00:00:42,760 --> 00:00:47,220
Aꞌlí ayénachigó ꞌyua simili wel binoi upila Noemí rewéami,

9
00:00:47,220 --> 00:00:49,880
aꞌlí wel okuá binoi kúchuwala ma.

10
00:00:49,880 --> 00:00:55,500
Bilé ko Maloni rewéami níili aꞌlí biléchigo Kelioni rewéami níili ma.

11
00:00:55,500 --> 00:00:58,620
Aꞌlí ꞌma sebasa alé Moabi anéliachi kawírali,

12
00:00:58,620 --> 00:01:00,460
ꞌma alé eperéali.

13
00:01:00,460 --> 00:01:02,800
Aꞌlí ꞌma pe a'kinánami ko,

14
00:01:02,800 --> 00:01:10,580
'ma mukuli wel Elimeleki rewéami mapu Noemí kunala níili alé Moabi anéliachi kawírali.

15
00:01:10,580 --> 00:01:14,620
Echaꞌliko wel Noemí chopi pe binoi ꞌkúchuwala ꞌyua rijpili.

16
00:01:14,620 --> 00:01:20,580
Aꞌlí wel okuá etemali ko ꞌma jubésali alé Moabi eperéami uꞌmugí ꞌyua.

17
00:01:20,580 --> 00:01:24,200
A'lí wel Noemí mo'lila ko Orpa rewéami níili,

18
00:01:24,200 --> 00:01:27,020
aꞌlí biléchigo Ruti rewéami níili*.

19
00:01:27,020 --> 00:01:31,860
Aꞌlí pe makoi bamí eperea muchili alé Moabi anéliachi kawírali,

20
00:01:31,860 --> 00:01:35,440
aꞌlí alé suwili wel okuá ralámuli Noemí ꞌkúchuwala.

21
00:01:35,440 --> 00:01:39,140
Echaꞌliko wel Noemí chopi binoi mo'lila ꞌyua rijpili.

22
00:01:39,140 --> 00:01:47,380
A'lí siné rawé pe ꞌa'kinánami wel Noemí ko ꞌma akeli mapu wel Onorúami ko ne ꞌwe ꞌa'lá semárika ku'irali wel ralámuli israelita,

23
00:01:47,380 --> 00:01:51,960
aꞌlí ꞌma machisá mapu ꞌa nirúali ko'áami alé ꞌmi Beleni anéliachi.

24
00:01:51,960 --> 00:01:55,060
A'lí wel Noemí ko ꞌma jériká ku ꞌnátali:

25
00:01:55,060 --> 00:01:58,140
"Nijé ko ꞌma ku simea alé 'mi Beleni."

26
00:01:58,140 --> 00:02:03,200
Aꞌlí wel Noemí ko ꞌma simili alé iyena si wel okuá binoi mo'lila ꞌyua.

27
00:02:03,200 --> 00:02:08,380
Aꞌlí ꞌma alé boichimi ꞌsíriga wel Noemí ko ꞌma jériká aneli wel binoi mo'lila:

28
00:02:08,380 --> 00:02:14,020
—ꞌEmi ko ku simasi ꞌemi aboni eperélachi mapuná muchuwi ꞌemi eyela.

29
00:02:14,020 --> 00:02:21,440
Aꞌlí wel Onorúami ko 'we ꞌa'lá semárika ku'írisa ꞌemi ne aꞌlá nima mapuriká ꞌemi ko ne aꞌlá ramí kuꞌírali,

30
00:02:21,440 --> 00:02:25,680
aꞌlí ayénachigó mapuriká ꞌemi ne aꞌlá ku'írali nijé ꞌkúchuwala.

31
00:02:25,680 --> 00:02:34,660
A'lí wel Onorúami ꞌa najkisáaká mapuriká ꞌemi auchechi siné uꞌkunema aꞌlí riwisá ma biléana mapuná eperélima ne ꞌwe aꞌlá kaníliga,

32
00:02:34,660 --> 00:02:36,200
ne aꞌlá nima.

33
00:02:36,200 --> 00:02:37,580
A'lí echiriká anisá,

34
00:02:37,580 --> 00:02:42,120
wel Noemí ko ꞌma chu'migá júlali wel okuá uꞌmugí binoi mo'lila.

35
00:02:42,120 --> 00:02:45,880
A'lí wel mo'lila ko 'we chalagá ne oꞌmónika nalali.

36
00:02:45,880 --> 00:02:50,160
A'lí wel okuá uꞌmugí Noemí moꞌlila ko jériká aneli wel Noemí:

37
00:02:50,160 --> 00:02:54,220
—Ramujé ko ꞌa si simánali mujé ꞌyua alé mujé bijtélachi.

38
00:02:54,220 --> 00:03:00,560
A'lí wel Noemí ko ne weꞌsabé ꞌwérali aneli wel uꞌmugí ku simánala wel aboni eperélachi.

39
00:03:00,560 --> 00:03:02,400
Aꞌlí jériká aneli:

40
00:03:02,400 --> 00:03:06,760
—Nijé ko ꞌma ketasi bilé kúchami ju mapuriká ꞌemi ꞌyua niwima.

41
00:03:06,760 --> 00:03:09,420
Ku simíbaka ꞌemi eperélachi.

42
00:03:09,420 --> 00:03:14,520
Nijé ko 'ma ꞌwe we'láami ju aꞌlí ꞌma ketasi omérima minabi ꞌkuchia.

43
00:03:14,520 --> 00:03:17,480
Rekó nijé auché bilé rejoi kunésaká,

44
00:03:17,480 --> 00:03:19,840
aꞌlí nijé rojparasa ma,

45
00:03:19,840 --> 00:03:22,240
aꞌlí nijé ꞌa kúchisa ma,

46
00:03:22,240 --> 00:03:25,300
ꞌwe belá ꞌemi ko ne weꞌká bamí buwébolé.

47
00:03:25,300 --> 00:03:26,660
Ku simasi.

48
00:03:26,660 --> 00:03:33,020
Nijé ko 'we risua nila enámaré mapujiti wel binoi wa'lubéala Onorúami echiriká najkili.

49
00:03:33,020 --> 00:03:36,640
Echaꞌliko wel uꞌmugí auchechi siné 'we nalali.

50
00:03:36,640 --> 00:03:44,560
A'lí wel mukí Orpa rewéami ko ꞌma chu'migá ariosi aneli wel binoi wasila aꞌlí 'ma ku simili binoi bijtélachi.

51
00:03:44,560 --> 00:03:48,260
ꞌWe nalí pe chopi wel Ruti ꞌa rijpili wel Noemí ꞌyua.

52
00:03:48,260 --> 00:03:54,080
Aꞌlí wel Noemí ko jériká aneli wel mukí Ruti mapu Maloni upila níili:

53
00:03:54,080 --> 00:03:56,780
—Wel mukí Kelioni upila ko,

54
00:03:56,780 --> 00:04:00,360
'ma ku kiba binoi bijtélachi alé asiméariá.

55
00:04:00,360 --> 00:04:09,940
Aꞌlí ꞌemi Ruti ꞌma si simigá alé mapuná muchiwa mujé téemuwala mapu amachíkiami ju wel kúuchi riosi newárami mapu aboni bijchía.

56
00:04:09,940 --> 00:04:12,620
A'lí Ruti ko jériká ku anili:

57
00:04:12,620 --> 00:04:15,860
—Ketasi ramí ne ꞌwérali ané ku simínala,

58
00:04:15,860 --> 00:04:18,520
nijé ko ketasi ariwénali mujé.

59
00:04:18,520 --> 00:04:21,460
Nijé ko ꞌa si simea alé mapuná mujé simí,

60
00:04:21,460 --> 00:04:25,320
aꞌlí nijé ko ꞌemi ꞌyua bijtélima alé mapuná mujé bijté.

61
00:04:25,320 --> 00:04:28,440
Aꞌlí wel ralámuli mapu mujé téemuwala ju ko,

62
00:04:28,440 --> 00:04:32,160
wel ko ayénachigó mapuriká nijé téemuwala nirá nima,

63
00:04:32,160 --> 00:04:35,200
aꞌlí wel Onorúami mapu mujé bijchía ko,

64
00:04:35,200 --> 00:04:38,080
wel ko ayénachigó nijé ꞌa bijchíima.

65
00:04:38,080 --> 00:04:42,360
Aꞌlí nijé ko ne suwábaga sébili olama alé mapuná mujé simí.

66
00:04:42,360 --> 00:04:46,260
Aꞌlí ayénachigó nijé mukumea alé mapuná mujé mukú,

67
00:04:46,260 --> 00:04:50,380
aꞌlí nijé ko ayénachigó alé tótami nima ꞌemi ꞌyua.

68
00:04:50,380 --> 00:04:53,500
Nijé ko tasi waná simea ꞌemi ꞌyua.

69
00:04:53,500 --> 00:04:57,560
A'lí nijé ketasi sébili olásaká mapuriká aní nijé,

70
00:04:57,560 --> 00:05:02,380
aꞌlí wel Onorúami ko ne wa'lú risuti rawéwali ramí ꞌyáralé.

71
00:05:02,380 --> 00:05:10,440
A'lí wel Noemí mapu wel Ruti wasila níili ko ꞌma machisá mapuriká wel Ruti ko ꞌma ketasi siminali binoi bijtélachi,

72
00:05:10,440 --> 00:05:14,100
aꞌlí 'ma ketasi auché ne ꞌwérali aneli ku simínala,

73
00:05:14,100 --> 00:05:17,480
a'liko 'ma bayérali alé mapuná simili binoi.

74
00:05:17,480 --> 00:05:22,360
Mapaꞌlí ꞌma sebasa alé Beleni anéliachi mapuná weꞌká eperéachi níili,

75
00:05:22,360 --> 00:05:27,180
aꞌlí alé eperéami uꞌmugí ko ne ꞌwe ꞌnátaka raꞌíchali.

76
00:05:27,180 --> 00:05:31,980
Aꞌlí wel aboni uꞌmugíchoká ne ꞌwe rukegá nokali aꞌnagupi:

77
00:05:31,980 --> 00:05:34,260
—¿Kecha wel Noemí ju wel mukí?

78
00:05:34,260 --> 00:05:36,000
—jériká anili.

79
00:05:36,000 --> 00:05:39,060
A'lí wel Noemí ko jériká ku anili:

80
00:05:39,060 --> 00:05:41,440
—Ketasi Noemí rewasi ramí,

81
00:05:41,440 --> 00:05:50,220
ꞌwe nalí pe Mara anesi ramí mapujiti wel Onorúami ko mapu ne ꞌwe jiwérami ju ꞌwe risuti rawéwali ramí 'yali,

82
00:05:50,220 --> 00:05:53,500
echijiti belá nijé ko 'we oꞌmónika iyena.

83
00:05:53,500 --> 00:05:56,900
Mapaꞌlini nijé ꞌma jenaꞌí iyena si simili,

84
00:05:56,900 --> 00:06:00,540
wel Onorúami ko ne 'we ꞌa'lá semárika ku'írali ramí.

85
00:06:00,540 --> 00:06:05,920
Aꞌlí nijé ko ꞌa kunéami níili aꞌlí ayénachigó okuá kúchuwami níili ma.

86
00:06:05,920 --> 00:06:13,140
ꞌWe nalí jipi ko pe bi'nélini ku nawá jenaꞌí ketasi kunega aꞌlí mináchigo ketasi kúchiga.

87
00:06:13,140 --> 00:06:16,040
¿Chu'sika ꞌemi ko Noemí rewáché ramí?

88
00:06:16,040 --> 00:06:19,260
Wel Onorúami ko mapu ne sinibí bijtéami ju,

89
00:06:19,260 --> 00:06:22,120
ne ramí risuti rawéwali ꞌyali.

90
00:06:22,120 --> 00:06:35,540
Echiriká belá níili mapuriká wel okuá uꞌmugí ꞌma sébali alé Beleni anéliachi mapu alé Moabi anéliachi kawírali iyena si simíbami níili mapaꞌlí ꞌma alé sébali ne kuwé níili,

91
00:06:35,540 --> 00:06:37,620
wel sebara anéliami 'wíliachi.

92
00:06:37,620 --> 00:06:40,940
Aꞌlí wel sebara ko mapuyiri wel ri'ligó níili.

93
00:06:40,940 --> 00:06:48,420
Aꞌlí alé Beleni ꞌa bijtéali bilé rejoi ꞌwe níwami Bosi* rewéami mapu ne waꞌlubéala wilíami nirá níili,

94
00:06:48,420 --> 00:06:55,800
aꞌlí wel ko pe mejkabé rijimala nirá níili wel Noemí kunala ꞌyua mapu Elimeleki rewéami níili.

95
00:06:55,800 --> 00:07:00,720
Siné rawé wel Ruti ko jeaneli wel binoi wasila Noemí rewéami:

96
00:07:00,720 --> 00:07:09,540
—Pe rekó najkiwi mapu nijé simea alé mapuná sebara echirúachi ju mapuriká nijé napabuma wel sebara rakala rijpígami,

97
00:07:09,540 --> 00:07:14,300
siné kachi nijé aꞌlá najkíurami nisa ma wel sebara napabúnala.*

98
00:07:14,300 --> 00:07:17,620
Echaꞌliko wel Noemí ko jériká aneli:

99
00:07:17,620 --> 00:07:19,060
—Ne ꞌa'lá ju,

100
00:07:19,060 --> 00:07:20,300
aꞌlí ko simigágó.

101
00:07:20,300 --> 00:07:25,120
Echaꞌlí wel Ruti ko ꞌwe ꞌyati simili wel sebara rijpígami napabusia.

102
00:07:25,120 --> 00:07:28,100
Aꞌlí ꞌma nawasa alé sebara ichirúachi,

103
00:07:28,100 --> 00:07:32,460
ꞌma machili mapu wel sebara echirúami ko wel Bosi níwala níili,

104
00:07:32,460 --> 00:07:35,640
mapu wel Elimeleki téemuwala níili.

105
00:07:35,640 --> 00:07:40,460
Mapaꞌlí wel Ruti rewéami ꞌma teba iyénachi wel sebara rijpígami,

106
00:07:40,460 --> 00:07:44,620
echaꞌlí rawé nawali wel Bosi alé Belénachi iyena si.

107
00:07:44,620 --> 00:07:49,840
A'lí ꞌma alé nawagá repórali wel ralámuli sebara 'wíami jériká anigá:

108
00:07:49,840 --> 00:07:51,100
—¡Kwírabá!

109
00:07:51,100 --> 00:07:55,060
Onorúami 'we 'la semárika ku'írisa ꞌemi ne aꞌlá nima.

110
00:07:55,060 --> 00:08:00,180
A'lí wel ralámuli nóchami ko jériká ku anigá repórali:

111
00:08:00,180 --> 00:08:01,980
—Kwírabá ꞌemi.

112
00:08:01,980 --> 00:08:07,100
Wel Onorúami ne ꞌwe aꞌlá semárika kuꞌírisa ꞌemi ne aꞌlá nímachigó.

113
00:08:07,100 --> 00:08:12,660
A'lí pe yati nirá wel Bosi ko 'ma rukeli wel wa'lúala nóchami nuléami:

114
00:08:12,660 --> 00:08:15,140
—¿Jichi ju wel mukí?

115
00:08:15,140 --> 00:08:19,040
A'lí wel wa'lúala nóchami nuléami ko jériká ku anili:

116
00:08:19,040 --> 00:08:24,400
—Wel mukí ko Moabi anéliachi bijtéami ju mapu wel Noemí ꞌyua nawali.

117
00:08:24,400 --> 00:08:32,020
Wel mukí ko be'á ramí risensia tánali mapuriká wel sebara rijpígami tebásima ne jubáami nirá,

118
00:08:32,020 --> 00:08:35,620
mapaꞌlí ꞌma chotasa pe téeli risíbali.

119
00:08:35,620 --> 00:08:38,980
A'lí wel rejoi Bosi rewéami ko ꞌma alé nawíwaka,

120
00:08:38,980 --> 00:08:40,920
jériká aneli wel Ruti:

121
00:08:40,920 --> 00:08:42,040
—Kwira.

122
00:08:42,040 --> 00:08:43,640
Ne aꞌlá kipú ramí.

123
00:08:43,640 --> 00:08:47,220
Ne sinibí nawá jenaꞌí sebara rijpígami napabumia,

124
00:08:47,220 --> 00:08:49,660
ꞌemi ko iná wel uꞌmugí ꞌyua.

125
00:08:49,660 --> 00:08:52,020
Ketasi auché biléana simí,

126
00:08:52,020 --> 00:08:58,080
aꞌlí ꞌemi ko pe jubáami nirá inárabo napabusia mapuná noká wel uꞌmugí nóchami.

127
00:08:58,080 --> 00:09:04,360
A'lí nijé ko 'ma nuleli wel ralámuli nóchami mapuriká ketasi chibi anema ꞌemi.

128
00:09:04,360 --> 00:09:07,020
Mapaꞌlí ꞌemi ꞌma balachésaká,

129
00:09:07,020 --> 00:09:12,880
ꞌma bajima wel ba'wí wa'lú sikolichi maníami mapu wel ralámuli nóchami tuli.

130
00:09:12,880 --> 00:09:22,900
A'lí wel mukí Ruti ko ne chojkóbaka wiligá ne wijchí ꞌyólika chujkúbali mapuriká nokáami níili wel ralámuli 'we aꞌlá niraga bilé wa'lúala.

131
00:09:22,900 --> 00:09:25,800
A'lí wel mukí ko rukeli wel Bosi:

132
00:09:25,800 --> 00:09:28,800
—¿Chu'sika mujé ko 'we ꞌa'lá na'temá ramí?

133
00:09:28,800 --> 00:09:32,260
Nijé ko pe bilé mukí ne mejkabeka nawágami ju.

134
00:09:32,260 --> 00:09:34,960
Aꞌlí wel Bosi ko jériká ku aneli:

135
00:09:34,960 --> 00:09:40,660
—Nijé ko ne ꞌa'lá sébali machí mapuriká mujé ko ne aꞌlá semárika ku'wira mujé wasila,

136
00:09:40,660 --> 00:09:45,640
aꞌlí ayénachigó ne 'we ꞌa'lá semárika na'temali mujé wasila ne sinibí.

137
00:09:45,640 --> 00:09:52,060
Aꞌlí ayénachigó machí nijé mapu mujé ko ꞌma ariweli mujé onolá aꞌlí mujé eyela ma,

138
00:09:52,060 --> 00:09:56,820
aꞌlí akiná simili bijterasia ramujé ꞌyua auché biléana kawírali.

139
00:09:56,820 --> 00:10:00,360
Mujé ko nawali jenaꞌí ketasi ramujé machigá.

140
00:10:00,360 --> 00:10:03,300
Jípiko Onorúami ne waꞌlú najtétali ꞌyasa ꞌ'emi,

141
00:10:03,300 --> 00:10:14,020
ne aꞌlá nima mapujiti mujé ko jenaꞌí nawali wel Onorúami kuꞌíruwala narénala mapu wel Onorúami ko ꞌa ku'írami ju wel ralámuli jenaꞌí Israélichi eperéami.

142
00:10:14,020 --> 00:10:18,540
A'lí wel Onorúami ko 'we ꞌa'lá semárika kuꞌírasa ꞌemi ne aꞌlá nima.

143
00:10:18,540 --> 00:10:21,500
A'lí wel mukí ko jériká ku aneli:

144
00:10:21,500 --> 00:10:24,820
—Mujé ko 'we ꞌa'lá semárika olá ramí ꞌyua.

145
00:10:24,820 --> 00:10:27,760
A'lí ꞌemi ko ne waꞌlú jiwérali 'ya ramí,

146
00:10:27,760 --> 00:10:31,280
rekó nijé ketasi ꞌemi ꞌyua nóchami káachi.

147
00:10:31,280 --> 00:10:36,180
Nijé ko ketasi najtéami ju mapuriká wel ralámuli mujé ꞌyua nóchami.

148
00:10:36,180 --> 00:10:40,200
A'lí ꞌma rawilí sebasa mapaꞌlí wel koꞌáami koꞌwáami níili,

149
00:10:40,200 --> 00:10:43,540
wel Bosi ko ꞌma bayeli wel Ruti jériká anegá:

150
00:10:43,540 --> 00:10:45,520
—ꞌA kiná simí mujé,

151
00:10:45,520 --> 00:10:48,880
aꞌlí ramujé ꞌyua ko'á wel koꞌáami.

152
00:10:48,880 --> 00:10:51,300
A'lí ꞌma alé nawasa wel Ruti,

153
00:10:51,300 --> 00:10:53,780
wel Bosi ko ꞌma jériká aneli:

154
00:10:53,780 --> 00:10:59,860
—'Ma ꞌwisá bilé pani aꞌlí chi'wánika pagé alé 'uba ba'wílachi "vinagre" anéliami.

155
00:10:59,860 --> 00:11:04,460
A'lí wel Ruti ko ꞌma asíbali alé mulubé mapuná muchírali wel nóchami.

156
00:11:04,460 --> 00:11:08,520
A'lí wel Bosi ko ayena 'yali wel sebara sakirúami,

157
00:11:08,520 --> 00:11:16,940
aꞌlí wel mukí ko ne ꞌa'lá sébali bosaga koꞌali wel ko'áami aꞌlí ketasi suwali wel koꞌáami mapujiti 'ma bosali.

158
00:11:16,940 --> 00:11:21,340
A'lí 'ma koꞌsá wel koꞌáami auchechi simili wel sebara napabumia,

159
00:11:21,340 --> 00:11:24,400
aꞌlí wel Bosi ko jériká aneli wel nóchami:

160
00:11:24,400 --> 00:11:35,380
—Ne ꞌa'lá najkíwasi mapuriká wel mukí napabuma wel sebara tibígami aꞌlí ayénachigó ketasi sulíwasi mapuriká ꞌwimea wel sebara rakala bulériga jáwami.

161
00:11:35,380 --> 00:11:41,820
Aꞌlí ayena ariwesi jaré sebara napabua mapuriká wel Ruti 'we ꞌyati ne weꞌká napabuma.

162
00:11:41,820 --> 00:11:50,540
A'lí wel Ruti ko bilé rawé alichega o'sili sebara napabua alé Bosi wasáwalachi mapuyena si ꞌma alíwali.

163
00:11:50,540 --> 00:11:54,020
Aꞌlí mapu wel mukí napabuli ko ne weꞌká níili,

164
00:11:54,020 --> 00:11:58,780
aꞌlí 'ma wijpisoka rakabuli aꞌlí ꞌma kasúali ma.

165
00:11:58,780 --> 00:12:02,960
Aꞌlí ne makoi okuá litro simírami napabusa,

166
00:12:02,960 --> 00:12:12,780
aꞌlí wel mukí ko ꞌma ku simili alé reꞌpáami rabó Beleni anéliachi alé Noemí bijtélachi wel sebara aꞌpega,

167
00:12:12,780 --> 00:12:15,560
aꞌlí ꞌma ꞌyali wel binoi wasila.

168
00:12:15,560 --> 00:12:20,480
Aꞌlí ꞌma pe jubáami ꞌyali wel koꞌáami rijpígami mapu o'ká enárali.

169
00:12:20,480 --> 00:12:24,940
A'lí wel Noemí ko 'ma rukeli wel binoi moꞌlila:

170
00:12:24,940 --> 00:12:28,360
—¿Komi che iyénali mujé wel sebara napabua?

171
00:12:28,360 --> 00:12:32,320
Aꞌlí ne weꞌká sebara rakala napabua ꞌsílirú ꞌemi.

172
00:12:32,320 --> 00:12:40,280
Wel Onorúami ne aꞌlá semárika kuꞌírisa aꞌlá nima wel rejoi sebara echáami mapujiti ꞌwe aꞌlá semárika naꞌtemali ꞌemi.

173
00:12:40,280 --> 00:12:44,620
A'lí wel Ruti ko ꞌma jériká ku aneli wel binoi wasila:

174
00:12:44,620 --> 00:12:50,540
—Nijé ko napabuli wel sebara rakala alé biléana wasárali mapu wel Bosi níwala níili.

175
00:12:50,540 --> 00:12:53,520
A'lí wel mukí Noemí ko jériká ku aneli:

176
00:12:53,520 --> 00:13:01,940
—Wel Onorúami ko 'we aꞌlá semárika ku'írisa aꞌlá nima wel rejoi mapujiti wel rejoi ko ne a'lá semárika naꞌtemaka olali ramujé.

177
00:13:01,940 --> 00:13:09,140
Aꞌlí ayénachigó ne aꞌlá kuꞌírali wel mapu mujé kunala níili mapu ayénachigó ne mulubé rijimala níili.

178
00:13:09,140 --> 00:13:15,800
Aꞌlí wel rejoi ko ne ꞌwérali ju mapu ramujé tibuma mapujiti ne mulubé ramujé rijimala ju.

179
00:13:15,800 --> 00:13:20,440
A'lí Ruti ko cherajpé ruyeli wel binoi wasila jériká anigá:

180
00:13:20,440 --> 00:13:31,400
—Wel rijoi ko ne ꞌa'lá ramí nakíwali mapuriká nijé si simea wel uꞌmugí 'wíami ꞌyua mapu sebara napabua iyénali mapuyena si ꞌma suwénisa wel sebara ꞌwia.

181
00:13:31,400 --> 00:13:35,240
A'lí wel Noemí ko jériká ku aneli wel binoi moꞌlila:

182
00:13:35,240 --> 00:13:40,280
—Nijé ko 'we ꞌa'lá nirá mapuriká mujé ko ketasi auché biléana simea,

183
00:13:40,280 --> 00:13:47,120
aꞌlí mujé ko sinibí rawé alé enama wel uꞌmugí nóchami ꞌyua mapu wel sebara 'wíami ju,

184
00:13:47,120 --> 00:13:50,140
alé ko ketasi ꞌwesi kárúa anema ꞌemi.

185
00:13:50,140 --> 00:14:06,180
A'lí echiriká wel mukí Ruti ko ꞌma alé rijpili wel uꞌmugí ꞌyua mapu wel Bosi ꞌyua nóchami níili wel sebara napabua mapuyena si ꞌma suwénali wel sebara ꞌwia aꞌlí ayénachigó mapu ayena si suwénali wel ri'ligó napabua ma.

186
00:14:06,180 --> 00:14:10,420
* Aꞌlí wel Ruti ko alé binoi wasila bijtélachi asagá iyénali nocha.

187
00:14:10,420 --> 00:14:14,320
Siné rawé Noemí jériká aneli wel binoi mo'lila Ruti:

188
00:14:14,320 --> 00:14:24,440
—Jípiko ꞌma sébali echaꞌlí rawé mapu nijé ꞌemi ꞌmi ꞌyálima bilé rejoi mapuriká ꞌemi ꞌyua niwima aꞌlí ne aꞌlá kanílika bijtélima ꞌemi.

189
00:14:24,440 --> 00:14:27,560
Aꞌlí wel Bosi ko mapu mujé ꞌyua nocha,

190
00:14:27,560 --> 00:14:31,400
wel ko ne mulubé rijimala níili wel mujé kunala ꞌyua,

191
00:14:31,400 --> 00:14:35,420
aꞌlí wel rejoi ko ne ꞌwérali ju mapuriká ramujé kuꞌírima.

192
00:14:35,420 --> 00:14:39,360
Aꞌlí mujé wel rejoi ꞌyua niwínalasaká ne ꞌa'lá nima.

193
00:14:39,360 --> 00:14:44,260
Jipi rokó wel Bosi ko alé simea mapuná sebara wijpichákuachi ju,

194
00:14:44,260 --> 00:14:48,680
aꞌlí wel rejoi Bosi ko alé simea sebara kasumia.

195
00:14:48,680 --> 00:14:51,820
Aꞌlí jipi ko mujé ꞌwe ꞌyati sajpuka ꞌubá,

196
00:14:51,820 --> 00:14:55,100
aꞌlí ayénachigó uché wel baꞌwí ꞌwe semati júkami,

197
00:14:55,100 --> 00:14:57,460
aꞌlí ne semati siꞌpuchá,

198
00:14:57,460 --> 00:15:00,700
aꞌlí ꞌwe ꞌyati simí alé sebara kasúluachi.

199
00:15:00,700 --> 00:15:07,340
A'lí ne kilí ikichípaka nawiwa mapaꞌlí wel Bosi abijí ko'yá asírachi aꞌlí bajía ma,

200
00:15:07,340 --> 00:15:09,900
mapuriká ketasi sayema.

201
00:15:09,900 --> 00:15:13,900
A'lí 'we ꞌa'lá i'né komi si ne kojchiá wel rejoi Bosi,

202
00:15:13,900 --> 00:15:17,960
aꞌlí alé mapuná bu'í alemi kilí nawiwa,

203
00:15:17,960 --> 00:15:22,440
aꞌlí mujé ꞌma polápaka wel kemá alemi mulubé ronochí buꞌiba.

204
00:15:22,440 --> 00:15:25,100
Aꞌlí mapaꞌlí wel rejoi ꞌma busuresa,

205
00:15:25,100 --> 00:15:27,920
ꞌma anema ꞌemi mapuyírimi olama.

206
00:15:27,920 --> 00:15:30,620
Aꞌlí Ruti ko jériká aneli:

207
00:15:30,620 --> 00:15:34,160
—Nijé ko aꞌlá sébali olama mapuriká aní mujé.

208
00:15:34,160 --> 00:15:41,700
A'lí wel Ruti ko 'ma simili alé mapuná níili wel sebara kasúluachi mapuriká nuleli wel binoi wasila.

209
00:15:41,700 --> 00:15:49,800
Aꞌlí wel rejoi Bosi ko ꞌma ko'ali wel koꞌáami ayénachigó bajili ꞌma wel rikútiami aꞌlí ne kanili.

210
00:15:49,800 --> 00:15:54,420
A'lí ꞌma ꞌwe yati pesa alé mulubé mapuná napabuli wel sebara rakala,

211
00:15:54,420 --> 00:15:56,720
aꞌlí ꞌma yati kojchili.

212
00:15:56,720 --> 00:15:59,360
A'lí ꞌma pee wi'libeki nirá ko,

213
00:15:59,360 --> 00:16:04,820
wel mukí Ruti ꞌma nawíwali alé mapuná buꞌili wel Bosi ne kilí nirá,

214
00:16:04,820 --> 00:16:07,420
ketasi bilé namuti sajóchaka.

215
00:16:07,420 --> 00:16:12,720
A'lí ꞌma polápaka alé mapuná ronea buꞌili wel rejoi ꞌma alé buꞌíbali.

216
00:16:12,720 --> 00:16:17,260
Aꞌlí ꞌma nasipa rokó wel rejoi Bosi ko ꞌma busureli,

217
00:16:17,260 --> 00:16:20,400
aꞌlí ꞌma rewali bilé mukí alé ronochimi bu'íami.

218
00:16:20,400 --> 00:16:22,660
A'lí Bosi ko jériká anili:

219
00:16:22,660 --> 00:16:24,300
—¿Jichi ju mujé?

220
00:16:24,300 --> 00:16:26,500
A'lí Ruti ko jériká aneli:

221
00:16:26,500 --> 00:16:29,840
—Nijé ko pe Ruti ju mujé ꞌyua nóchami.

222
00:16:29,840 --> 00:16:32,920
Kemé ramí mujé kemala suwelá jiti*.

223
00:16:32,920 --> 00:16:36,760
Mujé ko ne mulubé rijimala níili wel nijé kunala ꞌyua.

224
00:16:36,760 --> 00:16:39,620
(*Wel Ruti ko pe aníami ke anili:

225
00:16:39,620 --> 00:16:41,800
"Mujé ko ramí ꞌyua niwí.")

226
00:16:41,800 --> 00:16:44,840
A'lí wel Bosi ko jériká aneli wel mukí:

227
00:16:44,840 --> 00:16:48,840
—Onorúami ko 'we ꞌa'lá semárika ku'írisa ꞌemi ne aꞌlá nima.

228
00:16:48,840 --> 00:16:53,460
Mujé ko 'we ꞌa'lá semárika na'temáami níili wel mujé wasila,

229
00:16:53,460 --> 00:17:18,500
aꞌlí jipi ko mujé ꞌma ramí nawíwali aꞌlí ketásimi simili auché bilé rejoi pe ꞌa reꞌmalí ꞌyamia mapuriká mujé ko echiriká najkili mapuriká nijé bilé kúchali ariwélima wel mujé wasila mapujiti wel mujé kunala mukúami ko mapu nijé pe rijimala níili ketasi bilé kúchasa mukuli mapu nima wel mapu narema wel Noemí níwala namuti.

230
00:17:18,500 --> 00:17:23,160
Aꞌlí jipi ko mujé iwé mukí ꞌma ketasi chéelá,

231
00:17:23,160 --> 00:17:26,520
nijé ko ne aꞌlá sébali olama mapu mujé najkí.

232
00:17:26,520 --> 00:17:32,680
Aꞌlí ne sinéami jenaꞌí eperéami ko ne 'we a'lá machí mapu mujé 'we a'labé mukí ju.

233
00:17:32,680 --> 00:17:35,260
Ayénachigó jériká aneli wel Bosi:

234
00:17:35,260 --> 00:17:41,720
—ꞌWe belá ne bijchíwali ju mapu nijé mujé kunala rijimala ju mapu ꞌa niwisa rueli mujé ꞌyua,

235
00:17:41,720 --> 00:17:51,140
ꞌwe nalí jenaꞌí ajtí auché bilé rejoi mapu ne mulubé rijimala ju mujé kunala ꞌyua mapu ne ꞌwérali ju niwima mujé ꞌyua.

236
00:17:51,140 --> 00:17:54,280
A'lí jipi rokó ko mujé jenaꞌí che'lebá.

237
00:17:54,280 --> 00:18:01,760
Aꞌlí ꞌma beꞌalini beꞌá ko nijé mani raꞌichama wel rejoi ꞌyua mapu ne chega rijimala ju mujé kunala ꞌyua.

238
00:18:01,760 --> 00:18:07,320
Aꞌlí ꞌa niwínasaká ꞌemi ꞌyua aꞌlí ꞌemi ko ꞌa niwima wel rejoi ꞌyua,

239
00:18:07,320 --> 00:18:10,740
aꞌlí wel rejoi ketasi niwínasaká ꞌemi ꞌyua,

240
00:18:10,740 --> 00:18:13,380
a'liko nijé ꞌemi ꞌyua niwima.

241
00:18:13,380 --> 00:18:17,900
Aꞌlí nijé ko ne bijchíwali ané ꞌemi ne bajcháami Onorúami ꞌyua.

242
00:18:17,900 --> 00:18:20,720
A'lí pe jípicho cheꞌlebá jenaꞌí.

243
00:18:20,720 --> 00:18:26,000
A'lí echiriká echaꞌlí rokó wel mukí Ruti ꞌma cheꞌlébali wel Bosi ꞌyua,

244
00:18:26,000 --> 00:18:28,520
aꞌlí alé ronochimi bu'ili,

245
00:18:28,520 --> 00:18:47,300
aꞌlí ꞌma beꞌalínala rawé 'we be'á asísali ketasi cho che'lachi abijí 'we chónaka wilíachi mapujiti wel Bosi ko echiriká aneli mapujiti wel rejoi ko ketasi najkili mapuriká ke'wesi auché jaré ralámuli machimea mapu wel mukí alé cheꞌlébali.

246
00:18:47,300 --> 00:18:50,660
A'lí ketasi cho simíachi wel mukí Ruti,

247
00:18:50,660 --> 00:18:52,960
aꞌlí Bosi ko jériká aneli:

248
00:18:52,960 --> 00:18:59,260
—Bujá wel chiní mapu mujé kemagá iyena aꞌlí ne aꞌlá raꞌlánaka ꞌwagá cha'pigá wilí.

249
00:18:59,260 --> 00:19:09,780
A'lí wel mukí Ruti ko ꞌma cha'pigá wilili wel binoi kemala aꞌlí wel Bosi ko ꞌma alé ro'eli wel sebara rakala ne naó alamuli (22 litro) nirá.

250
00:19:09,780 --> 00:19:19,180
A'lí 'ma alé roꞌasa wel Bosi ko ꞌma kuꞌírali wel Ruti aꞌpérata wel sebara raꞌkórami mapuriká ku pabega simea alé Belénachi,

251
00:19:19,180 --> 00:19:24,060
aꞌlí wel mukí ko alé iyena si ꞌma ku simili wel binoi wasila bijtélachi.

252
00:19:24,060 --> 00:19:28,200
Mapa'lí wel Ruti ꞌma ku nawasa alé binoi wasila bijtélachi,

253
00:19:28,200 --> 00:19:30,980
aꞌlí wel wasila ko jériká rukeli:

254
00:19:30,980 --> 00:19:32,860
—¿Chu aní wel Bosi?

255
00:19:32,860 --> 00:19:35,300
¿Achi niwínali mujé ꞌyua?

256
00:19:35,300 --> 00:19:39,760
A'lí wel mukí Ruti ko ꞌma suwábaga ruyeli mapuriká anili wel Bosi.

257
00:19:39,760 --> 00:19:41,440
A'lí jériká anili:

258
00:19:41,440 --> 00:19:43,960
—Ikini 'yárini wel sebara rakala.

259
00:19:43,960 --> 00:19:49,460
Aꞌlí ayénachigó ramí aneli mapu ketasi pe ꞌyériga inárima nijé wasila bijtélachi simiá.

260
00:19:49,460 --> 00:19:51,520
A'lí Noemí ko jeaneli:

261
00:19:51,520 --> 00:19:55,260
—Jípiko ꞌemi pe jenaꞌí buwé churiká ikírabá.

262
00:19:55,260 --> 00:20:02,620
Aꞌlí wel Bosi ko ketasi bilé rawé ariwémalé katewa suwábaga mapuyena si ꞌma kayenárisa.

263
00:20:02,620 --> 00:20:06,500
Aꞌlí wel rejoi Bosi ko pe be'á simili alé weꞌká rejóachi,

264
00:20:06,500 --> 00:20:18,820
aꞌlí alé wa'lú yéwachi asíbali buwemia wel binoi rijimala mapuná simárika moꞌiwawa alé waꞌlú puéblochi mapuná napawíami níili wel ralámuli ra'íchali katewabia.

265
00:20:18,820 --> 00:20:21,240
Aꞌlí alé ajtíachi wel Bosi,

266
00:20:21,240 --> 00:20:26,200
ꞌma alé nawá enárali wel rejoi mapu Bosi rijimala níili,

267
00:20:26,200 --> 00:20:29,280
aꞌlí wel Bosi ko jériká aneli:

268
00:20:29,280 --> 00:20:31,600
—ꞌA kiná simí mujé rejoi.

269
00:20:31,600 --> 00:20:35,620
Asá jenaꞌí aꞌlí ra'ichá pe téeli ramí ꞌyua.

270
00:20:35,620 --> 00:20:38,480
A'lí wel rejoi ko alé nawíwali,

271
00:20:38,480 --> 00:20:40,740
aꞌlí alé mulubé asíbali.

272
00:20:40,740 --> 00:20:48,340
A'lí pe yati nirá wel Bosi ko ꞌma bayeli makoi eꞌwélpala ralámuli nuláami alé weꞌká rejóachi.

273
00:20:48,340 --> 00:20:50,840
A'lí ꞌma alé sebasa wel ralámuli,

274
00:20:50,840 --> 00:20:53,960
ꞌma jériká aneli alé mulubé muchíbasi.

275
00:20:53,960 --> 00:20:57,780
A'lí wel Bosi ko 'ma jériká aneli wel binoi rijimala:

276
00:20:57,780 --> 00:21:02,360
—Wel mukí Noemí rewéami ko ꞌma ku nawali alé Moábika iyena si,

277
00:21:02,360 --> 00:21:10,540
aꞌlí ꞌma ralinéunali wel wasá mapu wel rejoi Elimeleki níwala níili mapu ramujé téemuwala níili.

278
00:21:10,540 --> 00:21:13,340
Mujé ꞌa ralinálasaká wel wasá,

279
00:21:13,340 --> 00:21:15,940
aꞌlí ko ꞌa ralibóaká wel wasá.

280
00:21:15,940 --> 00:21:20,340
Jiípiko ꞌma jenaꞌí muchuwi ye makoi ralámuli eꞌwélpala nuláami,

281
00:21:20,340 --> 00:21:26,560
aꞌlí ayénachigó ꞌa si síili auché jaré ralámuli mapuriká ne aꞌlá machimea.

282
00:21:26,560 --> 00:21:33,400
A'lí mujé ko ne mulubé rijimala nirá ju wel rejoi Elimeleki mapu Noemí kunala níili,

283
00:21:33,400 --> 00:21:36,860
a'lá nímalé mujé ralisáaká wel wasá.

284
00:21:36,860 --> 00:21:40,020
A'lí mujé ketasi ralinálasaká wel wasá,

285
00:21:40,020 --> 00:21:43,920
a'liko 'we yati aní mapuriká nijé ralimea wel wasá.

286
00:21:43,920 --> 00:21:46,440
A'lí wel rijoi ko jériká anili:

287
00:21:46,440 --> 00:21:49,260
—A'liko nijé ꞌa ni ralimea wel wasá.

288
00:21:49,260 --> 00:21:52,160
Echaꞌliko wel Bosi ꞌma jériká aneli:

289
00:21:52,160 --> 00:21:55,220
—Mujé wel Noemí níwali wasá ralisáaká,

290
00:21:55,220 --> 00:22:01,920
a'liko mujé ne ꞌwérali nima mapu upema wel mukí Ruti ꞌyua mapu Moabi bijtéami níili.

291
00:22:01,920 --> 00:22:05,100
Aꞌlí mapa'lí ꞌemi ꞌma bilé towí kúchasa,

292
00:22:05,100 --> 00:22:13,840
aꞌlí wel towí ko mapu ne bajchá ochera ꞌemi kúchuwala wel nalí nima mapu chaꞌpimea wel wasá mapu mujé ralali,

293
00:22:13,840 --> 00:22:20,740
aꞌlí wel towí ko nima mapuriká wel rejoi Maloni kúchuwala nirá mapu Ruti kunala níili,

294
00:22:20,740 --> 00:22:24,100
aꞌlí echiriká ketasi ꞌwesi ꞌyésima wel wasá.

295
00:22:24,100 --> 00:22:28,120
A'lí wel Bosi rijimala ko ꞌma echiriká kipusa wel ra'íchali,

296
00:22:28,120 --> 00:22:30,060
aꞌlí ꞌma jériká anili:

297
00:22:30,060 --> 00:22:33,580
—A'liko nijé ketasi omérama wel wasá ralayá*.

298
00:22:33,580 --> 00:22:36,560
ꞌA mi mujé ralinálasaká wel wasá,

299
00:22:36,560 --> 00:22:38,800
mujé binoi ralimea.

300
00:22:38,800 --> 00:22:42,740
Nijé ko ne ꞌa'lá nirá mapuriká mujé ralimea wel wasá,

301
00:22:42,740 --> 00:22:45,880
nijé ko ketasi omera wel wasá ralayá.

302
00:22:45,880 --> 00:22:52,640
Aꞌlí ki'yá eperéami ralámuli israelita ko jériká katéwami níili bilé ra'íchali:

303
00:22:52,640 --> 00:22:55,820
Mapa'lí bilé rejoi auché bilé rijimala 'yasa bilé wasá,

304
00:22:55,820 --> 00:22:57,780
aꞌlí mapaꞌlí ralinéusa ma bilé namuti,

305
00:22:57,780 --> 00:23:01,620
aꞌlí wel ralinéwami ko ꞌma bujagá nijíami níili bilé aká aꞌlí 'yáami níili wel rejoi ralayáami.

306
00:23:01,620 --> 00:23:05,180
Aꞌlí wel ralámuli ko echiriká katéwami níili wel ra'íchali mapuriká ne aꞌlá najtéami nima,

307
00:23:05,180 --> 00:23:06,920
aꞌlí ayénachigó mapuriká ne aꞌlá i'kíuga muchima wel auché jaré ralámuli.

308
00:23:06,920 --> 00:23:08,220
A'lí wel rejoi Bosi rijimala ko 'ma akarápali wel aká,

309
00:23:08,220 --> 00:23:09,900
aꞌlí ꞌma 'yali wel rejoi Bosi rewéami,

310
00:23:09,900 --> 00:23:10,780
aꞌlí jériká aneli:

311
00:23:10,780 --> 00:23:13,200
—Mujé ꞌa ralimea wel wasá mapuriká mujé níwala nima.

312
00:23:13,200 --> 00:23:18,160
A'lí wel Bosi ko ꞌma jériká aneli wel makoi ralámuli eꞌwélpala nuláami aꞌlí ayénachigó wel auché jaré ralámuli mapu alé si muchili kipua:

313
00:23:18,160 --> 00:23:24,860
—Sinéami ꞌemi ralámuli mapu jenaꞌí napawika muchuwi 'we aꞌlátimi retewá nijé wel Noemí raléachi wel wasá mapu wel Elimeleki níwala níili mapu ayénachigó wel Kelioni aꞌlí wel Maloni níwala nirá níili ma mapu wel Elimeleki rewéami kúchuwala níili.

314
00:23:24,860 --> 00:23:26,620
Aꞌlí ayénachigó ꞌemi ralámuli ko ne aꞌlátimi kipú,

315
00:23:26,620 --> 00:23:28,900
nijé ko ne aꞌlá nirá mapuriká nijé niwima wel mukí kunámakami ꞌyua mapu alé Moabi bijtéami níili,

316
00:23:28,900 --> 00:23:30,560
aꞌlí nijé bilé towí ꞌkúchasaká wel mukí ꞌyua,

317
00:23:30,560 --> 00:23:38,780
aꞌlí wel towí ko pe ꞌa'kinánami ꞌma cha'pimea wel wasá mapu binoi apalóchuwala níwala níili Elimeleki rewéami aꞌlí mapuriká aminabi eperélisima wel Elimeleki téemuwala apalóchuwala pe akinánami jenaꞌí Belénachi.

318
00:23:38,780 --> 00:23:42,300
A'lí jipi iyena si aminá 'we a'látimi machigá eperélasi.

319
00:23:42,300 --> 00:23:44,480
A'lí wel eꞌwélpala nuláami ko aꞌlí ayénachigó wel auché jaré ralámuli mapu alé si muchili,

320
00:23:44,480 --> 00:23:45,500
ꞌma jériká anili:

321
00:23:45,500 --> 00:23:46,460
—¡Ne bijchíwali ju!

322
00:23:46,460 --> 00:23:48,440
¡Ramujé ko ꞌa rewali wel raꞌíchali katéwachi!

323
00:23:48,440 --> 00:23:53,660
Wel waꞌlubéala Onorúami ꞌwe aꞌlá semárika kuꞌírasa aꞌlá nima wel mukí aꞌlí ne weꞌká ꞌkúchisa ma jenaꞌí Belénachi mapu ayénachigó Eprata anéliachi ju ma,

324
00:23:53,660 --> 00:24:01,660
aꞌlí ne weꞌkabé ꞌkúchisa aꞌlá nima wel mukí mapu mujé ꞌyua bijtela mapuriká wel okuá uꞌmugí ꞌkúchali mapu níili wel Rakeli rewéami aꞌlí wel Lea ma mapu wel Jakobo jubila níili.

325
00:24:01,660 --> 00:24:03,420
Aꞌlí wel uꞌmugí ko ne weꞌká ꞌkúchali,

326
00:24:03,420 --> 00:24:08,580
aꞌlí ramujé ralámuli israelita ko wel okuá uꞌmugí kúchuwala nirá ju.

327
00:24:08,580 --> 00:24:14,700
Aꞌlí jipi ko mujé Bosi ne ꞌwe aꞌlá najtéami nirá eꞌnérami nisa aꞌlá nima jenaꞌí Belénachi wel ralámuli jiti.

328
00:24:14,700 --> 00:24:21,800
Aꞌlí wel Waꞌlubéala Onorúami weꞌká ꞌkuchi ꞌyasa ꞌemi ne aꞌlá nima mapuriká kúchuwali wel Péresi mapu wel Tamari aꞌlí wel Jura kúchuwala níili.

329
00:24:21,800 --> 00:24:25,660
Aꞌlí echiriká wel Bosi ko ꞌma niwili wel mukí Ruti ꞌyua.

330
00:24:25,660 --> 00:24:26,640
A'lí ꞌma napawisa,

331
00:24:26,640 --> 00:24:31,640
wel mukí ko ꞌma rojpea rijpili mapujiti wel Onorúami ko ꞌma echiriká najkili.

332
00:24:31,640 --> 00:24:36,000
A'lí wel mukí ko pe aꞌkinánami 'ma bilé towí kúchuwali.

333
00:24:36,000 --> 00:24:41,400
A'lí wel uꞌmugí alé weꞌká rejóachi eperéami ko ꞌma jériká aneli wel mukí Noemí rewéami:

334
00:24:41,400 --> 00:24:45,840
—ꞌWe aꞌlabéala ju wel Waꞌlubéala Onorúami mapu ꞌwe aꞌlá semárika ꞌyali ꞌemi bilé towí mapu mujé uꞌsúala ju,

335
00:24:45,840 --> 00:24:49,140
mapuriká nijkúrama mapaꞌlí ꞌma wa'lú ochérasa.

336
00:24:49,140 --> 00:24:53,500
A'lí wel towí ko 'we a'lá najtéami nirá eꞌnérami nisa ne aꞌlá nima jenaꞌí bochuí Israélichi.

337
00:24:53,500 --> 00:24:55,300
Mapaꞌlí wel towí ꞌma ochérasa,

338
00:24:55,300 --> 00:25:08,420
mujé ko ꞌwe kaníliga bijtélima mapujiti wel towí ꞌemi uꞌsúala ko ne aꞌlá tibuma mujé mapaꞌlí mujé 'ma 'we weꞌláami káachi mapujiti wel mujé moꞌlila ko ꞌwe aꞌlá naꞌtemali mujé wel belá níili mapu kúchuwali.

339
00:25:08,420 --> 00:25:14,340
Aꞌlí wel mukí ko ne wabé simírami meꞌtegá aꞌlabé níili wel kichawi kúcharami nirá —jériká anili wel uꞌmugí.

340
00:25:14,340 --> 00:25:16,960
Echa'liko wel Noemí 'ma mutuli wel towí.

341
00:25:16,960 --> 00:25:21,560
A'lí echiriká wel mukí binoi 'we ꞌa'lá semárika tibuli mapuriká ne aꞌlá ochérima.

342
00:25:21,560 --> 00:25:26,660
A'lí wel uꞌmugí alé eperéami ko ꞌma riwisá wel taa towí,

343
00:25:26,660 --> 00:25:28,420
ꞌma jériká anili:

344
00:25:28,420 --> 00:25:30,660
—¡Aꞌlí jipi ko wel mukí Noemí ꞌma bilé ranéami ju!

345
00:25:30,660 --> 00:25:33,680
A'lí wel taa towí ko ꞌma Obeli rewárami níili.

346
00:25:33,680 --> 00:25:37,940
* Mapaꞌlí wel Obeli ꞌma ochérasa wel ko Isaí rewéami nóali.

347
00:25:37,940 --> 00:25:40,660
A'lí wel Isaí ko Rabiri rewéami kúchuwali.

348
00:25:40,660 --> 00:25:44,960
Jéꞌná belá níili wel kiꞌyá bijtéami Péresi téemuwala mapu pe aꞌkinánami oꞌchérasali.

349
00:25:44,960 --> 00:25:47,460
Aꞌlí ayénachigó wel Bosi téemuwala níili.

350
00:25:47,460 --> 00:25:50,620
Aꞌlí wel Péresi ko wel Esroni onolá níili.

351
00:25:50,620 --> 00:25:52,460
A'lí wel Esroni ko wel Rami onolá níili,

352
00:25:52,460 --> 00:25:54,860
aꞌlí wel Rami ko Aminarabi onolá níili,

353
00:25:54,860 --> 00:25:57,460
aꞌlí Aminarabi ko wel Nasoni onolá níili,

354
00:25:57,460 --> 00:25:59,620
aꞌlí wel Nasoni ko wel Salmoni onolá níili,

355
00:25:59,620 --> 00:26:02,560
aꞌlí wel Salmoni ko wel Bosi onolá níili,

356
00:26:02,560 --> 00:26:04,820
aꞌlí wel Bosi ko wel Obeli onolá níili,

357
00:26:04,820 --> 00:26:07,980
aꞌlí wel Obeli ko wel Isaí onolá níili,

358
00:26:07,980 --> 00:26:09,820
aꞌlí wel Isaí ko nóali bilé towí Rabiri rewéami.*

359
00:26:09,820 --> 00:26:13,440
Pe jenaꞌí si suwena ye ra'íchali churiká wel Onorúami ꞌwe aꞌlá semárika ku'írali wel okuá uꞌmugí.

360
00:26:13,440 --> 00:26:15,780
*1:1 Alé Belénachi ko ayénachigó Eprata anéliami níili.

361
00:26:15,780 --> 00:26:20,340
*1:4 Ye raꞌíchali Orpa aniwami ko jériká aníami ju "Ketasi Nijéwami".

362
00:26:20,340 --> 00:26:23,700
Ruti aniwami ko siné kachi jériká aníami kéré "'ꞌWe Na'temami Auché Jaré Ralámuli».

363
00:26:23,700 --> 00:26:26,760
Siné káachi "Simati" aniwáami kéré ma.

364
00:26:26,760 --> 00:26:31,140
*1:20 Ye raꞌíchali Noemí aniwáami ko jériká aníami ju "ꞌWe Ganílami".

365
00:26:31,140 --> 00:26:34,100
Mara aniwáami ko jériká aníami ju "'ꞌWe Yóriga Iyénami".

366
00:26:34,100 --> 00:26:40,620
*2:1 Ye raꞌíchali Bosi aniwáami ko jériká aníami ju "Wel Jiwérali ko Onorúami ꞌYua Ajtí".

367
00:26:40,620 --> 00:26:45,300
*2:2 Wel ralámuli israelita ko echiriká ne rijpíwaka ꞌwíami níili wel ichirúami mapu wel ralámuli ketasi níwami napabuma.

368
00:26:45,300 --> 00:26:47,140
*2:20 Mapa'lí bilé rejoi mukusá ketasi cho bilé 'kúchiga,

369
00:26:47,140 --> 00:26:52,480
aꞌlí wel mukí mukúami upila ko niwíami níili auché bilé rejoi ꞌyua mapu wel rejoi mukúami rijimala níili.

370
00:26:52,480 --> 00:26:59,740
A'lí wel rejoi mukúami rijimala bilé kúchisa aꞌlí wel bajchá oꞌchérami towí nalí níili mapu naréami níili wel suwaba wasá mapu níwami níili wel rejoi mapu mukuli.

371
00:26:59,740 --> 00:27:05,380
Echiriká nokáami níili wel ralámuli israelita mapujiti echiriká nulérami níili wel ralámuli israelita wel Onorúami jiti.

372
00:27:05,380 --> 00:27:09,300
*2:23 Wel sebara ko ne bajchá 'wíliami níili aꞌlí wel ri'ligó ko pe jubáami nirá 'wíliami níili.

373
00:27:09,300 --> 00:27:11,360
*3:9 Wel Ruti ko pe animea ruli:

374
00:27:11,360 --> 00:27:12,820
"Mujé ko pe ramí ꞌyua niwí."

375
00:27:12,820 --> 00:27:20,120
*4:6 Siné káachi binoi mayéliré mapu ꞌwe nóchali nima wel wasá rojonálua wel kúuchi ꞌyua mapaꞌlí kúchisa wel mukí Ruti ꞌyua mapujiti ꞌwe naꞌáwali nirúlima wel wasá jiti,

376
00:27:20,120 --> 00:27:22,860
echijiti belá ketasi ralali wel wasá ketasi nóchali olánala.

377
00:27:22,860 --> 00:27:26,520
*4:11 Aꞌlí wel rejoi Jakobo ko ayénachigó Israeli rewéami níili.

378
00:27:26,520 --> 00:27:32,180
*4:17 Obeli aniwami ko jériká aníami ju "Onorúami 'Yua Nóchami".

379
00:27:32,180 --> 00:27:36,540
Aꞌlí jaré ralámuli ko mayéeré mapu jériká aniwáami ju "'ꞌWe A'lá Niraga Ra'íchami wel Onorúami 'Yua".

380
00:27:36,540 --> 00:27:41,740
*4:22 Wel rejoi Péresi rewéami ko wabé 'yabé chigó bijtéali mapaꞌlí wel ralámuli israelita ketasi cho eperélachi alé Ejipto.

381
00:27:41,740 --> 00:27:42,980
Wel rejoi Péresi ko Jura nolá níili.

382
00:27:42,980 --> 00:27:47,020
Aꞌlí wel Rabiri ko wabé a'kinánami bijtéali mapaꞌlí wel Bosi 'ma mukusá.

383
00:27:47,020 --> 00:27:49,860
A'lí wel Rabiri ko ne wa'lúala silíami níili alé Israeli anéliachi kawírali.

384
00:27:49,860 --> 00:27:53,620
Aꞌlí sinéami wel ralámuli ꞌwe kiꞌyá eperéami níili mapaꞌlí ketasi cho ochérachi wel Jesusi,

385
00:27:53,620 --> 00:27:56,380
aꞌlí wel Jesusi ko ꞌma 'we a'kinánami ochérali.

