\id jas
\h Santiago
\mt2 Osirúami mapurigá
\mt SANTIAGO
\mt2 osáli
\c 1
\s Echi Santiago osé echi jaré Isaeli pagótami galá bichíyami, kanápuromí chijaga muchúami
\p
\v 1 Nijé, Santiago, echi Walubela Riosi piónawala ju, ayénachóni echi Walubela Jesucristo piónawala ju. Nijeni 'yemi mi walú ripora, 'yemi Isaeli anilíwami pagótami, máputamo galá bichíyami ju Riosi, máputamo ne buchuwímana jena'í wichimóbachi chijaga piré, makói miná okuá rojuáami niráa.
\s Riosi 'ya mapurigá ne galá machíami níima echi jaré mapu ikí galá bichíiko
\p
\v 2 'Yemi keni ritémawa, galá níima mapu 'yémitamo arigá wabé kanílasa mapalítamo chubiyíriti risúu nila.
\v 3 'Yémitamo ma galá machí mapu Riosi chopi ariwé máputamo risúu olárami níibo, mapurigá Binói galá machimea churigátamo bichíi, ayénachó mapurigátamo waminabi galabé kilí ologá pirélabo.
\v 4 Sinibí waminabi echirigá kilí ologá pirélasi, mapurigátamo sébali ne wabé galabé oláami níibo, ne wabé galá bichíyami niráa.
\p
\v 5 A'lí a jaré 'yemi ketasi 'me galá machíami níisagá, galá tansi Riosi. A'lí Riosi 'yemi mi 'yama mapurigátamo ne galá machíami níibo, mapujiti Riosi sinibí 'ya mapurigá echi jaré bichíyami galá machíami níima, ayénachó Binói ke siné tamujé tamí riwélata.
\v 6 Chopi ne galabé niráa bichíisi mapu Riosi ne bichíwali 'yemi mi 'yama mapurigátamo echirigá galá machíami níibo, mapalítamo echirigá táni. Sinibí ne galá bichíiga tansi, mapujiti echi jaré mapu ketasi mayeko mapu Riosi ayena ne bichíwali olama mapu ikí aboni táni, abóniko mapurigá echi walubé ba'wí apuláami niráa ju, echi mapu iká jiti nokérataga, kanápuromí torúami ju.
\v 7 Mapujiti ketasi galá níima mapu echiyiri ke bichíyami pagótami mayema mapu aboni arigá narema jaré namuti echi Walubela níwala.
\v 8 Mapuyíripi ketasi ne sinibí chopi yiri 'nátako, échiko ketasi omero sinibí chopi olayá.
\p
\v 9 Galá níima mapuyíripi rijói bichíyami mapu we risúwati juko, arigá wabé kanílasa, mapujiti Riosi nirá echiyiri mapurigá walula niráa.
\v 10 Ayénachó galá níima mapu echi jaré ritémtami mapu ikí wabé níwami ju galá kanílasa mapalí Riosi 'ya mapurigá aboni ma ketasi wabé nóchami níima, chopi mapujiti aboni wabé níwami ju, mapujiti ne si'néami echi jaré wabé níwami pagótami arigá waminá suwimea, achigórigá mapurigá echi jaré siwáchali, kawichí nirúami, arigá waminá wakichema.
\v 11 Mapujiti mapalí echi rayénali machínaga, ma ne wabé ratabacha, echalí echi kasalá waminá wakichésimi, ayénachó echi jaré siwáchali waminá wakichésaga rujuní. Ne suwaba echi jaré siwáchali ne wabé simati ju, chopi we yáati suwaba waminá suwiba. A'lí achigórigá suwábarami níima echi jaré wabé níwami rijoy, mapalí aboni abijí chopi ne wabé nílaga 'nátako echi jaré wikabé aboni níwala namuti jiti.
\s Echi jaré bichíyami arigá chati sitíi oláratami ju
\p
\v 12 Ne wabé kaníliami ju si'néami echi jaré pagótami mapu ikí ketasi chati sitíi olako, mapalí aboni arigá chati sitíi oláratami ju. Abóniko ne wabé kanílama mapujiti mapalí aboni ketasi nijéwaga olama mapurigá aboni chati sitíi oláratami ju, echalí aboni o'wéalatami niráa níima, mapujiti aboni 'yárami níima mapurigá sinibí niráa pirélama Riosi yuwa, mapujiti Riosi ne bichíwaga anili mapu echirigá 'yama echi jaré mapu ikí galeko Riosi.
\v 13 A'lí mapalí bilé rijói we chati sitíi oláratami níisagá, ketasi galá níima échiko mayesa mapu Riosi echirigá chati sitíi olárali, mapujiti ke wesi omero chati sitíi olária Riosi. A'lí Riosi ketasi chati sitíi olánali echi jaré pagótami.
\v 14 Si'winárigá echi jaré pagótami chopi nijéwaga olá mapurigá aboni chati sitíi olárama, mapalí aboni arigá we nakí echirigá chati sitíi olánala.
\v 15 Bichíwali ju mapu echi jaré pagótami we chati sitíi olá mapujiti aboni chopi we nakí echirigá chati sitíi olánala, ayénachó pe waminánomí aboni waminá suwimea, mapujiti aboni ne sébali echirigá chati sitíi olali.
\v 16 'Yemi keni ritémawa mapu nijeni 'yemi mi ne wabé galé, chopi bichíisi echi mapu ne bichíwali ju.
\v 17 Echi Walubela Riosi echo'ná ripá riwigachi jonsa jula ne suwaba echi wabé galabéala máputa 'yárami ju, ayénachó Binói nijá ne suwaba mapu ikí ne sébali galabé níluami ju. Echi Walubela Riosi ju mapu niwáli echi rayénali, echi michá ayénachó, echi wikabé sopolí asíchiko. A'lí echi Walubela Riosi ke siné nakuliwa; Binói ketasi mapurigá biléana kárali ju, mapu we nakuliwa simí.
\v 18 A'lí Riosi ma tamujé tamí 'yali mapurigata sinibí niráa pirélabo mapujítita bichíili echi galabé Riosi Ra'íchala, echi mapu ne Bichíwali ju; mapujiti Riosi Binói echirigá nakili mapurigá tamujeta ne bachá niráa 'yárami níibo Riosi, ne bachá niráa suwaba echi auché jaré namuti yuwa mapu ikí Riosi niwáli, achigórigá mapurigá tamujé Isaeli pagótami sinibí bachá niráa 'ya Riosi pe okuá tamujé níwala 'wírami niráa.
\s Echi bichíilawami mapu ne bichíwali ju
\p
\v 19 Echijiti 'yemi keni ritémawa, wabé galérami, galá níima mapu ne si'néami 'yemi, ibili niráa, sinibí we yáati ne galabela kipusa mapalí auché jaré 'yemi mi ra'ícha, acha galá ju; chopi ketasi galá níima máputamo chuwé, we yáati ku nijéwaga na'áwasa.
\v 20 Mapujiti bilé rijói wabé yóami ketasi olá echi galabéala mapurigá Riosi nakí máputa olabo.
\v 21 Echirigá biché suwaba waminá ariwesi mapu ikí ketasi galabé ju, ayénachó waminá ariwesi suwaba echi chati sitíi oluwáwami mapu arigá wabé nirú jena'í wichimóbachi. Ketasi nóchami níisi, chopi ne galá bichíisi echi nawisálawami mapurigátamo ma nawésarami níili Riosi Ra'íchala, echi mapu ichirúami niráa níili echo'ná 'yemi sulálachi; mapujiti Riosi Ra'íchala ne wabé omériami ju, mapurigátamo ku wikawárami níibo 'yemi chati sitíi olalila, átamo galá bichíisagá.
\p
\v 22 Sinibí ne galá nijéwaga olasi achigórigá mapurigátamo nawésarami ju Riosi Ra'íchala. Ketasi wepi kipúami níisi, mapalítamo nawésarami ju, chopi ayénachó echirigá galá nijéwaga olasi, mapujítitamo aboni niráa wabé 'yeka, átamo ketasi galá nijéwaga olásagá mapurigátamo nawésarami ju.
\v 23 A'lí bilé rijói mapu galá nami echi nawisálawami, chopi ketasi galá nijéwaga olasa mapurigá nawésarami ju, échiko mapuyiri bilé rijói ju mapu we 'ne binói cho'olá echo'ná biléana sipéachi 'neni.
\v 24 Échiko we galá 'ne mapu chu yiri ju binoy, chopi ma ku simisáa, we yáati ke newalá mapu chu yiri níili binoy.
\v 25 Chopi echi rijói mapu sinibí galá 'nátako mapurigá binói nawésarami níili echi Galabé Riosi Ra'íchala, echi mapu sinibí ne galá bichíisimí, echi mapu sinibí galá nijéwaga olako achigórigá mapurigá nulárami ju echo'ná Riosi Ra'íchala oselíwalachi, échiko ku wikawárami níima, ayénachó ne wabé kaníliami níima mapujiti echirigá nijéwaga olá.
\p
\v 26 A bilé mayésagá mapu binói ne galá bichíyami ju, chopi arigá chuwé, sitíi chati ra'íchami níisagá, échiko a binói niráa ne wabé 'yeka. A'lí échiko ketasi chirigá ku'wíratami níima, arigá mayésagá mapu binói ne galá bichíyami ju.
\v 27 Chopi echi auché jaré pagótami mapu ne galá bichíyami juko, echi jaré mapu ketasi chirigá chati sitíi olá bacháami Riosi Onorúami yuwa, abóniko sinibí galá ku'wira echi jaré ba'laguéchuli, echi jaré kunámani ayénachó, si'néami mapu ikí risúu olárami juko. A'lí biché echirigá bichíyami pagótami ketasi chati sitíi olá, ketasi mapurigá echi auché jaré jena'í wichimóbachi pirélami arigá chati sitíi olá.
\c 2
\s Ketasi galá ju ke 'me nirawa auché jaré pagótami
\p
\v 1 'Yemi keni ritémawa, máputamo ne galá bichíyami ju echi tamujé Walubélawala Jesucristo niráa, echi mapu ne wabé simírami Walubela ju, 'yémitamo echirigá galá bichíyami ju, echijiti arigá 'wérali ju mapu 'yémitamo chópirigá nilábo ne si'néami echi auché jaré pagótami.
\v 2 A'lí siné káachi jerigá ikisáagá kéremá: Echo'ná mapo'nátamo napawí a 'yásagá bilé rijói ne wabé níwami, echi mapu galabé napáchami ju, echi mapu ayénachó we simati oro niwárami uchérami ju echo'ná binói makúsawalachi, a'lí ayénachó a echalí we yáati echo'ná nawásagá bilé rijói wabé risúwati, ne wabé sitíi napáchami,
\v 3 a'lí átamo ne galá narésagá echi wabé níwami rijoy, ayénachó átamo jeanésagá: ¡Jena'í wabé galabéalachi asagá! Chopi átamo jeanésagá echi rijói wabé risúwati: ¡Mujé wamí sitochi wiligá! ¡Jámi ri'lé wichí asagá omá!
\v 4 Echalítamo echirigá ologá, ketasi chópitamo we chijúnika olá, chópitamo wabé sitíi 'nátaga, rojuánaga niráa olá, mapujítitamo jaré we galabé mayé, chópitamo auché jaré ke 'me nirá.
\p
\v 5 'Yemi keni ritémawa mápuni ne wabé galé, galá namsi je'ná: Riosi ma chapili jaré wabé tisúwati pagótami jena'í wichimóbachi piréami mapurigá aboni galá bichíima; mapurigá aboni echirigá bichíiga, kóntami niráa 'yárami níima mapurigá aboni muchima echo'ná ripá riwigachi, mapurigá Riosi Binói bichíwaga anili mapu 'yárami níima ne si'néami echi jaré mapu ikí galeko Riosi.
\v 6 A'lí 'yémitamo si'winárigá ologá, ne wabé riwélata echi jaré wabé tisúwati pagótami, chopi echi auché jaré wabé níwami pagótami ju mapu 'yemi mi risúu olá, ayénachó aboni ju mapu 'yemi mi bayera echo'ná bacháami echi jaré igúsuwami yuwa, mapurigátamo wi'nijírami níibo.
\v 7 Ayénachó aboni ju mapu wabé sitila ané echi Walubela Jesucristo riwalá, chopi 'yémitamo Kristiano niráa anérami ju mapujítitamo galá bichíili Binói niráa.
\p
\v 8 Chopi a ibili 'yémitamo ne bichíwali galá nijéwasagá mapurigá echi Walubela Riosi 'yemi mi nulé, mapurigá echo'ná Riosi Ra'íchala oselíwalachi je'ná jerigá osirúami ju: Ne wabé galé echo'ná mulubé mujé yuwa piréami, achigórigá mapurigami binói niráa ne wabé galé. Echalí 'yémitamo echirigá ologá, ne bichíwali ne wabé galabé oláami níibotamo.
\v 9 Chopi 'yémitamo arigá we chati sitíi olá, átamo ketasi a'nawí chopi a yiri nirásagá ne si'néami echi auché jaré pagótami. Ayénachótamo ma wi'nijírami ju mapujítitamo ketasi galá nijéwaga olá mapurigá nulárami ju echo'ná Riosi nulalila oselíwalachi.
\v 10 Mapujiti a bilé rijói ne noguí suwaba galá nijéwasagá Riosi nulalila, chopi arigá ketasi galá nijéwasagá pe bilé nulalíwami, échiko ma ketasi galá nijéwali mapurigá Riosi nulali. A'lí échiko wi'nijírami níima mapurigá ke nijéwami niráa, ne suwaba Riosi nulalila.
\v 11 Mapujiti Riosi Binói jeanili: Ketasi chuwé bilétari yuwa kochí. A'lí Binói ayénachó jeanili: Ketasi mi'yá auché bilé. A'lí a bilé rijói ke siné chuwé bilétari yuwa kochisáagá, chopi a mi'lisáagá auché bilé, échiko arigá ketasi nijéwali mapurigá Riosi nulali.
\v 12 Chopi galabéala 'nalina ra'ichási. Ayénachó ne wabé galabé olasi, mapujiti 'yémitamo ma galá machí mapu Riosi 'yemi mi justicia olama, achigórigá mapurigá osirúami ju echo'ná Riosi nulalila oselíwalachi, ayénachó mapurigá osirúami ju jena'í oselichi echi Walubela Jesucristo Ra'íchala.
\v 13 Mapujiti echi jaré mapu ikí ketásirapé natimáliko echi auché jaré pagótami, abóniko tarapé natimaga wi'nijírami níima. A'lí echi jaré mapu ikí galá natimáliko echi auché jaré, abóniko tarapé wi'nijírami níima echalí ne jubá wi'nijíwachi rawé.
\s Galá níima mapu echi jaré mapu ikí galá bichíiko ayénachó galabé ologá pirélama
\p
\v 14 Keni ritémawa, a bilé rijói jeanisáagá mapu galá bichíyami ju Riosi, chopi a ketasi galabé oláami níisagá, échiko tarapé cho galá bichíyami ju, a'lí tarapé ku wikawárami níima, arigá jeanisáagá mapu galá bichíyami ju.
\v 15 A'lí a bilé rijimala newalésagá napachala, ayénachó a newalésagá ko'wáami mapurigá galá ko'ogá, waminabi bitélama,
\v 16 chopi a bilé 'yemi jeanésagá echi risúwati rijimala: ¡Kaníliga ku simigá, galá napachasa, ne galá ko'wá! Chopi átamo ketasi 'yásagá mapu ikí binói newalé, echalítamo tarapé ku'wira echi risúwati rijimala.
\v 17 Echirigá ju mapalí bilé rijói wepi aní mapu binói galá bichíi Riosi, chopi ketasi galabé olá; mapujiti a echi rijói ketasi galabé oláami níisagá, echalí échiko arigá ketasi galá bichíyami ju.
\p
\v 18 Chopi siné káachi bilé rijói tamí jeanesa: Mujemi galá bichíi Riosi, chopi nijeni sinibí wabé galabé ologá bité. Echalí nijeni jeanema echi rijoy: Tamí 'neri mapurigami ayénachó galá bichíi Riosi mapalimi echirigá galabé ologá bité, a'lí nijeni mi 'nérama mapurigani ayénachó ne galá bichíi Riosi, ayénachó mapurigani galabé ologá bité mapujítini echirigá galá bichíi Riosi.
\v 19 Mujemi galá bichíi mapu bilepi nirú Riosi. Ne galá ju mápumi echirigá bichíi, chopi echi jaré riablo kapitánawala ayénachó bichíi mapu bilepi nirú Riosi, ayénachó aboni echijiti ne wabé sayirúmaga majawá, chopi aboni tarapé ku'wíratami ju mapujiti aboni ketasi galá olá mapurigá Riosi nakí.
\v 20 Mujemi mapurigá ke newalite niráa ju. ¿Kéchami nakí machinala mapu a bilé rijói jeanisáagá mapu binói galá bichíyami ju Riosi, chopi a échiko ketasi galabé oláami níisagá, échiko arigá ketasi galá bichíyami ju? Echirigá oláami rijói chopi wepi echirigá ra'íchami ju mapu galá bichíi Riosi.
\v 21 Echi ki'yá bitéami Abrami mapurigá tamujé Juríosi pagótami onolá niráa níili. A'lí Riosi aneli echi Abrami galabé wachínaga oláami niráa, mapujiti binói galá olali mapalí binói we yáati galá nijéwanali mapalí Riosi chopi machinálaga niráa aneli mapu echi Abrami mi'agá 'yama echi Isaka, echi mapu binói Abrami ranala níili.
\v 22 Mami galá machí mapurigá echi Abrami galá machírali echi auché jaré pagótami mapu binói bichíyami níili Riosi, mapalí binói echirigá olali. Ayénachómi galá machí mapurigá echi Abrami ne sébali galá bichíyami níili mapujiti binói echirigá olali.
\v 23 Echirigá suwaba galá ikili mapurigá bachá niráa osirúami níili echo'ná Riosi Ra'íchala oselíwalachi mapo'ná je'ná jerigá anirúami ju: Echi Abrami galá bichíili Riosi, echijiti Riosi aneli echi Abrami galabé wachínaga oláami niráa. A'lí echi Abrami anérami níili Riosi amígowala niráa.
\p
\v 24 Echirigá mátamo galá machí mapurigá Riosi ayénachó galá wachínaga oláami niráa ané bilé rijói mapalí échiko ma we galabé olá. A'lí Riosi ketasi chopi echirigá wachínaga oláami niráa ané echi rijói mapalí binói chopi aní mapu ne galá bichíi, mapalí binói ketasi ayénachó galabé olá.
\v 25 A'lí achigórigá ikili echi Ra'aba riwéami mukí, echi mapu chabénala niráa wabé chati sitíi oláami mukí níili. Pe wakinana Riosi wachínaga oláami niráa aneli mapujiti echi Ra'aba galá olali mapalí nareli echi okuá rijói mapu bachá niráa julárami níili 'nénala echo'ná walúlachi. Echalí echi Ra'aba ku júuli aboni auché si'wina buwichí.
\v 26 A'lí achigórigá mapurigá bilé rijói ma mukúami ju mapalí ma ketasi ariwéami ju, echirigá ayénachó bilé rijói bichíilawala ma mukúami niráa achó ju mapalí echi rijói wepi echirigá aníami ju mapu binói galá bichíyami ju Riosi, chopi ketasi galabé ologá bité.
\c 3
\s Echi pagótami cha'mélawala
\p
\v 1 'Yemi keni ritémawa, ketasi galá níima mapu jaré 'yemi nawésaga binérasa echi auché jaré pagótami. 'Yemi máputamo nawésaga binera auché jaré sinibí ne galá 'natasi mapurigátamo binérabo, mapujiti mata galá machí mapu Riosi tamujé tamí wabé wi'nijima chuweta binérasagá auché jaré.
\v 2 Si'néami tamujé wisabeta ketasi we galabé olá, chopi a bilé rijói ke siné chati sitíi ra'ichásagá, échiko we galá oláami ju; mapujiti a bilé rijói sinibí omérasagá galabé ra'ícha, échiko ayénachó omérama ne suwaba galabéala olayá. Échiko ketasi chuwé olá, mapujiti ke siné chati sitíi olá mapalí binói arigá chati sitíi oláratami ju, chopi sinibí nijewa echi galabéala, achigórigá mapurigá bilé kawé ketasi chuwé biléanomí simí mapalí bilé rijói cho'ojíwasa galá nijiyara.
\v 3 Mapalita cho'ojíwasa nijiyara bilé kawé, echalita galá omero galá ro'wina echi kawé.
\v 4 Ayénachó 'natasi mapurigá echi jaré o'weli barko anilíwami ba'wechi moba 'yénami wabé rakibúrami ju mapalí wabé iwéami iká, chopi echi rijói barko simíratiami arigá pée ro'wina bilé taa namuti timón anilíwami jiti. A'lí echi walú barko ku ro'wina mapo'ná echi simíriami nakí.
\v 5 Echirigá achigórigá omériami ju echi pagótami cha'mélawala, mapujiti bilé rijói cha'mélawala we táa ju, chopi arigá wabé omériami ju wiká karúmati ra'ícha, mapurigá auché jaré pagótami echirigá nijéwaga wiká karúmati olama. ¡Ayénachó galá newalasi mapurigá bilé táa na'í achigórigá omero galá suwábiya biléana wi'lé okórale!
\v 6 A'lí echi pagótami cha'mélawala arigá mapuyiri na'í rajáami niráa ju, mapujiti aboni ne wabé na'áwaga ra'ícha. Aboni cha'mélawala we omériami ju sitila ra'ícha, ayénachó omériami ju chati sitíi olíliya aboni niráa. A'lí echi riablo ju mapu we rajé echi pagótami cha'mélawala, echijiti aboni echirigá ne wabé simírami na'áwaga ra'ícha.
\v 7 A'lí echi pagótami galá omero binériya ne suwaba namuti jobátami, echi jaré o'weli chuluguí ayénachó, echi jaré sinowi ayénachó, echi jaré o'weli namuti echo'ná ri'lé ba'wechi nirúami ayénachó. A'lí echi pagótami ne bichíwali ma binérali jaré ibili echiyiri namuti;
\v 8 chopi ke wesi pagótami galá omero aboni cha'mélawala binériya, mapurigá aboni sinibí galabé niráa ra'icháma. Echi pagótami cha'mélawala wabé sitíiraga ra'íchami ju. A'lí ke wesi pagótami omero galabé ra'ícha sinibí niráa, mapujiti aboni cha'mélawala we buchíami niráa ju echi wabé chati chawé mukuwáami.
\v 9 A'lí tamujeta walubéraga ané echi Onorúami, tamujé Riósawala, mapalita ra'ícha tamujé cha'mélawala jiti, ayénachó tamujeta wabé sitila ané echi auché jaré pagótami mapu Riosi ne noguí achigó yiri niwáli mapuyiri Binói Riosi niráa.
\v 10 Echirigá tamujeta we galabéraga ra'ícha, a'lí bilénapi cha'mélawalachi jiti tamujeta ayénachó wabé sitíiraga ra'ícha. ¡Keni ritémawa, ketasi galá ju echirigá ra'ichálawa!
\v 11 Mapujiti echo'ná biléana bajichi ke siné ne napawika machíina echi galabé ba'wí, echi wabé chipúami ba'wí yuwa.
\v 12 Keni ritémawa, bilé chuná ke siné raké auché bilé si'nú rakala, ayénachó bilé uva anilíwami baniwala ke siné raké echi chuná rakala, nibilé cho omero sinepi niráa a'nawí machíina echi galabé ba'wí, echi wabé simírami koná akáami ba'wí yuwa, echo'ná biléana bajichi.
\s Echi ne bichíwali machiwáwami
\p
\v 13 A jaré 'yemi galá machíami níisagá, ne galá 'nátami ayénachó, galá níima máputamo ne wabé galabé ologá machírabo echi auché jaré máputamo ne bichíwali galá machíami ju. Echijiti sinibí galabé olasi, tarapé nóchami niráa, mapujítitamo ma galá machíami ju.
\v 14 Chopi átamo we sitíi chati sulélasagá, a'nagupi nakichísagá, ayénachó átamo sinibí olásagá mapurigá 'yemi aboni chopi nakí olánala, echalí ketasi mayesi máputamo wabé galá machíami ju, mapujiti átamo echirigá olásagá 'yémitamo wabé 'yékami chopi níibo, ayénachótamo 'yékaka nawésami níibo.
\v 15 A'lí mapalí Riosi 'yemi mi 'ya máputamo ne bichíwali galá machíami níibo, echalí 'yémitamo ketasi echirigá a'nagupi nakichibo, nibilé chótamo olabo mapurigá 'yemi aboni chopi nakí olánala, mapujiti átamo a'nagupi nakichísagá, echalítamo chopi machíami níibo mapurigá jena'í wichimóbachi piréami chati sitíi oláami pagótami we machíami ju, ayénachó mapurigá echi riablo 'yemi mi 'natárataga olá.
\v 16 Mapujiti mapalí echi jaré pagótami a'nagupi nakichiga, wabé olá mapurigá aboni chopi nakí olánala, echalí aboni sinibí chuwé olá suwaba namuti chati sitíi oluwáwami.
\v 17 Chopi echi auché jaré pagótami mapu ne bichíwali galá machíami ju mapujiti Riosi Binói echirigá machírali, aboni bachá niráa tarapé chati sitíi ologá piré. Aboni sinibí galabé kilí oláami ju, echijiti echi auché jaré pagótami sinibí galá omero aboni chópika katéwaga ra'ícha. A'lí aboni ne wabé natimáami ju, ayénachó aboni sinibí galabé olá, ayénachó aboni sinibí bichíwaga ra'ícha, tarapé 'yékaka niráa.
\v 18 A'lí echi jaré mapu ikí nakiko kilí ologá pirélanala, aboni echirigá ologá waminabi 'yárami níima mapurigá aboni waminabi galabé wachínaga oláami níima.
\c 4
\s Ketasi galá ju achigórigá olasa mapurigá jena'í wichimóbachi piréami olá
\p
\v 1 ¿Churékulátamo a'nagupi nakichiga wabé nakowa? Nijeni mayé mapu 'yémitamo chopi echirigá olá mapujiti 'yemi aboni wabé nakí echirigá chati sitíi olánala, mapujítitamo chati suléami ju.
\v 2 'Yémitamo ne wabé korú jaré namuti máputamo ketasi níwa, echijítitamo nakówaka ko'yá auché jaré. A'lí 'yémitamo ne wabé simírami korúkami ju echi jaré namuti, chópitamo ketasi biyiri naré; echijítitamo a'nagupi na'áwaga nakowi. A'lí 'yémitamo ketasi naré echi jaré namuti máputamo nakí, mapujítitamo ketasi táni Riosi.
\v 3 A'lí siné káachitamo ayena táni, chópitamo ketasi biyiri naré, mapujiti 'yémitamo ketasi galabela olánali mapalítamo echirigá táni. 'Yémitamo chopi wabé nakí echi jaré namuti mapujítitamo wabé nakí mapurigátamo chuwé ologá suwábabo.
\v 4 'Yemi pagótami ke bichíyami, ¿kechátamo machí mapu átamo achigórigá olánalasagá mapurigá echi auché jaré jena'í wichimóbachi piréami chati sitíi olá, echalí 'yémitamo arigá we sayera Riosi? Mapuyíripi we nakiko olánala mapurigá echi auché jaré jena'í wichimóbachi piréami olá, échiko ma we sayérami ju Riosi.
\v 5 Ne bichíwali ju mapurigá osirúami ju echo'ná Riosi Ra'íchala oselíwalachi jeanigá: Echi Wabé Galabé Riosi Iwigala mapu Riosi tamujé tamí 'yali pachana tamujé sulálachi bitélanala, échiko tamujé tamí ne wabé simírami galé.
\v 6 Ayénachó Riosi tamujé tamí waminabi wabé ku'wira máputa galá bichíyami ju, mapujiti Binói wabé galabé oláami ju. Echijiti echo'ná Riosi Ra'íchala oselíwalachi je'ná jerigá osirúami ju: Riosi we sayera echi jaré wabé nóchami pagótami, chopi Binói we ku'wira echi jaré galá bichíyami mapu ketasi chuwé machiná niráami juko.
\v 7 Echijiti ne galá nijéwasi Riosi, chopi we sayérasi echi riablo, ayénachó ketasi nijéwaga olasi mapurigá echi riablo 'yemi mi nulé. Echalí échiko we yáati waminá másama echo'ná 'yémichi jonsa.
\v 8 Galá bichíiga mulubéanasi Riosi yuwa, a'lí Riosi ayénachó mulubéanama 'yemi yuwa. Wikáwali tánasi Riosi, 'yemi chati sitíi oláami pagótami; echalí 'yemi sikálachi ku bi'wíami niráa níima. Wikáwali tánasi Riosi, 'yemi máputamo nakí galénala Riosi, chópitamo ayénachó sinepi niráa nakí achigórigá olánala mapurigá echi auché jaré jena'í wichimóbachi piréami pagótami we chati sitíi olá. Echirigá wikáwali tánasi Riosi, a'lí 'yemi sulálachi ne galá ku bi'wíami niráa níima.
\v 9 Wabé o'mónami nílasi 'yemi. Ne wabé risúu anigá nalákasi. Ketasi waminabi achisí, chopi wabé nalákaka ukuénasi. Ketasi waminabi kanílasi, chopi wabé o'monasi.
\v 10 Mapurigá kuchípala niráa nílasi 'yemi, bacháami echi Walubela Riosi yuwa, a'lí Binói 'yemi mi ne wabé o'wéalatama.
\s Ketasi wi'nijisi echi auché jaré 'yemi ritémawala
\p
\v 11 'Yemi, keni ritémawa, ketasi sitíi anigá ra'ichási echi auché jaré 'yemi ritémawala sayéraga, mapujiti echi mapu chati anigá ra'íchako kepu rijimá sayéraga, ayénachó echi mapu we wi'nijiko kepu rijimá, échiko we sayéraga wi'nijí Riosi nulalila. A'lí ámi wi'nijísagá Riosi nulalila, echalimi ketasi nijéwami ju, chópimi wi'nijíami ju Riosi nulalila.
\v 12 Bilepi nirú echi Walubela Riosi mapu galabé wachínaga Wi'nijíami ju echi jaré pagótami. A'lí Binói ju mapu ayénachó nijali echi nulalíwami. A'lí echi Walubela Riosi galá omero ku wikáwiya echi pagótami, ayénachó omero waminá suwábiya aboni. Chopi mujé, ¿chigami mayé mápumi we wi'nijí echi auché bilé mujé rijimala?
\s Ketasi mayesi máputamo sinibí niráa pirélabo jena'í wichimóbachi
\p
\v 13 Galá namsi je'ná, 'yemi máputamo jeaní: Jípita simabo echo'ná biléana walúlachi, ba'alí simábiré omá. A'lí echo'nata muchibo bilé bamíbali. Echo'nata wikabé namuti ralisá, ku ralinéaga, we mepo wenomí.
\v 14 Chopi 'yémitamo ketasi machí mapu churigá ikimé ba'alínala rawé, mapujiti ¿chu kilíbita pirélabo jena'í wichimóbachi? Tamujeta arigá pe téeli rawé niráa pirélabo, a'lí bicheta we yáati suwiboa. Tamujeta pe téelipi pirélabo, achigórigá mapurigá echi bimolí, pe téelipi bimó, a'lí we yáati ku kawí.
\v 15 Chopi galá níima 'yémitamo je'ná jerigá anisá: A echi Walubela Riosi echirigá nakisáagá, tamujeta ayena abijí pirélabo ba'alí rawé. A'lí a Binói echirigá nakisáagá tamujeta je'ná jerigá olabo, auché jaré karúmati olábiré omá.
\v 16 Si'winárigá 'yémitamo sinibí chopi wabé nóchaga niráa ra'ichánali. A'lí we chati sitíi oluwáwami ju máputamo echirigá wabé nóchaga niráa ra'ícha.
\v 17 A'lí echi mapu galá machiko galabé olayá, chopi a ketasi echirigá galabé olásagá, échiko arigá we chati sitíi olá.
\c 5
\s Echi jaré wabé níwami jerigá ruyérami ju
\p
\v 1 Galá namsi je'ná, 'yemi ne wabé níwami pagótami, máputamo arigá chati sitíi oláami ju: Wabé o'mónaga nalákasi, mapujítitamo wabé risúu olárami níibo.
\v 2 Echi jaré wikabé 'yemi níwala namuti ma ketasi 'yemi mi ku'wírama. A'lí echi jaré galabé 'yemi níwala napacha ma mapurigá suwábarami niráa ju, mapurigá echi koséwali we suwaba.
\v 3 'Yemi níwala wenomí oro niwárami ma mapurigá we lasíbami niráa ju, 'yemi níwala wenomí plata niwárami ayénachó. 'Yémitamo ma wikabé napabuli wenomí mapurigá 'yemi aboni ne wabé kaníliga ologá pirélabotamo jipi rawé, mapalí ma ke 'me ayó suwibama je'ná kawí. Echijiti 'yémitamo ne wabé wi'nijírami níibo, ayénachó 'yémitamo suwaba suwábarami níibo, mapurigá echi jaré namuti mapu suwaba ikósaga suwábarami ju echi na'í jiti.
\v 4 'Yémitamo ma wabé 'yékali echi jaré nóchami mapu 'wiga nóchali echo'ná 'yemi kawíwalachi, mapujiti 'yémitamo ke sébali natétali mapurigá aboni meli. Echijiti 'yémitamo ma wabé wi'nijírami ju. Echi Walubela Riosi mapu arigá nulé ne wabé wikabé Binói níwala o'wéala kapitani, Échiko we galá machí suwaba namuti. Échiko 'yemi mi wi'nijí mapujítitamo ma 'yékali echi jaré nóchami.
\v 5 'Yémitamo ma wabé kaníliga piréali jena'í wichimóbachi, ayénachó 'yémitamo chopi olali mapurigá 'yemi aboni nakili olánala. Mátamo ne wabé saparáli, mapujítitamo ne wabé simírami níwami ju; achigórigá mapurigá echi jaré wáasi we sapará mapalí echi pagótami wabé simírami kowa; chopi ma seba mapalí 'yémitamo waminá ko'wirúami níibo.
\v 6 'Yémitamo ma wi'nijiga ko'yali echi auché jaré galabé wachínaga oláami. A'lí aboni ketasi nimili.
\s Echi jaré bichíyami kilí ologá buwé
\p
\v 7 'Yemi keni ritémawa, echijiti kilí buwesi mapuyénasí echi Walubela Jesucristo ku nawama. Echi jaré mapu ikí icháliko echi sunú wi'libé niráa kilí buwé mapuyénasí bachá niráa ne galá ukú, ayénachó aboni waminabi buwé mapuyénasí ma seba romó 'wíwachi. Echalí aboni we 'wima echi galabé sunú.
\v 8 Ayénachó echirigá kilí ologá buwesi 'yemi bichíyami. Sinibí waminabi galá bichíisi, mapujiti echi Walubela Jesucristo ke 'me ayó ku nolínama.
\v 9 Keni ritémawa, ketasi wi'nijisi auché jaré 'yemi ritémawala galá bichíyami, mapurigá Riosi ketasi 'yemi mi wi'nijima, mapujiti Riosi Walubela Wi'nijíami ju. A'lí ke 'me ayó Riosi justicia olama ne si'néami echi jaré pagótami yuwa.
\v 10 Keni ritémawa ne galá 'natasi mapu churigá olali echi jaré chabé ki'yá piréami Riosi jiti nawésami. Aboni ketasi na'áwali mapalí aboni risúu olárami níili, chopi aboni kilí ologá buweli mapurigá Riosi ku'wírama aboni. Achigórigá olasi 'yemi jipi rawé.
\v 11 Tamujeta wabé kaníliami niráa ané echi jaré ki'yá piréami, si'néami mapu ikí galá anáchali mapalí aboni echirigá risúu olárami níili. 'Yémitamo ma galá námali mapurigá oselichi osirúami ju mapurigá echi Joba riwéami rijói kilí ologá anáchali mapalí binói wabé risúu olárami níili; mapujiti echi Joba kilí ologá buweli mapurigá Riosi chopi ku'wírama. A'lí pe wakinana Riosi ne bichíwali wabé ku'wírali echi Joba, mapujiti echi Walubela Riosi ne wabé natimáami ju, ne wabé galéami ayénachó.
\v 12 Keni ritémawa mapalítamo ra'ícha, ketasi bilé siné chuwé niráa anisí Riosi riwalá anigá, nibilé siné chuwé niráa anisí Jesucristo riwalá anigá, nibilé siné chuwé niráa anisí jaré pagótami riwalá, nibilé siné chuwé niráa ra'ichási karúmati jiti rugá. Chopi mapalítamo jeaní: Ayena, ne bichíwalita bilé namuti olabo; echirigá chopi anisí. Ayénachó mapalítamo jeaní omá: Ketasi, tamujeta ketasi olabo bilé namuti; echalí echirigá chopi anisí, mapurigá Riosi ketasi 'yemi mi wi'nijima, chuwé ra'íchami niráa.
\p
\v 13 A bilé 'yemi risúu nílasagá, galá níima échiko Riosi yuwa ra'ichása. A bilé 'yemi wabé kanílasagá, galá níima échiko nawajisa Riosi nawajíwala, mapurigá Riosi echijiti waminabi walubéraga anérami níima.
\v 14 A'lí a bilé 'yemi nayúami níisagá, galá níima binói bayesa echi jaré o'wéala ochérami napawika bichíyami, mapurigá aboni tánama mapurigá Jesucristo ku sa'wama echi nayúami, bachá niráa uchesa echi aceite, mapurigá echi Walubela Jesucristo riwalá waminabi walubéraga anérami níima.
\v 15 A'lí átamo galá bichíiga tánsagá, echalí echi nayúami galá ku sa'wárami níima, mapujiti echi Walubela Jesucristo ku sa'wasa, ku wilísama echi nayúami. A'lí a bilé chati sitíi oláami níisagá, Jesucristo ku wikawama mapurigá chati sitíi olali.
\v 16 Echijiti a'nagupi ku ruyesi mapurigátamo chati sitíi olali, ayénachó tansi Riosi a'nagupi rugá, mapurigátamo ibili ku sa'wárami níibo, mapujiti mapalí bilé galabé oláami rijói wabé táni Riosi, echalí Riosi ku nijéwage wabé omériga olama.
\v 17 Echi Elíasi mapu Riosi jiti nawésami níili, chopi rijói níili achigó yiri mapuyiri tamujé. A'lí mapalí echi Elíasi tánali Riosi mapurigá ketasi ukumea, echalí arigá ketasi ukuli bakiyá bamíbali miná nasipa yénasí.
\v 18 A'lí mapalí echi Elíasi auchecho ku tánali Riosi mapu galá ukumea, echalí auchecho ku ukuli, a'lí auchecho galá rakeli suwaba namuti ichirúami.
\p
\v 19 Keni ritémawa, a bilé 'yemi waminá ariwésagá bichíiya echi ne Bichíwali, a'lí a auché bilé 'yemi ku bichíiratasagá echi, mapurigá auchecho galá ku bichíima Riosi Ra'íchala,
\v 20 echalí galá machisí 'yemi, mapuyíripi echirigá ku galá bichíiratasagá echi auché bilé mapurigá binói ma ketasi waminabi chati sitíi ologá bitélama, échiko wabé ku'wírama echi auché bilé mapurigá binói ketasi mukumea, ayénachó mapurigá echi wikabé binói chati sitíi olalila ku wikawárami níima.
