\id JHN - Upper Tanana Athabascan Indian (Tetlin dialect) NT [tau] - USA 2013 (web 2014)
\h John
\toc1 T’oodįht’ay Aaneegn’ Suu’ John Utneetł’adn Xaa’
\toc2 John
\toc3 Jhn
\mt1 T’oodįht’ay Aaneegn’ Suu’ \it John\it* Utneetł’adn Xaa’
\c 1
\p
\v 1 Jan nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ eltsiin ttheh dą’ ts’anh, Heneek hǫǫłįį. Ay Heneek T’oodįht’ay eh nłįį tł’aan Heneek T’oodįht’ay nłįį.
\v 2 Ch’ittheh hetsihuuthadn dą’ ts’anh ay Heneek T’oodįht’ay eh nłįį.
\v 3 Ay xaa’ łahtthagn’ ch’ich’atxąą. Ch’ishyon dii altsiił ts’ą’ k’at’ey ch’ich’įhtsiił.
\v 4 Ay Heneek honayh tł’aan ay honay dinee iin eh ch’inehdzeek.
\v 5 Ay Neldzeegn natł’at shiit nildzeek tł’aan natł’adn k’at’ey k’odatniign ehtsay.
\p
\v 6 Dineh \it John \it* mǫǫsii’, T’oodįht’ay Daaneegn’ nadadełeegn eh hiteh’a’.
\v 7 Ay dineh dinee iin ay Neldzeegn aanah nühduhnįį’ nihthanh niishay, łahtthagn’ iin T’oodįht’ay Aaneegn’ hihdahth’ak xaah tł’aan łąy eh hutdahniił xaah.
\v 8 Ay dineh ay Neldzeegn k’a’iiłay. Ay Neldzeegn aanah hǫǫ’ duhnįį’ nihthan niishay.
\v 9 Ay Neldzeegn łąą’ neldzeegn nłįį. Aych’ah jan nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ shiit niishyah tł’aan łahtthagn’ dinee iin eh ch’ineldzeek.
\p
\v 10 Ay eh, ay Heneek jan nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ koht’iin nłįį’. T’oodįht’ay jan nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ Yixaa’ ehtsįį t’oot’ey jan nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ koht’iin Yits’ihetniik.
\v 11 Diinann’ k’et niishay t’oot’ey diichiill’ key’ iin k’a’ehiiniithan.
\v 12 T’oot’ey ch’ehłaadn’ iin ehiiniithan tł’aan łąy eh hiiyuunay. Ay eh doo łąy eh Yuunąy iin uhaa’ udįįt’ay huu’ehtsįį, T’oodįht’ay ts’įįkey iin huutahtsay xaah.
\v 13 T’oodįht’ay hu’ diihuuta’ nłįį. T’oodįht’ay ts’įįkey huu’ihtsįį t’oot’ey jan nan’ k’et ch’ita’eh k’ahuu’ehuułiin hǫǫ’ ch’ah huu’ihtsįį.
\v 14 Ay Heneek jan nan’ k’et koht’iin eltsįį tł’aan neetah honayh ts’ą’ eedaa’. Diichaa’ ch’ich’ahnoo’ nłiin ts’ineh’įį’. T’oodįht’ay ts’eeninn’ t’aa’ay ihǫǫłiin nłiin, hǫǫ’ xaah ch’ah diichaa’ ch’ich’ahnoo’ nłįį. Łąą’ niign łanelt’eh ts’ą’ t’ey nłįį tł’aan dinee iin hǫǫchaa’ huuts’itihnak niithanh.
\p
\v 15 \it John \it* Yaa hǫǫhee. Hǫǫtł’at esał ts’ą’, dąą’ nįh, “Jan ch’ale’ chidą’ Baa huhhaa’ ndeeh dąą’ dihnąy danh, ‘Shk’eh taahaał t’oot’ey shch’ahnoo’ nt’eh, shihǫǫłiin ttheh nłįį xaah.’”
\v 16 Dinee iin hǫǫchaa’ huuts’itihnak niithan eh, łahtthagn’ nił k’eenoo’dziinn’ tay’ neets’iniiniik.
\v 17 T’oodįht’ay diinach’uudah’iinn’ \it Moses \it* xaa’ huutł’aa’įį’ąą t’oot’ey hǫǫtł’at huuts’iniiniign eh łąą’ niign \it Jesus Christ \it* xaa’ hǫǫłįį.
\v 18 Doot’ey T’oodįht’ay k’at’ey nah’iil. Diishye’e t’aa’ay hǫǫtł’at yaantsiin, ay xaa’ ch’ale’ dinee iin T’oodįht’ay ehtatnayh.
\p
\v 19-20 \it Jew \it* koht’iin iin \it Jerusalem \it* key ts’anh, \it Jew \it* iin hach’ełeegn iin eh \it Levi \it* ts’anh nadethadn iin doo iin hithahdelxoo shyah choh shiit hetnah iin \it John \it* ts’ą’ huhteh’a’. Ndeeh ch’uhdehkadn, “Doo dįįt’ay?” hǫǫ’ ihenąy danh, \it John\it*, “K’anühdihniil,” k’ahǫǫ’ nąy ts’ą’, łąy eh dąą’ nąy: \it Messiah Christ \it* mǫǫsii’, k’adiht’ay.”
\v 21 “Ay tł’aan doo ch’ah dįįt’ay?” hiiyehnįh. “\it Elijah \it* laa dįįt’ay?” “Kol. Ay k’adiht’ay,” huu’ehnįh. “Ay T’oodįht’ay kaah hǫǫhee dine’ laa dįįt’ay?” hiiyehnįh. “Kol,” huu’ehnįh.
\v 22 “Doo įįłiin hǫǫ’ needįįnįh! Doo iin nühts’ą’ neeteh’a’ iin, doo įįłiin hǫǫ’ huudzaaniił. Nts’ąą’ daanah dįįniił?” hiiyehnįh.
\v 23 \it John \it* dąą’ huu’ehnįh, “Jan hu’ diht’ay: ‘Ts’ał shiit ts’anh ts’anh ihsal diht’eh. Dąą’ ch’ah dihnąy, “Doo ‘Huuhǫhchaah ts’ą’ K’achihohłe’ taahaał tąy’ tth’idee’ay hahtsayh.”’” (Hǫǫ’ ch’ah T’oodįht’ay kaah hǫǫhee, \it Isaiah \it* mǫǫsii’, ch’idą’ hǫǫ’ nįh.)
\v 24 \it Pharisee \it* iin ay ch’ale’ ay dinee iin heneek kaah \it John \it* ts’ą’ huhteh’a’.
\p
\v 25 Tay’ \it John \it* nahuhdelkat. “\it Messiah \it* k’adįįt’ay de’, tł’aan \it Elijah \it* k’adįįt’ay de’, tł’aan ay T’oodįht’ay kaah hǫǫhee k’adįįt’ay de’, ay tł’aan dii xaah tuu ch’exąą?” hiiyehnįh.
\v 26 “Shin hu’ tuu eh tuu ch’exąą. Nühtah Ts’ehłagn na’ethadn Bits’atniik.
\v 27 Shk’eh taahaał t’oot’ey uke’ tł’uull’ k’adatnih’adn xaah t’ey k’abii’aksuuy,” huu’ehnįh.
\p
\v 28 \it Bethany \it* key shiit, \it Jordan \it* Haniign’ nühtsąy ndeeh \it John \it* tuu ch’exąą danh, hǫǫ’ ch’ah det-shyaak.
\v 29 Uuk’ahdąą eh \it John Jesus \it* yaa aahaal neh’įh tł’aan \it John \it* dąą’ nįh, “Jan ch’ale’ T’oodįht’ay Ushye’e nt’eh, dibeh gaay k’eh tahteel, nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ koht’iin huuts’ant’ay’huuch’a’ uułee xaah.
\v 30 Jan ch’ale’ Baa huhhaa’ ndeeh dąą’ dihnąy danh, ‘Shk’eh taahaał t’oot’ey shch’ahnoo’ nt’eh, shihǫǫłin ttheh nłįį xaah.’
\v 31 Ch’idą’ danh doo ch’ah taat’eel Bits’ishniign, t’oot’ey tuu eh tuu ch’ihxaan xaah nihshyah, \it Israel \it* koht’iin hii’itatnaih xaah,” huu’ehnįh.
\p
\v 32 \it John \it* nts’ąą’ neh’ąy xaah dąą’ huu’ehnąy, “Ts’eht’udn \it dove \it* mǫǫsii’ k’eh T’oodįht’ay Otdeegn’ dagn nan’ k’et dǫ́ǫ́ ts’anh Iik’et det-shyaagn tł’aan ik’et eeday.
\v 33 Ndeeh hǫǫ’ hut-shyaagn dą’, tth’ihtah doo ch’ah nt’ay Bits’ishniign t’oot’ey Toodįht’ay, Doo tuu eh tuu ch’ihxaan xaah shteh’a’, dąą’ shehnąy, ‘Dinee iin Shotdeegn’ dineh dǫǫ ts’anh ik’et det-shyaagn utnah’iił tł’aan ik’et eeday. Ay Dineh ch’ale’ Shotdeegn’ eh hǫǫchaa’ huuts’itaanak.’
\v 34 Hǫǫ’ hut-shyaagn nak-‘įį’ tł’aan, ‘Ay Dineh T’oodįht’ay Ushye’e nłįį,’ nühdihnįh,” huu’ehnįh.
\p
\v 35 Uuk’ahdąą eh \it John \it* ishiit danh tay’ t’ey łaakey dinee iin daanah uudeldii iin eh eedah.
\v 36 Ay tł’aan \it Jesus \it* huuküü aahaal neh’įh. “Jan ch’ale’ T’oodįht’ay Ushye’e dibeh gaay k’eh tahteeł, nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ koht’iin huuts’ant’ay’ huuch’a’ uułee xaah,” huu’ehnįh.
\v 37 Łaakey \it John \it* maanah uudeldii iin nts’atnąy hihdiitth’ak. Ay tł’aan \it Jesus \it* eh hihteedeeł.
\v 38 \it Jesus \it* k’eh noonel’ąy eh, hiik’eh teedeel huuneh’įh tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Dii kaah uunah’įh?” “Hachuunehtan, ndeeh dhįįdah?” hiiyehnįh.
\v 39 “Aan! Uunah’įh,” huu’ehnįh. Ay eh hii’eh teedeeł tł’aan eeday danh huhneh’įh. Ay tł’aan dziin aakehuuthadn hii’eh na’įįdeek. (Dąą’ shign’ jii’a’ danh k’eh behdzaltth’ii’.)
\p
\v 40 Łaakey doo iin \it John \it* hihdiitth’agn tł’aan \it Jesus \it* eh hihteedeel, huutah ts’anh ts’ehłagn \it Andrew \it* nt’eh, \it Simon Peter \it* uchiil.
\v 41 Hantee’ t’ey \it Andrew Simon \it* dǫǫnaa uudįh’ąą tł’aan dąą’ ehnįh, “\it Messiah \it* ts’uudih’ąą!” (\it Messiah\it*, \it Christ \it* henįh ts’ą’.)
\v 42 Aiy tł’aan \it Simon Jesus \it* xaah niinihtįį. \it Jesus \it* ineh’ąy eh dąą’ ehnįh, “\it Simon \it* dįįt’eh, \it John \it* ushye’e. \it Cephas \it* nuutihsiił.” (Ay ọọsii’ \it Peter \it* k’eetaat, tł’aan tthee choh henįh ts’ą’.)
\p
\v 43 Uuk’ahdąą eh \it Jesus Galilee \it* nan’ k’et tuhshya’ niithanh. Ishiit danh teeshyah ts’ą’ \it Philip \it* uudįh’ąą tł’aan, “Aan! Sh’eh įįhaał,” ehnįh.
\v 44 (\it Philip Bethsaida \it* key koht’iin nt’eh. Ay key \it Andrew \it* eh \it Peter \it* chih hihdeltth’ih.)
\v 45 Ay eh \it Philip Nathanael \it* uudįh’ąą tł’aan dąą’ ehnįh, “Doo aanah \it Moses \it* nach’uudah’iin dinahtł’aa’ ishiit utnettł’adn ch’idą’, Ay ch’ale’ ts’uudih’ąą. Ay aanah ch’ale’ Toodįht’ay kaah hǫǫhee iin chih utnettl’at. \it Jesus \it* nt’eh, \it Joseph \it* ushye’e \it Nazareth \it* ts’anh.”
\v 46 “Nts’ąą’ ch’ah nsoon \it Nazareth \it* key ts’anh taałeeł?” \it Nathanael \it* yehnįh. “Aan! Sh’eh įįhaał tł’aan unįh’įh,” \it Philip \it* ehnįh.
\v 47 \it Jesus Nathanael \it* xaah niiniishay ineh’ąy eh, yaanah dąą’ nįh, “Jan \it Israel \it* koht’iin łąą’ nt’eh. K’atey hulshyak ts’ą’ uk’et uudii’ay.”
\v 48 “Nts’ąą’ Shii’inayh?” \it Nathanael \it* yehnįh. “\it Philip \it* hǫǫ’ daaniil ttheh dą’, ndeeh \it fig \it* ts’oo t’aa dhįįdaa’ danh, nak-‘įį’,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 49 Hach’uunehtan, T’oodįht’ay Ushye’e dįįt’eh! \it Israel \it* haske’ dįįt’eh!” \it Nathanael \it* yehnįh.
\v 50 “‘Ndeeh \it fig \it* ts’oo’t’aa dhįįdaa’ danh, nnak-‘įį’, \it Jesus \it* yehnįh. Jan hǫǫtł’at ch’ahnoo’ utnih’iił,” \it Jesus \it* yenįh.
\v 51 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Ląą’ nühdihnįh. Shin ch’ale’ dinee iin Shkehduht’e’ xaah T’oodįht’ay Shteh’a’. Dagn nan’ k’et k’üh chiniixal tł’aan \it angels\it*, T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn iin mǫǫsii’, dǫ́ǫ́ ts’anh Shk’et eh dágn tah sts’anh hut-shyaagn hǫǫ’ ch’ah utnah’iił.”
\c 2
\p
\v 1 Łaakey dziinn’ nuuniithat danh eh \it Galilee \it* nan’ k’et key \it Cana \it* hǫǫsii’ łihutniik. \it Jesus \it* unąą ishiit danh eedah,
\v 2 tł’aan \it Jesus \it* eh maanah uudeldii iin chih łihutniign xaah, “Nahdeeł,” hǫǫ’ huuhenįh.
\v 3 Ndeeh huu’įhdląą ts’ą’ elkąįy tu’ kol k’odatniik danh, \it Jesus \it* uunąą dąą’ ehnįh, “Elkąįy tu’ eh danh niihindeek.”
\v 4 “Nąą, ‘Hǫǫ’ ch’ah aanah hǫǫ’ dįįdį’,’ k’ashtidhįįdiil! Shign’ Shaa duunoo’ hǫǫ’ t’ey haathał tth’ihtah k’ashiit niihuuthal,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 5 Ay tł’aan \it Jesus \it* unąą alnaa dinee iin dąą’ huu’ehnįh, “Nts’ąą’ \it Jesus \it* nüh’ehnąy k’eetaat dahdį’.”
\p
\v 6 Łk’eetaagn tthee k’eh naa’ay choh shign’ niiniidlah. Ts’ehłagn \it barrel \it* ch’ixąą’ tuu eh daatnahniił. Dinee iin ay ch’ah tuu tł’aa’eedlay ts’anh eh na’ihdetch’ot, \it Jew \it* koht’iin iin nach’uudah’iinn’ T’oodįhtt’ay aanah k’eeetaat.
\v 7 \it Jesus \it* alnaa dinee iin dąą’ huu’ehnįh, “Jan naa’ay choh shiit tuu daatnahnał.” Ay eh t’axoh daitniinał
\v 8 ay tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “T’axoh ha’ahniił tł’aan shi’ k’a’ehnay’ xaah niinahkaay.” Ay shi’ k’a’ehnay’ xaah niinahkaay.
\v 9 Ay tł’aan tuu elkąy tu’ eltsiin ntsiin etnąą. Ndeeh ts’anh jan elkąy tu’ det-shyaagn heets’etniik. T’oot’ey alnaa dinee iin doo tuu haa’įįdal iin ndeeh ts’anh heehetnayh. Ay eh ay dineh huuteeniign daa datdelshyah
\v 10 tł’aan dąą’ ehnįh, “Lahtthagn’ ch’ishyon uuteeniign iin elkąy tu’ suu’ eh ch’ittheh t’axoh hǫǫ’ hal’įį’, ay tł’aan elkąy tu’ suu’ hetnąąn eh, elkąy tu’ k’asuu’ iisuuy hatnąą’. T’oot’ey nan hu’ elkąy tu’ ch’ich’ahnoo’ nłiin huuch’a’ iidhįhkąą, t’axoh haahiiyuuniił xaah.”
\p
\v 11 Ay \it Jesus \it* ch’ittheh nahohdaa ts’ą’ \it Galilee \it* nan’ k’et \it Cana \it* key danh det-shyaak. Ishiit danh hiit’ay’ neh’įį’, tł’aan Maanah uudeldii iin łąą’ hiiyuunįh. \it Capernaum \it* key ts’ą’.
\p
\v 12 Ay tł’aan \it Jesus \it* eh unąą eh uchiil iin eh Maanah uudeldii iin eh hihteedeeł tł’aan łaakey dziinn’ tay’ na’aanoo’ k’eh shign’ hihdeltth’ih.
\p
\v 13 T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn \it Israel \it* koht’iin iin k’et he’uudeel heehelnay dziinn’ k’ahjiil nuuniithat danh ts’ą’, \it Jesus Jerusalem \it* key ts’ą’ teeshyah, łehchinh hetdak dziinn’ xaah.
\v 14 Hithahdelxoo shyah choh shiit \it Jesus \it* dinee iin noon \it Oxen \it* mǫǫsii’ eh dibee eh ts’eht’udn \it pigeon \it* mǫǫsii’ an’ natelshyeegn iin huudįh’ąą. Ishiit chih lesüü łnaa’aałeel iin lesüü hiik’et łnaa’aałeel daadeltth’ih ts’ą’ huudįh’ąą.
\v 15 \it Jesus \it* tł’uuł beh ch’eltsüü ehtsįį tł’aan hithahdelxoo shyah choh ch’a’ łahtthaagn’ dibee eh \it Oxen \it* tthiiniishuut. Lesüü hiik’et łnaa’aałeel niłts’aadeedlah tł’aan yelsüü’ gaay łk’ee’iitł’iit.
\v 16 Tł’aan \it pigeons \it* an’ natelshyeegn iin datdįhtay eh dąą’ huu’ehnįh, “Shign’ ch’a’ tthuunahłee! Shta’ shyah sǫ’ ch’utkeedn shyah hal-‘iin!”
\v 17 Maanah uudeldii iin nts’ąą’ T’oodįht’ay Aaneegn’ utnettł’adn nąy ihelnayh. Dąą’ nįh, “T’oodįht’ay, nshyah hǫǫchaa’ łahuudihnąy xaa’, datdįhtay t’ay’ eh duhdiin shihhultsįį.”
\p
\v 18 Ay eh \it Jew \it* koht’iin iin ch’uhdehkat ts’ą’ dąą’ ihenįh, “Nts’ąą’ nahuudhįhdaa tįįdiil eh, diixaa’ doodįįt’ay nee’ich’otnih’iił, họọ’ ch’ah dinshyaagn xaah?
\v 19 “Jah T’oodįht’ay shyah łoodahnąy tł’aan taagn dziinn’ t’ey nuutih’aał,” \it Jesus \it* huu’ehnįh.
\v 20 “Taagn dziinn’ t’ey nuutįį’ááł? Jah T’oodįht’ay shyah dan deetaan łk’eetaagn uk’edn noodeethadn eh hultsiin,” hiiyehnįh.
\v 21 T’oot’ey ay T’oodįht’ay shyah xaah hǫǫhaa’ ushinh nt’eh.
\v 22 Ay eh ndeeh \it Jesus \it* įįłaagn iin tah ts’anh niidit-that tł’aan nahotnayh danh, maanah uudeldii iin nts’ąą’ hǫǫ’ nąy heehelnayh. Tł’aan T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn eh \it Jesus \it* heneek eh hǫǫhaa’ łąy eh huunąy.
\p
\v 23 T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn uudeel heehelnay nach’et-‘aal danh tah \it Jesus Jerusalem \it* key eeday eh, ndlaan iin łąą’ hiiyuunąy, nahohdaa dąy hiineh’ąy eh.
\v 24 T’oot’ey \it Jesus \it* dinee iin k’ahuutł’aa’idiltiin, łahtthagn’ hǫǫsuu’ ts’ą’ huu’iietnayh xaah.
\v 25 Doot’ey dinee iin aanah t’axoh ay idaaniił, nts’ąą’ huudzee’ shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ hee’etnay xaah.
\c 3
\p
\v 1 Dineh \it Pharisee \it* iin tah ts’anh \it Nicodemus \it* mǫǫsii’ \it Jew \it* koht’iin ch’inłiin nt’eh.
\v 2 Ts’ehłagn tadn ay dineh \it Jesus \it* niishyah tł’aan dąą’ yehnįh, “Hach’uunehtan, T’oodįht’ay Nteh’a’ hach’utnihtanh xaah heets’etnayh. Doot’ey T’oodįht’ay k’abeh diit’ay, ay ch’ah koht’iin nts’ąą’ nahohdaa ts’ą’ hǫǫ’ ch’ah k’ataadiil.”
\v 3 “Dąą’ ch’ah łąą’ ndihnįh, ‘Doot’ey beehat-łiin de’ shįį’, ndeeh T’oodįht’ay yich’ootahłe’ danh ishiit nuuniithat danh taałeeł,’” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 4 “Nts’ąą’ ch’ah dineh choh eltsįį ts’eeniin natat-łeel? Łaakey danh unąą ts’anh k’at’ey biinootat-łeel,” yehnįh.
\v 5 “Dąą’ ch’ah łąą’ ndihnįh, ‘Doot’ey tuu eh T’oodįht’ay Otdeegn’ xaa’ beehǫǫłįį de’ shįį’, ndeeh T’oodįht’ay k’ach’ihohłe’ danh ay ch’ah daataa’aał.
\v 6 Doo iin koht’iin xaa’ huu’eehǫǫłiin, ay ch’ah koht’iin iin hįįłįį t’oot’ey Botdeegn k’ahuushiit įį’ay. T’oot’ey doo koht’iin iin T’oodįht’ay Otdeegn’ xaa’ huu’eehat-łiin, Botdeegn’ huushiit įį’ay.
\v 7 Łahtthagn’ tay’nüh’eenootat-łeeł,’ hǫǫ’ ndihnąy xaa’, sǫ’ naa ch’aa’ hǫǫłiin.
\v 8 Ehts’ayh hǫǫłiin k’eh hǫǫt’eh. Ehts’ayh hǫǫ’ diitth’ak t’oot’ey ndeeh ts’anh tł’aan ndeeh ts’ą’ det’shyaagn hits’inniik. Hǫǫ’nił k’eh t’ey hǫǫt’eh, huuhįhdląą ts’ą’ T’oodįht’ay Otdeegn’ xaa’ huu’eehǫǫłiin eh. K’aadu’u honayh niign niihindeeł t’oot’ey nts’ąą’ hǫǫ’ hut-shyaak ts’ą’ t’ey hits’inniign,’” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 9 “Nts’ąą’ ch’ah hut-shyaak?” yehnįh.
\v 10 \it Jesus \it* dąą’ nįh, “\it Israel \it* koht’iin iin hach’ihuu’uunįhtan ch’ahnoo’ dįįt’ay t’oot’ey hǫǫ’ ch’ah hee’ilnii láá?
\v 11 Dąą’ ch’ah łąą’ ndihnįh, ‘Nts’ąą’ heets’etnay tł’aan nts’ąą’ ts’ineh’iinaanah ts’ihǫǫhee. T’oot’ey doot’ey nühtah ts’anh nee’aaneegn’k’a’eeniithan.
\v 12 Ndeeh diit’ey jan nan’ k’et ts’ann’ aanah hǫǫ’ nühdihnįh danh, k’ałąą’ Shuudahnay. Ay eh ndeeh diit’ey dagn nan’ k’et ts’ann’ aanah hǫǫ’ nühnįh danh, nts’ąą’ ch’ah łąą’ Shutdahniił?
\v 13 Tł’aan doot’ey dagn nan’ k’et dagn’ ts’ą’ k’at’ey teeshay, Shin shįį’. Dinee iin Shkehduht’e’ xaah, dagn nan’ k’et dǫ́ǫ́ ts’anh T’oodįht’ay Shteh’a’,’” \it Jesus \it* yehnįh.
\p
\v 14 \it Moses \it* tł’üh choh ch’iitsay \it bronze \it* mǫǫsii’ eh eltsiin ts’ał shiit diits’eegn nan’ nidįįtthayh k’et kii’įhtiin k’eh, Doo ch’ah dinee iin ikehduht’e’ xaah, T’oodįht’ay Iteh’a’, kiitalteeł.
\v 15 Hǫǫ’ ch’ah uutaałeeł, huuhįhdląą ts’ą’ łąy eh yuunąy duunoo’ họhchaah ts’ą’ uutaanayh xaah.
\v 16 T’oodįht’ay nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ koht’iin iin hǫǫtł’at xantsiin xaah, Diishye’e t’aa’ay eehǫǫłiin huutł’aa’įhtįį. Ay eh huuhįhdląą ts’ą’ łąy eh Yuunąy iin k’ahihtahteel t’oot’ey duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uhtaanayh.
\v 17 T’oodįht’ay Diishye’e jan nan’ k’et koht’iin xaah Iteh’a’, huutahshii xaah, k’at’ey huu’otnahshaa xaah.
\v 18 Doot’ey T’oodįht’ay Shye’e łąy eh uunąy baa k’aholthadn shįį’ k’at’ey betdatjatkay. Doot’ey k’at’ey łąy eh Yuunąy iin k’aholthadn shįį’ ch’idą’ huu’etdatjehkay, T’oodįht’ay Shye’e k’at’ey łąy eh uunąy xaah.
\v 19 Dąą’ ch’ale’ baa k’aholthadn shįį’ huu’etdatjehkay. T’oodįht’ay Diishye’e Iteh’a’ ts’ą’, neldzeegn jan nan’ k’et det-shyaagn k’eh hǫǫt’eh. T’oot’ey dinee iin neldzeegn ch’a’ uunat-tł’adn kaah hǫǫtł’at daaniihetdee, ts’ahǫǫt’eh ts’ą’ ts’eehoohoh’ąy xaah.
\v 20 Doo ts’ahǫǫt’eh ts’ą’ ts’eehoh’ąy neldzeegn ts’idahuudit’eh tł’aan neldzeegn k’aniitaahaal, ts’ahįįt’eh ts’ą’ ts’eehoh’ąy hinah’iil k’a’iniithan xaah.
\v 21 T’oot’ey doo łąą’ niign ts’eehoh’ąy neldzeegn niiniishyah, hǫǫ’ ts’eehoh’įh ts’ą’ T’oodįht’ay Ik’ahohthadn neldzeegn xaa’ hinah’iil xaah.
\v 22 Ay tł’aan \it Jesus \it* Maanah uudeldii iin eh \it Judea \it* nan’ k’et hihteedeeł. Ha’gaay niithoo’ ishiit nihniideel hihdeltth’ih tł’aan Maanah uudeldii iin dineh iin tuu hexąą.
\p
\v 23 \it Aenon \it* hǫǫsii’ uuniik’uul \it Salim \it* key ts’anh \it John \it* chih tuu ch’exąą, ishiit danh tuu hǫǫłiin xaah. Dinee iin hiits’ą’ niideeł tł’aan tuu huu’ehxąą.
\v 24 (Hǫǫ’ ch’ah hut-shyaak, \it John \it* shyah holsąy daahiinihtiin ttheh.)
\v 25 Ch’ehłaadn’ \it John \it* maanah uudeldii iin \it Jew \it* koht’iin eh łdagn nadahdetkayh, nts’ąą’ dinee iin na’ihduuch’ot \it Jew \it* nach’uudah’iin k’eetaat aanah.
\v 26 Ay tł’aan \it John \it* nihniideeł tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “Hach’uunehtan, Ay Dineh Doo aanah uuniihaa’, Doo neh eeday \it Jordan \it* haniign’nühts’ąy, Ay ch’ah Bi’ilnayh? Ay ch’ale’ huhįhdląą ts’ą’ t’axoh nihniideeł tł’aan huu’įįxąą.”
\v 27 \it John \it* dąą’ nįh, “Diit’ey dineh ts’ann’ nłiin, T’oodįht’ay ts’anh bihǫǫłįį.
\v 28 Nühxon hu’ Shdahtth’agn, ndeeh, ‘\it Messiah \it* k’adiht’ay, t’oot’ey Yittheh Shtel’a’,’ dihnįį’ dą’.
\v 29 Łihutniign huuniik ts’exe’ huuteeniign ts’ann’ nłįį. Doo dine’ łaakey łehchinh niiniidlay yik’üü na’ethat tł’aan huuteeniign nts’atnąy yidiitth’ak. Ay tł’aan huuteeniign hǫǫhee eh baahǫǫsǫǫ. Hǫǫ’ k’eh, ndeeh dinee iin \it Jesus \it* nihniideel danh, ndzuutth’agn xaah, shaahǫǫsǫǫ.
\v 30 Ay Dineh, \it Jesus\it*, diichaa ch’ahnoo’ taałeeł t’oot’ey shin hu’ diichaa uch’ahnoo’ k’atihłeel.”
\p
\v 31 Doo dagn nan’ k’et d ǫ́ǫ́ ts’anh teeshay huuhįhdląą ts’ą’ ch’ich’ahnoo’ nłįį. Doo jan nan’ k’et ts’anh eehǫǫłiin nan’ k’et koht’iin nłįį tł’aan nan’ k’et ts’ann’ aanah hǫǫhee. Doo dagn nan’ k’et dǫ́ǫ́ ts’anh teeshay huuhįhdląą ts’ą’ ch’ich’ahnoo’ nłii.
\v 32 \it Jesus \it* nts’ąą’ ineh’ąy eh idiitth’agn aanah hǫǫheee t’oot’ey Yaaneegn’ k’ayiniithan.
\v 33 Doo Yaaneegn’ yuuniign hǫǫ’ ch’ah det-shyaagn xaa’ T’oodįht’ay łąą’ nłiin huu’ich’ooneh’įh.
\v 34 Ay Dineh T’oodįht’ay Iteh’a’ T’oodįht’ay Aaneegn’ eh hǫǫhee, T’oodįht’ay Dotdeegn’ łanelt’eh ts’ą’ hitł’aayįį’an xaah.
\v 35 T’oodįht’ay Diishye’e xantsįį’ tł’aan huuhįhdląą ts’ą’ dagn’ diixaa’ doodįįt’ay hitł’aayįį’ąą.
\v 36 Doo T’oodįht’ay Ushye’e łąy eh Yuunąy ay ch’ah duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ honayh. Doo Yishye’e k’ak’ahohthadn ay ch’ah k’at’ey duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uutaanay, t’oot’ey T’oodįht’ay t’axoh yaa ts’anii’elt’eh tł’aan duunoo’ haathał ts’ą’ yaa ts’aniitalt’eel.
\c 4
\p
\v 1 Ay tł’aan, dinee iin, “\it Jesus \it* Behnaitetdagn iin hǫǫłįį tł’aan tuu huu’įįxąą \it John \it* ch’ahnoo’ hut-shyaak,” hǫǫ’ henąy, \it Pharisee \it* iin hǫǫ’ ch’ihdiitth’ak.
\v 2 [\it Jesus \it* hu’ k’at’ey tuu huu’ehxaan. Maanah uudeldii iin shįį’ tuu ch’exąą.]
\v 3 Nts’ąą’ \it Pharisee \it* iin hihdiitth’agn hee’etnay eh, \it Jesus \it* tay’ t’ey \it Galilee \it* nan’ k’et ts’ą’ natet-shyah.
\v 4 \it Galilee \it* nan’ k’et kaah eeshyay eh, \it Samaria \it* nan’ k’et he’eeshyah.
\v 5 Key k’eet \it Sychar \it* hǫǫsii’ \it Samaria \it* nan’ k’et danh niishyah. Ay key nan’ \it Jacob \it* diishye’e \it Joseph \it* tł’aahoh’aan uuküü hǫǫt’eh.
\v 6 Ishiit danh \it Jacob \it* tuu daak’eedn’ hǫǫt’eh. \it Jesus \it* natetdaagn eh tii’etnak. Ay eh tuu daak’eedn’ k’üü daa’eedah. Daa’ shígn’ jii’a’ danh.
\p
\v 7 \it Samaria \it* nan’ k’et ts’exe’ tuu t’aacheetthayh xaah nii’inshyah. Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Tuu ushnaan Shtł’aa’įįkayh.”
\v 8 (Maanah uudeldii iin key hiiye’aal huhteekeedn kaah teedeeł.)
\v 9 \it Samaria \it* ts’exe’ dąą’ ehnįh, “\it Jew \it* koht’iin įįłįį tł’aan \it Samaria \it* koht’iin ihłįį. Nts’ąą’, ‘Tuu ushnaan Shtł’aa’įįkaan,’ hǫǫ’ dįįnąy Shuudįhkat?” (\it Jew \it* koht’iin iin eh \it Samaria \it* koht’iin iin noo’ hǫhchaah t’ey k’at’ey nił ts’ihetnay.)
\v 10 \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “T’oodįht’ay nts’ąą’ nsoon t’ey ntł’aatih’aał niithan ee’innayh de’, tł’aan doo tuu kaah nuudehkadn ee’innayh de’, nde’ udįįnįh de’, ay tł’aan tuu honay xaah ntł’aataakaał.”
\v 11 Ts’exeh dąą’ ehnįh, “Nan hu’, nnaa’ay kol tł’aan tuu daak’eedn tiidįįthaat hǫǫt’eh. Ndeeh ts’anh tuu honay xaah kaah tįįhaał?
\v 12 Neetthaay, \it Jacob\it*, jah tuu daak’eedn’ neetł’aa’įį’ąą. \it Jacob \it* jah ts’anh tuu’ etnąą’ ch’idą’. Ushye’e iin tł’aan unoonn’ chih jah ts’anh tuu’ hetnąą’. Nan hu’ \it Jacob \it* ch’ahnoo’ ihchaa nįįthanh laa?”
\p
\v 13 \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Doot’ey jah ts’anh tuu’ etnąh, tay’ t’ey tuu naydat-tłaał.
\v 14 T’oot’ey doot’ey tuu utł’aatihkaal atnąą’ de’, duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ k’at’ey tuu naydat-tłaal. Ay tuu utł’aatihkaal, ay ch’ah ushiit taak’at haadįh’ah k’eh taat’eel. Tlaan k’at’ey tat-süü tł’aan uts’anh tuu’xaa’ duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uutaanayh.”
\v 15 Ts’exeh dąą’ ehnįh, “Ay tuu’ shtł’aa’įįkayh! Ay tł’aan duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ tuu k’at’ey nashdut-tłaan. Tł’aan tay’ t’ey jah ts’anh tuu’ kaah k’at’ey natihdaal.”
\v 16 “Nkąy’ kaah įįdaa’ tł’aan jah beh ninįįday,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 17 “Shkąy’ kol,” ehnįh. “Łąy eh, ‘Shkąy’ kol,’ dįįnįh.
\v 18 Ahtsąy dineh iin uudhįįniign tł’aan k’aaduu’ doo dine’ eh dhįįday k’ank’ąy’ iiłay. Łąą’ eh Sts’ą’ uunįįhee,” yehnįh.
\v 19 “Nts’ąą’ ch’ah dįįnąy eh T’oodįht’ay xaah hǫǫhee įįłiin ni’ishnayh.
\v 20 Shchiill’ key’ \it Samaria \it* natdethadn iin jah ddhaall’ k’et T’oodįht’ay łahhiiyuunąy eh hetdąy uts’ą’ hithahdelxoh. T’oot’ey nan du’ nchiill’ key’ iin \it Jew \it* koht’iin iin, ‘\it Jerusalem \it* key, ishiit danh ch’ale’ T’oodįht’ay łah’uudahnąy eh tahdiił tł’aan uts’ą’ hithatdalxoh,’ hǫǫ’neehenįh,” ehnįh.
\v 21 \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Nts’ąą’ ndihnąy łąy eh utdįįniił. Duunoo’ haathał de’, dinee iin jah ddhaall’ k’et T’oodįht’ay k’ahiits’ą’ hithahdalxoo tł’aan \it Jerusalem \it* key shign’T’oodįht’ay k’ahiits’ą’ hithahdalxoo.
\v 22 Nan hu’, nchiill’ key’ iin \it Samaria \it* koht’iin iin doo ts’ą’hithahdelxoh łąą’ bits’ihetniign. Neeexon \it Jew \it* koht’iin iin du’, doo ts’ą’ hithahdelxoh hits’etnayh, doo dinee iin huutahshih \it Jew \it* koht’iin iin ts’anh taałeel xaah.
\v 23 T’oot’ey duunoo’ haathał de’ tł’aan k’aaduu’ t’ey doo iin T’oodįht’ay ts’ą’ hithatdzalxoh łąą’ hiiniithan diihiidzee’ shiit tł’aan nts’ąą’ T’oodįhtay niithan niign k’eetaat hǫǫ’ hihtaadiił. Ay ch’ah koht’iin iin T’oodįht’ay Sts’ą’ hithahdalxoh iin eeniithanh.
\v 24 T’oodįht’ay hǫǫłįį t’oot’ey k’ats’ineh’ąy. T’oodįht’ay ts’ą’hithahdelxoh łąą’ nłiin, ay ch’ah chih k’ahiineh’ąy, yidzee’ shiit ts’anh det-shyaagn xaah. Doo iin T’oodįht’ay ts’ą’ łąy eh hithahdelxoo iin hǫǫ’ ch’ah niign hihtaadiił.”
\p
\v 25 Ts’exeh dąą’ ehnįh, “\it Messiah Christ \it* mǫǫsii’, taahaal ee’ishnayh. Ndeeh nįįshay danh huu’įhdląą ts’ą’ needaaniił.”
\v 26 “Ay ch’ale’ diht’eh! Shin doo nts’ą’ hǫǫhee,” \it Jesus \it* yehnih.
\p
\v 27 Jesus hǫǫhee eh, Maanah uudeldii iin na’atdał. \it Jesus \it* ts’exeh ts’ą’ hǫǫhee eh huuxaah ch’aa’ daidetdlih. T’oot’ey doot’ey huutah ts’anh dąą’ k’ahiiyehnay, “Dii ch’ah niithanh?” tł’aan \it Jesus \it* k’ahiiyehnąy, “Dii xaah beh uunįįhee?”
\p
\v 28 Ay tł’aan ts’exeh naa’ay ch’a’ natet-shay, key na’inshyah tł’aan ishiit dinee iin dąą’ huu’ehnįh,
\v 29 “Aan! Dineh nts’ąą’ dihdiin ch’idą’ t’ey hǫǫ’ shehnąy nah’įh! Ay laa \it Messi\it*ÁH?
\v 30 Ay eh key ch’a’ łtahindeł tł’aan \it Jesus \it* nihniideeł.
\p
\v 31 Hǫǫ’ hut-shyaagn eh, Maanah uudeldii iin datdįhtay eh \it Jesus \it* dąą’ hiiyehnįh, “Hach’uunehtan, jah shi’ ts’anh nach’įį’aał.”
\v 32 T’oot’ey, “Shi’ uh’aal xaah Shaa hǫǫłiin bits’atniign,” huu’ehnįh.
\v 33 Ay eh maanah uudeldii iin, “Doo shi’ Yaa uuniign xaah le’ nąy?” tłihdetnih.
\v 34 Jesus dąą’ huu’ehnįh, “Doo Shteh’a’ nts’ąą’ niithan k’eetaat dihdąy tł’aan nts’ąą’ Baa Ishnaa lanelt’eh ts’ą’ t’ey hǫǫ’ dihdąy, ay ch’ah shi’ Shaa hǫǫłįį.”
\p
\v 35 “Nühtah ts’anh dąą’ henįh, ‘Dan saa tł’aan ishiit nuuniithat de’ neshyee k’et ts’anh łehchinh niich’iłeek.’ T’oot’ey dąą’ nühdihnįh, ‘Daa’aat dinee iin kaah hǫǫsuu’ ts’ą’ uunah’įh. Neshyee t’axoh at-‘aal k’eh niihohthak tah neshyee tatnet-thak tł’aan ik’et ts’anh łehchinh niich’iłeegn k’eh hǫǫt’eh. Ay dinee iin t’axoh suhdilnee, łąą’ Shuhdaaniil xaah.
\v 36 Doo dine’ neshyee tetnet-thak tł’aan ik’et ts’anh łehchinh niich’iłeegn, hǫǫ’ dąy bihuukeet. Tł’aan ay dineh doo dine’ neshyee tenagn eh huuxaah hǫǫsǫǫ. Ay k’eh, doo dine’ xaa’ dinee iin łąą’ Shihuunąy, duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uhtaanayh xaah, ay dine’ ch’ishyon dine’ eh T’oodįht’ay Aaneegn’ eh huuxaah hǫǫhaa’ huuxaahǫǫsǫǫ.
\v 37 Dąą’ łąy eh hǫǫ’ nąy hǫǫt’eh: “Ts’ehłagn dineh tenak tł’aan ch’shyon dine’ łehchinh niich’iłeek.’
\v 38 Nühtidhak-‘a’, nühxaa’ dinee iin łąy eh shuhdaaniil xaah. Ch’ishyon iin ch’ittheh T’oodįht’ay Aaneegn’ eh haahuhnehtąą t’oot’ey nühxaa’ łąy eh Shihuunąy. Ay ch’ah dąą’ k’eh họọt’eh: ch’ishyon iin neshyee hihtenagn t’oot’ey huuneshyee ik’et ts’anh łehchinh niich’ahłeek,” \it Jesus \it* huu’ehnįh.
\p
\v 39 Ndlaan \it Samaria \it* koht’iin ay key k’eet ts’anh \it Jesus \it* łąy eh huunąy, ts’exeh nts’ąą’ hǫǫ’ nee’ehnąy xaah. “Nts’ąą’ dihdiin ch’idą’ t’ey hǫǫ’ shehnąy,” huudįįnįį’.
\v 40 Ay eh \it Samaria \it* koht’iin \it Jesus \it* nihniideel eh, \it Jesus \it* tay’ nee’eh uuda’ xaah daahiiyuudetkanh. Ay tł’aan ishiit laakey dziinn’ huu’eh eedah.
\p
\v 41 Tay’ ndlaan iin Maaneegn’ xaah łąy eh hiiyuunįh
\v 42 tł’aan ts’exeh dąą’ hiiyehnįh, “Maanah needįįnąy t’oot’ey t’axoh łąy eh ts’uunįh, neexon hu’ dzįįtth’agn’ xaah. Tł’aan nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ koht’iin łąą’huutahshih bits’etnayh.”
\p
\v 43 Ishiit łaakey dziinn’ eeday eh, \it Jesus \it* łtaaniishyah tł’aan \it Galilee \it* nan’ k’et teeshyah.
\v 44 Hǫǫ’ det-shyaagn, jan xaah. Jesus hu’ ch’idą’ dąą’ dįįnįį’: “T’oodįht’ay xaah hǫǫhee diinann’ k’et tah k’ałahuunąy.”
\v 45 \it Galilee \it* nan’ k’et nii’inshay eh, dinee iin tsen-‘įį niishyah. Ay iin hu’, \it Jerusalem \it* key nach’et-‘aal danh niihindeeł dą’ tł’aan ishiit danh nts’ąą’ dįįdiin hiineh-‘įį’. Hǫǫ’ hut-shyaagn xaah, tsen-‘įį hiiyuunįh.
\p
\v 46 Ay eh \it Jesus \it* tay’ \it Cana \it* key \it Galilee \it* nan’ k’et na’inshyah, ndeeh tuu elkąy tuu’ ehtsiin dą’. Ishiit danh ch’inłiin eedah. Ushye’e ehts’iign \it Capernaum \it* key eedah.
\v 47 \it Jesus Judea \it* nan’ k’et ts’anh \it Galilee \it* niishay ijihtth’agn eh, \it Jesus \it* xaah niiniishyah. Ay dineh \it Jesus \it* Yuudehkat, \it Capernaum \it* ts’ą’ tuushya’ xaah tł’aan ushye’e tehtiin na’ut-suu’ xaah.
\v 48 \it Jesus \it* dąą’ ehnįh, “Nühtah ts’anh doot’ey łąy eh Shuunąy, naholdaa choh neh’įh de’ shįį’.”
\v 49 Dąą’ yehnįh, “Sh’eh įįhaał, shye’e tahteel ttheh.”
\v 50 “Na’įįdaał. Nshye’e uutaanah,” ehnįh. Dineh \it Jesus \it* Aaneegn’ łąy eh uunįh tł’aan na’aadaał.
\v 51 Taatet-shay eh, udinee’ iin hiidanh nihniideeł tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “Nshye’e uutaanayh!”
\v 52 “Ndeeh dą’ shye’e na’et-sǫǫ?” huu’ehnįh. “K’ahdąą taaniaa ch’inii’ąą dą’ na’et-sǫǫ,” hiiyehnįh.
\v 53 Ishiit dą’ \it Jesus\it*, ‘Nshye’e uutaanayh,’ shdįįnįį’, hee’elnayh. Ay eh ay dineh eh łahtthagn’ ushyhah shiit hihdeltth’ii iin \it Jesus \it* łąy eh huunįh.
\p
\v 54 \it Jesus Judea \it* nan’ k’et ts’anh \it Galilee \it* nan’ k’et niishyah ch’idą’ ts’ą’ ay dineh ushye’e na’et-sǫǫ łaakey danh nahohdaa.
\c 5
\p
\v 1 Ay tł’aan \it Jerusalem \it* key \it Jew \it* koht’iin łehchinh teedeel eh, \it Jesus \it* haaniishyah.
\v 2 \it Jerusalem \it* shiit key huu’aan daaheltąy ǫǫ dibee hǫǫsii’ huuk’üü, tuu tł’aadehtaan \it Hebrew \it* aaneegn’ \it Bethesda \it* hǫǫsii’ huu’ąą. Tuu tł’aadehtaan danh tagn’ ahts’ąy naholshii k’eedn huudlah.
\v 3 Dinee ndláán ehts’iign iin nahelshii k’eedn tthiiheltayh, ch’ehłaadn’ huunaagn’ kol, ch’ehłaadn’ huuxooll’ ehts’iik tł’aan ch’ehłaadn’ huutth’ann’ tahǫǫłaak. (Ay iin tuu tüütniihąą de’ kaah shign’ deltth’ih.
\v 4 Ts’ehłagn danh xaa’ noodelthayh danh, T’odįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn dagn nan’ k’et ts’anh tüütniihaan tahtsayh. Ehts’iign koht’iin tah ts’anh doot’ey tuu tüütniihąą k’eh hǫǫ’ ts’ą’ t’ey ch’ittheh tuu shiit taa’įįshay, ay ch’ale’ na’et-sǫǫ.)
\v 5 Ts’ehlagn dine’ taagn deetaan k’et łk’eedan xay’ bihǫǫłe’ ehts’iign diinah.
\v 6 \it Jesus\it*, ay dineh shign’ tth’ii’elt’ay ineh’įh ts’ą’, niithoo’ ehts’iign yi’etnayh. Ay eh dąą’ yehnįh, “Na’ussu’ niithánh?”
\v 7 Dineh ehts’iign dąą’ ehnįh, “Tuu tüütniihaan eh, doot’ey tuu shiit k’ataashehtee. Taatihhaagn ttheh ch’ishyon shttheh taa’ehaak.”
\v 8 “Nii’įįhay! Nteell’ nidįįłee tł’aan įįhaał,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 9 Hǫǫ’ ts’ą’ t’ey dineh na’et-sǫǫ. Ay tł’aan diiteell’ nidiiłee tł’aan aahaał. Hǫǫ’ hut-shyaagn eh, \it Jew \it* iin nahelshii dziinn’ hǫǫt’eh.
\v 10 Ay eh dineh na’et-soon \it Jew \it* koht’iin iin dąą’ hiiyehnįh, “Jah dziin Nahelshii Dziinn’ hǫǫt’eh. Nteell’ įįłeel eh, neenach’uudah’iin k’įą’ dįįdį’.”
\v 11 “Doo dine’ nashihtsiin dąą’ shdįįnįį’, ‘Nteell’ nidįįłee tł’aan įįhaał,’” huu’ehnįh.
\v 12 “Doo dine’ datdįįnąy?” heeyehnįh.
\v 13 T’oot’ey dineh na’et-soon \it Jesus \it* ǫǫsii’ tł’aan ndeeh eeday yits’etniign. Tuu tł’aadehtaan danh dinee ndlaan hǫǫłiin eh, \it Jesus \it* huuch’a’ łtaa’inshyah. Ay xaah ch’ah dineh \it Jesus \it* its’etniign.
\p
\v 14 Uuteethadn eh, \it Jesus \it* ay dineh hithahdelxoo shyah choh shiit uudįh’ąą. “T’axoh na’insǫǫ. Ts’ant’ay dįįdį’ ts’ą’, ay ena’, ch’ittheh haniich’inthadn ch’ahnoo’ k’ahaniichinthadn xaah,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 15 Ay tł’aan dineh łtaa’inshyah tł’aan \it Jew \it* koht’iin iin niiniishyah. “\it Jesus \it* nashihtsįį,” huu’ehnįh.
\v 16 Hǫǫ’ xaah ch’ale’, \it Jew \it* koht’iin \it Jesus \it* k’įą teedeeł, dineh na’ehsoon nahelshii dziinn’ t’ey dąy xaah.
\p
\v 17 Ay eh \it Jesus Jew \it* koht’iin dąą’ huu’ehnįh, “Hetsihuuthadn dą’ ts’anh Shta’ atna’, diinah du’ nuuniithat tł’aan hǫǫ’ xaah Shint’ah Ishnah.”
\v 18 Hǫǫ’ nąy eh ts’idhuhxay hiiniithan shihnoo’ ch’ihuhdilnįį’. “Neexon nahelsii dziinn’ nach’uudah’iinn’ k’ak’ahohthadn tł’aan, ‘T’oodįht’ay, Shta’,’ hǫǫ’ nąy eh T’oodįht’ay k’eh t’ey idiltsayh,” hiiniithanh.
\p
\v 19 Ay eh \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh. T’oodįht’ay Ushye’e diixaa’ diit’ey k’adehdąy. Dii Diita’ dąy neh’ąy hǫǫ’ ch’ah dį’.
\v 20 Shta’ Shaantsįį’ tł’aan huuhįhdląą ts’ą’ dąy Shiich’ooneh’įh. Tł’aan hǫǫ’ ch’ah ch’ahnoo’ t’ey Shiich’otnah’iił. Ay tł’aan hǫǫ’ ch’ah tihdiił, nühxaah ch’aa’ hulshyaak xaah.
\v 21 Shta’ dinee iin įįłaagn iin tah ts’anh niiditthat tł’aan nahuuhotnay huu’ehtsayh tł’aan ay k’eh doo uutaanay nihthan honayh taktsayh.
\v 22 Shta’ Diixaa’ doot’ey k’ayetdatjahkay. Shin hu’ ch’idadiiłiin Shehtsįį, dinee iin etdatjakkayh xaah.
\v 23 Hǫǫ’ ch’ah det-shyaak, łahtthagn’ iin Shta’ łahhiiyuunąy k’eh łahshuhdaaniił xaah. Doot’ey k’ałahshuunąy, ay ch’ale’ Shta’, Doo Shteh’a’, ay chih k’ałahuudiinąy.
\p
\v 24 “Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh. ‘Doot’ey Shaaneegn’ diitth’agn tł’aan Doot’ey Shteh’a’ łąy eh yuunąy, ay ch’ale’ duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uutaanayh. Ay ch’ah k’at’ey betdatjatkay. Ehtiin niign ch’a’ łtaa’inshyah tł’aan honayh niign nii’inshyah.’
\v 25 Dąą’ ch’ah łąy eh nühdinįh. ‘Noo’ haathał de’, ndeeh doo iin ehtiin niign aahaal iin T’oodįht’ay Ushye’e Aaneegn’ hidaatth’ak. Ay tł’aan hidaatth’ak de’, honayh niign taadał. Ishiit t’axoh nuuniithat.
\v 26 Shta’ Diit’ay’ xaa’, ch’ishyon iin huuhonayh uhtsįį. Shin hu’ Shta’ Diit’ay’ Shtł’aa’įį’ąą, Shint’ah chishyon iin huuhonayh oktsay xaah.
\v 27 Tł’aan Shin hu’ Ut’ay’ Shtł’aa’įį’ąą, ch’shyon iin etdatjakkay tihłeel xaah. Shin ch’ale’ dinee iin Shkehduht’e’ xaah Shteh’a’ xaah, hǫǫ’ ch’ah det-shyaak.
\v 28 Shaaneeegn’eh sǫ’ nühxaah ch’aa’ hulshyaagn. Noo’ haathał danh łahtthagn’ tth’ank’eet įįłaagn iin uunihee Shihdaatth’ak.
\v 29 Ay tł’aan diitth’ank’eedn’ dagn ts’anh tthihtaadał. Doo iin ch’idą’ hǫǫsuu’ ts’ą’ det-shyaagn nihtatdał tł’aan nahohtatnayh. Tł’aan doo iin ch’idą’ ts’ahǫǫt’eh ts’ą’det-shyaagn nihtatdał tł’aan huu’otnalshaa.’”
\p
\v 30 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Shinshįį’ xaa’ k’atihdiil. Nts’ąą’ T’oodįht’ay Shta’ hǫǫ’ Shehnįh k’eetaat shįį’ huu’etdatjakkayh. Ay eh łąy eh ch’ah huu’etdatjakkayh. Nts’ąą’ nihthan k’eh k’adihdąy, t’oot’ey Doo Shteh’a’ niithan k’eetaat shįį’ dihdį’.”
\p
\v 31 “Shin shįį’ xaah uunihhee de’, ay tł’aan nts’ąą’ dihnąy xaah dąą’ dahnił, ‘Hǫǫ’ ch’ah łąą’ k’ahuułay.’
\v 32 T’oot’ey ch’ishyon \it John \it* mǫǫsii’ Shaa hǫǫhee. Nts’ąą’ Shaa hǫǫhee łąą’ nłiin hee’ishnayh.
\v 33 Dinee iin \it John \it* xaah huutah’a’ ch’idą’, Shaanah yuhdahkadn xaah. Tł’aan łąą’ heneegn’ eh doo diht’ay aanah hǫǫhee.
\v 34 T’oot’ey doot’ey t’axoh ay Shaanah hǫǫhee. K’aaduu’ hǫǫ’ ch’ah nühdihnįh, nühtalshih xaah shįį’.
\v 35 \it John \it* kün’ nildzee k’eh nt’eh. Ay dineh tth’utdee’a’ niign nüh’iich’ooneh’įį. Uuniikuul danh ay kün’ neldzeegn eh nühxaah hǫǫsǫǫ.
\v 36 Ch’ishuuy eh Shihtsiin, dineee iin Shihtahnayh xaah. Hǫǫ’ ch’ah hut-shyaagn \it John \it* Shaa hǫǫhee ch’ahnoo’ t’ey nłįį. Nts’ąą’ ts’eehak-‘ąy eh Shihtsiin, dinee iin Shihtatnay xaah. Nts’ąą’, ‘Shta’ hǫǫ’ dįįdį’,’ Shehnąy k’eetaat dihdąy eh, Shteh’a’ huuiich’ooneh’įh.
\v 37 Jan chih, Shta’, Doo Shteh’a’, Shaanah hǫǫhee. Nühxon ndeeh hǫǫhee danh k’at’ey dahtth’agn. Tł’aan Mįįnįį’ k’at’ey unah’ąy.
\v 38 Ay eh Doo Yiteh’a’ k’at’ey łąą’ uudahnąy xaah, Maaneegn’ nühdzee’ k’a’iidlay.
\v 39 T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tładn xaa’ duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ ts’ootaanayh nahthan xaah, ay hǫǫsuu’ts’ą’ ahsih. T’oot’ey ay Heneegn utnet-tł’adn Shaanah nłįį.
\v 40 T’oot’ey łąą’ shuudahnąy, duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uutahnayh xaah, hǫǫ’ ch’ah k’anahthan.”
\p
\v 41-42 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Nüh’ii’ishnayh. K’at’ey T’oodįht’ay xaa’ahtsiin ii’ishnayh. Shin hu’, dinee iin nahtaa’ Shuunąy k’a’iinihthan.
\v 43 Shta’ Shteh’a’, Maaneegn’ eh utnihheel xaah t’oot’ey k’ałąą’ Shuudahnąy. Ndeeh ch’ishyon daaaneegn’ eh hǫǫhee taadaal danh, ay ch’ale’ łąą’ utdahniił.
\v 44 Ch’ishyon iin hǫǫsuu’ ts’ą’ dahdį’ nühhenąy nahthanh. T’oot’ey ndeeh hǫǫsuu’ tsą’ dahdį nüh’ehnąy danh, Toodįht’ay, Doo T’oodįht’ay nłiin shįį’, aanah k’ananiich’ahdee. Hǫǫ’ ch’ah niign dat-shyaagn eh, k’at’ey Shutdahniił.
\v 45 T’oot’ey neek’įą’ Diita’ eh uutaaheeł, sǫ’ Shin hu’ hǫǫ’ Shuudahnįh. Nachuudah’iin T’oodįht’ay \it Moses \it* tł’aayįį’aan, ay ch’ale’ nühk’įą’ Shta’ eh uutaaheeł. Ay hǫǫ’ ch’ah niign t’oot’ey, ‘Neetalshii,’ naniich’ahdee.
\v 46 \it Moses \it* łąą’ łąy eh uudahnąy de’, ay tł’aan łąą’ Shutdahniił, Shaanah utneetł’adn xaah.
\v 47 T’oot’ey nts’ąą’ utneetł’adn k’ałąą’ uudahnąy eh, Shaaneegn’ k’ałąą’ uudahnąy,” \it Jesus Jew \it* koht’iin iin huu’ehnįh.
\c 6
\p
\v 1 Ay tł’aan \it Jesus Galilee \it* mann’ (\it Tiberias \it* mann’ chih hǫǫsii’) naat nühts’ąy ts’ą’ łkeenatet-shyah.
\v 2 Dinee ndláán iin ehts’iign iin xaah nahohdaa hiineh’ąy eh, Yuukaah teedeeł.
\v 3 Ddhał k’et \it Jesus \it* Maanah uudeldii iin eh haa’eedeeł tł’aan dahihdeltth’ih.
\v 4 T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn \it Israel \it* koht’iin iin k’et he’uudeel heehelnii dziinn’ k’ahjiil nuuniithat.
\v 5 \it Jesus \it* tagn’ neh’ąy eh, dinee iin ndláán iin Shaa nihniideel neh’įh. Ay eh \it Philip \it* dąą’ yehnįh, “Ndeeh ts’anh łahtthagn’ ay dinee iin xaah shii’ ts’uutaakeet, huu’iitsah’aal xaah?”
\v 6 (Nts’ąą’ \it Philip \it* daaniił niithanh ts’ą’ \it Jesus \it* hǫǫ’ yehnįh. Nts’ąą’ utaałeel hee’etnayh ch’idą’.)
\v 7 \it Philip \it* dąą’ ehnįh, “Łaakey deetaan deetaan \it dollars \it* eh łeedonn’ ts’uutaakeet de’ t’ey, ay k’at’ey huu’etnal-’aal.”
\v 8 Ch’ishyon Maanah uudeldii, \it Andrew \it* mǫǫsii’, \it Simon Peter\it*, uchiil dąą’ nįh,
\v 9 “Chiił gaay shign’ eedayahts’ąy łeedonn’ \it barley \it* łiat eh ehxaan eh łaakey łuugn eh natełeek. Ay du’, ndláán iin tah nts’ąą’ duudiin?”
\v 10 “Shign’ dadhaltth’ih,” huudahnįh, \it Jesus \it* huu’ehnįh. (Ishiit danh tł’oh hǫǫłįį.) Ay eh łahtthagn’ dinee iin hihdeltth’ih. Ishiit danh dineh iin ahts’ąy \it thousand \it* hįįłįį.
\v 11 \it Jesus \it* łeedonn’ uuniign łaa’ahłeeł ts’ą’, “T’oodįht’ay, tsen-‘įh,” ehnįh, tł’aan dinee iin hihdeltth’ii iin huutah yełe’. Ay k’eetaat łuugn xaah chih det-shyaak, tłaan łahthagn’ iin nts’ąą’ įhdlaan ihiiniithan nach’ihįį’aał.
\v 12 Tsahneltagn eh, uudeldii iin dąą’ huu’ehnįh, “Hiiyįį’aal duull’ łehchinh na’ahłee, diit’ey k’a’ihuushay ch’a’.”
\v 13 Ay eh huu’įhdląą ts’ą’ shch’ahdiidlah tł’aan ts’ehłagn deetaan łaakey uk’et tth’aak shiit łeedon’ duull’ datneldagn nahnehtsįį. Ahts’ąy łeedon’ nahii’aal ts’anh ay łeedon’ duull’ łuukaaheedlah.
\p
\v 14 Dinee iin ishiit danh \it Jesus \it* nahohdaa dąy hiineh’įh ts’ą’, dąą’ tłihdetnįh, “Jan ch’ah łąy eh ay T’oodįht’ay xaah hǫǫhee jan nan’ k’et ts’ą’ taahaal.”
\v 15 Jesus uuts’itaanak, neehaskee’ utahtsayh xaah baa tsuudeeł ihiiniithan hi’etnayh. Ay eh huuch’a’ tay’ ddhał gaay tah natet-shyah, diishįį’ taadaał xaah.
\p
\v 16 Xał ts’ą’ Maanah uudeldii iin ddhał k’et ts’anh manh ts’ą’ dahteedeeł.
\v 17 Ts’ayh Shiit dahniideeł tł’aan \it Capernaum \it* key ts’ą’ manh łkeenahatkeeł. Naa’įhxeeł ts’ą’, \it Jesus \it* tth’ihtah huuts’ą’ k’aniishay.
\v 18 Ay tł’aan hǫǫtł’at ta’įįts’ayh tł’aan tüüt chóó hultsįį.
\v 19 Maanah uudeldii iin manh tth’ihtoh ndiaa haakeel eh, \it Jesus \it* tuu k’et aahaal hiineh’įh. Ts’ayh k’üü niiniishay eh, hǫǫtł’at hihniljiit.
\v 20 “Sǫnaljiidn! \it Jesus \it* diht’eh,” huu’ehnįh.
\v 21 Huuxaah hǫǫsoon eh ts’ayh shiit hiiyuuniik. Tl’aan hǫǫ’ ts’ą’ t’ey manh mąągn \it Capernaum \it* key k’üü nihniikįį.
\p
\v 22 Uuk’ahdąą eh, niineldogn iin manh nühts’ąy hihdeltth’iin, ts’ehłagn ts’ąy’ shįį’ ishiit danh eetaan hiineh’įh. \it Jesus \it* Daanah uudeldii iin eh k’ateeshay eh, ts’ayh shiit huu’eh Bookol, ndeeh łkehteekeel danh heehetnayh.
\v 23 Ch’ishuuy dinee iin \it Tiberias \it* key ts’anh ts’ayh shiit manh mąągn ishiit danh nihniikįį. Ndeeh \it Jesus \it* shii’ xaah tsen-‘įį hotniidaa’ tł’aan dinee ndláán łeedon’ nahii’aal danh nihniikįį.
\v 24 Ishiit dinee ndláán iin \it Jesus \it* Maanah uudeldii iin eh huukol hiineh’ąy eh, ts’ayh shiit dahniideeł tł’aan \it Capernaum \it* key ts’ą’ łkeehaakeeł, Yuukoonah’iil xaah.
\p
\v 25 Manh nühts’ąy dinee iin \it Jesus \it* uhdil’aan dąą’ hiiyehnįh, “Hach’uunehtan, ndeeh dą’ shign’ niininshyah?”
\v 26 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Łąy eh dąą’ nühdihnįh: ‘Shuukoonah’įh, nts’ąą’ įhdlaan łeedon’ nahthan nach’ah’aał k’eexaan. K’ashuukoonah’ąy, nahohdaa dihdiin k’eexaan.
\v 27 Shii’ naatsaa’aal xaah udiitł’at ts’ą’ naniich’ahdee xaah, sǫ’ ts’ihah‘iin, uuniik’uul danh ay shii’ tatdiithadn xaah. T’oot’ey shii’ duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uutahnayh xaa’ ay kaah tsuutah’iił. T’oodįht’ay, Shta’, ay xaa’ ch’ale’ doodiht’ay, ay shii’ nühtł’aataa’aał xaah.’”
\v 28 “Nts’ąą’ ts’eets’ootah’iił, nts’ąą’ T’oodįht’ay iniithan tsaadiił xaah?” hiiyehnįh.
\v 29 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Jan ch’ah ts’eehah’ąy T’oodįht’ay hǫǫ’ dahdįį iniithanh. Shteh’a’ eh, łąy eh Shutdahniił.”
\v 30 “Nts’ąą’ nahohdaa tįįdiil niign uts’inah’iił xaah tł’aan łąą’ nutdzaaniil xaah? Nts’ąą’ tįįdiił?
\v 31 Neetthaay’ iin ts’ał shiit danh łeedon’ \it Manna \it* mǫǫsii’ naahiiyii’aal ch’idą’. Hǫǫ’ ch’ah hut-shyaagn, T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn k’eetaat dąą’ nįh, ‘Łeedon’ dagn nan’ k’et ts’anh huutł’aa’įįdlah, nahii’aal xaah,’” hiiyehnįh.
\v 32 \it Jesus \it* dąą’ huudihnįh, “Łąy eh dąą’ nühdihnįh: ‘Ay łeeedonn’ dagn nan’ k’et ts’anh, \it Moses \it* k’at’ey huutł’aayiiłeel t’oot’ey T’oodįht’ay huutł’aayįįdlah. Shta’ łąą’ łeedonn’ dagn nan’ k’et ts’anh hutł’aayįįdlah.
\v 33 Ay łąą’ łeedonn’ T’oodįht’ay ts’anh nłiin, ay ch’ale’ dagn nan’ k’et ts’anh dǫǫ ninühnihtįį, dinee iin nan’ k’et duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ huutaanayh xaah.”
\v 34 “Hach’uunehtan, ay leedonn’ noo’ hhchaah ts’ą’ neetł’aa’įįdlah,” hiiyehnįh.
\v 35 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Łeedonn’ dii dinee iin naahe’aal huuhonayh xaah, ay ch’ah diht’eh. Doo łąy eh Shuunąy uutaanayh. Ay ch’ale’ k’at’ey daatsiil k’eh nt’eh tł’aan k’at’ey tuu shdehtłąą niithan k’eh nt’eh.”
\p
\v 36 “Nts’ąą’ dihdąy unah’iin t’oot’ey tth’ihtah k’ałąą’ Shuudahnąy.
\v 37 Łahtthagn’ Shta’ Shtł’aahuu’iidlay iin Shaa niitaadah. Doo Shaa niiniishay, k’at’ey, ‘An’,’ utidhihniil.
\v 38 Ay ch’ah jan xaah. Dagn nan’ k’et dǫ́ǫ́ ts’anh danihshyah, nts’ąą’ doo Shteh’a’ niithanh k’eetaat tihdiil xaah. K’adanihshay, nts’ąą’ nihthanh k’eetaat tihdiil xaah.
\v 39 Nts’ąą’ Doo Shteh’a’ Shuunąy, jan nt’eh: ‘Doo Shtł’aa’įhtiin iin tah ts’anh, ts’ehłagn t’ey k’a’ihuushay, t’ey inihthanh, t’oot’ey t’aa’ay dziinn’ danh įįłaagn iin tah ts’anh łahtthagn’ niihutdihłeeł, nahohtatnayh xaah.’
\v 40 Nts’ąą’ Shta’ heeniithan, jan nt’eh: ‘Łahtthagn’ Ushye’e hiineh’ąy tł’aan łąą’hiiyuunąy, duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ huutaanayh. Tł’aan t’aa’ay dziinn’ danh įįłaagn iin tah ts’anh niihutdihłeel, nahohtatnayh xaah,’” \it Jesus \it* huu’ehnįh.
\p
\v 41 “Łeedonn’ dii dinee iin naahe’aal huuhonayh xaah, ay ch’ah dagn nan’ k’et dǫ́ǫ́ ts’anh diht’eh,” \it Jesus \it* hǫǫ’ nąy eh, \it Jew \it* koht’iin iin ts’aniihilt’e’
\v 42 tł’aan dąą’ tłihdetnįh, “Ay dineh \it Jesus \it* mǫǫsii’ \it Joseph \it* ushye’e nt’eh. Uta’ eh unąą huu’its’etnayh. Ay eh, diixaah, ‘Dagn nan’ k’et dǫ́ǫ́ ts’anh danihshyah,’ hǫǫ’ nąy?”
\v 43 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Ay hǫǫ’ tłihdatnąy, ena’.
\v 44 Doot’ey Shaa niitaadaał, Shta’ Shteh’a’ Shaa niinuushya’ hiiyehtsiin de’ shįį’. Tł’aan t’aa’ay dziinn’danh įįłaagn iin tah ts’anh niidakteeł, naa’uutatnayh xaah.
\v 45 T’oodįht’ay xaah hǫǫhee iin dąą’ utneetł’at: ‘T’oodįht’ay łahtthagn’ dinee iin uhduldii xaah hach’ihutnahtanh.’ Doo Shta’ diitth’agn tł’aan yixaa’ uudeldii, Shaa niiniishyah.
\v 46 Hǫǫ’ ch’ah dihnąy eh, ‘Doot’ey Shta’ yineh’įį’,’ k’adihnąy. Shin shįį’ Unak-‘įį’, ndeeh eeday nihshay xaah.”
\p
\v 47 “Łąy eh dąą’ nühdihnįh: ‘Doo łąy eh Shuunąy duunoo’ ts’ą’ uutaanayh.
\v 48 Łeedon’ dii dineh iin naahe’aal huuhunayh xaah, Ay ch’ah diht’eh.
\v 49 Nühtthay iin ts’ał shit danh łeedonn’ \it Manna \it* mǫǫsii’ naach’ihe’aal t’oot’ey hįįłaak.
\v 50 Toot’ey jah łeedonn’ hu’ dagn nan’ k’et dóó ts’anh, doo naa’e’aal k’atahteel.
\v 51 Shin hu’, huhnayh ts’ą’, jah łeedonn’ dii dinee iin naahe’aal, huuhonayh xaah, Ay ch’ah dagn nan’k’et dǫ́ǫ́ ts’anh diht’eh. Doo jah łeedonn’ naa’e’aal de’ t’ey, ay ch’ale’duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uutaanayh. Jah łeedon’ utł’aatih’aan Shtthįį’ nt’eh. Ay ch’ah nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ koht’iin huutaanayh xaah huutł’aatih’aał,’” huu’ehnįh.
\p
\v 52 Ay tł’aan \it Jew \it* koht’iin iin hǫǫ’ ch’ah aanah heneek eh łidahdetxąą. “Ay dineh nts’ąą’ ch’ah diitthįį’ neetł’aatahchiil, nants’uu’aal xaah?” henįh.
\v 53 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Łąy eh dąą’ nühdihnįh: ‘Shin ch’ale’ dinee iin Shkehduht’e’ xaah T’oodįht’ay Shteh’a’. Uutahnayh, Shtthįį’ naach’ah’aał de’ shįį’ tł’aan Shdall’ atnąą de’ shįį’.
\v 54 Doo Shtthįį’ naa’e’aal tł’aan Shdall’ etnąą, duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uutaanayh tł’aan t’aa’ay dziinn’ danh įįłaagn iin tah ts’anh niidakteeł, na’utatnayh xaah.
\v 55 Shtthįį’ łąą’ hiiyįį’aal nt’eh tł’aan Shdall’ łąą’ hiyetnąą nt’eh.
\v 56 Doo Shtthįį’ naa’e’aal tł’aan Shdall’ etnąą, noo’ uudih t’ey Sh’eh eedah tł’aan noo’ uudih t’ey beh dhihdah.
\v 57 Shta’ honayh ts’ą’ Shteh’a’, tł’aan Shint’ah uxaa’ huhnayh. Ay k’eh, doo naashe’aal Shxaa’ uutaanayh.
\v 58 Ay eh, jah łeedonn’ dagn nan’ k’et dǫ́ǫ́ ts’anh ch’ah nt’eh. Łeedonn’ nühtthaay iin naach’ihe’aal tł’aan hįįłaagn, ay k’eh k’adiit’ay. Doo jah łeedonn’ naa’e’aal duunoo’ hǫhchaah ts’ą’uutaanayh,’”
\v 59 \it Jesus \it* hǫǫ’ huudįįnįį’, \it Capernaum \it* key \it Jew \it* iin łehchinh etdak danh hach’ihuunehtan eh.
\p
\v 60 \it Jesus \it* Beh yaadal ndlaan iin hǫǫ’ hihdiitthak ts’ą’, dąą’ tłihdetnįh. “Ay Maaneegn’ hehǫǫtsüü. Doo ik’eetaat taadiił?” henįh.
\v 61 Doot’ey, “Nts’ąą’ hǫǫ’ henąy,” k’ayehnąy t’oot’ey \it Jesus \it* Shaaneegn’ k’ahiiniithan ii’etnayh. Ay eh \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Ay Shaaneegn’ nüh’aach’ohdehthíít?
\v 62 Shin ch’ale’ dinee iin Shkehduht’e’ xaah T’oodįht’ay Shteh’a’. Dagn nan’ k’et ndeeh ts’anh ihshay danh natihdaal Shnah’įh de’, nts’ąą’ Shutdahniił de’?
\v 63 T’oodįht’ay Otdeegn’, Ay ch’ale’ honay ehtsayh. Dineh tthįį’, ay ch’ale’ honay k’a’ehtsiin. Heneegn, honay ehtsayh T’oodįht’ay Otdeegn’ xaa’, ay eh nühdihnįį’.
\v 64 T’oot’ey tth’ihtah nühtah ts’anh ch’ehłaadn’ k’ałąą’ Shihuunąy.” (\it Jesus \it* hetsihuuthadn ts’anh doo k’ałąą’ Shutdaaniil iin hihtaałeel tł’aan doo Shkįą ts’ichaałeel huu’ii’etnayh.)
\v 65 Ay tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Ay xaah ch’ah, ‘Doot’ey Shaa niitaahaał, Shta’ Sts’ą’ iteh’a’ Shaa niiniishyah de’ shįį’,’ hǫǫ’ nühdihnįį’.”
\p
\v 66 \it Jesus \it* hǫǫ’ huu’ehnąy k’eexaan, Beh yaadal ndlaan iin Hich’a’ łts’ahdeedeeł tł’aan tay’ t’ey k’at’ey hii’eh na’atdal.
\v 67 Ay eh ts’ehłagn deetaan łaakey uk’et Maanah uudeldii iin dąą’ huu’ehnįh, “Nühxon du’, Uch’a’ łtaatsatdał chih Shuudahnį́h?”
\v 68 \it Simon Peter \it* dąą’ yehnįh, “Neek’chihohłe’, doo ts’ą’ tsuudeeł? Duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ ts’ihuunayh aaneegn’ Nts’an hįįt’eh.
\v 69 Tł’aan t’axoh łąy eh Nts’uunįh tł’aan dagn nan’ k’et dǫ́ǫ́ ts’anh dinee iin huukehduht’e’ xaah T’oodįht’ay Nteh’a’ heets’etnayh.”
\v 70 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Nühxon ts’ehłagn deetaan łaakey uk’et ch’itah haanüh’ihdlay t’oot’ey ts’ehłagn nühtah ts’anh ts’ant’ay ts’an nłįį.”
\v 71 Ay ch’ah dineh xaah \it Jesus \it* hǫǫhaa’ \it Judas \it* mǫǫsii’. \it Judas\it*, \it Simon Iscariot \it* ushye’e, t’oot’ey Maanah uudeldii ts’ehłagn deetaan łaakey uk’et iin tah ts’anh nt’ay, \it Jesus \it* k’įą’ ts’ichaałeeł.
\c 7
\p
\v 1 Ay tł’aan \it Jesus Galilee \it* nan’ k’et danh natetdaak. \it Judea \it* nan’ k’et natushshya’ k’a’iniithan, ishiit \it Jew \it* koht’iin iints’idhuhxay ihiiniithan xaah.
\v 2 \it Jew \it* koht’iin huutthaay taathüh nihiithay heehelnay dziinn’ k’ahjiil nuuniithat danh ts’ą’,
\v 3 \it Jesus \it* uchiil iin dąą’ hiiyehnįh, “Shign’ ch’a’ łtaa’ǫǫshya’ tł’aan \it Judea \it* nan’ k’et ts’ą’ tįįhay, Neh’aadal iin nahohdaa hitnah’iił xaah.
\v 4 Doo łahtthagn’ dinee iin shihtatnayh niithan, ay ch’ale’ nach’oonii’ąy eh k’ats’eehoh’ąy.
\v 5 (\it Jesus \it* uchiil iin t’ey k’ałąą’ hiiyuunąy.)
\v 6 \it Jesus \it* dąą’ huuehnįh, “K’aaduu’ k’a’ishiit niihuuthal danh, k’ahǫǫ’ tidhihdiil. T’oot’ey nts’ąą’ hǫǫ’ dzuudiin nahthan ishiit nuuniithat danh ch’ahǫǫ’ tahdiił.
\v 7 Doo iin T’oodįht’ay k’eetaat k’at’ey diidiin iin nühxon hu’ k’ats’idaahuhdiht’ay, t’oot’ey Shin hu’ch’ah sts’idaashihuudiht’eh, ‘Ts’ahǫǫt’eh ts’ą’ niign dahdąy,’ hǫǫ’ huudihnąy xaah.
\v 8 Nühxon hu’ łehchinh hetdagn danh tahdeeł. Shin du’ łehchinh danh k’atihhaal, k’aaduu’ k’ashiniihuuthadn xaah.”
\v 9 Hǫǫ’ huu’ehnąy tł’aan tay’ \it Galilee \it* nan’ k’et danh eedah.
\p
\v 10 \it Jesus \it* uchiil iin łehchiinh hetdagn danh teedeel eh, uuk’aadiidn eh \it Jesus \it* ishiit danh teeshyah. Niineldogn iin aadal eh, huu’eh k’ateeshay. T’oot’ey ishiit danh tsiniishign eh teeshyah.
\v 11 Łehchinh teedeel danh \it Jew \it* koht’iin iin hiikooneh’įh. “Ay dineh ndáy?” henįh.
\v 12 Niineldogn iin Yaanah hǫǫtł’at hihdeldziit. “Dineh suu’ nłįį,” ch’ehłaadn’ iin henįh. “Kol! Dinee iin nadatnii’aa,” ch’ishyon iin huuhenįh.
\v 13 T’oot’ey doo iin t’ey tsiniishign hǫǫ’ tłihdetnnįh, \it Jew \it* ch’inłiin iin xaah hihniljiidn xaah.
\v 14 Łehchinh heedeel danh tooniah t’ey eh \it Jesus \it* hithahdelxoo shyah choh daaniishyah tł’aan utdaldii xaah hahuu’utnehtanh.
\v 15 \it Jew \it* ch’inłiin iin huuxaah ch’aa’ hulshyaak ts’ą’ dąą’ henįh, “Jah dineh neexon łąą’ huu’uudetnnįh ts’ą’ uudzeldii k’eh k’aiiłay. Nts’ąą’ łąą’ hǫǫshyaan nłįį?”
\v 16 Ay eh \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Dii hach’uunaktan Sts’an k’a’iiłay. Ay ch’ah T’oodįht’ay Doo Shteh’a’ ts’anh nłįį.
\v 17 Doo nts’ąą’ T’oodįht’ay iniithan k’eetaat tihdiił niithan, ay ch’ale’ hee’etnayh. Dii hach’uunaktan T’oodįht’ay ts’anh nłiin de’ ii’etnayh. Shxaa’ doodįįt’ay huhhee de’ ii’etnayh.
\v 18 Doot’ey diixaa’ doodįįt’ay hǫǫhee, ay ch’ale’ Shǫǫsii’ hǫǫchaa’ taktsayh iniithanh. T’oot’ey doot’ey doo shteh’a’ ǫǫsii’ hǫǫchaa’ taktsayh iniithanh, ay chale’ łąą’ niign hǫǫhee tł’aan tth’udee’ah niign shįį’ dį’.
\v 19 \it Moses \it* nach’uudah’iin nühtł’aa’įį’ąą, t’oot’ey nühtah ts’anh ts’ehłagn t’ey k’a’ik’ahohthadn. Dii xaah nats’idhuhxay Shuudahnįh?”
\v 20 Ay tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “Ts’ant’ay otdeegn’ Nshiit įį’ay. Doo ch’ah nandhokxay Nuunąy?”
\v 21 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Ts’ehlagn nahohdaa nühtah dihdįį’ tł’aan łahtthagn’ nühxaah ch’aa’ hulshyaak.
\v 22 Nahelshii dziinn’ nuuniithadn de’ t’ey, chiił gaay łk’eedan dziinn’ behǫǫłe’ de’, u’aht’üh, \it Moses \it* huhtsiin niign k’eetaat. (Nühtthaay iin \it Moses \it* ttheh t’ey hǫǫ’ hihdet-shyaagn łąą’ hetsihuuthat.)
\v 23 Ay sey eh yiit’üh ts’ą’, \it Circumcision \it* mǫǫsii’, Naahelshii Dziinn’ hǫǫ’ ch’ah hut-shyaagn de’ t’ey, \it Moses \it* nach’uudah’iin k’eetaat hut-shyaagn xaah, dii xaah Sts’ą’ ts’anii’elt’eh, Nahelshii Dziinn’ dineh na’etsoon nadhaktsiin xaah?
\v 24 K’ałąą’ hee’atnay eh, ‘Hǫǫ’ ch’ah hut-shyaagn,’ sǫ’ hantey’ t’ey dahniił. Ha’gaay łąą’ niign utdaldii, nts’ąą’ hut-shyaagn łąą’ heetatnayh xaah.”
\p
\v 25 \it Jerusalem \it* key koht’iin tah ts’anh dąą’henįh, “Jah Dineh du’, doo nats’idhuhxay hiiyuunąy nłįį laa?
\v 26 Unah’įh! K’aniljiidn ts’ą’ dinee ndlaan iin naał hǫǫhee tł’aan k’ahiits’ą’ doodih’ay. Ch’inłiin iin jah dineh \it Messiah\it*, doo T’oodįht’ay neexaah haa’įhtiin, nłiin hii’etnayh le’.
\v 27 T’oot’ey ndeeh de’ \it Messiah \it* taahaal, doot’ey ndeeh ts’anh taahaal k’a’iitatnay. T’oot’ey jah dineh ndeeh ts’anh niishay, neexon łahtthagn’ iits’etnayh.”
\p
\v 28 \it Jesus \it* hithahdelxoo shyah choh hahuu’uunehtan eh, datdįhtay eh dąą’ huu’ehnįh, “Łąą’ Shi’atnayh tł’aan ndeeh ts’anh nihshay łąą’ Shi’atnáy? Shxaa’ doodįįt’ay eh k’anihshay. T’oot’ey Doo Shteh’a’ łąą’ nłįį. Bits’atniign
\v 29 t’oot’ey Bi’ishnayh, Uts’anh nihshay xaah tł’aan Shteh’a’ xaah.”
\v 30 Ay tł’aan ts’uunii hiiyuunįh t’oot’ey doot’ey k’ayuunagn, tth’ihtah k’a’ishiit niihuuthal xaah.
\v 31 T’oot’ey niineldogn iin tah ts’anh ndlaan iin łąą’ hiiyuunįh tł’aan dąą’ henįh, “Ndeeh de’ \it Messiah \it* taahaał, jah dineh nahohdaa dąy ch’ahnoo’ nootahdáá?”
\p
\v 32 \it Pharisee \it* iin niineldogn iin \it Jesus \it* aanah hihdelziidn hiidiitth’ak. Ay eh \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haske’ iin eh diidinee’ iin Yuunii xaah huhteh’a’.
\v 33 \it Jesus \it* dąą’ nįh, “Tth’ihtah hǫǫtsuul ts’ą’ shįį’ nüh’eh tihdaał tl’aan Doo Shteh’a’ ts’ą’ natihdaał.
\v 34 Shuukotnahta’, t’oot’ey k’ashutdah’aal, ndeeh tihaal ishiit danh k’atahdal xaah.”
\v 35 “Nuugn taahaal ch’ah niign k’ats’utdah’aal? \it Greek \it* key huudlah ndeeh \it Jew \it* koht’iin hihdeltth’ii danh taahaał, \it Greek \it* koht’iin hahuu’uunuhtan xááh?
\v 36 ‘Shuukotnahta’, t’oot’ey k’ashutdah’aal, ndeeh tihhaal ishiit danh k’atahdal xaah,’ hǫǫ’ nąy eh nts’ąą’ nąy?” \it Jew \it* iin tłihdetnįh.
\p
\v 37 Łehchinh heedeel danh ch’ik’eetł’üüdn dziinn’ ch’ich’ahnoo’ dziin hǫǫt’eh. Ishiit dziinn’ \it Jesus \it* naa’ethat tł’aan datdįhtay eh dąą’ nįh, “Dootey tuu idehtłaan, tuu tatniił xaah. Ay ch’ale’ Sts’ą’ taahaał, tuu tatniił xaah.
\v 38 Doo łąy eh Shuunąy, udzee’ shiit ts’anh tuu honayh ts’ą’ niiłąy k’eh taat’eeł. T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn hǫǫ’ nįh.”
\v 39 (\it Jesus \it* hǫǫ’ nąy eh, T’oodįht’ay Otdeegn’ xaah hǫǫhee.) Noo’ haathał danh doot’ey łąy eh Yuunąy T’oodįht’ay Otdeegn’ uutaanak. Ishiit danh T’oodįht’ay T’oodįht’ay Dotdeegn’ k’at’ey dǫǫ dii’ii’aal, \it Jesus \it* tth’ihtah k’a’ihteel xaah tł’aan dagn nan’ k’et ts’ą’ k’aniidit-thadn xaah.
\p
\v 40 Ndlaan iin niideldogn iin tah ts’anh hǫǫ’ nąy hiidiitth’ak tł’aan dąą’ henįh, “Łąy eh Jan ch’ah ay T’oodįht’ay xaah hǫǫhee!”
\v 41 “\it Messiah \it* jant’ay!” ch’ehładn henįh. Chishyon iin du’ dąą’ henįh, “\it Messiah Galilee \it* nan’ k’et ts’anh k’ahaataahaal.
\v 42 ‘\it David \it* ts’anh nadethadn taałeel tł’aan \it Bethlehem \it* key, ndeeh \it David \it* įįdaa’, i’uutaałeel,’ T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn hǫǫ’ nįh.”
\v 43 Ay eh niineldogn iin nił ch’itah ts’ą’ hii’aanah naniich’etdee.
\v 44 Ch’ehłaadn’ iin ts’uunii hiiyuunįh t’oot’ey doot’ey k’ayuuniign.
\p
\v 45 \it Pharisee \it* iin eh \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haske’ iin dinee’ iin huuts’ą’ nahindeeł tł’aan ch’inłiin iin huhdehkat. “Dii xaah k’at’ey neexaah nii’ahteel?” huuhenįh.
\v 46 Tł’aan huudinee’ iin dąą’ henįh, “Duunóó’ ts’anh doo dine’ t’ey k’a’ik’eh hǫǫhee!”
\v 47 Ay tł’aan \it Pharisee \it* iin dąą’ huuhenįh, “Nühxont’ah tthidanuu’ihdláh?”
\v 48 Ch’inłiin ts’įįłiin eh \it Pharisee \it* iin ts’įįłiin, t’ootey neetah ts’anh ts’ehłagn t’ey k’ałąą’ Yuunąy.
\v 49 Ah’ogn dinee iin \it Moses \it* nach’uudah’iin hits’ihetniik. Ay eh T’oodįht’ay huu’otnahshaa.”
\v 50 Dineh huutah ts’anh \it Nicodemus \it* mǫǫsii’, doo ch’ah \it Jesus \it* xaah niishyah ch’idą’, dąą’ huu’ehnįh,
\v 51 “Neenach’uudah’iinn’ k’eetaat, dineh nts’ąą’nąy ch’ittheh endzihtth’agn tł’aan nts’ąą’ ch’its’ąą’ niign dąy iits’etnayh de’ shįį’, bootnalshaa.”
\v 52 Ay tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “Nan du’ \it Galilee \it* nan’ k’et ts’anh laa diit’ay chíh? T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn ǫǫsii! Dąą’ nįh, ‘T’oodįht’ay xaah hǫǫhee \it Galilee \it* nan’ k’et ts’anh k’at’ey haataahaal.’”
\c 8
\p
\v 1 Ay tł’aan huuhįhdląą ts’ą’ taa’aadal eh, \it Jesus \it* ddhał gaay \it Olive \it* ts’oo’ ddhaall’ bijii’aan kaah teeshyah.
\v 2 Uuk’ahdąą’ k’ahmán’ eh hithahdelxoo shyah choh ts’ą’ daa’inshyah. Niineldogn iin Yitagn’ łehchinh heedeeł. Ay tł’aan da’aadah tł’aan utdaldii xaah hahuu’utnehtanh.
\v 3 \it Jew \it* nach’uudah’iin eh \it Pharisee \it* iin ts’exeh dineh ukąy’ k’ayiiłay eh eetiin huhdih’ąą. K’aaduu’ daahiinihtįį tł’aan łahtthagn’ naał na’ethadn hehtsįį.
\v 4 Ay tłaan \it Jesus \it* dąą’ hiiyehnįh, “Hach’uunehtan, jah ts’exeh dineh ukąy’ k’ayiiłay eh eetiin huudzih’ąą.
\v 5 \it Moses \it* nach’uudah’iinn’ ts’anh ts’ehłagn nts’ąą’ koht’iin ahłįį honąy k’eetaat, jah ts’exeh tthee eh ts’idhuhxay. Hǫǫ’ aanah nts’ąą’ dįįniił?”
\v 6 Ch’its’ąą’ duunii’ hiiyuunįh ts’ą’ hǫǫ’ ch’ah hiiyehnąy, Uts’ą’ hedadzuhtsiidn xaah. T’oot’ey \it Jesus \it* tach’its’ooneh’ąą tł’aan nan’ kaagn diilaats’oo’ eh jinet-tł’at.
\v 7 Hiiyuudehkat ts’ą’ ishiit nahetdee eh, \it Jesus \it* dagn’ nii’et-shyah tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Nühtah ts’anh doo uts’ant’ay’ kol, ch’ittheh tth’ee eh yetthitduhthii.”
\v 8 Ay tł’aan tay’ t’ey tach’its’ooneh’ąą tł’aan tay’ t’ey nan’ kaagn jinet-tł’at.
\v 9 Nts’ąą’ hǫǫ’ nąy hihdiitth’agn eh, ts’ehłagn helt’eh ts’ą’ łtaahetdeeł. At-shyaan iin ch’ittheh łtaahetdeeł. Ay eh \it Jesus \it* shįį’ ts’exeh tth’ihtah ishiit na’ethadn eh eedah.
\v 10 \it Jesus \it* dagn’ nii’et-shyah tł’aan dąą’ yehnįh, “Ts’exeh, doo iin nts’ą’ hidahdehtsiidn, nuugn hihteedeeł? Doot’ey otnalshaa nuunąy ndáy?”
\v 11 “Shk’ach’ihǫhłe’, doot’ey kol!” ts’exeh yehnįh. “Shint’ah, ay eh k’at’ey otnalshaa nuudihnąy. Ayt’oo łtaa’ǫǫshya’ t’oot’ey sǫ’ ts’ahǫǫt’eh ts’ą’ nadondiin,” \it Jesus \it* yehnįh.
\p
\v 12 \it Jesus \it* tay’ dinee iin eh nahǫǫdaa eh, dąą’ huu’ehnįh, “Jah nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ neldzeegn diht’eh. Doot’ey Shk’eh aahaal jan nan’ k’et utnat-tł’adn shiit k’ataahaal. Ay koht’iin neldzeegn jan nan’ k’et utnat-tł’adn shiit el’ąy xaah daa uutaałeeł.”
\v 13 \it Pharisee \it* iin dąą’ hiiyehnįh, “T’axoh Diixaah shįį’ uuniihee. Ay eh nts’ąą’ Dįįnąy k’ałąą’ Niits’uunąy.”
\v 14 Ay tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Sǫ’ Shaanah hǫǫ’ naniich’ahdee! Shaa huhhee de’ t’ey, nts’ąą’ dihnąy łąą’ nłįį. Ndeeh ts’anh nihshay tł’aan ndeeh ts’ą’ ihhaal hee’ishnayh. T’oot’ey nühxon du’, ndeeh ts’anh łąy eh nihshay tł’aan ndeeh ts’ą’ łąy eh ihhaal Shits’atniik.
\v 15 Łąą’ niign dineh aanah k’ałąą’ bi’atnay eh nühtthii’eh baa naniich’ahdee.
\v 16 T’oot’ey Shtthii’ eh baa naniich’ihthadn eh, łąą’niign k’eetaat hǫǫ’ dihdį’, Shin xaa’ k’ahognthat ts’ą’ k’adihdąy xaah. Shta’, Doo Shteh’a’, Sheh nt’eh.
\v 17 Nühnach’uudah’iinn’ utnettł’adn k’eetaat, łaakey dinee iin nts’ąą’hut-shyaagn hiineh’ąy eh, hǫǫ’ aanah ts’ehłagn niign naniich’ihetdee de’, ay tł’aan nts’ąą’ hǫǫ’ aanah henąy łąą’ nłįį.
\v 18 Ay eh daa uunihdee tł’aan Shta’, Doo Shteh’a’, Shaa hǫǫhee. Neexon hu’ ts’ehłagn niign naniits’etdee tł’aan nts’ąą’ hǫǫ’ ts’enąy łąą’ nłįį.”
\v 19 “Nta’ ndáy?” hiiyehnįh. Ay tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Shits’atniign tł’aan Shta’ Bits’atniign. Shi’atnay de’, Shta’ chih Bitatnayh.”
\p
\v 20 Hithahdelxoo shyah choh danh ndeeh lesüü T’oodįht’ay xaah diihelsheegn danh shiit hach’uunehtan eh, \it Jesus \it* hǫǫ’ ch’ah huu’ehnąy. Tł’aan doot’ey k’ayuunagn, tth’ihtah k’a’ishiit niihuuthadn danh k’ahǫǫ’ hiitah’iil xaah.
\p
\v 21 Ay tł’aan dąą’ chih huu’ehnįh, “Nühch’a’ łtaatihhaał. Shuukotnahta’ t’oot’ey nühxon hu’ nühts’ant’ay’ hǫǫłiin eh tahłaa, ndeeh tihhaał ishiit danh k’atahdal xaah.”
\v 22 Ay eh \it Jew \it* iin koht’iin iin dąą’ tłihdetnįh, “‘Ndeeh tihhaal ishiit danh k’atahdal,’ hǫǫ’ nąy eh, nts’ąą’ hǫǫ’ nąy? Na’itidhalxáy?”
\v 23 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Jah ts’anh ahłįį t’oot’ey dagn nan’ k’et ts’anh ihłįį. Jan nan’ k’et ts’anh ahłįį t’oot’ey jan nan’ k’et ts’anh k’a’ihłay.
\v 24 Hǫǫ’ ch’ah xaah, ‘Nühts’ant’ay’ hǫǫłiin eh tahłaa,’ hǫǫ’ nühdihnįį’. Nts’ąą’ diht’eh dihnąy diht’ay k’ałąą’ Shuudahnąy de’, łąy eh nühts’ant’ay’ hǫǫłįį eh tahłaa.”
\v 25 “Doo ch’ah įįłįį?” hiiyehnįh. Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Nts’ąą’ hetsihuuthat dą’ ts’anh hǫǫ’ nühdihnąy t’ey diht’eh.
\v 26 Huuhǫǫdląą ts’ą’ nüh’aanah nühdihniił le’ tł’aan huuhǫǫdląą ts’ą’ nüh’etdatjakkay le’. Doo Shteh’a’ łąy eh nłįį. T’oot’ey nts’ąą’ hǫǫ’ Shehnąy shįį’ jan nan’ k’et koht’iin iin hǫǫ’ huudihnįh.”
\p
\v 27 Hǫǫ’ nąy eh, T’oodįht’ay, Diita’ aanah hǫǫhee hits’ihetniign.
\v 28 Ay eh \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Shin ch’ale’ dinee iin Shkehduht’e’ xaah T’oodįht’ay Shteh’a’. Ndeeh de’ nishdahteeł, nts’ąą’ diht’eh dihnąy diht’ay Shitatnayh. Ishiit nuuniithat danh de’, Shxaa’ k’adidhihdąy heetatnayh t’oot’ey nts’ąą’ Shta’ hashuunehtan shįį’ hǫǫ’ dihnįh.
\v 29 Tł’aan Doo Shteh’a’ Sh’eh eedah ts’ą’, Shin shįį’ k’ashdhihday, nts’ąą’ haasaanayh Yehtsayh, ay ch’ah nił k’eenoo’ dihdąy xaah.”
\v 30 Doo iin hǫǫ’ ch’ah nąy hihdiitth’agn tah ts’anh ndlaan iin łąą’ hiiyuunįh.
\p
\v 31 Ay eh \it Jesus Jew \it* koht’iin iin Maaneegn’ łąą’ hiiyuunąy iin dąą’ huu’ehnįh, “Nts’ąą’ hanüh’uunaktan ik’ahahdee de’, Shaanah uudeldii iin łąy eh ahłįį.
\v 32 Ay de’, łąą’niign iitatnayh tł’aan łąą’ niign xaa’ nühts’ą’ uutat-‘aał.”
\v 33 Tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “\it Abraham \it* ts’anh nadethadn iin ts’įįłįį tł’aan doot’ey xaah alnaa k’at’ey ts’iiłay ch’idą’. Ay eh, ‘Uxaa’ nühts’ą’ uutat-‘aał,’ hǫǫ’ needįįnąy eh, nts’ąą’ dįįnįh?”
\v 34 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Dąą’ ch’ah łay eh nühdihnįh, doo ts’ant’ay dąy, ay ch’ale’ ts’ant’ay xaah alnaa.
\v 35 Alnaa dine’ doo eh ts’iiniideek iin ts’an nił k’eenoo’ k’a’iiłay t’oot’ey ts’eeniin huuts’an noo’ huuhǫhchaah ts’ą’ taałeeł.
\v 36 T’oodįht’ay Ushye’e xaa’ nühts’ą’ huutet-‘ąą de’, ay tł’aan łąy eh nühts’ą’ uutet-‘ąą.
\v 37 \it Abraham \it* ts’anh nadethadn iin ahłiin hee’ishnayh. T’oot’ey nats’idhuhxay Shuudahnįh, nts’ąą’ hanüh’uunaktan k’a’inahthan xaah.
\v 38 Nts’ąą’ Shta’ Shich’ooneh’iin aanah huhhee, t’oot’ey nts’ąą’ nühta’ hǫǫ’ nüh’ehnąy k’eetaat dahdį’.”
\p
\v 39 Tł’aan, “Neeta’, \it Abraham \it* nłįį,” hiiyehnįh. \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “\it Abraham \it* ts’įįkey iin łąą’ ahłįį de’, nts’ąą’ niign dąy hǫǫ’ ch’ah dahdį’ de’.
\v 40 Łąą’ niign T’oodįht’ay ts’anh hǫǫ’ dihtth’agn, ay ch’ah shįį’ nühdihnįį’. T’oot’ey tth’ihtah nats’idhuhxay Shuudahnįh. \it Abraham \it* hǫǫ’ niign ch’ah k’adiidiil.
\v 41 Nts’ąą’ nühta’ dąy hǫǫ’ niign ch’ah dahdį’. Tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “Ts’ehłagn ta’ neets’an nłįį. T’oodįht’ay ch’ale’ ay. Ch’ishyon ts’anh k’anee’ihuułay. Uta’ kol ts’įįkey’ iin k’eh k’ats’iiłay.”
\v 42 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “T’oodįht’ay nühta’ łąą’ nłįį de’, ch’ah Shaatahtsįį’. Hǫǫ’ hut-shyaak, T’oodįht’ay ts’anh nihshay k’aaduu’ shign’ dhihday xaah. Shin xaa’ k’a’ihhaal t’oot’ey Shehteh’a’.
\v 43 Maaneegn’ dzuutthagn k’ashuudahnąy, ay xaah ch’ah nts’ąą’ nühdihnąy k’at’ey Shik’anii’ahdaa.
\v 44 Ts’ant’ay, nühta’, utsįįkey iin ahłįį tł’aan nts’ąą’ neeta’ niithanh k’eetaat tsaadiił nahthanh. Hetsihuuthadn dą’ ts’anh ch’exaan t’iin nłįį. Łąą’ niign k’at’ey heeniithanh, łąą’ k’a’ushiit ii’ay xaah. Elshyagn eh, diik’eetaat dąy, elshyak ts’ą’ nłiin tł’aan łahtthagn’ helshyak iin huuta’ nłiin xaah.
\v 45 Shin ch’ah hu’ łąą’ niign nühdihnįh. Ay xaah ch’ah k’ałąą’ Shuudahnąy.
\v 46 Nühtah ts’anh doo ts’ant’ay dihdį’ łąą’ huu’ich’otnah’iił? Łąą’ niign nühdihnąy eh, dii xaah k’ałąą’ Shuudahnąy?
\v 47 Doo T’oodįht’ay ts’anh nłiin T’oodįht’ay Aaneegn’ daatth’ak. T’oot’ey, nühxon hu’, T’oodįht’ay ts’anh k’a’ahłay, tł’aan ay xaah ch’ah k’ashdidhahtth’agn.”
\p
\v 48 Ay tł’aan \it Jew \it* iin dąą’ hiiyehnįh, “Hǫǫ’ nanints’etdee k’eetaat hǫǫt’eh, \it Samaria \it* koht’iin dįįt’eh tł’aan ts’ant’ay otdeegn’ nshiit ii’ąą.”
\v 49 “Kol! Ts’ant’ay otdeegn’ Shin shiit k’at’ey ii’ay! Shta’ aanah doodįhsoon dihnįh t’oot’ey Shaanah doodįhsoon k’adahnąy.
\v 50 Shaanah doodįhsoon hihdaaniil k’a’inihthan. Ts’ehłagn ch’ale’ Maanah doodįhsoon hihdaaniil Shuunįh tł’aan huu’etdatjahkayh.
\v 51 Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh: ‘Doot’ey Shaaneegn’ ik’ahohthadn k’at’ey tahteel,’” \it Jesus \it* huu’ehnįh.
\v 52 Tł’aan \it Jew \it* iin dąą’ hiiyehnįh, “T’axoh ts’ant’ay otdeegn’ Nshiit ii’ay łąą’ heets’etnayh. \it Abraham \it* ehtįį tł’aan T’oodįht’ay xaah hǫǫhee iin ełaa, t’oot’ey tth’ihtah, ‘Doot’ey Shaaneegn’ ik’ahohthadn k’at’ey tahteel,’ hǫǫ’ needįįnąy.
\v 53 Neeta’, \it Abraham\it*, ehtįį. \it Abraham \it* ch’ahnoo’ Ihłiin dįįníh? T’oodįht’ay xaah hǫǫhee iin chih ełaa. Ay tł’aan doo dine’ diht’eh daanahnach’įįthat laa?”
\v 54 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Shinxaa’ Shaanah doodįhsoon dihnįh de’, shyąą’ t’ey dihniił. Shta’, ay ch’ale’ Shaanah doodįhsoon nįh. Ay ch’ale’ hu’, ‘NeeT’oodįht’ay nłiin,’ hǫǫdahnąy nłįį.
\v 55 Nühxon ch’idą’ ts’anh bits’atniign. T’oot’ey Shin hu’ Bi’ishnayh. Bits’ishniign dąą’ dihnįh de’, nühk’eh elshyagn dine’ tihłeeł. T’oot’ey Bi’ishnayh tł’aan Maaneegn’ ik’ahakthat.
\v 56 Niithaadn dą’ nühta’, \it Abraham\it*, ndeeh jan nan’ k’et haataadaal danh uunagn’iił Shi’etnayh eh baahǫǫsǫǫ. Hǫǫ’ch’ah hutshyaagn uuneh’ąy eh baahǫǫsǫǫ.
\v 57 “Ahts’ąydeetaan xay’ tth’ihtah t’ey k’anii’įįthal eh \it Abraham \it* unnih’įį’ láá?” \it Jew \it* iin hiiyehnįh.
\v 58 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh: ‘\it Abraham \it* beehǫǫłįį dą’ ttheh ihłįį.’”
\v 59 Ay tł’aan tthee shch’ahdiidlah, etthdzuhthii xaah. T’oot’ey \it Jesus \it* huuch’a’ chinel’įh tł’aan hithahdelxoo shyah choh tthiiniishyah.
\c 9
\p
\v 1 \it Jesus \it* aahaal eh, dineh beehǫǫłiin dą’ ts’anh unaagn’ kol ineh’įh.
\v 2 Tł’aan maanah uudeldii iin dąą’ huu’ehnįh, “Doo ts’antay’ xaa’ jan dineh unaagn’ kol eh beehǫǫłįį laa? Diixáá’? Uchoo iin xáá’?”
\v 3 Ay tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Doot’ey xaa’ hǫǫ’ ch’ah k’ahut-shyaagn. Unaagn kol, dinee iin T’oodįht’ay t’ay’ xaa’ na’et-soon hitnah’iil xaah.
\v 4 Dziin tah dineh etnah t’oot’ey tadn tah dineh ah’ogn k’at’ey etnay. Ay k’eh nee’eh chih hǫǫt’eh. Doo Shteh’a’ nts’ąą’ Baats’uudiin nee’uunąy, t’axoh hǫǫ’ ch’ah Baatsaadiił. Duunoo’ haathał ishiit nuuniithat danh doot’ey hǫǫ’ch’ah Baa k’ataadiil.
\v 5 Jan nan’ k’et dhihday eh, jan nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ neldzeegn diht’eh.”
\p
\v 6 Ay tł’aan hǫǫ’ nąy eh, \it Jesus \it* nan’ kaagn įįseek tł’aan eseegn eh łeech’ak ehtsayh. Hinaagn’ k’et łeech’ak kaah eedlah
\v 7 tł’aan dąą’ yehnįh, “An’ nnįį’ tuu tł’aadehtaan \it Siloam \it* hǫǫsii’ danh na’įįch’ot.” (Nee’aaneegn’ eh “teh’a’” mǫǫsiiAy eh dineh hik’eetaat dį’ ts’ą’ tuu tł’ahdehtaan danh niiniishyah tł’aan diinįį’ na’ech’ot. Tł’aan natet-shay eh, unaagn’ hǫǫsuu’ ts’ą’ hǫǫłįį.
\p
\v 8 Ay tł’aan beh key huudąy iin eh doo iin daa yuudetkan ch’idą’ hiineh’iin dąą’ tłihdenįh, “Tąy k’üü įįda’ tł’aan tsuudal’iin laa dą́y?”
\v 9 “Ay ch’ah nt’ay,” ch’ehłaadn henįh. T’oot’ey ch’ishyon iin dąą’ henįh, “Kol! Ay ch’ah k’eh eltsįį.” Ay eh ay dineh, “Ay ch’ah diht’ay,” huu’ehnįh.
\v 10 “Nts’ąą’ nnaagn’ na’ehtsįį?” hiiyehnįh.
\v 11 Dąą’ huu’ehnįh, “Dineh, \it Jesus \it* mǫǫsii’, łeech’ak ehtsįį tł’aan shnaagn’ k’et ay łeech’ak kaah eedlah tł’aan, ‘An’ nnįį’ danh \it Siloam \it* danh na’įįch’ot,’ hǫǫ’ shehnįh. Ay eh ishiit danh niinihshyah tł’aan na’ihch’odn eh, shnaagn’ hǫǫsuu’ ts’ą’hǫǫłįį ts’ą’ noonagn-‘įh.”
\v 12 “Ndeeh eedah?” hiiyehnįh. “Hits’ishniik,” huu’ehnįh.
\p
\v 13 Ay tł’aan dineh t’axoh unaagn’ nahut-łiin \it Pharisee \it* iin xaah niihiinihtįį.
\v 14 Dziin \it Jesus \it* łeech’ak ehtsiin tł’aan dineh hinaagn’ itnah’iil xaah na’ehtsiin, ishiit \it Jew \it* iin Nahelshii Dziinn’ hǫǫłįį.
\v 15 Ay tł’aan \it Pharisee \it* iin dineh nts’ąą’ t’axoh unaagn’ nahut-łiin xaah hiiyuudehkat. Tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Leech’ak shnaagn’ k’et kaah eedlah. Shnįį’ nadhihch’ot tł’aan t’axoh shnaagn’ nahut-łįį.”
\v 16 Ch’ehłaadn’ \it Pharisee \it* iin dąą’ hiiyehnįh, “Doo hǫǫ’dąy T’oodįht’ay ts’anh k’adiit’ay, Nahelsii Dziinn’ nach’uudah’iinn’ k’a’ik’ahohthadn xaah.” T’oot’ey huu’ehłaadn’ dąą’ henįh, “Doo hǫǫ’dąy uts’ant’ay’ hǫǫłiin de’, ay nahohdaa niign k’ataadiil.” Ay eh huutah \it Jesus \it* aanah łaakey niign naniich’ihetdee.
\p
\v 17 Ay eh \it Pharisee \it* iin dineh tay’ t’ey hiiyuudehkat. Dąą’ hiiyehnįh, “Doo hǫǫ’dąy, Uxaa’ t’axoh shnaagn’ nahot-łiin hǫǫ’needįįnąy, t’oot’ey naxan hu’, nts’ąą’ maanah neetdįįniił?” “Toodįht’ay xaah hǫǫhee nt’ay,” huu’ehnįh.
\v 18 T’oot’ey \it Jew \it* iin tth’ihtah jan dineh unaagn’ kol ch’idą’ tł’aan t’axoh unaagn’nahut-łiin k’ałąą’ hiiyuunay. Ay eh hiichoo iin dadatniidlah.
\v 19 Tł’aan dąą’ huuhenįh, “Jan nühts’eeniinn’ laa nt’áy? Beehǫǫłiin dą’ ts’anh łąą’ laa unaagn’ kol? Ay de’, nts’ąą’ xaa’ t’axoh unaagn’ nahut-łįį?”
\v 20 “Neets’eeniinn’ nłiin bits’etnayh. Tł’aan beehǫǫłiin dą’ ts’anh unaagn’ kol bits’etnayh.
\v 21 T’oot’ey nts’ąą’ xaa’ t’axoh unaagn’ nahut-łiin hents’etniign. Tł’aan doo xaa’ unaagn’ nahut-łiin hents’etniign. Uudahkat. Ch’indadn’ eltsiin diixaa’ daa uutaadeeł,” uuchoo iin huuhenįh.
\v 22 Uchoo iin hǫǫ’henąy, \it Jew \it* iinihniljiidn xaah. “Doot’ey, ‘\it Jesus Messiah\it*, Doo T’oodįht’ay teh’a’ nłiin,’ hǫǫ’nąy, ay koht’iin neełehchinh etdak danh k’adaataahaal,” \it Jew \it* iin hǫǫ’ nąy uchoo iin heehetnayh.
\v 23 Ay xaah ch’ah, “Uudahkat. Ch’indadn’ eltsiin diixaa’ daa uutaadeeł,” huuhenįh.
\p
\v 24 Łaakey danh dineh beehǫǫłiin dą’ ts’anhunaagn’ kol dadatnihtįį tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “T’oodįht’ay naał, ‘Łąą’ niign nühdihniił,’ dąą’ needįįnįh! Doo naa hǫǫ’det-shyaagn, uts’ant’ay’ hǫǫłiin bits’etnayh.”
\v 25 “Uts’ant’ay’ hǫǫłiin de’, bits’ishniik. T’oot’ey dąą’ shįį’hee’ishnayh. Ch’ittheh dą’ shnaagn’ kol t’oot’ey t’axoh shnaagn’ nahut-łįį,” huu’ehnįh.
\v 26 “Nts’ąą’ naa dį’? Nts’ąą’ xaa’ nnaagn’ na’ehtsii noonol-’įh?” \it Pharisee \it* hiiyehnįh.
\v 27 Tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Ch’idą’hǫǫ’nühdihnįį’ t’oot’ey dzuutth’agn k’ashuudahnąy. Dii xaah tay’ t’ey maanah nashuudalkat? Nühxont’ah, Maanah uudeldii tsaałeeł nahthanh le’.”
\v 28 Ay tł’aan hiidehtsii tł’aan hiiyehnįh, “Nan hu’ ay dineh maanah uudeldii įįłiin dįįt’eh. Neexon hu’ \it Moses \it* maanah uudeldii ts’įįłiin dzįįt’eh.
\v 29 T’oodįht’ay \it Moses \it* eh hǫǫhee heets’etnayh. Ay dineh du’, doo iteh’a’ t’ey mints’etnayh.”
\v 30 Tł’aan dineh dąą’ huu’ehnįh, “Shaa ch’aa’ uudelshyaak! Shnaagn’ na’ehtsįį t’oot’ey Doo Iteh’a’ Bits’atniign.
\v 31 T’oodįht’ay doo iin ts’ant’ay ii’etdąy k’at’ey huudiitth’agn hits’etnayh. Doo iin łahhiiyuunąy tł’aan nts’ąą’ hǫǫ’hihtaadiił huu’uunąy huudiitth’agn hits’etnayh.
\v 32 Nan’ teltsiin dą’ ts’anh doot’ey dineh beehłiin dą’ ts’anh unaagn’ kol naagn’ nahuhtsiin k’at’ey hǫǫ’ndziitth’agn.
\v 33 Ay dineh T’oodįht’ay ts’anh nłįį de’ shįį’, h ch’ah det-shyaagn.”
\v 34 Tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “Ndeeh neehǫǫłiin dą’ nts’ant’ay’ hǫǫłįį tł’aan ishiit dą’ ts’anh ts’ant’ay ee’įįdį’ t’oot’ey hahuu’uunaktanh nee’uudįįnįh.” Ay tł’aan \it Jew \it* iin łehchinh etdak danh ts’anh tthiihiitehxał.
\p
\v 35 \it Jesus \it* nts’ąą’ hǫǫ’ hǫǫdiin ijihtth’agn eh, ay dineh uudįh’ąą tł’aan dąą’ yehnįh, “Doo dinee iin ikehduht’e’ xaah T’oodįht’ay iteh’a’, ay ch’ah łąą’ uudįįnį́?”
\v 36 “Ay, Doo ch’ah, łąą’ Utdihniil xaah?” dineh yehnįh.
\v 37 Ay eh \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Ch’idą’ nih’įį’. Tł’aan Doo k’aaduu’ n’eh hǫǫhee, ch’ale’ Ay.”
\v 38 “Shk’ach’ihǫhłe’, łąą’ Nuudihnįh,” yehnįh tł’aan \it Jesus \it* ts’ą’ naakot-‘įįtthayh.
\p
\v 39 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Dinee iin T’oodįht’ay niign’ hitnah’iil xaah, jan nan’ k’et nihshyah. Ay eh T’oodįht’ay aanah diitthii’ eh naniich’ihuudee. Hǫǫ’ hut-shyaagn eh, dineh unaagn’ kol iin na’ehtsiin tł’aan dineh unaagn’ hǫǫłiin iin huunaagn’ kol ehtsiin.
\v 40 Ch’ehłaadn’ \it Pharisee \it* iin ishiit hii’eh deltth’ii iin nts’ąą’ nąy hiidiitth’ak tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “Neexont’ah nühnaagn’ kol needįįnį́h?”
\v 41 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huuehnįh, “Dineh unaagn’ kol nuugn taahaal niign t’ey hits’etniign k’eh, T’oodįht’ay k’eetaat nuugn tidhahdeel k’a’uunah’ąy de’, ay tł’aan doot’ey nühts’ą’ k’at’ey hidadehtsiidn. T’oot’ey nühxon du’, ‘Nee’naagn’ hǫǫłįį ts’ą’, nuugn tsuudeeł uunah’ąy xaah,’ hǫǫ’ dahnąy eh, nühts’ą’ hidadaltsał. T’oot’ey ‘T’oodįht’ay k’aanii niign’ hits’etnayh,’ hǫǫ’dahnąy t’oot’ey uk’eetaat k’adahdąy.”
\c 10
\p
\v 1 “Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh: ‘Dineh dibee honayh ts’ą’ niihelshyeegn danh k’ehtdak danh k’adaa’iihaal t’oot’ey ch’iduugn an’ taake’iishay, ay ch’ale’ ch’ineh’iin nłįį tł’aan datdįhtay eh dibeh uuch’a’ łtaanihtįį.
\v 2 Dineh k’ehetdak danh daaniishay, ay ch’ale’ dibee k’anehtaa’ dine’ nłįį.
\v 3 Doo k’ehetdak danh ach’uudah’iin yaa kechiniitąą. Dibee huuhįhdląą ts’ą’ mǫǫsii’ hǫǫ’ nąy eh, doo ch’ah nąy bihetnayh tł’aan hiik’ahohdee. Ay tł’aan huuttheh tthiiniishay eh, hiik’eh teedeeł.
\v 4 Tthiihuuniidlay eh huuttheh teeshyah tł’aan hiik’eh teedeeł, doo ch’ah nąy bihetnay xaah.
\v 5 Ch’ishyon dine’ k’at’ey hiik’eh taadal t’oot’ey hiich’a’ łtaakąą’ilshyah, doo ch’ah nąy bits’ihetniign xaah.’”
\p
\v 6 \it Jesus \it* ay noonak hiits’anh uuduldii hu’eh hǫǫhaa’, t’oot’ey nts’ąą’ nąy k’at’ey ch’ik’eniihiidaa.
\p
\v 7 Ay eh Jesus dąą’ nįh, “Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh, ‘Dibee xaah daadiitaan k’eh diht’eh.
\v 8 Łahtthagn’ ch’ishyon iin Shttheh hihniideeł dibee ch’inel’iin k’eh hįįt’eh. Tł’aan dibee doo iin huu’aaneegn’ hitsihetniign k’ahiidiitth’agn k’eh, dinee iin łąą’ Shihuunąy ay ch’ishyon iin huu’aneegn’ k’ahiidiitth’agn.
\v 9 Dibee iin talshii xaah daaaniideeł k’eh, doo dine’ łąy eh Shuunąy iin hihtalshih. Dibee k’anehtaa’ nsoon diidibee’ k’anehtaa’, shign’ daahul’üh eh tthiiheh’üh eh ch’ihel’aał xaah. Ay k’eh, doo iin łąą’ Shuunąy iin, huuk’atnakta’.
\v 10 Ch’ineh’iin dine’ niishyah, ch’inah’iił xaah tł’aan tidhahxay xaah tł’aan łatdahnąy xaah. Shin du’, dinee iin huutaanayh xaah nihshyah. Huutaanay eh, hǫǫtł’át haasaanayh hihtaałeeł nihthanh.
\p
\v 11 “Dibee k’anehtaa’ nsoon diht’eh. Dibee k’anehtaa’ nsoon diidibee’ xaah ch’ithataahaał tł’aan huuxaaah tahteeł.
\v 12 Doo dine’ dibee k’anehtaa’ k’ant’ay, ay ch’ah lesüü deltsay udibee’ k’anehtaa’ eh, huuxaah k’at’ey ch’ithataahaal. Tthiikaan aahaal ineh’ąy eh, dibee ch’a’ łtaa’iltth’at, shign’ hiik’eh eedlay. Ay eh tthiikaaan ch’ehłaadn’ dibee huuniik tł’aan ch’ishyon dibee niłtah heh’üt.
\v 13 Ay dineh hǫǫ’ ch’ah det-shyaagn, lesüh deltsay shįį’ xaah tł’aan dibee k’ałąą’ łahuudįįnąy xaah.
\v 14-15 Dibee k’anehtaa’ nsoon diht’eh. Shta’ Shi’etnayh k’eh tl’aan Shta’ Bi’ishnayh k’eh, Shdibee’ huu’ishnayh tł’aan Shihetnayh. Huuxaah ch’ithatihhaał tł’aan huuxaah takteeł.
\v 16 Ch’ishyon dibee iin Sts’an hįįłiin, jah dibee iin niihelshyeegn danh k’a’eedlay. Naxan chih shign’ nihhuutihłeeł. Shaaneegn’ Shihetnayh ts’ą’ Shihdaatth’ak tł’aan ts’ehłagn huu’eh hihtaałeeł tł’aan łahtth’agn huuk’atnakta’.
\p
\v 17 “Huuxaah ch’ithatihhaał tł’aan huuxaah takteeł. Ay tł’aan įįłaagn iin tah ts’anh nitdishthał tł’aan nootishnayh.
\v 18 Doo tidhakxay Shuunąy hǫǫ’ ch’ah k’adąy, hǫǫ’ t’ey ishiit nuuniithat danh de’ shįį’ takteel xaah. Shehnahǫǫ’ay eh t’axoh ts’anh noo’ hǫǫ’ t’ey haathał ishiit nuuniithat danh takteeł ch’a’ Shxaa’ doodiiłįį. Tł’aan Shehnaahǫǫ’ay eh duunoo’ hǫǫ’ t’ey haathał ishiit nuuniithat danh įįłaagn iin tah ts’anh nitdishthał tł’aan nootishnayh Shxaa’ doodiiłįį. Nts’ąą’ Shta’, ‘Hǫǫ’ dįįdį’,’ hǫǫ’ Shehnąy k’eetaat, hǫǫ’ ch’ah dihdį’.”
\p
\v 19 Nts’ąą’ \it Jesus \it* nąy xaah, tay’ t’ey \it Jew \it* iin maanah łaakeiy niign naniich’ihetdee.
\v 20 Huutah ts’anh ndlaan iin dąą’ henįh, “Gǫǫ shyüüt ushiit įį’ay eh nexał! Dii xaah udahtth’agn?”
\v 21 T’oot’ey huu’ehładn’ dąą’ henįh, “Doo gǫǫ shüüt ushiit įį’ay k’at’ey hǫǫ’ uutaaheel. Nts’ąą’ xaa’ gǫǫ shyüüt unaagn’ kol na’ehtsayh?”
\p
\v 22 Xay hǫǫłiin eh, \it Jerusalem \it* danh łehchinh heedeeł, ndeeh niithaadn dą’ choh hithahdelxoo shyah choh nahoohohtsiin danh heehelnay xaah.
\v 23 \it Jesus \it* hithahdelxoo shyah kün’tagn’ chinhteeł choh danh natetdaak. Ishiit danh \it Solomon\it*’S \it Porch \it* hǫǫsii’.
\v 24 \it Jew \it* iin Baaxaah łehchinh eedeel eh dąą’ hiiyehnįh, “Dootehthoo’ ch’ah doo dįįt’ay k’ahǫǫ’ needįįnąy? \it Christ \it* įįłįį de’, hǫǫsuu’ ts’ą’ hǫǫ’ needįįnįh.”
\v 25 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Ch’idą’ hǫǫ’ nühdihnįį’. T’oot’ey łąy eh k’ashuudahnąy. Nts’ąą’ Shta’ behnahǫǫ’ay eh dihdąy xaa’, doo ihłiin Shitatnayh.
\v 26 T’oot’ey łąy eh k’ashuudahnąy, Shdibee’ k’a’ahłay eh.
\v 27 Shdibee’ Shaaneegn’ heehetnayh tł’aan Shihdiitth’ak. Huu’ishnayh tł’aan Shk’eh haadał.
\v 28 Duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ huutaanayh xaah huu’aktsayh. K’at’ey hihtaałaal tł’aan doot’ey Shch’a’ k’at’ey łtaahuutaałeel.
\v 29 Shta’ Doo Shtł’aahuu’įįdlay iin ch’ich’ahnoo’ diichaa’ tł’aan doot’ey Shch’a’ k’at’ey łtahuutaałeel.
\v 30 Shin eh Shta’ eh, ts’ehłagn tsįįłįį.”
\p
\v 31 Ay tł’aan \it Jew \it* iin tay’ t’ey tthee huuniik, yetthihduhthii xaah.
\v 32 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Nühnaał Shta’ xaa’ ndlaan hǫǫsuu’ niign ts’eehak-‘įį’. Ay iin ts’anh nts’ąą’ xaah ch’ah betthidzuułeeł shuudahnįh?”
\v 33 “Hǫǫsuu’ niign dinshyaagn xaah k’anetthidaałeel t’oot’ey Naaneegn’ eh T’oodįht’ay ǫǫsii’ ładatdįhnąy xaah netthidzaałeeł. Dineh neek’eh įįłįį t’oot’ey T’oodįht’ay ididhiltsiin!” hiiyehnįh.
\v 34 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Nühnach’uudah’iinn’ utnet-tł’adn k’eetaat, T’oodįht’ay dąą’ nįh, ‘T’oodįht’ay iin k’eh ahłįį.’
\v 35 Nts’ąą’ T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn hǫǫ’ nįh duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ łąą’ taałeel heets’etnayh tł’aan ik’eetaat Tooodįht’ay dinee iin ay heneek huutł’’įįdlay iin dąą’ huu’ehnįh, ‘T’oodįht’ay iin k’eh ahłįį.’
\v 36 Shin du’, Shta’ ch’itah haashįhtįį tł’aan jan nan’ k’et xaah Shteh’a’. Ay eh, ‘T’oodįht’ay Shye’e diht’eh,’ hǫǫ’ dihnąy eh, nts’ąą’ xaa’, ‘Naaneegn’ eh T’oodįht’ay ǫǫsii’ ładatdįhnąy,’ hǫǫ’ Shdahnąy?
\v 37 Ay eh, Shta’ nts’ąą’niithan k’eetaat k’adihdąy de’, sǫ’ hǫǫ’ ch’ah łąy eh Shuudahnįį’.
\v 38 T’oot’ey nts’ąą’niithan k’eetaat dihdį’ de’, hǫǫ’ ch’ah łąy eh Shutdahniił, nts’ąą’ nühdihnąy k’ałąą’ Shuudahnąy de’ t’ey. Hǫǫ’ch’ah dahdį’ de’, Shin eh Shta’ eh ts’ehłagn ts’įįłiin heetatnayh.”
\p
\v 39 Tay’ t’ey ts’uunii kaah hetdį’ t’oot’ey huu’įįtł’aat ts’anh itdelshih.
\v 40 \it Jesus Jordan \it* Haniign’ nühts’ąy ndeeh \it John \it* ch’idą’ tuu ch’ixąą danh ts’ą’ teeshyah, tł’aan ishiit danh eedah.
\v 41 Ishiit dinee ndlaan Yaa nihniideeł. “\it John \it* k’anahohdaa t’oot’ey łahtthagn’ jah aanah hǫǫhaa’ łąy eh hǫǫt’eh,” henįh.
\v 42 Tł’aan ishiit ndlaan łąą’ hiiyuunįh.
\c 11
\p
\v 1 Dineh \it Lazarus \it* mǫǫsiI’ \it Bethany \it* key eeday ehtsiign uuniik. Ay key k’eet danh \it Mary \it* eh baadeh \it Martha \it* hihdeltth’ih.
\v 2 (\it Mary\it*, dii hǫǫsuu’ ts’ą’ biholtsan \it Jesus \it* ke’ nayidiidal tł’aan diitthii’ xaa’ eh hike’ ijehkat, ch’ale’ ay. Mǫǫnah, \it Lazarus\it*, ehts’iik.)
\v 3 Udia’ iin heneegn nadadełeegn iin \it Jesus \it* kaah huuteh’a’. “Neek’ach’ihǫhłe’, doo baa’įįtsiin ehts’iik,” hiiyehnįh.
\v 4 Ay eh, hǫǫ’ diitth’agn eh, \it Jesus \it* dąą’ nįh, “Tahteel xaah k’a’ihts’iign. T’oot’ey T’oodįht’ay nchaah ehutnay huu’ich’otnah’iil xaah, ehts’iik tł’aan ehts’iign xaa’ T’oodįht’ay Ushye’e nchaah ehutnay huu’ich’otnah’iił.”
\v 5 \it Jesus Martha \it* eh udia’ eh \it Lazarus \it* eh xantsįį’.
\v 6 Heneegn \it Lazarus \it* ehts’iign aaanah diitth’agn eh, łaakey dziinn’ tth’ihtah shign’ eedah.
\v 7 Ay tł’aan Maanah uudeldii iin dąą’ huu’ehnįh, “\it Judea \it* nan’ k’et ts’ą’ t’ey natsutdeeł.”
\v 8 “Hach’uunehtan, uuniik’uul dą’ ishiit danh \it Jew \it* iin Betthidzuułeeł Nihuudiinįį’ tł’aan t’axoh tay’ t’ey shiit ts’ą’ natushshya’ iniithánh?” hiiyehnįh.
\v 9 Noonak hiits’anh uudeldii eh dąą’ huu’ehnįh, “K’aaduu’ dziinn’ hǫǫłiin łaakey deetaan łaakey uk’et tł’aan nasaatee’aan ehutnet-tł’iat. Ay eh dineh dziin natetdaagn eh, k’at’ey t’aketdalthagn, dziin neldzeegn eh, uuneh’ąy xaah.
\v 10 T’oot’ey tadn tah aahaal eh t’aketdalthak, neldzegn kol eh.” Ay noonagn eh takteeł hǫǫ’ t’ey nuuniithadn danh de’ shįį’, hǫǫ’ hutdaldii iniithanh.
\v 11 Ay tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Neetłąą, \it Lazarus\it*, eetįį t’oot’ey ts’iitakthał xaah uts’ą’ tihhaał. \it Judea \it* nan’ k’et ts’ą’ tay’ t’ey natsutdeeł.”
\v 12 “Neek’ach’ihohłe’, eetįį de’ t’ey, natat-suuł,” hiiyehnįh.
\v 13 Daaneegn’ eh \it Jesus Lazarus \it* ehtiin mǫǫsii’ t’oot’ey Yaaneegn’ eh, \it Lazarus \it* eetiin mǫǫsii’ naniich’hetdee.
\v 14 Ay eh \it Jesus \it* hǫǫsuu’ ts’ą’ dąą’ huu’ehnįh, “\it Lazarus \it* ehtįį.
\v 15 T’oot’ey nühxon xaah beh k’adhihdąy eh Shaahǫǫsǫǫ, łąy eh utdahniił xaah. Uts’ą’ tsuudeeł.”
\v 16 \it Thomas\it*, nił eh beehatłiin, yǫǫsii’, dehłaadn iin dąą’ huu’ehnįh, “Neexon łahtthagn haneeuunehtaneh tsuudeeł,hii’eh neehuuxaan xaah.”
\p
\v 17 \it Jesus \it* nii’inshay eh, “\it Lazarus \it* tee’ dan uuneehaal dą’ ch’itee’ niihelshyeegn danh niihiinihtįį,” hiiyehnįh.
\v 18 \it Bethany \it* key łaakey \it miles \it* k’eh uunihthat.
\v 19 Tł’aan \it Jew \it* ndlaan iin \it Mary \it* eh \it Martha \it* huhnah’iil xaah nihniideeł, huu’ǫǫnaa ehtiin xaah teejuh huhdaaniil xaah.
\v 20 \it Martha Jesus \it* aahaal ijihtth’agn eh, yidanh ts’ą’ tthiiniishyah. T’oot’ey \it Mary \it* diishyah eedah.
\v 21 “Shk’ach’ihohłe’, jah ch’idą’ niishyah de’, shǫǫnaa k’atahteel!
\v 22 T’oot’ey k’ahduu’ t’ey T’oodįht’ay nts’ąą’ Udįįnąy nk’ootakthadn t’ey hee’ishnayh,” \it Martha \it* Yehnįh.
\v 23 “Nǫǫnaa ehtiin ts’anh nitdat-thał tł’aan na’uutatnayh,” yehnįh.
\v 24 Nuutaathal k’eh dziinn’ shǫǫnaa eh hįįłaagn iin eh nihdat-thal, nahuutatnayh xaah, hee’ishnayh,” Yehnįh.
\v 25 “Shin ch’ah dinee įįłaagn iin nitdihłeegn tł’aan Shin xaa’ ch’ah nahootatnayh. Doot’ey łąy eh Shuunąy uutaanayh, t’oot’ey ehtiin de’ t’ey.
\v 26 Tł’aan doo iin hoohonayh tł’aan łąą’ Shihuunąy, k’at’ey hihtaałaa. Hǫǫ’ ch’ah łąą’ Shuudįįnįh?” yehnįh.
\p
\v 27 “Ąą’! Shk’ach’ihohłe’, \it Messiah\it*, T’oodįht’ay, Ushye’e, Doo jan nan’ k’et niishay dįįt’ay hǫǫ’ łąą’ Nuudihnįh,” Yehnįh.
\p
\v 28 \it Martha \it* hǫǫ’ nąy eh, diishyah ts’ą’ natet-shyah tł’aan \it Mary\it*, udia’, shįį’ eh hǫǫhee. “Hach’uunehtan nii’inshyah tł’aan nnok-‘iin nehnįh,” \it Martha \it* yehnįh.
\p
\v 29 \it Mary \it* hǫǫ’ ijihtth’agn eh, nii’eeshyah tł’aan hantee’ t’ey Yidanh ts’ą’ tthiiniishyah.
\v 30 (\it Jesus \it* tth’ihtah key k’eet k’adaaniishay t’oot’ey ndeeh \it Martha \it* eh hǫǫhaa’ danh tth’ihtah eedah.)
\v 31 \it Jew \it* ts’eehohǫhdąy iin shyah shiit \it Mary \it* eh hideltth’ii’. Nii’eeshay tł’aan hantee’ t’ey tthiiniishay hiineh’įh tł’aan hii’ehteedeeł. Ch’itee’ niihelshyeegn danh ts’ą’ uhtsaa xaah natet-shyah hiiyuunih.
\p
\v 32 \it Mary Jesus \it* danh nii’inshshay eh tł’aan ineh’ąy eh, yits’ą’ naakot-‘įįtthayh. “Shk’ach’ihǫhłe’, jah ch’idą’ niishyah de’, shǫǫnaa k’atahteel!” \it Jesus \it* ehnįh.
\v 33 \it Jesus \it* ts’exeh eh hii’eh nihniideel iin hetsaa huuneh’įh ts’ą’, teechuh niithanh tł’aan hǫǫtł’at huuxaah ts’ehǫhdąy.
\v 34 “Ndeeh uhtee’ niinahniik?” huu’ehnįh. “Neek’ach’ihǫhłe’, aan! Nįh’įh!” hiiyehnįh.
\v 35 \it Jesus \it* etsah.
\v 36 Ay eh \it Jew \it* iin dąą’ henįh, “Unah’įh! Hǫǫtł’at yaantsįį’!”
\v 37 T’oot’ey ch’ehłaadn’ dąą’ henįh, “Jan t’iin dineh uunaagn’ kol naagn nahuhtsįį. \it Lazarus \it* k’atahteel ch’a’ dia k’a’iniithiil?”
\p
\v 38 \it Jesus \it* tth’ihtah hǫǫtł’at ts’ehohdąy ts’ą’, ch’itee’ niihelshyeegn danh nii’inshyah, ddhał eekey tthee shiit haahalshyah danh shiihetdak danh thee choh niłdatnii’aan.
\v 39 “Tthee choh łtaanah’aay!” huu’ehnįh. \it Martha\it*, dineh ehtiin udia’, dąą’ Yehnįh, “Shk’ach’ihǫhłe’, iitee’ dan uuneehaal dą’ ushiit niihiinihtiin eh, įhjiit tł’aan ts’ahǫǫtłeek ts’ą’ biholtsanh.”
\v 40 “‘Łąą’ hǫǫ’ Shuudįįnįh de’, nts’ąą’ T’oodįht’ay nt’ay’ eh uutaadiil utnih’iił,’ hǫǫ’ ndihnįį’ hee’ilnáyh?” \it Jesus Martha \it* ehnįh.
\v 41 Ay eh tthee choh łtahnii’aay. Tł’aan \it Jesus \it* dagn’ uuneh’įh tł’aan dąą’ nįh, “Shta’, Shdįįtth’agn xaah tsen-‘įį.
\v 42 Nił k’eenoo’ Shdįįtth’agn Ni’ishnayh. T’oot’ey hǫǫ’ ch’ah Ndihnąy, jah dinee iin xaah, Shtįh’a’ łąą’ hutdaaniił xaah.”
\v 43 Ay tł’aan hǫǫ’ nąy eh, hǫǫtł’at esał. “\it Lazarus\it*, haa’įįhay!” nįh.
\v 44 Dineh ehtiin haa’įįshyah, iiłaa’ iikee’eh ch’iil inaa’uudeetł’oon eh tł’aan iinįį’ k’et ch’iil eeniign eh. “Haanahłee, taahaał xaah,” huu’ehnįh.
\p
\v 45 \it Jew \it* ndlaan iin doo iin doo iin \it Mary \it* eh dzultth’ii’ nihniideel iin nts’ąą’ \it Jesus \it* hǫǫ’ det-shyaagn hiineh’įh tł’aan łąą’ hiiyuunįh.
\v 46 T’oot’ey ch’ehłaadn’ iin \it Pharisee \it* iin xaah nahtetdeeł tł’aan nts’ąą’ \it Jesus \it* det-shyaagn hǫǫ’ huuhenįh.
\v 47 Ay eh \it Pharisee \it* iin eh \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haskey’ iin eh łehchinh heedeeł, \it Jew \it* ch’inłiinn’ iin eh. Dąą’ tłihdetnnįh, “Nts’ąą’ ts’uudįį’? Ay dineh ndlaan nahohdaa eh, dinee ndlaan iin łąą’ hiiyuunįh.
\v 48 Bits’et-tł’iidn de’, łahtthagn’ dinee iin łąą’ hiiyutdaaniił. Tł’aan \it Roman \it* ch’inłiinn’ iin hihtaadiił, hithahdelxoo shyah choh eh neenann’ neech’a’ łtaahohtaa’aał xaah.”
\v 49 Ts’ehłagn huutah ts’anh \it Caiaphas \it* mǫǫsii’, doo ishiit xay’ \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haskey’ iin naatthii’ nłiin, dąą’ nįh, “Ch’ikol hee’atnayh!
\v 50 Ts’ehłagn dine’ łahtthagn’ dinee iin xaah ehtįį de’, hǫǫ’ ch’ah ch’ahnoo’ uutaasuuł, neenann’ neech’a’ łtaahohtaa’aał de.”
\v 51 (Nts’ąą’ nąy, diixaa’ k’ahǫǫ’ ch’ittheh naniich’et-thadn. Ishiit xay’ \it Jew \it* iiin xaahhach’ełeegn iin haske’ iin naatthii’nłįį ts’ą’, T’oodįht’ay nts’ąą’ duunoo’ haathał danh uutaałeel hǫǫ’nąy yehtsįį. Nts’ąą’ nąy k’eetaat, \it Jesus Jew \it* koht’iin xaah tahteeł.
\v 52 Huushįį’ xaah k’atahteel, t’ootey T’oodįht’ay ts’įįkey’ iin łahtthagn’ ch’idanh danh ts’anh chih łehchinh hetdagn ts’ehłagn hįįłiin k’eh huuhuhtsiin xaah tahteeł.)
\v 53 Ay eh ishiit dziinn’ts’anh noo’\it Jew \it* ch’idadiiłiin iin nts’ąą’ \it Jesus \it* nats’idhuhxay xaah niłts’ą’ thahdelxoh.
\v 54 Ay eh \it Judea \it* nan’ k’et \it Jesus \it* k’anii’etdaagn ndeeh dinee iin itnah’iil danh. Huhch’a’ łtaaniishyah tł’aan \it Ephraim \it* key ts’ą’ niiniishyah, ts’ał shiit k’üü danh. Ishiit daanah uudeldii iin eh eedah.
\p
\v 55 Toodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn \it Israel \it* koht’iin iin k’et he’uudeel heehelnii danh, k’ahjiil nuuniithat danh ts’ą’, \it Jew \it* koht’iin iin nan’ k’et ts’anh ndlaan iin \it Jerusalem \it* key ts’ą’ hihteedeeł. Ishiit danh łehchinh hetdagn danh xaah suhdelnee, huunach’uudah’iinn’ k’eetaat diidzee’ shiit nats’ihuuch’ot hiiniithan eh tł’aan diishin chih nats’utch’ot hiiniithan eh.
\v 56 Hithahdelxoo shyah choh łehchinh heedeel eh, \it Jesus \it* Yuukohneh’įh. Tł’aan \it Jesus \it* aanah dąą’ tłihdetnnįh, “Łehchinh hetdagn danh xaah taahááł? Huuch’a’ an’ hedildá?”
\v 57 \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haskey’ iin eh \it Pharisee \it* iin, “Doot’ey ndeeh \it Jesus \it* eeday, hee’etnayh, hǫǫ’ needįįnįh, ts’utniign xaah,” dinee iin hǫǫ’ huhdiinįį’.
\c 12
\p
\v 1 Łk’eetaagn uuneehaal T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn \it Israel \it* koht’iin iin k’et he’uudeel heehelnii danh ttheh, \it Jesus Bethany \it* key niishyah. [Ishiit danh \it Lazarus \it* eedah, doo ehtiin, t’oot’ey \it Jesus \it* xaa’ niidihtįį tł’aan nahatniik.]
\v 2 Ishiit niiniishay eh, hi’ich’ih’aał. \it Martha \it* shiih Yaa niiniidlah, nachaa’aal xaah. \it Lazarus Jesus \it* eh shign’ da’eedah.
\v 3 Ay tł’aan \it Mary \it* ushiit natł’aachelshyeegn \it Pint \it* shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ biholtsan diitł’ádn huu’įhdląą ts’ą’ \it Jesus \it* ke’ k’et nayidįįdał tł’aan diitthii’ xaa’ eh Yike’ Yijehkat. Shyah shiit łahtthagn’ bidoodetjuut.
\v 4 \it Jesus \it* Maanah uudeldii iin tah ts’anh ts’ehłagn, \it Judas Iscariot \it* mǫǫsii’, doo \it Jesus \it* uk’įą’ ts’ichaałeel, dąą’ nįh,
\v 5 “Dii xaah hǫǫsuu’ ts’ą’ biholtsan shyąą’ t’ey ehahshay? Taagn \it hundred dollars \it* k’eh uudihxaay tł’aan ay belsüü’ nasaadiht’ay iin tatalshye’ hǫǫłįį.”
\v 6 T’oot’ey hǫǫ’ ch’ah nąy, nasaadiht’ay iin xaah k’a’iniithan. Hǫǫ’ ch’ah nąy, ch’ine’iin dine’ nłiin xaah. Ay dineh huu’elsüü’ thüh k’anehtaa’ tł’aan ushiit ts’anh huutihnak niithanh. Hǫǫ’ xaah hǫǫ’ ch’ah nąy.
\v 7 T’oot’ey \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Daadhah’iin! Nts’ąą’ Baa duhdįį’ shuunąy niign det-shyaak, Shtat-tsaa ttheh Shin sutdaałeel xaah.
\v 8 Dinee nasaadiht’ay noo’ uudih nüh’eh taat’eeł t’oot’ey Shin hu’ k’at’ey nüh’eh noo’ uudih tidhihdaał.”
\p
\v 9 Niineldogn iin nchaa \it Jesus Bethany \it* eeday ich’ihditth’agn eh, ishiit ts’ą’ hiteedeeł. \it Jesus \it* ts’inuh’iin ihiiniithanh tł’aan \it Lazarus \it* chih, doo ehtiin t’oot’ey \it Jesus \it* xaa’ niidihtįį tł’aan naahatniik, ts’inuh’iin hiiniithanh.
\v 10 Ay eh \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haskey’ iin nts’ąą’ \it Lazarus \it* chih nats’idhuhxay xaah naniich’ihetdee.
\v 11 Hǫǫ’ ch’ah naniich’ihetdee, nts’ąą’ hǫǫ’ \it Jesus \it* nąy xaa’, \it Jew \it* ndlaan iin diich’inłiin iin ch’a’ łtahniideel xaah tł’aan łąą’ hiiyuunąy xaah.
\p
\v 12 Uuk’ahdąą eh niineldogn iin nchaa iin T’oodįht’ay Aaneegn’ nadatdełeegn \it Israel \it* koht’iin iin k’et he’uudeel heehelnayh łehchinh hetdagn danh \it Jerusalem \it* nihniideel eh, \it Jesus Jerusalem \it* xaah aahaal ich’ihdihtth’ak.
\v 13 Ay eh ts’oo \it palm \it* mǫǫsii’ ts’anh ch’idhuuchinn’ uk’et ch’it’aann’ hǫǫłiin xaah det-theeł tł’aan tthiihitniidlay eh hiidanh ts’ą’ tthihniideeł. Hǫǫ’ hihdet-shyaagn eh, shaaheh’ąą. “T’oodįht’ay, tsen-‘įį! T’oodįht’ay tthihąą’ Behhuut’e’. Doo huuhǫhchah ts’ą’ k’ach’ihohłe’ ǫǫsii’ dįht’ay eh aahaal, ch’ale’ ay. T’oodįht’ay tthihąą’ Ay ch’ah \it Israel \it* koht’iin Haske’ nłiin Beh huut’e’,” ihenįh.
\v 14 Noon \it donkey \it* mǫǫsii’ uudil’aan eh, \it Jesus \it* noon kaagn da’eeshyah. T’oodįht’ay Aaneegn’ utnettł’adn k’eetaat hǫǫ’ hut-shyaak. Ay utnet-tł’adn dąą’ nįh:
\p
\v 15 “\it ZION \it* koht’iin, sǫ’ naljiidn! T’axoh nühhaske’ \it donkey \it* k’ahduu’ daathal ik’et da’eedah nühxaah niinihshyah.”
\v 16 Ishiit danh Maanah uudeldii iin nts’ąą’ hut-shyaagn k’at’ey ch’ik’eniihiidaa. T’oot’ey duunoo’ ndeeh \it Jesus \it* dagn nan’ k’et ts’ą’ niidit-that nuuniithat danh, Maanah huudeldii iin ntsąą’ T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn hǫǫ’ nąy heehelnayh tł’aan hǫǫ’ ch’ah hut-shyaagn heehelnayh.
\v 17 Doo ndlaan iin \it Jesus \it* eh hihdeltth’ii’, ndeeh dą’ \it Jesus \it* xaa’ \it Lazarus \it* ehtiin ts’anh niidihtįį tł’aan nahatniik. Ay tł’aan ndlaan iin nts’ąą’ hǫǫ’ hut-shyaagn aanah \it Jerusalem \it* koht’iin eh thahdelxoh.
\v 18 Ay nahohdaa aanah ich’ihdihtth’agn xaah, niineldogn iin hiidanh ts’ą’ tthiiniideel.
\v 19 \it Pharisee \it* iin hiidanh dąą’ tłihdetnnįh, “Huunah’įh! K’at’ey nee’ik’ahoohohdee! Huuhįhdląą ts’ą’ hii’eh aadał.”
\p
\v 20 Doo iin łehchinh hetdagn danh xaah \it Jerusalem \it* nihniideel iin tah ts’anh \it Greek \it* koht’iin nihniideeł, T’oodįht’ay łahhiiyuunąy hihtaadiil xaah tł’aan nahtaa’ hiiyutdaaniil xaah.
\v 21 Ay iin \it Philip\it*, \it Bethsaida \it* key \it Galilee \it* nan’ k’et koht’iin nłiin, xaah nihniideeł tł’aan dąą’yehnįh, “\it Jesus \it* ts’inuh’įį’ ts’iiniithanh.”
\v 22 \it Philp Andrew \it* xaah niiniishyah tł’aan nts’ąą’ henąy hǫǫ’ yehnįh. Ay tł’aan łaakey iin \it Jesus \it* xaah nihniideeł tl’aan nts’ąą’ henąy hǫǫ’ hiiyehnįh.
\v 23 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Shin ch’ale’ dinee iin Shkehduht’e’ xaah T’oodįht’ay Shteh’a’. Haa’uuteethadn eh Shǫǫsii’ aanah doodįhsoon hihdaaniił.
\v 24 Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh: ‘Ts’ehłagn neshyee neeshyaam taltsayh de’, neshyee k’eh uk’et ch’ineeshyaan taltsayh xaah de’, ay neshyee nan’ shiit t’atalsheeł. Ch’ittheh tah ay neshyeeehtiin k’eh eltsiin t’oot’ey k’ahdąą de’ neshyee k’eh uk’et ch’ineeshyaan taltsayh. Hǫǫ’ k’eh Shaa uutaałeeł, ndeeh tishtsaa danh.’”
\v 25 Doo t’ey k’a’okte’ ch’a’ dii’utnelnąy, ay ch’ah tahteeł. T’oot’ey doot’ey jan nan’ k’et Baa okte’ Shuunąy, ay ch’ah duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ uutaanayh.
\v 26 Doo k’ootakthat Shuunąy, Shk’eh aahaał, ndeeh dhihdah doo Shik’ahohthadn Sh’eh taadaal xaah. Doo Shik’ahohthadn, hii’aanah doodįhsoon utthiiłatdahdal Shta’ utahtsayh.’”
\p
\v 27 “K’aaduu’ ts’ehakdąy. Nts’ąą’ duhnįį’? ‘Nts’ąą’ Shaa uutaałeeł, Shta’, k’ashaa hǫǫ’ uutaałeel hǫhtsayh,’ hǫǫ’ laa duhnįį’? Kol! Ntsąą’ Shaa uutaałeel, ay xaah ch’ah jan nan’ k’et nihshyah.
\v 28 Shta’, tthihąą’ nǫǫsii’ aanah doodįhsoon utthiiłatdahdał.” Ay tł’aan heneegn dagn nan’ k’et ts’anh iiholłee. “Ch’idą’ hǫǫ’ ch’ah niign utthiiłatdahdał tł’aan tay’ t’ey hǫǫ’ ch’ah niign utthiiłatdahdał,” nįh.
\p
\v 29 Niineldogn iin shiit nahetdee iin tł’aan ch’ehłaadn’ dąą’ henįh, “Na’ehtan!” Huu’ehłaadn’du’ dąą’ henįh, “T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn Beh hǫǫhee!”
\v 30 T’oot’ey \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Heneegn dagn nan’ k’et ts’anh dahtth’agn, ay ch’ah hǫǫhaa’, nühxon hu’ heetatnayh xaah. Shin hu’ ch’idą’ hǫǫ’ hee’ishnayh.
\v 31 Ishiit t’axoh nuuniithadn ndeeh T’oodįht’ay jan nan’ k’et hǫhchaah ts’ą’ etdatjahkay tł’aan T’oodįhtay t’axoh \it Satan\it*, jan nan’ k’et k’ach’ihohłe’, ay ch’ah chaat’üü.
\v 32 Jiliis k’et takteeł ts’ą’, dinee ndlaan iin łąą’ Shihutdaaniił.”
\v 33 (Hǫǫ’ nąy eh, nts’ąą’niign tahteel hehtatnayh.)
\v 34 Niineldogn iin hiiyehnįh, “Neenach’uudah’iinn’ k’eetaat, \it Messiah \it* duunoo’ hǫhchaah tsą’ uutaanayh. Ay eh nts’ąą’ xaa’, ‘Shin ch’ale’ dinee iin Shkehduht’e’ xaah T’oodįht’ay Shteh’a’,’ hǫǫ’ dįįnąy tł’aan, ‘Jiliis k’et takteeł,’ hǫǫ’ dįįnąy? Doo T’oodįht’ay iteh’a’ nt’ay?”
\v 35 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Neldzeegn nüh’eh haa’uuuteethat danh shįį’ uutaat’eel k’eh, haa’uuteethat danh shįį’ hanüh’utnaktanh. Nts’ąą’ hanüh’uunaktan k’eetaat tal’iił. Hanüh’uunaktan ts’anh neldzeegn’ eh, uunat-tł’adn ch’a’ uutahteeł. Doot’ey uunat-tł’adn shiit eeday nuugn taahaał niign t’ey hits’etniign.
\v 36 Ay eh nts’ąą’ nüh’eh diht’ay eh hanüh’uunaktan łąą’ utdahniił, doo iin neldzeegn k’eetaat hel’ąy tahłeel xaah.” \it Jesus \it* hǫǫ’ nąy eh huuch’a’ łtaaniishyah tł’aan ndeeh niishay doot’ey hits’etniign.
\p
\v 37 Ay łahtthagn’ nahohdaa dąy, ndeeh hitnah’iil, t’oot’e y k’ałąą’ hiiyuunąy.
\v 38 Ay eh T’oodįht’ay xaah hǫǫhee \it Isaiah \it* nts’ąą’ dąą’ utnet-tł’adn k’eetaat hǫǫ’ hut-shyaagn:
\q “Shk’ach’ihǫhłe’, Naaneegn’ eh ts’ihǫǫhaa’, t’oot’ey k’ałąą’ neehuunąy.
\q Nt’ay’ hiineh’įį’, t’oot’ey tth’ihtah k’ałąą’ neehuunąy.”
\m
\v 39 \it Isaiah \it* dii xaah k’ałąą’ hiiyutdaaniił aanah hǫǫ’ nįh ts’ą’, dąą’ nįh:
\q
\v 40 “T’oodįht’ay huunaagn’ kol huu’ehtsįį, nts’ąą’ diit’ay’ xaa’ dąy k’ahitnah’iil xaah.
\q Huu’įįnii’ k’odatniik huu’ehtsįį, ntst’ąą’ hǫǫ’ nąy hiidiith’agn k’at’ey hiik’enii’uudee xaah.
\q Ay xaah ch’ah, hiits’ą’ k’ats’aadaadal, huuts’itaanak xaah.”
\m
\v 41 \it Isaiah \it* hǫǫ’ utnet-tł’adn ch’idą’ ts’ą’, \it Jesus \it* aanah hǫǫhee, nts’ąą’ duunoo’ uutaadiil hee’etnayh xaah.
\p
\v 42 T’oot’ey ishiit danh t’ey, ch’inłiin iin tah ts’anh ndlaan iin \it Jesus \it* łąą’ huunįh t’oot’ey \it Pharisee \it* iin xaah ihneljiiit ts’ą’, hǫǫ’ aanah neehinah’iil tah k’athahdelxoo, \it Jew \it* iin łehchinh etdak danh ch’a’ k’ałtaahuhtaałeel xaah.
\v 43 Dinee iin hu’ hǫǫsuu’ huuxaah thahdelxoo hehiiniithanh, T’oodįht’ay hǫǫsuu’ huuxaah taaheel ch’ahnoo’.
\p
\v 44 \it Jesus \it* datdįhtay eh huu’eh hǫǫhee ts’ą’ dąą’ nįh, “Doot’ey łąy eh Shuunąy, doo Shteh’a’ chih łąy eh utdaaniił.
\v 45 Doot’ey Shneh’ąy, doo Shteh’a’ chih itnah’iił.
\v 46 Shin hu’ neldzeegn ihłiin, jan nan’ k’et nihshyah, doo iin łąą’ Shihuunąy iin uunat-tł’adn shiit k’ahdaltth’iil xaah.
\v 47 Doot’ey Shaaneegn’ diitth’agn tł’aan k’a’iik’ahohthadn, k’abetdajakkay. Jan nan’ k’et koht’iin iin etdatjakkayh xaah k’anihshay, t’oot’ey huutakshih xaah nihshyah.
\v 48 Doot’ey k’ashiiniithan tł’aan Shaaneegn’ k’a’iniithan, ch’ale’ Shaaneegn’ xaa’ t’aa’ay dziinn’ danh etdatjahkayh.
\v 49 Hǫǫ’ uutaałeeł, Shxaa’ hǫǫ’ k’ahuhheel xaah. Shta’ Doo Shteh’a’ nts’ąą’ hǫǫ’ Shehnąy k’eetaat hǫǫ’ dihnįh tł’aan hach’uunaktanh.
\v 50 Tł’aan Hik’aanii’ xaa’ duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ huutaanay hee’ishnayh. Ay eh nts’ąą’ hǫǫ’ dįįniił shehnąy k’eetaat hǫǫ’ dihnįh.”
\c 13
\p
\v 1 Ts’ehłagn uuneehaal T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn \it Israel \it* koht’iin iin k’et he’uudeel heehelnayh łehchinh hetdagn danh ttheh hǫǫłįį. \it Jesus \it* jan nan’ k’et ch’a’ łtaatihhaal tł’aan Shta’ xaah natihdaal danh hǫǫtsuul shįį’ utniithadn hee’etnayh. \it Jesus \it* doo iin jan nan’ k’et uts’an yiiłiin iin ch’idą’ ts’anh noo’uudih t’ey huuxantsįį’ tł’aan nuutaathal danh k’eh t’ey huuxantsįį’.
\p
\v 2 Natehxeeł tah \it Jesus \it* eh maanah uudeldii iin nił eh nach’ihe’aał. Ch’idą’ yaabal \it Judas\it*, \it Simon Iscariot \it* ushye’e, \it Jesus \it* k’įą’ ts’ich’uhłee niithan yehtsįį.
\v 3 \it Jesus \it* huuhǫhchaah ts’ą’ k’ach’ootakłe’ xaah Shxaa’ doodįįt’ay eh Shta’ ts’anh hee’etnayh. T’oodįht’ay eeday ts’anh nihshay tł’aan hidanh natihdaal hee’etnayh.
\v 4 Ay eh \it Jesus \it* ik’et nach’e’aal ts’anh nii’eeshyah ts’ą’ tł’aan dii’ehnih jelkadn ts’ą’, diik’et uudelchüü.
\v 5 Ay tł’aan hiishiit nįį’ cheldee shiit tuu iinał tł’aan daanah uudeldii iin ke’ nateech’ot. Ay tł’aan dii’ehnih diik’et uudelchüü uukee’ itjehkat.
\v 6 \it Simon Peter \it* xaah niiniishay eh, \it Peter \it* dąą nįh, “Shk’ach’ihǫhłe’, shke’ natįįch’ót?”
\v 7 “K’aaduu’ nts’ąą’ naa dihdąy hits’iniik, t’oot’ey k’adiide’ heetinnayh,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 8 “K’aaduu’ ts’anh noo’ k’at’ey shkee’ natįįch’odn!” \it Peter \it* yehnįh. “K’at’ey nke’ na’ihch’odn de’, k’aduu’ ts’anh noo’ Sheh’aadal k’atįįłeel,” yehnįh.
\v 9 “Shk’ach’ihǫhłe’, ay tł’aan k’ashkee’ shįį’ natįįch’odn! Shlaa’ tł’aan shtthii’ natįįch’ot,” \it Peter \it* yehnįh.
\v 10 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Doot’ey k’adiidą’ k’eech’eltsal łahtthagn’ ts’ą’ güh uk’et kol tł’aan t’axoh ay tay’ t’ey k’ak’eechaltsal, diike’ shįį’. Nühxon hu’ hǫǫ’ ahdląą ts’ą’ güh uk’et kol, ts’ehłagn shįį’ güh nłįį.
\v 11 (Doo uk’įą’ ts’ich’uhłeeł Yuunąy \it Jesus \it* yi’etnayh. Hǫǫ’ k’eexaan, “Hǫǫ’ ahdląą ts’ą’ güh nühk’et kol, ts’ehłagn shįį’ güh nłįį,” hǫǫ’ huu’ehnąy.)
\p
\v 12 Huuke’ na’eech’ot tł’aan dii’eegn’ naadalniik tł’aan ik’et nach’e’aal ts’ą’ da’įįdaa’ danh dii’inshyah. Ay tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Nts’ąą’ k’adiidą’ nühxaah dihdąy ch’ik’enii’ahdéé?
\v 13 Hach’uunįhtan tł’aan Doo Huuhǫhchaah ts’ą’ K’ach’ihǫhłe’ hǫǫ’ Shidahnįh. Ay eh hǫǫsuu’ ts’ą’ niign dahnįh, Ay Ihłiin xaah.
\v 14 Hanüh’uunaktan tł’aan Nühk’ach’ihakłe’ ihłįį t’oot’ey tthihtah k’adiidą’ nühkee’ nadhihch’ot. Ay eh, nühxon duu’ niłkee’ natatch’ot.
\v 15 Nts’ąą’ niign tahdiil nüh’iich’oonak-‘įį’, nts’ąą’ niign dihdąy k’eetaat tahdiil xaah.
\v 16 Dąą’ ch’ah łąy ‘eh nühdihnįh: “Doot’ey alnaa nłiin ch’idadiiłiin ch’ahnoo’ k’a’iiłay. Tł’aan doot’ey heneegn nadadełeegn doo yiteh’a’ ch’ahnoo’ k’a’iiłay.
\v 17 T’axoh ay łąą’ niign aanah hee’atnayh. Hǫǫ’ k’eetaat dahdį’ de’, nühxaah uutaasuuł.
\p
\v 18 “Hǫǫ’ nühdihnąy eh, hǫǫ’ahdląą ts’ą’ aanah k’ahuhheel. Shaa ch’itah haanüh’ihdlay tł’aan nts’ąą’ koht’iin ahłiin nüh’ii’ishnayh. T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn k’eetaat uutaałeel, dąą’ nįh: ‘Dineh Sh’eh nach’e’aal Shk’įą’ ts’ichaałeel.’
\v 19 Hǫǫ’uutaałeel ttheh hǫǫ’ nühdihnįh, ndeeh hǫǫ’ uutaałeel danhdoo ihłiin hǫǫ’ nühdihnąy ihłiin Shitatnayh xaah.
\v 20 Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh: ‘Doot’ey tak-aal uunii, ishiit danh Shin chih uunii. Tł’aan doot’ey Shin uunii, ay ch’ah Doo Shteh’a’ uunii.’”
\p
\v 21 \it Jesus \it* hǫǫ’ nąy eh hǫǫtł’at ts’ehǫhdąy tł’aan hǫǫsuu’ ts’ą’ dąą’ huu’ehnįh, “Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh: ‘Ts’ehłagn nühtah ts’anh Shkįą’ ts’ichaałeeł.’”
\v 22 Ay tł’aan Maanah uudeldii iin tłihnel’įh, nts’ąą’ hǫǫ’ nąy aanah łąą’ hiiniithan xaah.
\v 23 Ts’ehłagn Maanah uudeldii, doo \it Jesus \it* xantsiin, \it Jesus \it* Yik’üü eedah.
\v 24 Ay ch’ah \it Simon Peter \it* ułaa’ eh hǫǫ’ uudįįnąy eh, “Uudįhkat, doo ch’ah hǫǫ’ taadiił aanah,” \it Peter \it* yehnįh.
\v 25 Ay eh ay Maanah uudeldii Yaaxaah nii’itdilthat tł’aan dąą’ \it Jesus \it* ehnįh, “Shk’ach’ihǫhłe’, doo ch’ah hǫǫ’ taadiiił?”
\v 26 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Tth’aak shiit tłeedonn’ tih’aał tł’aan haatih’aał tł’aan doo utł’aatih’aał, ch’ale’ ay.” Ay eh \it Jesus \it* łeedonn’ uuniik tł’aan tth’aak shiit yįį’ąą tł’aan haayįį’ąą tł’aan \it Judas\it*, \it Simon Iscariot \it* ushye’e, tł’aayįį’ąą.
\v 27 \it Judas \it* łeedonn’ uuniign eh, hǫǫ’ ts’ą’ t’ey ts’ant’ay yishiit įįshyah. Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Nts’ąą’ tidhihdiin, hantee’ t’ey dįįdį’!”
\v 28 (Uk’et nach’et-’aal mąągn hihdeltth’ii iin tah ts’anh, nts’aa’ \it Jesus \it* nąy doot’ey k’at’ey hik’enii’įįthadn.
\v 29 \it Judas \it* huu’elsüü’ thüh k’anehtaa’ eh, ch’ehłaadn’ iin, “Needaatah nach’et-‘aal xaah ǫǫkeet,” \it Jesus \it* hǫǫ’yehnąy le’ huunįh tł’aan, “Nasaadiht’ay iin tł’aach’įhdlah,” hǫǫ’ yehnąy le’ huunįh.)
\v 30 \it Judas \it* łeedonn’ uuniik tł’aan hǫǫ’ ts’ą’ t’ey tthii’inshyah. Tadn hǫǫłįį.
\p
\v 31 \it Judas \it* tthiiniishay eh, \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “T’axoh Doo T’oodįht’ay iteh’a’ nchaa nłiin huu’ich’otnah’iił. T’axoh yixaa’ T’oodįht’ay nchaa nłiin huu’ich’otnah’iił.
\v 32 Tł’aan yixaa’ T’oodįht’ay nchaa nłiin huu’ich’otnah’iil eh, ay tł’aan T’oodįht’ay diixaa’ Doo Iteh’a’ nchaa nłiin huu’ich’otnah’iił tł’aan k’adiide’ uutaałeeł.
\v 33 Stsįįkey’ iin tay’ hǫǫtsuul ts’ą’shįį’ nüh’eh dhihdah. Shuukotnahta’ t’oot’ey nts’ąą’ \it Jew \it* koht’iin iin hǫǫ’ dihnąy, k’aaduu’ dąą’ ch’ah nühdihnįh, ‘Ndeeh ts’ą’ tihhaal danh k’atahdal.’
\v 34 T’axoh nts’ąą’ koht’iin tahłeeł du’, ch’ah k’aadu’ niign dąą’nühdihnįh, “Łaa’at-tsįį’. Nühxaah ihtsiin k’eetaat łaa’at-tsįį.
\v 35 Łaa’attsįį’ de’, łahtthagn’ dinee iin Shaa nahuudeldii iin ahłiin nüh’ihtatnayh.”
\p
\v 36 “Shk’ach’ihǫhłe’, nuugn tįįhay?” \it Peter \it* yehnįh. “Ndeeh tihhaal, k’aaduu’ Shk’eh k’atįįhaal t’oot’ey k’ahdąąde’ Shk’eh tįįhaal,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 37 “Shk’ach’ihǫhłe’, diixaah k’aaduu’ Nk’eh uhhaal daa? Naa shdhelxįį de’, ayt’oo,” \it Peter \it* yehnįh.
\v 38 “Łąá’? Baa takteeł łąą’ Shuudįįnįh láá? Dąą’ ch’ah łąy eh ndinįh: “Ts’eht’uudn choh \it chicken \it* mǫǫsii’ uutaaheel ttheh t’ey, ‘Shin Bits’ishniign,’ taagn danh dįįniił,” \it Jesus \it* yehnįh.
\c 14
\p
\v 1 Ay tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Sǫ’nühdzee’ shiit łtaaniinat-thiidn! T’oodįht’ay łąą’ uudahnįh tł’aan Shint’ah łąą’ Shuudahnįh.
\v 2 Ndeeh Shta’ eeday shyah choh k’eh hǫǫt’eh. Ishiit ndeeh hihdeltth’ii danh hǫǫdląą. Nühxaah uutidhaktsiin danh ts’ą’ natihday. Hǫǫ’ ch’ah k’ałąą’ huułay de’, k’ahǫǫ’ nühdihniil.
\v 3 Tł’aan nühxaah uutidhaktsiin danh ts’ą’ natihday eh nühxaah natihdaał tł’aan eh nanühtagnsheeł, nił eh dzultthii’ xaah.
\v 4 Nuugn eh ndeeh danh ts’ą’ natihday hi’atnayh.”
\v 5 Tł’aan \it Thomas \it* dąą’ yehnįh, “Neek’ach’ihǫhłe’, ndeeh danh ts’ą’ tįįhay ts’ą’ hints’etniik. Nts’ąą’ xaa’ niign heets’utnayh?”
\v 6 \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Doo dine’ Shin ch’ale’ xaa’ niign heetatnayh tł’aan łąą’ t’ey aanah heetatnayh tł’aan uutaanayh. Doo dine’ Shta’ ts’ą’ taahaal Shin Shxaa’ de’ shįį’.
\v 7 Shi’atnay eh Shta’ chih Bitatnayh. Tł’aan k’aaduu’ ts’anh noo’ Bi’atnayh tł’aan nah’įį’.”
\p
\v 8 “Neek’ach’ihǫhłe’, Nta’ nee’ech’inih’įh. Ay shįį’ its’iiniithanh,” \it Philip\it*, yehnįh.
\v 9 \it Jesus Philip \it* dąą’ ehnįh. “\it Philip\it*, niithoo dą’ ts’anh łahthagn’ nüh’eh dhihday t’oot’ey tth’ihtah Shits’inníígn? Doo dine’ Shneh’iin, ay ch’ale’ Shta’ Yineh’įį’. Ay tł’aan dii xaah, “Nta’ nee’ech’inih’įh,’ Shdįįnay?
\v 10 Shin eh Shta’ ts’ehłagn ts’įįłiin, \it Philip\it*, hee’ináyh?” Ay tł’aan Maanah udeldii iin dąą’ huu’ehnįh, “Nts’ąą’ nühdihnąy, Shinxaa’ k’ahǫǫ’ nühdihnąy. Shta’, Sh’eh nt’ay, ay ch’ale’ Diixaa’ hǫǫ’ det-shyaak.
\v 11 Shin eh Shta’ ts’ehłagn ts’įįłiin xaah łąą’Shuudahnįh. Ay xaah k’ałąą’ Shuudahnay de’, ay tł’aan nts’ąą’ dishshyaagn xaah łąą’ Shuudahnįh.
\v 12 Dąą’ ch’ah łąy eh nühdhnįh: ‘Doot’ey łąą’ Shuunąy nts’ąą’ dihdąy k’eetaat taadiił. Nts’ąą’ dishshyaagn ch’ahnoo’ t’ey taadiił, Shta’ ts’ą’ natihday xaah.
\v 13 Tł’aan diit’ey xaah Shǫǫsii’ eh Shutdahkadn, hǫǫ’ tihdiił, Shta’ aanah Diishye’e xaa’ doodįhsoon hitdaaniił xaah.
\v 14 Diit’ey xaa’ Shǫǫsii’ eh Shuudehkadn de’, hǫǫ’ tihdiił.’”
\p
\v 15 “Shaa’ahtsiin de’, nts’ąą’ koht’iin ahłiin hǫǫ’ nühdihnąy k’ootahdee.
\v 16 Tł’aan Shta’ utdakkadn, Botdeegn’ łąą’ nłiin nühxaah tah’aal xaah. Ay ch’ale’ nühts’inihniign k’eh nühts’itaanaak tł’aan nüh’eh duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ taadaał.
\v 17 Jan nan’ k’et koht’iin iin k’a’hiiniithan, k’ahiinih’iin eh tł’aan Hi’its’etniign eh. T’oot’ey nühxon hu’ Bi’atnayh, nüh’eh eeday xaah tł’aan nühdzee’ shiit taa’aał xaah.
\p
\v 18 “Bidooniiłaagn iin k’eh k’at’ey nühxon shįį’ nüh’eh tidhishtłiidn. Nühxaah niitihdaał.
\v 19 Huu’uuteethat danh jan nan’ k’et koht’iin iin k’at’ey nashihnal’iil. T’oot’ey nühxon hu’ nashnal’iił. Tł’aan huhnay xaah, nühxon t’ah uutahnayh.
\v 20 K’aduu’ nühxon eh ts’ehłagn diht’ay k’eh, ishiit dziinn’ nuuniithat danh, Shin eh ts’ehłagn daht’ay tł’aan Shin eh Shta’ ts’ehłagn tsįįłiin chih heetatnayh.
\p
\v 21 “Doo dine’ nts’ąą’ koht’iin ahłiin hǫǫ’ dihnąy idiitth’agn tł’aan iik’ahohthadn, ay ch’ah Shaantsįį’. Doot’ey Shaantsiin Shta’ ay ch’ah yaataatsįį’. Ay ch’ah Shint’ah baatihtsįį’ tł’aan Shiinxaa’ łąą’ Shitatnayh.”
\v 22 \it Judas \it* (\it Judas Iscariot \it* k’ant’ay) \it Jesus \it* dąą’ ehnįh, “Shk’ach’ihohłe’, nts’ąą’ xaa’ neexon Nxaa’ łąą’ Nitsatnayh t’oot’ey jan nan’ k’et koht’iin łąą’ Nits’ihtatniik?”
\v 23 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Doo dine’ Shaantsiin, ay ch’ah Shaaneegn’ k’ootahthat. Shta’ ay ch’ah yaataatsii’ tł’aan Shta’ eh Shin eh ay xaah tsaadał tł’aan beh dzaltth’iił.
\v 24 Doo dine’ k’ashaantsiin, Shaaneegn’ k’ak’ahohthadn. Nts’ąą’ dihnąy Shta’, Doo Shteh’a’, ts’anhhǫǫłįį. K’asts’anh iiłay.
\p
\v 25 “Nüh’eh tth’ihtah dhihday eh, hǫǫ’nühdinąy.
\v 26 T’oodįht’ay Otdeegn’ Doo dinee iin tsitaanak, Shta’ Shǫǫsįį’ eh Yitah’aał. Huu’įhdląą ts’ą’ hanüh’utnahtanh. Tł’aan nts’ąą’ nühdihnąy łahtthagn’ Uxaa’ heetalnayh.
\p
\v 27 “Nühch’a’ łtaatihhaal eh, Shinxaa’ nühdzee’ shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ uutaałeeł. Jan nan’ k’et xaa’ nühdzee’ shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ k’a’uutaałeeł. Nühdzee’ shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ st’an k’eh nühtł’aatih’aał. Sǫ’ nühdzee’ shiit łtaaniinat-thiidn! Sǫ’ nlajiidn!
\v 28 ‘Nühch’a’ łtaatihhaał t’oot’ey nühts’ą’ natihdaał,’ hǫǫ’ nühdihnąy Shdahtth’ak. Shaa’ahtsįį’ de’, Shta’ ts’ą’ natihday eh, nühxaah hǫǫsǫǫ uutaałeeł, Shch’ahnoo’ nt’ay xaah.
\v 29 K’aaduu’ hǫǫ’ nühdihnąy, dąą’ uutaałeel ttheh, noo’ dąą’ uutaałeel danh, łąą’ Shutdahniil xaah.
\v 30 K’aaduu’ ts’anh hǫǫtsuul ts’ą’ shįį’ nüh’eh huhheeł. Doo jan nan’ k’et k’ach’ihohłe’ Sts’ą’ teeshyah. Ut’ay’ Shdagn k’ataat’eel,
\v 31 t’oot’ey jan nan’ k’et koht’iin iin Shta’ haa’ihtsiin Shihtatnayh. Hǫǫ’ k’eexaan nts’ąą’ Shehnąy huu’įhdląą ts’ą’k’eetaat dihdį’. “Nii’ahdał! Jah ch’a’ łtaats’uudeeł.”
\c 15
\p
\v 1 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Shin ch’ale’ łąą’ \it grape \it* neshyee udichinn’ k’eh diht’eh. Shta’ doo \it grape \it* neshyee kanehtaa’ k’eh nt’eh.
\v 2 Neshyee uudhuuchinn’ t’axoh elkąy et-‘aal uk’et k’aneshyee, łahtthagn’ shch’aydiitąą. Tł’aan uudhuuchinn’ elkąy et-‘aal uk’et neshyee, łahtthagn’ ts’anh ch’ehłaadn’ k’aadu’ haanehshaan haydet-thiił, elkąy et-‘aal huuk’et ch’ahnoo’ nuushyee xaah.
\v 3 Neshyee k’anehtaa’ k’eh, Shta’ nühxon hu’ nühk’anehtaa’ ch’idą’, nts’ąą’ nühdihnąy xaa’.
\v 4 Nühxon Sh’eh ts’ehłagn ahłįį ts’ą’, Shk’üü daltth’iił, ay tł’aan nüh’aaxaah tihdaał. Neshyee uchinn’ eh uudhuuchinn’ eh k’a’iiłay de’, uudhuuchinn’ elkąy et-aal uk’et k’aniisheel. Hǫǫ’ k’eetaat, Shk’üü daltth’iił de’ shįį’, T’oodįht’ay niign k’eetaat tahdiił.
\p
\v 5 “Shin ch’ale’ \it grape \it* neshyee uchinn’ k’eh diht’eh tł’aan nühxon ch’ale’ Shuudhuuchinn’ k’eh daht’eh. Doo dine’ Shk’üü eeday tł’aan uk’üü dhihday, ay ch’ale’ ndláán niign T’oodįht’ay niign k’eetaat taadiił. Nühxon shįį’ xaa’ dąą’ k’atahdiil, nühts’inihniign eh shįį’ dąą’ tahdiil xaah.
\v 6 Doo dine’ Shk’üü k’a’eeday, ay ch’ale’ nił taynihtįį. Dąą’ k’eh hǫǫt’eh. Uudhuuchinn’ deegąy’ de’, ay tł’aan łehchinh niidįįdlah tł’aan kün’ deek’an’ shiit tthiidįhdeeł, łatduuk’an xaah.
\v 7 Shk’üü daltth’ih de’ tł’aan nts’ąą’ nühdihnąy k’anahtaa’ de’, diit’ey inahthan Shutdahkadn, ch’ah nühtł’aatih’aał.
\v 8 Shta’ nchaah nłiin dąą’ ch’ah huu’ich’otnah’iił: ndláán niign T’oodįht’ay niign k’eetaat tahdiił xaa’. Hǫǫ’ xaa’ Shk’eh ahdal iin ahłiin chih huu’ich’otnah’iił.
\v 9 Shta’ Shaantsiin k’eh nühxaatihtsįį’. Shk’üü daltth’ii, noo’ uudih nühxaatihtsiin xaah.
\v 10 ‘Nts’ąą’ koht’iin ahłiin,’ nühdihnąy ik’ahahdee de’, Shk’üü daltth’iił tł’aan noo’ uudih nühxaatihtsįį’. Ay ch’ah jan k’eh hǫǫt’eh. Shta’ k’aanii’ ik’ahakthadn eh, Uk’üü dhihdah tł’aan noo’ uudih Shaantsįį’.
\p
\v 11 “Hǫǫ’ nühdihnąy, Shk’ahahdee eh tsen-’įį tihteel xaah tł’aan hǫǫcháá’ tsen-‘įį tahteel xaah.
\v 12 Nts’ąą’ koht’iin ahłiin dąą’ nühdihnįh, ‘Nühxaa’ihtsiin k’eetaat, łaa’at-tsįį’.’
\v 13 Dineh diitłąą iin xaah ehtiin de’, ay ch’ah huuxantsįį’ ch’ich’ahnoo’ nłįį.
\v 14 Tł’aan Shtłąą ahłįį, nts’ąą’ koht’iin ahłiin hǫǫ’ nühdinąy dahdį’ de’.
\v 15 K’aaduu’ ts’anh noo’, ‘Sh’alnaa dinee’,’ dąą’ k’anühtihniil, doo alnaa dine’ nłiin diich’inłiin nts’ąą’ taadiil hits’etniign xaah. T’oot’ey, ‘Shtłąą,’ hǫǫ’ nühdihnįh, nts’ąą’ Shta’ hǫǫ’ Shehnąy hǫǫ’ nühdihnii’ xaah.
\v 16 K’at’ey ch’itah haashahteel, Neek’ach’ootahłe’ xaah. Ch’itahh haanüh’ihdlah, Shk’eh huudeel xaah. Tł’aan nühtak-‘aał, T’oodįht’ay xaah tatnaał xaah tł’aan ndlaan niign T’oodįht’ay niign k’eetaat tahdiil xaah. Hǫǫ’ ch’ah dahdąy eh, k’ashyąą’ tidhahdiil. Tł’aan diit’ey Shǫǫsii’ eh Shta’ utdahkadn, nühtł’aataa’aał.
\v 17 Ay tł’aan, nts’ąą’ koht’iin ahłiin dąą’ ch’ah nühdihnįh, ‘Łaa’attsįį’.’”
\p
\v 18 “Jan nan’ k’et koht’iin iin ts’idanühdiht’eh de’, ch’ittheh Shin ch’ah Shihtahthiil.
\v 19 Jan nan’ k’et koht’iin ts’anh ahłįį de’, ay tł’aan łaahihtattsįį’ k’eh hihtaatsįį’. T’oot’ey jan nan’ k’et koht’iin tah ts’anh ch’itah haanüh’ihdlah tł’aan huuts’an k’a’ahłay. Hǫǫ’ xaah ch’ah ts’idanühdiht’eh.
\v 20 ‘Doot’ey alnaa nłiin ch’idadiiłiin ch’ahnoo’ k’a’iiłay,’ hǫǫ’ nühdihnąy hee’alnayh. Sh’eh dahonihnoo xaah, nühxont’ah nüh’eh dahohnahnoh. Shaaneegn’ k’ahohdee de’, nüh’aaneegn’ chih k’ahootahdee.
\v 21 T’oot’ey nühxaah łahtthagn’ hǫǫ’ ch’ah hihtaadiił, Sts’an ahłiin xaah. Doo Shteh’a’ bits’ihetniign.
\v 22 Hǫǫ’ huudihnąy xaah huuts’ą’ k’anihshay de’, diits’ant’ay’ aanah hits’ihetniign. T’oot’ey k’aaduu’, ‘Neets’antay’ kol,’ łąy eh k’ahitdaaniil.
\v 23 Doot’ey ts’idashuudiht’ay, ay ch’ale’ Shta’ chih ts’idahuudiht’eh.
\v 24 Nahokdaa dihdąy doot’ey Shttheh hǫǫ’ k’adiidiil hiineh’įį’. T’oot’ey tth’ihtah Shin eh Shta’ ts’idanee’uhdiht’eh. Ay eh k’aaduu’, ‘Neets’ant’ay’ kol,’ łąy eh k’ahitdaaniil.
\v 25 T’oot’ey hǫǫ’ hut-shyaagn, huunach’uudah’iinn’ utneetł’adn k’eetaat uutaałeel xaah. Dąą’ nįh, ‘Shyąą’ t’ey xaah ts’idashuhdiht’e’.’”
\p
\v 26 “Shta’ Otdeegn’ huuts’ą’ niinih’ąą, dinee iin ts’itaanak xaah tł’aan łąą’ niign eh hahuu’utnahtan xaah. Shta’ ts’anh taahaał tł’aan Shaa uutaaheeł.
\v 27 Tł’aan nühxont’ah Shaa uutahheeł, ndeeh hach’uundhaktaan danh ts’anh Sh’eh ahdał xaah.”
\c 16
\p
\v 1 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Łahtthagn’ hǫǫ’ nühdihnįį’, Shch’a’ k’ałtaatahdał xaah.
\v 2 Huu\it Jew \it* iin łehchinh etdak danh ch’a’ łtaanühhiitah’aał. Tł’aan duunoo’ haathał ishiit nuuniithat danh, ndeeh doot’ey nühdehxiin de’, dąą’ ch’ah det-shyaagn eh T’oodįht’ay xaah ishnah di’utdatniił.
\v 3 Nühxaah dąą’ ch’ah uutaałeel, Shits’ihetniign xaah tł’aan Shta’ chih hits’ihetniign xaah.
\v 4 T’oot’ey hǫǫ’ ch’ah nühdihnįį’, duunoo’ haathał ishiit nuuniithat dąą’ ch’ah uutaadiil danh, nts’ąą’ nühdihnąy Shitalnayh xaah.” 
\p “Ndeeh ch’itah haanüh’ihdlay nuuniithat dą’, Shaanah utdaldii xaah, k’ahǫǫ’ nühdihnįį’, nühdhihdąy xaah.
\v 5 T’oot’ey k’aaduu’ Doo Shteh’a’ ts’ą’ natihday eh, hǫǫ’ ch’ah nühdihnįh. T’oot’ey nühxon tah ts’anh doot’ey ndeeh danh natihday łąą’ Bi’ishnayh k’ashuunąy.
\v 6 Tł’aan t’axoh hǫǫ’ ch’ah nühdinąy eh, hǫǫchaa’ ts’ehahdąy.
\v 7 Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh, ‘Natihday de’ ch’ahnoo’ nühxaah hǫǫsǫǫ. K’anatihday de’, Doo nühxaah tak-‘aal, nühtsitaanak xaah, ay ch’ale’ nühxaah k’ataahaal. T’oot’ey nühch’a’ łtaatihdaał de’, ay tł’aan nühts’ą’ niitih’aał.
\v 8 Tł’aan ndeeh taahaal danh jan nan’ k’et koht’iin iin diits’ant’ay’ aanah ch’it’ąą’ naniich’ihetdee huu’iich’otnah’iił. Jan chih, tth’idee’ay niign aanah tł’aan T’oodįht’ay huu’etdatjahkay aanah ch’its’ąą’naniich’ihetdee huu’iich’otnah’iił.
\v 9 K’ałąą’ Shihuunąy xaah, diits’antay’ iihetdąy Toodįht’ay Otdeegn’ xaa’ hehtatnayh.
\v 10 Shta’ ts’ą’ tidhihshay eh, ndeeh Sh’eh k’adaltth’iil ts’ą’ nił k’eenoo’ k’ashnah’ąy danh, tth’idee’ay niign dihdąy T’oodįht’ay Otdeegn’ xaa’ hehtatnayh.
\v 11 Jan nan’k’et koht’iin k’ach’ihohłe’ etdatjehkayh ch’idą’ xaah, nts’ąą’ T’oodįht’ay huu’etdatjahkayh T’oodįht’ay Otdeegn’ hehtatnayh.
\p
\v 12 “Ndlaan niign tth’ihtah nühtihniił t’oot’ey nts’ąą’ nühtihniil ch’ik’eniitahdee xaah t’axoh hǫǫ’ shiit t’ey k’aniihuuthal.
\v 13 T’oot’ey ndeeh T’oodįht’ay Otdeegn’, Doo łąą’ nłiin, taahaał danh, Uxaa’ łąą’ niign heetatnayh. Diixaa’ k’auutaaheel t’oot’ey nts’ąą’ jiitth’agn k’eetaat nühdaaniił tł’aan nts’ąą’ uutaadiil aanah noo’ uutaaheeł.
\v 14 Uxaa’ Shaanah dinee iin doodįhsoon utthiiłatdahdał, nta’ąą’ hǫǫ’ nühdaaniił uudihnąy nühdaaniił xaah.
\v 15 Łahttahagn’ Shta’ ts’an Sts’an hǫǫłįį. Hǫǫ’ k’eexaan, ‘Botdeegn’ hǫǫ’ nühdaaniil,’ nühdihnąy.
\p
\v 16 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Haa’uuteethadn k’eh k’anashnidhal’iil. Ay tł’aan hǫǫ’a’ ts’anh haa’uuteethadn k’eh tay’ nashnal’iił.”
\v 17 Maanah uudeldii iin tah ts’anh ch’ehłaadn’ tłihdetnįh, “Nts’ąą’ ch’ah nąy? ‘Haa’uuteethadn k’eh k’anashnidhal’iil. Ay tł’aan hǫǫ’a’ ts’anh haa’uuteethadn k’eh tay’ nashnal’iił,’ hǫǫ’neediinąy tł’aan dąą’ chih nąy, ‘Shta’ tsą’ tidhihshay eh.’
\v 18 ‘Haa’uuteethadn,’ hǫǫ’nąy, nts’ąą’ ch’ah nąy? Nts’ąą’ aanah hǫǫ’ nąy Bints’etniign!”
\v 19 Nts’ąą’ tłihdetnąy \it Jesus \it* huu’ii’etnay eh, dąą’ huu’ehnįh, “ ‘Haa’uuteethadn k’eh k’anashnidhal’iil. Ay tł’aan hǫǫ’a’ ts’anh haa’uuteethadn k’eh tay’ nashnal’iił,’ hǫǫ’ nühdihnąy. Hǫǫ’ aanah łuudalkát?
\v 20 Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh, Noo’ tahtsah tł’aan hǫǫcháá’ tahtsah t’oot’ey jan nan’ k’et koht’iin huuxaahǫǫsǫǫ. Ts’ootahdąy tahłeeł t’oot’ey hǫǫ’a’ ts’anh haa’uuteethadn eh nühxaah uutaasuuł.
\v 21 Ndeeh ts’exeh uts’eeniinn’ uuteełe’ danh ts’ehǫhdąy, ehts’iign nuuniithadn xaah. T’oot’ey uts’eeniinn’ beehǫǫłiin eh ts’ehǫhdąy t’ey hee’eldah, ts’eeniin eehǫǫłiin eh haasaanayh nłiin xaah.
\v 22 Hǫǫ’ k’eh t’ey nüh’eh hǫǫt’eh. K’aaduu’ ts’ehahdąy t’oot’ey nanühnagn-‘iił tł’aan hǫǫchaa’ haasaanayh tahłeeł. Ay haasaanayh doot’ey k’ak’eeyoodaanagn.”
\p
\v 23 “Ishiit dziinn’ nuuniithat ndeeh Shta’ eh dhihday danh, t’axoh ay diit’ey xaah k’ashutdahkadn. Dąą’ ch’ah łąy eh nühdihnįh, ‘Shta’ diit’ey xaah Shǫǫsii’ eh utdahkadn, nühtł’aytaałeeł.
\v 24 Ch’idą’ ts’anh k’aaduu’ k’eh diit’ey xaah Shǫǫsii’ eh Shta’ k’a’uudahkadn. Uudahkadn tł’aan nühtł’aytaałeeł, haasaanayh łanelt’eh ts’ą’ t’ey tahłeeł xaah.’”
\p
\v 25 “Noonagn hiits’anh uudeldii eh hǫǫ’ ch’ah nühdihnįį’. T’oot’ey duunoo’haathał ishiit danh, noonagn hiits’anh uuduldii eh tay’ t’ey k’anühts’ą’ nootidhihdeel. Ishiit danh heeneegn hantey’ t’ey k’enee’ahdeek t’ey eh Shta’ aanah nüh’eh uutihheeł.
\v 26 Ishiit dziinn’ nuuniithat danh Shǫǫsii’ eh utdahkat. Ishiit danh t’axoh ay nühxaah Shta’ k’aa’utdakkat,
\v 27 Shta’ nühxaa’įįtsiin xaah. Shaa’ahtsįį’ tł’aan T’oodįht’ay ts’anh nihshay łąą’ Shuudahnįh. Hǫǫ’ k’eexaan nühxaah’įįtsįį’.
\v 28 Łąy eh Shta’ ts’anh nihshay tł’aan jan nan’ k’et ts’ą’ nihshay. Tł’aan t’axoh jan nan’ k’et ch’a’ łtaatihdaał tł’aan Shta’ ts’ą’ natihday.”
\p
\v 29 Ay tł’aan Maanah uudeldii dąą’ hiiyehnįh, “K’aaduu’ noonagn hiits’anh uuduldii eh nee’eh k’a’uuniiheel. Ay eh hǫǫsuu’ ts’ą’ ch’ik’eniits’įįdeek.
\v 30 T’axoh huu’įhdląą ts’ą’ hee’inayh heets’etnayh. Dii its’iiniithan kaants’uudahkadn, hǫǫ’ ndzaaniil ttheh t’ey hee’innayh. Hǫǫ’ k’eexaan T’oodįht’ay ta’anh niishay łąy eh łąą’ Nts’uunįh.”
\v 31 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “T’axoh łąą’ Shuudahní?
\v 32 K’aadiide’ łahtthagn’ nühxon nił ch’iduugn Shch’a’ łtaatahdał. Huu’ahdląą ts’ą’ taatahdeel ts’ą’, Shin shįį’ nishtahteeł. T’oot’ey Shin shįį’ k’ałąą’ tidhihdaal. Shta’ Sheh nt’eh.
\v 33 Hǫǫ’ ch’ah nühdihnąy, Shxaa’ nühdzee’ shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ uutahłeeł xaah. Jan nan’ k’et xaa’ nüh’eh dotdatnoh. T’oot’ey haasaanayh noo’ uudih tahłeeł, Sht’ay’ jan nan’ k’et t’ay’ ch’ahnoo’ nłiin xaah.”
\c 17
\p
\v 1 \it Jesus \it* hǫǫ’ huu’ehnąy eh, dagn uuneh’įh tł’aan dąą’ nįh, “Shta’, t’axoh ishiit nuuniithat, ndeeh ‘Nts’ąą’ uutaadiil,’ hǫǫ’ Shdįįnąy k’eetaaat uutaadiil danh. Diichaa’ diht’ay huu’ch’oonįh’įh, diichaa’ dįįt’ay huu’iich’otnak-‘iil xaah.
\v 2 Nan hu’ ch’ale’ łahtthagn’ dinee iin k’ach’ihakłe’ Shdįhtsįį, Shtł’aa’įįdlay iin Shin xaa’ duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ hootaanay xaah.
\v 3 Dinee iin Shin eh Nan eh Nee’ihetnay iin duunoo’ hǫhchaah ts’ą’ hootaanayh, T’oodįht’ay łąą’ įįłiin shįį’ xaah tł’aan \it Jesus Christ \it* Doo tidhįh’a’ diht’ay xaah.
\v 4 Diichaa’ dįįt’ay jan nan’ k’et danh huu’iich’oonak-‘įį’. ‘Nts’ąą’ hǫǫ’ taadiił,’ Shuudįįnąy k’eetaat suudihłaak.
\v 5 Shta’, ndeeh dhįįday natihday danh, ishiit danh diichaa’ diht’ay huu’iich’oonįh’įh, nan’ eltsiin dą’ ttheh N’eh diichaa’ diht’ay k’eh.
\v 6 Doo jan nan’ k’et koht’iin tah ts’anh, Shtł’aa’įįdlay iin Shin xaa’ Naanah hihetnayh. Nts’ann’ hįįłiin tł’aan Shtł’aahuu’įįdlah. Naaneegn’ k’ahoohohdee,
\v 7 tł’aan nts’ąą’ dihdąy tł’aan nts’ąą’ dihnąy, łahtthagn’ nts’ąą’ Shuudįįnąy k’eetaat hut-shyaagn heehetnayh.
\v 8 Naaneegn’ huutł’aa’ihdlah tł’aan hii’uuniik. Naaneegn’ łąą’ nłiin tł’aan Nts’anh nihshay heehetnayh. Tł’aan, ‘Shta’ Shteh’a’,’ hǫǫ’ huudihnąy łąą’ Shihuunįh.
\p
\v 9 Doo Shtł’aahuu’įįdlay iin xaah hotnihdee, Nts’ann’ hįįłiin xaah. Jan nan’ k’et koht’iin, doo k’ałąą’ Shuunąy iin, ay iin xaah k’ahotnihdee.
\v 10 Łahtthagn’ doo Nts’ann’ hiiłiin Sts’ann’ chih hįįłįį. Tł’aan huuxaah ch’ishyon iin Shaanah doodhįhsoon utthiiłatdahdał.
\v 11 T’axoh jan nan’ k’et danh niik’uul noo’ k’atihdaal eh, Nts’ą’ natihdaał. Toot’ey doo Shtł’aahuu’įįdlay iin jan nan’ k’et hihdeltth’ih. Shta’, ts’ahǫǫt’eh ts’ą’ k’at’ey tįįdiil, ay iin Nt’ay’ xaa’ ts’ahǫǫt’ay ch’a’ huuk’anįhtaa’. Ay eh ts’ehlagn niign naniich’ihtaadee, Nan eh Shin ts’ehłagn niign nanints’etdee k’eh.
\v 12 Huu’eh dhihday eh, Nt’ay’ xaa’ ts’ahǫǫt’ay ch’a’ huuk’anaktaa’. Huutah ts’anh ts’ehłagn t’ey k’a’ihohshay. T’oot’ey ts’ehłagn ts’ahọọt’ay det-shyaagn xaah botnalshaa, Naaneegn’utnettł’adn k’eetaat.
\v 13 T’axoh jan nan’ k’et danh nįįk’uul noo’ k’atihdaal eh, Nts’ą’ natihdaał. Hǫǫ’ ch’ah hotnihdee, jan nan’ k’et dhihday eh, Shin xaa’ haasaanayh łąy eh hihtaałeel xaah.
\v 14 Naaneegn’ huutł’aa’ihdlah tł’aan jan nan’ k’et koht’iin ts’idahuu’uhdiht’eh, jan nan’ k’et ts’ann’ k’ahiiłay xaah. Shin k’eh hįįįįį. Jan nan’ k’et ts’ann’ k’a’ihłay.
\v 15 Jan nan’ k’et ch’a’ łtaahuu’ǫǫłee k’anuudihnąy, t’oot’ey ts’ahǫǫt’eh ts’ą’ niign ch’a’ huuk’atnihta’ Nuudihnąy.
\v 16 Jan nan’ k’et ts’ann’ k’a’ihłay k’eh t’ey, jan nan’ k’et ts’ann’ k’ahiiłay.
\v 17 Naaneegn’, łąą’ niign nłiin, ay xaa’ huuts’iniiniik, Ntł’aa’ihdalshay xaah.
\v 18 Jan nan’ k’et koht’iin xaah Shtidhįh’a’ k’eh, ay koht’iin xaah huutidhak-‘a’.
\v 19 Huuxaah Ntł’aa’idagntįį, naxan hu’ chih łąy eh Ntł’aa’ihdalshay xaah.
\p
\v 20 “Ay iin shįį’ ts’itįįnak k’a’iiniithan, t’oot’ey doo iin huu’aaneegn’ xaa’ noo’ łąą’ Shutdalniil iin chih xaah hotnihdee.
\v 21 Huuxaah hotnihdee, łahtthagn’ iin ts’ehłagn hihtaałeeł xaah. Shta’, tthihąą’ ts’ehłagn ts’įįłiin k’eh, ts’ehłagn k’eh Nee’eh hihtaałeel. Tthihąą’ ts’ehłagn hihtaałeeł, jan nan’ k’et koht’iin Shtidhįh’a’ łąą’ hudaaniił xaah.
\v 22 Dinee iin Nan xaa’ diichaa’ ihłiin heehetnay k’eh, Shin xaa’ doo Shtł’aahuudlay iin diichaa’ hįįłiin heehetnayh. Hǫǫ’ ch’ah dihdąy, ts’ehłagn ts’įįłiin k’eh ts’ehłagn k’eh hihtaat’eeł xaah.
\v 23 Ts’ehłagn huu’eh ihłįį tł’aan ts’ehłagn Sh’eh įįłįį, Neexon hǫǫ’ ts’įhdląą ts’ą’ ts’ehłagn tsaałeel xaah. Hǫǫ’ k’eexaan, jan nan’ k’et koht’iin Shtidhįh’a’ hehtatnayh tł’aan Shaa’įįtsiin k’eh doo Shtł’aahuudlay iin haa’įįtsiin hehtatnayh.
\p
\v 24 “Shta’, Shtł’aahuu’įįdlay tł’aan ndeeh dhihdaydanh hihdaltth’iił huu’uudihnįh, diichaa’ ihłiin hitnah’iil xaah. Nan xaa’ diichaa’ ihłįį, jan nan’ k’et eltsiin dą’ ttheh Shaa’įįsiin xaah.
\v 25 Shta’, tth’idee’ay įįłįį. Jan nan’ k’et koht’iin Nits’ihetniign t’oot’ey Ni’ishnayh tł’aan jan iin Shtidhįh’a’heehetnayh.
\v 26 Naanah huu’eh uunihhaa’ tł’aan Naanah huu’eh noo’ uudih uutihheeł, ch’ishyon iin Shaa’įįtsiin k’eh huuxaah hihtatsiin xaah tł’aan huushiit tihdaał xaah.”
\c 18
\p
\v 1 \it Jesus \it* hǫǫ’ ch’ah hotniidee eh, \it Jesus \it* eh Maanah uudeldii iin eh ishiit danh łtaahindeeł tł’aan haniign gaay \it Kidron \it* hǫǫsii’ nühts’ąy łkehniideeł. Ts’oo \it Olive \it* mǫǫsii’ uuneshyee danh \it Jesus \it* eh Maanah uudeldii iin eh huhts’ą’ nihniideeł.
\v 2 \it Judas\it*, doo uk’įą’ ts’ichaałeel, ishiit hee’etnayh, ndlaan danh \it Jesus \it* eh Maanah uudeldii iin ishiit hihdeltth’ii’ ch’idą’ xaah.
\v 3 Ay eh \it Judas \it* ay uuneshyee danh niiniishyah. Dinee ndlaan deh nii’ilshyah. Naabahdeh’ąy iin eh ch’ehłaadn’ hithahdelxoo shyah choh ach’uudah’iin iin, doo iin \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn haskey’ iin eh \it Pharisee \it* iin huhteh’a’, beh hǫǫłįį. Bahdeh’ąy sey’ eh xał haałeeł. Kün’ neldzeegn eh dichinh uk’et deek’an’ chih nahtełeek.
\v 4 \it Jesus \it* nts’ąą’ uutaałeel, łahtthagn’ hee’etnayh. Ay eh huuxaah nii’inshyah tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Doo koonah’įh?”
\v 5 “\it Jesus Nazareth \it* key ts’anh kaah,” hiiyehnIh. “Ay ch’ale’ diht’eh,” huu’ehnįh.
\p \it Judas\it*, doo uk’įą’ ts’ichaałeel, shign’ huu’eh na’ethat.
\v 6 \it Jesus \it* hǫǫ’ huu’ehnąy eh t’aagn ts’ą’ aahaal eh t’akedilnąy tł’aan nan’ kaagn huu’altth’at.
\v 7 Tay t’ey \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Doo koonah’įh?” “\it Jesus Nazareth \it* key ts’anh kaah,” hiiyehnįh.
\v 8 Dąą’ huu’ehnįh, “‘Ay ch’ale’ diht’eh,’ ch’dą’ hǫǫ’ nühdihnįį’. Shuukaah nah’ąy de’, ay tł’aan Shehłaadn’ iin łtahtaadał.”
\v 9 (Hǫǫ’ ch’ah huu’ehnąy, nts’ąą’ hǫǫ’ diinįį’ k’eetaat uutaałeel xaah. “Shta’, doo iinShtł’aahuu’įįdlay iin, łahtthagn’ tah ts’anh, ts’ehłagn t’ey k’a’ihohshay,” hǫǫ’ diinįį’.)
\v 10 \it Simonpeter \it* bahdeh’ąy sey’ thüh t’aa’alah. Haayįhtsüü tł’aan \it Jew \it* iin hach’ełeegn iin haskeh iinnaatthii’ udine’ yuuniiddhał ts’ą’, hidzagn’ haa’įhtsaat. Ay naatthii’ dine’ \it Malchus \it* mǫǫsii’.
\v 11 \it Jesus Peter \it* dąą’ ehnįh, “Ay ena’! Ay bahdeh’ąy sey’ łtaaniitii! Hǫǫtł’at haniich’ishthadn Shta’ Shaa ch’itah haayįhtiin, k’a’uutaanagn Shuudįįnįh láá?”
\p
\v 12 Ay naabahdeh’ąy iin huunaatthii’ eh \it Jew \it* iin ach’uudah’iin eh, \it Jesus \it* hutniik tł’aan hiikaann’ łiinehtłǫǫ’.
\v 13 Ay tł’aan ch’ittheh \it Annas \it* niihiinihtįį. \it Caiaphas \it* doo ishiit xay’ \it Jew\it*iin xaah hach’ełeegn iin haske’ iin naatthii’, \it Annas \it* utsay nįįį.
\v 14 Doo ch’idą’ \it Jew \it* kohtiin iin dąą’diinįį’, “Ts’ehłagn dine’ łahtthagn’ dinee iin xaah ehtįį de’, hǫǫ ch’ah ch’ahnoo’ uutaasuuł,” \it Caiaphas \it* ch’ale’ ay.
\v 15 \it Simon Peter \it* eh ch’ishyon maanah uudeldii, \it Jesus \it* hiik’eh aadał. \it Caiaphas \it* doo\it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haske’ iin naatthii’ nłiin, ay ch’ishyon Maanah uudeldii łąą’ yi’etnayh. Ay eh ay Maanah uudeldii \it Caiaphas \it* shyah haa’ühts’ąy danh \it Jesus \it* eh niiniishyah.
\p
\v 16 \it Peter \it* tthak ühts’ąy kün’ tagn’ chinteeł k’et naa’ethat. Ch’ishyon Maanah uudeldii doo \it Caiaphas \it* łąą’ yi’etnay, tthak danh tthiiniishyah tł’aan ts’exeh k’ehetdagn danh k’üü eh hǫǫhee. Ay tł’aan \it Peter \it* tthak danh daayinihtįį.
\v 17 Ay ts’exeh \it Peter \it* dąą’ nįh, “Ay dineh maanah uudeldii iin tah ts’anh dįįt’ay láá?” “Ay ch’ah k’adiht’ay!” \it Peter \it* yehnįh.
\v 18 Neek’adn hǫǫłiin eh,alnaa iin eh ach’uudah’iin iin kün’dihk’ąą ts’ą’ nahetdee. \it Peter \it* huuts’ą’ niishyah tł’aan huu’eh naa’ethat, na’ognxiin xaah.
\p
\v 19 \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haske’ iin naatthii’, \it Jesus \it* Maanah uudeldii iin aanah tł’aan nts’ąą’ hach’uunehtan aanah yuudehkat.
\v 20 \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Dinee iin eh hoodaat’įįts’ą’ shįį’ uunihhaa’. \it Jew \it* iin łehchinh etdak danh tł’aan hithahdelxoo shyah choh danh hach’undhaktąą. Nach’oonii’ąy eh k’at’ey hach’undhaktaan.
\v 21 Ay tł’aan dii xaah Shuudįhkadn? Doo iin Shihdįįtth’agn iin uudįhkat. Nts’ąą’ huudihnąy aanah huu’uudįhkat. Nts’ąą’ huudihnąyheehetnayh.”
\v 22 \it Jesus \it* hǫǫ’ nąy eh, nach’uudah’iin tah ts’anh ts’ehłagn shign’ eeday Yineekattł’aan dąą’ yehnįh, “Neehach’ełeegn’ haske’ naatthii’ ts’ą’ sǫ’ hǫǫ’ hǫǫheel!”
\v 23 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’yehnįh, “Ch’its’ąą’ niign uunihhaa’ de’, nts’ąą’ dihnąy shign’ dinee iin hǫǫ’ huudįįnih. T’oot’eychidą’ hǫǫsuu’ ts’ą’ huhhaa’ de’, ay dii xaah baa Shniidhįįkadn?”
\p
\v 24 Ay eh, \it Jesus \it* kaann’ łiinehtł’ǫǫ ts’ą’, \it Annas Caiaphas \it* doo ishiit xay’ \it Jew \it* iin xaahhach’ełeegn iin haske’ iin naatthii’, ay xaah Yiteh’a’.
\p
\v 25 \it Peter \it* kün’ aaxaa tth’ihtah na’elxįį. Ay eh, ch’ishyon iin beh nahetdee iin dąą’ iiyehhnįh, “Ay dineh maanah udeldii iin tah ts’anh dįįt’ay láá?” T’oot’ey, “Ay ch’ah k’adiht’ay,” \it Peter \it* huu’ehnįh.
\v 26 Hach’ełeegn haskeh iin naatthii’ alnaa dinee iin tah ts’anh ts’ehłagn, doo yuudelkan dzagn’ \it Peter \it* haa’įhtsaadn, dąą’ yehnįh, “Uuneshyee danh beh dhįįday nnak-‘įį’ láá?”
\v 27 Tay’t’ey \it Peter\it*, “Kol,” nįh. Hǫǫ’ ts’ą’ t’ey ts’eht’udn choh \it chicken \it* mǫǫsii’ hǫǫhee.
\p
\v 28 Ay tł’aan \it Caiaphas \it* shyah ts’anh \it Pilate \it* shyah choh \it Praetorium \it* hǫǫsii’ niihiinihtįį. K’ahmán’ hǫǫłįį. \it Jew \it* iin \it Pilate \it* shyah choh shiit k’adahniideel. Huunach’uudah’iinn’ k’eetaat, \it Roman \it* koht’iin shyah ishiit dziinn’ k’adahniideel. Dahniideel de’, ay tł’aan T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn helnay nach’ihe’aal danh k’ach’ihtaa’aal.
\v 29 Ay eh \it Pilate \it* huudanh diishyah ts’anh tthiiniishyah tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Jah dineh, nts’ąą’ det-shyaagn xaah ch’ah jah niinahtįį?”
\v 30 Tł’aan dąą’ \it Pilate \it* hiiyehnįh, “Ch’its’ąą’ niign k’adiidiil de’, k’ajah daatsahteel.”
\v 31 “Nühxon huu’ uu’ahnii tł’aan nühnach’uudah’iinn’ k’eetaat betdatjahkayh,” \it Pilate \it* huu’ehnįh. “Ay de’, k’ats’idhuhxay. ‘Sǫ’ dineh dhahxay,’ neenach’uudah’iinn’ nee’ehnįh. Tł’aan neexaah k’adoodelthadn kol,” hiiyehnįh.
\v 32 (Nǫǫ dą’ hǫǫ’ hut-shyaak, t’axoh nts’ąą’ hǫǫ’ diinįį’ k’eetaat uutaałeel xaah.)
\v 33 \it Pilate \it* diishyah daaniishyah tł’aan \it Jesus \it* kaah hoh’ah. “\it Jew \it* iin haske’ laa dįįt’áy?” yehnįh.
\v 34 “Nan xaa’ hǫǫ’ Shuudįhkádn? Ch’shyon iin Shaanah hǫǫ’ nihení?” \it Pilate \it* ehnįh.
\v 35 \it Pilate \it* dąą’ yehnįh, “‘\it Jew \it* koht’iin nt’eh,’ shuudįįnįh? Nchiill’ key’ iin eh huuxaah hach’ełeegn iin haske’, ay iin shaa nihnihtįį. Nts’ąą’ dinshyaagn?”
\v 36 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’yehnįh, “Ndeeh k’ach’ihakłe’ danh, jan nan’ k’et tah k’ahuułay. Ay de’, ay tł’aan Sheh aadal iin Shaa naabaa tah’iił, \it Jew \it* iin xaah nishihnihtįį ch’a’ xaah. Kol, jan nan’ k’et ts’anh k’adiht’ay.”
\v 37 “Haskeh laa dįįt’áy?” \it Pilate \it* yehnįh. \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Hǫǫ’ ch’ale’ dįįnąy. Sheehǫǫłįį ts’ą’, ts’ehłagn niign kaah jan nan’ k’et ch’ah nihshay, dąą’ xaah: “Łąą’ niign aanah uutihheel xaah. Doot’ey łąą’ niign koht’iin nłįįn Shidaatth’ak.”
\v 38 “Nts’ąą’ ch’ah łąą’ niign nłiin?” \it Pilate \it* yehnįh. 
\p Ay tł’aan \it Pilate \it* tay’ t’ey \it Jew \it* iin danh ts’ą’ tthiiniishyah tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Nts’ąą’ xaah ch’otnalshaa k’ahuudak-‘aał.
\v 39 T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn \it Israel \it* koht’iin iin k’et hi’uudeethadn dą’ heehelnay danh ts’ehłagn shyah holsąy eeday ndeeh tthii’ut-shya’ uudahnąy, nühts’ą’ tthiitakteeł. \it Jew \it* iin xaah haske’ nühts’ąą’ tthii’oktee shuudahní?”
\v 40 Tł’aan dąą’ hiiyehnįh, “Kol! Ay ch’ale’ k’abits’iiniithan! \it Barabbas \it* tth’ultee ts’iiniithan!” [\it Barabbas \it* ch’ine’ iin dine’ nt’eh.]
\c 19
\p
\v 1 Ay tł’aan \it Pilate Jesus \it* kaah hoh’ah tł’aan, “\it Jesus \it* ultsüü,” nįh.
\v 2 Bahdeh’ąy iin xoh k’eh nt’ay eh tthiishoo \it crown \it* mǫǫsii’ hehtsiin hiitthii’ nadii’ąą. Eek ndiaa eldliadn k’eheltsiin hiinadihniik,
\v 3 tł’aan \it Jesus \it* tsahuudlih ts’ą’, dąą’ hiiyehnįh, “Tthihąą’ łdashiidoo’ay, doo\it Jew \it* iin haske’ nłiin.” Ay tł’aan hiineekat.
\p
\v 4 Tay’ t’ey \it Pilate \it* huudanh ts’ą’ tthiiniishyah tł’aan ch’inuu aa’aal iin dąą’ huu’ehnįh, “Shdahtth’ak! Shign’ nühxaah niitakteeł, nts’ąą’ xaah ch’otnalshaa k’ahuudak-‘aal, heetatnay xaah.”
\v 5 Ay eh \it Jesus \it* xoh tthiishoo hitthii’ ee’aan eh tł’aan eek ndiaa eldliadn k’eh eltsiinnanelniign tthiiniishyah. Tł’aan \it Pilate \it* dąą’ huu’ehnįh, “Unah’įh! Jah dineh ay ch’ale’ ay.”
\v 6 \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haske’ iin eh ach’uudah’iin iin hiineh’ąy eh, “Jiliis etthihitnuhttheedn hǫhtsayh! Jiliis etthihitnuhttheedn hǫhtsayh!” eh sal hihdelxoh. “Ay tł’aan uu’ahnii tł’aan jiliis etthihitnuhttheedn hahtsayh! Nts’ąą’ ch’otnalshaa k’ahuudak-‘aal,” \it Pilate\it*huu’ehnįh.
\v 7 “Neenach’uudah’iinn’ xaah, ay dineh tahteeł, ‘T’oodįht’ay ts’eeniinn’ dihtay,’ hǫǫ’ diinįį’ xaah,” \it Jew \it* iin hiiyehnįh.
\p
\v 8 \it Pilate \it* hǫǫ’ henąy idiitth’agn eh, ch’ahnoo’t’ey niljiit.
\v 9 \it Pilate \it* diishyah choh\it Jesus \it* daanihtįį tł’aan \it Jesus \it* dąą’ ehnįh, “Ndeeh ts’anh nįįshay?” T’oot’ey \it Jesus \it* k’at’ey hidihnah hits’ą’ hǫǫhee.
\v 10 “Dii xaah shdihnah k’ats’ą’ uunįįhee? Shinxaa’ shboodįht’eh, tthiintakteeł xaah tł’aan chih shinxaa’ shdoodįht’eh, jiliis etthinihnuhttheedn huutaktsayh xaah. Hee’ináyh?” \it Pilate \it* yehnįh.
\v 11 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Shdagn nanxaa’ doodįįt’eh, T’oodįht’ay ntł’aahǫǫdlay xaah shįį’. Ay eh doo dine’ ntł’aashįhtiin, ay ch’ale’ uts’ant’ay’nch’ahnoo’ t’ey hǫǫłįį.”
\v 12 Hǫǫ’ nąy idiitth’agn eh, \it Pilate \it* tay’ biduhtsiit yuunįh. T’oot’ey \it Jew\it*iin sal hihdelxoo eh dąą’ hiiyehnįh, “Jah dineh tthiinįhtįį de’, \it Rome \it* koht’iin haske’, \it Caesar \it* mǫǫsii’, utłąą k’atįįłeel! Doo t’ey, ‘Haskeh diht’eh,’ hǫǫ’ nąy, k’at’ey \it Caesar \it* utłąą diit’ay!”
\v 13 \it Pilate \it* hǫǫ’ henąy idiitth’agn eh, \it Jesus \it* huuts’ą’ tthiinihtįį tł’aan \it Pilate \it* huu’etdatjahkayhdii k’et daa’etdaagn k’et daa’eedah. Shign’, “Tthee uk’et hetdagn danh,” hǫǫsii’. (\it Hebrew\it*aaneegn’eh \it Gabbatha \it* hǫǫsii’.)
\p
\v 14 T’oodįht’ay Aaneegn’ nadadełeegn \it Israel \it* koht’iin iin k’et he’uudeel heehelnay dziinn’ttheh ts’ehłagn dziin hǫǫłįį. K’ahjiil taaniah ch’inii’aan eh, “Jah nühhaske’ nłiin!” \it Pilate Jew \it* iin huu’ehnįh.
\v 15 “Ddhulxay! Ddhulxay! Jiliis etthihitnuhttheedn hǫhtsayh!” eh sal hihdelxoh. “Nühhaske’ jiliis etthihitnuhttheedn huhtsayh shuudahníh?” \it Pilate \it* huu’ehnįh. Tł’aan \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haske’ iin dąą’ hiiyehnįh, “\it Caesar \it* neehaske’ choh shįį’ nłįį.”
\v 16 Ay tł’aan \it Pilate Jesus \it* huutłaa’įhtįį, jiliis etthihitnuhttheedn xaah.
\p Ay eh \it Jew \it* iin \it Jesus \it* ts’ą’ k’ahooholdee.
\v 17 \it Jesus \it* diixaa’ t’ey diijiliisa’ tthiniitąą tł’aan ch’itthii’ tth’ann’ honįh danh niiniishyah. (Hebrew aaneegn’ eh \it Golgotha \it* hǫǫsii’.)
\v 18 Ishiit danh jiliis etthihitnihttheet tł’aan ch’ishyon iin łaakey dinee iin chih jiliis etthihnihttheet. \it Jesus\it*xaah nił k’üü hetthihuunihttheet.
\v 19 \it Jesus \it* unaadagn dinahtł’aa k’et dii xaah jiliis etthihitnihttheedn hǫǫ’ honįh eeniik. \it Pilate \it* dąą’ utnet-tł’adn: “\it Jesus Nazareth \it* ts’anh, \it Jew \it* iin haske’.”
\v 20 Ndeeh \it Jesus \it* jiliis etthihitnihttheedn danh key įį’aan eh, \it Jew \it* ndlaan iin dinahtł’aa huusii. \it Hebrew \it* aaneegn’ eh \it Latin \it* aaneegn’ eh \it Greek \it* aaneegn’ eh utnet-tł’adn.
\v 21 \it Jew \it* iin xaah hach’ełeegn iin haske’ iin \it Pilate \it* dąą’ hiiyehnįh, “Sǫ’, ‘\it Jew \it* iin haske’,’ utnįįtł’adn! ‘Jan dineh \it Jew \it* iin haske’ diht’eh hǫǫ’ nąy,’ utnįįtł’at!”
\v 22 “Kol! Nts’ąą’ utnihtł’adn, ch’its’ąą’ k’anotnihtł’adn,” \it Pilate \it* huu’ehnįh.
\p
\v 23 Naabahdeh’ąy iin \it Jesus \it* liliis etthihitnihttheedn eh, hiichiill’ dan danh xaah hitniidlahtł’aan naabahdeh’ąy ts’ehłagn huuk’eet xaah nelt’eh. Hii’eegn’ ndiaa chih uuniik. Ay eek ndiaak’at’ey nił dzinitkaan ts’ehłagn k’eh t’ey nt’ay.
\p
\v 24 “Ay eek sǫ’ łats’inuhch’uul. Ay eek baa nantsuułeek, doo yiit’üh de’ kaah,” naabahdeh’ąyiin tłihdetnįh. Hǫǫ’ hut-shyaagn, T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn k’eetaat dąą’ nįh:
\q “Shch’iill’ huutah taahelshyah.
\q Sh’eegn’ ndiaa xaah nach’ihtehłeek, doo yiit’üh de’ kaah.”
\m Ay eh naabahdeh’ąy iin ch’ah hǫǫ’ dąy.
\p
\v 25 Unąą eh Unąą dia’, ch’ishuuy \it Mary\it*, \it Clopas \it* u’aat, eh ch’ishuuy \it Mary Magdalene \it* key ts’anh, ay iin \it Jesus \it* jiliisa’ k’üü nahetdee.
\v 26 \it Jesus \it* diinąą eh Maanah uudeldii doo xantsiin shign’ nahetdee huuneh’įh. Ay eh diinąą dąą’ ehnįh, “Nąą, jan ch’ah nts’eeniinn’ k’eh taat’eeł.”
\v 27 Ay tł’aan \it Jesus \it* Maanah uudeldii dąą’ ehnįh, “Jan nnąą k’eh taat’eeł.” Shign’ ts’anh noo’ ay Maanah uudeldii \it Jesus \it* unąą uuniik, diishyah itahdal xaah tł’aan hik’atnahta’ xaah.
\p
\v 28 \it Jesus \it* t’axoh suudihłaagn ishiit nuuniithadn hee’etnayh. Tł’aan T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn k’eetaat uutaałeel xaah, dąą’ nįh, “Tuu Shdehtłąą.”
\v 29 Tth’aak elkąy tu’ ts’elkąy datnelts’agn shign’ eekąą. Dlaat k’eh nt’ay tuu uniinehhaagn ishiit tatdįįtsayh tł’aan dichinh \it Hyssop \it* mǫǫsii’ chiit niinii’ąą tł’aan \it Jesus \it* thaat ts’ą’ yech’uudįh’ah, yuutthǫǫ xaah.
\v 30 \it Jesus\it*yethǫǫ tł’aan dąą’ nįh, “T’axoh suudihłaagn ishiit nuuniithat!” Ay tł’aan utthii’ shign’ nadalnąytł’aan ehtįį.
\p
\v 31 Ay tł’aan \it Jew \it* iin \it Pilate \it* dąą’ hiiyehnįh, “Jan taagn jiliis k’et dinee iin huuxooll’ k’eets’uutsat, huułaa xaah. Ay tł’aan jiliis k’et ts’anh nahuuts’uułee.” Hǫǫ ch’ah henąy, \it Friday \it* hǫǫłįį ts’ą’, k’ahdąąde’ Naahelshii Dziinn’ jiliis k’et hihdultth’ii’ k’ahuhuunąy xaah. Noo’ haathał Naahelshii Dziinn’ ch’ahnoo’ Nahelshii Dziinn’ uutaałeeł.
\v 32 Ay eh naabahdeh’ąy iin ch’ittheh dine’ts’ą’ niihindeel eh, hiixooll’ k’eeniitsat. Ay tł’aan ch’ishyon jiliis \it Jesus \it* uuk’üü niihindeel eh, dineh ik’et hiixooll’ k’eniitsat.
\v 33 T’oot’ey \it Jesus \it* ts’ą’ niihindeel eh, ch’idą’ ehtiin hiineh’įh. Ay ehhiixooll’ k’ak’ee’iitsdn. 
\v 34 T’oot’ey naabahdeh’ąy iin tah ts’anh ts’ehłagn \it Jesus \it* k’üü seydak’edeltł’oon eh yiigoot, tł’aan hǫǫ’ ts’ą’ t’ey dał ehtuu eh haaniihąą.
\v 35 Shin ch’ale’, \it John\it*, hǫǫ’ hut-shyaagn nak-‘įį’. Nts’ąą’ maanah dihnąy łąą’ nłįį. Łąą’ niign dihnįh, nühxon chih łąą’ utdahniił xaah.
\v 36 Hǫǫ’ hut-shyaagn T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn k’eetaat, dąą’ nįh:
\q “Hiitth’ann’ ta ts’anh ts’ehłagn t’ey k’ahihxool.”
\m
\v 37 Tł’aan T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn ch’ishuuy dąą’ nįh:
\q “Dinee iin doo hiiyiigoodn kaah hitnah’iił.”
\p
\v 38 Hǫǫ’ hut-shyaagn eh, \it Joseph\it*, \it Arimathea \it* key ts’anh, \it Jesus \it* tee’ kaah \it Pilate \it* uudehkat. (\it Joseph Jesus \it* k’eh aahaal nach’oonii’ąy nłįį, \it Jew \it* iin xaah neljiidn xaah.) “\it Jesus\it*tee’ uu’įįnii,” \it Pilate Joseph \it* ehnįh. \it Jesus \it* tee’ kaah niishyah tł’aan łtaynihtįį.
\v 39 \it Nicodemus\it*, doo tadn tah huhheel xaah \it Jesus \it* xaah niishay ch’idą’, \it Joseph \it* eh teeshyah. Ts’ehłagn deetaan deetaan \it pounds \it* k’eh Yikayteedlay \it myrrh \it* eh \it Aloes \it* eh ehtsiin Yaa daaniidlah, beh Yut-tsay xaah.
\v 40 Ay łaakay dineh iin \it Jesus \it* tee’ naahihtįį tł’aan hiikaayiidlah tł’aan ch’iil elgay eh inaahuudeetł’ǫǫ. Hǫǫ’ ch’ah k’eetaat \it Jew \it* iin ch’itee’ heetsah xaah suhdelshyaak.
\v 41 Ndeeh \it Jesus \it* hiidhehxiin danh aaxaa neshyee danh huu’ąą. Ishiit danh ddhał eekey tthee shiit haahalshyah danh ch’itee’ niihelshyeegn xaah huu’ąą. T’oot’ey ishiit danh ch’itee’ tth’ihtah k’aniihelshyeegn.
\v 42 Dziin \it Jew \it* iin Nahelshii Dziinn’ ttheh hǫǫłiin eh, tł’aan ishiit danh jiliis danh aaxaa huu’aan eh, yittee’ nihnihtįį.
\c 20
\p
\v 1 Shiit dziinn’ k’ahman’ tah, tth’ihtah nat-tł’adn eh, \it Mary Magdala \it* key ts’anh ch’itee’ niihelshyeek danh tthee shiit haahalshyah danh nii’inshyah. Ay eh, hahnoo’ uuneh’ąy eh, ch’idą’ tthee choh shiihetdagn danh ch’a’ niłtaa’ilmoot neh’įh.
\v 2 Ay tł’aan \it Simon Peter \it* eh ch’ishyon Maanah uudeldii, doo \it Jesus \it* xantsiin, huudanh ts’ą’ nateltthat tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Neek’ach’ihohłe’ ch’itee’ niihelshyeegn danh łtaahiinihtįį t’oot’ey ndeeh niihiinihtįį ts’ą’hints’etniign.”
\v 3 Ay tł’aan \it Peter \it* eh ay ch’ishyon Maanah uudeldii łtahteedeeł tł’aan ch’itee’niihelshyeek danh ts’ą’ hihteedeeł.
\v 4 Ay łaakey dinee iin kąhtelshyah t’oot’ey ch’ishyon Maanah uudeldii \it Peter \it* ch’ahnoo’ kąątelshyah ts’ą’, ch’itee’ niihelshyeek danh ch’ittheh nii’iltthat.
\v 5 Nii’inshay eh shign’ daathiiniitthayh tł’aan ch’iil elgay eeniign ineh’įh. T’oot’ey k’adaa’iihaal.
\v 6 \it Simon Peter \it* yik’eh niiniishyah t’oot’ey ch’itee’ niihelshyeek danh tthee shiit haahalshyah danh hǫǫ’ ts’ą’ t’ey daaniishyah. Ch’iil elgay eeniign ineh’įh
\v 7 tł’aan ch’iil \it Jesus \it* tthii’ inaa’uudeetł’oon chih eeniign ineh’įh. Ay ch’iil ch’iil elgay eh k’a’iiniign net-tth’ah ts’ą’ ch’idanhee’ąą.
\v 8 Ay tł’aan ch’ishyon Maanah uudeldii, doo ch’ittheh niiniishay, ay chih daaniishyah. Ineh’įh tł’aan łąą’ yuunįh.
\v 9 (T’oodįht’ay Aaneegn’ utnet-tł’adn: “Įįłaagn iin tah ts’anh nitdatthał tł’aan nootatnayh,” hǫǫ’ nąy, tth’itah k’at’ey ch’ik’eniihiidaa.)
\v 10 Ay tł’aan łaakey Maanah uudeldii iin taatetdeeł.
\p
\v 11 Taatetdeel eh, \it Mary Magdala \it* key ts’anh ishiit nii’inshyah. Ch’itee’ niihelshyeekdanh shiihetdak danh ühts’ąy na’ethat, etsaa eh. Etsaa eh, shign’ daathiiniitthayh tł’aan shign’uuneh’įh.
\v 12 Tł’aan łaakey \it angel \it* iin, eek elgay ndiaa nahdelshyay, huuneh’įh. \it Jesus \it* kolt’oot’ey ay iin ndeeh tth’ihiiyįht’ayh danh ahk’eedn dahdeltth’ih. Ts’ehłagn ndeeh \it Jesus \it* tthii’ee’aan ch’idą’ danh eedah tł’aan behłaadn’ ndeeh \it Jesus \it* ke’ eedlay ch’idą’ danh eedah.
\v 13 “Ts’exeh, dii xaah įįtsah?” hiiyehnįh. “Shk’ach’ihohłe’ łtaahiinihtįį t’oot’ey ndeeh danh niihiinihtįį ts’ą’ hits’ishniign!” \it Mary \it* huu’ehnįh.
\v 14 \it Mary \it* hǫǫ’ nąy eh, sts’aadeeshyah tł’aanunanht’aagn dineh na’ethadn ineh’įh. \it Jesus \it* nłįį t’oot’ey \it Mary \it* k’at’ey yik’e’ilnagn.
\v 15 “Tsexeh, dii xaah įįtsah? Doo kaah unįh’įh?” \it Jesus \it* yehnįh. \it Mary \it* neshyee danh k’anehtaa’ dine’iniithanh ts’ą’ dąą’ yehnįh, “Dineh, niinįhtįį de’, ndeeh niinįhtįį danh hǫǫ’ shdįįnįh, uts’ą’niituhshya’ xaah tł’aan na’uhnii xaah.”
\v 16 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “\it Mary\it*!” Tł’aan \it Mary\it*its’ą’ sts’aadeeshyah tł’aan \it Hebrew \it* aaneegn’ eh dąą’ yehnįh, “\it Rabboni\it*!” (Nee’aaaneegn’ eh dąą’ nąy, “Hach’uunehtan.”)
\v 17 \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Sǫ’ Shitdǫltsadn, Shta’ tth’ihtah k’anatihdaal xaah! T’oot’ey Sh’eh aadal iin ts’ą’ naa’įįdaał tł’aan Shaa dąą’ huudįįįnįh, ‘T’axoh T’oodįht’ay Shta’ ts’ą’ dagn natihday. Nühta’ chih nłįį tł’aan nühT’oodįht’ay chih nłįį.’”
\v 18 Ay eh\it Mary Magdala \it* key ts’anh Maanah uudeldii iin ts’ą’ teeshyah tł’aan Neek’ach’ihohłe’Unak-‘įį’ tł’aan nts’ąą’ ch’ah nąy eh huuhǫǫhee.
\p
\v 19 Ishiit shiit dziinn’ natexeeł ts’ą’, Maanah uudeldii iin dach’ineldlį’ danh łehchinh heedeeł, \it Jew \it* inn kaah hihneljiidn xaah. Ay tł’aan \it Jesus \it* daaniishyah tł’aan huutah na’ethadn eh dąą’huu’ehnįh, “Nühdzee’ shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ uutaałeeł!”
\v 20 Hǫǫ’ nąy eh, Diiła’ eh Diik’üü huu’ich’ineh’įh. Ay eh Huuk’ach’ihohłe’ hiineh’ąy eh, haasaanayh hǫǫcháá’ hįįłįį.
\v 21 Ay tł’aantay’ t’ey \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Nühdzee’ shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ uutaałeeł. Shta’ Shteh’a’ k’eh nühtidhak-‘a’.”
\v 22 Hǫǫ’ nąy eh, ay tł’aan huuts’ą’ tetshih tł’aan dąą’ huu’ehnįh, “Na’, T’oodįht’ay Otdeegn’ uu’ahniii.
\v 23 Doo iin, ‘Nühts’ant’ay’ nühts’ą’ uutet-‘ąą,’ huudahnąy iin, ay iin ch’ah huuts’ant’ay’ huuts’ą’ uutet-‘ąą. Doo iin, ‘Nühts’ant’ay’ k’anühts’ą’ uutit-‘aal,’ huudahnąy iin, ay iin huuts’ant’ay’ k’ahuuts’ą’ uutit-aal.”
\p
\v 24 Maanah udeldii iin tah ts’anh, ts’ehłagn \it Thomas \it* mǫǫsii’ (łaakey iin ts’ehłah eehǫǫłiinmǫǫsii’), ndeeh \it Jesus \it* daaniishay dą’ huutah k’a’iiday.
\v 25 Ay eh \it Thomas \it* ehłaadn’ iin dąą’hiiyehnįh, “Neek’ach’ihohłe’ ts’inih’ii’!” T’oot’ey \it Thomas \it* dąą’huu’ehnįh, “Shin du’ k’ałąą’ hǫǫ’nihthan. Mįįła’ ch’itsooł ahk’eedn utnak-‘iił de’ shįį’ tł’aan shlaats’oo’ eh mįįła’ ch’its’ooł ahk’eedn shiit k’eets’oh’ihtthayh de’ tł’aan shla’ uk’üü bididhagntsat de’ shįį’, łąą’ nüh’utdihniił.”
\p
\v 26 Łk’eedinch’ii dziinn’ uuneehaal eh, Maanah uudeldii iin dach’ineldlį’ danh tay’ t’ey łehchinh nahetdeeł tł’aan \it Thomas \it* huutah eedah. Ay tł’aan \it Jesus \it* daaniishyah tł’aan huutahna’ethadn eh, dąą’ huu’ehnįh, “Nühdzee’ shiit hǫǫsuu’ ts’ą’ uutaałeeł!”
\v 27 Ay tł’aan \it Jesus Thomas \it* dąą’ ehnįh, “Nlaats’oo’ eh Shla’ itdiltsat tł’aan huunįh’įh. Ay tł’aan noołaatįįtthee tł’aan Shk’üü shiit diltsat. Sǫ’ nįįnįį’ uukol! T’oot’ey łąą’ inįįthanh!”
\v 28 Tł’aan \it Thomas \it* dąą’ yehnįh, “Shk’ach’ihǫhłe’ eh shT’oodįht’ay dįįt’eh!!”
\v 29 Tł’aan \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Shnįh’ąy eh, łąą’ uudįįnįh. Doo iin k’ashihneh’ąy eh, łąą’ huunąy, ch’ahnoo’ huuxaah hǫǫsǫǫ!”
\p
\v 30 \it Jesus \it* họọdląą ts’ą’ nahohdaa det-shyaagn, Maanah uudeldii iin naał. T’oot’ey jah dinahtł’aa shiit nahohdaa ntsiin shįį’ aanah utnet-tł’adn.
\v 31 Jah dinahtł’aa shiit nahohdaa aanah utnet-tł’adn, \it Jesus Messiah\it*, T’oodįht’ay Shye’e, nłiin łąą’ utdahniil xaah tł’aan hǫǫ’ ch’ah łąą’ uudahnnąy eh, Mǫǫsii’ xaa’ k’aaduu’u uutahnay xaah.
\c 21
\p
\v 1 Ay tł’aan \it Jesus \it* Maanah uudeldii iin ts’ehłagn danh tay t’ey deech’inel’įh, \it Tiberias\it*mann’ mąągn danh. Dąą’ ch’ah hut-shyaagn.
\v 2 Jan iin łehchinh heedeeł: \it Peter \it* eh \it Thomas \it* (łaakey iin ts’ehłagn eehǫǫłiin mǫǫsii’) eh, \it Nathanael \it* (ay ch’ah \it Cana \it* key \it Galilee \it* nan’ k’et ts’anh) eh, \it Zebedee \it* ushye’e iin eh, huu’ehłaadn’ łaakey iin eh.
\v 3 \it Simon Peter \it* dehłaadn’iin dąą’ huu’ehnįh, “Łuugn kaah tihhay.” “Neexont’ah n’eh tsaadał,” hiiyehnįh. Ay eh ts’ayh ts’ą’hiheedeeł tł’aan ts’ayh shiit hįįdeeł. Tadn utdíí łuugn kaah hetdį’ t’oot’ey łuugn kol.
\v 4 Haasaatee’aan eh, \it Jesus \it* manh mąągn tah eedah t’oot’ey Maanah uudeldii iin k’at’ey Yik’ehilnagn.
\v 5 Ay tł’aan huu’eh haa’įįsal eh \it Jesus \it* dąą huu’ehnįh, “Chiił iin, łuugn haa’ahdláh?” “Ch’ikol!” hiiyehnįh.
\v 6 “Nühtehbiill’ hǫǫsoon ts’ąy’ xaah tiinahniik. Ishiit danh łuugn hǫǫłįį.” huu’ehnįh. Ay eh hǫǫsoon ts’ąy diitehbiill’ tehnihniik tł’aan haahiitehniign hii’idetnii, łuugn ndláán t’ey huutehbiill’ shiit al-‘eel eh.
\v 7 Ay maanah uudeldii doo \it Jesus \it* xantsiin \it Peter \it* dąą’ yehnįh, “Jan dineh Neek’ach’ihohłe’ch’ah nt’ay!” Nts’ąą’ ch’ah nąy \it Simon Peter \it* idiitth’agn eh, tł’aan dii’eegn’ kol xaah etnday eh, hantee’ t’ey dii’eegn’ ndiaa naadalniik tł’aan tuu shiit ta’įhshaał.
\v 8 Behłaadn’ iin ts’ayh shiit manh mąągn ts’ą’ łkehteedeeł, huutehbiill’ shiit datneldogn ts’ayh tł’aa k’eh ii’etenayh. Taaxaa ts’anh noo’ haa’gaay niithaadn ts’ayh hehtąą.
\v 9 Keetł’aaheedeel eh, t’ia kün’ k’et łuugn eh łeedon’ eh hihneh’įh.
\v 10 Ay tł’aan \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Nühłuugn Shaa niinahłee.”
\v 11 Ay eh \it Simon Peter \it* ts’ayh ts’ą’ na’at-shyah tł’aan huutehbiill’ taaxaa danh keetł’aaheełuu. Łuugn choh shiit datneldook, ts’ehłagn deetaan k’et ahts’ąy deetaan k’et taagn łuugn ishiit eedlay. Luugn hǫǫdláá t’oot’ey tth’ihtah huutehbiill’ k’ałatniich’iil.
\v 12 \it Jesus \it* dąą’ huu’ehnįh, “Aan! Sh’eh nach’ah’aał!” Maanah uudeldii iin tah ts’anh doot’ey, “Doo ch’ah dįįt’ay?” dąą’ k’ayehnąy Neek’ach’ihohłe’ ch’ah nt’ay hii’etnay xaah.
\v 13 Ay eh \it Jesus \it* kün’ danh nii’inshyah tł’aan łeedon’uunii ts’ą’, huutah yiidlah. Łuugn chih eh hǫǫ’ k’eh det-shyaak.
\p
\v 14 Ay k’eh, taagn danh eh \it Jesus \it* Maanah uudeldii iin deech’inel’įh, įįłaagn iin tah ts’anh niidit-thadn tł’aan nahotnay eh.
\p
\v 15 Nach’ihii’aal eh, \it Jesus Peter \it* dąą’ yehnįh, “\it Simon\it*, \it John \it* ushye’e, jan iin ch’ahnoo’ Shaa’įįtsį́į́’?” “Ąa’, Shk’ach’ihǫhłe’, naa’ihtsįį’ ts’ą’ hee’innayh,” yehnįh. “Shchiill’ key’ iin dibee gaay k’eh hįįt’ay, huuk’anįhtaa’,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 16 Łaakey danh \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “\it Simon\it*, \it John \it* ushye’e, Shaa’įįtsį́į́’?” “Ąa’, Shk’ach’ihǫhłe’, naa’ihtsįį’ ts’ą’ hee’innayh,” yehnįh. “Shchiill’key iin dibee k’eh hįįt’ay, huuk’anįhtaa’,” \it Jesus \it* yehnįh.
\v 17 Taagn danh \it Jesus Peter \it* dąą’ yehnįh, “\it Simon\it*, \it John \it* ushye’e, Shaa’įįtsį́į́’?” Taagn danh hǫnąy eh \it Peter \it* ts’ootehdąy tł’aan\it Jesus \it* dąą’ ehnįh, “Shk’ach’ihǫhłe’, huu’įhdląą ts’ą’ hee’innayh. Naa’ihtsįį’ ts’ą’ hee’innayh.” \it Jesus \it* dąą yehnįh, “Shchiill’ key’ iin dibee k’eh, huuk’anįhtaa’.
\v 18 Dąą’ ch’ah łąy eh ndihnįh, įįtsuul dą’ na’itdintł’uu tł’aan nuugn natuhdaak iniithan niign natįįdaak. T’oot’ey ndeeh inshyąą danh, eekeh ts’ą’ nühła’ niłk’üü łkenii’ah hinaltłǫǫ; tł’aan dinee iin nihtehtįį nuugn k’atuhshya’ iniithan niign,”
\v 19 (Ay heneek eh \it Jesus \it* nts’ąą’ niign \it Peter \it* tahteel tł’aan yixaa’ T’oodįht’ay Ǫǫsii’ tsen-‘įh hitdahniil aanah hǫǫhee.)
\p
\v 20 \it Peter \it* ay ch’ishyon Maanah uudeldii, doo \it Jesus \it* xantsiin, łts’aadeeshyah ts’ą’ ineh’įh. (Ay ch’ah nach’ihe’aal dą’ yik’üü eeday tł’aan yaaxaa nii’idiltįį tł’aan dąą’ nąy, “Shk’ach’ihǫhłe’, doo nk’įą’ tsichaałeeł?”)
\v 21 \it Peter \it* ineh’ąy eh, \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “Shk’ach’ihǫhłe’, jah dineh du’? Nts’ąą’ beh uutaaniił?”
\v 22 \it Jesus \it* dąą’ yehnįh, “K’aaduu’ ts’anh noo’ natihdaał danh uutaanayh inihthan de’, nts’’ąą’ baa iniithanh? Nan du’, Shk’eh įįhaał.”
\v 23 Ay eh, ay heneek xaah, doo \it Jesus \it* eh aadal iin dąą’ tłihdetnįh, “Ay ch’ah neexon tah ts’anh k’at’ey tahteel.” T’oot’ey \it Jesus \it* k’ahǫǫ’ dehnąy. “K’aaduu’ ts’anh noo’ natihdaał danh uutaanayh inihthan de’, nts’ąą’ baa iniithanh?” ch’idą’ hǫǫ’ diinįį’.
\p
\v 24 Shln ay ch’ishyoon Maanah uudeldii ch’ah diht’eh (\it John\it*, \it the author of this book\it*). Nts’ąą’ utnihtł’adn, nts’ąą’ xaa’ hut-shyaagn, hee’ishnayh. Tł’aan łąą’ heneegn eh utnihtł’adn hee’atnayh.
\p
\v 25 Nts’ąą’ niign \it Jesus \it* hǫǫ’ dąy jah utnet-tł’adn k’eetaat eh, hǫǫdląą niign tay’ chih det-shyaak. T’oot’ey huu’aanah dinahtł’aa hǫǫłíín utnihtł’adn de’, jan nan’ k’et łahtthagn’ xaah hǫǫtsuul de’ huułe’. T’axoh.