1
00:00:05,000 --> 00:00:07,060
Taa numanyan,

2
00:00:07,060 --> 00:00:15,400
atiing pagkaw̓ut nira yang mga taung nag̓apangugyatan na duun tung lugar ang paggug̓uuyan tung Getsemane,

3
00:00:15,400 --> 00:00:19,060
napagbitala ra ti Jesus tung nirang mag̓aning,

4
00:00:19,060 --> 00:00:21,500
“Taanamu ra ilëm kanay ngarung.

5
00:00:21,500 --> 00:00:23,340
Ay mag̓ampuaw pa,”

6
00:00:23,340 --> 00:00:24,560
mag̓aning.

7
00:00:24,560 --> 00:00:27,320
Numanyan yang ingkëlan nang pinanunut,

8
00:00:27,320 --> 00:00:31,100
ya ra na Pedro na Santiago may ti Juan.

9
00:00:31,100 --> 00:00:38,020
Numanyan ti Jesus pagkëlbaan da ta duru ig nag̓aliwag̓an da ta mupia ta pag̓isip.

10
00:00:38,020 --> 00:00:40,240
Mag̓aning tung mga aruman na,

11
00:00:40,240 --> 00:00:43,160
“Ag̓ampayanaw ra ta kapungawung duru.

12
00:00:43,160 --> 00:00:45,760
Arus pa ilëm muntuk yang linawaw.

13
00:00:45,760 --> 00:00:49,340
Taanamu ra ilëm kanay mag̓ëlat ang magpakipulaw,”

14
00:00:49,340 --> 00:00:50,620
mag̓aning.

15
00:00:50,620 --> 00:00:54,520
Numanyan nagpatukaw-tukaw ra ti Jesus ta gësyë,

16
00:00:54,520 --> 00:01:01,400
ya rag papadagpa agpapadagpa tung tanëk ang nag̓arampuën ang kung maimu ilëm,

17
00:01:01,400 --> 00:01:06,840
ipaluas da tanya yang Dios tung uras ang atiang lain ang nag̓atalungaan na.

18
00:01:06,840 --> 00:01:09,100
Mag̓aning yang pag̓arampuën na,

19
00:01:09,100 --> 00:01:10,700
“Aay Amaw,

20
00:01:10,700 --> 00:01:12,680
sarangan mu yang tanan.

21
00:01:12,680 --> 00:01:17,480
Ipataklib mu ra ilëm tung yëën yang lain ang naang nag̓atalungaw.

22
00:01:17,480 --> 00:01:20,900
Piru maskin pang nag̓apagbitalaw ta maning tii,

23
00:01:20,900 --> 00:01:24,220
bëlag̓an yang yëën ang kalëlyag̓an ay matuman,

24
00:01:24,220 --> 00:01:25,340
kung indi,

25
00:01:25,340 --> 00:01:26,480
yang nuyu,”

26
00:01:26,480 --> 00:01:27,640
ag̓aaning.

27
00:01:27,640 --> 00:01:31,180
Numanyan pagbalik na tung mga aruman nang tulu,

28
00:01:31,180 --> 00:01:32,220
kaw̓utan na,

29
00:01:32,220 --> 00:01:34,240
naa pala mga ëlëk da.

30
00:01:34,240 --> 00:01:38,320
Purisu dayun na rang inaning ti Simon Pedro ang,

31
00:01:38,320 --> 00:01:39,620
“Abaa,

32
00:01:39,620 --> 00:01:40,260
ba tia,

33
00:01:40,260 --> 00:01:41,140
Simon,

34
00:01:41,140 --> 00:01:42,920
ëlëk mu rang ëlëk!

35
00:01:42,920 --> 00:01:45,040
Maskin sang uras da ilëm,

36
00:01:45,040 --> 00:01:48,100
india ka ëngëd nasarang ang nagpakipulaw?

37
00:01:48,100 --> 00:01:53,280
Magpulawamu ra ta ustung mag̓ampu ug̓ud indiamu madëëg̓an ta tuksu.

38
00:01:53,280 --> 00:01:54,500
Tung bag̓ay,

39
00:01:54,500 --> 00:01:59,380
nag̓askëanu ka ang durung kalëlyag ming mag̓usuy tung kalëlyag̓an yang Dios.

40
00:01:59,380 --> 00:02:04,180
Piru nusias ilëm dërëëg̓ënamu pa yang kaluluw̓ayën mi,”

41
00:02:04,180 --> 00:02:05,280
mag̓aning.

42
00:02:05,280 --> 00:02:06,280
Utru si,

43
00:02:06,280 --> 00:02:15,500
nagpaalawid-lawid si ti Jesus ang nag̓arampuën sing uman ang pariu ka tung ipinag̓ampu na ta nungayna.

44
00:02:15,500 --> 00:02:19,760
Pagkatapus pagbalik na si tung mga aruman nang atia,

45
00:02:19,760 --> 00:02:20,920
kaw̓utan na,

46
00:02:20,920 --> 00:02:22,680
mga ëlëk si ka ëngëd,

47
00:02:22,680 --> 00:02:26,340
ay dërëëg̓ën da yang puyat nirang duru.

48
00:02:26,340 --> 00:02:28,240
Pagkapuaw na tung nira,

49
00:02:28,240 --> 00:02:31,500
nanganganga ra ilëm ang nangatëlëng tung anya.

50
00:02:31,500 --> 00:02:34,540
Numanyan tung yaklung balik na tung nira,

51
00:02:34,540 --> 00:02:36,040
dayun na rang inaning,

52
00:02:36,040 --> 00:02:37,140
“Ba tia,

53
00:02:37,140 --> 00:02:38,520
ëlëk mi rang ëlëk!

54
00:02:38,520 --> 00:02:40,420
Ustu ra tiang pamaënay mi!

55
00:02:40,420 --> 00:02:44,740
Kinaw̓ut da yang uras ang yuung pag̓aningën ang Maninga Tau,

56
00:02:44,740 --> 00:02:48,140
iintrigaw ra tung pudir yang mga taung malalain.

57
00:02:48,140 --> 00:02:49,080
Ala,

58
00:02:49,080 --> 00:02:52,080
magbungkarasamu ra ay magpanawita ra.

59
00:02:52,080 --> 00:02:53,140
Uay,

60
00:02:53,140 --> 00:02:55,560
naa ra yang pagtraidur tung yëën,”

61
00:02:55,560 --> 00:02:56,880
mag̓aning.

62
00:02:56,880 --> 00:02:58,000
Numanyan,

63
00:02:58,000 --> 00:03:01,620
atiing indi pa nganing nag̓atapus ta pagbitala ti Jesus,

64
00:03:01,620 --> 00:03:10,740
asan da ka man nakaw̓ut ti Judas ang sasa ka pa man tung nirang sam puluk may durua ang nag̓apangugyatan na.

65
00:03:10,740 --> 00:03:18,420
Sam paluyug̓an da tanira yang mga taung buntun ang pamag̓ëkël-ëkël ta mga gëëd may mga palu.

66
00:03:18,420 --> 00:03:22,100
Ay pinanuw̓ul da yang mga paring arabubwat ta katëngdanan,

67
00:03:22,100 --> 00:03:28,420
kasiraan da ka tanira yang mga sag̓ad may yang mga pamagpakigmaëpët tung banwa.

68
00:03:28,420 --> 00:03:30,220
Atii pala,

69
00:03:30,220 --> 00:03:31,900
yang pagtraidur ang naa,

70
00:03:31,900 --> 00:03:37,620
may sinyas ang ipinaskë na rang lag̓i tung mga kaarumanan na ang mag̓aning,

71
00:03:37,620 --> 00:03:39,140
“Kung kumaw̓utita ra nganing duun,

72
00:03:39,140 --> 00:03:41,820
yang taung ara-araanu,

73
00:03:41,820 --> 00:03:43,780
mag̓aningamu ya ra tia.

74
00:03:43,780 --> 00:03:47,380
Dëëpën mi rang lag̓ing ëklan duun tung namanuw̓ul tung numyu.

75
00:03:47,380 --> 00:03:49,220
Bantayan mi ta mupia!”

76
00:03:49,220 --> 00:03:50,940
ag̓aaning.

77
00:03:50,940 --> 00:03:53,580
Purisu tung pagkaw̓ut ni Judas duun,

78
00:03:53,580 --> 00:03:59,980
diritsyu rang nagpalëngët tung ni Jesus ang nagbugnu tung anyang mag̓aning,

79
00:03:59,980 --> 00:04:01,180
“Mupiang law̓ii asan,

80
00:04:01,180 --> 00:04:01,700
Rabbi!”

81
00:04:01,700 --> 00:04:02,940
ag̓aaning.

82
00:04:02,940 --> 00:04:07,380
Pagkatapus dayun na ra ka man ang inara-araan.

83
00:04:07,380 --> 00:04:08,700
Pagkaara-ara na,

84
00:04:08,700 --> 00:04:12,460
diritsyung lag̓ing pinggësan yang mga kaarumanan ni Judas ang dinëëp.

85
00:04:12,460 --> 00:04:25,580
Atii may sam bilug ang yag këkdëng asan ang ya ray napanlaw̓ut yang gëëd nang napanibat tung turuw̓ulun yang paring pinakalandaw ang pagkatapus yang talinga na ya ray nalampung.

86
00:04:25,580 --> 00:04:30,580
Numanyan ti Jesus dayun dang nagbugnu tung mga taung atia ang mag̓aning,

87
00:04:30,580 --> 00:04:32,460
“Ayw̓a,

88
00:04:32,460 --> 00:04:39,340
yuu sasang ribildi ang yuu rag sulungay mi ta mga gëëd may mga palu ang para madëëpaw numyu?

89
00:04:39,340 --> 00:04:48,860
Kaldaw-kaldaw pagturuldukanënaw duun tung palayas yang pagtuuan ang pinakalusu ang pagkasira-siraanita ra ka.

90
00:04:48,860 --> 00:04:51,980
Ang pagkatapus indiaw pa ka ëngëd dinëëp mi.

91
00:04:51,980 --> 00:04:59,340
Piru nag̓askëanu ang nagkamaninganaw ra ta maning taa ug̓ud magkamatuud da yang napabtang tung kasulatan natëtëngëd tung yëën,”

92
00:04:59,340 --> 00:05:01,420
mag̓aning.

93
00:05:01,420 --> 00:05:05,620
Numanyan tanirang tanan ang mga taung atiang nag̓apangugyatan ni Jesus,

94
00:05:05,620 --> 00:05:10,240
ya ra ka ilëm mamamutwan tung anyang namaglalaksuan da.

95
00:05:10,240 --> 00:05:15,400
Duun may sasang kaw̓ataan ang pagpakignunut ka tung ni Jesus.

96
00:05:15,400 --> 00:05:20,100
Yang sulaminting pag̓asuut na ya ra ilëm yang kuklun ang inambën na.

97
00:05:20,100 --> 00:05:24,720
Yang taung atia ya ra ka rin ay tinag̓aman nirang dinëëp.

98
00:05:24,720 --> 00:05:30,900
Piru ya ra nga puklut ang napalaksu ta luas ang yang aw̓ël ang inambën na ra rin,

99
00:05:30,900 --> 00:05:33,760
ya ra butwanay na tung kalima nira.

100
00:05:33,760 --> 00:05:41,160
Taa numanyan dayun dang ginuyuran nira ti Jesus duun tung balay yang paring pinakalandaw.

101
00:05:41,160 --> 00:05:51,620
Ay duun kang lag̓i pamagsaragpun yang tanan ang mga paring arabubwat ta katëngdanan kasiraan da ka yang mga pamagpakigmaëpët may yang mga sag̓ad.

102
00:05:51,620 --> 00:05:53,760
Numanyan ti Pedro tanya,

103
00:05:53,760 --> 00:05:56,100
ya ra ilëm manikad tung ni Jesus,

104
00:05:56,100 --> 00:05:59,740
piru atii ra tung kauri-urian da ilëm ang pisan.

105
00:05:59,740 --> 00:06:02,940
Numanyan pagkaw̓ut na duun tung balay ang atia,

106
00:06:02,940 --> 00:06:10,080
dayun dang nagpaklëd tung plasa-plasa na ang nagpakigkarung da tung mga guardiang pamamarang tung apuy.

107
00:06:10,080 --> 00:06:12,140
Numanyan duun tung kaklëran,

108
00:06:12,140 --> 00:06:19,060
yang mga paring arabubwat ta katëngdanan may yang kadaklan ang mga kaarumanan nirang pamagpakigmaëpët ka,

109
00:06:19,060 --> 00:06:31,860
ya ray pamagdilëm ta mga taung magpëtël ta malain tung ni Jesus ang para ya ray padatëlan nirang mamagsintinsia tung anya ang dapat ang ipaimatay.

110
00:06:31,860 --> 00:06:35,020
Piru anday pruibang bastanting naita nira.

111
00:06:35,020 --> 00:06:35,820
Tung bag̓ay,

112
00:06:35,820 --> 00:06:40,060
dakëlëng sistigus ang namagpëtël ta kasalanan tung ni Jesus.

113
00:06:40,060 --> 00:06:41,660
Dipirinsia ilëm,

114
00:06:41,660 --> 00:06:43,700
indi magturunu yang bitala nira.

115
00:06:43,700 --> 00:06:52,100
Numanyan may duma asan ang nansikdëng dang namagsistigus ta kabuklian ang kuntra tung ni Jesus ang mag̓aning,

116
00:06:52,100 --> 00:07:07,420
“Yang taung atia nagngël da yamën ang pag̓aning ang tanya unu ay manggëw̓a tung pagtuuan tang pinakalusung binwat ka ilëm unu ta mga tau ang pagkatapus tung sëlëd ilëm tulung kaldaw,

117
00:07:07,420 --> 00:07:13,980
pakdëngan na si unu ta baklu ang bëlag̓an unu pastikular ang ubra ta tau,”

118
00:07:13,980 --> 00:07:14,660
ag̓aaning.

119
00:07:14,660 --> 00:07:18,900
Piru maskin pang maning tii yang nag̓ibangdan nira tung anya,

120
00:07:18,900 --> 00:07:22,060
indi ka ëngëd nagturunu yang bitala nira.

121
00:07:22,060 --> 00:07:30,700
Numanyan dayun dang kumindëng yang paring pinakalandaw tung katalungaan nirang tanan ang nagtalimaan tung ni Jesus ang mag̓aning,

122
00:07:30,700 --> 00:07:31,060
“Ta,

123
00:07:31,060 --> 00:07:35,820
anday matuw̓al mu tung nag̓ibangdan nirang atia tung nuyu?”

124
00:07:35,820 --> 00:07:37,540
Piru ti Jesus indi nagliing-liing.

125
00:07:37,540 --> 00:07:41,020
Purisu dayun sing tinalimaan yang pari,

126
00:07:41,020 --> 00:07:41,620
“Unu pa?

127
00:07:41,620 --> 00:07:43,900
Matuud ang yawa yang pag̓aningën ang Cristo,

128
00:07:43,900 --> 00:07:46,500
bilang yang Ana yang Dios ang pag̓aningën?”

129
00:07:46,500 --> 00:07:49,660
Mag̓aning ka ti Jesus ang minlës,

130
00:07:49,660 --> 00:07:50,180
“Ëë,

131
00:07:50,180 --> 00:07:52,460
yuu ka man tia.

132
00:07:52,460 --> 00:07:53,500
Ig tung dumang uras,

133
00:07:53,500 --> 00:07:55,900
yuung pag̓aningën ang Maninga Tau,

134
00:07:55,900 --> 00:08:04,540
maitaaw ra numyung tanan ang yuug kakarung tung tëpad yang Dios ampir tung tuu na ang pagkatapus kung maglëkataw ra nganing taa,

135
00:08:04,540 --> 00:08:08,860
maitaaw ra ka numyung yuug sasaay tung panganud ang liit tung langit.”

136
00:08:08,860 --> 00:08:11,580
Pagkagngël yang paring pinakalandaw tia,

137
00:08:11,580 --> 00:08:13,580
anday dumang binwat na,

138
00:08:13,580 --> 00:08:21,020
ya ra bakbakay na yang aw̓ël nang pag̓asuut na ay nasilag da ta duru tung itinuw̓al ni Jesus ang atia.

139
00:08:21,020 --> 00:08:23,020
Mag̓aning tung mga kaarumanan na,

140
00:08:23,020 --> 00:08:23,660
“Ta,

141
00:08:23,660 --> 00:08:26,260
ministir pang magdilëmita pa ta sistigus?

142
00:08:26,260 --> 00:08:29,340
Nagngël mi ra kang pagtiwakaw tung pagkadios yang Dios.

143
00:08:29,340 --> 00:08:33,620
Ya pa ag̓ari yang disisiun mi tung taung naa?”

144
00:08:33,620 --> 00:08:40,900
Numanyan tanirang tanan namagsintinsia ra tung anya ang bag̓ay ang pisan tung anyang ipaimatay ra ilëm.

145
00:08:40,900 --> 00:08:44,060
Numanyan pagkasintinsia nira tung anya ta maning tia,

146
00:08:44,060 --> 00:08:46,860
dayun dang linawayan yang duma.

147
00:08:46,860 --> 00:08:52,020
Dayun da nirang pinëdëngan ang pagkatapus pinagtaraw̓angan da ka nira ta suntuk.

148
00:08:52,020 --> 00:08:53,220
Kada suntukun nira,

149
00:08:53,220 --> 00:08:54,660
aningën pa nirang,

150
00:08:54,660 --> 00:08:55,180
“Ta,

151
00:08:55,180 --> 00:09:00,940
atiing bantug da ang yawa unu yang pag̓aningën ang Cristo,

152
00:09:00,940 --> 00:09:01,660
abir,

153
00:09:01,660 --> 00:09:05,660
pintuën mu kanay kung tinu pa atiang nagtigbak tung nuyu!”

154
00:09:05,660 --> 00:09:08,060
Pati yang mga guardia asan,

155
00:09:08,060 --> 00:09:11,660
pinagtaraw̓angan da ka nira ta dapal.

156
00:09:11,660 --> 00:09:17,960
Balikan ta ra kanay ti Pedro duun tung aranëk tung plasa-plasa yang balay.

157
00:09:17,960 --> 00:09:25,300
Numanyan may sasang baw̓ay ang turuw̓ulun yang paring atiang pinakalandaw ang ya ray nagpalëngët tung anya.

158
00:09:25,300 --> 00:09:27,640
Pagkaita nang pamarang tung apuy,

159
00:09:27,640 --> 00:09:34,940
dayun na rang pinatëëk-tëëkan ta mupia ang inilala ang pagkatapus dayun na ra kang binugnung inaning,

160
00:09:34,940 --> 00:09:35,900
“Ëëy,

161
00:09:35,900 --> 00:09:39,600
midyu yaway sasang aruman ni Jesus ang nakaang tag̓a Nazaret!”

162
00:09:39,600 --> 00:09:41,560
Pagkagngël ni Pedro tia,

163
00:09:41,560 --> 00:09:43,860
dayun dang nag̓ingwara ang mag̓aning,

164
00:09:43,860 --> 00:09:47,840
“Indi ilëm nag̓aintindianu kung unu pay gustu mung ianing,”

165
00:09:47,840 --> 00:09:48,820
mag̓aning.

166
00:09:48,820 --> 00:09:55,420
Pagkatapus dayun dang nagpauman ang nagpaampir duun tung may purtang pagluluaan tung karsada.

167
00:09:55,420 --> 00:09:57,760
Atii may manung nanuluk da.

168
00:09:57,760 --> 00:10:00,820
Pagkaita si yang turuw̓ulun ang atia tung anya,

169
00:10:00,820 --> 00:10:05,000
dayun dang nag̓ugtulun tung mga taung këmdëngan asan ang mag̓aning,

170
00:10:05,000 --> 00:10:08,560
“Yang taung atia talagang sasang aruman na.”

171
00:10:08,560 --> 00:10:09,640
Atii,

172
00:10:09,640 --> 00:10:11,400
nag̓ingwara si ti Pedro.

173
00:10:11,400 --> 00:10:12,820
Buay-w̓uay si ta gësyë,

174
00:10:12,820 --> 00:10:16,700
binugnu si yang mga taung atiang këmdëngan asan ang inaning,

175
00:10:16,700 --> 00:10:17,640
“Ëëy,

176
00:10:17,640 --> 00:10:24,980
kamatuuran ka man ang yaway aruman na ay kipurki yawa sasang Galileanena ka!”

177
00:10:24,980 --> 00:10:26,000
Atii,

178
00:10:26,000 --> 00:10:28,100
dayun dang nanumpang mag̓aning,

179
00:10:28,100 --> 00:10:35,180
“Sistigus tung pagkamatuud yang Dios ang yang taung nakaang nag̓aaning mi talagang indi nag̓ailalaw.

180
00:10:35,180 --> 00:10:39,780
Parusaanaw pa yang Dios kung bëlag̓an matuud yang nag̓ianingung atia!”

181
00:10:39,780 --> 00:10:41,140
Pagkaaning na tia,

182
00:10:41,140 --> 00:10:43,160
nanuluk si yang manu,

183
00:10:43,160 --> 00:10:44,800
bilang madua rang manuluk.

184
00:10:44,800 --> 00:10:49,700
Baklu nga dëmdëmay na yang inaning ni Jesus tung anya ta nungayna ang mag̓aning,

185
00:10:49,700 --> 00:10:51,180
“Baklu manuluk yang manu,

186
00:10:51,180 --> 00:10:51,740
Pedro,

187
00:10:51,740 --> 00:10:56,280
maklua rang mag̓ingwara tung yëën ang yuu pala indiaw nag̓ailala mu.”

188
00:10:56,280 --> 00:10:58,340
Numanyan pagkadëmdëm na tii,

189
00:10:58,340 --> 00:11:04,180
nag̓intra ra tarangitën ang duru ra kang pagsurug̓atën na.