﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,100
Amun géfuwénén,

2
00:00:07,100 --> 00:00:10,440
i de étéw ménbati séna dob difar i dogote,

3
00:00:10,440 --> 00:00:14,080
énggétiga ro sébaan saén i awange diyo béno kélungonon.

4
00:00:14,080 --> 00:00:20,240
Atin énggétiga ro énda ménodor i Jesuse bé de kuyugén méda dob awange mifar dob dogote.

5
00:00:20,240 --> 00:00:23,540
Brab gétiga ro énda i ségiyo awang diyo.

6
00:00:23,540 --> 00:00:24,700
Tidéw béno,

7
00:00:24,700 --> 00:00:28,120
énggumah i de awang tidéw dob ingéde Tiberias,

8
00:00:28,120 --> 00:00:34,880
déménunggu gédét dob gonoy de étéw ménama fan amun énggilid fénsalamatay Kadnane Jesus.

9
00:00:34,880 --> 00:00:40,260
Atin amun gétuway de étéw énda diyo i Jesuse loo soy de kuyugén,

10
00:00:40,260 --> 00:00:44,800
ménda ro bé de awang mangéy Kafernaum inok sélédé roy Jesuse.

11
00:00:44,800 --> 00:00:48,160
Atin amun énggito roy Jesuse dob difar i dogote,

12
00:00:48,160 --> 00:00:49,560
fénénginsaa ro maro,

13
00:00:49,560 --> 00:00:50,920
“Maistéro,

14
00:00:50,920 --> 00:00:53,080
ménfiroyén i kégumah me dini?”

15
00:00:53,080 --> 00:00:55,440
Sénumbulo Jesuse bero mano,

16
00:00:55,440 --> 00:00:57,560
“Béréhé ku begom i toowe,

17
00:00:57,560 --> 00:01:03,560
békén i kégésobut gome bé de mékégaif galbék rénigo guy funa kome séméléd Begén,

18
00:01:03,560 --> 00:01:07,880
éndob non bé de fénama gu begom atin ménbésor gom.

19
00:01:07,880 --> 00:01:13,360
Kagom séméléd bé amaéne kay de sur gom saén non waléy waréy i nan amaén.

20
00:01:13,360 --> 00:01:19,040
Endob séléd gom bé amaéne kay de fédéw gom funa kom méraru taman sa taman.

21
00:01:19,040 --> 00:01:20,320
I Nga i Kéilawane,

22
00:01:20,320 --> 00:01:21,640
sani Begéne,

23
00:01:21,640 --> 00:01:28,160
iray guy nan amaén non i Abaye Tulus fénggétiga no Been i séménugue Begén.”

24
00:01:28,160 --> 00:01:31,120
Atin ménénginsa ro dob Jesuse maro,

25
00:01:31,120 --> 00:01:35,320
“Ati fiyowe rigoné key inok rigoné key i kétayay Tuluse?”

26
00:01:35,320 --> 00:01:36,880
Séménumbul i Jesuse mano,

27
00:01:36,880 --> 00:01:40,120
“Ay niy kétayay Tuluse rigoné kom:

28
00:01:40,120 --> 00:01:44,000
Unur gom Begén non Begén i sénugu i Tuluse.”

29
00:01:44,000 --> 00:01:45,960
Atin ménénginsa ro maro,

30
00:01:45,960 --> 00:01:51,200
“Ati mékégaife galbék féténgténgém begey inok munur gey dob Beeme?

31
00:01:51,200 --> 00:01:53,440
I de katufua key bé do gétah,

32
00:01:53,440 --> 00:01:58,480
ménama ro fan féndawét ‘mana’ dob gonone énda i nohok do témunoh diyo,

33
00:01:58,480 --> 00:02:01,800
loo bé Ménsulate Kébéréh i Tuluse mano,

34
00:02:01,800 --> 00:02:06,200
‘Niraya no bero amaén tidéw dob lawayo inok géama ro.’ ”

35
00:02:06,200 --> 00:02:08,200
Séménumbul i Jesuse mano,

36
00:02:08,200 --> 00:02:10,000
“Béréhé ku begom i toowe,

37
00:02:10,000 --> 00:02:14,560
békén Moises i ménféamae bero fan tidéw dob lawayo,

38
00:02:14,560 --> 00:02:18,360
éndob i ménféama bero been i Abay guwe Tulus.

39
00:02:18,360 --> 00:02:19,840
Atin i Abay guwe,

40
00:02:19,840 --> 00:02:25,240
irayén so begom i tintuwe amaén tidéw dob lawayo kay de fédéw gom.

41
00:02:25,240 --> 00:02:28,000
Non i amaéne iray i Tuluse,

42
00:02:28,000 --> 00:02:33,440
been i énggégumahe tidéw dob lawayo inok miray umul dob de kéilawan.”

43
00:02:33,440 --> 00:02:35,720
Ménbéréh ro dob Jesuse maro,

44
00:02:35,720 --> 00:02:36,760
“Maistéro,

45
00:02:36,760 --> 00:02:39,640
irayan gey démoyun bé nan amaén.”

46
00:02:39,640 --> 00:02:41,920
Séménumbul i Jesuse mano,

47
00:02:41,920 --> 00:02:44,280
“Begéney amaéne miray umul.

48
00:02:44,280 --> 00:02:48,080
I kéluhanay étéwe mangéy dob Begéne éndaén mélayaf ro,

49
00:02:48,080 --> 00:02:51,960
brab i kéluhanay munure Begén éndaén térumén ro.

50
00:02:51,960 --> 00:02:54,280
Endob fiyon fo ké énggito gomén Begén,

51
00:02:54,280 --> 00:02:56,640
éndob énda séna munur gom Begén.

52
00:02:56,640 --> 00:03:00,320
Bénréh gun i nan dob begome bé gétaho.

53
00:03:00,320 --> 00:03:04,680
Mangéy dob Begéney kéluhanay de étéw niray i Abaye Begén.

54
00:03:04,680 --> 00:03:08,480
Brab énda dudulé kuy étéwe mangéy dob Begéne.

55
00:03:08,480 --> 00:03:13,440
Non ménlusu tidéw dob lawayo inok rigoné kuy kétayay Tuluse séménugu Begén,

56
00:03:13,440 --> 00:03:16,600
békén inok rigoné kuy kagéne kétayan.

57
00:03:16,600 --> 00:03:18,960
Atin ay niy kétayay Tuluse:

58
00:03:18,960 --> 00:03:22,240
énda fédayaé ku métadin i de nirayén Begén étéw,

59
00:03:22,240 --> 00:03:23,760
fiyon ségétéw.

60
00:03:23,760 --> 00:03:27,720
Yamula tébuleé ku bero kéluhanan dob tamfaday gaiwe.

61
00:03:27,720 --> 00:03:30,440
Non been i niy kétayay Abay guwe:

62
00:03:30,440 --> 00:03:33,560
i kéluhanay gétigane Begén brab munure Begén,

63
00:03:33,560 --> 00:03:36,320
gédoté roy umule magufusa.

64
00:03:36,320 --> 00:03:39,560
Atin tébuleé ku bero dob tamfaday gaiwe.”

65
00:03:39,560 --> 00:03:42,840
Atin i de Judio amun énggélingoo roy bénréh Jesuse,

66
00:03:42,840 --> 00:03:47,800
mundég-mundég ro non bénréhén bé Beeney amaéne tidéw dob lawayo.

67
00:03:47,800 --> 00:03:49,920
Brab ménbéréh ro maro,

68
00:03:49,920 --> 00:03:51,240
“Ati Jesuse ni,

69
00:03:51,240 --> 00:03:54,200
aw békén ba Beeney nga Josehe saén?

70
00:03:54,200 --> 00:03:56,880
Sedek bénréhén ménlus kun tidéw dob lawayo,

71
00:03:56,880 --> 00:03:59,800
non gétiga tom i boh ne brab idéng ne?”

72
00:03:59,800 --> 00:04:01,800
Endob bénréh Jesuse mano,

73
00:04:01,800 --> 00:04:03,560
“Kagom mundég-mundég.

74
00:04:03,560 --> 00:04:05,760
Enda i ségétéw géangéy dob Begéne,

75
00:04:05,760 --> 00:04:09,160
saliyu ké féfégédétéy Abaye séménugu Begén.

76
00:04:09,160 --> 00:04:11,280
Atin dob tamfaday gaiwe,

77
00:04:11,280 --> 00:04:14,020
tébuleé kuy kéluhanay mangéye dob Begéne.

78
00:04:14,020 --> 00:04:18,020
Sénulat i de sénarigoy Tuluse muret bé kébéréh ne maro,

79
00:04:18,020 --> 00:04:20,820
‘I de kéilawan toroéy Tuluse moso.’

80
00:04:20,820 --> 00:04:25,060
Mélaw i séngae mégélingo bé Abaye brab modor bé kétoro ne,

81
00:04:25,060 --> 00:04:26,700
mangéy dob Begéne.

82
00:04:26,700 --> 00:04:29,660
Endob énda i ségétéw énggégito bé Abaye,

83
00:04:29,660 --> 00:04:32,720
saliyu bé Begéne non tidéwu dob Tuluse.

84
00:04:32,720 --> 00:04:36,440
Mélaw Begéne say énggégitowe bé Abaye Tulus.

85
00:04:36,440 --> 00:04:38,500
Béréhé ku begom i toowe,

86
00:04:38,500 --> 00:04:42,620
i de méginugut dob Begéne méuyag ro taman sa taman.

87
00:04:42,620 --> 00:04:45,240
Begéney maake amaén miray umul.

88
00:04:45,240 --> 00:04:50,640
I de katufua kom amun diyo ro dob gonone énda i nohok do témunoh diyo,

89
00:04:50,640 --> 00:04:53,120
ménama ro amaén féndawét ‘mana’,

90
00:04:53,120 --> 00:04:54,920
gido ménléhu ro so.

91
00:04:54,920 --> 00:04:57,800
Endob Begéney amaéne tidéw dob lawayo.

92
00:04:57,800 --> 00:05:00,720
Atin i kéluhanay géamae bé ni amaén,

93
00:05:00,720 --> 00:05:02,100
énda méléhu ro.

94
00:05:02,100 --> 00:05:05,900
Begéney amaéne miray umul ménlus tidéw dob lawayo.

95
00:05:05,900 --> 00:05:08,340
Atin amuk i ségétéwe géama de,

96
00:05:08,340 --> 00:05:10,300
méuyag taman sa taman.

97
00:05:10,300 --> 00:05:13,700
I amaéne iray gu funay de kéilawan méuyag,

98
00:05:13,700 --> 00:05:15,300
sani lowoh guwe.”

99
00:05:15,300 --> 00:05:18,600
Atin amun énggélingooy de Judioy ni bénréh Jesuse,

100
00:05:18,600 --> 00:05:20,260
ménséédél ro maro,

101
00:05:20,260 --> 00:05:25,880
“Ati kéfingé-fingé i kéiray i ni étéw bé lowoh ne inok amaé tom?”

102
00:05:25,880 --> 00:05:28,340
Mélaw ménbéréh i Jesuse mano,

103
00:05:28,340 --> 00:05:30,320
“Béréhé ku begom i toowe,

104
00:05:30,320 --> 00:05:34,520
amuk énda amaé kom i lowoh i Nga i Kéilawane sani lowoh guwe,

105
00:05:34,520 --> 00:05:36,920
brab énda inémé kom i dara guwe,

106
00:05:36,920 --> 00:05:39,600
énda gédoté kom i umule magufusa.

107
00:05:39,600 --> 00:05:43,640
Endob i de mama bé lowoh guwe brab miném bé dara guwe,

108
00:05:43,640 --> 00:05:45,600
wén i umul ro magufusa,

109
00:05:45,600 --> 00:05:48,860
atin tébuleé ku bero dob tamfaday de gai.

110
00:05:48,860 --> 00:05:52,780
Non i lowoh guwe been i nan i tintuwe amaén,

111
00:05:52,780 --> 00:05:56,780
atin i dara guwe been i nan i tintuwe inémén.

112
00:05:56,780 --> 00:06:05,620
I kéluhanay mamae bé lowoh guwe brab minéme bé dara guwe diyou bati dob berowe atin dini ro bati dob Begéne.

113
00:06:05,620 --> 00:06:08,240
Méuyag i Abaye séménugu Begén,

114
00:06:08,240 --> 00:06:11,840
atin i Begéne méuyagu sabaf bé Beene.

115
00:06:11,840 --> 00:06:16,600
Mélaw i kéluhanay mamae Begén méuyag so sabaf bé Begéne.

116
00:06:16,600 --> 00:06:19,400
Begéney amaéne tidéw dob lawayo.

117
00:06:19,400 --> 00:06:23,420
I de katufua kom ménama ro amaén féndawét ‘mana’,

118
00:06:23,420 --> 00:06:25,100
gido ménléhu ro so.

119
00:06:25,100 --> 00:06:30,940
Endob i de mama bé ni amaén sani lowoh guwe méuyag ro taman sa taman.”

120
00:06:30,940 --> 00:06:36,900
Bénréh Jesusey ni bé kétoro ne dob lawie féngadafay de Judio dob ingéde Kafernaum.

121
00:06:36,900 --> 00:06:40,220
Amun énggélingooy de kuyugén i ni kétoro,

122
00:06:40,220 --> 00:06:42,860
ménbéréh i de kédoono ro maro,

123
00:06:42,860 --> 00:06:45,020
“Toow fo ménalém i ni kétoro,

124
00:06:45,020 --> 00:06:47,120
ati mélaw i géfégélingoe de?”

125
00:06:47,120 --> 00:06:51,660
Endob énggétiga Jesuse dob fédéw ney funay de kuyugén mundég-mundég.

126
00:06:51,660 --> 00:06:53,800
Mélaw bénréhén bero mano,

127
00:06:53,800 --> 00:06:56,680
“Aw toow fo mika gom bé bénréh guwe?

128
00:06:56,680 --> 00:06:59,280
Ati béréhé kome ké gito gom Begén,

129
00:06:59,280 --> 00:07:01,040
sani Nga i Kéilawane,

130
00:07:01,040 --> 00:07:03,840
démiyat mule dob gonone tidéwo ku?

131
00:07:03,840 --> 00:07:07,660
I miraye bé umule been i Rémogor i Tuluse.

132
00:07:07,660 --> 00:07:09,360
Endob i kéilawane,

133
00:07:09,360 --> 00:07:11,600
énda i barakatén miray umul.

134
00:07:11,600 --> 00:07:17,600
I nuret guwe begom tidéw dob Rémogor i Tuluse brab miray bé umule magufusa.

135
00:07:17,600 --> 00:07:21,980
Endob gétiga kuy wén i de dumo begom énda munur ro Begén.”

136
00:07:21,980 --> 00:07:28,280
(Bénréh Jesusey nan non gétiga non i de énda de munur tidéw féganay brab i étéwe émfékéfo de.)

137
00:07:28,280 --> 00:07:31,040
Atin sénumfata noy kébéréh ne mano,

138
00:07:31,040 --> 00:07:37,820
“Been i nan i funa kuwe ménbéréh bé énda i géangéy dob Begéne saliyu ké féfégédétéy Abaye.”

139
00:07:37,820 --> 00:07:38,960
Tidéw béno,

140
00:07:38,960 --> 00:07:43,140
médoo bé de kuyugén i téménagake de brab éndaén ménodor ro de.

141
00:07:43,140 --> 00:07:47,240
Mélaw fénénginsaa Jesusey de folo bra ruwo gétéw kuyugén mano,

142
00:07:47,240 --> 00:07:49,780
“Aw méuyot gom so témagak Begén?”

143
00:07:49,780 --> 00:07:52,560
Séménumbul i Simon Pedrowe mano,

144
00:07:52,560 --> 00:07:55,120
“Kadnan ati nay odoro keye?

145
00:07:55,120 --> 00:07:58,720
I de kaam saén kébéréh i géiraye bé umule magufusa.

146
00:07:58,720 --> 00:08:03,680
Munur gey brab gétiga key Beemey Mékétéfuwe Etéw tidéw dob Tuluse.”

147
00:08:03,680 --> 00:08:06,240
Atin ménbéréh i Jesuse mano,

148
00:08:06,240 --> 00:08:10,240
“Aw békén ba begom i foloe bra ruwo gétéw fénémili gu?

149
00:08:10,240 --> 00:08:12,820
Endob saitan i ségétéwe begom!”

150
00:08:12,820 --> 00:08:14,880
I ténéndu i de kébéréh Jesus,

151
00:08:14,880 --> 00:08:17,200
been i Judase nga Simon Iskariot.

152
00:08:17,200 --> 00:08:24,960
Been i émfékéfoe de fiyon fo ké been i ségétéwe bé de folo bra ruwo gétéw kuyugén.

