1
00:00:05,000 --> 00:00:10,960
Nəpɨn riti Iesu rukurau mətoni iərmama riti nəpɨn rɨnətui pehe irə nənimen rɨfwə.

2
00:00:10,960 --> 00:00:14,780
Nənə nərmama me səvəi Iesu həres pen Iesu i mə,

3
00:00:14,780 --> 00:00:15,980
“Iahatən.

4
00:00:15,980 --> 00:00:20,420
Sin rɨno nərəhaien ro iəmə i rɨnətui pehe nənimen rɨfwə,

5
00:00:20,420 --> 00:00:22,920
in uə səvənhi tata mɨne mama?”

6
00:00:22,920 --> 00:00:24,780
Mɨreɡi Iesu rɨni mə,

7
00:00:24,780 --> 00:00:30,060
“Rɨpko mhə nərəhaien səvəi iəmə i uə nərəhaien səvəi tata mɨne mama səvənhi,

8
00:00:30,060 --> 00:00:38,340
mətə in rɨnətui pehe nənimen rɨfwə mə Kumwesən rukurən noien nərmama hətoni nɨskaiien səvənhi nəpɨn tromasan in.

9
00:00:38,340 --> 00:00:43,920
Nəpɨn ia ran kɨtaha tsaməkeikei mho wok me səvəi Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe.

10
00:00:43,920 --> 00:00:45,600
Nəpitəvien rauvehe.

11
00:00:45,600 --> 00:00:48,920
Iərmama riti ko rɨpko mhə wok ia nəpɨn nəha.

12
00:00:48,920 --> 00:00:51,240
Nəpɨn iakamarə ia tɨprənə,

13
00:00:51,240 --> 00:00:54,700
iou nukuraanien sə raməhiəpwɨn nərmama ia tɨprənə.”

14
00:00:54,700 --> 00:00:57,240
Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha,

15
00:00:57,240 --> 00:00:59,080
mərɡəvəsi tɨprənə,

16
00:00:59,080 --> 00:01:01,120
mo nəmtɨɡei ia nɨsəkwan,

17
00:01:01,120 --> 00:01:03,420
nənə muvehi nəmtɨɡei nəha,

18
00:01:03,420 --> 00:01:05,800
mahakwi pen ia nəmri iəmə nəha,

19
00:01:05,800 --> 00:01:07,660
mɨni pen tukwe in mə,

20
00:01:07,660 --> 00:01:09,580
“Evən ia nui Saeloam,

21
00:01:09,580 --> 00:01:12,040
maikuas raka nəmtɨɡei ia nənimem.”

22
00:01:12,040 --> 00:01:15,820
Nəhaɡ nəha Saeloam nɨpwran mə “Kərhi pen.”

23
00:01:15,820 --> 00:01:17,720
Ro pen iəmə nəha revən,

24
00:01:17,720 --> 00:01:20,200
maikuas raka nəmtɨɡei ia nənimen,

25
00:01:20,200 --> 00:01:23,320
mɨrərɨɡ muvehe mamətə nari.

26
00:01:23,320 --> 00:01:29,920
Nənə nəkur imwəni me mɨne səməme hənətoni in ramase mane fwe kupwən kamhəni mə,

27
00:01:29,920 --> 00:01:34,580
“Rosi iəmə nəha in nəha fwe kupwən raməkure mamase mane uə rekəm?”

28
00:01:34,580 --> 00:01:36,660
Irəha nepwɨn kamhəni mə,

29
00:01:36,660 --> 00:01:37,940
“Kwa in nə!”

30
00:01:37,940 --> 00:01:39,800
Mətə nepwɨn həni mə,

31
00:01:39,800 --> 00:01:40,400
“Rekəm.

32
00:01:40,400 --> 00:01:41,900
Rɨpko mhə in,

33
00:01:41,900 --> 00:01:44,120
mətə iərmama riti rəmwhen irə.”

34
00:01:44,120 --> 00:01:46,140
Mətə iəmə nəha rɨni mə,

35
00:01:46,140 --> 00:01:48,440
“Kwa iou i iəmə nəha hiaməni!”

36
00:01:48,440 --> 00:01:50,960
Ro pen irəha həni pen tukwe in mə,

37
00:01:50,960 --> 00:01:53,180
“Kɨnəfo irə nənimem rətui?”

38
00:01:53,180 --> 00:01:55,320
Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə,

39
00:01:55,320 --> 00:01:58,100
“Iəmə nəha nəɡhɨn nə Iesu ro nəmtɨɡei,

40
00:01:58,100 --> 00:02:00,040
mahakwi pehe ia nənimek,

41
00:02:00,040 --> 00:02:01,940
mɨni pehe tukw iou i mə,

42
00:02:01,940 --> 00:02:03,880
‘Evən ia nui Saeloam,

43
00:02:03,880 --> 00:02:06,240
maikuas raka nəmtɨɡei ia nənimem.’

44
00:02:06,240 --> 00:02:08,660
Ro pen iakevən maikuas raka,

45
00:02:08,660 --> 00:02:10,300
nənə mətə nari.”

46
00:02:10,300 --> 00:02:13,040
Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə,

47
00:02:13,040 --> 00:02:14,720
“Iəmə nəha in pəku?”

48
00:02:14,720 --> 00:02:16,680
Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə,

49
00:02:16,680 --> 00:02:17,980
“Iakreirei.”

50
00:02:17,980 --> 00:02:24,340
Farisi me həres iəmə nəha mə kɨnəfo irə nənimen rɨnamasan

51
00:02:24,340 --> 00:02:29,340
Irəha həiri iəmə nəha fwe kupwən nənimen rɨfwə mhəuvən tɨ Farisi me.

52
00:02:29,340 --> 00:02:34,320
(Sapat riti nəha Iesu rɨno nəmtɨɡei mo nəmri iərmama nəha rətui.)

53
00:02:34,320 --> 00:02:38,780
Ro iamɨnhi irə Farisi me kənamhəres pen mwi iəmə nəha mə,

54
00:02:38,780 --> 00:02:40,660
“Ikɨnəfo mətə nari?”

55
00:02:40,660 --> 00:02:43,320
Mɨreɡi in rɨni pen tɨ nirəha i mə,

56
00:02:43,320 --> 00:02:46,120
“In rahakwi pehe nəmtɨɡei ia nənimek,

57
00:02:46,120 --> 00:02:47,820
iakaikuas raka irə,

58
00:02:47,820 --> 00:02:50,000
nənə təkwtəkwuni iakətə nari.”

59
00:02:50,000 --> 00:02:53,580
Mɨreɡi Farisi me nepwɨn kamhəɡkiari ia Iesu,

60
00:02:53,580 --> 00:02:54,920
mamhəni mə,

61
00:02:54,920 --> 00:03:00,220
“Iəmə i rɨpko mhə Kumwesən rərhi pehe in tɨ nəri nə mə in rɨpkɨsiai mhə Sapat.”

62
00:03:00,220 --> 00:03:03,100
Mətə Farisi me nepwɨn mwi kamhəni mə,

63
00:03:03,100 --> 00:03:04,160
“Rəfo?

64
00:03:04,160 --> 00:03:07,380
Ko iəmə ərəha riti ro nɨmtətien me iamɨnhi?

65
00:03:07,380 --> 00:03:08,480
Rekəm!”

66
00:03:08,480 --> 00:03:11,920
Nənə irəha həuai irəha me tɨ nəɡkiariien nəha.

67
00:03:11,920 --> 00:03:16,700
Ro iamɨnhi irə irəha həni pen mwi tɨ iəmə nəha nənimen rɨfwə fwe kupwən mə,

68
00:03:16,700 --> 00:03:20,600
“Ikaməfni irə ia iəmə nəha rɨno nənimem rətui?

69
00:03:20,600 --> 00:03:22,320
In nəfe iərmama?”

70
00:03:22,320 --> 00:03:24,380
Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə,

71
00:03:24,380 --> 00:03:26,020
“In profet riti.”

72
00:03:26,020 --> 00:03:33,220
Nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həpwəh nokeikeiien mə tuhəni nɨpərhienien ia iəmə nəha mə fwe kupwən nənimen rɨfwə,

73
00:03:33,220 --> 00:03:35,660
mətə təkwtəkwuni nəha ramətə nari.

74
00:03:35,660 --> 00:03:38,800
Ro pen həkwein tata mɨne mama səvənhi,

75
00:03:38,800 --> 00:03:40,860
mhəres pen irau i mə,

76
00:03:40,860 --> 00:03:41,680
“Rəfo?

77
00:03:41,680 --> 00:03:43,160
In i tɨnɨmirau?

78
00:03:43,160 --> 00:03:48,040
Ko kɨmirau irouni mə nɨpərhienien nəpɨn rɨnətui pehe irə nənimen rɨfwə?

79
00:03:48,040 --> 00:03:52,600
Nənə mə ro nɨpərhienien rəfo in ramətə nari təkwtəkwuni?”

80
00:03:52,600 --> 00:03:55,640
Mɨreɡi tata mɨne mama səvənhi krouni mə,

81
00:03:55,640 --> 00:03:58,220
“Kɨmrau iaroukurən mə tɨnɨmrau i.

82
00:03:58,220 --> 00:04:02,340
Iaroukurən mwi mə nəpɨn rɨnətui pehe irə nənimen rɨfwə.

83
00:04:02,340 --> 00:04:07,380
Mətə təkwtəkwuni in ramətə nari kɨmrau iaroureirei mə rəfo irə.

84
00:04:07,380 --> 00:04:10,440
Iaroureirei mwi mə sin rɨno nənimen rətui.

85
00:04:10,440 --> 00:04:12,780
Ramasan mə kɨmiaha hiəres pen in i.

86
00:04:12,780 --> 00:04:14,540
In ruvəpwinari raka.

87
00:04:14,540 --> 00:04:16,720
Pwəh in rɨni nəɡkiariien səvənhi.”

88
00:04:16,720 --> 00:04:23,920
(Tata mɨne mama səvənhi krouni nəɡkiariien me nəha tɨ nəri nə mə krouhekɨr nəmə asori me səvəi nəkur Isrel.

89
00:04:23,920 --> 00:04:29,540
Irəha hənərai sun raka mɨnuə iərmama sə trɨni irapw mə Iesu in Kristo,

90
00:04:29,540 --> 00:04:31,200
tuhəkoui irapw in,

91
00:04:31,200 --> 00:04:35,460
mhəpwəh nəseniien mwi in ruvnimwə pehe ia nimwəfwaki səvənraha.)

92
00:04:35,460 --> 00:04:38,140
Nəri nəha ro irau krouni ianhi mə,

93
00:04:38,140 --> 00:04:39,840
“In ruvəpwinari raka.

94
00:04:39,840 --> 00:04:42,300
Ramasan mə kɨmiaha hiəres pen in i.”

95
00:04:42,300 --> 00:04:49,040
Ro iamɨnhi irə irəha həkwein pen mwi iəmə nəha fwe kupwən nənimen rɨfwə nənə mhəni pen tukwe in mə,

96
00:04:49,040 --> 00:04:51,280
“Tikuvehi utə nəɡhi Kumwesən,

97
00:04:51,280 --> 00:04:52,280
mɨni nɨpərhienien.

98
00:04:52,280 --> 00:04:55,740
Kɨmaha iahəukurən mə iəmə i in iəmə ərəha.”

99
00:04:55,740 --> 00:04:57,620
Mɨreɡi in rɨni mə,

100
00:04:57,620 --> 00:05:01,340
“Iou iakreirei mə iəmə nəha in iəmə ərəha uə rekəm.

101
00:05:01,340 --> 00:05:03,980
Mətə nəri kuatia iou iakukurən.

102
00:05:03,980 --> 00:05:05,520
Kupwən nənimek rɨfwə,

103
00:05:05,520 --> 00:05:08,060
mətə təkwtəkwuni nəha iakamətə nari.”

104
00:05:08,060 --> 00:05:10,660
Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə,

105
00:05:10,660 --> 00:05:12,640
“In rɨno nəfe ia niram?

106
00:05:12,640 --> 00:05:15,060
Məfo irə mo nənimem rətui?”

107
00:05:15,060 --> 00:05:16,920
Mɨreɡi in rɨni mə,

108
00:05:16,920 --> 00:05:19,140
“Iakuvəni pehe raka tukumiaha i,

109
00:05:19,140 --> 00:05:21,180
mətə kɨmiaha hiəpkreɡi mhə.

110
00:05:21,180 --> 00:05:23,740
Rəfo hiokeikei mə tihəreɡi mwi?

111
00:05:23,740 --> 00:05:29,160
Rosi kɨmiaha mwi hiokeikei mə tihəuvehe mho kɨmiaha nərmama me səvənhi uə?”

112
00:05:29,160 --> 00:05:31,980
Mɨreɡi irəha həni ərəha iəmə nəha,

113
00:05:31,980 --> 00:05:33,060
mhəni mə,

114
00:05:33,060 --> 00:05:35,120
“Ik iərmama riti səvənhi,

115
00:05:35,120 --> 00:05:37,940
mətə kɨmaha nərmama me səvəi Moses.

116
00:05:37,940 --> 00:05:41,400
Kɨmaha iahəukurən mə Kumwesən rɨnəɡkiari m Moses,

117
00:05:41,400 --> 00:05:45,320
mətə iəmə i kɨmaha iahəreirei mə in ruku pəku.”

118
00:05:45,320 --> 00:05:47,480
Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə,

119
00:05:47,480 --> 00:05:49,660
“Kwa nəri i ro nari riti.

120
00:05:49,660 --> 00:05:52,200
Kɨmiaha hiəreirei mə iəmə i ruku pəku,

121
00:05:52,200 --> 00:05:54,600
mətə in rɨno nənimek rətui.

122
00:05:54,600 --> 00:05:59,440
Kɨtaha səukurən mə Kumwesən rɨpkreɡi mhə nəfwakiien me səvəi nəkur ərəha me,

123
00:05:59,440 --> 00:06:03,120
mətə trɨni mɨnuə iərmama riti ramsiai Kumwesən,

124
00:06:03,120 --> 00:06:04,460
mamo nəkwan,

125
00:06:04,460 --> 00:06:07,220
Kumwesən ramreɡi nəfwakiien me səvənhi.

126
00:06:07,220 --> 00:06:14,720
Fwe kupwən kɨno tɨprənə meste pehe ipwet kɨpkreɡi raka mhə mə iərmama riti ro nəmri iərmama sə nənimen rɨfwə rətui.

127
00:06:14,720 --> 00:06:19,620
Mə iəmə i rɨpkuku pen mhə tɨ Kumwesən in ko rɨpko mhə nari riti.”

128
00:06:19,620 --> 00:06:22,560
Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə,

129
00:06:22,560 --> 00:06:27,280
“Kwa ik iəmə ərəha fwe nəpɨn ikɨnətui pehe irə meste pehe ipwet.

130
00:06:27,280 --> 00:06:28,800
Ikuə tikəfo?

131
00:06:28,800 --> 00:06:30,720
Tikahatən kɨmaha uə?”

132
00:06:30,720 --> 00:06:33,680
Nənə irəha həkoui irapw in ia nimwəfwaki,

133
00:06:33,680 --> 00:06:36,780
mhəpwəh nəseniien mwi in ruvnimwə pehe.

134
00:06:36,780 --> 00:06:41,420
Iesu ruvehe ia tɨprənə i mə truai nərmama

135
00:06:41,420 --> 00:06:45,400
Kɨni pen tɨ Iesu i mə irəha həkoui irapw iəmə nəha iamɨnhi.

136
00:06:45,400 --> 00:06:48,060
Ro pen in revən mətui iəmə nəha,

137
00:06:48,060 --> 00:06:49,240
mətoni,

138
00:06:49,240 --> 00:06:51,000
mɨni pen tukwe in mə,

139
00:06:51,000 --> 00:06:54,440
“Ikɨni nɨpərhienien ia Iəməti Iərmama uə rekəm?”

140
00:06:54,440 --> 00:06:56,400
Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə,

141
00:06:56,400 --> 00:06:57,700
“Iəmə asori.

142
00:06:57,700 --> 00:07:03,240
Ni pehe ro tukw iou i mə sin nə Iəməti Iərmama pwəh iakɨni nɨpərhienien irə.”

143
00:07:03,240 --> 00:07:05,720
Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə,

144
00:07:05,720 --> 00:07:07,400
“Ikɨnətə raka in.

145
00:07:07,400 --> 00:07:09,600
Iou i sə iakaməɡkiari mik,

146
00:07:09,600 --> 00:07:11,420
iou Iəməti Iərmama.”

147
00:07:11,420 --> 00:07:13,320
Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə,

148
00:07:13,320 --> 00:07:14,380
“Iərɨmənu.

149
00:07:14,380 --> 00:07:16,800
Iakɨni nɨpərhienien ia niram.”

150
00:07:16,800 --> 00:07:19,800
Nənə in rɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri Iesu,

151
00:07:19,800 --> 00:07:21,000
mɨsiai in.

152
00:07:21,000 --> 00:07:22,600
Iesu rɨni mə,

153
00:07:22,600 --> 00:07:26,420
“Iou iakuvehe ia tɨprənə i mə takəkiri nərmama.

154
00:07:26,420 --> 00:07:30,460
Səməme nənimenraha rɨfwə tuhətui mhətə nari,

155
00:07:30,460 --> 00:07:34,700
mətə səməme hamətə nari nənimenraha truvehe mɨfwə.”

156
00:07:34,700 --> 00:07:38,820
Farisi me nepwɨn ipaka tɨ Iesu həreɡi nəɡkiariien nəha,

157
00:07:38,820 --> 00:07:41,000
nənə mhəni pen tukwe in mə,

158
00:07:41,000 --> 00:07:43,920
“Kɨmaha mwi nənimemaha rɨfwə uə rekəm?”

159
00:07:43,920 --> 00:07:46,720
Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə,

160
00:07:46,720 --> 00:07:50,680
“Ko nəmrɨmiaha rɨfwə ko nərəhaien səkɨmiaha riwən.

161
00:07:50,680 --> 00:07:59,560
Mətə tɨ nəri nə mə təkwtəkwuni kɨmiaha hiaməni mə hiamətə nari nərəhaien səkɨmiaha raməmak ihi ia kɨmiaha.”