1
00:00:05,000 --> 00:00:08,320
Iərmama riti ramemhə nəɡhɨn nə Lasaros.

2
00:00:08,320 --> 00:00:09,980
Imwəni fwe Petani.

3
00:00:09,980 --> 00:00:14,480
Petani in rukwənu səvəi Meri mɨne piəvi Meri nəɡhɨn nə Marta.

4
00:00:14,480 --> 00:00:19,260
Meri nəha in pran sə rɨnətəɡi pen senta ia nɨsui Iərɨmənu səkɨtaha,

5
00:00:19,260 --> 00:00:21,560
mahakwi raka ia nɨmwai nukwənen.

6
00:00:21,560 --> 00:00:23,880
Lasaros nəha in kɨtiriməni.

7
00:00:23,880 --> 00:00:30,380
Lasaros ramemhə iamɨnhi irə ro pen kɨtiriməni mi nəha krouərhi pen nəɡkiariien riti revən tɨ Iesu,

8
00:00:30,380 --> 00:00:31,400
rouni mə,

9
00:00:31,400 --> 00:00:32,400
“Iərɨmənu.

10
00:00:32,400 --> 00:00:33,960
Ik riti sə ikokeikei pɨk ramemhə.”

11
00:00:33,960 --> 00:00:37,740
Mətə nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien nəha,

12
00:00:37,740 --> 00:00:38,680
rɨni mə,

13
00:00:38,680 --> 00:00:41,840
“Nemhəien i ko rɨpko mhə Lasaros remhə anan.

14
00:00:41,840 --> 00:00:45,880
Ramarə irə mə nərmama tuhətoni nasoriien səvəi Kumwesən.

15
00:00:45,880 --> 00:00:50,420
Nemhəien i in suatuk sə Kumwesən truvehi utə nəɡhi Tɨni irə.”

16
00:00:50,420 --> 00:00:55,420
Iesu rokeikei pɨk Marta mɨne piəvni Meri mɨne kɨtirimənrau Lasaros.

17
00:00:55,420 --> 00:00:59,220
Ro iamɨnhi irə nəpɨn in rɨreɡi mə Lasaros ramemhə,

18
00:00:59,220 --> 00:01:03,860
in rarə mwi nəpɨn kəru mwi ia kwopun nəha in ramarə ikɨn.

19
00:01:03,860 --> 00:01:08,800
Nəpɨn nəha kəru rukurau nənə in rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə,

20
00:01:08,800 --> 00:01:11,220
“Pwəh səuvən mwi fwe tənə Jutia.”

21
00:01:11,220 --> 00:01:14,800
Mɨreɡi nərmama me səvənhi həni pen tukwe in mə,

22
00:01:14,800 --> 00:01:15,760
“Iahatən.

23
00:01:15,760 --> 00:01:21,640
Təkwtəkwuni a kwərha nəmə asori me ia Jutia hokeikei mə tuhəkwi əpune ik ia kəruəterei me.

24
00:01:21,640 --> 00:01:24,780
Mətə ikokeikei mə tikrərɨɡ mevən mwi fwe ikɨn?”

25
00:01:24,780 --> 00:01:26,680
Mɨreɡi Iesu rɨni mə,

26
00:01:26,680 --> 00:01:29,400
“Kɨmiaha hiəukurən mə aoa twelef ia ran.

27
00:01:29,400 --> 00:01:32,360
Trɨni mɨnuə iərmama riti ramavən ia ran,

28
00:01:32,360 --> 00:01:37,940
trɨpkapəti mhə tɨ nəri nə mə in ramətə nukuraanien sə raməhiəpwɨn nərmama ia tɨprənə i.

29
00:01:37,940 --> 00:01:45,040
Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti ramavən ia nəpɨn in trapəti tɨ nəri nə mə nukuraanien nəha riwən irə.”

30
00:01:45,040 --> 00:01:47,280
Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha,

31
00:01:47,280 --> 00:01:49,800
marɨpɨn mani pen tɨ nirəha i mə,

32
00:01:49,800 --> 00:01:52,200
“Kɨtaha riti Lasaros ramapri,

33
00:01:52,200 --> 00:01:54,920
mətə iakɨnamevən takəsuəpwiri in.”

34
00:01:54,920 --> 00:01:58,340
Mɨreɡi nərmama me səvənhi həni pen tukwe in mə,

35
00:01:58,340 --> 00:01:59,380
“Iərɨmənu.

36
00:01:59,380 --> 00:02:02,660
Trɨni mɨnuə in ramapri in truvehe məsanɨn.”

37
00:02:02,660 --> 00:02:05,300
(Iesu rəɡkiari ia Lasaros mə ruvamhə,

38
00:02:05,300 --> 00:02:10,560
mətə rerɨnraha ramrhi mə nɨpwrai nəɡkiariien səvənhi mə in ramapri a.)

39
00:02:10,560 --> 00:02:13,600
Ro pen Iesu rɨni pen atukwatukw tɨ nirəha i mə,

40
00:02:13,600 --> 00:02:15,160
“Lasaros ruvamhə.

41
00:02:15,160 --> 00:02:17,460
Nənə nəpɨn rerɨk rɨrhi kɨmiaha,

42
00:02:17,460 --> 00:02:21,600
iakaɡien mə iou iapkarə mhə ia kwopun nəha nəpɨn remhə irə.

43
00:02:21,600 --> 00:02:25,760
Nəri nəha trasitu ia kɨmiaha mo kɨmiaha hiəni nɨpərhienien ia nirak.

44
00:02:25,760 --> 00:02:27,360
Mətə pwəh səuvən tukwe.”

45
00:02:27,360 --> 00:02:30,440
Ro iamɨnhi irə Tomas nəha kani in mə “Mwirmwir,”

46
00:02:30,440 --> 00:02:34,820
rɨni pen tɨ nərmama me nəha irəha min kamhəkurirə ia Iesu mə,

47
00:02:34,820 --> 00:02:35,880
“Ramasan.

48
00:02:35,880 --> 00:02:38,680
Pwəh kɨtaha pam səuvən mhemhə kɨtaha min.”

49
00:02:38,680 --> 00:02:43,260
Iesu rəɡkiari vivi m Marta mɨne Meri

50
00:02:43,260 --> 00:02:49,860
Nənə Iesu rapirapw ia Petani mətoni Lasaros rɨnəmak nəpɨn kefə raka ia nɨpəɡi kəruəterei.

51
00:02:49,860 --> 00:02:52,780
Rukwənu nəha Petani ipaka tɨ Jerusalem,

52
00:02:52,780 --> 00:02:55,320
kavən rəmwhen ia kilometa kahar.

53
00:02:55,320 --> 00:03:03,640
Nəkur Isrel me həpɨk həməuvehe tɨ Marta mɨne Meri mə tuhəɡkiari vivi mɨnrau tɨ nəri nə mə kɨtirimənrau ruvamhə.

54
00:03:03,640 --> 00:03:07,400
Ro iamɨnhi irə nəpɨn Marta rɨreɡi mə Iesu rauvehe,

55
00:03:07,400 --> 00:03:08,920
in revən mətə in.

56
00:03:08,920 --> 00:03:12,000
Mətə Meri raməkure a ia nəkwai nimwə.

57
00:03:12,000 --> 00:03:14,120
Marta rɨni pen tɨ Iesu i mə,

58
00:03:14,120 --> 00:03:15,040
“Iərɨmənu.

59
00:03:15,040 --> 00:03:19,180
Ko ramo ik ia kwopun i ko kɨtirimak rəpwəh nemhəien.

60
00:03:19,180 --> 00:03:24,180
Mətə iou iakukurən mə təkwtəkwuni nəfe nəɡhɨn tikəres Kumwesən tukwe,

61
00:03:24,180 --> 00:03:25,760
in truvei pehe mik.”

62
00:03:25,760 --> 00:03:27,720
Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə,

63
00:03:27,720 --> 00:03:30,920
“Kɨtirimam trətui mwi ia nemhəien səvənhi.”

64
00:03:30,920 --> 00:03:33,400
Mɨreɡi Marta rɨni pen tukwe in mə,

65
00:03:33,400 --> 00:03:36,960
“Iou iakukurən mə in trətui mwi ia nəpɨn sampam,

66
00:03:36,960 --> 00:03:39,160
nəpɨn nərmama tuhətui mwi ia nemhəien.”

67
00:03:39,160 --> 00:03:41,700
Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə,

68
00:03:41,700 --> 00:03:47,140
“Iou iərmama i iakamo nərmama səməme həuvamhə hətui mwi ia nemhəien.

69
00:03:47,140 --> 00:03:48,540
Iou nɨmɨruien.

70
00:03:48,540 --> 00:03:54,140
Iərmama sə rani nɨpərhienien ia nirak nəri auər a mə remhə mətə trɨmɨru.

71
00:03:54,140 --> 00:03:56,180
Nənə iərmama sə ramɨru,

72
00:03:56,180 --> 00:03:58,360
mani nɨpərhienien ia nirak,

73
00:03:58,360 --> 00:04:00,560
trɨpkemhə mhə ia nəpɨn riti.

74
00:04:00,560 --> 00:04:03,120
Ikɨni nɨpərhienien ia nəɡkiariien i?”

75
00:04:03,120 --> 00:04:07,200
Mɨreɡi Marta rɨni pen tukwe in mə,

76
00:04:07,200 --> 00:04:07,640
“Ouəh,

77
00:04:07,640 --> 00:04:08,040
Iərɨmənu.

78
00:04:08,040 --> 00:04:10,600
Iakani nɨpərhienien mə ik iəmə i kani mə Kristo.

79
00:04:10,600 --> 00:04:12,220
Ik Tɨni Kumwesən.

80
00:04:12,220 --> 00:04:16,060
Ik iəmə i profet kupwən me həməni mə tikuvehe ia tɨprənə i.”

81
00:04:16,060 --> 00:04:18,280
Marta rɨni nəɡkiariien nəha,

82
00:04:18,280 --> 00:04:21,160
nənə mərari mevən mə trəkwein piəvni Meri.

83
00:04:21,160 --> 00:04:23,840
In revən məɡkiari afafa min,

84
00:04:23,840 --> 00:04:24,120
mɨni mə,

85
00:04:24,120 --> 00:04:27,220
“Iahatən səkrau in i ruvəuvehe,

86
00:04:27,220 --> 00:04:28,480
maməres ik.”

87
00:04:28,480 --> 00:04:30,640
Nənə nəpɨn Meri rɨreɡi nəɡkiariien nəha,

88
00:04:30,640 --> 00:04:31,900
rɨskəmter akwauakw,

89
00:04:31,900 --> 00:04:33,360
mevən tɨ Iesu.

90
00:04:33,360 --> 00:04:36,140
Iesu rɨpkuvehe mhə ihi ia rukwənu nəha,

91
00:04:36,140 --> 00:04:39,440
mətə ramərer ihi ia kwopun nəha Marta rɨnətoni in ikɨn.

92
00:04:39,440 --> 00:04:47,260
Nəkur Isrel me nəha səməme kamhəkure irəha Meri ia nəkwai nimwə mamhəɡkiari vivi min,

93
00:04:47,260 --> 00:04:50,800
hətoni Meri rɨskəmter akwauakw mier irapw iruə.

94
00:04:50,800 --> 00:04:52,820
Ro pen irəha həkurirə in.

95
00:04:52,820 --> 00:04:59,540
Rerɨnraha ramrhi mə rosi in ramevən mə trasək ia kwopun kɨnərkwafə nɨpwrai kɨtiriməni ikɨn.

96
00:04:59,540 --> 00:05:03,060
Nəpɨn Meri ruvehe ia kwopun nəha Iesu ramərer ikɨn,

97
00:05:03,060 --> 00:05:04,120
mətoni,

98
00:05:04,120 --> 00:05:06,080
in rɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen,

99
00:05:06,080 --> 00:05:07,520
mɨni pen tukwe in mə,

100
00:05:07,520 --> 00:05:08,600
“Iərɨmənu.

101
00:05:08,600 --> 00:05:12,840
Ko ramo ik ia kwopun i ko kɨtirimak rəpwəh nemhəien.”

102
00:05:12,840 --> 00:05:15,240
Ia nəpɨn nəha Meri ramasək.

103
00:05:15,240 --> 00:05:20,760
Nəkur Isrel me nəha səməme həuvehe irəha min irəha mwi kamhasək.

104
00:05:20,760 --> 00:05:23,120
Iesu rətoni rerɨn rərkwəpɨr,

105
00:05:23,120 --> 00:05:24,560
meiahaɡ əfi tukwe,

106
00:05:24,560 --> 00:05:25,500
mɨni mə,

107
00:05:25,500 --> 00:05:27,740
“Kɨmiaha hiənərkwafə nɨpwran pəku?”

108
00:05:27,740 --> 00:05:29,840
Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə,

109
00:05:29,840 --> 00:05:30,360
“Iərɨmənu.

110
00:05:30,360 --> 00:05:31,340
Uvehe mətoni.”

111
00:05:31,340 --> 00:05:32,720
Iesu rasək.

112
00:05:32,720 --> 00:05:34,740
Ro pen nəkur Isrel me həni mə,

113
00:05:34,740 --> 00:05:35,920
“Hətoni ro.

114
00:05:35,920 --> 00:05:38,460
Rosi in rokeikei pɨk anan Lasaros.”

115
00:05:38,460 --> 00:05:40,400
Mətə irəha nepwɨn həni mə,

116
00:05:40,400 --> 00:05:43,860
“Iəmə i rɨnomasan raka iərmama riti nənimen rɨfwə.

117
00:05:43,860 --> 00:05:47,860
Rəfo in rɨpkomasan mhə mwi Lasaros mə trəpwəh nemhəien?”

118
00:05:47,860 --> 00:05:51,540
Iesu ro Lasaros rətui mwi ia nemhəien

119
00:05:51,540 --> 00:05:54,720
Ro iamɨnhi irə Iesu rɨreɡi mwi rərəha anan.

120
00:05:54,720 --> 00:05:57,960
In ruvehe ia kwopun kɨnərkwafə nɨpwrai Lasaros ikɨn.

121
00:05:57,960 --> 00:06:01,740
Kɨnərkwafə nɨpwran ia nɨpəɡi kəruəterei riti.

122
00:06:01,740 --> 00:06:05,720
Nənə kəruəterei riti mwi ramərer tukuahaɡ tərhui nɨpəɡ nəha.

123
00:06:05,720 --> 00:06:07,040
Iesu rɨni mə,

124
00:06:07,040 --> 00:06:09,320
“Həuvehi raka kəruəterei nəha.”

125
00:06:09,320 --> 00:06:10,320
Mətə Marta,

126
00:06:10,320 --> 00:06:12,360
kɨtiriməi iəmə nəha sə ruvamhə,

127
00:06:12,360 --> 00:06:13,720
rɨni pen tukwe in mə,

128
00:06:13,720 --> 00:06:14,740
“Iərɨmənu.

129
00:06:14,740 --> 00:06:16,240
In ruvəpein raka.

130
00:06:16,240 --> 00:06:18,760
In i nəpɨn sə ro kefə səvənhi.”

131
00:06:18,760 --> 00:06:21,260
Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə,

132
00:06:21,260 --> 00:06:24,600
“Rosi ikɨnenouenou nəfe iakɨməni pehe tukw ik uə?

133
00:06:24,600 --> 00:06:27,120
Trɨni mɨnuə ikɨni nɨpərhienien ia nirak,

134
00:06:27,120 --> 00:06:29,440
tikətə nasoriien səvəi Kumwesən.”

135
00:06:29,440 --> 00:06:32,860
Ro iamɨnhi irə irəha həuvehi raka kəruəterei nəha.

136
00:06:32,860 --> 00:06:34,440
Nənə Iesu rəkwətə,

137
00:06:34,440 --> 00:06:35,040
mɨni mə,

138
00:06:35,040 --> 00:06:35,900
“Tata.

139
00:06:35,900 --> 00:06:39,660
Iakani tanak tukw ik tɨ nəri nə mə ikuvəreɡi raka iou.

140
00:06:39,660 --> 00:06:42,900
Iakukurən mə ikamreɡi iou ia nəpɨn me pam,

141
00:06:42,900 --> 00:06:47,800
mətə iakani nəɡkiariien i mə trasitu ia nərmama me i kamhərer kuraukurau.

142
00:06:47,800 --> 00:06:51,720
Iakuə irəha tuhəni nɨpərhienien mə ikɨnərhi pehe iou.”

143
00:06:51,720 --> 00:06:54,660
Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha,

144
00:06:54,660 --> 00:06:56,140
rəkwein əpwəmwɨs,

145
00:06:56,140 --> 00:06:57,220
mɨni mə,

146
00:06:57,220 --> 00:06:58,180
“Lasaros!

147
00:06:58,180 --> 00:06:59,300
Ier irapw!”

148
00:06:59,300 --> 00:07:02,180
Nənə iəmə nəha sə ruvamhə rier irapw.

149
00:07:02,180 --> 00:07:09,960
Tɨnari me nəha sə kɨnərkwi rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi irə mɨne sə nəha kɨnərkwi nənimen irə kamhəmak ihi ia nɨpwran.

150
00:07:09,960 --> 00:07:12,480
Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə,

151
00:07:12,480 --> 00:07:14,060
“Həfi raka tɨnari irə,

152
00:07:14,060 --> 00:07:15,460
pwəh ravən.”

153
00:07:15,460 --> 00:07:20,340
Nəmə asori me hərai sun mə tuhousi əpune Iesu

154
00:07:20,340 --> 00:07:26,300
Nəkur Isrel me nəha səməme həməuvehe mhəti pehe Meri irəha həpɨk hətoni nəfe Iesu rɨno,

155
00:07:26,300 --> 00:07:28,560
nənə mhəni nɨpərhienien ia Iesu.

156
00:07:28,560 --> 00:07:31,020
Mətə irəha nepwɨn həuvən tɨ Farisi me,

157
00:07:31,020 --> 00:07:32,900
mhəni pen nəfe Iesu rɨno.

158
00:07:32,900 --> 00:07:38,600
Ro iamɨnhi irə pris asori me mɨne Farisi me housəsɨmwɨn nəmə asori me səvəi nəkur Isrel,

159
00:07:38,600 --> 00:07:39,520
mhəni mə,

160
00:07:39,520 --> 00:07:40,900
“Kɨtaha tsəfo i?

161
00:07:40,900 --> 00:07:43,240
Kwa iəmə i ramo nɨmtətien me rɨpɨk.

162
00:07:43,240 --> 00:07:47,020
Trɨni mɨnuə kɨtaha səseni in ramo iamɨnhi irə marɨpɨn,

163
00:07:47,020 --> 00:07:49,640
nərmama me pam tuhəni nɨpərhienien irə.

164
00:07:49,640 --> 00:07:54,920
Nənə nəkur Rom tuhəuvehe mhouraha nimwəfwaki səkɨtaha mɨne nərmama me səkɨtaha.”

165
00:07:54,920 --> 00:08:00,860
Mətə irəha riti nəɡhɨn nə Kaeafas in rauvehi wok səvəi pris asori anan ia nuk nəha.

166
00:08:00,860 --> 00:08:02,880
In rɨni pen tɨ nirəha i mə,

167
00:08:02,880 --> 00:08:04,520
“Kɨmiaha hiəreirei nari.

168
00:08:04,520 --> 00:08:06,900
Rəfo kɨmiaha hiəpkətə mhə mhəukurən?

169
00:08:06,900 --> 00:08:13,400
Ko iərmama kuatia remhə tɨ nəkur Isrel ramasan məpi raka kousi əpune kɨtaha nəkur Isrel me pam.”

170
00:08:13,400 --> 00:08:16,200
Kaeafas rɨpkɨni atukw mhə nəɡkiariien i,

171
00:08:16,200 --> 00:08:19,600
mətə in rauvehi wok səvəi pris asori anan ia nuk nəha,

172
00:08:19,600 --> 00:08:22,960
mani irapw nəɡkiariien sə ruku pen tɨ Nənɨmwɨn Ikinan.

173
00:08:22,960 --> 00:08:25,200
Nəri nəha rɨpkier pehe mhə ihi,

174
00:08:25,200 --> 00:08:29,200
mətə in rukupwən mɨni irapw mə Iesu tremhə tɨ nəkur Isrel.

175
00:08:29,200 --> 00:08:32,860
Mətə in trɨpkemhə mhə tɨ nirəha əpa nəkur Isrel,

176
00:08:32,860 --> 00:08:38,060
in tremhə mwi tɨ nɨpwnəti Kumwesən me səməme kamharə kɨrkɨri ia tənəmtənə me,

177
00:08:38,060 --> 00:08:41,160
nənə mousəsɨmwɨn irəha ia kusen kuatia.

178
00:08:41,160 --> 00:08:45,340
Ia nəpɨn nəha nəmə asori me nəha hənamrai sun mə tuhousi əpune Iesu.

179
00:08:45,340 --> 00:08:50,440
Ro iamɨnhi irə Iesu rəpwəh navən irapwien ia nəmri nəkur Isrel ia tənə Jutia,

180
00:08:50,440 --> 00:08:55,520
mətə in rəpwəh tənə səvənraha mevən ia taon riti nəɡhɨn nə Efrem.

181
00:08:55,520 --> 00:08:58,620
Taon nəha ipaka tɨ kwopun akwesakwes ikɨn.

182
00:08:58,620 --> 00:09:02,000
Iesu ramarə ikɨn irəha nərmama me səvənhi.

183
00:09:02,000 --> 00:09:07,720
Nəveɡɨnien asori nəha səvəi nəkur Isrel nəɡhɨn nə Pasova ruvəuvehe ipaka.

184
00:09:07,720 --> 00:09:16,500
Ro pen nərmama həpɨk həier ia kwopun me mhəutə pen fwe Jerusalem mə tuho irəha həmher ia nəmri Kumwesən kurirə Pasova ruvehe.

185
00:09:16,500 --> 00:09:19,300
Irəha kamhərer ia nimwə səvəi Kumwesən,

186
00:09:19,300 --> 00:09:20,280
mamhətui Iesu,

187
00:09:20,280 --> 00:09:22,160
mamhəɡkiari mɨnraha me,

188
00:09:22,160 --> 00:09:23,120
mamhəni mə,

189
00:09:23,120 --> 00:09:25,140
“Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə?

190
00:09:25,140 --> 00:09:28,560
Rosi ko in rɨpkuvehe mhə ia nəveɡɨnien asori uə?”

191
00:09:28,560 --> 00:09:43,280
Irəha həni ianhi tɨ nəri nə mə pris asori me mɨne Farisi me həuvəni raka nəkwanraha mə trɨni mɨnuə iərmama riti rukurən kwopun Iesu ramarə ikɨn traməkeikei mɨni pen tɨ nirəha i nənə irəha tuhəuvən mhəkwtəmhiri in.