﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:13,120
Acxni̱ xlacca̱xlacani̱ttá̱ pi̱ nama̱lakacha̱cán Pablo c-Italia anta̱ni̱ huí̱ Roma,

2
00:00:13,120 --> 00:00:16,540
chu̱ pi̱ quin ti̱ nacsokli̱ya̱hu,

3
00:00:16,540 --> 00:00:33,960
Pablo chu̱ makapitzí̱n tachí̱n macama̱sta̱ko̱ca̱ c-xmacan cha̱tum capitán xuanicán Julio hua̱nti̱ xtapaksi̱niko̱y pu̱lactum tropa̱ hua̱nti̱ xli̱ma̱pa̱cuhui̱ko̱cán Batallón del emperador.

4
00:00:33,960 --> 00:00:42,880
Cpu̱ahu c-aktum pu̱tacutnu̱ hua̱ntu̱ xmini̱tanchá̱ c-aktum ca̱chiquí̱n huanicán Adramitio,

5
00:00:42,880 --> 00:00:55,540
yama̱ pu̱tacutnu̱ lacatzucu̱ naán la̱ntla̱ natiyati̱lhay xtacuca̱ c-akatunu ca̱chiquí̱n tu̱ xuí̱ xquilhtu̱n ta̱kaya̱huaná c-Asia.

6
00:00:55,540 --> 00:01:06,580
Na̱ antá̱ lacxtum xquinca̱ta̱amá̱n quinta̱lacan Aristarco xala c-Tesalónica̱ hua̱ntu̱ ma̱paksi̱y Macedonia.

7
00:01:06,580 --> 00:01:10,340
Li̱cha̱lí̱ chú̱ ccha̱hu c-Sidón,

8
00:01:10,340 --> 00:01:19,500
chu̱ capitán Julio tzúculh ta̱la̱lé̱n Pablo hasta má̱xqui̱lh talacasquín pi̱ natacuta̱ c-pu̱tacutnu,

9
00:01:19,500 --> 00:01:24,900
chu̱ nalakapaxia̱lhnanko̱y xamigos hua̱nti̱ xuilakó̱ yama̱ ca̱chiquí̱n,

10
00:01:24,900 --> 00:01:31,020
chu̱ laqui̱mpi̱ na̱ xlacán nata̱qui̱ko̱y hua̱ntu̱ xma̱xqui̱putunko̱y.

11
00:01:31,020 --> 00:01:34,860
Acxni̱ ctaca̱xpalahu c-Sidón,

12
00:01:34,860 --> 00:01:39,760
ni̱ maka̱s li̱pe̱cua̱ tzúculh u̱nán c-ta̱kaya̱huaná,

13
00:01:39,760 --> 00:01:44,060
chu̱ lacatanu̱ xle̱ma̱ca̱ quimpu̱tacutnucán,

14
00:01:44,060 --> 00:01:51,540
pus laqui̱mpi̱ u̱n ni̱ ta̱ji̱ naquinca̱lakasnokti̱yá̱n anta̱ni̱ ni̱ xacamputuna̱hu,

15
00:01:51,540 --> 00:01:59,340
acxni̱ ccha̱hu c-isla de Chipre luhua lacatzú̱ c-xquilhtu̱n yama̱ tíyat cli̱tamakspitui,

16
00:01:59,340 --> 00:02:08,540
chu̱ chuná̱ tzaj cti̱punataxtuya̱hu ta̱kaya̱huaná̱ tu̱ huí̱ c-xpa̱xtu̱n xatiyat huanicán Cilicia,

17
00:02:08,540 --> 00:02:13,700
chu̱ a̱li̱sta̱lh c-xpa̱xtu̱n xatíyat huanicán Panfilia,

18
00:02:13,700 --> 00:02:22,060
pus takalaná̱ ccha̱hu c-aktum ca̱chiquí̱n huanicán Mira hua̱ntu̱ ma̱paksi̱y xatiyat Licia.

19
00:02:22,060 --> 00:02:29,820
Antá̱ capitán Julio ma̱nóklhulh aktum pu̱tacutnu̱ hua̱ntu̱ xmini̱tanchá̱ c-Alejandría,

20
00:02:29,820 --> 00:02:32,060
chu̱ xama̱ c-Italia.

21
00:02:32,060 --> 00:02:39,260
Pus lacapala̱ antá̱ pu̱tum quinca̱muju̱cán laqui̱mpi̱ huá̱ nacpu̱ana̱hu hasta c-Italia.

22
00:02:39,260 --> 00:02:52,540
Chunatá̱ la̱ntla̱ ctitaca̱xui̱ c-Mira luhua lacatzucu̱ tzúculh tla̱huaán quimpu̱tacutnucán c-chúchut sa̱mpi̱ xquinca̱ta̱la̱lactlahuamá̱n u̱n.

23
00:02:52,540 --> 00:02:57,380
Fuerza̱ aklhu̱hua quilhtamacú̱ cmakapalahu,

24
00:02:57,380 --> 00:03:03,660
chu̱ takalana̱ ccha̱hu c-xpa̱xtu̱n xatíyat tu̱ huanicán Gnido.

25
00:03:03,660 --> 00:03:14,700
Hua̱mpi̱ cumu u̱n chunacú̱ quinca̱le̱ná̱n anta̱ni̱ ni̱ xacamputuna̱hu ni̱ lalh ctachokohu antá,

26
00:03:14,700 --> 00:03:17,300
ti̱tum cahu c-Isla de Salmón,

27
00:03:17,300 --> 00:03:19,540
chu̱ cli̱tamakspitui;

28
00:03:19,540 --> 00:03:24,380
a̱li̱sta̱lh chú̱ ccha̱hu c-aktum isla huanicán Creta.

29
00:03:24,380 --> 00:03:34,700
Antá̱ luhua tuhua̱ xactacutma̱hu lacatzú̱ c-xtanquilhtú̱n hasta ccha̱hu c-aktum ca̱chiquí̱n huanicán Buenos Puertos,

30
00:03:34,700 --> 00:03:40,780
lacatzú̱ xta̱pakxtokui̱ yama̱ ca̱chiquí̱n xuanicán Lasea.

31
00:03:40,780 --> 00:03:47,660
Luhua aklhu̱hua quilhtamacú̱ xacmakapalani̱tahuá̱ la̱ntla̱ xaclama̱hu c-Buenos Puertos,

32
00:03:47,660 --> 00:03:54,060
hua̱mpi̱ chunacú̱ luhua li̱makacuá̱ nahuán pala nactaju̱palaya̱hu c-pu̱tacutnu,

33
00:03:54,060 --> 00:04:06,980
chu̱ nacma̱tla̱huani̱ya̱hu c-ta̱kaya̱huaná sa̱mpi̱ aya xlakcha̱ni̱t quilhtamacú̱ ca̱lonkni acxni̱ luhua li̱makacuá̱ napa̱tacutcán c-ta̱kaya̱huaná.

34
00:04:06,980 --> 00:04:15,620
Huá̱ xpa̱lacata Pablo chuná̱ stacya̱huako̱lh hua̱nti̱ xpuxcunko̱ni̱t c-pu̱tacutnu:

35
00:04:15,620 --> 00:04:18,220
―Quit lacatancs cca̱huaniyá̱n,

36
00:04:18,220 --> 00:04:21,620
lapi̱ fuerza̱ natlahuaniya̱hu naana̱hu,

37
00:04:21,620 --> 00:04:26,620
ni̱tlá̱n catiqui̱táxtulh sa̱mpi̱ luhua li̱makacuá̱ chú̱,

38
00:04:26,620 --> 00:04:30,580
sa̱mpi̱ xalán nalaktzanka̱y pu̱tacutnu,

39
00:04:30,580 --> 00:04:34,980
chu̱ xli̱pacs tacuca hua̱ntu̱ antá̱ taju̱ma̱,

40
00:04:34,980 --> 00:04:37,100
chu̱ natalakaputzi̱ya̱hu,

41
00:04:37,100 --> 00:04:42,980
hasta ma̱x quilatama̱tcán nama̱laktzanka̱ya̱hu lapi̱ namu̱xtuya̱hu.

42
00:04:42,980 --> 00:04:47,740
Hua̱mpi̱ capitán Julio ni̱ ma̱tlá̱ni̱lh hua̱ntu̱ huánilh Pablo,

43
00:04:47,740 --> 00:04:54,700
huata huá̱ a̱tzinú̱ kalhakaxmatko̱lh hua̱ntu̱ xquilhuama̱kó̱ xpu̱china pu̱tacutnu,

44
00:04:54,700 --> 00:04:58,140
chu̱ capitán hua̱nti̱ xtascújut nama̱tla̱huani̱y.

45
00:04:58,140 --> 00:05:03,940
Xlacán fuerza̱ xcha̱mputunko̱y c-aktum ca̱chiquí̱n xuanicán Fenice,

46
00:05:03,940 --> 00:05:11,500
sa̱mpi̱ antá̱ ni̱ luhua ta̱lhmá̱n xtanakamín ta̱kaya̱huaná acxni̱ u̱nán,

47
00:05:11,500 --> 00:05:16,800
ma̱squi xli̱ca̱na̱ pi̱ na̱ huatiyá̱ Isla de Creta.

48
00:05:16,800 --> 00:05:31,900
Xpe̱cuanko̱y pi̱ ni̱ tla̱n anta̱ni̱ xcha̱nko̱ni̱t sa̱mpi̱ caj maktum nalactlahuaniko̱y u̱n xpu̱tacutnucán la̱ntla̱ u̱n li̱pe̱cua̱ xnakali̱mín ta̱kaya̱huana̱,

49
00:05:31,900 --> 00:05:42,380
chu̱ huata antá̱ xtamakaxtakputunko̱ya̱chá̱ c-Fenice xli̱makua nati̱taxtuko̱y xaquilhtamacu̱ ca̱lonkni.

50
00:05:42,380 --> 00:05:47,420
Ni̱ li̱maka̱s xpuhuanko̱y pi̱ tla̱ná̱ naampalako̱y,

51
00:05:47,420 --> 00:05:49,820
sa̱mpi̱ xuncli̱ tlihuaka ún,

52
00:05:49,820 --> 00:05:54,700
chu̱ xtasiyuy pi̱ luhua tla̱n natahuilay quilhtamacú̱,

53
00:05:54,700 --> 00:06:02,100
lacapala̱ tzucúcaj ma̱acxtuko̱cán lháka̱t hua̱ntu̱ li̱snoklé̱n pu̱tacutnu,

54
00:06:02,100 --> 00:06:09,500
chu̱ tzúculh tla̱huán lacatzú̱ c-xquilhtu̱n chúchut yama̱ c-Isla de Creta.

55
00:06:09,500 --> 00:06:14,660
Hua̱mpi̱ ni̱ pala mákat xacana̱hu acxni̱ tahuilachi̱ li̱pe̱cua̱ u̱n,

56
00:06:14,660 --> 00:06:21,140
chu̱ quimpu̱tacutnucán tzucúcaj le̱ncán c-xpu̱naita̱t ta̱kaya̱huaná.

57
00:06:21,140 --> 00:06:27,180
Hua̱nti̱ xma̱tla̱huani̱ma̱kó̱ pu̱tacutnu̱ tzaksako̱lh xma̱chokoputunko̱y,

58
00:06:27,180 --> 00:06:29,220
hua̱mpi̱ ni̱ ma̱tla̱ni̱ko̱lh,

59
00:06:29,220 --> 00:06:31,140
sa̱mpi̱ luhua li̱pe̱cua u̱n,

60
00:06:31,140 --> 00:06:38,260
pus huata ma̱xqui̱ko̱lh quilhtamacú̱ pi̱ caquinca̱lé̱n u̱n anta̱ni̱ xlacasquín.

61
00:06:38,260 --> 00:06:49,260
Acxni̱ cma̱makspitui̱ aktum actzu̱ isla huanicán Clauda ccha̱hu lacatum anta̱ni̱ ni̱ luhua xta̱chuná̱ xu̱nama̱,

62
00:06:49,260 --> 00:06:59,260
hua̱mpi̱ ma̱squi chuná takalana̱ cma̱huacahu c-pu̱tacutnu̱ yama̱ páklha̱t huanicán salvavidas hua̱ntu̱ caj xuatale̱ncán.

63
00:06:59,260 --> 00:07:07,700
A̱li̱sta̱lh chú̱ makapitzi̱n scujní̱n li̱huana̱ tzucuko̱lh li̱lacchi̱ko̱y tasí̱ yama̱ pu̱tacutnu̱ laqui̱mpi̱ ni̱tú̱ nalaniy,

64
00:07:07,700 --> 00:07:19,900
chu̱ pi̱ aya xcatzi̱ko̱y pi̱ u̱n antá̱ xquinca̱li̱má̱n anta̱ni̱ luhua pacs xtamacxtumi̱tahuilani̱t muntzaya̱ c-xlaquita̱t chúchut,

65
00:07:19,900 --> 00:07:25,180
pus xpe̱cuanko̱y chicá̱ pala antá̱ tancs natalaknu̱tahuilay,

66
00:07:25,180 --> 00:07:28,500
chu̱ nalaktzanka̱y pu̱tacutnu,

67
00:07:28,500 --> 00:07:37,540
huata lacapala̱ ma̱tu̱tzuhui̱ko̱lh yama̱ lháka̱t hua̱ntu̱ xli̱snoklé̱n u̱n laqui̱mpi̱ ma̱squi caquinca̱xuatalé̱n u̱n,

68
00:07:37,540 --> 00:07:42,460
hua̱mpi̱ nia̱lh xta̱chuná̱ xli̱takosú̱n naán pu̱tacutnu.

69
00:07:42,460 --> 00:07:45,260
Li̱cha̱lí̱ acxni̱ xkakachá,

70
00:07:45,260 --> 00:07:48,420
chunacú̱ li̱pe̱cua̱ xu̱nama̱,

71
00:07:48,420 --> 00:07:50,860
chu̱ pi̱ xpe̱cuama̱ko̱lhá,

72
00:07:50,860 --> 00:07:59,700
makapitzí̱n tzucuko̱lh maca̱nko̱y c-chúchut xli̱pacs hua̱ntu̱ lactzinca tacuca̱ hua̱ntu̱ xtaju̱ma̱ c-pu̱tacutnu.

73
00:07:59,700 --> 00:08:05,940
Chu̱ na̱ chuná̱ li̱tu̱xama̱ acxni̱ ucxilhko̱lh pi̱ ni̱ xtacacsma̱ ta̱kaya̱huaná,

74
00:08:05,940 --> 00:08:11,780
chuna li̱tum maca̱mpalako̱lh c-chúchut yama̱ xmaclacasquinatcán hua̱ntu̱ xli̱scujko̱y,

75
00:08:11,780 --> 00:08:16,980
chu̱ hua̱ntu̱ na̱ xma̱tzinqui̱ni̱t pu̱tacutnu.

76
00:08:16,980 --> 00:08:21,900
Luhua aklhu̱hua quilhtamacú̱ xaclataju̱ma̱hu c-chúchut,

77
00:08:21,900 --> 00:08:23,900
ni̱tú̱ tasíyulh chichiní,

78
00:08:23,900 --> 00:08:26,900
ni̱ pala hua̱ stacu,

79
00:08:26,900 --> 00:08:32,140
chu̱ li̱pe̱cua̱ cpa̱ti̱ni̱tahu luhua tlanca u̱ni̱la̱sé̱n,

80
00:08:32,140 --> 00:08:37,900
xli̱pacs quin xacpuhuana̱hu pi̱ nia̱lh cactita̱yacha̱hu c-tíyat,

81
00:08:37,900 --> 00:08:42,820
chu̱ aktum xaccatzi̱ya̱hu pi̱ antá̱ pu̱tum nacni̱ya̱hu.

82
00:08:42,820 --> 00:08:49,140
Cha̱nchu̱ pi̱ aklhu̱huata quilhtamacú̱ xaclama̱hu la̱ntla̱ ni̱tú̱ tapa̱xuhuá̱n xacua̱yama̱hu,

83
00:08:49,140 --> 00:08:53,140
pus maktum quilhtamacú̱ Pablo chuná̱ huaniko̱lh:

84
00:08:53,140 --> 00:09:02,540
―Lapi̱ huixín xquintikaxmatnítit hua̱ntu̱ quit ctica̱huanín pi̱ ni̱ fuerza̱ catlahuanihu cataca̱xcha̱hu c-Creta,

85
00:09:02,540 --> 00:09:10,860
pus ni̱ chuná̱ xquintica̱akspulán pacs tu̱ la̱nchú̱ akspulani̱tahu c-xlaquita̱t chúchut.

86
00:09:10,860 --> 00:09:13,620
Hua̱mpi̱ chu̱ nia̱lh cali̱puhuántit,

87
00:09:13,620 --> 00:09:20,140
sa̱mpi̱ ni̱ pala cha̱tum quin xli̱pacs hua̱nti̱ mima̱hu yuma̱ c-pu̱tacutnu,

88
00:09:20,140 --> 00:09:22,300
ni̱tú̱ catilanihu,

89
00:09:22,300 --> 00:09:27,900
ma̱squi xli̱ca̱na̱ xlá̱ pi̱ hua̱ quimpu̱tacutnu̱cán nalaclako̱y.

90
00:09:27,900 --> 00:09:35,500
Sa̱mpi̱ ca̱tzi̱sní̱ quintasiyúnilh cha̱tum xángel yama̱ xta̱stum Dios hua̱nti̱ quit cli̱pa̱huán,

91
00:09:35,500 --> 00:09:37,660
chu̱ cscujnanima̱.

92
00:09:37,660 --> 00:09:39,300
Xlá̱ chuná̱ quihuánilh:

93
00:09:39,300 --> 00:09:40,220
‘Pablo,

94
00:09:40,220 --> 00:09:41,420
ni̱ capé̱cuanti,

95
00:09:41,420 --> 00:09:48,020
sa̱mpi̱ xlacasquinca̱ nachipina̱ c-Roma laqui̱mpi̱ nama̱kalhapali̱yá̱n emperador,

96
00:09:48,020 --> 00:10:00,580
chu̱ caj mimpa̱lacata̱ Dios nalakma̱xtuko̱y laqui̱mpi̱ ni̱ nani̱ko̱y tama̱ chixcuhuí̱n hua̱nti̱ huix lacxtum ta̱taju̱pa̱kó̱ c-pu̱tacutnu.’

97
00:10:00,580 --> 00:10:02,740
Pus hua̱ yuma̱ xpa̱lacata,

98
00:10:02,740 --> 00:10:06,660
quit cca̱li̱huaniyá̱n pi̱ catahuixca̱ní̱tit,

99
00:10:06,660 --> 00:10:08,780
chu̱ nia̱lh cape̱cuántit,

100
00:10:08,780 --> 00:10:11,060
sa̱mpi̱ quit cli̱pa̱huán Dios,

101
00:10:11,060 --> 00:10:17,020
chu̱ cca̱najlay pi̱ chuná̱ nakantaxtuy hua̱ntu̱ quihuánilh xángel.

102
00:10:17,020 --> 00:10:23,860
Ma̱squi ca̱ta xli̱takalana̱ natacuta̱cha̱hu c-xquilhtu̱n chúchut c-aktum isla,

103
00:10:23,860 --> 00:10:26,020
hua̱mpi̱ ni̱tu catilanihu.

104
00:10:26,020 --> 00:10:32,940
Aya xle̱ma̱ xli̱aktuy semana la̱ntla̱ xaclataju̱ma̱hu c-chúchut,

105
00:10:32,940 --> 00:10:46,700
sa̱mpi̱ u̱n lacatum lacatum xle̱n quimpu̱tacutnucán xta̱chuná̱ la̱ aktum li̱kamá̱n antá̱ yama̱ c-ta̱kahuahuaná anta̱ni̱ huanicán Adriático,

106
00:10:46,700 --> 00:10:57,020
ma̱x pala ca̱ta̱ncánat xuani̱t acxni̱ makapitzi̱n scujní̱n catzi̱ko̱lh pi̱ aya xaccha̱ma̱hu c-xquilhtu̱n ta̱kaya̱huaná.

107
00:10:57,020 --> 00:11:06,700
Lacapala̱ maca̱nko̱lh kantum tasí̱ c-xtampu̱n chúchut laqui̱mpi̱ nacatzi̱ko̱y la̱ntla̱ xli̱pu̱lhmá̱n,

108
00:11:06,700 --> 00:11:11,540
xkalhi̱y puxamacu̱cha̱xán metro xli̱pu̱lhmá̱n.

109
00:11:11,540 --> 00:11:15,220
Caj actzú̱ tla̱huampá̱ pu̱tacutnu,

110
00:11:15,220 --> 00:11:16,700
maca̱mpalako̱lh,

111
00:11:16,700 --> 00:11:20,980
chu̱ xkalhi̱y puxamacha̱xan metro xli̱pu̱lhmá̱n.

112
00:11:20,980 --> 00:11:31,700
Makapitzi̱n scujní̱n lacapala̱ maca̱nko̱lh kanta̱ti kalhxtóka̱t xla li̱cá̱n hua̱ntu̱ xli̱ma̱chokocán pu̱tacutnu,

113
00:11:31,700 --> 00:11:38,100
sa̱mpi̱ xpe̱cuanko̱y pala xamaktum pu̱tacutnu̱ ras naqui̱talacahuacay c-chíhuix,

114
00:11:38,100 --> 00:11:43,020
chu̱ xa̱huachí̱ caj u̱cú caxkakalhá̱ xpuhuanko̱y,

115
00:11:43,020 --> 00:11:46,500
hasta chuná̱ csquinima̱kó̱ li̱tlá̱n Dios.

116
00:11:46,500 --> 00:11:52,580
Makapitzi̱n scujní̱n xtza̱laputunko̱y laqui̱mpi̱ ni̱tú̱ naakspulako̱y,

117
00:11:52,580 --> 00:12:01,820
chu̱ lacatzucu̱ tzucuko̱lh ma̱acti̱ko̱y yama̱ actzu̱ bote hua̱ntu̱ tla̱n xpu̱cha̱ncán hasta c-xquilhtú̱n,

118
00:12:01,820 --> 00:12:09,740
hua̱mpi̱ ni̱tí̱ xcatzi̱y hua̱ntu̱ xtlahuama̱kó̱ sa̱mpi̱ xuanko̱y pi̱ caj xtachi̱huili̱ma̱kó̱ pu̱tacutnu.

119
00:12:09,740 --> 00:12:12,420
Hua̱mpi̱ Pablo ucxilhko̱lh,

120
00:12:12,420 --> 00:12:17,260
chu̱ lacapala̱ lákalh capitán Julio xa̱hua̱ xtropa̱,

121
00:12:17,260 --> 00:12:19,380
chu̱ chuná̱ huaniko̱lh:

122
00:12:19,380 --> 00:12:22,260
―Lapi̱ hua̱ yuma̱ chixcuhuí̱n naanko̱y,

123
00:12:22,260 --> 00:12:26,140
chu̱ ni̱ antá̱ u̱nú̱ natamakaxtakko̱y cpu̱tacutnu,

124
00:12:26,140 --> 00:12:29,660
pus na̱ ni̱ pala huixín catilaktaxtútit,

125
00:12:29,660 --> 00:12:33,020
fuerza̱ nani̱yá̱tit mimpu̱tumcán.

126
00:12:33,020 --> 00:12:39,020
Puschí̱ lacchucuko̱lh tropa̱ xatasí̱ hua̱ntu̱ xli̱ma̱cti̱ma̱ca̱ bote,

127
00:12:39,020 --> 00:12:42,420
chu̱ hasta c-chúchut pakx taju̱chá.

128
00:12:42,420 --> 00:12:45,780
Acxni̱ chu̱ aya spalh xca̱xkakako̱y,

129
00:12:45,780 --> 00:12:48,940
Pablo chuná̱ huaniko̱lh yama̱ chixcuhuí̱n:

130
00:12:48,940 --> 00:12:56,900
―Chú̱ aya le̱ma̱ li̱huacá̱ xli̱aktuy semana la̱ntla̱ caj cha̱pecua lapá̱tit pala tú̱ naca̱akspulayá̱n,

131
00:12:56,900 --> 00:13:00,100
chu̱ hasta ni̱ li̱pa̱xuhu hua̱yampá̱tit.

132
00:13:00,100 --> 00:13:02,300
Pus huá̱ chí̱ xpa̱lacata,

133
00:13:02,300 --> 00:13:05,980
cca̱li̱squiniyá̱n li̱tlá̱n pi̱ nahua̱yaná̱tit,

134
00:13:05,980 --> 00:13:11,060
laqui̱mpi̱ chuná̱ nali̱kalhi̱yá̱tit li̱tlihuaka̱ nali̱laktaxtuyá̱tit.

135
00:13:11,060 --> 00:13:13,060
Nia̱lh tú̱ cali̱puhuántit,

136
00:13:13,060 --> 00:13:19,260
sa̱mpi̱ tancs cca̱huaniyá̱n pi̱ hasta ni̱ pala kantum miacchixitcán catima̱laktzanká̱tit.

137
00:13:19,260 --> 00:13:23,060
Acxni̱ Pablo chuná̱ huanko̱lh yumá̱,

138
00:13:23,060 --> 00:13:25,500
tíyalh mactum caxtala̱nchu̱,

139
00:13:25,500 --> 00:13:28,900
pa̱xcatcatzí̱nilh Dios xlí̱huat,

140
00:13:28,900 --> 00:13:30,460
lakchákalh tzinú̱,

141
00:13:30,460 --> 00:13:33,820
chú̱ c-xlacati̱ncán tzúculh hua̱yán.

142
00:13:33,820 --> 00:13:38,020
Xa̱makapitzí̱n fuerza̱ na̱ akpuhuanti̱ko̱lh,

143
00:13:38,020 --> 00:13:40,300
chu̱ pu̱tum cua̱yahu.

144
00:13:40,300 --> 00:13:49,900
Aktuy ciento a̱tutumpuxamacu̱cha̱xán xackatzi̱ya̱hu xli̱pacs hua̱nti̱ xactaju̱ma̱hu yama̱ c-pu̱tacutnu.

145
00:13:49,900 --> 00:13:52,300
Acxni̱ chu̱ ckalhkasui,

146
00:13:52,300 --> 00:14:02,620
makapitzí̱n scujní̱n tzucuko̱lh tamakaju̱ko̱y c-ta̱kaya̱huaná̱ trigo̱ tu̱ xli̱mincán pi̱ nata̱ctu̱ju̱y tzinú̱ xli̱tzinca.

147
00:14:02,620 --> 00:14:05,020
Acxni̱ chu̱ tituncúhuilh,

148
00:14:05,020 --> 00:14:10,780
ni̱tí̱ lakapásnalh xaní̱ luhua xactaxtuni̱tancha̱hu yama̱ c-tíyat,

149
00:14:10,780 --> 00:14:16,780
hua̱mpi̱ na̱ tuncán cucxilhui̱ pi̱ xuí̱ lacatum ca̱cucujnu̱ c-xquilhtú̱n,

150
00:14:16,780 --> 00:14:26,060
acxtum catzi̱ko̱lh pi̱ cama̱lacatzuhui̱ca̱ laqui̱mpi̱ antá̱ napu̱pa̱tacutko̱y c-pu̱tacutnu.

151
00:14:26,060 --> 00:14:35,020
Tuncán lacchucuko̱lh tasí̱ tu̱ xli̱tachi̱ni̱t yama̱ lactzinca katxtóka̱t xla li̱cá̱n hua̱ntu̱ li̱ma̱chokocán pu̱tacutnu,

152
00:14:35,020 --> 00:14:39,300
chu̱ antá̱ akxtakju̱ko̱ca̱ c-xtampu̱n chúchut,

153
00:14:39,300 --> 00:14:45,820
tlak ma̱ta̱lhma̱ni̱ko̱ca̱ yama̱ lháka̱t hua̱ntu̱ xli̱ma̱tla̱huani̱cán pu̱tacutnu,

154
00:14:45,820 --> 00:14:52,260
chu̱ u̱n lacapala̱ tzúculh snoklé̱n c-xquilhtu̱n ta̱kaya̱huaná.

155
00:14:52,260 --> 00:14:56,100
La̱ntla̱ xtalacatzuhui̱ma̱ quimpu̱tacutnucán c-xquilhtú̱n,

156
00:14:56,100 --> 00:15:04,860
caj xamaktum acxni̱ lhkan quinca̱toklhle̱nín chúchut lacatum anta̱ni̱ xtakampu̱stoka̱ chúchut,

157
00:15:04,860 --> 00:15:06,660
luhua ca̱lujua;

158
00:15:06,660 --> 00:15:12,300
xquincan pu̱tacutnu̱ tzúculh laktzanka̱y ca̱muntzayá̱n,

159
00:15:12,300 --> 00:15:14,620
chu̱ nia̱lh lay xtatzuhuaji̱y,

160
00:15:14,620 --> 00:15:22,980
chi̱nchu̱ c-xtanká̱n tzúculh talactucxtama̱y caj la̱ntla̱ xli̱tlihuaka xqui̱kaxima̱chi̱ chúchut.

161
00:15:22,980 --> 00:15:32,460
Yama̱ tropa̱ xmakni̱putunko̱y xli̱pacs pa̱ti̱naní̱n laqui̱mpi̱ ni̱ natza̱lako̱y acxni̱ natacutko̱ya̱chá̱ c-ta̱kaya̱huaná.

162
00:15:32,460 --> 00:15:38,460
Cha̱nchu̱ capitán Julio xlakma̱xtuputún Pablo pi̱ ni̱ namakni̱cán,

163
00:15:38,460 --> 00:15:42,860
xlá̱ ni̱ lacásquilh namakni̱ko̱cán yama̱ tachí̱n,

164
00:15:42,860 --> 00:15:47,580
huata li̱ma̱paksí̱nalh pi̱ hua̱nti̱ tla̱n paxtahuacananko̱y,

165
00:15:47,580 --> 00:15:55,140
lacapala̱ cataju̱ko̱lh c-chúchut laqui̱mpi̱ pu̱lh huá̱ nacha̱nko̱y c-xquilhtu̱n ta̱kaya̱huaná,

166
00:15:55,140 --> 00:15:58,020
chu̱ nata̱yako̱ya̱chá̱ c-tíyat.

167
00:15:58,020 --> 00:16:03,620
Chi̱nchu̱ na̱ chuná huá̱ pi̱ hua̱nti̱ ni̱ lay xquihua̱tnanko̱y,

168
00:16:03,620 --> 00:16:05,340
na̱ cataju̱ko̱lh,

169
00:16:05,340 --> 00:16:08,420
chu̱ capu̱tacutko̱chá̱ xatalactucxni páklha̱t,

170
00:16:08,420 --> 00:16:12,980
usuchí̱ catu̱huá̱ tu̱ nata̱ksko̱y xatalactucxtama̱n pu̱tacutnu;

171
00:16:12,980 --> 00:16:17,260
pus chuná̱ yamá̱ ctacutcha̱hu c-xquilhtu̱n pupunú,

172
00:16:17,260 --> 00:16:19,500
pacs claktaxtuhu,

173
00:16:19,500 --> 00:16:22,080
chu̱ ni̱tú̱ clanihu.

174
00:16:22,080 --> 00:16:28,700
Acxni̱ chú̱ pacsá̱ xactacutni̱tancha̱hu c-xquilhtu̱n chúchut,

175
00:16:28,700 --> 00:16:32,340
ni̱ xli̱maka̱s cqui̱catzi̱hu pi̱ yama̱ tíyat,

176
00:16:32,340 --> 00:16:33,340
usu isla,

177
00:16:33,340 --> 00:16:35,180
xuanicán Malta.

178
00:16:35,180 --> 00:16:38,060
Hua̱nti̱ antá̱ xuilakó̱ yama̱ c-isla,

179
00:16:38,060 --> 00:16:41,500
lacapala̱ tzucuko̱lh tamacxtumi̱ko̱y;

180
00:16:41,500 --> 00:16:44,580
luhua tla̱n xtapa̱xuhua̱ncán xkalhi̱ko̱y,

181
00:16:44,580 --> 00:16:48,320
lacapala̱ ma̱macxtumi̱ko̱lh quihui,

182
00:16:48,320 --> 00:16:54,100
ma̱lhcuyuko̱lh laqui̱mpi̱ nacskona̱hu sa̱mpi̱ luhua li̱pe̱cua̱ la̱ntla̱ xlonknama.

183
00:16:54,100 --> 00:16:57,740
Pablo na̱ quí̱sacli̱ pa̱tzu̱ xascahuahua quihui,

184
00:16:57,740 --> 00:17:01,300
hua̱mpi̱ antá̱ xta̱ani̱t tantum lu̱hua,

185
00:17:01,300 --> 00:17:04,780
chu̱ la̱ntla̱ xma̱quincapu̱ma̱kó̱ c-lhcúya̱t,

186
00:17:04,780 --> 00:17:08,300
cumu xli̱ca̱chichi antá̱ kostaxtuchi,

187
00:17:08,300 --> 00:17:10,740
chu̱ li̱tamakásnatli̱ Pablo,

188
00:17:10,740 --> 00:17:12,680
chu̱ macáxcalh.

189
00:17:12,680 --> 00:17:14,980
Cha̱nchu̱ ti̱ antá̱ xalaní̱n,

190
00:17:14,980 --> 00:17:19,860
acxni̱ ucxilhko̱lh pi̱ Pablo li̱tamakásnatli̱ lu̱hua,

191
00:17:19,860 --> 00:17:20,980
chu̱ macáxcalh,

192
00:17:20,980 --> 00:17:24,540
chuná̱ tzucuko̱lh huanko̱y:

193
00:17:24,540 --> 00:17:25,860
“Hua̱ yuma̱ chixcú,

194
00:17:25,860 --> 00:17:27,660
ma̱x makni̱nani̱t,

195
00:17:27,660 --> 00:17:30,820
sa̱mpi̱ ma̱squi ni̱ mú̱xtulh c-ta̱kaya̱huaná,

196
00:17:30,820 --> 00:17:34,380
hua̱mpi̱ cumu lhu̱hua tala̱kalhí̱n tlahuani̱t,

197
00:17:34,380 --> 00:17:38,620
Dios ni̱ ma̱xqui̱y quilhtamacú̱ calatáma̱lh.”

198
00:17:38,620 --> 00:17:42,780
Hua̱mpi̱ Pablo lhkan ma̱kósulh yama̱ lu̱hua,

199
00:17:42,780 --> 00:17:45,700
chu̱ antá̱ poklh tamacapu̱chá̱ c-lhcúya̱t,

200
00:17:45,700 --> 00:17:47,740
pus ni̱ pala tu̱ xpá̱ti̱lh.

201
00:17:47,740 --> 00:17:52,080
Xlacán xkalhkalhi̱ma̱kó̱ pi̱ tla̱n nali̱macacún,

202
00:17:52,080 --> 00:17:56,580
chu̱ ni̱ pala xali̱catzí̱n acxni̱ nama̱lakchu̱hui̱y,

203
00:17:56,580 --> 00:17:59,060
maktum natama̱ya̱chá̱ xaní̱n.

204
00:17:59,060 --> 00:18:03,700
Hua̱mpi̱ cumu maka̱s la̱ntla̱ lacatzá̱lalh quilhtamacú̱,

205
00:18:03,700 --> 00:18:05,540
chu̱ ni̱tú̱ xlanima̱,

206
00:18:05,540 --> 00:18:08,900
huata chuná̱ tzucupalako̱lh huanko̱y:

207
00:18:08,900 --> 00:18:12,420
“¡Tama̱ chixcú̱ ma̱x cha̱tum Dios,

208
00:18:12,420 --> 00:18:16,580
sa̱mpi̱ ni̱ pala tzinú̱ tu̱ tlahuánilh xli̱lakni̱n lu̱hua!”

209
00:18:16,580 --> 00:18:20,900
C-Malta xuí̱ cha̱tum gobernador xuanicán Publio,

210
00:18:20,900 --> 00:18:25,060
cumu xlá̱ xkalhi̱y xpu̱cuxtu c-xquilhtu̱n ta̱kaya̱huaná,

211
00:18:25,060 --> 00:18:29,100
pus antá̱ chú̱ c-xpú̱cuxtu̱ ctacutcha̱hu.

212
00:18:29,100 --> 00:18:35,020
Acxni̱ cátzi̱lh hua̱ntu̱ xquinca̱akspulani̱tán xlá̱ luhua tla̱n quinca̱catzi̱nín,

213
00:18:35,020 --> 00:18:39,340
chu̱ aktutu quilhtamacú̱ cmaktahuilaya̱hu c-xchic.

214
00:18:39,340 --> 00:18:45,220
Quinca̱huanicán pi̱ xtla̱t Publio xkalhi̱y palha lhcuya̱t,

215
00:18:45,220 --> 00:18:47,060
chu̱ na̱ xkalhni̱stín.

216
00:18:47,060 --> 00:18:49,300
Pablo alh lakata̱yay,

217
00:18:49,300 --> 00:18:52,700
acxni̱ chú̱ xlá̱ tláhualh xoración,

218
00:18:52,700 --> 00:18:54,900
li̱acchípalh xmacán,

219
00:18:54,900 --> 00:18:57,460
chu̱ tuncán ma̱pácsalh.

220
00:18:57,460 --> 00:19:10,700
Acxni̱ xli̱pacs tachixcuhuí̱tat catzi̱ko̱lh hua̱ntu̱ xtlahuani̱t Pablo lacapala̱ tzucuko̱lh minko̱y xli̱pacs ta̱tatlaní̱n hua̱nti̱ xuilakó̱ yama̱ ca̱chiquí̱n,

221
00:19:10,700 --> 00:19:13,100
chu̱ pacs pacsko̱lh.

222
00:19:13,100 --> 00:19:19,700
Caj xpa̱lacata̱ hua̱ntu̱ xtlahuani̱t Pablo lhu̱hua̱ hua̱nti̱ xpa̱xcatcatzi̱nima̱kó̱,

223
00:19:19,700 --> 00:19:25,300
chu̱ acxni̱ chú̱ aya ctaca̱xko̱hu pi̱ nacquilhta̱yapalaya̱hu quintijicán,

224
00:19:25,300 --> 00:19:35,860
luhua lhu̱hua̱ hua̱ntu̱ quinca̱ta̱qui̱cán laqui̱mpi̱ ni̱tú̱ naquinca̱tzanka̱niyá̱n c-tiji̱ hasta naccha̱na̱hu anta̱ni̱ xacama̱hu.

