﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,340
Akxni nawkalhcha li akintamak'ankanancha xalakaat'un Italia,

2
00:00:10,340 --> 00:00:17,020
an Pablo chi an ali'in tach'inin jama'axta'nikalhcha pumatam capitán ixjunkan Julio,

3
00:00:17,020 --> 00:00:20,420
yu ixt'ajun la ixbatallón an ay jamach'alhkat.

4
00:00:20,420 --> 00:00:21,380
Chi ik'awcha,

5
00:00:21,380 --> 00:00:27,200
ikpu'awcha la'atam barco yu taxtuchalh la'acha'an Adramitio,

6
00:00:27,200 --> 00:00:30,200
tukancha ixti'an xalakaat'un Asia.

7
00:00:30,200 --> 00:00:34,640
Wachu ani ixt'ajun an Aristarco an tan xakt'awnaw,

8
00:00:34,640 --> 00:00:37,040
yucha jamacha'a Tesalónica,

9
00:00:37,040 --> 00:00:39,860
xalakaat'un Macedonia.

10
00:00:39,860 --> 00:00:42,680
La'atamcha wilhchan juncho'olh,

11
00:00:42,680 --> 00:00:45,540
ikcha'awcha la ixkilhtu an lakxkan,

12
00:00:45,540 --> 00:00:47,140
la'acha'ancha Sidón,

13
00:00:47,140 --> 00:00:59,140
ancha an Julio sawalhcha oxi ixa'alay an Pablo chi makawnilhcha li kajala'alh la'pixiyalhna an yu oxi ixjat'alalhi'an chi li yu'unchacha katalhistaklhi.

14
00:00:59,140 --> 00:01:04,880
Iktaxtupalaw la'acha'an Sidón iktaylhi'ampalawi kintijk'an laka barco,

15
00:01:04,880 --> 00:01:09,740
xakpamatanchananawcha an lhtayan tantanun lakaat'un an lakxkan,

16
00:01:09,740 --> 00:01:11,540
yu junkan Chipre,

17
00:01:11,540 --> 00:01:14,580
mu an un wa xakintalakatast'uk'an.

18
00:01:14,580 --> 00:01:17,060
Wakcha ik'ukx'awi an lakxkan,

19
00:01:17,060 --> 00:01:23,220
waniycha an ixkilhtu xalakaat'un Cilicia chi xalakaat'un Panfiliaja ikpu'aw,

20
00:01:23,220 --> 00:01:25,340
chi ikcha'awcha la'acha'an Mira,

21
00:01:25,340 --> 00:01:27,780
xalakaat'un Licia.

22
00:01:27,780 --> 00:01:34,900
Ancha an ixcapitank'an an soldadojnin la'cha'alh la'atam barco yu xanawin la'acha'an Alejandría,

23
00:01:34,900 --> 00:01:37,420
ixti'an xalakaat'un Italia,

24
00:01:37,420 --> 00:01:39,300
pus anchacha kintamujun,

25
00:01:39,300 --> 00:01:42,820
para li aktaylhi'awcha kintijk'an.

26
00:01:42,820 --> 00:01:49,740
La'alhuw wilhchani wa laksniycha ik'aw chi sawalhcha lhima'anxkayi ikcha'aw ixlakapu an la'acha'an Gnido.

27
00:01:49,740 --> 00:01:52,740
Chi mu an un wa xakintalakatast'uk'an,

28
00:01:52,740 --> 00:01:56,340
pus jantucha kintamakawnini aktaylhi'aw kintijk'an,

29
00:01:56,340 --> 00:02:00,820
pus an ixlakapucha la'acha'an tan junkan Salmoni ik'aw,

30
00:02:00,820 --> 00:02:06,020
la ix'a'lhch'a an lhtayan tantanun t'un an lakxkan yu junkan Creta,

31
00:02:06,020 --> 00:02:08,980
para li akpamatanchanawcha.

32
00:02:08,980 --> 00:02:14,500
Chi masi sawalhcha lhima'anxkayi iktaylhi'aw kintijk'an an laka barco,

33
00:02:14,500 --> 00:02:17,420
wa chux ixkilhtu an lakxkan ikpu'aw,

34
00:02:17,420 --> 00:02:20,500
ikcha'awcha tan junkan Oxi Tatawlay Barco,

35
00:02:20,500 --> 00:02:22,780
waniy la'acha'an Lasea.

36
00:02:22,780 --> 00:02:31,860
Wa stakcha ikma'ats'an'awi panch'e'ex chi lhima'anxkaycha li ali xaktaylhi'awi kintijk'an an laka barco an lakxkan,

37
00:02:31,860 --> 00:02:34,660
mu iso'omintacha ixpaku lhik'asnin.

38
00:02:34,660 --> 00:02:36,860
Pus an Pablo jajuniy:

39
00:02:36,860 --> 00:02:41,820
―Kit'in kla'ts'in li ani jalhtanti lhima'anxkayi kajuna'a lapanakni,

40
00:02:41,820 --> 00:02:49,540
kama'ats'an'ayawi ani barco chi an ixtak'uk'at chi sta layi kama'ats'an'aw an kijatsukuntik'an.

41
00:02:49,540 --> 00:02:57,580
Pero an ixcapitank'an an soldadojnin palay kiklaka'ilhi an yu jamanawin an barco chi an yu malhtanay,

42
00:02:57,580 --> 00:02:59,540
an Pablo jantu asmatnilh.

43
00:02:59,540 --> 00:03:05,500
Chi mu anchunu la ixkilhtu lakxkan jantu oxi ancha aktamakawlh akxni lhik'asnin,

44
00:03:05,500 --> 00:03:10,780
pus lanan ixchuxk'ani tapastaklhi li palay oxi jantu an katatamakawlh,

45
00:03:10,780 --> 00:03:20,100
talhit'alalhi tacha'amputulh la'acha'an Fenice xalakaat'un Creta para li anchacha aktamakajuw ixpaku lhik'asnin.

46
00:03:20,100 --> 00:03:24,740
An Fenice tan ixlita'aknuyachalh wilhchani ixlilaka'anta.

47
00:03:24,740 --> 00:03:28,940
Akxni tsukulhcha mincho'oyachalhi an un yu wa laksniy,

48
00:03:28,940 --> 00:03:30,300
lhitalaktsin,

49
00:03:30,300 --> 00:03:34,700
tapastaklhicha li laycha katataylhi'ancho'olh an ixtijk'an,

50
00:03:34,700 --> 00:03:36,460
pus tataxtulhcha,

51
00:03:36,460 --> 00:03:39,460
wa la ixkilhtucha an Cretaja tapu'alh,

52
00:03:39,460 --> 00:03:42,620
ay t'un yu lhtayan tantanun an lakxkan,

53
00:03:42,620 --> 00:03:45,980
tapu'alhcha an barco.

54
00:03:45,980 --> 00:03:48,060
Pero jantu tukancha ta'a'ma'alh,

55
00:03:48,060 --> 00:03:52,140
ixli'astan kintapaxto'ni la'atam p'as un,

56
00:03:52,140 --> 00:03:53,820
yu junkan Euroclidón,

57
00:03:53,820 --> 00:03:56,940
chi p'ascha putalakanuchalh an barco,

58
00:03:56,940 --> 00:03:59,660
pus tsukulhcha tisalhi'an.

59
00:03:59,660 --> 00:04:04,780
Chi mu jantucha layi xakmalaka'aniyaw an barco an tan ixliminachalh an un,

60
00:04:04,780 --> 00:04:09,660
pus wa iklhitamakawniwcha li katisalhi'alhcha an un an barco.

61
00:04:09,660 --> 00:04:14,340
Akxni xakla'pust'awnawcha la ix'a'lhch'a yu junkan Clauda,

62
00:04:14,340 --> 00:04:18,380
la'atam kilht'ikt'i t'un yu lhtayan tantanun an lakxkan,

63
00:04:18,380 --> 00:04:20,820
lanancha ikpamatanchanaw,

64
00:04:20,820 --> 00:04:25,220
akxnicha asi ikch'apacha'aw an bote yu puta'alhtaxtukan.

65
00:04:25,220 --> 00:04:28,860
Chi akxni tamujuchalhcha an bote an laka barco,

66
00:04:28,860 --> 00:04:32,380
ixli'astan tala'ach'ilhcha laka laso an barco,

67
00:04:32,380 --> 00:04:34,740
para li kalhitayanilh.

68
00:04:34,740 --> 00:04:35,340
Wa chuncha,

69
00:04:35,340 --> 00:04:43,980
mu ixtatalhanani li p'asi katawj talakanuchalh an barco an tan opej opej ixlakwilh kukuj tan lhimapa'a'ukan Sirte,

70
00:04:43,980 --> 00:04:53,500
pus talakp'uxnilhi an la'lhmaniya la'ch'it an barco chi talhitamakawlhcha li yucha an uncha kajalhi'alh watanchuncha.

71
00:04:53,500 --> 00:04:54,580
Tunkunchalh,

72
00:04:54,580 --> 00:04:55,900
an p'as un,

73
00:04:55,900 --> 00:04:57,740
p'aska ixlay,

74
00:04:57,740 --> 00:05:02,660
pus tsukulhcha talakmujuyi an lakxkan an yu ixlaktajun an laka barco.

75
00:05:02,660 --> 00:05:04,700
Ixlila'at'utucha wilhchan walh,

76
00:05:04,700 --> 00:05:09,780
talakt'alhtamaj'olhcha an xalaktanlhun an barco an lakxkan.

77
00:05:09,780 --> 00:05:14,820
Wa chuncha la'alhuw wilhchani jantucha ixtalakasuy an wilhchan chi an st'akunin,

78
00:05:14,820 --> 00:05:23,580
chi tacha an stakcha kixtaputalakanuyani an p'as un chi an xkan wanajcha xaknawnawi li jantucha aktita'alhtaxtuw.

79
00:05:23,580 --> 00:05:27,220
Chi mu wanajcha la'alhuw wilhchani jantucha xaklakwaynaw,

80
00:05:27,220 --> 00:05:30,820
an Pablo tayalhi la kimpujank'an chi najun:

81
00:05:30,820 --> 00:05:32,420
―¡Lapanakni,

82
00:05:32,420 --> 00:05:37,220
palay oxi xakila'asmatniw jantu kaxtaxtucha'awi Creta,

83
00:05:37,220 --> 00:05:40,780
chuncha jantu chuni kaxputapasaw tacha ani putapasayaw!

84
00:05:40,780 --> 00:05:43,500
Chaway jant'u k'ala't'a'oxila'alhit'it,

85
00:05:43,500 --> 00:05:45,780
mu jantu xamati katinilh,

86
00:05:45,780 --> 00:05:48,900
wa yucha an barcojo kats'an'aya'.

87
00:05:48,900 --> 00:05:52,300
Mu ts'isicha kintalakasunilh pumatam angelh,

88
00:05:52,300 --> 00:05:57,260
yucha an Dios yu ikt'alhtananta chi ikt'atapatsayi ixmala'achatachalh,

89
00:05:57,260 --> 00:05:58,700
chi kijuniy:

90
00:05:58,700 --> 00:05:59,660
“Pablo,

91
00:05:59,660 --> 00:06:01,500
jant'u k'at'alhan,

92
00:06:01,500 --> 00:06:05,300
mu k'ach'ip'ina'a la ix'ukxlakapu an ay jamach'alhkat Roma,

93
00:06:05,300 --> 00:06:12,380
chi milakata kajama'alhtaxtuni'oya an Dios ixchuxk'an an yu ani jat'at'anta laka barco.”

94
00:06:12,380 --> 00:06:15,140
Pus xliyu iklalhijunawi lapanakni,

95
00:06:15,140 --> 00:06:17,140
jo'at'i k'ana'unt'it,

96
00:06:17,140 --> 00:06:22,980
mu kit'in ijkiklaka'iya an Dios chi ijk'atsayi li chuncha katapasaya tacha an kijunilh an ángel.

97
00:06:22,980 --> 00:06:29,420
Pero inta tacha an lhtayan lhtayan laktantanun t'un an lakxkani katawj kitalakanuyaw.

98
00:06:29,420 --> 00:06:38,620
La'atam jatats'isni akxni cha'alhcha la'at'uy samana xakt'awnaw laka barco an alamalh tan junkan Adriático,

99
00:06:38,620 --> 00:06:42,180
akxni wa tanchuncha xakintalhi'anan an p'as un,

100
00:06:42,180 --> 00:06:51,740
ka tacha ixjaytatnant'ajuncha an yu tatapatsay laka barco talhakapu'alhcha li xakcha'ant'awnawcha lakaat'un.

101
00:06:51,740 --> 00:06:55,140
Chi talhkalhi tani ixlitalhmancha an lakxkan,

102
00:06:55,140 --> 00:06:59,660
tak'atsalhi li 36 metrojo ixlitalhman ixjunita,

103
00:06:59,660 --> 00:07:00,980
palaycha ik'aw,

104
00:07:00,980 --> 00:07:03,340
a'tam talhkapalh,

105
00:07:03,340 --> 00:07:07,380
akxni wa 27 metrojcha ixlitalhman ixjunita.

106
00:07:07,380 --> 00:07:13,020
Chi mu ixtatalhanancha li wa lay katawj kitalakanulhi an barco an lakaachiwxin,

107
00:07:13,020 --> 00:07:17,220
pus tamujulhcha la'at'at'i yu lay kasa' putawilh an barco,

108
00:07:17,220 --> 00:07:19,740
lhilax'istaja tapumujulh,

109
00:07:19,740 --> 00:07:24,300
chi ixtatapayniniycha an Dios li katunkunlhicha.

110
00:07:24,300 --> 00:07:27,900
Pero an yu ixtatapatsay laka barco ixta'ostakutputun,

111
00:07:27,900 --> 00:07:32,620
pus tsukulhcha tama'alhtajuyi an bote yu puta'alhtaxtukan,

112
00:07:32,620 --> 00:07:38,300
ma wa katamujuyacha lhilaxkinkapu ali an yu sa' putawlay barcojo ixtalay.

113
00:07:38,300 --> 00:07:42,860
Pero an Pablo jajuniy an capitán chi an soldadojnin:

114
00:07:42,860 --> 00:07:46,820
―Li ani yu tatapatsay laka barco jantu kasa' titatajulh,

115
00:07:46,820 --> 00:07:49,620
uxitnan jant'u lay k'at'it'a'alht'axt'ut.

116
00:07:49,620 --> 00:07:57,340
Pus wa chuncha an soldadojnin tach'uk'ulhi an laso an yu ixpulakch'i'ulakanta an bote yu puta'alhtaxtukan,

117
00:07:57,340 --> 00:07:59,540
chi tamaka'alhcha an lakxkan.

118
00:07:59,540 --> 00:08:01,420
Wa tunkunminta,

119
00:08:01,420 --> 00:08:05,500
an Pablo ixchuxk'ancha jajunilh li tu'ucha kata'ulh,

120
00:08:05,500 --> 00:08:06,260
jajuniy:

121
00:08:06,260 --> 00:08:09,460
―La'at'uycha samanaja jant'uch'a t'u'u uyat'it,

122
00:08:09,460 --> 00:08:13,460
wa xliyu la'ts'imp'ut'unat'iti tuchini katapasayacha.

123
00:08:13,460 --> 00:08:17,340
Chaway klask'iniyaw lamapaynin lananch'a k'a'ut'iti tu'u',

124
00:08:17,340 --> 00:08:19,340
mu chuncha lhitask'iniy,

125
00:08:19,340 --> 00:08:21,940
para k'ats'uk'ut'it,

126
00:08:21,940 --> 00:08:25,980
chi jantu xamati katima'ats'an'alh masi wa ma'atamcha ix'ay.

127
00:08:25,980 --> 00:08:28,020
Akxni chunchacha nawlh an Pablo,

128
00:08:28,020 --> 00:08:33,220
xa'a'ilhcha a'xtam pan chi xta'nilhcha lhimala'puchajuni an Dios,

129
00:08:33,220 --> 00:08:35,820
tan ixchuxk'an ixtayanalh.

130
00:08:35,820 --> 00:08:38,740
Chi an Pablo puch'e'elhcha chi tsukulhcha uy.

131
00:08:38,740 --> 00:08:43,020
Ixli'astan ixchuxk'an wachucha tatapujulhi tsukulh talak'uy.

132
00:08:43,020 --> 00:08:48,180
An laka barco 276 lapanakni xak'antaw.

133
00:08:48,180 --> 00:08:50,180
Akxni talaj'o'atsalhcha,

134
00:08:50,180 --> 00:08:55,620
tatamaj'olhcha an trigo an lakxkan para li jantucha ts'ink'i kawalh an barco.

135
00:08:55,620 --> 00:09:02,420
An yu ixtatapatsay laka barco jantu ixtajala'mispanani tanchuncha an lakaat'un an yu ixtala'ts'in,

136
00:09:02,420 --> 00:09:07,340
pero ixtala'ts'ini li oxi pukulhuk ixjunita an ixtamp'in anchunu lakaat'un,

137
00:09:07,340 --> 00:09:14,020
pus ixtalhipuxkawniycha tani anchacha katalhimalakanu'ulachalh an barco.

138
00:09:14,020 --> 00:09:19,340
Talakch'uk'ulhcha an laso an yu ixpulakch'ikanta an yu sa' ixpu'ulakan barco,

139
00:09:19,340 --> 00:09:21,780
talakmakawjulhcha an lakxkan,

140
00:09:21,780 --> 00:09:28,980
chi an laso an yu ixpulakch'ikanta an yu pumalhtanakan an barco wachucha talakch'uk'ulh.

141
00:09:28,980 --> 00:09:33,540
Ixli'astan tamuk'anicho'olhcha an xala'ch'it an barco,

142
00:09:33,540 --> 00:09:35,260
yu putalakanuy an un,

143
00:09:35,260 --> 00:09:37,180
para li kajalhtanalh,

144
00:09:37,180 --> 00:09:39,380
chi kacha'alhcha lakaat'un.

145
00:09:39,380 --> 00:09:43,180
Walh lakatam tan opej lakanuwilhchalh kukuj,

146
00:09:43,180 --> 00:09:46,300
ancha tawj takinkalakanuchalh an barco,

147
00:09:46,300 --> 00:09:48,780
chi anchacha kinkala'awtawilh,

148
00:09:48,780 --> 00:09:53,420
tucha lay ixlaklay chi an la ix'istaj tsukulhcha talakt'ilhi,

149
00:09:53,420 --> 00:09:56,660
mu p'asi an tacha milh milh ixlay an xkan.

150
00:09:56,660 --> 00:10:00,140
An soldadojnin ixtama'niputuni an tach'inin,

151
00:10:00,140 --> 00:10:05,260
para li jantu katajaxk'iwitnijpatakutlhi chi kata'oslicha.

152
00:10:05,260 --> 00:10:08,100
Pero an ixcapitank'an an soldadojnin,

153
00:10:08,100 --> 00:10:10,380
mu ixma'alhtaxtuputuni an Pablo,

154
00:10:10,380 --> 00:10:12,060
jantu jamakawnilh,

155
00:10:12,060 --> 00:10:17,980
apalij jajuniy li katatajulhcha p'ulhnaja an lakxkan li yu layi tajaxk'iwitnin,

156
00:10:17,980 --> 00:10:20,260
para li katacha'alhcha lakaat'un.

157
00:10:20,260 --> 00:10:28,540
Chi an ali'in ma laka lht'a'alak'iwcha katapu'alh u laka tu'ucha ixt'ata'aklhtanchajun an barcojo katapu'alh.

158
00:10:28,540 --> 00:10:31,660
Chunchacha yu kinchuxk'an ikcha'aw lakaat'un,

159
00:10:31,660 --> 00:10:35,060
ikta'alhtaxtu'ojo.

160
00:10:35,060 --> 00:10:38,060
Akxni ikta'alhtaxtuwcha,

161
00:10:38,060 --> 00:10:44,980
ijk'atsaw li an tan xakt'awnaw lakaat'un yu wanaj la'atanchanu'ojota xkan ma junkan Malta.

162
00:10:44,980 --> 00:10:48,700
Chi an yu ancha jamacha'an sawalhcha oxi kintala'ts'in.

163
00:10:48,700 --> 00:10:52,700
Ta'ulalhcha jikmi chi kinchuxchak'ani kintala'a'in,

164
00:10:52,700 --> 00:10:56,780
mu xliyu ixmin an xkan chi lhik'asnini ixjunita.

165
00:10:56,780 --> 00:11:03,620
Chi an Pablo laksaklhicha ix'a'atan'alat k'iw yu ixlakxixtacha chi map'ulhcha an laka jikmi,

166
00:11:03,620 --> 00:11:06,300
walh ancha taxtulh la'atam tsapulh,

167
00:11:06,300 --> 00:11:07,840
mu ix'ichicha,

168
00:11:07,840 --> 00:11:10,940
chi olencha maktawk'achalhi an Pablo.

169
00:11:10,940 --> 00:11:16,440
Akxni an yu ancha jamacha'an tala'ts'ilhcha an tsapulh li olencha ma'ch'ita an Pablo,

170
00:11:16,440 --> 00:11:17,820
ixtalajuniy:

171
00:11:17,820 --> 00:11:21,660
―Ani lapanak o'sliyani li jama'nini',

172
00:11:21,660 --> 00:11:23,820
masi li pa'osnuncha ani lakxkan,

173
00:11:23,820 --> 00:11:28,240
pero an Dios jantu katimakawnilhi ali katsukulh.

174
00:11:28,240 --> 00:11:33,220
Pero an Pablo tamajk'alhalhi an laka jikmi chi tap'ulhi an tsapulh,

175
00:11:33,220 --> 00:11:35,360
jantu tani lalh an Pablo.

176
00:11:35,360 --> 00:11:39,460
An lapanakni yu'uncha ixtapakxan'iycha li kamajk'unacha,

177
00:11:39,460 --> 00:11:42,920
u li kata'a'tayacha chi kaniyacha,

178
00:11:42,920 --> 00:11:47,520
pero mu panijniycha tapakxalh chi tala'ts'ilhcha li jantu tani lalh,

179
00:11:47,520 --> 00:11:49,940
pus tamcha tapastakpalh,

180
00:11:49,940 --> 00:11:51,740
ixtanajun ma dios.

181
00:11:51,740 --> 00:11:54,120
Waniy ancha an tan xakt'awnaw,

182
00:11:54,120 --> 00:11:56,320
ix'alin jalhi'ay lakaat'un,

183
00:11:56,320 --> 00:12:00,040
ix'anun tichiyucha lapanak yu ixlitapalay ancha,

184
00:12:00,040 --> 00:12:02,060
ixjunkan Publio,

185
00:12:02,060 --> 00:12:06,300
yucha sawalhcha oxi kintala'a'in la ixcha'a la'at'utu wilhchan.

186
00:12:06,300 --> 00:12:13,900
Walh an ixpay an Publio ixmalh la ixputamat sawalhcha ixch'apata alhp'as iskakat chi wa ixak'alhnatantin,

187
00:12:13,900 --> 00:12:20,140
pus an Pablo alh la'ts'ini pulakni tan ixmachalh chi t'atapaynilhcha,

188
00:12:20,140 --> 00:12:23,620
ixli'astan lakpach'apalhcha walh ta'oxilhcha.

189
00:12:23,620 --> 00:12:25,460
Akxni chunchacha ilhtulh,

190
00:12:25,460 --> 00:12:28,860
an yu wachu ixtala'ta'an'ay yu de ancha,

191
00:12:28,860 --> 00:12:31,860
wachucha ixtala'cha'an chi ixjak'uch'uycha.

192
00:12:31,860 --> 00:12:36,300
Chi sawalhcha xakintalhakapu'ankanan chi xakintalhiwilakanan,

193
00:12:36,300 --> 00:12:43,620
chi akxni ikpu'ancho'ocha barco tanlhuncha kintamalhi'anin yu akma'lhtask'iniyaw.

