\id JHN
\h San Juan
\toc1 San Juan
\mt Nihánj me nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Jesús cachrón Juan a
\c 1
\s Guun yuvii̱ man Snana̱ Yaꞌanj a
\p
\v 1 Asi̱j ataa gu̱un da̱j a̱ rasu̱u̱n, ne̱ a̱j vaa Snana̱ Yaꞌanj, ne̱ Snana̱ Yaꞌanj roꞌ, canicunꞌ soꞌ ga̱ maꞌa̱n Yaꞌanj, ne̱ Yaꞌanj me soꞌ a.
\v 2 Dan me se asi̱j ataa gu̱un da̱j a̱ rasu̱u̱n, ne̱ canicunꞌ Snana̱ Yaꞌanj ga̱ Yaꞌanj,
\v 3 ne̱ quiꞌyaj soꞌ nu̱ꞌ rasu̱u̱n, quiꞌyaj Yaꞌanj a. Taj va̱j a̱ ꞌó rasu̱u̱n guun sese nuviꞌ Snana̱ Yaꞌanj; tana̱nj o̱rúnꞌ maꞌa̱n soꞌ quiꞌyaj cunuda̱nj na̱nj ado̱nj.
\v 4 Soꞌ me síí quiꞌyaj cunuu iꞌna̱ꞌ rasu̱u̱n, ne̱ cheꞌé se cunuu iꞌna̱ꞌ yuvii̱ quiꞌyaj soꞌ, cheꞌé dan guun nucua̱j yuvii̱ xcaj yuvii̱ cuentá a. Dan me se ase vaa yaꞌan chuguu̱n vaa soꞌ rihaan yuvii̱,
\v 5 ne̱ quiꞌyaj soꞌ chuguu̱n rej rmi̱ꞌ rej ma̱n níꞌ si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ ne quiꞌya̱j canaán rej rmi̱ꞌ yoꞌ rihaan soꞌ a̱ maan ado̱nj.
\p
\v 6 Ne̱ curiha̱nj ꞌo̱ snóꞌo, ne̱ síí caꞌnéé Yaꞌanj me soꞌ, ne̱ Juan cuꞌna̱j soꞌ a.
\v 7 Ne̱ caꞌnaꞌ soꞌ cata̱j xnaꞌanj soꞌ cheꞌé yaꞌan chuguu̱n yoꞌ, ne̱ me rá soꞌ cuchuma̱n rá cunuda̱nj yuvii̱ ni̱ꞌyaj nij yuvii̱ man yaꞌan chuguu̱n yoꞌ a.
\v 8 Né maꞌa̱n soꞌ me yaꞌan chuguu̱n yoꞌ, ma̱an se caꞌnaꞌ soꞌ cata̱j xnaꞌanj soꞌ cheꞌé yaꞌan chuguu̱n yoꞌ a.
\p
\v 9 Ne̱ yaꞌan chuguu̱n ya̱ yoꞌ roꞌ, me síí ꞌyaj chuguu̱n rihaan cunuda̱nj yuvii̱, cheꞌé rej gu̱un nucua̱j nij yuvii̱ xca̱j nij yuvii̱ cuentá a. Ne̱ caꞌnaꞌ soꞌ rihaan chumii̱ nihánj,
\v 10 ne̱ cayáán soꞌ rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ maꞌa̱n soꞌ me síí quiꞌyaj chumii̱ nihánj, quiꞌyaj Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne xca̱j nij síí ma̱n rihaan chumii̱ nihánj cuentá me síí me soꞌ a̱ maꞌ.
\p
\v 11 Nda̱a rihaan maꞌa̱n nij tuviꞌ soꞌ cuchiꞌ soꞌ, tza̱j ne̱ ne caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ nij soꞌ ga̱ soꞌ a̱ maꞌ.
\v 12 Tza̱j ne̱ ta̱ranꞌ nij síí aꞌmii sa̱ꞌ ga̱ soꞌ roꞌ, rqué soꞌ se vaa caꞌve̱e gu̱un nij soꞌ taꞌníí maꞌa̱n ya̱ Yaꞌanj a. ꞌO̱ se síí amán rá niꞌya̱j man se‑chuvi̱i soꞌ me nij soꞌ ado̱nj.
\v 13 Ne̱ nij síí guun taꞌni̱j Yaꞌanj man, tza̱j ne̱ né cheꞌe̱ se nayón nij soꞌ rque nii nij soꞌ do̱ꞌ, né cheꞌe̱ se guun rá yuvii̱ caꞌnga̱a̱ nij soꞌ do̱ꞌ, né cheꞌe̱ se guun rá rej nij soꞌ nayo̱n nij soꞌ rque nii nij soꞌ do̱ꞌ, me guun taꞌni̱j Yaꞌanj man nij soꞌ maꞌ. Ma̱an se maꞌa̱n Yaꞌanj me síí quiꞌyaj guun taꞌni̱j Yaꞌanj man nij soꞌ ado̱nj.
\p
\v 14 Ga̱a ne̱ guun snana̱ Yaꞌanj yoꞌ yuvii̱, ne̱ cayáán soꞌ scaꞌnúj níꞌ, ne̱ queneꞌen núj se vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé vaa soꞌ, cheꞌé se o̱rúnꞌ Taꞌníí Rej soꞌ Yaꞌanj me soꞌ a. Ne̱ soꞌ me se uxrá ꞌyaj soꞌ se lu̱j do̱ꞌ, aꞌmii soꞌ nana̱ ya̱ do̱ꞌ ado̱nj.
\p
\v 15 Ne̱ síí cuꞌna̱j Juan me síí cataj xnaꞌanj rihaan yuvii̱ cheꞌé Jesús, ne̱ nucua̱j caꞌmii soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Síí nihánj roꞌ, a̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cheꞌé soꞌ ga̱a rque̱ á. ꞌO̱ se cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa nda̱ꞌ se síí caꞌna̱ꞌ rej rihanj me soꞌ, tza̱j ne̱ ꞌo̱ se si̱j noco̱o doj me soꞌ rihanj na̱nj á. ꞌO̱ se asi̱j ataa caꞌnga̱a̱ ꞌu̱nj, ne̱ a̱j nicunꞌ soꞌ na̱nj ado̱nj ―taj Juan a.
\p
\v 16 Da̱nj caꞌmii Juan cheꞌé se Jesús me síí nica̱j nu̱ꞌ se lu̱j, ne̱ soꞌ me síí rqué se lu̱j man ta̱ranꞌ níꞌ, ne̱ né do̱j se lu̱j ꞌyaj soꞌ cheꞌé níꞌ maꞌ. Tana̱nj queꞌe̱e̱ uxrá se lu̱j ꞌyaj soꞌ cheꞌé níꞌ ado̱nj.
\v 17 ꞌO̱ se rqué Yaꞌanj stucua̱nj Moisés rihaan xi̱i níꞌ ga̱a naá, tza̱j ne̱ Jesús Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me síí tacuachén se lu̱j do̱ꞌ, nana̱ ya̱ do̱ꞌ, rihaan níꞌ a.
\v 18 Ne̱ xa̱ꞌ Yaꞌanj, tza̱j ne̱ taj va̱j a̱ doj síí neꞌen rihaan man Yaꞌanj maꞌ. Tza̱j ne̱ o̱rúnꞌ Taꞌníí Yaꞌanj si̱j ya̱nj xꞌnúú Yaꞌanj, me síí tihaa̱n rihaan níꞌ da̱j vaa Yaꞌanj ado̱nj.
\s Caꞌmii Juan Síí Cutaꞌ Ne man yuvii̱ cheꞌé Jesús a
\p
\v 19 Ne̱ nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá síí ma̱n chumanꞌ Jerusalén me se caꞌnéé nij soꞌ man xrej do̱ꞌ, man síí racuíj man nij xrej do̱ꞌ, se vaa caꞌa̱nj nij soꞌ xna̱ꞌanj nij soꞌ man síí cuꞌna̱j Juan me síí me Juan a.
\v 20 Dan me se ꞌo̱ cataj xnaꞌanj Juan rihaan nij soꞌ da̱j si̱j me soꞌ, ne̱ ne caꞌmi̱i̱ ne̱ soꞌ maꞌ. ꞌO̱ se caꞌmii ya̱ soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Né Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun mé ꞌu̱nj maꞌ ―taj Juan a.
\p
\v 21 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj uún nij soꞌ man soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Se taj, ne̱ me síí mé so̱ꞌ ga̱. Síí cuꞌna̱j Elías síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá mé so̱ꞌ naꞌ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Juan a.
\p ―Taj maꞌ. Né soꞌ mé ꞌu̱nj maꞌ ―taj Juan a.
\p ―Neꞌen núj se vaa vaa güii caꞌna̱ꞌ ꞌo̱ síí nata̱ꞌ snana̱ Yaꞌanj, ne̱ soꞌ mé so̱ꞌ naꞌ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Juan a.
\p ―Taj maꞌ ―taj Juan a.
\p
\v 22 Cheꞌé dan cataj nij soꞌ a:
\p ―Tza̱j ne̱ cata̱j yá so̱ꞌ me si̱j mé so̱ꞌ, ga̱a ne̱ caꞌve̱e cata̱j xnaꞌanj núj rihaan nij síí caꞌnéé man núj caꞌna̱ꞌ núj da̱j si̱j mé so̱ꞌ a. Me si̱j mé so̱ꞌ ga̱. Da̱j vaa yoꞌ, rá so̱ꞌ ga̱ ―taj uún nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Juan a.
\p
\v 23 Ne̱ cataj Juan a:
\p ―Síí cuꞌna̱j Isaías síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá roꞌ, cataj xnaꞌanj soꞌ cheꞌé suun ꞌyáá ꞌu̱nj a. Cataj Isaías a: “Naquiꞌya̱j sa̱ꞌ soj chrej cheꞌé se caꞌna̱ꞌ Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ á” ―taj Juan a.
\p
\v 24 Ne̱ taꞌa̱j nij síí caꞌnaꞌ rihaan Juan me síí fariseo,
\v 25 ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Juan a:
\p ―Dan me se né Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun mé so̱ꞌ maꞌ. Né si̱j cuꞌna̱j Elías mé so̱ꞌ maꞌ. Né si̱j nataꞌ snana̱ Yaꞌanj yoꞌ mé so̱ꞌ maꞌ. Cheꞌé dan ne nó xcúún so̱ꞌ cuta̱ꞌ ne so̱ꞌ man yuvii̱ maꞌ ―taj nij síí fariseo yoꞌ rihaan Juan a.
\p
\v 26 Ne̱ cataj xnaꞌanj Juan rihaan nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―ꞌU̱nj me se na u̱u̱n utaꞌ ne ꞌu̱nj man yuvii̱ a. Tza̱j ne̱ vaa ꞌó síí nicu̱nꞌ scaꞌnúj soj, ne̱ ne neꞌen soj man soꞌ maꞌ.
\v 27 Ne̱ soꞌ me síí ꞌnaꞌ rej xco̱j, ne̱ a̱j ne nó xcúnj na̱chej nuj correá ꞌni̱j tacanj soꞌ maꞌ ―taj Juan rihaan nij síí fariseo yoꞌ a.
\p
\v 28 Da̱nj guun rej Betábara rej rne̱j tuꞌva chráá cuꞌna̱j Jordán, rej va̱j Juan ga̱a cutaꞌ ne soꞌ man yuvii̱ a.
\p
\v 29 Dan me se ꞌó güii, ne̱ queneꞌen síí cuꞌna̱j Juan se vaa caꞌnaꞌ Jesús rihaan soꞌ, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Ni̱ꞌyaj soj á. Daán Yaꞌanj Matzinj Leꞌe̱j cavi̱ꞌ cheꞌé yuvii̱ me síí nihánj, ne̱ dan me se síí nihánj me síí caꞌne̱e̱ cacunꞌ tumé yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ ado̱nj.
\v 30 Ne̱ síí nihánj roꞌ, cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cheꞌé soꞌ ga̱a rque̱, ne̱ cataj ꞌu̱nj se vaa caꞌve̱e se si̱j ꞌnaꞌ rej xco̱j me soꞌ, tza̱j ne̱ si̱j noco̱o doj rihaan ꞌu̱nj me soꞌ a. ꞌO̱ se asi̱j ataa caꞌnga̱a̱ ꞌu̱nj, ne̱ a̱j nicunꞌ soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 31 Dan me se ga̱a rque̱ roꞌ, ne queneꞌe̱n ma̱ꞌanj sese si̱j nihánj me soꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ ma̱an cheꞌé se me rá ꞌu̱nj queneꞌe̱n nij yuvii̱ israelitá man soꞌ roꞌ, cheꞌé dan caꞌnáꞌ ꞌu̱nj, ne̱ cheꞌé dan cutaꞌ ne ꞌu̱nj man yuvii̱ na̱nj á ―taj Juan a.
\p
\v 32 Ga̱a ne̱ cataj xnaꞌanj ya̱ Juan cheꞌé se vaa queneꞌen maꞌa̱n soꞌ a:
\p ―Queneꞌén ꞌu̱nj se vaa nanij Nimán Yaꞌanj rej xta̱ꞌ, ne̱ ase vaa ꞌo̱ chaꞌaa̱n vaa Nimán Yaꞌanj yoꞌ, ne̱ caꞌnaꞌ yoꞌ, cayáán yoꞌ ga̱ Jesús ado̱nj.
\v 33 Ga̱a ne̱ nu̱ꞌ xcaj ꞌu̱nj cuentá se vaa maꞌa̱n soꞌ me síí caꞌnéé Yaꞌanj á. ꞌO̱ se síí caꞌnéé mán ꞌu̱nj cuta̱ꞌ ne ꞌu̱nj man yuvii̱ me se maꞌa̱n soꞌ cataj rihaan ꞌu̱nj se vaa sese que̱neꞌén ꞌu̱nj nani̱j Nimán Yaꞌanj xráá ꞌo̱ soꞌ, ne̱ sese ca̱yáán Nimán Yaꞌanj yoꞌ ga̱ soꞌ, ne̱ soꞌ me síí caꞌnéé Yaꞌanj, ne̱ cuta̱ꞌ ne soꞌ nimán yuvii̱ ga̱ maꞌa̱n Nimán Yaꞌanj, taj síí caꞌnéé manj ado̱nj.
\v 34 Ga̱a ne̱ queneꞌen ma̱ꞌán ꞌu̱nj man Jesús nihánj, se vaa nanij Nimán Yaꞌanj xráá soꞌ, ne̱ a̱j cataj yá ꞌu̱nj rihaan soj se vaa Taꞌni̱j Yaꞌanj me soꞌ ado̱nj ―taj Juan a.
\s Canocoꞌ vaꞌnu̱j snóꞌo man Jesús a
\p
\v 35 Güii aꞌyuj me se canicunꞌ uún síí cuꞌna̱j Juan ga̱ vi̱j nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\v 36 Ne̱ niꞌya̱j uxrá Juan man Jesús ga̱a chéé Jesús, ne̱ cataj Juan a:
\p ―Ni̱ꞌyaj ro̱j so̱j á. Daán Yaꞌanj Matzinj Leꞌe̱j cavi̱ꞌ cheꞌé yuvii̱ me síí nihánj á ―taj Juan a.
\p
\v 37 Dan me se cuno ro̱j síí tucuꞌyón snana̱ Juan nana̱ caꞌmii soꞌ, ne̱ canocoꞌ ro̱j soꞌ man Jesús a.
\v 38 Ga̱a ne̱ canica̱j Jesús, ne̱ queneꞌen soꞌ se vaa canocoꞌ ro̱j soꞌ man soꞌ, ne̱ cataj Jesús rihaan ro̱j soꞌ a:
\p ―Vaa se achiin man ro̱j so̱j naꞌ ―taj Jesús, xnáꞌanj Jesús man ro̱j soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ xnáꞌanj ro̱j soꞌ, cataj ro̱j soꞌ a:
\p ―Maestro, me rej aránꞌ so̱ꞌ ga̱ ―cataj ro̱j soꞌ, xnáꞌanj ro̱j soꞌ man Jesús a.
\p
\v 39 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan ro̱j soꞌ a:
\p ―Caꞌa̱nj níꞌ, ne̱ queneꞌe̱n ro̱j soj á ―taj Jesús a.
\p Cheꞌé dan me caꞌanj ro̱j soꞌ, ne̱ queneꞌen ro̱j soꞌ rej aranꞌ Jesús, ne̱ cunuû ro̱j soꞌ tucuá soꞌ cunu̱ꞌ güii yoꞌ a. Dan me se agaꞌ caꞌa̱nj rej anocoꞌ güii me orá caꞌmii ro̱j soꞌ ga̱ Jesús a.
\p
\v 40 Dan me se ꞌo̱ ro̱j síí cuno nana̱ caꞌmii Juan ne̱ canocoꞌ man Jesús roꞌ, me síí cuꞌna̱j Andrés, ne̱ tinúú síí cuꞌna̱j Simón Pedró me uún soꞌ a.
\v 41 Asino ya̱a̱n nariꞌ Andrés man tinúú soꞌ Simón, ne̱ cataj soꞌ rihaan tinúú soꞌ a:
\p ―Nariꞌ núj man Mesías na̱nj á ―taj soꞌ rihaan tinúú soꞌ a. Ne̱ nana̱ Mesías me raj cata̱a Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun a.
\p
\v 42 Ne̱ caꞌanj nica̱j soꞌ man tinúú soꞌ rihaan Jesús, ga̱a ne̱ niꞌya̱j uxrá Jesús man Simón, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Síí cuꞌna̱j Simón mé so̱ꞌ, ne̱ taꞌníí síí cuꞌna̱j Jonás mé so̱ꞌ á. Tza̱j ne̱ rej rihaan níꞌ me se Cefas cuꞌna̱j so̱ꞌ á ―taj Jesús rihaan soꞌ a. Ne̱ nana̱ Cefas me raj cata̱a Pedró ꞌó xnaꞌánj a.
\s Canacúún Jesús man Felipé ga̱ Natanael se vaa canoco̱ꞌ ro̱j soꞌ man soꞌ a
\p
\v 43 Dan me se ꞌó güii uún me rá Jesús cavi̱i̱ soꞌ caꞌa̱nj soꞌ estadó Galilea, ne̱ nariꞌ Jesús man síí cuꞌna̱j Felipé, ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Ca̱nocóꞌ so̱ꞌ manj, caꞌa̱nj níꞌ á ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 44 Ne̱ Felipé roꞌ, me síí cavii chumanꞌ Betsaida, ne̱ Betsaida me chiháán Andrés ga̱ Pedró uún a.
\v 45 Veé dan, ne̱ nariꞌ Felipé man síí cuꞌna̱j Natanael, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―A̱j nariꞌ núj man síí caꞌmii Moisés cheꞌé ga̱a cuchruj soꞌ stucua̱nj soꞌ, ne̱ nij síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá roꞌ, nataꞌ nij soꞌ cheꞌé soꞌ uún na̱nj ado̱nj. Ne̱ dan me se Jesús taꞌníí síí cuꞌna̱j José, síí cavii chumanꞌ Nazaret me soꞌ ado̱nj ―taj Felipé rihaan Natanael yoꞌ a.
\p
\v 46 Ne̱ cataj Natanael a:
\p ―Caꞌve̱e cavi̱i̱ ꞌo̱ se sa̱ꞌ chumanꞌ Nazaret naꞌ ―taj Natanael a.
\p Ne̱ cataj Felipé a:
\p ―Caꞌa̱nj níꞌ, ne̱ que̱neꞌén so̱ꞌ man soꞌ, sese me rá so̱ꞌ á ―taj Felipé rihaan soꞌ a.
\p
\v 47 Veé dan, ne̱ queneꞌen Jesús se vaa caꞌnaꞌ Natanael rihaan soꞌ, ne̱ caꞌmii soꞌ ꞌo̱ nana̱ cheꞌé Natanael, cataj soꞌ a:
\p ―Ni̱ꞌyaj soj á. Ya̱ si̱j israelitá me síí ꞌnaꞌ cuano̱ na̱nj á. Nica̱ aꞌmii soꞌ, ne̱ ne aꞌmii soꞌ nana̱ tihaꞌ yuꞌunj maꞌ ―taj Jesús niꞌya̱j soꞌ man Natanael a.
\p
\v 48 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj Natanael man Jesús, cataj soꞌ a:
\p ―Asa̱ꞌ aꞌvee neꞌén so̱ꞌ manj ga̱ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p Ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Asi̱j ataa nacu̱nj Felipé mán so̱ꞌ do̱ꞌ, asi̱j cayáán so̱ꞌ tacóó chruun higó do̱ꞌ, ne̱ a̱j queneꞌén ꞌu̱nj mán so̱ꞌ chugua̱nj ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 49 Ga̱a ne̱ cataj Natanael a:
\p ―Taꞌni̱j Yaꞌanj mé so̱ꞌ, maestro. Si̱j nica̱j suun rey uun chij rihaan níꞌ si̱j israelitá mé so̱ꞌ á ―taj Natanael a.
\p
\v 50 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Cheꞌé se cataj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ se vaa queneꞌén ꞌu̱nj mán so̱ꞌ ga̱a cayáán so̱ꞌ tacóó chruun higó roꞌ, ma̱an cheꞌé dan amán rá so̱ꞌ niꞌya̱j so̱ꞌ manj a̱ naꞌ. Tza̱j ne̱ que̱neꞌén so̱ꞌ queꞌe̱e̱ doj rasu̱u̱n noco̱o doj uún á.
\v 51 Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan nij soj cuano̱ se vaa queneꞌe̱n soj naxra̱ꞌ rej xta̱ꞌ, ne̱ queneꞌe̱n soj man nij se‑mo̱zó Yaꞌanj, ne̱ cavi̱i̱ nij soꞌ xta̱ꞌ, ne̱ nani̱j uún nij soꞌ rihaan ꞌu̱nj Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ ado̱nj ―taj Jesús rihaan ta̱ranꞌ nij soꞌ a.
\c 2
\s Naquiꞌyaj Jesús na vinó man na u̱u̱n ga̱a canuû chaꞌanj naraꞌa̱a chumanꞌ Caná a
\p
\v 1 Cachén yavíj güii, ga̱a ne̱ canuû chaꞌanj naraꞌa̱a chumanꞌ Caná chumanꞌ na̱j estadó Galilea, ne̱ nu̱u̱ nii Jesús chaꞌanj yoꞌ a.
\v 2 Dan me se nacúún nii man Jesús do̱ꞌ, man nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ do̱ꞌ, caꞌna̱ꞌ nij soꞌ chaꞌanj yoꞌ a.
\v 3 Veé dan, ne̱ navij na vinó rihaan nij síí navij rá chaꞌanj yoꞌ, ne̱ cheꞌé dan cataj nii Jesús rihaan Jesús a:
\p ―Taj va̱j na vinó rihaan nij síí navij rá chaꞌanj maꞌ ―taj noꞌ a.
\p
\v 4 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nii soꞌ a:
\p ―Taj cheꞌé caꞌmi̱i̱ so̱ꞌ da̱nj rihanj maꞌ. Ni̱ꞌyaj so̱ꞌ, ne̱ ataa quisi̱j güii qui̱ꞌyáj suun sa̱ꞌ noco̱o á ―taj soꞌ rihaan nii soꞌ a.
\p
\v 5 Ga̱a ne̱ cataj xnaꞌanj nii Jesús rihaan nij mozó a:
\p ―Quiꞌya̱j soj nu̱ꞌ se vaa cata̱j xnaꞌanj soꞌ rihaan soj á ―taj noꞌ rihaan nij mozó a.
\p
\v 6 Veé dan, ne̱ ya̱nj vata̱nꞌ xruj yahi̱j xi̱j a. Xruj nica̱j caꞌa̱nj chiha̱a̱ (80) litró na me xruj yoꞌ, ne̱ xruj araa nij yuvii̱ israelitá na rásuun nij soꞌ naꞌnu̱ꞌ nij soꞌ rasu̱u̱n do̱ꞌ, naꞌya̱ꞌ nij soꞌ do̱ꞌ, nda̱a vaa taj stucua̱nj Moisés me xruj yoꞌ a.
\v 7 Ne̱ caꞌneꞌ Jesús suun rihaan nij mozó, cataj soꞌ a:
\p ―Cara̱a soj na rque nij xruj yahi̱j yoꞌ á ―taj soꞌ rihaan nij mozó yoꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ caraa nij mozó na, ne̱ ꞌo̱ caraa nda̱a tuꞌva xruj yoꞌ, quiꞌyaj nij soꞌ a.
\v 8 Ga̱a ne̱ cataj xnaꞌanj uún Jesús rihaan nij mozó yoꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Ya̱j roꞌ, quiri̱i̱ soj do̱j na nu̱u̱ rque xruj, ne̱ caꞌa̱nj ni̱caj soj na yoꞌ rihaan síí uun chij rihaan nij mozó anica̱j coꞌoo rihaan nij yuvii̱ á ―taj Jesús a.
\p Ne̱ da̱nj quiꞌyaj nij soꞌ a.
\v 9 Veé dan, ne̱ síí uun chij rihaan nij mozó anica̱j coꞌoo rihaan yuvii̱ me se coꞌo soꞌ do̱j tzínꞌ na yoꞌ, tza̱j ne̱ né na̱ u̱u̱n me yoꞌ a̱ maꞌ. Nu̱ꞌ guun na yoꞌ na vinó na̱nj ado̱nj. Ne̱ ne queneꞌe̱n soꞌ me rej cavii na vinó yoꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se ma̱an nij mozó quirii na yoꞌ rque xruj roꞌ, o̱rúnꞌ nij soꞌ me síí queneꞌen me rej cavii na yoꞌ a. Veé dan, ne̱ nacúún síí uun chij yoꞌ man síí naraꞌa̱a caꞌna̱ꞌ síí naraꞌa̱a rihaan soꞌ,
\v 10 ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Tucuáán ꞌyaj níꞌ me se asino ya̱a̱n rii níꞌ na vinó sa̱ꞌ doj, ga̱a ne̱ nda̱a cachén coꞌo̱ yuvii̱, ga̱a ne̱ rii níꞌ se nij doj chugua̱nj. Tza̱j ne̱ so̱ꞌ me se nda̱a ya̱j quirii so̱ꞌ na vinó sa̱ꞌ doj asânj ―taj síí uun chij yoꞌ rihaan síí naraꞌa̱a yoꞌ a.
\p
\v 11 Nihánj me se guun cheꞌe̱ Jesús quiꞌyaj Jesús suun sa̱ꞌ noco̱o tihaa̱n me síí me ya̱ soꞌ, ne̱ nu̱ꞌ nihánj me se vaa quiꞌyaj soꞌ chumanꞌ Caná chumanꞌ na̱j estadó Galilea a. Da̱nj quiꞌyaj soꞌ, ne̱ queneꞌen yuvii̱ se vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ vaa soꞌ, ne̱ cuchumán rá nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man soꞌ a.
\p
\v 12 Ga̱a quisíj canuû chaꞌanj naraꞌa̱a yoꞌ, ga̱a ne̱ caꞌanj Jesús do̱ꞌ, nii soꞌ do̱ꞌ, nij tinúú soꞌ do̱ꞌ, nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ do̱ꞌ, nanij nij soꞌ nda̱a chumanꞌ Capernaum, ne̱ do̱j güii cayáán nij soꞌ chumanꞌ yoꞌ a.
\s Quirii Jesús man nij síí chiꞌi̱i̱ rej ya̱nj nuvií noco̱o a
\p
\v 13 Dan me se ataa doj quisi̱j Chaꞌanj Pascuá chaꞌanj navij rá nij yuvii̱ israelitá, ga̱a ne̱ cavii Jesús caꞌanj soꞌ chumanꞌ Jerusalén a.
\v 14 Ga̱a ne̱ rej ya̱nj nuvií noco̱o roꞌ, naj ꞌo̱ yuꞌvee noco̱o ꞌyaj nij yuvii̱ israelitá, ne̱ ma̱an dan mán nij soꞌ tuꞌvéj nij soꞌ scúj do̱ꞌ, matzinj do̱ꞌ, chaꞌaa̱n do̱ꞌ a. Ne̱ vaa síí ya̱nj rihaan chruun mesá, ne̱ síí natuná saꞌanj cheꞌé yuvii̱ atúj rque nuvií me nij soꞌ a.
\v 15 Ga̱a ne̱ nica̱j Jesús neꞌ, quiꞌyaj soꞌ cuartá, ne̱ rno soꞌ man nij síí tuꞌvéj xcuu do̱ꞌ, man nij síí natuná saꞌanj do̱ꞌ, ne̱ quirii soꞌ xeꞌ man ta̱ranꞌ nij soꞌ a. Ne̱ rno soꞌ man nij scúj do̱ꞌ, man nij matzinj do̱ꞌ, quirii soꞌ xeꞌ a. Ne̱ tichaꞌnuu̱ soꞌ se‑saꞌa̱nj síí natuná saꞌanj rihaan yoꞌóó, ne̱ tinaxruꞌ soꞌ nij chruun mesá a.
\v 16 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ rihaan nij síí tuꞌvéj chaꞌaa̱n a:
\p ―Quiri̱i̱ soj rasu̱u̱n nihánj xeꞌ cuaj yanj. Se̱ guun quiꞌya̱j soj yuꞌvee tucuá Réj maꞌ ―taj soꞌ rihaan nij síí tuꞌvéj chaꞌaa̱n ma̱n rá nuvií yoꞌ a.
\p
\v 17 Ga̱a ne̱ ninuj rá nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús se vaa nó nana̱ nihánj rihaan Danj Yaꞌanj a: “Cheꞌé se ꞌe̱e̱ ndoꞌo raj veꞌ tucuá so̱ꞌ, cheꞌé dan caꞌnéé nimanj tu̱mé ꞌu̱nj man yoꞌ a.” Yoꞌ me nana̱ nó rihaan Danj Yaꞌanj a.
\p
\v 18 Ga̱a ne̱ cataj nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá rihaan Jesús a:
\p ―Qui̱ꞌyáá so̱ꞌ ꞌo̱ suun sa̱ꞌ noco̱o queneꞌe̱n núj, ga̱a ne̱ gu̱un ya̱ rá núj se vaa no̱ xcúún so̱ꞌ qui̱ꞌyáá so̱ꞌ da̱nj ado̱nj ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 19 Ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Tiri̱ꞌ soj man nuvií nihánj, ne̱ rque vaꞌnu̱j güii, ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ uún nuvií nihánj, qui̱ꞌyáj chugua̱nj ―taj Jesús a.
\p
\v 20 Cheꞌé dan cataj nij síí uun chij yoꞌ rihaan Jesús a:
\p ―Vi̱j chiha̱a̱ vata̱nꞌ (46) ya̱ yoꞌ quiꞌyaj suun nij síí cuneꞌ nuvií nihánj, tza̱j ne̱ asa̱ꞌ caꞌve̱e naquiꞌya̱j sa̱ꞌ so̱ꞌ nuvií nihánj rque vaꞌnu̱j güii, rá so̱ꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 21 Tza̱j ne̱ ne caꞌmi̱i̱ Jesús cheꞌé maꞌa̱n nuvií noco̱o maꞌ. Tana̱nj caꞌmii soꞌ cheꞌé nee̱ man maꞌa̱n soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 22 Cheꞌé dan, ga̱a quisíj caviꞌ soꞌ ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún soꞌ, ga̱a ne̱ nanuj rá nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ nana̱ nihánj nana̱ a̱j caꞌmii soꞌ a. Ne̱ cuchumán rá nij soꞌ nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj, ne̱ cuchumán rá nij soꞌ nana̱ caꞌmii maꞌa̱n Jesús uún a.
\s Neꞌen Jesús da̱j vaa nimán yuvii̱ a
\p
\v 23 Dan me se ga̱a aranꞌ Jesús chumanꞌ Jerusalén ga̱a canuû Chaꞌanj Pascuá, ne̱ queneꞌen queꞌe̱e̱ ndoꞌo yuvii̱ nij suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyaj Jesús, ne̱ cuchumán rá nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ se‑chuvi̱i soꞌ a.
\v 24 Tza̱j ne̱ maꞌa̱n Jesús me se ne ga̱a̱ nucua̱j rá soꞌ man nij yuvii̱ yoꞌ maꞌ. ꞌO̱ se soꞌ me síí neꞌen cunuda̱nj,
\v 25 ne̱ ne cachi̱in ꞌo̱ síí cata̱j xnaꞌanj rihaan Jesús da̱j vaa nimán yuvii̱ maꞌ. ꞌO̱ se maꞌa̱n soꞌ me síí neꞌen da̱j vaa nimán nu̱ꞌ nij yuvii̱ ado̱nj.
\c 3
\s Caꞌmii Jesús ga̱ síí cuꞌna̱j Nicodemo a
\p
\v 1 Dan me se vaa ꞌo̱ síí fariseo cuꞌna̱j Nicodemo, ne̱ ꞌo̱ síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá me soꞌ a.
\v 2 Dan me se rej nii̱ caꞌnaꞌ soꞌ rihaan Jesús, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Neꞌen núj se vaa si̱j caꞌnéé Yaꞌanj tu̱cuꞌyón man yuvii̱ mé so̱ꞌ, maestro. ꞌO̱ se sese nuviꞌ Yaꞌanj racuíj mán so̱ꞌ, ne̱ se̱ guun nu̱cuáá so̱ꞌ qui̱ꞌyáá so̱ꞌ nij suun sa̱ꞌ noco̱o nda̱a vaa ꞌyáá so̱ꞌ nihánj cuano̱ asuun maꞌ ―taj soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 3 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ cuano̱ se vaa síí se̱ caꞌngaa naca̱ uún roꞌ, daj chiha̱a̱ míj se̱ caꞌvee queneꞌe̱n soꞌ se vaa uun chij Yaꞌanj a̱ maꞌ ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 4 Dan me se xnáꞌanj Nicodemo man Jesús, cataj soꞌ a:
\p ―Asa̱ꞌ caꞌve̱e caꞌnga̱a̱ uún ꞌo̱ síí a̱j cachij ga̱. Caꞌve̱e xa̱ꞌ catu̱u̱ uún soꞌ rque nii soꞌ ne̱ caꞌnga̱a̱ naca̱ uún soꞌ ga̱a a̱ naꞌ ―taj Nicodemo, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p
\v 5 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ se vaa sese se̱ caꞌngaa ꞌo̱ soꞌ quiꞌya̱j na, ne̱ sese se̱ caꞌngaa naca̱ nimán soꞌ, ne̱ se̱ caꞌvee catu̱u̱ soꞌ rej uun chij Yaꞌanj a̱ maꞌ.
\v 6 ꞌO̱ se síí aꞌngaa ꞌyaj nii soꞌ roꞌ, vaa iꞌna̱ꞌ nee̱ man soꞌ a. Tana̱nj síí aꞌngaa naca̱ ꞌyaj Nimán Yaꞌanj roꞌ, vaa iꞌna̱ꞌ nimán soꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj.
\v 7 Se̱ caráyaꞌa̱nj tiháꞌ so̱ꞌ se vaa cataj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ maꞌ. ꞌO̱ se no̱ xcúún nij soj caꞌnga̱a̱ ya̱ uún nij soj ado̱nj.
\v 8 Dan me se xca̱j so̱ꞌ cuentá ni̱ꞌyaj so̱ꞌ nana̱ á. Avii nana̱ yoꞌ, ne̱ cayu̱j ꞌyaj yoꞌ, tza̱j ne̱ ne neꞌén so̱ꞌ me rej avii yoꞌ ꞌnaꞌ yoꞌ, ne̱ ne neꞌén so̱ꞌ me rej ꞌanj yoꞌ maꞌ. Ne̱ ase vaa nana̱ roꞌ, da̱nj vaa Nimán Yaꞌanj, ne̱ dan me se sese cunuu sa̱ꞌ nimán ꞌo̱ soꞌ quiꞌyaj Nimán Yaꞌanj, ne̱ taj neꞌénꞌ asa̱ꞌ caꞌvee cunuu sa̱ꞌ nimán soꞌ quiꞌyaj Nimán Yaꞌanj maꞌ ―taj Jesús rihaan Nicodemo a.
\p
\v 9 Veé dan, ne̱ xnáꞌanj Nicodemo, cataj soꞌ a:
\p ―Asa̱ꞌ caꞌve̱e gu̱un da̱nj ga̱ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ a.
\p
\v 10 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj Jesús man soꞌ, cataj Jesús a:
\p ―ꞌO̱ se si̱j uun chij si̱j tucuꞌyón snana̱ Yaꞌanj rihaan nij yuvii̱ israelitá mé so̱ꞌ, tza̱j ne̱ me cheꞌé ne neꞌén so̱ꞌ nana̱ nihánj nana̱ cataj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ ga̱.
\v 11 Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ se vaa xa̱ꞌ núj, tza̱j ne̱ cheꞌé ina̱nj se vaa neꞌen núj aꞌmii núj ne̱ cheꞌé se vaa queneꞌen núj nataꞌ núj ado̱nj. Tza̱j ne̱ ne amán rá nij soj nana̱ aꞌmii núj maꞌ.
\v 12 Dan me se na̱nj cheꞌé da̱j vaa rihaan chumii̱ nihánj cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj, tza̱j ne̱ ne cuchuma̱n rá soj maꞌ. Asa̱ꞌ caꞌve̱e cuchuma̱n rá soj sese cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cheꞌé da̱j vaa rej xta̱ꞌ ga̱.
\p
\v 13 ’ꞌO̱ se taj va̱j ꞌó síí cavii rej xta̱ꞌ ne̱ nanij rihaan yoꞌóó maꞌ. Ma̱an o̱rúnꞌ ꞌu̱nj Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ roꞌ, me síí ꞌnaꞌ rej xta̱ꞌ nanij rihaan yoꞌóó nihánj, ne̱ cheꞌé dan ma̱ꞌanj me síí gu̱un nucua̱j cata̱j xnaꞌanj rihaan soj da̱j vaa rej xta̱ꞌ ado̱nj.
\v 14 Dan me se ase vaa tacavii síí cuꞌna̱j Moisés xcuáá aga̱ꞌ raa̱ chruun rej tacaan roꞌ, vaa cheꞌé da̱nj quiꞌya̱j nii manj Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱, ne̱ ta̱cavii nii manj raa̱ ꞌo̱ chruun a.
\v 15 Ne̱ nda̱a síj, ga̱a ne̱ ta̱ranꞌ nij síí cuchuma̱n rá ni̱ꞌyaj manj roꞌ, ca̱yáán nij soꞌ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan síí cuꞌna̱j Nicodemo a.
\s Me cheꞌé caꞌnaꞌ Jesús rihaan chumii̱ nihánj a
\p
\v 16 Dan me se ꞌe̱e̱ uxrá rá Yaꞌanj niꞌya̱j Yaꞌanj man níꞌ si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ nda̱ꞌ se o̱rúnꞌ Taꞌníí Yaꞌanj, tza̱j ne̱ rqué u̱u̱n Yaꞌanj Taꞌníí soꞌ yoꞌ, caꞌna̱ꞌ Taꞌníí soꞌ rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ cataj Yaꞌanj se vaa nij yuvii̱ amán rá niꞌya̱j man Taꞌníí soꞌ roꞌ, se̱ caviꞌ nij soꞌ daj chiha̱a̱ míj maꞌ. Tana̱nj ca̱yáán nij soꞌ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj na̱nj ado̱nj.
\v 17 ꞌO̱ se ne caꞌne̱j Yaꞌanj Taꞌníí soꞌ cheꞌé rej quiꞌya̱j Taꞌníí soꞌ sayuun man nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ nihánj cheꞌé cacunꞌ tumé nij soꞌ maꞌ. Tana̱nj caꞌnéé Yaꞌanj man Taꞌníí soꞌ rihaan chumii̱ nihánj cheꞌé rej ti̱nanii Taꞌníí soꞌ man nij yuvii̱ rihaan sayuun ado̱nj.
\v 18 Níꞌ si̱j amán rá niꞌya̱j man Taꞌníí Yaꞌanj me se taj va̱j sayuun quira̱nꞌ níꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ síí ne amán rá niꞌya̱j man soꞌ roꞌ, a̱j cataj Yaꞌanj se vaa ya̱ quira̱nꞌ soꞌ sayuun na̱nj á. Cheꞌé se ne cuchuma̱n ya̱ rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ o̱rúnꞌ ya̱ Taꞌníí Yaꞌanj roꞌ, cheꞌé dan quira̱nꞌ ya̱ soꞌ sayuun ado̱nj.
\p
\v 19 Dan me se nihánj me cacunꞌ tumé nij síí quira̱nꞌ sayuun yoꞌ a. ꞌO̱ se a̱j caꞌnaꞌ Jesús rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ ase vaa ꞌo̱ yaꞌan chuguu̱n vaa soꞌ a. Tza̱j ne̱ caranꞌ ina̱nj rá nij síí ma̱n rihaan chumii̱ nihánj cache̱e̱ nij soꞌ rej rmi̱ꞌ, ne̱ ne caꞌve̱j rá nij soꞌ nichru̱nꞌ nij soꞌ rihaan yaꞌan chuguu̱n yoꞌ a. ꞌO̱ se chiꞌi̱i̱ ndoꞌo vaa se quiꞌyaj nij soꞌ ado̱nj.
\v 20 Dan me se nu̱ꞌ yuvii̱ ꞌyaj se chiꞌi̱i̱ roꞌ, ta̱j riꞌyunj nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ yaꞌan chuguu̱n yoꞌ, ne̱ ne ꞌnaꞌ nij soꞌ rihaan yaꞌan chuguu̱n yoꞌ maꞌ. ꞌO̱ se naꞌvej rá nij soꞌ curuvi̱ꞌ se vaa ꞌyaj nij soꞌ maꞌ.
\v 21 Tza̱j ne̱ nij síí noco̱ꞌ nana̱ ya̱ roꞌ, ꞌnaꞌ nij soꞌ rihaan yaꞌan chuguu̱n yoꞌ, ne̱ ga̱a ꞌyaj nij soꞌ da̱nj, ne̱ ruviꞌ se vaa Yaꞌanj racuíj man nij soꞌ nu̱ꞌ se vaa ꞌyaj nij soꞌ a.
\s Si̱j sa̱ꞌ doj rihaan Juan me Jesús, taj maꞌa̱n Juan a
\p
\v 22 Dan me se ga̱a quisíj nu̱ꞌ se vaa quiꞌyaj Jesús chumanꞌ Jerusalén, ga̱a ne̱ curiha̱nj Jesús do̱ꞌ, nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ do̱ꞌ, chumanꞌ Jerusalén, ne̱ caꞌanj nij soꞌ estadó Judea, ne̱ veé dan va̱j nij soꞌ cutaꞌ ne nij soꞌ man yuvii̱ a.
\v 23 Ne̱ síí cuꞌna̱j Juan roꞌ, ne chumanꞌ cuꞌna̱j Enón, ne̱ utaꞌ ne soꞌ man yuvii̱ uún a. ꞌO̱ se nichru̱nꞌ naj chumanꞌ Enón ga̱ chumanꞌ Salim, ne̱ ma̱n uxrá na cata̱ꞌ ne yuvii̱ rej yoꞌ, ne̱ caꞌnaꞌ uxrá yuvii̱, ne̱ ataꞌ ne nij yuvii̱ ado̱nj.
\v 24 ꞌO̱ se ataa doj caxri̱i̱ nii tagaꞌ man Juan ga̱a ado̱nj.
\p
\v 25 Veé dan, ne̱ guun cheꞌe̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ Juan aꞌmii unuꞌ nij soꞌ ga̱ ꞌo̱ síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá cheꞌé nana̱ cataj xnaꞌanj síí cuꞌna̱j Moisés, se vaa da̱j quiꞌya̱j yuvii̱ naꞌnu̱ꞌ yuvii̱ rasu̱u̱n, ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ rasu̱u̱n rihaan Yaꞌanj a.
\v 26 Veé dan, ne̱ cuchiꞌ nij síí tucuꞌyón snana̱ Juan rihaan maꞌa̱n Juan, ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Síí chéé ga̱ so̱ꞌ ga̱a va̱j níꞌ rej rne̱j tuꞌva chráá cuꞌna̱j Jordán roꞌ, síí natáꞌ so̱ꞌ cheꞌé roꞌ, utaꞌ ne soꞌ man yuvii̱ cuano̱, ne̱ ꞌanj ta̱ranꞌ nij yuvii̱ rej va̱j soꞌ, maestro ―taj nij síí tucuꞌyón snana̱ Juan rihaan Juan a.
\p
\v 27 Ga̱a ne̱ cataj Juan a:
\p ―A̱ ꞌó yuvii̱ se̱ caꞌvee canoco̱ꞌ daj chiha̱a̱ míj man soꞌ, sese né Yaꞌa̱nj me síí caꞌvej rá maꞌ.
\v 28 ꞌO̱ se a̱j cuno maꞌa̱n soj nana̱ cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa né Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun mej maꞌ. Ma̱an se ꞌu̱nj me síí caꞌnéé Yaꞌanj caꞌna̱ꞌ asino ya̱a̱n rihaan síí yoꞌ na̱nj á.
\v 29 Ase vaa síí xcaj man chana̱ ne̱ naraꞌa̱a roꞌ, vaa soꞌ, ne̱ ase vaa tuviꞌ síí naraꞌa̱a roꞌ, da̱nj vaa ꞌu̱nj a. Ne̱ nicúnꞌ ꞌu̱nj unó ꞌu̱nj se vaa aꞌmii soꞌ, ne̱ uun niha̱ꞌ uxrá raj, ꞌyaj nana̱ aꞌmii síí naraꞌa̱a, ne̱ cheꞌé dan me uun niha̱ꞌ uxrá raj ado̱nj.
\v 30 ꞌO̱ se no̱ xcúún soꞌ gu̱un soꞌ síí noco̱o doj, ne̱ ꞌu̱nj me se no̱ xcúnj gunj síí nica̱ꞌ doj rihaan soꞌ ado̱nj ―taj Juan a.
\s No̱ xcúún níꞌ cuchuma̱n rá níꞌ ni̱ꞌyaj níꞌ man Jesús a
\p
\v 31 Síí nanij rihaan chumii̱ nihánj roꞌ, soꞌ me síí noco̱o doj rihaan cunuda̱nj nij yuvii̱ ado̱nj. Tza̱j ne̱ nij síí ma̱n rihaan chumii̱ nihánj roꞌ, ina̱nj cheꞌé rasu̱u̱n ma̱n rihaan chumii̱ nihánj xcaj nij soꞌ cuentá do̱ꞌ, aꞌmii nij soꞌ do̱ꞌ ado̱nj. Tza̱j ne̱ síí nanij rej xta̱ꞌ roꞌ, me síí noco̱o doj rihaan cunuda̱nj nij yuvii̱ ado̱nj.
\v 32 Ne̱ aꞌmii soꞌ cheꞌé se vaa queneꞌen soꞌ rej xta̱ꞌ do̱ꞌ, cheꞌé nana̱ cuno soꞌ rej xta̱ꞌ do̱ꞌ, ne̱ taj va̱j síí amán rá snana̱ soꞌ maꞌ.
\v 33 Tza̱j ne̱ síí amán rá snana̱ soꞌ roꞌ, soꞌ me síí taj se vaa nana̱ ya̱ me snana̱ Yaꞌanj ado̱nj.
\v 34 Síí caꞌnéé Yaꞌanj man roꞌ, me síí aꞌmii snana̱ Yaꞌanj á. ꞌO̱ se rqué uxrá Yaꞌanj Nimán Yaꞌanj man soꞌ ado̱nj.
\v 35 ꞌE̱e̱ rá Rej soꞌ man soꞌ, ne̱ rqué Rej soꞌ cunuda̱nj rasu̱u̱n man soꞌ, cheꞌé rej gu̱un chij soꞌ rihaan cunuda̱nj nij rasu̱u̱n yoꞌ ado̱nj.
\v 36 Síí amán rá niꞌya̱j man Taꞌníí Yaꞌanj roꞌ, soꞌ me síí veꞌé ca̱yáán ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj a. Tza̱j ne̱ síí naꞌvej rá cuchuma̱n rá ni̱ꞌyaj man Taꞌníí Yaꞌanj roꞌ, daj chiha̱a̱ míj se̱ cayáán soꞌ ga̱ Yaꞌanj maꞌ. Tana̱nj ꞌo̱ caꞌma̱an rá Yaꞌanj ni̱ꞌyaj Yaꞌanj man soꞌ, ne̱ ꞌo̱ quira̱nꞌ soꞌ sayuun, quiꞌya̱j Yaꞌanj ado̱nj.
\c 4
\s Caꞌmii Jesús ga̱ ꞌo̱ chana̱ samaritana a
\p
\v 1 Dan me se xcaj Jesús cuentá se vaa cuchiꞌ nana̱ rihaan nij síí fariseo se vaa doj a̱ vaa nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ Juan, ne̱ noco̱o doj nij yuvii̱ cataꞌ ne quiꞌyaj Jesús rihaan nij yuvii̱ cataꞌ ne quiꞌyaj Juan a.
\v 2 Tza̱j ne̱ né maꞌa̱n Jesús me síí cutaꞌ ne man nij yuvii̱ maꞌ. Ma̱an nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ cutaꞌ ne man nij yuvii̱ a.
\v 3 Dan me se xcaj Jesús cuentá se vaa cuchiꞌ nana̱ yoꞌ rihaan nij síí fariseo, ga̱a ne̱ cavii soꞌ estadó Judea caꞌanj soꞌ estadó Galilea a.
\p
\v 4 ꞌO̱ se naj estadó Samaria tanu̱u̱ chrej va̱j estadó Judea ga̱ Galilea, ne̱ cheꞌé dan cachén soꞌ estadó Samaria a.
\v 5 Ne̱ cuchiꞌ soꞌ tuꞌva ꞌo̱ chumanꞌ na̱j estadó Samaria, ne̱ Sicar cuꞌna̱j chumanꞌ yoꞌ a. Dan me se nichru̱nꞌ naj chumanꞌ yoꞌ tuꞌva yoꞌóó rqué síí cuꞌna̱j Jacob rihaan taꞌníí soꞌ síí cuꞌna̱j José ga̱a naá a.
\v 6 Ne̱ tuꞌva chumanꞌ yoꞌ nuû ꞌo̱ na yuꞌuj quiꞌyaj síí cuꞌna̱j Jacob ga̱a naá a. Dan me se xeꞌ man Jesús cheꞌé se cachéé uxrá soꞌ caꞌnaꞌ soꞌ chumanꞌ yoꞌ, ne̱ cheꞌé dan caꞌanj ca̱yáán soꞌ tuꞌva yuꞌuj na yoꞌ, ne̱ caxu̱j me yoꞌ a.
\p
\v 7 Dan me se caꞌnaꞌ ꞌo̱ chana̱ samaritana rej ta̱j yuꞌuj na quiri̱i̱ noꞌ na, ne̱ cataj Jesús rihaan chana̱ yoꞌ a:
\p ―Qui̱ꞌyáá so̱ꞌ se ndoꞌo, ne̱ rque̱ so̱ꞌ do̱j na coꞌo̱j rugua̱nj ―taj Jesús rihaan chana̱ yoꞌ a.
\p
\v 8 Ne̱ taj va̱j nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús nicunꞌ ga̱ soꞌ ga̱a maꞌ. ꞌO̱ se caꞌanj nij soꞌ chumanꞌ quira̱a̱n nij soꞌ se chá a.
\p
\v 9 Veé dan, ne̱ cataj chana̱ samaritana yoꞌ rihaan Jesús a:
\p ―Me cheꞌé cachíín so̱ꞌ na rihanj, coꞌo̱ so̱ꞌ, ne̱ ni̱ꞌyaj so̱ꞌ, ne̱ si̱j israelitá mé so̱ꞌ, ne̱ chana̱ samaritana mej ga̱ ―taj chana̱ yoꞌ, xnáꞌanj noꞌ man Jesús a.
\p ꞌO̱ se ne aꞌmii sa̱ꞌ nij síí israelitá ga̱ nij síí samaritano maꞌ.
\p
\v 10 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―Sese xcaj so̱ꞌ cuentá cheꞌé se lu̱j quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé so̱ꞌ ne̱ sese queneꞌén so̱ꞌ me síí achíín na mán so̱ꞌ cuano̱, ne̱ cachíín so̱ꞌ na ꞌyaj vaa iꞌna̱ꞌ yuvii̱ man soꞌ coꞌo̱ so̱ꞌ, ne̱ rqué soꞌ na yoꞌ coꞌo so̱ꞌ tza̱j ado̱nj ―taj Jesús rihaan chana̱ yoꞌ a.
\p
\v 11 Ga̱a ne̱ cataj chana̱ rihaan Jesús a:
\p ―Tza̱j ne̱ taj va̱j sihuu̱ rihaan so̱ꞌ quiri̱i̱ so̱ꞌ na nihánj maꞌ. Ne̱ cunu̱u̱ ndoꞌo nuû na rá yuꞌuj nihánj, señor. Me rej quiri̱i̱ so̱ꞌ na ꞌyaj vaa iꞌna̱ꞌ yuvii̱ rque̱ so̱ꞌ coꞌo̱j ga̱.
\v 12 Dan me se xi̱i níꞌ síí cuꞌna̱j Jacob roꞌ, soꞌ me síí coꞌo na nu̱u̱ na yuꞌuj nihánj, ne̱ veé dan me coꞌo taꞌníí soꞌ do̱ꞌ, daán soꞌ xcuu do̱ꞌ, ne̱ rqué soꞌ na nihánj coꞌo̱ núj a. Ne̱ si̱j sa̱ꞌ doj rihaan soꞌ mé so̱ꞌ, rá so̱ꞌ naꞌ ―taj chana̱ yoꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 13 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―Cunuda̱nj nij síí coꞌo̱ na nu̱u̱ rá yuꞌuj nihánj roꞌ, canaco̱o̱ uún nij soꞌ na vaa güii na̱nj ado̱nj.
\v 14 Tza̱j ne̱ síí coꞌo̱ na rque̱ ꞌu̱nj nihánj me se daj chiha̱a̱ míj se̱ canacoo̱ uún soꞌ na yoꞌ a̱ maꞌ. Ase vaa rej veꞌé uxrá avii na roꞌ, da̱nj ga̱a̱ nimán soꞌ, ne̱ cu̱nuû uxrá se lu̱j nimán soꞌ, ne̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ soꞌ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, quiꞌya̱j na rque̱j ado̱nj ―taj Jesús rihaan chana̱ yoꞌ a.
\p
\v 15 Ne̱ cataj chana̱ rihaan soꞌ a:
\p ―Rque̱ so̱ꞌ do̱j na yoꞌ coꞌo̱j, señor. Ne̱ se̱ canacoó ꞌu̱nj na, ne̱ se̱ caꞌnaꞌ uún ꞌu̱nj quiri̱j na nihánj a̱ maꞌ ―taj chana̱ rihaan Jesús a.
\p
\v 16 Ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―Caꞌa̱nj nacu̱nj so̱ꞌ man nica̱ so̱ꞌ, ne̱ caꞌna̱ꞌ so̱ꞌ nihánj á ―taj soꞌ rihaan noꞌ a.
\p
\v 17 Ne̱ cataj chana̱ rihaan soꞌ a:
\p ―Taj va̱j nica̱j maꞌ ―taj chana̱ yoꞌ a.
\p Ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―Cuna̱j uxrá caꞌmii so̱ꞌ, cataj so̱ꞌ se vaa taj va̱j nica̱ so̱ꞌ maꞌ.
\v 18 ꞌO̱ se asi̱j rque̱ me se quisíj ya̱ ꞌu̱nꞌ snóꞌo xcaj so̱ꞌ, tza̱j ne̱ tanáj so̱ꞌ man nij soꞌ, ne̱ ya̱j nihánj me se nica̱j so̱ꞌ man ꞌó soꞌ, tza̱j ne̱ né ni̱ca̱ so̱ꞌ me soꞌ maꞌ. Cheꞌé dan ya̱ uxrá caꞌmii so̱ꞌ na̱nj á ―taj Jesús rihaan chana̱ yoꞌ a.
\p
\v 19 Ne̱ cataj chana̱ rihaan soꞌ a:
\p ―Cuano̱ nihánj xcaj ꞌu̱nj cuentá se vaa si̱j nataꞌ snana̱ Yaꞌanj mé so̱ꞌ, señor.
\v 20 Dan me se xi̱i núj roꞌ, aráj gue̱e̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj xráá quij nihánj, tza̱j ne̱ soj si̱j israelitá taj se vaa o̱rúnꞌ chumanꞌ Jerusalén me rej no̱ xcúún níꞌ cara̱a̱ gue̱e̱ níꞌ rihaan Yaꞌanj, taj soj ado̱nj ―taj chana̱ yoꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 21 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan chana̱ a:
\p ―Cuchuma̱n rá so̱ꞌ nana̱ nihánj nana̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ, nocoj. Vaa güii, ne̱ se̱ cavii nij soj raa̱ quij nihánj do̱ꞌ, se̱ caꞌanj nij soj chumanꞌ Jerusalén do̱ꞌ, cara̱a̱ gue̱e̱ soj rihaan Rej níꞌ Yaꞌanj maꞌ.
\v 22 Dan me se ne neꞌen nij soj man síí aráj gue̱e̱ soj rihaan maꞌ. Tza̱j ne̱ xa̱ꞌ núj si̱j israelitá, tza̱j ne̱ neꞌen núj man síí aráj gue̱e̱ núj rihaan a. ꞌO̱ se scaꞌnúj núj si̱j israelitá cavi̱i̱ síí ti̱nanii man nij yuvii̱ rihaan sayuun a.
\v 23 Tza̱j ne̱ vaa güii, ne̱ nij síí ya̱ aráj gue̱e̱ rihaan Rej níꞌ Yaꞌanj roꞌ, gu̱un ina̱nj rá nimán nij soꞌ ya̱ cara̱a̱ gue̱e̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj na̱nj ado̱nj. Ne̱ cuano̱ nihánj me a̱j guun cheꞌe̱ yuvii̱ quiꞌyaj yuvii̱ da̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se me ndoꞌo rá Rej níꞌ Yaꞌanj cara̱a̱ gue̱e̱ ya̱ yuvii̱ rihaan soꞌ chugua̱nj.
\v 24 Yaꞌanj me se taj nee̱ taj cúú man soꞌ, ne̱ me maꞌa̱n rej va̱j níꞌ nicunꞌ soꞌ, ne̱ cheꞌé dan níꞌ si̱j aráj gue̱e̱ rihaan Yaꞌanj roꞌ, me maꞌa̱n rej mán níꞌ, ne̱ no̱ xcúún níꞌ gu̱un niha̱ꞌ rá nimán níꞌ cara̱a̱ gue̱e̱ ya̱ níꞌ rihaan soꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan chana̱ yoꞌ a.
\p
\v 25 Ga̱a ne̱ cataj chana̱ rihaan Jesús a:
\p ―Neꞌén ꞌu̱nj se vaa vaa güii, ne̱ caꞌna̱ꞌ Síí Caꞌne̱j Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun, ne̱ asa̱ꞌ caꞌnaꞌ soꞌ, ne̱ cata̱j xnaꞌanj maꞌa̱n soꞌ cheꞌé cunuda̱nj rasu̱u̱n rihaan níꞌ na̱nj á ―taj chana̱ rihaan Jesús a.
\p
\v 26 Ga̱a ne̱ canica̱j Jesús cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―ꞌU̱nj si̱j aꞌmii ga̱ so̱ꞌ cuano̱ nihánj roꞌ, me Síí Caꞌnéé Yaꞌanj ado̱nj ―taj Jesús rihaan chana̱ yoꞌ a.
\p
\v 27 Veé dan, ne̱ nu̱ꞌ ꞌnaꞌ nique nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús, ne̱ caráyaꞌa̱nj nij soꞌ se vaa caꞌmii Jesús ga̱ chana̱ yoꞌ a. Tza̱j ne̱ a̱ ꞌó nij soꞌ ne xna̱ꞌanj man soꞌ da̱j quiꞌyaj soꞌ do̱ꞌ, me cheꞌé caꞌmii soꞌ ga̱ chana̱ yoꞌ do̱ꞌ a̱ maꞌ.
\v 28 Ga̱a ne̱ tanáj chana̱ se‑sihu̱u̱ noꞌ, ne̱ cavii noꞌ quinanꞌ noꞌ chumanꞌ, ga̱a ne̱ cataj noꞌ rihaan nij yuvii̱ ma̱n chumanꞌ a:
\p
\v 29 ―Caꞌa̱nj níꞌ, ne̱ queneꞌe̱n soj ꞌo̱ snóꞌo síí cataj xnaꞌanj rihanj cheꞌé nu̱ꞌ se vaa quiꞌyáj ga̱a rque̱ á. Né Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me soꞌ, rá soj naꞌ ―taj chana̱ rihaan nij snóꞌo ma̱n chumanꞌ yoꞌ a.
\p
\v 30 Ga̱a ne̱ curiha̱nj nij soꞌ chumanꞌ, ne̱ caꞌnaꞌ nij soꞌ rihaan Jesús a.
\v 31 Dan me se ga̱a caꞌmii chana̱ ga̱ nij síí ma̱n chumanꞌ yoꞌ, ne̱ guun cheꞌe̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús rquee̱ nij soꞌ se chá man Jesús, cataj nij soꞌ a:
\p ―Cha̱ so̱ꞌ do̱j se chá, maestro ―taj nij soꞌ a.
\p
\v 32 Tza̱j ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Vaa se chá rihanj, tza̱j ne̱ ne neꞌen soj maꞌ ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 33 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús man tuviꞌ nij soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Vaa síí caꞌnaꞌ rqué se chá soꞌ, rá soj naꞌ ―taj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 34 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Sese ꞌyáá ꞌu̱nj nda̱a vaa me rá síí caꞌnéé manj qui̱ꞌyáj, ne̱ sese navij quisíj suun caꞌneꞌ soꞌ rihanj, ne̱ ase vaa se chá vaa yoꞌ rihanj ado̱nj.
\v 35 Se̱ guun cata̱j soj se vaa cache̱n ꞌó caꞌa̱nj yavii, ga̱a ne̱ quiri̱i̱ níꞌ naa̱, cata̱j soj maꞌ. Ma̱an se cuano̱ nihánj cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa na̱xcaj soj rihaan soj, ni̱ꞌyaj soj nij yuvii̱ á. Ase vaa naa̱ ꞌnúú trigó vaa nij yuvii̱, ne̱ catzi̱i̱ ndoꞌo vaa naa̱ ꞌnúú trigó yoꞌ, cachij yoꞌ a. Ne̱ cuano̱ nihánj me se no̱ xcúún níꞌ quiri̱i̱ níꞌ ꞌnúú trigó yoꞌ ado̱nj.
\v 36 Naruꞌvee Yaꞌanj rihaan nij síí rii naa̱ yoꞌ, ne̱ naquiꞌyaj chre̱ꞌ ndoꞌo nij soꞌ man nij síí ca̱yáán ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, ne̱ rej riha̱a̱n gu̱un niha̱ꞌ rá síí cunô ga̱ síí rii naa̱ ado̱nj.
\v 37 ꞌO̱ se ya̱ uxrá vaa nana̱ nihánj se vaa ino̱ vaa síí cunô naa̱ ga̱ síí rii naa̱,
\v 38 ne̱ a̱j caꞌnéé ꞌu̱nj man soj quiri̱i̱ soj naa̱ rej ne quiꞌya̱j suun soj maꞌ. ꞌÓ yuvii̱ me nij síí quiꞌyaj suun naa̱ yoꞌ ga̱a rque̱, ne̱ catúj soj quiꞌyaj suun soj se‑su̱u̱n nij soꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 39 Dan me se cheꞌé se nataꞌ chana̱ yoꞌ rihaan nij yuvii̱ samaritano ma̱n chumanꞌ yoꞌ se vaa cataj xnaꞌanj Jesús rihaan noꞌ nu̱ꞌ se vaa quiꞌyaj noꞌ ga̱a rque̱ roꞌ, cheꞌé dan me cuchumán rá queꞌe̱e̱ uxrá nij yuvii̱ ma̱n chumanꞌ yoꞌ niꞌya̱j nij yuvii̱ man Jesús a.
\v 40 Dan me se cuchiꞌ nij síí ma̱n chumanꞌ yoꞌ rihaan Jesús, ne̱ rquee̱ ndoꞌo nij soꞌ man soꞌ se vaa cara̱nꞌ soꞌ do̱j tucuá nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan vi̱j güii quináj soꞌ chumanꞌ yoꞌ a.
\v 41 Ne̱ guun ri̱i̱ doj nij síí cuchumán rá cuno snana̱ Jesús a.
\v 42 Ne̱ nij yuvii̱ amán rá niꞌya̱j man Jesús roꞌ, cataj nij soꞌ rihaan chana̱ yoꞌ a:
\p ―Né ina̱nj cheꞌé do̱j nana̱ natáꞌ so̱ꞌ rihaan núj me cuchumán rá núj niꞌya̱j núj man soꞌ maꞌ. Ma̱an se cuno maꞌa̱n núj snana̱ soꞌ, ne̱ xcaj núj cuentá se vaa ya̱ Síí Ti̱nanii rihaan Sayuun man Yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ nihánj me síí nihánj na̱nj ado̱nj ―taj nij soꞌ rihaan chana̱ yoꞌ a.
\s Nahuun sa̱ꞌ taꞌníí ꞌo̱ síí nica̱j suun, quiꞌyaj Jesús a
\p
\v 43 Dan me se quisíj vi̱j güii caranꞌ Jesús chumanꞌ yoꞌ, ga̱a ne̱ cavii soꞌ caꞌanj soꞌ estadó Galilea a.
\v 44 Dan me se maꞌa̱n Jesús me síí cataj xnaꞌanj se vaa nij síí ma̱n chiháán ꞌo̱ síí aꞌmii natáj snana̱ Yaꞌanj me se ne aráj cochro̱j nij soꞌ rihaan soꞌ maꞌ.
\p
\v 45 Ga̱a caꞌnaꞌ Jesús estadó Galilea, ga̱a ne̱ veꞌé uxrá caꞌmii nij síí ma̱n estadó yoꞌ ga̱ soꞌ cheꞌé suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyaj soꞌ chaꞌanj canuû chumanꞌ Jerusalén a. ꞌO̱ se maꞌa̱n nij soꞌ caꞌanj chaꞌanj yoꞌ a.
\p
\v 46 Dan me se caꞌanj uún Jesús chumanꞌ Caná chumanꞌ na̱j estadó Galilea a. Chumanꞌ yoꞌ me chumanꞌ naquiꞌyaj soꞌ na vinó man na u̱u̱n ga̱a rque̱ a. Ne̱ chumanꞌ Capernaum roꞌ, yáán ꞌo̱ síí nica̱j suun rihaan rey a. Ne̱ canó chiꞌii̱ man taꞌníí soꞌ ꞌo̱ snóꞌo cunii a.
\v 47 Dan me se cuchiꞌ nana̱ rihaan síí nica̱j suun yoꞌ se vaa cavii Jesús estadó Judea caꞌnaꞌ Jesús estadó Galilea a. Ga̱a ne̱ caꞌanj soꞌ cuchiꞌ soꞌ rihaan Jesús, ne̱ cachíín niꞌya̱j uxrá soꞌ rihaan Jesús se vaa caꞌa̱nj Jesús quiꞌya̱j conoꞌó Jesús man taꞌníí soꞌ a. ꞌO̱ se da̱j doj cavi̱ꞌ taꞌníí soꞌ, taj soꞌ a.
\v 48 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Sese se̱ quiꞌyáj da̱j a̱ suun sa̱ꞌ noco̱o queneꞌe̱n soj, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ cuchumán rá soj ni̱ꞌyaj soj manj maꞌ ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 49 Ga̱a ne̱ cataj síí nica̱j suun yoꞌ rihaan Jesús a:
\p ―Da̱j doj cavi̱ꞌ taꞌníj, na̱nj señor. Qui̱ꞌyáá so̱ꞌ se ndoꞌo uxrá, ne̱ caꞌa̱nj níꞌ do̱j rugua̱nj ―taj soꞌ, cachíín niꞌya̱j soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 50 Ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Caꞌve̱e caꞌa̱nj so̱ꞌ á. ꞌO̱ se a̱j nahuun sa̱ꞌ taꞌníí so̱ꞌ na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cuchumán rá snóꞌo yoꞌ nana̱ cataj xnaꞌanj Jesús rihaan soꞌ, ne̱ cavii soꞌ caꞌanj soꞌ a.
\v 51 Veé dan, ne̱ tiha̱j va̱j nanꞌ soꞌ chrej, ne̱ caꞌanj cara̱nꞌ nij se‑mo̱zó soꞌ man soꞌ, ne̱ cataj xnaꞌanj nij mozó yoꞌ rihaan soꞌ se vaa a̱j nahuun sa̱ꞌ taꞌníí soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 52 Veé dan, ne̱ xnáꞌanj soꞌ man nij mozó yoꞌ a:
\p ―Me orá me guun cheꞌe̱ taꞌníj nahuun sa̱ꞌ soꞌ ga̱ ―cataj soꞌ rihaan nij mozó yoꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cataj nij mozó yoꞌ rihaan soꞌ a:
\p ―Quii agaꞌ ꞌo̱ me naꞌmaân cachiꞌ man xnii na̱nj á ―taj nij mozó yoꞌ rihaan soꞌ a.
\p
\v 53 Cheꞌé dan me xcaj snóꞌo yoꞌ cuentá se vaa ma̱an orá cataj xnaꞌanj Jesús rihaan soꞌ se vaa nahuun sa̱ꞌ taꞌníí soꞌ roꞌ, ma̱an orá dan me nahuun sa̱ꞌ ya̱ taꞌníí soꞌ a. Ga̱a ne̱ cuchumán rá nij tucua̱ soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\v 54 Dan me se quisíj vi̱j suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyaj Jesús tihaa̱n me síí me ya̱ soꞌ ga̱a cavii soꞌ estadó Judea caꞌanj soꞌ estadó Galilea a.
\c 5
\s Nahuun sa̱ꞌ ꞌo̱ síí ninaj ico̱ xnu̱ꞌ vaꞌnu̱j (38) yoꞌ, quiꞌyaj Jesús a
\p
\v 1 Cachén do̱j, ga̱a ne̱ canuû chaꞌanj navij rá nij síí israelitá, ga̱a ne̱ cavii Jesús caꞌanj soꞌ chumanꞌ Jerusalén a.
\v 2 Dan me se chumanꞌ Jerusalén roꞌ, vaa ꞌo̱ rej nu̱u̱ na cuꞌna̱j Betesda xnaꞌánj aꞌmii nij síí israelitá a. Nichru̱nꞌ nu̱u̱ na yoꞌ ga̱ rej ta̱j taꞌyaa atúj matzinj chumanꞌ yoꞌ, ne̱ ya̱nj ꞌu̱nꞌ veꞌ cheꞌe̱e̱ nu̱ꞌ anica̱j tuꞌva na yoꞌ a.
\v 3 Rá veꞌ yoꞌ mán ndoꞌo síí ranꞌ me maꞌa̱n chiꞌii̱ do̱ꞌ, síí tuchri̱i do̱ꞌ, síí chéé rengo̱ do̱ꞌ, síí nuu chrúnj raꞌa do̱ꞌ, síí nuu chrúnj tacóó do̱ꞌ a.
\v 4 Dan me se nda̱a vaa orá nanij ꞌo̱ se‑mo̱zó Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ rá na yoꞌ, ne̱ tanica̱j soꞌ na yoꞌ, taj nij yuvii̱ yoꞌ a. Ne̱ ga̱a anica̱j na yoꞌ, ne̱ síí nanij asino ya̱a̱n rque na roꞌ, o̱rúnꞌ soꞌ güe̱j na̱j guun chiꞌii̱ xráá, taj uún nij yuvii̱ yoꞌ a.
\v 5 Ne̱ na̱j ꞌo̱ snóꞌo tuꞌva na yoꞌ, ne̱ síj ico̱ xnu̱ꞌ vaꞌnu̱j (38) ya̱ yoꞌ ranꞌ soꞌ a.
\v 6 Dan me se queneꞌen Jesús man soꞌ se vaa na̱j soꞌ rej yoꞌ, ne̱ a̱j queneꞌen Jesús se vaa guun queꞌe̱e̱ yoꞌ ranꞌ soꞌ, ne̱ xnáꞌanj Jesús man soꞌ, cataj Jesús a:
\p ―Me rá so̱ꞌ nahu̱un sa̱ꞌ so̱ꞌ naꞌ ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 7 Ne̱ cataj síí ranꞌ yoꞌ rihaan Jesús a:
\p ―Na̱huún ꞌu̱nj raj, tza̱j ne̱ taj va̱j tuvíꞌ ꞌu̱nj síí ti̱nanij mán ꞌu̱nj rá na ga̱a anica̱j na, maan señor. Cheꞌé dan me ga̱a ꞌanj ꞌu̱nj tuꞌva na yoꞌ, ne̱ guun yucua̱nꞌ ꞌó soꞌ atúj soꞌ rque na rihanj na̱nj ado̱nj ―taj soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 8 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Na̱xaga̱a̱ so̱ꞌ, ne̱ na̱xcaj so̱ꞌ tuvéé so̱ꞌ, cache̱e̱ so̱ꞌ á ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 9 Ga̱a ne̱ nu̱ꞌ nahuun sa̱ꞌ snóꞌo yoꞌ, ne̱ naxca̱j soꞌ tuvéé soꞌ, ne̱ caꞌanj soꞌ a.
\s Cataj Jesús me cheꞌé no̱ xcúún soꞌ quiꞌya̱j conoꞌó soꞌ man yuvii̱ güii naránj rá a
\p Ne̱ güii nahuun sa̱ꞌ snóꞌo yoꞌ me güii naránj rá nij yuvii̱ israelitá a.
\v 10 Cheꞌé dan me nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá me se cataj nij soꞌ rihaan síí nahuun sa̱ꞌ yoꞌ a:
\p ―Güii naránj rá níꞌ me nihánj á. Ne nó xcúún so̱ꞌ ca̱tá so̱ꞌ tuvéé so̱ꞌ cuanꞌ maꞌ ―taj nij soꞌ rihaan soꞌ a.
\p
\v 11 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ rihaan nij soꞌ a:
\p ―Síí quiꞌyaj nahuun sa̱ꞌ ꞌu̱nj roꞌ, soꞌ me síí caꞌneꞌ suun rihanj na̱xcaj ꞌu̱nj tuvéé ꞌu̱nj ne̱ cache̱e̱ ꞌu̱nj ado̱nj ―taj soꞌ rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 12 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj nij soꞌ man soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Me síí cataj rihaan so̱ꞌ na̱xcaj so̱ꞌ tuvéé so̱ꞌ ne̱ cache̱e̱ so̱ꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ rihaan soꞌ a.
\p
\v 13 Tza̱j ne̱ ne queneꞌe̱n síí nahuun sa̱ꞌ me síí quiꞌyaj da̱nj maꞌ. ꞌO̱ se ga̱a quisíj nahuun sa̱ꞌ soꞌ, ne̱ naxuun Jesús man soꞌ cachén Jesús scaꞌnúj nij yuvii̱ ma̱n anica̱j rej yoꞌ, caꞌanj soꞌ a.
\v 14 Veé dan, ne̱ nariꞌ Jesús man síí nahuun sa̱ꞌ yoꞌ rej ya̱nj nuvií noco̱o, ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Ya̱ nahuun sa̱ꞌ so̱ꞌ á. Ta̱náj so̱ꞌ chrej chiꞌi̱i̱ á. Sese taj, ne̱ caꞌna̱ꞌ rasu̱u̱n qui̱j doj xráá so̱ꞌ, ne̱ doj a̱ qui̱ránꞌ so̱ꞌ na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 15 Dan me se cavii snóꞌo yoꞌ, ne̱ nataꞌ soꞌ rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá se vaa Jesús me síí quiꞌyaj nahuun sa̱ꞌ soꞌ a.
\v 16 Cheꞌé dan guun rá nij síí uun chij yoꞌ quiꞌya̱j nij soꞌ sayuun man Jesús, cheꞌé se güii naránj rá nij soꞌ me güii nahuun sa̱ꞌ snóꞌo yoꞌ, quiꞌyaj Jesús a.
\p
\v 17 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Réj Yaꞌanj me se ne anicunꞌ soꞌ ga̱ suun maꞌ. Cheꞌé dan ꞌo̱ ꞌyaj suun ma̱ꞌanj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 18 Cheꞌé dan doj a̱ nanoꞌ nij soꞌ da̱j quiꞌya̱j nij soꞌ, ga̱a ne̱ caꞌve̱e cavi̱ꞌ Jesús a. ꞌO̱ se né cheꞌe̱ ina̱nj se ne ꞌyaj Jesús tucuáán noco̱ꞌ nij soꞌ cheꞌé güii naránj rá nij soꞌ me guun rá nij soꞌ cavi̱ꞌ Jesús maꞌ. ꞌO̱ se cheꞌé se cataj soꞌ se vaa Rej maꞌa̱n soꞌ me Yaꞌanj, cheꞌé dan guun doj rá nij soꞌ cavi̱ꞌ Jesús na̱nj ado̱nj. Dan me se ase vaa Yaꞌanj vaa maꞌa̱n soꞌ, taj soꞌ a.
\s Cataj Jesús se vaa Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ me soꞌ a
\p
\v 19 Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Dan me se cata̱j xnaꞌanj yá yá ꞌu̱nj rihaan soj a. Dan me se ase vaa xnii rihaan rej xnii roꞌ, da̱nj vaa ꞌu̱nj si̱j Taꞌni̱j Yaꞌanj nihánj rihaan Réj Yaꞌanj, ne̱ ne uun nu̱cuáá ꞌu̱nj ꞌyáá ꞌu̱nj se vaa rii nimán ma̱ꞌanj maꞌ. ꞌO̱ se ina̱nj ꞌyáá ꞌu̱nj nda̱a vaa ꞌyaj Réj Yaꞌanj neꞌenj a. Ne̱ ase vaa ꞌyaj gue̱e̱ soꞌ roꞌ, veé da̱nj vaa gue̱e̱ ꞌyáá ꞌu̱nj uún ado̱nj.
\v 20 ꞌO̱ se ꞌe̱e̱ ndoꞌo rá Réj Yaꞌanj niꞌya̱j soꞌ manj Taꞌni̱j soꞌ, ne̱ tihaa̱n soꞌ manj nu̱ꞌ se vaa ꞌyaj soꞌ a. Ne̱ suun sa̱ꞌ noco̱o doj rihaan suun sa̱ꞌ quiꞌyáj queneꞌen soj cuano̱ roꞌ, ti̱haa̱n soꞌ manj cheꞌé yan cara̱yaꞌa̱nj soj ado̱nj.
\v 21 Dan me se ase vaa nuu iꞌna̱ꞌ uún nij síí caviꞌ ꞌyaj Réj roꞌ, da̱nj qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj uún ado̱nj. Dan me se cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún na̱j guun yuvii̱ qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj, sese gu̱un rá ꞌu̱nj cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún nij soꞌ ado̱nj.
\v 22 Dan me se ne aꞌneꞌ Réj Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé a̱ doj yuvii̱ maꞌ. ꞌO̱ se a̱j caꞌneꞌ soꞌ suun rihanj si̱j Taꞌni̱j soꞌ se vaa caꞌne̱ꞌ ma̱ꞌanj cacunꞌ cheꞌé cunuda̱nj yuvii̱,
\v 23 ne̱ ase vaa aráj cochro̱j yuvii̱ rihaan soꞌ roꞌ, da̱nj ga̱a̱ cara̱a̱ cochro̱j yuvii̱ rihanj ado̱nj. Dan me se síí ne aráj cochro̱j rihanj Si̱j Taꞌni̱j Yaꞌanj me se soꞌ me síí ne aráj cochro̱j rihaan Réj Yaꞌanj síí caꞌnéé manj a̱ maꞌ.
\p
\v 24 ’Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa síí uno snana̱j ne̱ amán rá niꞌya̱j man síí caꞌnéé manj roꞌ, soꞌ me síí vaa iꞌna̱ꞌ nimán rihaan Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, ne̱ se̱ quiꞌyaj Yaꞌanj sayuun man soꞌ maꞌ. ꞌO̱ se tanáj xco̱ soꞌ rej ya̱nj yaníj nimán soꞌ ga̱ Yaꞌanj ne̱ catúj soꞌ rej vaa iꞌna̱ꞌ nimán soꞌ rihaan Yaꞌanj a.
\v 25 Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa vaa güii, ne̱ nij síí caviꞌ roꞌ, caꞌmi̱j si̱j Taꞌni̱j Yaꞌanj rihaan nij soꞌ, ne̱ nu̱ꞌ nij síí cuno̱ nana̱ caꞌmi̱j roꞌ, cunu̱u iꞌna̱ꞌ nij soꞌ a. Ne̱ cuano̱ nihánj me güii aꞌmij rihaan nij soꞌ, sese me rá nij soꞌ cuno̱ nij soꞌ ado̱nj.
\v 26 ꞌO̱ se ase vaa vaa iꞌna̱ꞌ maꞌa̱n Réj Yaꞌanj, ne̱ vaa iꞌna̱ꞌ ta̱ranꞌ nij rasu̱u̱n ꞌyaj Réj Yaꞌanj roꞌ, da̱nj vaa vaa iꞌna̱ꞌ ma̱ꞌanj si̱j Taꞌni̱j Yaꞌanj uún, ꞌyaj Yaꞌanj, ne̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ yuvii̱, qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj a.
\v 27 Ne̱ ꞌu̱nj me síí nica̱j suun, ne̱ caꞌne̱ꞌ ꞌu̱nj cacunꞌ cheꞌé yuvii̱, cheꞌé se Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ mej ado̱nj.
\p
\v 28 ’Se̱ caráyaꞌa̱nj soj cheꞌé nana̱ nihánj maꞌ. ꞌO̱ se vaa güii cuno̱ ta̱ranꞌ nij síí caviꞌ na̱j rihaan santó snana̱j,
\v 29 ne̱ cu̱riha̱nj nij soꞌ rque yoꞌóó na̱nj ado̱nj. Dan me se nij síí quiꞌyaj se sa̱ꞌ ga̱a vaa iꞌna̱ꞌ roꞌ, cu̱riha̱nj nij soꞌ, ne̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún nij soꞌ ca̱yáán nij soꞌ ga̱ Yaꞌanj ado̱nj. Tza̱j ne̱ nij síí quiꞌyaj se chiꞌi̱i̱ roꞌ, cu̱riha̱nj nij soꞌ, tza̱j ne̱ ꞌo̱ quira̱nꞌ ndoꞌo nij soꞌ sayuun cheꞌé cacunꞌ tumé nij soꞌ na̱nj ado̱nj.
\s Tihaa̱n Jesús se vaa ya̱ Síí Caꞌnéé Yaꞌanj me soꞌ a
\p
\v 30 ’Dan me se a̱ doj ne uun nucua̱j ma̱ꞌanj qui̱ꞌyáj da̱nj a̱ maꞌ. Ma̱an se ase vaa taj xnaꞌanj Réj Yaꞌanj rihanj roꞌ, veé da̱nj vaa ꞌyáá ꞌu̱nj ga̱a aꞌnéꞌ ꞌu̱nj cacunꞌ cheꞌé nij yuvii̱, ne̱ ꞌo̱ nica̱ aꞌnéꞌ ꞌu̱nj cacunꞌ cheꞌé nij yuvii̱ na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se ne ꞌyáá ꞌu̱nj ina̱nj se me raj qui̱ꞌyáj maꞌ. Tana̱nj ina̱nj se taj xnaꞌanj síí caꞌnéé manj me se vaa ꞌyáj ado̱nj.
\p
\v 31 ’Sese o̱rúnꞌ ꞌu̱nj me síí cata̱j xnaꞌanj rihaan soj da̱j si̱j mej, ne̱ taj cheꞌé cata̱j soj se vaa ya̱ vaa snana̱j maꞌ.
\v 32 Tza̱j ne̱ vaa ꞌó síí cataj xnaꞌanj da̱j si̱j mej, ne̱ neꞌén ꞌu̱nj se vaa soꞌ me síí cataj xnaꞌanj ya̱ cheꞌé ꞌu̱nj chugua̱nj.
\p
\v 33 ’Dan me se caꞌnéé soj síí cuchiꞌ rihaan síí cuꞌna̱j Juan cheꞌé rej nari̱ꞌ nij soꞌ snana̱ síí cuꞌna̱j Juan, ne̱ cataj xnaꞌanj soꞌ nana̱ ya̱ rihaan nij soj a.
\v 34 (Dan me se caꞌve̱e se caꞌmi̱i̱ veꞌé yuvii̱ cheꞌej caꞌve̱e se se̱ caꞌmii veꞌé yuvii̱ cheꞌej, taj se ꞌyaj maꞌ. Ma̱an se na̱nj taj ꞌu̱nj rihaan soj cheꞌé se me raj nani̱i̱ soj rihaan sayuun na̱nj ado̱nj.)
\v 35 Dan me se síí cuꞌna̱j Juan roꞌ, ase vaa agaꞌ yaꞌan vaa soꞌ, ne̱ ase vaa ruviꞌ sa̱ꞌ rihaan yuvii̱ ga̱a chuguu̱n agaꞌ yaꞌan yoꞌ roꞌ, da̱nj vaa ruviꞌ sa̱ꞌ tucuáán ya̱ rihaan soj quiꞌyaj soꞌ na̱nj ado̱nj. Ne̱ nij soj roꞌ, guun rá soj cuno̱ soj snana̱ soꞌ ꞌo̱ orá nii, cheꞌé se guun rá soj gu̱un niha̱ꞌ rá soj, quiꞌya̱j snana̱ soꞌ a.
\p
\v 36 ’Ne̱ xa̱ꞌ ꞌu̱nj nihánj, tza̱j ne̱ sa̱ꞌ doj vaa síí taj xnaꞌanj cheꞌé ꞌu̱nj rihaan síí cuꞌna̱j Juan a. Dan me se vaa suun caꞌneꞌ Réj rihanj se vaa ya̱ quisi̱j suun sa̱ꞌ yoꞌ qui̱ꞌyáj, ne̱ cheꞌé dan me ꞌyáá ꞌu̱nj nij suun sa̱ꞌ yoꞌ a. Cheꞌé maꞌa̱n suun sa̱ꞌ yoꞌ caꞌve̱e xca̱j soj cuentá se vaa si̱j caꞌnéé Réj Yaꞌanj mej ado̱nj.
\v 37 Ne̱ Réj síí caꞌnéé manj roꞌ, maꞌa̱n soꞌ cataj xnaꞌanj da̱j si̱j mej, tza̱j ne̱ taj snana̱ soꞌ cuno soj maꞌ. Ne̱ ne queneꞌe̱n soj da̱j vaa Réj maꞌ.
\v 38 Ne̱ taj snana̱ soꞌ nayón nimán soj a̱ maꞌ. Da̱nj vaa soj, cheꞌé se ne cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj manj si̱j caꞌnéé soꞌ rihaan chumii̱ nihánj na̱nj ado̱nj.
\v 39 Dan me se ya̱nj uxrá nayaa soj Danj Yaꞌanj, cheꞌé se me rá soj xca̱j soj cuentá da̱j quiꞌya̱j soj ne̱ caꞌve̱e ca̱yáán soj ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj na̱nj á. Ne̱ veé maꞌa̱n Danj Yaꞌanj taj xnaꞌanj cheꞌé ꞌu̱nj a.
\v 40 Tza̱j ne̱ naꞌvej rá soj caꞌna̱ꞌ soj rihanj, cheꞌé rej caꞌve̱e ca̱yáán soj ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj qui̱ꞌyáj maꞌ.
\p
\v 41 ’Taj se ꞌyaj sese naꞌvej rá yuvii̱ caꞌmi̱i̱ yuvii̱ nana̱ sa̱ꞌ cheꞌej maꞌ.
\v 42 Tza̱j ne̱ neꞌén ꞌu̱nj da̱j vaa rá soj, se vaa ne aráj cochro̱j soj niꞌya̱j soj Yaꞌanj maꞌ.
\v 43 Dan me se caꞌnéé Réj manj caꞌna̱j rihaan chumii̱ nihánj caꞌmi̱j snana̱ Réj Yaꞌanj rihaan soj, tza̱j ne̱ ne aranꞌ rá soj caꞌmi̱j rihaan soj maꞌ. Tza̱j ne̱ sese caꞌna̱ꞌ me maꞌa̱n ꞌó soꞌ caꞌmi̱i̱ soꞌ nana̱ avii raa̱ maꞌa̱n soꞌ, ne̱ veꞌé cuno̱ soj snana̱ soꞌ raj a.
\v 44 Daj chiha̱a̱ míj se̱ guun nucua̱j soj cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj manj a̱ maꞌ. ꞌO̱ se me rá soj veꞌé caꞌmi̱i̱ nij tuviꞌ soj cheꞌé soj, tza̱j ne̱ ne nanó rá soj da̱j quiꞌya̱j soj, ne̱ veꞌé caꞌmi̱i̱ Yaꞌanj cheꞌé soj maꞌ.
\v 45 Se̱ guun rá soj se vaa ꞌu̱nj me síí cuta̱ꞌ cacunꞌ xráá soj rihaan Réj Yaꞌanj maꞌ. ꞌO̱ se vaa síí cuꞌna̱j Moisés, ne̱ nucua̱j ndoꞌo rá soj man soꞌ se vaa caꞌve̱e cavi̱i̱ sa̱ꞌ soj rihaan Yaꞌanj quiꞌya̱j soꞌ, tza̱j ne̱ maꞌa̱n Moisés me síí cuta̱ꞌ cacunꞌ xráá soj ado̱nj.
\v 46 ꞌO̱ se sese ya̱ amán rá soj niꞌya̱j soj man Moisés, ne̱ cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj manj tza̱j ado̱nj. ꞌO̱ se soꞌ me síí cachrón nana̱ rihaan yanj nana̱ taj xnaꞌanj cheꞌé ꞌu̱nj ado̱nj.
\v 47 Tza̱j ne̱ sese ne amán rá soj nana̱ cachrón soꞌ rihaan yanj, ga̱a ne̱ asa̱ꞌ caꞌve̱e cuchuma̱n rá soj cuno̱ soj snana̱j ga̱ ―taj Jesús rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a.
\c 6
\s Rqué Jesús se chá ꞌu̱nꞌ míj (5,000) snóꞌo a
\p
\v 1 Cachén doj, ga̱a ne̱ cavii Jesús caꞌanj soꞌ rej xco̱ na laguaná cuꞌna̱j Galilea a. Tiberias cuꞌna̱j ꞌó se‑chuvi̱i na laguaná yoꞌ a.
\v 2 Dan me se ri̱i̱ uxrá yuvii̱ canocoꞌ rej xco̱ soꞌ, cheꞌé se a̱j queneꞌen nij yuvii̱ nu̱ꞌ nij suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyaj Jesús, se vaa nahuun sa̱ꞌ ndoꞌo síí ranꞌ, quiꞌyaj soꞌ a.
\v 3 Dan me se cavii soꞌ raa̱ tacaan, ne̱ caꞌanj ca̱yáán soꞌ rihaan yoꞌóó ga̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\v 4 Dan me se da̱j doj güii achiin ca̱nuû Chaꞌanj Pascuá chaꞌanj navij rá nij yuvii̱ israelitá a.
\v 5 Dan me se naxca̱j Jesús rihaan Jesús, ne̱ queneꞌen soꞌ se vaa caꞌnaꞌ ri̱i̱ uxrá yuvii̱ rihaan soꞌ, ne̱ cataj soꞌ rihaan síí cuꞌna̱j Felipé a:
\p ―Me rej quira̱a̱n níꞌ rachrúún cha̱ ta̱ranꞌ nij yuvii̱ nihánj, rá so̱ꞌ ga̱ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ man Felipé a.
\p
\v 6 Da̱nj caꞌmii soꞌ rihaan Felipé, cheꞌé se me rá soꞌ queneꞌe̱n soꞌ da̱j cata̱j Felipé a. Tza̱j ne̱ a̱j neꞌen soꞌ da̱j quiꞌya̱j maꞌa̱n soꞌ na̱nj ado̱nj.
\p
\v 7 Dan me se cataj Felipé rihaan Jesús a:
\p ―A̱ saꞌanj vaa tuꞌvee yuvii̱ ꞌyaj suun tu̱nj yavii se̱ quisíj quiri̱ꞌ nij soꞌ do̱j rachrúún cha̱ nij soꞌ a̱ maꞌ ―taj soꞌ a.
\p
\v 8 Dan me se ꞌo̱ síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ síí cuꞌna̱j Andrés tinúú Simón Pedró me se cataj soꞌ rihaan Jesús a:
\p
\v 9 ―Nihánj me nicunꞌ ꞌo̱ xnii, ne̱ nica̱j xnii nihánj ꞌu̱nꞌ gue̱e̱ rachrúún ꞌnúú cebada, ne̱ vi̱j gue̱e̱ xcuaj leꞌe̱j nica̱j soꞌ, tza̱j ne̱ asa̱ꞌ caꞌve̱e quisi̱j do̱j tzínꞌ nihánj cha̱ ta̱ranꞌ nij yuvii̱ nihánj ga̱ ―taj Andrés yoꞌ a.
\p
\v 10 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Caꞌa̱nj ca̱yáán nij yuvii̱ rihaan coj chri̱nꞌ, quiꞌya̱j nij soj á ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p Dan me se ma̱n uxrá coj chri̱nꞌ rej yoꞌ, ne̱ caꞌanj ca̱yáán nij yuvii̱ rihaan coj chri̱nꞌ yoꞌ, ne̱ ꞌu̱nꞌ míj snóꞌo me nij soꞌ a.
\p
\v 11 Dan me se taꞌaa Jesús rachrúún, ne̱ cataj soꞌ guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cuxraꞌ taꞌa̱j soꞌ rachrúún caxríj soꞌ ston nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a. Ne̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ roꞌ, rqué nij soꞌ cha̱ ta̱ranꞌ nij síí ya̱nj rihaan coj chri̱nꞌ yoꞌ a. Ne̱ ase vaa quiꞌyaj soꞌ ga̱ rachrúún roꞌ, da̱nj quiꞌyaj uún soꞌ ga̱ nee̱ xcuaj yoꞌ, rqué soꞌ nu̱ꞌ se vaa me rá nij yuvii̱ cha̱ nij yuvii̱ yoꞌ a.
\v 12 Ga̱a quisíj caraa rque nij yuvii̱, ne̱ cataj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a:
\p ―Naquiꞌya̱j chre̱ꞌ nij soj se quináj tuꞌva nij yuvii̱, ne̱ se̱ guun quiri̱ꞌ u̱u̱n yoꞌ maꞌ ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 13 Cheꞌé dan naquiꞌyaj chre̱ꞌ nij soꞌ nu̱ꞌ se quináj tuꞌva nij yuvii̱, ne̱ caraa cunu̱ꞌ chuvi̱j ya̱ scaa, quiꞌyaj nij xcoꞌ nii rachrúún quináj tuꞌva nij yuvii̱ ga̱a quisíj chá nij yuvii̱ yoꞌ ꞌu̱nꞌ rachrúún yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 14 Dan me se ga̱a queneꞌen nij snóꞌo suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyaj Jesús, ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Síí nihánj roꞌ, ya̱ uxrá síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj, síí naꞌvi̱j níꞌ caꞌna̱ꞌ ya̱ rihaan chumii̱ nihánj me soꞌ chugua̱nj ―taj nij snóꞌo yoꞌ a.
\p
\v 15 Tza̱j ne̱ a̱j neꞌen Jesús se vaa caꞌna̱ꞌ nij soꞌ, ne̱ ta̱ꞌaa nij soꞌ man soꞌ, ne̱ cune̱ꞌ nij soꞌ man Jesús gu̱un soꞌ síí nica̱j suun rey gu̱un chij rihaan nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan naxuun soꞌ man soꞌ, ne̱ cavii uún o̱rúnꞌ soꞌ caꞌanj soꞌ quij a.
\s Cachéé Jesús rihaan na a
\p
\v 16 Dan me se rej tiꞌnuu, ne̱ nanij nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús tuꞌva na laguaná,
\v 17 ga̱a ne̱ catúj nij soꞌ rihoo, ga̱a ne̱ cavii nij soꞌ caꞌanj nij soꞌ chumanꞌ Capernaum a. Dan me se a̱j guun rmi̱ꞌ rihaan na laguaná yoꞌ, ne̱ ataa nama̱n Jesús rihaan nij soꞌ a.
\v 18 Ne̱ cavii nana̱ yuva̱a̱, ne̱ uxrá nariꞌ nucuaj ndoꞌo na laguaná yoꞌ a.
\v 19 Ne̱ dan me se ꞌu̱nꞌ kilómetro tucuachéé nij soꞌ rihoo rihaan na, ga̱a ne̱ queneꞌen nij soꞌ se vaa chéé Jesús rihaan na ꞌnaꞌ soꞌ, ne̱ ga̱a nichrunꞌ soꞌ rihaan rihoo yoꞌ, ne̱ cuchuꞌviꞌ ndoꞌo nij soꞌ a.
\v 20 Tza̱j ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―ꞌU̱nj me ado̱nj. Se̱ chuꞌviꞌ soj maꞌ ―taj Jesús a.
\p
\v 21 Cheꞌé dan guun niha̱ꞌ uxrá rá nij soꞌ, ne̱ nu̱ꞌ catúj Jesús rá rihoo, ne̱ nu̱ꞌ cuchiꞌ rihoo tuꞌva na laguaná rej va̱j nij soꞌ a.
\s Cataj Jesús se vaa ase vaa rachrúún vaa soꞌ rihaan nimán níꞌ a
\p
\v 22 Dan me se ꞌó güii me se queneꞌen nij yuvii̱ quináj rej xco̱ na laguaná yoꞌ se vaa taj va̱j ꞌó rihoo chéé rihaan na rej yoꞌ maꞌ. Ma̱an se o̱rúnꞌ rihoo catúj nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús ga̱a caꞌanj nij soꞌ, ne̱ ne catu̱u̱ Jesús rá rihoo yoꞌ ga̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, niꞌya̱j nij yuvii̱ a.
\v 23 Tza̱j ne̱ caꞌnaꞌ do̱j rihoo cavii chumanꞌ Tiberias tuꞌva na laguaná nichru̱nꞌ rej chá nij yuvii̱ rachrúún ga̱a quisíj cataj Jesús Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj cheꞌé rachrúún yoꞌ a.
\v 24 Cheꞌé dan ga̱a queneꞌen nij yuvii̱ se vaa taj va̱j Jesús ga̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, ga̱a ne̱ catúj nij yuvii̱ rque nij rihoo yoꞌ, ne̱ caꞌanj nij yuvii̱ chumanꞌ Capernaum, nanoꞌ nij yuvii̱ man Jesús a.
\v 25 Dan me se nariꞌ nij soꞌ man Jesús chumanꞌ Capernaum, ga̱a ne̱ xnáꞌanj nij soꞌ man soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Aman caꞌnáꞌ so̱ꞌ nihánj, ga̱a maestro̱ꞌ ―taj nij yuvii̱, xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 26 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa né cheꞌe̱ se queneꞌen soj nij suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyáá ꞌu̱nj me nanoꞌ soj manj maꞌ. Ma̱an cheꞌé se chá soj rachrúún yoꞌ ne̱ caraa rque soj roꞌ, cheꞌé dan nanoꞌ soj manj na̱nj á.
\p
\v 27 ’Se̱ guun quiꞌya̱j suun soj cheꞌé ina̱nj se cha̱ soj maꞌ. ꞌO̱ se vaa güii, ne̱ navi̱j nu̱ꞌ nij rasu̱u̱n yoꞌ na̱nj ado̱nj. Cheꞌé dan quiꞌya̱j suun soj cheꞌé se vaa quiꞌya̱j cavi̱i̱ sa̱ꞌ nimán soj, ga̱a ne̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ ya̱ nimán soj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj á. ꞌU̱nj Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ me síí rque̱ se sa̱ꞌ yoꞌ rihaan soj na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se Réj Yaꞌanj me síí cataj se vaa caꞌve̱e qui̱ꞌyáj da̱nj cheꞌé soj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 28 Cheꞌé dan cataj nij yuvii̱ rihaan soꞌ a:
\p ―Me suun quiꞌya̱j núj, ga̱a ne̱ cara̱nꞌ rá Yaꞌanj ni̱ꞌyaj Yaꞌanj man núj ga̱ ―taj nij yuvii̱ a.
\p
\v 29 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij yuvii̱ a:
\p ―Nihánj me suun me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j soj, se vaa cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj mán ꞌu̱nj si̱j caꞌnéé soꞌ rihaan soj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 30 Cheꞌé dan cataj nij yuvii̱ rihaan soꞌ a:
\p ―Sese da̱nj vaa, ne̱ me suun sa̱ꞌ noco̱o qui̱ꞌyáá so̱ꞌ queneꞌe̱n núj, ga̱a ne̱ cuchuma̱n rá núj ni̱ꞌyaj núj mán so̱ꞌ ga̱.
\v 31 Dan me se quiꞌyaj Yaꞌanj suun sa̱ꞌ noco̱o ga̱a naá, ne̱ xi̱i níꞌ me se chá nij soꞌ se cuꞌna̱j maná ga̱a chéé nij soꞌ rej tacaan, quiꞌyaj Yaꞌanj ga̱a naá a. Dan me se taj Danj Yaꞌanj a: “Rqué Yaꞌanj rachrúún nanij rej xta̱ꞌ chá nij soꞌ ado̱nj” ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 32 Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa se̱ xcaj soj cuentá ina̱nj cheꞌé se vaa rqué Moisés rachrúún nanij rej xta̱ꞌ chá soj maꞌ. Tana̱nj xca̱j soj cuentá se vaa Réj Yaꞌanj me se rqué soꞌ rachrúún ya̱ ya̱ nanij rej xta̱ꞌ chá soj ado̱nj.
\v 33 ꞌO̱ se rachrúún rqué Réj Yaꞌanj rihaan soj mé ꞌu̱nj si̱j cavii rej xta̱ꞌ, ne̱ ꞌu̱nj me síí rqué se vaa caꞌve̱e ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ ya̱ soj si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 34 Cheꞌé dan cataj nij yuvii̱ rihaan Jesús a:
\p ―ꞌO̱ rque̱ so̱ꞌ rachrúún yoꞌ rihaan núj, señor ―taj nij yuvii̱ a.
\p
\v 35 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij yuvii̱ a:
\p ―ꞌU̱nj nihánj me rachrúún, ne̱ aꞌvee ꞌyáj vaa iꞌna̱ꞌ ya̱ yuvii̱ ado̱nj. Sese caꞌna̱ꞌ soj rihanj, ne̱ ꞌo̱ ga̱a̱ xe̱j nimán soj, sese ya̱ uxrá amán rá soj niꞌya̱j soj manj á.
\v 36 Tza̱j ne̱ a̱j cataj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa nda̱ꞌ se queneꞌen soj manj, tza̱j ne̱ ne amán rá soj niꞌya̱j soj manj a̱ maꞌ.
\v 37 Xa̱ꞌ nij síí rqué Réj Yaꞌanj manj, tza̱j ne̱ caꞌna̱ꞌ nij soꞌ rihanj, ne̱ veꞌé caꞌmi̱i̱ ꞌu̱nj ga̱ nij soꞌ a. Ne̱ xa̱ꞌ nij síí ꞌnaꞌ rihanj, tza̱j ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ quiriꞌíj yaníj ꞌu̱nj man nij soꞌ maꞌ.
\v 38 Dan me se caꞌnáꞌ ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj, tza̱j ne̱ se̱ guun qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj nda̱a vaa me rá ma̱ꞌanj qui̱ꞌyáj maꞌ. Tana̱nj cheꞌé rej qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj se vaa me rá Yaꞌanj si̱j caꞌnéé mán ꞌu̱nj qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj roꞌ, cheꞌé dan nanij ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj.
\v 39 Ne̱ nihánj me se vaa me rá Yaꞌanj qui̱ꞌyáj ado̱nj. ꞌO̱ se naꞌvej uxrá rá Yaꞌanj caꞌa̱nj niꞌya̱ a̱ ꞌó nij síí rqué soꞌ manj maꞌ. Dan me se me rá Yaꞌanj cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún ta̱ranꞌ nij soꞌ, qui̱ꞌyáj, asa̱ꞌ quisíj güii caꞌa̱nj niꞌya̱ chumii̱ nihánj ado̱nj.
\v 40 ꞌO̱ se nihánj me se vaa me rá Réj Yaꞌanj na̱nj á. Me rá soꞌ ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ ta̱ranꞌ nij síí amán rá niꞌya̱j manj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ga̱ soꞌ a. Ne̱ ꞌu̱nj me síí quiꞌya̱j cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún nij soꞌ asa̱ꞌ quisíj güii caꞌa̱nj niꞌya̱ chumii̱ nihánj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 41 Dan me se, cheꞌé se cataj Jesús se vaa maꞌa̱n soꞌ me rachrúún nanij rej xta̱ꞌ rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ cheꞌé dan caꞌmii nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá nana̱ nij niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús,
\v 42 cataj nij soꞌ a:
\p ―Né si̱j cuꞌna̱j Jesús me síí nihánj naꞌ. Né taꞌni̱j síí cuꞌna̱j José me soꞌ naꞌ. Né si̱j neꞌen níꞌ me rej soꞌ do̱ꞌ, me nii soꞌ do̱ꞌ naꞌ. Me cheꞌé guun rá soꞌ cata̱j soꞌ cuano̱ se vaa me soꞌ síí nanij rej xta̱ꞌ rihaan chumii̱ nihánj ga̱ ―taj nij síí uun chij niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 43 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Se̱ caꞌmii soj nana̱ nij ga̱ tuviꞌ soj maꞌ.
\v 44 Dan me se caꞌnéé Réj Yaꞌanj manj, ne̱ a̱ ꞌó yuvii̱ se̱ caꞌvee caꞌna̱ꞌ rihanj sese né Réj Yaꞌanj quiꞌya̱j caꞌna̱ꞌ soꞌ rihanj a. Ne̱ xa̱ꞌ síí ꞌnaꞌ rihanj, tza̱j ne̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún soꞌ qui̱ꞌyáj asa̱ꞌ quisíj güii caꞌa̱nj niꞌya̱ chumii̱ nihánj ado̱nj.
\v 45 Dan me se vaa ꞌo̱ síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj cachrón nana̱ nihánj rihaan yanj ga̱a naá a: “Ne̱ maꞌa̱n Yaꞌanj tu̱cuꞌyón man ta̱ranꞌ nij soꞌ ado̱nj”, taj síí nataꞌ yoꞌ a. Dan me se ta̱ranꞌ nij síí uno rihaan Réj ne̱ nariꞌ snana̱ Réj roꞌ, me síí ꞌnaꞌ rihanj ado̱nj.
\v 46 Taj va̱j ꞌó síí queneꞌen man Réj a̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ o̱rúnꞌ ꞌu̱nj me síí queneꞌen man soꞌ, cheꞌé se si̱j cavii rihaan soꞌ mej ado̱nj.
\p
\v 47 ’Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa síí amán rá niꞌya̱j manj me se ꞌo̱ ca̱yáán soꞌ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj na̱nj á.
\v 48 Ma̱ꞌanj me rachrúún ꞌyaj se vaa vaa iꞌna̱ꞌ yuvii̱ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj a.
\v 49 Xa̱ꞌ xi̱i soj síí ma̱n ga̱a naá, tza̱j ne̱ chá nij soꞌ se cuꞌna̱j maná ga̱a chéé nij soꞌ rej tacaan, tza̱j ne̱ caviꞌ nij soꞌ a.
\v 50 Tza̱j ne̱ vaa ꞌu̱nj nihánj, ne̱ ase vaa rachrúún cavii rej xta̱ꞌ nanij rihaan xi̱i soj vaa ꞌu̱nj ado̱nj. Ne̱ sese cha̱ soj mán ꞌu̱nj ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ caviꞌ nimán soj maꞌ.
\v 51 Dan me se ꞌu̱nj me rachrúún vaa iꞌna̱ꞌ ya̱ nanij rej xta̱ꞌ, ne̱ sese cha̱ ꞌo̱ soꞌ man rachrúún nihánj, ne̱ ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ soꞌ ado̱nj. Tza̱j ne̱ rachrúún rque̱ ꞌu̱nj cha̱ yuvii̱ roꞌ, nee̱ manj me yoꞌ ado̱nj. Ne̱ yoꞌ me qui̱ꞌyáj, ga̱a ne̱ caꞌve̱e ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ ya̱ cunuda̱nj soj si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj na̱nj á ―taj Jesús rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a.
\p
\v 52 Dan me se nuchruj ra̱a̱ ndoꞌo nij síí uun chij yoꞌ ga̱ tuviꞌ nij soꞌ, ne̱ xnáꞌanj nij soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ a:
\p ―Asa̱ꞌ caꞌve̱e rque̱ síí nihánj nee̱ man maꞌa̱n soꞌ cha̱ yuvii̱ ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 53 Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa sese se̱ chá soj nee̱ mán ꞌu̱nj Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱, ne̱ sese se̱ coꞌo soj ton manj, ne̱ se̱ caꞌvee ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soj a̱ maꞌ.
\v 54 Tza̱j ne̱ síí chá nee̱ manj ne̱ coꞌo ton manj me se ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, ne̱ asa̱ꞌ quisíj güii caꞌa̱nj niꞌya̱ chumii̱ nihánj, ne̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún soꞌ, qui̱ꞌyáj ado̱nj.
\v 55 Xa̱ꞌ nee̱ manj, tza̱j ne̱ nee̱ chá ya̱ ya̱ me yoꞌ, ne̱ ton manj me se na coꞌo ya̱ me yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 56 Ne̱ síí chá nee̱ manj ne̱ coꞌo ton manj me se ꞌo̱ ca̱yáán soꞌ ga̱ ꞌu̱nj, ne̱ ꞌo̱ ca̱yáán ꞌu̱nj ga̱ soꞌ chugua̱nj.
\v 57 Ase vaa vaa iꞌna̱ꞌ Réé ꞌu̱nj síí caꞌnéé mán ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj roꞌ, da̱nj vaa vaa iꞌna̱ꞌ ꞌu̱nj, ꞌyaj Réé ꞌu̱nj a. Ne̱ xa̱ꞌ síí chá mán ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soꞌ, qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj a.
\v 58 ꞌU̱nj nihánj me se rachrúún ꞌnaꞌ rej xta̱ꞌ nanij rihaan yoꞌóó nihánj mé ꞌu̱nj na̱nj á. Tza̱j ne̱ ino̱ uxrá vaa ꞌu̱nj ga̱ se cuꞌna̱j maná chá xi̱i soj ga̱a naá na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se caviꞌ cunuda̱nj nij soꞌ na̱nj á. Tza̱j ne̱ síí chá manj me se ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soꞌ ado̱nj ―taj Jesús a.
\p
\v 59 Nana̱ nihánj me nana̱ tucuꞌyón Jesús rihaan nij yuvii̱ cunuu chre̱ꞌ rá veꞌ tucuꞌyón nij síí israelitá stucua̱nj Moisés veꞌ ya̱nj chumanꞌ Capernaum a.
\s Tanáj xco̱ taꞌa̱j nij síí noco̱ꞌ man Jesús a
\p
\v 60 Queꞌe̱e̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús cuno nana̱ nihánj nana̱ caꞌmii Jesús, ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Sayu̱u̱n uxrá vaa nana̱ nihánj chugua̱nj. Daj chiha̱a̱ míj se̱ cuno níꞌ nana̱ tuꞌva soꞌ a̱ maꞌ ―taj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 61 Queneꞌen maꞌa̱n Jesús se vaa caꞌmii taꞌa̱j nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ nana̱ nij yoꞌ, ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Quiriꞌ rá soj, quiꞌyaj nana̱ nihánj naꞌ.
\v 62 Xraj, ne̱ sese queneꞌe̱n soj mán ꞌu̱nj Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ se vaa cavi̱i̱ uún ꞌu̱nj quina̱nꞌ ꞌu̱nj rej cayáán ꞌu̱nj asi̱j rque̱, ne̱ cuchuma̱n rá soj a.
\v 63 Dan me se Nimán Yaꞌanj me síí ꞌyaj vaa iꞌna̱ꞌ nimán yuvii̱ ado̱nj. Tza̱j ne̱ taj se gúnꞌ man nee̱ man yuvii̱ quiꞌya̱j yoꞌ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ yuvii̱ a̱ maꞌ. Xa̱ꞌ nana̱ caꞌmij rihaan soj, tza̱j ne̱ nana̱ cavii Nimán Yaꞌanj me nana̱ yoꞌ, ne̱ caꞌve̱e ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soj, quiꞌya̱j snana̱j ado̱nj.
\v 64 Tza̱j ne̱ taꞌa̱j soj me síí ne amán rá uno snana̱j a̱ maan ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p ꞌO̱ se asi̱j guun cheꞌe̱ Jesús tucuꞌyón soꞌ snana̱ soꞌ man yuvii̱, ne̱ a̱j neꞌen soꞌ me síí ne amán rá niꞌya̱j man soꞌ, ne̱ a̱j neꞌen soꞌ me síí me síí ta̱cuachén man soꞌ rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj man soꞌ ado̱nj.
\v 65 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús a:
\p ―Cheꞌé se ne amán rá soj roꞌ, cheꞌé dan cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa a̱ ꞌó síí se̱ guun nucua̱j caꞌna̱ꞌ rihaan ꞌu̱nj, sese né Réj Yaꞌanj me síí quiꞌya̱j caꞌna̱ꞌ soꞌ rihaan ꞌu̱nj maꞌ ―taj uún Jesús a.
\p
\v 66 Cheꞌé dan canica̱j queꞌe̱e̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, ne̱ caꞌneꞌ rá nij soꞌ ga̱ suun chéé ga̱ Jesús a.
\p
\v 67 Cheꞌé dan xnáꞌanj Jesús man chuvi̱j nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Soj do̱ꞌ me rá ta̱náj manj naꞌ ―taj Jesús, xnáꞌanj soꞌ man chuvi̱j nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 68 Ga̱a ne̱ cataj síí cuꞌna̱j Simón Pedró rihaan soꞌ a:
\p ―Taj ꞌó síí cuchi̱ꞌ núj rihaan, maan Señor. ꞌO̱ se so̱ꞌ me síí aꞌmii nana̱ quiꞌya̱j ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ núj rihaan Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj.
\v 69 Ne̱ cuchumán rá núj ne̱ neꞌen núj se vaa Síí Sa̱ꞌ Ina̱nj cavii rihaan Yaꞌanj mé so̱ꞌ ado̱nj ―taj Simón Pedró rihaan Jesús a.
\p
\v 70 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan chuvi̱j nij soꞌ a:
\p ―Dan me se ꞌu̱nj me síí narii man chuvi̱j nij soj se vaa canoco̱ꞌ soj manj, tza̱j ne̱ ase vaa maꞌa̱n Síí Chre̱e vaa ꞌo̱ nij soj ado̱nj ―taj Jesús rihaan chuvi̱j nij soꞌ a.
\p
\v 71 Nana̱ yoꞌ caꞌmii Jesús niꞌya̱j Jesús man síí cuꞌna̱j Judas Iscariote taꞌníí síí cuꞌna̱j Simón a. ꞌO̱ se Judas yoꞌ, nda̱ꞌ se ꞌo̱ nij chuvi̱j nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús me soꞌ, tza̱j ne̱ soꞌ me síí ta̱cuachén man Jesús rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj man Jesús a.
\c 7
\s Caꞌmii Jesús ga̱ nij tinúú soꞌ a
\p
\v 1 Quisíj caꞌmii Jesús nu̱ꞌ nana̱ dan, ga̱a ne̱ cachéé Jesús estadó Galilea a. ꞌO̱ se ne caꞌve̱j rá soꞌ cache̱e̱ soꞌ estadó Judea, cheꞌé se nanoꞌ nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá man soꞌ, ne̱ ticavi̱ꞌ nij soꞌ man Jesús, rá nij soꞌ a.
\p
\v 2 Dan me se da̱j doj quisi̱j chaꞌanj navij rá nij yuvii̱ israelitá chaꞌanj uneꞌ nij soꞌ veꞌ yacataj a.
\v 3 Cheꞌé dan cataj nij tinúú Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Cavi̱i̱ so̱ꞌ caꞌa̱nj so̱ꞌ estadó Judea, ga̱a ne̱ queneꞌe̱n nij síí tucuꞌyón snana̱ so̱ꞌ nij suun sa̱ꞌ noco̱o ꞌyáá so̱ꞌ á.
\v 4 Sese me rá ꞌo̱ soꞌ xca̱j ndoꞌo yuvii̱ cuentá cheꞌé maꞌa̱n soꞌ, ne̱ ne ꞌyaj yuve̱ soꞌ se‑su̱u̱n soꞌ maꞌ. Sese ya̱ ꞌyáá so̱ꞌ suun sa̱ꞌ noco̱o, ne̱ caꞌa̱nj so̱ꞌ rej queneꞌe̱n nij síí ma̱n rihaan chumii̱ nihánj mán so̱ꞌ á ―taj nij tinúú maꞌa̱n Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 5 ꞌO̱ se nda̱a maꞌa̱n nij tinúú Jesús ne cuchuma̱n rá niꞌya̱j man Jesús a̱ maꞌ.
\v 6 Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ataa quisi̱j güii no̱ xcúún ꞌu̱nj qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj se‑su̱u̱n ꞌu̱nj á. Se‑su̱u̱n maꞌa̱n soj roꞌ, a̱ me maꞌa̱n güii caꞌve̱e quiꞌya̱j soj se‑su̱u̱n soj ado̱nj.
\v 7 Taj cheꞌé quita̱j riꞌyunj nij síí ma̱n rihaan chumii̱ nihánj man soj maꞌ. ꞌU̱nj roꞌ, vaa cheꞌé quita̱j riꞌyunj nij soꞌ, ese ꞌu̱nj me síí taj xnaꞌanj rihaan nij soꞌ se vaa chiꞌi̱i̱ ndoꞌo vaa ꞌyaj nij soꞌ ado̱nj.
\v 8 Cavi̱i̱ soj caꞌa̱nj soj chaꞌanj á. ꞌU̱nj roꞌ, se̱ caꞌanj ꞌu̱nj chaꞌanj cuano̱ cheꞌé se ataa quisi̱j orá qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj se‑su̱u̱n ꞌu̱nj na̱nj ado̱nj
\v 9 ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ quináj soꞌ estadó Galilea a.
\s Caꞌanj Jesús chaꞌanj uneꞌ nii veꞌ yacataj a
\p
\v 10 Dan me se ga̱a quisíj cavii nij tinúú Jesús caꞌanj nij soꞌ chaꞌanj, ga̱a ne̱ cavii maꞌa̱n Jesús caꞌanj soꞌ chaꞌanj uún a. Tza̱j ne̱ caꞌanj yuve̱ soꞌ a.
\v 11 Cheꞌé dan me nanoꞌ nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá man Jesús rej canuû chaꞌanj yoꞌ a. Ne̱ xnáꞌanj nij soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Me rej va̱j síí yoꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 12 Ne̱ ri̱i̱ ndoꞌo yuvii̱ man chaꞌanj ne̱ nanó yuve̱ ndoꞌo nij yuvii̱ cuentó cheꞌé Jesús a. Dan me se taꞌa̱j nij yuvii̱ cataj a:
\p ―Síí sa̱ꞌ me soꞌ á ―taj taꞌa̱j nij yuvii̱ a.
\p Tza̱j ne̱ ꞌó taꞌa̱j nij yuvii̱ cataj a:
\p ―Taj maꞌ. Síí tihaꞌ yuꞌunj man nij yuvii̱ me soꞌ na̱nj ado̱nj ―taj ꞌó taꞌa̱j nij yuvii̱ yoꞌ a.
\p
\v 13 Tza̱j ne̱ a̱ ꞌó nij yuvii̱ ne caꞌmi̱i̱ ranga̱ꞌ cheꞌé Jesús maꞌ. ꞌO̱ se cuchuꞌviꞌ nij yuvii̱ niꞌya̱j nij yuvii̱ man nij síí uun chij rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 14 Dan me se a̱j quisíj caꞌa̱nj güii anuû chaꞌanj, ne̱ cavii Jesús rej ya̱nj nuvií noco̱o, ne̱ tucuꞌyón soꞌ man nij yuvii̱ a.
\v 15 Cheꞌé dan caráyaꞌa̱nj nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá, ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Né si̱j tucuꞌyón me síí nihánj maꞌ. Me rej nariꞌ soꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱ ―taj nij síí uun chij yoꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 16 Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Xa̱ꞌ tucuáán tucuꞌyón ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ né tu̱cuáán cavii raá ꞌu̱nj me nihánj maꞌ. ꞌO̱ se stucua̱nj Yaꞌanj síí caꞌnéé manj me tucuáán nihánj chugua̱nj.
\v 17 Dan me se sese me rá ꞌo̱ soꞌ cuno̱ soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ xca̱j soꞌ cuentá ase tucuáán avii raá ꞌu̱nj me tucuáán tucuꞌyón ꞌu̱nj naꞌ, ase stucua̱nj Yaꞌanj me tucuáán yoꞌ xa̱ꞌ.
\v 18 Xa̱ꞌ síí aꞌmii snana̱ maꞌa̱n, tza̱j ne̱ ina̱nj me rá soꞌ caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ yuvii̱ cheꞌé maꞌa̱n soꞌ ado̱nj. Tza̱j ne̱ sese me rá ꞌo̱ soꞌ caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ yuvii̱ cheꞌé síí caꞌnéé man soꞌ, ne̱ ina̱nj nana̱ ya̱ cheꞌé síí caꞌnéé man soꞌ aꞌmii soꞌ, ne̱ ne nanoꞌ soꞌ chrej chiꞌi̱i̱ maꞌ.
\v 19 Nocoꞌ soj stucua̱nj Yaꞌanj rqué síí cuꞌna̱j Moisés rihaan soj, tza̱j ne̱ a̱ ꞌó soj ne uun nucua̱j canoco̱ꞌ nu̱ꞌ tucuáán yoꞌ a̱ maꞌ. Cheꞌé dan me cheꞌé nanoꞌ soj da̱j quiꞌya̱j soj, ne̱ cavi̱ꞌ ꞌu̱nj ga̱ ―taj Jesús rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a.
\p
\v 20 Ga̱a ne̱ cataj nij yuvii̱ rihaan Jesús a:
\p ―Nu̱u̱ nana̱ chre̱e nimán so̱ꞌ á. Me síí me rá ticavi̱ꞌ mán so̱ꞌ, rá so̱ꞌ ga̱ ―taj nij yuvii̱ rihaan Jesús a.
\p
\v 21 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ga̱a rque̱ me se o̱rúnꞌ suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyáj, ne̱ caráyaꞌa̱nj ta̱ranꞌ nij soj se vaa quiꞌyáá ꞌu̱nj suun sa̱ꞌ noco̱o güii naránj rá níꞌ a.
\v 22 Dan me se ya̱ uxrá cataj xnaꞌanj Moisés rihaan níꞌ se vaa caꞌne̱ꞌ níꞌ taꞌngaꞌ man snóꞌo cheꞌé rej caꞌve̱e cunu̱u sa̱ꞌ níꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj. Tza̱j ne̱ né tucua̱nj cuchruj maꞌa̱n Moisés me yoꞌ maꞌ. ꞌO̱ se stucua̱nj xi̱i níꞌ nij síí ma̱n ga̱a naá me yoꞌ ado̱nj. Ne̱ nda̱a güii naránj rá aꞌneꞌ soj taꞌngaꞌ man snóꞌo ado̱nj.
\v 23 Dan me se cheꞌé se me rá soj quiꞌya̱j soj nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés, cheꞌé dan aꞌvej rá soj cata̱ꞌ taꞌngaꞌ man snóꞌo güii naránj rá soj ado̱nj. Sese da̱nj vaa, ne̱ me cheꞌé aꞌmaan rá soj niꞌya̱j soj manj cheꞌé se cunuu sa̱ꞌ nu̱ꞌ nee̱ man ꞌo̱ snóꞌo quiꞌyáj güii naránj rá soj ga̱.
\v 24 Se̱ guun xca̱j soj cuentá cheꞌé se vaa ꞌyaj yuvii̱ ni̱ꞌyaj soj cheꞌé ina̱nj tucuáán noco̱ꞌ soj maꞌ. Tana̱nj xca̱j soj cuentá ni̱ꞌyaj soj nana̱ nica̱ ya̱ na̱nj á ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 25 Cheꞌé dan cataj taꞌa̱j nij síí ya̱nj chumanꞌ Jerusalén a:
\p ―Ne̱ si̱j nihánj roꞌ, né si̱j nanoꞌ nii ticavi̱ꞌ nii man me soꞌ naꞌ.
\v 26 Ne̱ nihánj aꞌmii ranga̱ꞌ soꞌ, ne̱ a̱ ꞌó nana̱ ne aꞌmii nij soꞌ rihaan soꞌ maan asânj. Ya̱ ya̱ Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me soꞌ, rá nij síí uun chij rihaan níꞌ si̱j israelitá naꞌ.
\v 27 Tza̱j ne̱ neꞌen níꞌ me rej cavii síí nihánj ado̱nj. Tza̱j ne̱ taj síí neꞌen me rej cavi̱i̱ Síí Caꞌne̱j Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun asa̱ꞌ caꞌnaꞌ soꞌ a̱ maꞌ ―taj nij síí ma̱n chumanꞌ Jerusalén yoꞌ a.
\p
\v 28 Cheꞌé dan sca̱ꞌ ndoꞌo caꞌmii Jesús ga̱a tucuꞌyón soꞌ man nij yuvii̱ rej ya̱nj nuvií noco̱o, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Neꞌen soj manj, ne̱ neꞌen soj me rej cavii ꞌu̱nj na̱nj ado̱nj. Tza̱j ne̱ ne caꞌna̱ꞌ ma̱ꞌanj maꞌ. ꞌO̱ se ya̱ aꞌmii síí caꞌnéé manj, tza̱j ne̱ ne neꞌen uxrá soj man soꞌ a̱ maꞌ.
\v 29 Neꞌén ꞌu̱nj man soꞌ, cheꞌé se cavii ꞌu̱nj rihaan soꞌ, ne̱ soꞌ me síí caꞌnéé manj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 30 Cheꞌé dan nanoꞌ nij soꞌ da̱j quiꞌya̱j nij soꞌ ne̱ ta̱ꞌaa nij soꞌ man Jesús, tza̱j ne̱ a̱ ꞌó nij soꞌ ne ta̱ꞌaa man soꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se ataa quisi̱j güii caꞌve̱e quiꞌya̱j nij soꞌ da̱nj man soꞌ a.
\p
\v 31 Ne̱ queꞌe̱e̱ nij yuvii̱ cuchumán rá niꞌya̱j man soꞌ, ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Caꞌve̱e se caꞌna̱ꞌ ꞌó soꞌ cata̱j soꞌ se vaa Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me soꞌ, tza̱j ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ quisíj soꞌ quiꞌya̱j soꞌ doj suun sa̱ꞌ noco̱o rihaan suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyaj síí nihánj a̱ maꞌ ―taj nij yuvii̱ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 32 Dan me se ga̱a cuno nij síí fariseo se vaa caꞌmii yuve̱ nij yuvii̱ nana̱ dan cheꞌé Jesús, ga̱a ne̱ caꞌnéé nij xrej ata̱ suun noco̱o caꞌnéé nij síí fariseo man tanuu tumé nuvií noco̱o caꞌa̱nj nij tanuu ta̱ꞌaa nij tanuu man Jesús a.
\v 33 Cheꞌé dan cataj Jesús a:
\p ―Do̱j güii ca̱yáán ꞌu̱nj ga̱ nij soj, ne̱ cavi̱i̱ ꞌu̱nj quina̱nꞌ ꞌu̱nj rihaan síí caꞌnéé manj caꞌna̱ꞌ ꞌu̱nj na̱nj ado̱nj.
\v 34 Nano̱ꞌ soj manj, tza̱j ne̱ se̱ nariꞌ soj manj a̱ maꞌ. Ne̱ se̱ guun nucua̱j soj cuchi̱ꞌ soj rej ca̱yáán ꞌu̱nj a̱ maꞌ ―taj Jesús a.
\p
\v 35 Cheꞌé dan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá cataj rihaan tuviꞌ nij soꞌ a:
\p ―Me rej caꞌa̱nj síí nihánj, ne̱ se̱ nariꞌ níꞌ man soꞌ ga̱. Caꞌa̱nj soꞌ rihaan tuviꞌ níꞌ síí ya̱nj chiháán nij síí aꞌmii xnaꞌánj griego naꞌ. Tu̱cuꞌyón soꞌ snana̱ soꞌ rihaan nij síí aꞌmii xnaꞌánj griego naꞌ.
\v 36 ꞌO̱ se cataj soꞌ nana̱ nihánj a: “Nano̱ꞌ soj manj, tza̱j ne̱ se̱ nariꞌ soj manj a̱ maꞌ. Ne̱ se̱ guun nucua̱j soj cuchi̱ꞌ soj rej ca̱yáán ꞌu̱nj a̱ maꞌ.” Me cheꞌé tuꞌva soꞌ da̱nj, rá soj ga̱ ―taj nij síí uun chij yoꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 37 Dan me se ga̱a güii navi̱j chaꞌanj, güii noco̱o doj, ne̱ canicunꞌ Jesús, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Sese ase vaa síí nacoo̱ ndoꞌo na vaa soj, ne̱ caꞌna̱ꞌ soj rihanj, ne̱ rque̱j na achiin ya̱ man soj á.
\v 38 Xa̱ꞌ síí amán rá niꞌya̱j manj, tza̱j ne̱ quiri̱ꞌ soꞌ se vaa taj Danj Yaꞌanj rihaan níꞌ a. Dan me se ase vaa ꞌo̱ chráá sa̱ꞌ ndoꞌo nu̱u̱ na sa̱ꞌ ina̱nj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ se sa̱ꞌ cu̱nuû nimán síí amán rá niꞌya̱j manj, ne̱ caꞌve̱e ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soꞌ ado̱nj ―taj Jesús a.
\p
\v 39 Da̱nj taj Jesús, caꞌmii soꞌ cheꞌé Nimán Yaꞌanj cu̱nuû nimán nij síí cuchumán rá niꞌya̱j man soꞌ a. ꞌO̱ se ataa caꞌna̱ꞌ Nimán Yaꞌanj rihaan yuvii̱, ese ataa quisi̱j güii quina̱nꞌ Jesús rej xta̱ꞌ ne̱ niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé gu̱un chij soꞌ a.
\p
\v 40 Cheꞌé dan taꞌa̱j nij yuvii̱ cuno nana̱ nihánj cataj a:
\p ―Ya̱ ya̱ si̱j nataꞌ snana̱ Yaꞌanj síí cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj ga̱a naá se vaa caꞌna̱ꞌ rihaan chumii̱ me síí nihánj na̱nj á ―taj taꞌa̱j nij yuvii̱ a.
\p
\v 41 ꞌÓ taꞌa̱j nij yuvii̱ cataj a:
\p ―Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me síí nihánj chugua̱nj ―taj ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ a.
\p Tza̱j ne̱ ꞌó taꞌa̱j nij yuvii̱ cataj a:
\p ―Xa̱ꞌ Síí Caꞌne̱j Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun, tza̱j ne̱ né si̱j cavii estadó Galilea me soꞌ maꞌ.
\v 42 ꞌO̱ se Danj Yaꞌanj taj se vaa taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ rey cuꞌna̱j David síí cayáán ga̱a naá me Síí Caꞌne̱j Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun, ne̱ si̱j cavi̱i̱ chiháán David chumanꞌ Belén me uún soꞌ ado̱nj ―taj ꞌó taꞌa̱j nij yuvii̱ uún a.
\p
\v 43 Cheꞌé dan guun vi̱j caꞌmii nij yuvii̱, niꞌya̱j nij yuvii̱ man Jesús a.
\v 44 Ne̱ guun rá taꞌa̱j nij soꞌ ta̱ꞌaa nij soꞌ man Jesús, tza̱j ne̱ taj va̱j síí taꞌaa man soꞌ a̱ maꞌ.
\p
\v 45 Ga̱a ne̱ canica̱j nij tanuu caꞌanj uún nij tanuu rihaan nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ, rihaan nij síí fariseo do̱ꞌ, ga̱a ne̱ cataj nij xrej do̱ꞌ, nij síí fariseo do̱ꞌ, rihaan nij tanuu a:
\p ―Me cheꞌé ne caꞌna̱ꞌ Jesús ga̱ soj, quiꞌyaj soj ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man nij tanuu yoꞌ a.
\p
\v 46 Ga̱a ne̱ cataj nij tanuu a:
\p ―Cuna̱j uxrá vaa nana̱ aꞌmii soꞌ, ne̱ taj va̱j ꞌó yuvii̱ neꞌen caꞌmi̱i̱ nana̱ aꞌmii soꞌ a̱ maꞌ ―taj nij tanuu yoꞌ a.
\p
\v 47 Cheꞌé dan cataj nij síí fariseo rihaan nij tanuu a:
\p ―Tihaꞌ yuꞌunj soꞌ man soj uún a̱ naꞌ.
\v 48 ꞌO̱ se a̱ ꞌó nij síí uun chij rihaan níꞌ si̱j israelitá do̱ꞌ, a̱ ꞌó nij síí fariseo do̱ꞌ, ne cuchuma̱n rá se vaa si̱j caꞌnéé Yaꞌanj me soꞌ a̱ maꞌ.
\v 49 Ne̱ xa̱ꞌ nij yuvii̱, tza̱j ne̱ ne neꞌen nij yuvii̱ stucua̱nj Moisés, ne̱ ina̱nj sayuun quira̱nꞌ nij yuvii̱ yoꞌ, quiꞌya̱j Yaꞌanj chugua̱nj ―taj nij síí fariseo rihaan nij tanuu yoꞌ a.
\p
\v 50 Dan me se nicu̱nꞌ síí cuꞌna̱j Nicodemo ga̱ nij soꞌ, ne̱ ꞌo̱ tuviꞌ nij soꞌ me soꞌ, ne̱ síí caꞌanj caꞌmi̱i̱ ga̱ Jesús ga̱a rque̱ doj me soꞌ, ne̱ cataj soꞌ a:
\p
\v 51 ―Tza̱j ne̱ stucua̱nj Moisés taj se vaa ne nó xcúún níꞌ caꞌne̱ꞌ níꞌ cacunꞌ cheꞌé ꞌo̱ soꞌ, sese ataa cuno̱ níꞌ nana̱ aꞌmii soꞌ ne̱ sese ataa xca̱j níꞌ cuentá da̱j ꞌyaj soꞌ maꞌ ―taj Nicodemo rihaan ꞌó nij síí fariseo yoꞌ a.
\p
\v 52 Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Nicodemo a:
\p ―Me cheꞌé me rá so̱ꞌ caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ so̱ꞌ cheꞌé Jesús ga̱. ꞌO̱ se si̱j cavii estadó Galilea mé so̱ꞌ ga̱ soꞌ naꞌ. Tu̱cuꞌyón so̱ꞌ, ne̱ xca̱j so̱ꞌ cuentá se vaa a̱ ꞌó síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ne avii estadó Galilea, ꞌyaj Yaꞌanj maꞌ ―taj nij síí fariseo rihaan Nicodemo yoꞌ a.
\p
\v 53 Dan me se cavii nij soꞌ, ne̱ quinanꞌ ꞌo̱ ꞌo̱ nij soꞌ tucuá nij soꞌ a.
\c 8
\p
\v 1 Tza̱j ne̱ cavii Jesús xráá tacaan cuꞌna̱j Tacaan ma̱n Chruun Olivó a.
\s Caꞌmii Jesús ga̱ nij síí me rá go̱ꞌ yahij man chana̱ tumé cacunꞌ a
\p
\v 2 Dan me se rej síj güii me se caꞌanj uún Jesús rej ya̱nj nuvií noco̱o a. Ga̱a ne̱ cuchiꞌ cunuda̱nj nij yuvii̱ rihaan soꞌ, ne̱ caꞌanj ca̱yáán soꞌ, ne̱ tucuꞌyón soꞌ man nij yuvii̱ yoꞌ a.
\v 3 Veé dan, ne̱ caꞌnaꞌ nij síí naquiꞌyaj cu̱u stucua̱nj Moisés do̱ꞌ, nij síí fariseo do̱ꞌ, ne̱ nica̱j nij soꞌ man ꞌo̱ chana̱ caꞌnaꞌ nij soꞌ rihaan Jesús a. Ne̱ chana̱ nariꞌ nii otoj ga̱ ꞌo̱ snóꞌo me noꞌ, tza̱j ne̱ né ni̱ca̱ noꞌ me soꞌ maꞌ. Cheꞌé dan taꞌaa nij soꞌ man noꞌ, ne̱ nica̱j nij soꞌ man noꞌ caꞌnaꞌ nij soꞌ rihaan Jesús, ne̱ cachrón nij soꞌ man chana̱ tanu̱u̱ maꞌa̱n nij soꞌ ga̱ Jesús a.
\v 4 Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Jesús a:
\p ―Chana̱ nihánj me se ma̱an orá otoj noꞌ ga̱ ꞌó snóꞌo, ne̱ nariꞌ nii man noꞌ, ne̱ taꞌaa nii man noꞌ, maestro.
\v 5 Dan me se stucua̱nj Moisés taj se vaa no̱ xcúún níꞌ go̱ꞌ níꞌ yahij man chana̱ vaa da̱nj nda̱a se cavi̱ꞌ noꞌ, taj tucuáán yoꞌ na̱nj á. Cheꞌé dan me, da̱j quiꞌya̱j níꞌ, rá so̱ꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 6 ꞌO̱ se guun rá nij soꞌ caꞌmi̱i̱ Jesús ꞌo̱ nana̱ vaa nij cheꞌé stucua̱nj Moisés, ga̱a ne̱ caꞌve̱e cuta̱ꞌ nij soꞌ cacunꞌ xráá Jesús cheꞌé nana̱ caꞌmi̱i̱ soꞌ a.
\p Dan me se caꞌanj canicu̱nꞌ ru̱j Jesús, ne̱ cachrón raꞌa soꞌ letrá rihaan yoꞌóó a.
\v 7 Tza̱j ne̱ ꞌo̱ rquee̱ nij soꞌ xnáꞌanj nij soꞌ man soꞌ a. Cheꞌé dan canicunꞌ caya̱ uún soꞌ, ne̱ cataj soꞌ rihaan nij soꞌ a:
\p ―Sese da̱nj me rá soj, ne̱ caꞌve̱e, tza̱j ne̱ a̱ me maꞌa̱n ꞌo̱ soj taj a̱ doj cacunꞌ tumé roꞌ, caꞌve̱e go̱ꞌ yahij man noꞌ asino ya̱a̱n á ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 8 Ga̱a ne̱ caꞌanj canicu̱nꞌ ru̱j uún Jesús, ne̱ cachrón uún soꞌ letrá rihaan yoꞌóó yoꞌ a.
\p
\v 9 Veé dan, ga̱a ne̱ guun naꞌa̱j nij soꞌ ga̱a cuno nij soꞌ snana̱ Jesús, ne̱ nayón nij soꞌ chrej, ne̱ caꞌanj nij soꞌ a. Dan me se nda̱a ꞌo̱ ꞌo̱ nij soꞌ nayón chrej, ne̱ asino ya̱a̱n caꞌanj nij síí cachij doj, ga̱a ne̱ canocoꞌ nij síí tachru̱u̱ doj xcó nij soꞌ, ne̱ caꞌanj cunuda̱nj nij soꞌ na̱nj ado̱nj. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ quináj u̱u̱n Jesús, ne̱ nicunꞌ o̱rúnꞌ chana̱ yoꞌ rihaan soꞌ a.
\v 10 Ga̱a ne̱ canicunꞌ caya̱ uún Jesús, ne̱ cataj soꞌ rihaan chana̱ yoꞌ a:
\p ―Me rej vaj nij síí cutaꞌ cacunꞌ xráá so̱ꞌ ga̱. A̱ ꞌó nij soꞌ ne quisi̱j rá cavi̱ꞌ so̱ꞌ a̱ naꞌ ―taj Jesús, xnáꞌanj soꞌ man chana̱ yoꞌ a.
\p
\v 11 Ga̱a ne̱ cataj chana̱ yoꞌ a:
\p ―Taj va̱j a̱ ꞌó síí me rá caꞌmi̱i̱ da̱nj a̱ maan, Señor ―taj chana̱ yoꞌ rihaan Jesús a.
\p Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―A̱ ꞌu̱nj se̱ cataj se vaa quiꞌya̱j nii sayuun mán so̱ꞌ a̱ maꞌ. Dan me se caꞌa̱nj so̱ꞌ, ne̱ se̱ quiꞌyáá so̱ꞌ a̱ doj cacunꞌ rej rihaan so̱ꞌ a̱ maꞌ ―taj Jesús rihaan chana̱ yoꞌ a.
\s Cataj Jesús se vaa ya̱ vaa snana̱ soꞌ a
\p
\v 12 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús rihaan nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ, rihaan nij síí fariseo do̱ꞌ a:
\p ―Ase vaa yaꞌan chuguu̱n vaa ꞌu̱nj rihaan soj si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj. Dan me se síí noco̱ꞌ manj roꞌ, se̱ cachéé soꞌ rej rmi̱ꞌ maꞌ. ꞌU̱nj roꞌ, me yaꞌan chuguu̱n cache̱e̱ ga̱ soꞌ, ne̱ xca̱j soꞌ cuentá me rej vaj soꞌ, qui̱ꞌyáj, ne̱ cheꞌé dan ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ ya̱ nimán soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 13 Cheꞌé dan cataj nij síí fariseo rihaan soꞌ a:
\p ―Tza̱j ne̱ ina̱nj ma̱ꞌán so̱ꞌ me síí taj xnaꞌanj cheꞌé ma̱ꞌán so̱ꞌ á. Né na̱na̱ ya̱ me nana̱ aꞌmii so̱ꞌ cheꞌé ma̱ꞌán so̱ꞌ a̱ maꞌ ―taj nij síí fariseo rihaan Jesús a.
\p
\v 14 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Nda̱ꞌ se ma̱ꞌanj me síí aꞌmii cheꞌej, tza̱j ne̱ ya̱ vaa snana̱j na̱nj á. ꞌO̱ se neꞌenj me rej cavij, ne̱ neꞌenj me rej caꞌa̱nj ꞌu̱nj ado̱nj. Ne̱ xa̱ꞌ soj, tza̱j ne̱ ne neꞌen soj me rej cavij ne neꞌen soj me rej caꞌa̱nj ꞌu̱nj a̱ maꞌ.
\v 15 Xa̱ꞌ soj, tza̱j ne̱ aꞌneꞌ soj cacunꞌ cheꞌé ina̱nj se vaa ruviꞌ rihaan soj na̱nj ado̱nj. Tza̱j ne̱ ꞌu̱nj me se ne aꞌnéꞌ ꞌu̱nj cacunꞌ cheꞌé da̱j ꞌyaj a̱ ꞌó yuvii̱ maꞌ.
\v 16 Tza̱j ne̱ caꞌve̱e se caꞌne̱ꞌ ꞌu̱nj cacunꞌ da̱j ꞌyaj yuvii̱, tza̱j ne̱ ya̱ xcaj ꞌu̱nj cuentá cheꞌé cacunꞌ tumé yuvii̱ ado̱nj. Dan me se né o̱rúnꞌ ꞌu̱nj me síí xcaj cuentá cheꞌé yuvii̱ maꞌ. ꞌO̱ se vaa Réj síí caꞌnéé manj rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ soꞌ me síí racuíj manj ado̱nj.
\v 17 Ne̱ rihaan stucua̱nj Moisés tucuáán noco̱ꞌ soj nó nana̱ taj se vaa sese cuya̱a̱n vaa nana̱ aꞌmii vi̱j ro̱j soꞌ, ne̱ ya̱ vaa snana̱ ro̱j soꞌ ado̱nj.
\v 18 Dan me se ꞌu̱nj me síí taj xnaꞌanj cheꞌé ma̱ꞌanj, ne̱ taj xnaꞌanj Réj síí caꞌnéé manj uún ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 19 Cheꞌé dan xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús, cataj nij soꞌ a:
\p ―Me rej ne réé so̱ꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Ne neꞌen uxrá soj manj do̱ꞌ, man Réj do̱ꞌ maꞌ. ꞌO̱ se sese neꞌen ya̱ soj manj, ne̱ neꞌen soj man Réj uún tza̱j ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 20 Nu̱ꞌ nihánj me nana̱ tucuꞌyón Jesús ga̱a canicunꞌ soꞌ rej ya̱nj nuvií noco̱o rej rqué nij yuvii̱ saꞌanj rihaan Yaꞌanj a. Ne̱ taj va̱j yuvii̱ taꞌaa man soꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se ataa quisi̱j güii caꞌve̱e quiꞌya̱j nii sayuun man Jesús na̱nj ado̱nj.
\s Cataj Jesús se vaa se̱ cuchiꞌ nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá síí ne amán rá niꞌya̱j man Jesús rihaan Yaꞌanj a
\p
\v 21 Cheꞌé dan cataj uún Jesús rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a:
\p ―ꞌU̱nj nihánj me se cavi̱i̱ ꞌu̱nj caꞌa̱nj ꞌu̱nj, ga̱a ne̱ nano̱ꞌ soj manj a. Tza̱j ne̱ asa̱ꞌ caviꞌ soj, ne̱ ꞌo̱ quita̱j nu̱ꞌ cacunꞌ tumé soj xráá soj, ne̱ se̱ guun nucua̱j soj cuchi̱ꞌ soj rej caꞌa̱nj ꞌu̱nj maꞌ ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 22 Cheꞌé dan xnáꞌanj nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá man tuviꞌ nij soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Ticavi̱ꞌ soꞌ man maꞌa̱n soꞌ, rá soj naꞌ. Cheꞌé dan cataj soꞌ se vaa se̱ guun nucua̱j níꞌ cuchi̱ꞌ níꞌ rej caꞌa̱nj soꞌ, rá soj naꞌ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 23 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Soj roꞌ, me síí avii rej nica̱ꞌ, ne̱ ꞌu̱nj roꞌ, me síí avii rej xta̱ꞌ a. Soj roꞌ, me síí ma̱n rihaan chumii̱ nihánj, tza̱j ne̱ né si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj mej maꞌ.
\v 24 Cheꞌé dan cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa asa̱ꞌ caviꞌ soj, ne̱ ꞌo̱ quita̱j nu̱ꞌ cacunꞌ tumé soj xráá soj na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se sese se̱ cuchumán rá soj se vaa mé ꞌu̱nj síí a̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa mej, ne̱ asa̱ꞌ caviꞌ soj, ne̱ ꞌo̱ quita̱j nu̱ꞌ cacunꞌ tumé soj xráá soj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 25 Cheꞌé dan xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús, cataj nij soꞌ a:
\p ―Me síí mé so̱ꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús a.
\p Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―A̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj asino ya̱a̱n me si̱j mej ado̱nj.
\v 26 Vaa ndoꞌo nana̱ no̱ xcúnj caꞌmi̱j cheꞌé soj, ne̱ no̱ xcúún uxraj ya̱ caꞌne̱ꞌ ꞌu̱nj cacunꞌ cheꞌé soj na̱nj á. Dan me se síí caꞌnéé manj, tza̱j ne̱ ina̱nj nana̱ ya̱ aꞌmii soꞌ, ne̱ ina̱nj nana̱ caꞌmii soꞌ cunoj me nana̱ taj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 27 Tza̱j ne̱ ne queneꞌe̱n nij soꞌ se vaa caꞌmii Jesús cheꞌé Rej soꞌ Yaꞌanj si̱j caꞌnéé man Jesús a̱ maꞌ.
\v 28 Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Asa̱ꞌ quisíj naxca̱j soj mán ꞌu̱nj cano̱j rihaan rcutze̱, ga̱a ne̱ xca̱j ya̱ soj cuentá se vaa ya̱ ya̱ Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ mej ado̱nj. Ne̱ ne ꞌyáá ꞌu̱nj se vaa avii ina̱nj raa̱ ma̱ꞌanj maꞌ. ꞌO̱ se aꞌmii ꞌu̱nj nda̱a vaa tucuꞌyón Réj manj ado̱nj.
\v 29 Ne̱ soꞌ me síí caꞌnéé manj rihaan soj, ne̱ ꞌo̱ nicunꞌ soꞌ ga̱ ꞌu̱nj, ne̱ a̱ doj ne ta̱náj yaníj soꞌ manj a̱ maꞌ. ꞌO̱ se ꞌyáá ꞌu̱nj ina̱nj se vaa me rá maꞌa̱n soꞌ qui̱ꞌyáj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 30 Ga̱a quisíj caꞌmii Jesús nana̱ vaa da̱nj, ga̱a ne̱ cuchumán rá queꞌe̱e̱ ndoꞌo yuvii̱ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\s Caꞌmii Jesús ga̱ nij síí israelitá cuchumán rá niꞌya̱j man soꞌ a
\p
\v 31 Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan nij síí israelitá cuchumán rá niꞌya̱j man soꞌ a:
\p ―Sese ꞌo̱ canoco̱ꞌ soj snana̱j, ne̱ si̱j ya̱ ya̱ tucuꞌyón snana̱j me soj,
\v 32 ne̱ queneꞌe̱n soj nu̱ꞌ nana̱ ya̱, ne̱ nani̱i̱ soj rihaan suun uun mozó, quiꞌya̱j nana̱ ya̱ yoꞌ chugua̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 33 Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Jesús a:
\p ―ꞌO̱ se taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ síí cuꞌna̱j Abraham síí cayáán ga̱a naá me núj, ne̱ daj chiha̱a̱ míj ne gu̱un núj mozó siꞌya̱j a̱ ꞌó yuvii̱ a̱ maꞌ. Me cheꞌé cataj so̱ꞌ se vaa nani̱i̱ núj rihaan suun uun mozó ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 34 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa síí ꞌyaj cacunꞌ roꞌ, me síí uun mozó rihaan cacunꞌ yoꞌ ado̱nj.
\v 35 Ne̱ xa̱ꞌ mozó, tza̱j ne̱ se̱ caꞌvee ca̱yáán soꞌ veꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj maꞌ. Ne̱ xa̱ꞌ taꞌníí síí tucua̱ veꞌ, tza̱j ne̱ soꞌ me síí caꞌve̱e ca̱yáán veꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj.
\v 36 Cheꞌé dan me sese ti̱nanii Taꞌníí Yaꞌanj man soj rihaan suun uun mozó, ne̱ ya̱ ya̱ si̱j nanii rihaan suun uun mozó me soj ado̱nj.
\p
\v 37 ’A̱j neꞌenj se vaa taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ síí cuꞌna̱j Abraham me soj á. Tza̱j ne̱ nanoꞌ uxrá soj da̱j quiꞌya̱j soj ne̱ cavi̱ꞌ ꞌu̱nj, cheꞌé se naꞌvej rá soj nari̱ꞌ soj canoco̱ꞌ soj snana̱j maꞌ.
\v 38 Dan me se aꞌmii ꞌu̱nj ina̱nj se vaa queneꞌenj ga̱a nicúnꞌ ꞌu̱nj rihaan Réj a. Tza̱j ne̱ nij soj me síí ꞌyaj nda̱a vaa cataj rej soj rihaan soj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 39 Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Jesús a:
\p ―Xi̱i núj me síí cuꞌna̱j Abraham síí cayáán ga̱a naá ado̱nj ―taj nij soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Sese ya̱ ya̱ taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ Abraham me soj, ne̱ quiꞌyaj soj nda̱a vaa quiꞌyaj Abraham asuun tza̱j a.
\v 40 Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se nanoꞌ soj da̱j quiꞌya̱j soj ne̱ cavi̱ꞌ ꞌu̱nj, ne̱ ꞌu̱nj me síí cataj xnaꞌanj rihaan soj nu̱ꞌ nana̱ ya̱ cataj xnaꞌanj Réj Yaꞌanj rihanj ado̱nj. Dan me se ino̱ uxrá vaa ꞌyaj soj ga̱ Abraham ado̱nj.
\v 41 Ma̱an se ꞌyaj soj ina̱nj se vaa ꞌyaj rej soj na̱nj á ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p Cheꞌé dan cataj nij soꞌ rihaan Jesús a:
\p ―Né taꞌni̱j cacunꞌ me núj maꞌ. ꞌO̱ se o̱rúnꞌ Rej núj, ne̱ Yaꞌanj me soꞌ na̱nj á ―taj nij soꞌ a.
\p
\v 42 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Sese ya̱ Yaꞌanj me Rej soj, ne̱ cara̱a̱ cochro̱j soj rihanj ado̱nj. ꞌO̱ se ꞌu̱nj me síí cavii rej nicu̱nꞌ Yaꞌanj, ne̱ caꞌnáꞌ ꞌu̱nj nihánj chugua̱nj. Dan me se ne caꞌna̱ꞌ ma̱ꞌanj nihánj maꞌ. ꞌO̱ se soꞌ me síí caꞌnéé manj caꞌnaj nihánj ado̱nj.
\p
\v 43 ’Cheꞌé se naꞌvej rá soj cuno̱ soj snana̱j roꞌ, cheꞌé dan sayu̱u̱n uxrá vaa nana̱ aꞌmij rihaan soj ado̱nj.
\v 44 ꞌO̱ se taꞌníí Síí Chre̱e me soj, ne̱ me rá soj quiꞌya̱j soj ina̱nj nda̱a vaa me rá rej soj Síí Chre̱e quiꞌya̱j soj ado̱nj. Ne̱ xa̱ꞌ soꞌ, tza̱j ne̱ síí ticaviꞌ man yuvii̱ me soꞌ asi̱j guun cheꞌe̱ chumii̱ nihánj, ne̱ daj chiha̱a̱ míj ne neꞌen soꞌ caꞌmi̱i̱ nica̱ soꞌ nana̱ ya̱ maꞌ. ꞌO̱ se ne aranꞌ rá soꞌ caꞌmi̱i̱ soꞌ nana̱ ya̱ a̱ maan ado̱nj. Da̱nj ina̱nj vaa soꞌ, aꞌmii ne̱ soꞌ, cheꞌé se síí ne̱ ina̱nj me soꞌ, ne̱ síí tucuꞌyón man yuvii̱ caꞌmi̱i̱ ne̱ yuvii̱ me uún soꞌ ado̱nj.
\p
\v 45 ’Ne̱ xa̱ꞌ ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ cheꞌé se nana̱ ya̱ aꞌmij rihaan soj, cheꞌé dan ne amán rá soj uno soj snana̱j a̱ maꞌ.
\v 46 A̱ ꞌó soj se̱ caꞌvee quiri̱ꞌ cacunꞌ cuta̱ꞌ xráj a̱ maꞌ. Ina̱nj nana̱ ya̱ aꞌmij rihaan soj na̱nj ado̱nj. Me cheꞌé ne amán rá soj cuno̱ soj snana̱j ga̱.
\v 47 ꞌO̱ se síí noco̱ꞌ ya̱ man Yaꞌanj me síí uno snana̱ Yaꞌanj ado̱nj. Tza̱j ne̱ né si̱j noco̱ꞌ man Yaꞌanj me soj a̱ maꞌ. Cheꞌé dan ne uno soj a̱ maan ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ israelitá a.
\p
\v 48 Ga̱a ne̱ cataj nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a:
\p ―Ya̱ uxrá vaa nana̱ caꞌmii núj se vaa né tuvi̱ꞌ núj mé so̱ꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se síí cavii estadó Samaria mé so̱ꞌ chugua̱nj. Nu̱u̱ nana̱ chre̱e nimán so̱ꞌ ado̱nj ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 49 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Taj va̱j nana̱ chre̱e nuû nimanj maꞌ. ꞌO̱ se aráj co̱chróó ꞌu̱nj rihaan Réj Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne aráj cochro̱j soj rihanj a̱ maꞌ.
\v 50 Ne nanóꞌ ꞌu̱nj se vaa cata̱j yuvii̱ se vaa si̱j sa̱ꞌ mej maꞌ. Tza̱j ne̱ vaa Yaꞌanj, ne̱ soꞌ me síí me rá cata̱j yuvii̱ se vaa si̱j sa̱ꞌ uxrá mé ꞌu̱nj, ne̱ soꞌ me síí caꞌne̱ꞌ cacunꞌ cheꞌé yuvii̱ ado̱nj.
\v 51 Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa sese cuno̱ soj snana̱j, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ caviꞌ soj a̱ maꞌ ―taj Jesús a.
\p
\v 52 Cheꞌé dan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá cataj rihaan soꞌ a:
\p ―Cuano̱ nihánj me se neꞌen ya̱ núj se vaa nu̱u̱ nana̱ chre̱e nimán so̱ꞌ á. ꞌO̱ se caviꞌ síí cuꞌna̱j Abraham caviꞌ nij síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá caviꞌ, ne̱ nihánj me taj so̱ꞌ se vaa sese cuno̱ núj snana̱ so̱ꞌ, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ caviꞌ núj, taj so̱ꞌ maan asânj.
\v 53 Dan me se ga̱a naá me se caviꞌ xi̱i núj síí cuꞌna̱j Abraham, ne̱ si̱j sa̱ꞌ doj mé so̱ꞌ rihaan soꞌ, rá so̱ꞌ naꞌ. Ne̱ caviꞌ nij síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj uún a. Da̱j si̱j mé so̱ꞌ, rá so̱ꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 54 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Sese cata̱j ꞌu̱nj se vaa si̱j sa̱ꞌ uxrá me ma̱ꞌanj, ne̱ taj yuꞌvee nó snana̱j a̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ vaa Réj, ne̱ soꞌ me síí taj se vaa síí sa̱ꞌ uxrá mej ado̱nj. Dan me se Yaꞌanj me Réj, ne̱ nij soj me síí taj se vaa noco̱ꞌ soj man soꞌ,
\v 55 tza̱j ne̱ ne neꞌen uxrá soj man soꞌ a̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ ꞌu̱nj me síí neꞌen man soꞌ ado̱nj. Dan me se sese cata̱j ꞌu̱nj se vaa ne neꞌenj man soꞌ, ne̱ tuviꞌ soj síí ne̱ mej na̱nj á. Tza̱j ne̱ ya̱ ya̱ neꞌenj man soꞌ, ne̱ noco̱ꞌ ꞌu̱nj snana̱ soꞌ chugua̱nj.
\p
\v 56 ’Dan me se guun niha̱ꞌ uxrá rá nimán xi̱i soj síí cuꞌna̱j Abraham cheꞌé se queneꞌen soꞌ se vaa vaa güii queneꞌe̱n soꞌ se vaa caꞌna̱ꞌ ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj a. Dan me se queneꞌen soꞌ se vaa caꞌnáꞌ ꞌu̱nj, ga̱a ne̱ guun niha̱ꞌ uxrá ya̱ rá nimán soꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 57 Cheꞌé dan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá cataj rihaan Jesús a:
\p ―Ataa quisi̱j so̱ꞌ vi̱j chiha̱a̱ chi̱ꞌ (50) yoꞌ a. Asa̱ꞌ aꞌvee taj so̱ꞌ se vaa queneꞌén so̱ꞌ man Abraham ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 58 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa asi̱j ataa caꞌnga̱a̱ Abraham, ne̱ a̱j vaa ꞌu̱nj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 59 Cheꞌé dan taꞌaa nij soꞌ yahij, ne̱ go̱ꞌ nij soꞌ man Jesús, rá nij soꞌ a. Tza̱j ne̱ curiha̱nj yuve̱ soꞌ rej ya̱nj nuvií noco̱o, ne̱ caꞌanj soꞌ a. Dan me se ma̱an tanu̱u̱ scaꞌnúj nij soꞌ cachén Jesús, caꞌanj soꞌ a.
\c 9
\s Naxraꞌ rihaan ꞌo̱ síí tuchri̱i, quiꞌyaj Jesús a
\p
\v 1 Dan me se cavii Jesús caꞌanj soꞌ, ga̱a ne̱ queneꞌen soꞌ ꞌo̱ síí tuchri̱i a. Dan me se síí tuchri̱i yoꞌ me se tuchri̱i soꞌ asi̱j caꞌngaa soꞌ a.
\v 2 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús man Jesús, cataj nij soꞌ a:
\p ―Me cheꞌé tuchri̱i síí nihánj, ga̱a maestro̱ꞌ. Maꞌa̱n soꞌ quiꞌyaj cacunꞌ naꞌ. Ase rej soꞌ quiꞌyaj cacunꞌ xa̱ꞌ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 3 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Né maꞌa̱n soꞌ do̱ꞌ, né re̱j soꞌ ga̱ nii soꞌ do̱ꞌ, me síí tumé cacunꞌ maꞌ. Ma̱an se Yaꞌanj me rá queneꞌe̱n níꞌ da̱j quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé soꞌ ado̱nj.
\v 4 ꞌO̱ se vaa cheꞌé qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj se‑su̱u̱n síí caꞌnéé manj rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj. Ase vaa rej ranga̱ꞌ vaa ya̱j, ne̱ caꞌve̱e quiꞌya̱j suun níꞌ ya̱j ado̱nj. Tza̱j ne̱ quisi̱j güii caꞌne̱ꞌ rá níꞌ, ne̱ ase vaa rej nii̱ roꞌ, ga̱a̱ güii yoꞌ, ne̱ se̱ caꞌvee quiꞌya̱j suun níꞌ doj a̱ maꞌ.
\v 5 Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se va̱j ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ ase vaa yaꞌan chuguu̱n roꞌ, da̱nj vaa ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 6 Quisíj caꞌmii soꞌ da̱nj, ga̱a ne̱ quirii talúj soꞌ rihaan yoꞌóó, ga̱a ne̱ quiꞌyaj soꞌ do̱j siguiꞌ man yoꞌóó yoꞌ, ne̱ caxríj soꞌ siguiꞌ yoꞌ rihaan síí tuchri̱i yoꞌ a.
\v 7 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ rihaan síí tuchri̱i yoꞌ a:
\p ―Caꞌa̱nj so̱ꞌ naꞌnu̱ꞌ so̱ꞌ rihaan so̱ꞌ rá na Siloé á ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p Dan me se nana̱ Siloé me raj cata̱a rasu̱u̱n caꞌnéé nii man a.
\p Veé dan me se caꞌanj síí tuchri̱i yoꞌ, ne̱ naꞌnuꞌ soꞌ rihaan soꞌ rá na yoꞌ, ga̱a ne̱ canica̱j soꞌ caꞌnaꞌ uún soꞌ, ne̱ curuviꞌ rihaan soꞌ a.
\p
\v 8 Dan me se nij síí ya̱nj nichru̱nꞌ rej ya̱nj soꞌ do̱ꞌ, nij síí a̱j neꞌen man soꞌ ga̱a tuchri̱i soꞌ do̱ꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Síí nihánj me síí cayáán cachíín caridad ga̱a rque̱, rá soj naꞌ ―taj nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a.
\p
\v 9 ―Da̱nj asânj. Veé ya̱ soꞌ chugua̱nj ―taj taꞌa̱j nij soꞌ a.
\p Ne̱ ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ cataj a:
\p ―Taj maꞌ. Ma̱an se ase niꞌya̱j gue̱e̱ síí cachíín caridad roꞌ, da̱nj niꞌya̱j gue̱e̱ síí nihánj, tza̱j ne̱ né soꞌ me maꞌ ―taj ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ a.
\p Tza̱j ne̱ maꞌa̱n síí naxraꞌ rihaan yoꞌ cataj a:
\p ―ꞌU̱nj me síí yoꞌ síí cachíín caridad ado̱nj ―taj soꞌ a.
\p
\v 10 Cheꞌé dan xnáꞌanj nij yuvii̱ man soꞌ, cataj nij yuvii̱ a:
\p ―Da̱j quiꞌyáá so̱ꞌ, ne̱ caꞌvee naxraꞌ rihaan so̱ꞌ ga̱ ―taj nij yuvii̱, xnáꞌanj nij soꞌ man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a.
\p
\v 11 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Síí cuꞌna̱j Jesús roꞌ, quiꞌyaj siguiꞌ, ne̱ caxríj soꞌ siguiꞌ rihanj, ga̱a ne̱ cataj xnaꞌanj soꞌ rihanj se vaa caꞌa̱nj ꞌu̱nj naꞌnu̱ꞌ ꞌu̱nj rihanj rá na Siloé a. Ga̱a ne̱ ga̱a quisíj caꞌanj naꞌnu̱ꞌ ꞌu̱nj rihanj rá na yoꞌ, ne̱ naruviꞌ rihanj na̱nj á ―taj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 12 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj nij yuvii̱ man soꞌ, cataj nij yuvii̱ a:
\p ―Me rej vaj soꞌ cuano̱ ga̱ ―taj nij yuvii̱, xnáꞌanj nij yuvii̱ man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a.
\p ―Ne neꞌenj me rej vaj soꞌ cuano̱ a̱ maꞌ ―taj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ rihaan nij yuvii̱ a.
\s Caꞌmaan rá nij síí fariseo niꞌya̱j nij soꞌ man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a
\p
\v 13 Dan me se caꞌanj nica̱j nii man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ rihaan nij síí fariseo a.
\v 14 Dan me se güii naránj rá nij yuvii̱ israelitá me güii quiꞌyaj Jesús siguiꞌ ne̱ naxraꞌ rihaan síí tuchri̱i yoꞌ quiꞌyaj Jesús a.
\v 15 Cheꞌé dan xnáꞌanj uún nij síí fariseo man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ da̱j quiꞌyaj soꞌ ne̱ naxraꞌ rihaan soꞌ a. Ga̱a ne̱ cataj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a:
\p ―Caxríj soꞌ siguiꞌ rihanj, ga̱a ne̱ naꞌnuj rihanj, ne̱ cuano̱ nihánj ruviꞌ rihanj na̱nj á ―taj soꞌ rihaan nij síí fariseo a.
\p
\v 16 Cheꞌé dan cataj taꞌa̱j nij síí fariseo a:
\p ―Né si̱j caꞌnéé Yaꞌanj rihaan níꞌ me síí quiꞌyaj naxraꞌ rihaan síí nihánj a̱ maꞌ. ꞌO̱ se ꞌyaj suun soꞌ güii no̱ xcúún níꞌ nara̱a̱n rá níꞌ ado̱nj ―taj taꞌa̱j nij síí fariseo yoꞌ a.
\p Tza̱j ne̱ ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ cataj a:
\p ―Tza̱j ne̱ né si̱j tumé cacunꞌ me soꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se ꞌo̱ síí tumé cacunꞌ me se daj chiha̱a̱ míj se̱ guun nucua̱j soꞌ quiꞌya̱j soꞌ suun sa̱ꞌ noco̱o nda̱a vaa quiꞌyaj síí nihánj a̱ maan ado̱nj ―taj ꞌó taꞌa̱j nij síí fariseo yoꞌ a.
\p Dan me se cuxraꞌ taꞌa̱j nij síí fariseo man nij soꞌ, ne̱ ino̱ guun rá nij soꞌ ga̱ tuviꞌ nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\v 17 Cheꞌé dan cataj uún nij soꞌ rihaan síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a:
\p ―Da̱j uun rá ma̱ꞌán so̱ꞌ cheꞌé síí quiꞌyaj naxraꞌ rihaan so̱ꞌ ga̱ ―taj nij síí fariseo, xnáꞌanj nij soꞌ man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a.
\p Ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Si̱j nataꞌ snana̱ Yaꞌanj me soꞌ, rá yá ꞌu̱nj ado̱nj ―taj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ cheꞌé Jesús a.
\p
\v 18 Tza̱j ne̱ ne cuchuma̱n rá nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá se vaa ya̱ ya̱ síí tuchri̱i me soꞌ ga̱a rque̱ ne̱ naxraꞌ rihaan soꞌ a. Cheꞌé dan caꞌnéé nij soꞌ nana̱ se vaa caꞌna̱ꞌ rej soꞌ do̱ꞌ, nii soꞌ do̱ꞌ, rihaan nij soꞌ a.
\v 19 Veé dan cuchiꞌ ro̱j soꞌ, ga̱a ne̱ xnáꞌanj nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá man ro̱j soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ taꞌníí ro̱j so̱j me síí nihánj naꞌ. Ya̱ ya̱ tuchrii me soꞌ ga̱a caꞌngaa soꞌ naꞌ. Asa̱ꞌ caꞌvee naxraꞌ rihaan soꞌ cuano̱, rá ro̱j so̱j ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man ro̱j ni̱ca̱ soꞌ a.
\p
\v 20 Ga̱a ne̱ cataj ro̱j soꞌ a:
\p ―Taꞌni̱j ya̱ rój me síí nihánj, ne̱ tuchrii ya̱ me soꞌ asi̱j caꞌngaa soꞌ,
\v 21 tza̱j ne̱ ne neꞌen uxrá rój asa̱ꞌ caꞌvee naxraꞌ rihaan soꞌ cuano̱ a̱ maꞌ. Ne̱ ne neꞌen uxrá rój me síí quiꞌyaj naxraꞌ rihaan soꞌ a̱ maꞌ. Xna̱ꞌanj soj man soꞌ á. ꞌO̱ se síí a̱j noco̱o me soꞌ a. Caꞌmi̱i̱ soꞌ cheꞌé maꞌa̱n soꞌ na̱nj á ―taj ro̱j soꞌ a.
\p
\v 22 Da̱nj caꞌmii ro̱j ni̱ca̱ rej síí naxraꞌ rihaan yoꞌ cheꞌé se cuchuꞌviꞌ ro̱j soꞌ niꞌya̱j ro̱j soꞌ man nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a. Dan me se a̱j guun ya̱ caꞌmii nij síí uun chij yoꞌ se vaa sese cata̱j ꞌo̱ soꞌ se vaa Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me Jesús, ne̱ quiri̱i̱ nij soꞌ xeꞌ man síí aꞌmii da̱nj rá veꞌ tucuꞌyón nij síí israelitá stucua̱nj Moisés a.
\v 23 Cheꞌé dan cataj ro̱j ni̱ca̱ rej síí naxraꞌ rihaan se vaa síí a̱j noco̱o me soꞌ, ne̱ xna̱ꞌanj nij soꞌ man maꞌa̱n soꞌ a.
\p
\v 24 Cheꞌé dan nacúún uún nij soꞌ man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ, ne̱ cataj nij soꞌ rihaan soꞌ a:
\p ―Veꞌé cata̱j yá so̱ꞌ rihaan Yaꞌanj da̱j quiránꞌ so̱ꞌ á. ꞌO̱ se a̱j neꞌen núj se vaa xa̱ꞌ snóꞌo caꞌmii ga̱ so̱ꞌ, tza̱j ne̱ si̱j tumé cacunꞌ me soꞌ ado̱nj ―taj nij soꞌ rihaan síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a.
\p
\v 25 Cheꞌé dan cataj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a:
\p ―Ne neꞌen uxraj sese si̱j tumé cacunꞌ me soꞌ maꞌ. Ma̱an se o̱rúnꞌ rasu̱u̱n neꞌén ꞌu̱nj se vaa ga̱a rque̱, ne̱ síí tuchri̱i mej, tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se ruviꞌ rihanj ado̱nj ―taj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a.
\p
\v 26 Cheꞌé dan xnáꞌanj nij soꞌ man soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Ne̱ síí caꞌmii ga̱ so̱ꞌ me se da̱j quiꞌyaj soꞌ, ga̱a ne̱ naxraꞌ rihaan so̱ꞌ quiꞌyaj soꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man soꞌ a.
\p
\v 27 Ga̱a ne̱ cataj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ rihaan nij soꞌ a:
\p ―A̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj, tza̱j ne̱ ne cuno̱ soj a̱ maꞌ. Me cheꞌé me rá soj cata̱j xnaꞌanj uún ꞌu̱nj rihaan soj ga̱. Gu̱un maꞌa̱n soj síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, rá soj naꞌ ―taj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 28 Ga̱a ne̱ nij caꞌmii nij soꞌ ga̱ síí naxraꞌ rihaan yoꞌ, ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Ma̱ꞌán so̱ꞌ me síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, ne̱ xa̱ꞌ núj, tza̱j ne̱ si̱j tucuꞌyón snana̱ Moisés me núj na̱nj á.
\v 29 Neꞌen núj se vaa caꞌmii maꞌa̱n Yaꞌanj ga̱ síí cuꞌna̱j Moisés, tza̱j ne̱ ne neꞌen núj me rej cavii síí caꞌmii ga̱ so̱ꞌ a̱ maꞌ ―taj nij soꞌ rihaan síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a.
\p
\v 30 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ rihaan nij soꞌ a:
\p ―Niha̱ꞌ uxrá vaa snana̱ soj xa̱ꞌ. Ne neꞌen soj me rej cavii soꞌ, tza̱j ne̱ síí naxraꞌ rihanj me soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 31 ꞌO̱ se neꞌen níꞌ se vaa ne uno Yaꞌanj rihaan nij síí tumé cacunꞌ a̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ sese aráj cochro̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ sese ꞌyaj níꞌ se vaa me rá Yaꞌanj, ne̱ quiꞌya̱j Yaꞌanj se vaa achíín niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj na̱nj á.
\v 32 Dan me se síí tuchri̱i mej ga̱a caꞌngaj, ne̱ nu̱ꞌ caꞌnaꞌ me se ne caꞌna̱ꞌ nana̱ rihaan níꞌ se vaa nacuchraꞌ ꞌo̱ soꞌ rihaan síí vaa da̱nj a̱ maꞌ.
\v 33 Dan me se sese né si̱j caꞌnéé Yaꞌanj rihaan níꞌ me soꞌ, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ guun nucua̱j soꞌ quiꞌya̱j soꞌ da̱nj maꞌ ―taj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 34 Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan soꞌ a:
\p ―Na̱nj síí tumé cacunꞌ mé so̱ꞌ asi̱j caꞌngaa so̱ꞌ chugua̱nj. Ne nó xcúún so̱ꞌ tu̱cuꞌyón so̱ꞌ a̱ ꞌó nana̱ rihaan núj a̱ maꞌ ―taj nij soꞌ rihaan soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ quirii nij soꞌ man soꞌ xeꞌ a.
\v 35 Dan me se cuchiꞌ nana̱ rihaan Jesús se vaa quirii nij soꞌ man síí naxraꞌ rihaan yoꞌ xeꞌ a. Cheꞌé dan nanoꞌ Jesús man soꞌ, ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―So̱ꞌ me síí amán rá niꞌya̱j man Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ naꞌ ―taj Jesús rihaan síí naxraꞌ rihaan yoꞌ a.
\p
\v 36 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Ne̱ me síí me Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱, ga̱a seño̱rꞌ. Cata̱j xnaꞌanj so̱ꞌ rihanj, ga̱a ne̱ cuchuma̱n raj ni̱ꞌyaj man soꞌ na̱nj á ―taj síí naxraꞌ rihaan yoꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 37 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―A̱j queneꞌén so̱ꞌ man soꞌ, ne̱ ꞌu̱nj si̱j aꞌmii ga̱ so̱ꞌ cuano̱ me soꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 38 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Cuano̱ nihánj me se amán raj niꞌya̱j mán so̱ꞌ, Señor ―taj soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ caráj gue̱e̱ soꞌ rihaan Jesús a.
\v 39 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Caꞌnáꞌ ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj cheꞌé se no̱ xcúún ꞌu̱nj caꞌne̱ꞌ ꞌu̱nj cacunꞌ cheꞌé yuvii̱ ado̱nj. Dan me se xa̱ꞌ nij síí ne neꞌen, tza̱j ne̱ queneꞌe̱n nij soꞌ, qui̱ꞌyáj a. Ne̱ xa̱ꞌ nij síí guun rá se vaa a̱j quisíj xcaj nij soꞌ cuentá, tza̱j ne̱ ase vaa síí aráán rihaan roꞌ, da̱nj ga̱a̱ nij soꞌ, ne̱ se̱ caꞌvee xca̱j nij soꞌ cuentá maꞌ ―taj Jesús a.
\p
\v 40 Dan me se cachéé taꞌa̱j nij síí fariseo ga̱ Jesús, ne̱ cuno nij soꞌ nana̱ caꞌmii Jesús a. Cheꞌé dan xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús, cataj nij soꞌ a:
\p ―Ne̱ ase vaa síí aráán rihaan vaa núj, rá so̱ꞌ naꞌ ―taj nij soꞌ, xnáꞌanj nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 41 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Sese si̱j ne neꞌen me soj, ne̱ taj va̱j cacunꞌ tumé soj maꞌ. Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se taj soj se vaa a̱j neꞌen soj a. Cheꞌé dan ꞌo̱ tumé soj cacunꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí fariseo yoꞌ a.
\c 10
\s Ase vaa síí tumé matzinj roꞌ, da̱nj vaa Jesús, tumé soꞌ man níꞌ a
\p
\v 1 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa xa̱ꞌ síí ne atúj taꞌyaa rej nu̱u̱ nij matzinj ne̱ avii raa̱ chingá rej nu̱u̱ nij xoꞌ, tza̱j ne̱ síí itu̱u̱ me soꞌ ado̱nj.
\v 2 Tza̱j ne̱ síí atúj taꞌyaa roꞌ, soꞌ me síí tumé matzinj yoꞌ ado̱nj.
\v 3 Dan me se xꞌnúj taꞌyaa rihaan soꞌ, ꞌyaj síí tumé taꞌyaa, ga̱a ne̱ uno nij matzinj snana̱ soꞌ a. Ga̱a ne̱ nacúún soꞌ man nij matzinj aꞌmii soꞌ se‑chuvi̱i ꞌo̱ ꞌo̱ nij xoꞌ, ga̱a ne̱ ꞌanj nica̱j soꞌ man nij xoꞌ xeꞌ ado̱nj.
\v 4 Ga̱a quisíj quirii soꞌ man nij xoꞌ xeꞌ, ne̱ noco̱ꞌ nij matzinj xcó soꞌ, cheꞌé se uꞌyón nij xoꞌ snana̱ soꞌ ado̱nj.
\v 5 Tza̱j ne̱ ꞌó yuvii̱ me se se̱ canocoꞌ nij xoꞌ man ꞌó soꞌ, tana̱nj cuna̱nj nij xoꞌ rihaan ꞌó soꞌ, cheꞌé se se̱ cunuu ya̱a̱n uxrá nij xoꞌ snana̱ ꞌó soꞌ a̱ maꞌ ―taj Jesús a.
\p
\v 6 Dan me se ase vaa ꞌo̱ cuentó vaa nana̱ nihánj nana̱ caꞌmii Jesús rihaan nij soꞌ, tza̱j ne̱ ne xca̱j nij soꞌ cuentá me taj nana̱ nihánj a̱ maꞌ.
\p
\v 7 Cheꞌé dan cataj uún Jesús a:
\p ―Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa ase vaa taꞌyaa rej atúj nij matzinj roꞌ, da̱nj vaa ꞌu̱nj a.
\v 8 Dan me se xa̱ꞌ ta̱ranꞌ nij síí caꞌnaꞌ ga̱a rque̱ doj, tza̱j ne̱ ase vaa síí itu̱u̱ vaa nij soꞌ a. Tza̱j ne̱ ne cuno̱ nij matzinj rihaan nij soꞌ a̱ maꞌ.
\v 9 Dan me se ase vaa taꞌyaa yoꞌ vaa ꞌu̱nj, ne̱ síí atúj rej nicu̱nꞌ ꞌu̱nj roꞌ, soꞌ me síí amán rá niꞌya̱j manj a. Nani̱i̱ soꞌ rihaan sayuun, ne̱ veꞌé catu̱u̱ soꞌ, ne̱ veꞌé cu̱riha̱nj soꞌ, ne̱ nari̱ꞌ soꞌ coj chri̱nꞌ cha̱ soꞌ na̱nj ado̱nj.
\p
\v 10 ’Xa̱ꞌ síí itu̱u̱, tza̱j ne̱ me ina̱nj rá soꞌ quiꞌya̱j itu̱u̱ soꞌ matzinj do̱ꞌ, ticavi̱ꞌ soꞌ matzinj do̱ꞌ, tinavi̱j soꞌ matzinj do̱ꞌ ado̱nj. Cheꞌé dan atúj soꞌ rej nu̱u̱ nij matzinj a. Tza̱j ne̱ ꞌu̱nj me se caꞌnáꞌ ꞌu̱nj cheꞌé se me rá ꞌu̱nj ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nij xoꞌ, ne̱ niꞌndaj ya̱ ga̱a̱ xe̱j nimán nij xoꞌ, qui̱ꞌyáj chugua̱nj.
\p
\v 11 ’Ne̱ ꞌu̱nj roꞌ, me síí veꞌé ya̱ ya̱ tumej nij matzinj, ne̱ caꞌne̱j nimanj cavi̱j cheꞌé nij xoꞌ ado̱nj.
\v 12 Xa̱ꞌ mozó, tza̱j ne̱ né si̱j da̱a̱n matzinj tumé sa̱ꞌ matzinj me soꞌ maꞌ. Si̱j ꞌyaj canaán saꞌanj u̱u̱n me soꞌ, ne̱ cheꞌé dan sese neꞌen soꞌ xcuu xcaꞌyanj caꞌnu̱ꞌ, ne̱ chuꞌviꞌ soꞌ, ne̱ tanáj soꞌ matzinj yoꞌ, ne̱ unánj soꞌ a. Ga̱a ne̱ tanáj maꞌa̱n soꞌ man nij matzinj, ga̱a ne̱ ta̱ꞌaa xcaꞌyanj yoꞌ man nij matzinj, ne̱ ti̱chaꞌnuu̱ xcaꞌyanj yoꞌ man nij xoꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 13 Da̱nj ꞌyaj mozó yoꞌ, cheꞌé se mozó u̱u̱n me soꞌ, ne̱ ne rihuun rá soꞌ sese quira̱nꞌ nij matzinj sayuun maꞌ.
\p
\v 14 ’Ne̱ xa̱ꞌ ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ si̱j tumé sa̱ꞌ man nij matzinj mej, ne̱ neꞌenj man nij matzinj noco̱ꞌ manj, ne̱ neꞌen nij xoꞌ manj na̱nj á.
\v 15 Dan me se neꞌen Réj Yaꞌanj manj, ne̱ neꞌenj man Réj, ne̱ ase vaa ꞌu̱nj ga̱ Réj roꞌ, da̱nj vaa daán ꞌu̱nj matzinj ga̱ ꞌu̱nj chugua̱nj. Ne̱ aꞌnéé nimanj cavi̱j cheꞌé nij xoꞌ ado̱nj.
\v 16 Ne̱ vaa doj daán ꞌu̱nj matzinj uún, tza̱j ne̱ nuviꞌ nij xoꞌ rej nu̱u̱ nij matzinj nihánj maꞌ. Ne̱ vaa cheꞌé caꞌna̱ꞌ ꞌó matzinj yoꞌ uún, qui̱ꞌyáj, ne̱ cuno̱ nij xoꞌ snana̱ ꞌu̱nj a. Ga̱a ne̱ cunu̱u chre̱ꞌ nij xoꞌ ga̱ matzinj nihánj, ga̱a ne̱ tu̱mé ꞌu̱nj man cunuda̱nj nij xoꞌ ado̱nj.
\p
\v 17 ’Dan me se caꞌnéé nimanj cavi̱j, ne̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún ꞌu̱nj, ne̱ cheꞌé dan ꞌe̱e̱ rá Réj Yaꞌanj manj ado̱nj.
\v 18 Taj va̱j síí rquee̱ manj cavi̱j maꞌ. ꞌO̱ se ma̱ꞌanj aꞌnéé nimanj cavi̱j na̱nj á. Dan me se ꞌu̱nj me síí no̱ xcúún caꞌne̱j nimanj cavi̱j, ne̱ ꞌu̱nj me síí no̱ xcúún cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún ado̱nj. Nihánj me suun caꞌneꞌ Réj Yaꞌanj rihanj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 19 Ga̱a ne̱ cuxraꞌ taꞌa̱j uún nij yuvii̱ israelitá man nij soꞌ, ga̱a cuno nij soꞌ nana̱ yoꞌ a.
\v 20 Dan me se taꞌa̱j nij soꞌ cataj a:
\p ―Nu̱u̱ nana̱ chre̱e nimán soꞌ, ne̱ snúú soꞌ na̱nj á. Taj cheꞌé cuno̱ soj snana̱ soꞌ maꞌ ―taj taꞌa̱j nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ, niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 21 Tza̱j ne̱ ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ cataj a:
\p ―Né na̱na̱ chre̱e nuû nimán síí nihánj a̱ maꞌ. ꞌO̱ se se̱ guun nucua̱j síí nu̱u̱ nana̱ chre̱e nimán nacuxra̱ꞌ soꞌ rihaan síí tuchri̱i a̱ maꞌ ―taj ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ a.
\s Guun rá nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá go̱ꞌ nij soꞌ yahij man Jesús a
\p
\v 22 Güii dan me se canuû chaꞌanj cheꞌé nuvií noco̱o chumanꞌ Jerusalén, ne̱ tiempó acoj ndoꞌo me yoꞌ a.
\v 23 Ga̱a ne̱ chéé Jesús rá veꞌ cheꞌe̱e̱ cuꞌna̱j Corredor Salomón rej ya̱nj nuvií noco̱o yoꞌ,
\v 24 ne̱ cunuu chre̱ꞌ nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá, ne̱ ꞌo̱ tucuachriin nij soꞌ nu̱ꞌ anica̱j man Jesús a. Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Nda̱a aman me quisi̱j güii gu̱un ya̱ ya̱ rá nimán núj ni̱ꞌyaj núj mán so̱ꞌ ga̱. ꞌO̱ se cata̱j xnaꞌanj yá yá so̱ꞌ rihaan núj sese ya̱ Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me yá so̱ꞌ á ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 25 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―A̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj, tza̱j ne̱ naꞌvej rá soj cuchuma̱n rá soj a̱ maꞌ. Ne̱ xa̱ꞌ suun sa̱ꞌ noco̱o ꞌyáá ꞌu̱nj cheꞌé Réj Yaꞌanj, tza̱j ne̱ maꞌa̱n nij suun sa̱ꞌ noco̱o yoꞌ taj xnaꞌanj da̱j si̱j mej ado̱nj.
\v 26 Tza̱j ne̱ ne cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj manj maan asânj. ꞌO̱ se né da̱a̱n ꞌu̱nj matzinj me soj a̱ maꞌ.
\v 27 Xa̱ꞌ daán ꞌu̱nj matzinj, tza̱j ne̱ uno nij xoꞌ snana̱j, ne̱ neꞌenj man nij xoꞌ, ne̱ nocoꞌ nij xoꞌ manj a.
\v 28 Ga̱a ne̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ nij xoꞌ ca̱yáán nij xoꞌ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ caviꞌ nij xoꞌ a̱ maꞌ. Ne̱ taj va̱j síí caꞌne̱e̱ man nij xoꞌ raꞌaj maꞌ.
\v 29 ꞌO̱ se Réj Yaꞌanj me síí rqué man nij xoꞌ rihanj, ne̱ si̱j noco̱o doj me soꞌ rihaan cunuda̱nj, ne̱ cheꞌé dan taj va̱j síí gu̱un nucua̱j caꞌne̱e̱ man nij xoꞌ raꞌa Réj Yaꞌanj a̱ maꞌ.
\v 30 ꞌO̱ se ase vaa o̱rúnꞌ yuvii̱ vaa ꞌu̱nj ga̱ Réj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 31 Ga̱a ne̱ taꞌaa uún nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá yahij go̱ꞌ nij soꞌ man Jesús a.
\p
\v 32 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Quisíj quiꞌyaj uxraj suun sa̱ꞌ noco̱o queneꞌen nij soj, ne̱ guun nu̱cuáj quiꞌyáj da̱nj, quiꞌyaj Réj Yaꞌanj a. Me suun sa̱ꞌ noco̱o cheꞌe̱ me rá soj go̱ꞌ soj yahij manj ga̱ ―taj Jesús, xnáꞌanj soꞌ man nij soꞌ a.
\p
\v 33 Ga̱a ne̱ cataj nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a:
\p ―Se̱ goꞌ núj yahij mán so̱ꞌ cheꞌé suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyáá so̱ꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se go̱ꞌ núj yahij mán so̱ꞌ cheꞌé se caꞌmii so̱ꞌ nana̱ qui̱j cheꞌé Yaꞌanj ado̱nj. Dan me se na̱nj yuvii̱ u̱u̱n mé so̱ꞌ, ne̱ me cheꞌé cataj so̱ꞌ se vaa Yaꞌanj mé so̱ꞌ ga̱ ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 34 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Ma̱an se vaa nana̱ no̱ rihaan yanj no̱ tucuáán noco̱ꞌ soj, ne̱ nana̱ caꞌmii maꞌa̱n Yaꞌanj me nana̱ yoꞌ a. Dan me se cataj Yaꞌanj a: “ꞌU̱nj me síí cataj xnaꞌanj se vaa yaꞌanj me soj á”, taj Yaꞌanj rihaan nij síí caꞌmii snana̱ soꞌ ga̱a naá a.
\v 35 Dan me se sese maꞌa̱n Yaꞌanj cataj se vaa nij síí caꞌmii snana̱ soꞌ me yaꞌanj uún, ga̱a ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ caꞌvee ta̱náj xco̱ níꞌ snana̱ Yaꞌanj nana̱ no̱ rihaan yanj ga̱a maꞌ.
\v 36 Ne̱ veé dan me caꞌneꞌ Yaꞌanj suun gue̱e̱ rihanj, ne̱ caꞌnéé soꞌ manj rihaan chumii̱ nihánj a. Ne̱ ma̱an cheꞌé se cataj ꞌu̱nj se vaa taꞌni̱j Yaꞌanj mej, cheꞌé dan cataj soj se vaa nana̱ qui̱j caꞌmij cheꞌé Yaꞌanj naꞌ.
\v 37 ꞌO̱ se sese ne ꞌyáá ꞌu̱nj se‑su̱u̱n Réj Yaꞌanj, ne̱ caꞌve̱e caꞌne̱ꞌ rá soj ga̱ suun amán rá niꞌya̱j manj chugua̱nj.
\v 38 Tza̱j ne̱ sese ya̱ ꞌyáá ꞌu̱nj se‑su̱u̱n Réj Yaꞌanj, ne̱ caꞌve̱e se ne amán rá soj niꞌya̱j soj man ma̱ꞌanj, tza̱j ne̱ vaa cheꞌé cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj man nij suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyáj á. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ xca̱j soj cuentá, ga̱a ne̱ ꞌo̱ queneꞌe̱n soj se vaa ya̱nj Réj Yaꞌanj ga̱j, ne̱ ya̱nj ꞌu̱nj ga̱ Réj Yaꞌanj uún ado̱nj ―taj Jesús a.
\p
\v 39 Cheꞌé dan guun rá uún nij soꞌ ta̱ꞌaa nij soꞌ man Jesús, tza̱j ne̱ nanii soꞌ rihaan nij soꞌ a.
\s Queꞌe̱e̱ ndoꞌo yuvii̱ cuchumán rá niꞌya̱j man Jesús a
\p
\v 40 Ga̱a ne̱ cavii uún Jesús caꞌanj soꞌ níchrej tuꞌva chráá cuꞌna̱j Jordán nda̱a rej cutaꞌ ne síí cuꞌna̱j Juan man yuvii̱ ga̱a chéé soꞌ a. Ga̱a ne̱ guun ra̱a̱n soꞌ rej yoꞌ a.
\v 41 Ga̱a ne̱ cuchiꞌ uxrá yuvii̱ rihaan soꞌ, ne̱ cataj nij yuvii̱ se vaa Juan Síí Cutaꞌ Ne man yuvii̱ me se a̱ doj suun sa̱ꞌ noco̱o ne quiꞌya̱j soꞌ, tza̱j ne̱ quisíj ya̱ nu̱ꞌ nana̱ cataj xnaꞌanj Juan cheꞌé Jesús a.
\v 42 Ga̱a ne̱ cuchumán rá queꞌe̱e̱ ndoꞌo nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús ga̱a va̱j soꞌ rej yoꞌ a.
\c 11
\s Caviꞌ síí cuꞌna̱j Lázaro ga̱a ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún soꞌ, quiꞌyaj Jesús a
\p
\v 1 Dan me se vaa ꞌo̱ síí ranꞌ, ne̱ síí cuꞌna̱j Lázaro me soꞌ, ne̱ síí ya̱nj chumanꞌ Betania me soꞌ a. Ne̱ chumanꞌ Betania yoꞌ me chiháán chana̱ cuꞌna̱j Mariá ga̱ chuꞌvij Mariá chana̱ cuꞌna̱j Marta a.
\v 2 Ne̱ chana̱ cuꞌna̱j Mariá yoꞌ me se noꞌ me chana̱ caxríj casté gunꞌ da̱j tacóó Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ yuvé raa̱ maꞌa̱n noꞌ tanacoo̱ noꞌ tacóó soꞌ a. Dan me se raꞌvij noꞌ me síí cuꞌna̱j Lázaro síí ranꞌ yoꞌ a.
\v 3 Dan me se caꞌnéé ro̱j raꞌvij Lázaro yoꞌ nana̱ rihaan Jesús, cataj ro̱j noꞌ a:
\p ―Xa̱ꞌ síí ꞌe̱e̱ rá so̱ꞌ man, tza̱j ne̱ ranꞌ soꞌ, na̱nj Señor ―vaa nana̱ caꞌnéé ro̱j noꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 4 Dan me se cuchiꞌ nana̱ yoꞌ rihaan Jesús, ga̱a ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Né cheꞌe̱ rej ꞌo̱ cavi̱ꞌ Lázaro me quiranꞌ soꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se quiranꞌ soꞌ cheꞌé rej veꞌé doj xca̱j yuvii̱ cuentá cheꞌé Yaꞌanj ado̱nj. Dan me se veꞌé doj xca̱j yuvii̱ cuentá cheꞌé ma̱ꞌanj Taꞌni̱j Yaꞌanj, cheꞌé se vaa quiranꞌ Lázaro na̱nj ado̱nj ―taj Jesús a.
\p
\v 5 Ne̱ Jesús me se nda̱ꞌ se ꞌe̱e̱ ndoꞌo rá soꞌ man chana̱ cuꞌna̱j Marta do̱ꞌ, man chuꞌvij noꞌ chana̱ cuꞌna̱j Mariá do̱ꞌ, man Lázaro do̱ꞌ,
\v 6 tza̱j ne̱ ga̱a cuno Jesús nana̱ se vaa ranꞌ Lázaro, ne̱ ne cavi̱i̱ raꞌya̱nj soꞌ caꞌa̱nj soꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se guun ra̱a̱n soꞌ yavíj güii rej va̱j soꞌ a.
\v 7 Dan me se cachén yavíj güii yoꞌ, ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a:
\p ―Cavi̱i̱ níꞌ caꞌa̱nj uún níꞌ estadó Judea á ―taj soꞌ rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 8 Ga̱a ne̱ cataj nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ rihaan soꞌ a:
\p ―Cuano̱ nihánj me se guun ndoꞌo rá nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá go̱ꞌ nij soꞌ yahij mán so̱ꞌ ne̱ cavi̱ꞌ so̱ꞌ á. Se̱ guun caꞌa̱nj so̱ꞌ rej yoꞌ maꞌ ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 9 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Neꞌen soj se vaa chuvi̱j orá ranga̱ꞌ rihaan chumii̱ nihánj ꞌo̱ ꞌo̱ güii, ne̱ dan me se sese cache̱e̱ ꞌo̱ soꞌ rej ranga̱ꞌ, ne̱ se̱ naxruꞌ soꞌ maꞌ. ꞌO̱ se curuvi̱ꞌ sa̱ꞌ rihaan soꞌ, quiꞌya̱j güii chuguu̱n rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj.
\v 10 Tza̱j ne̱ sese cache̱e̱ ꞌo̱ soꞌ rej nii̱, ne̱ naxru̱ꞌ soꞌ, cheꞌé se taj va̱j yaꞌan chuguu̱n nimán soꞌ ado̱nj ―taj Jesús a.
\p
\v 11 Dan me se quisíj caꞌmii soꞌ da̱nj, ga̱a ne̱ cataj uún soꞌ a:
\p ―Ne̱ xa̱ꞌ tuviꞌ níꞌ síí cuꞌna̱j Lázaro, tza̱j ne̱ otoj soꞌ a. Tza̱j ne̱ caꞌa̱nj yaj, cheꞌé rej nari̱i̱ ꞌu̱nj nej rihaan soꞌ a ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 12 Cheꞌé dan cataj nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ rihaan soꞌ a:
\p ―ꞌO̱ se sese otoj soꞌ, ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ maꞌa̱n soꞌ, Señor ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 13 Dan me se nana̱ dan caꞌmii Jesús cheꞌé se a̱j caviꞌ Lázaro, tza̱j ne̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús me se guun rá nij soꞌ se vaa ya̱ ya̱ otoj u̱u̱n Lázaro, taj Jesús, rá nij soꞌ a.
\v 14 Cheꞌé dan nica̱ caꞌmii Jesús rihaan nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―A̱j caviꞌ Lázaro a.
\v 15 Ne̱ guun niha̱ꞌ rá ꞌu̱nj se vaa nuvíꞌ ꞌu̱nj yáán ga̱ soꞌ ga̱a caviꞌ soꞌ a. ꞌO̱ se cheꞌé se caviꞌ soꞌ roꞌ, cheꞌé dan cuchuma̱n doj rá soj ni̱ꞌyaj soj manj ado̱nj. Tza̱j ne̱ cavi̱i̱ níꞌ caꞌa̱nj níꞌ rej na̱j soꞌ á ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 16 Cheꞌé dan cataj Tomás síí cuꞌna̱j cuaté rihaan ꞌó nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús a:
\p ―Cavi̱i̱ níꞌ caꞌa̱nj níꞌ ga̱ soꞌ, ga̱a ne̱ cavi̱ꞌ níꞌ ga̱ soꞌ á ―taj soꞌ niꞌya̱j soꞌ man Jesús a.
\p
\v 17 Veé dan me se cuchiꞌ Jesús tuꞌva chumanꞌ Betania, ga̱a ne̱ cataj xnaꞌanj nii rihaan soꞌ se vaa a̱j quisíj caꞌa̱nj güii cachinꞌ nii man Lázaro rque yuꞌuj yuvej a.
\v 18 Dan me se nichru̱nꞌ naj chumanꞌ Betania ga̱ chumanꞌ Jerusalén, ne̱ o̱rúnꞌ vaꞌnu̱j kilómetro naj chumanꞌ Jerusalén yoꞌ a.
\v 19 Ne̱ a̱j cavii queꞌe̱e̱ nij yuvii̱ israelitá chumanꞌ Jerusalén, ne̱ cuchiꞌ nij soꞌ rihaan Marta do̱ꞌ, rihaan Mariá do̱ꞌ, cheꞌé rej se̱ nanó rá ro̱j noꞌ, cheꞌé se a̱j caviꞌ raꞌvij ro̱j noꞌ a.
\p
\v 20 Dan me se ga̱a cuno Marta se vaa caꞌnaꞌ Jesús, ne̱ curiha̱nj noꞌ nari̱ꞌ tuviꞌ noꞌ ga̱ Jesús, tza̱j ne̱ Mariá me se quináj noꞌ rá veꞌ yoꞌ a.
\v 21 Ga̱a ne̱ cataj Marta rihaan Jesús a:
\p ―Sese cayáán so̱ꞌ nihánj, ne̱ ne cavi̱ꞌ raꞌvij asuun tza̱j, maan Señor.
\v 22 Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se neꞌenj se vaa me maꞌa̱n rasu̱u̱n cachi̱nj so̱ꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ quiꞌya̱j soꞌ na̱nj á ―taj Marta rihaan Jesús a.
\p
\v 23 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―Cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún raꞌvij so̱ꞌ á ―taj soꞌ rihaan noꞌ a.
\p
\v 24 Ga̱a ne̱ cataj Marta rihaan soꞌ a:
\p ―A̱j neꞌenj se vaa asa̱ꞌ quisíj güii caꞌa̱nj niꞌya̱ chumii̱ nihánj, ne̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún soꞌ ga̱ ꞌó nij yuvii̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún ado̱nj ―taj noꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 25 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―Xa̱ꞌ ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ si̱j ꞌyaj nuu iꞌna̱ꞌ uún yuvii̱ mej, ne̱ ꞌu̱nj me síí quiꞌya̱j ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ yuvii̱ ca̱yáán yuvii̱ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj. Ne̱ xa̱ꞌ síí amán rá niꞌya̱j manj, tza̱j ne̱ caꞌve̱e se cavi̱ꞌ soꞌ, tza̱j ne̱ ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soꞌ chugua̱nj.
\v 26 Cheꞌé se amán rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ manj, ne̱ cheꞌé dan vaa iꞌna̱ꞌ nimán soꞌ, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ caviꞌ nimán soꞌ a̱ maꞌ. Amán rá so̱ꞌ nana̱ nihánj naꞌ ―taj Jesús, xnáꞌanj soꞌ man Marta a.
\p
\v 27 Ga̱a ne̱ cataj noꞌ a:
\p ―Amán raj, Señor. Dan me se a̱j cuchumán raj se vaa Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun mé so̱ꞌ, ne̱ Taꞌni̱j Yaꞌanj mé so̱ꞌ, ne̱ caꞌnáꞌ so̱ꞌ rihaan chumii̱ nihánj a ―taj noꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 28 Dan me se quisíj caꞌmii noꞌ da̱nj, ga̱a ne̱ caꞌanj noꞌ, ne̱ canacúún yuve̱ noꞌ man chuꞌvij noꞌ Mariá, cataj noꞌ a:
\p ―A̱j caꞌnaꞌ maestró, ne̱ nacúún soꞌ mán so̱ꞌ a ―taj noꞌ rihaan Mariá a.
\p
\v 29 Ne̱ ga̱a cuno Mariá nana̱ yoꞌ, ga̱a ne̱ raꞌya̱nj cavii noꞌ, ne̱ caꞌanj noꞌ rej nicu̱nꞌ Jesús a.
\v 30 Dan me se ataa catu̱u̱ Jesús rque chumanꞌ yoꞌ, ne̱ nicu̱nꞌ soꞌ rej nariꞌ tuviꞌ Marta ga̱ soꞌ a.
\p
\v 31 Dan me se nij yuvii̱ israelitá yuvii̱ cane rá veꞌ nanó cuentó ga̱ Mariá me se queneꞌen nij soꞌ se vaa raꞌya̱nj canicunꞌ noꞌ ne̱ curiha̱nj noꞌ xeꞌ, ne̱ canocoꞌ nij soꞌ xcó noꞌ, ne̱ curiha̱nj nij soꞌ xeꞌ a. ꞌO̱ se guun rá nij soꞌ se vaa caꞌa̱nj Mariá rihaan yuꞌuj yuvej cheꞌé rej taꞌve̱e noꞌ, rá nij soꞌ a.
\p
\v 32 Dan me se ga̱a cuchiꞌ Mariá rej nicu̱nꞌ Jesús, ga̱a ne̱ queneꞌen noꞌ man soꞌ, ga̱a ne̱ cayáán ru̱j noꞌ rihaan Jesús, ga̱a ne̱ cataj noꞌ a:
\p ―Sese cayáán so̱ꞌ nihánj, ne̱ ne cavi̱ꞌ raꞌvij asuun tza̱j, maan Señor ―taj noꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 33 Dan me se queneꞌen Jesús se vaa taꞌvee noꞌ do̱ꞌ, se vaa taꞌvee nij yuvii̱ israelitá caꞌnaꞌ ga̱ noꞌ do̱ꞌ, ga̱a ne̱ nuu xru̱ꞌ uxrá rá soꞌ ne̱ nanó rá nimán soꞌ,
\v 34 ga̱a ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Me rej cachinꞌ soj man soꞌ ga̱ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ man nij soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan soꞌ a:
\p ―Caꞌa̱nj níꞌ, ga̱a ne̱ que̱neꞌén so̱ꞌ á ―taj nij soꞌ rihaan soꞌ a.
\p
\v 35 Ga̱a ne̱ taꞌvee Jesús a.
\v 36 Cheꞌé dan cataj nij yuvii̱ israelitá rihaan tuviꞌ nij soꞌ a:
\p ―Ni̱ꞌyaj soj á. ꞌO̱ se taꞌvee soꞌ cheꞌé se ꞌe̱e̱ uxrá rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ man síí caviꞌ yoꞌ a ―taj nij yuvii̱ niꞌya̱j nij yuvii̱ man Jesús a.
\p
\v 37 Ga̱a ne̱ taꞌa̱j nij yuvii̱ cataj a:
\p ―ꞌO̱ se si̱j guun nucua̱j nacuchraꞌ rihaan síí tuchri̱i me síí nihánj á. Cheꞌé dan uun nucua̱j soꞌ naquiꞌya̱j sa̱ꞌ soꞌ man Lázaro ado̱nj. Sese cayáán soꞌ nihánj, ne̱ ne cavi̱ꞌ Lázaro asuun tza̱j maꞌ ―taj taꞌa̱j nij yuvii̱ yoꞌ a.
\p
\v 38 Dan me se quinanó uún rá Jesús, ne̱ cuchiꞌ soꞌ rej cachinꞌ nii man Lázaro yoꞌ a. Dan me se yuꞌuj yuvej me yoꞌ, ne̱ caráán yahij rihaan yuꞌuj yoꞌ a.
\v 39 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Naxu̱u̱n soj yahij rihaan yuꞌuj á ―taj Jesús a.
\p Ga̱a ne̱ cataj raꞌvij síí caviꞌ chana̱ cuꞌna̱j Marta rihaan soꞌ a:
\p ―Tza̱j ne̱ gunꞌ riꞌyu̱j man soꞌ ya̱j, Señor. ꞌO̱ se quisíj caꞌa̱nj ya̱ güii naj cúú man soꞌ na̱nj ado̱nj ―taj noꞌ rihaan soꞌ a.
\p
\v 40 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―A̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ se vaa sese cuchuma̱n rá so̱ꞌ ni̱ꞌyaj so̱ꞌ manj, ga̱a ne̱ que̱neꞌén so̱ꞌ se vaa niꞌndaj ya̱ nucua̱j Yaꞌanj á ―taj Jesús rihaan Marta yoꞌ a.
\p
\v 41 Cheꞌé dan naxuun nij soꞌ yahij yoꞌ a. Ga̱a ne̱ naxca̱j Jesús rihaan soꞌ niꞌya̱j soꞌ rej xta̱ꞌ, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Guun niꞌya̱j níꞌ se vaa cunó so̱ꞌ snana̱j, Ata̱j Chij.
\v 42 A̱j neꞌenj se vaa niga̱nj unó so̱ꞌ snana̱j, tza̱j ne̱ aꞌmij nana̱ nihánj cheꞌé rej cuno̱ nij yuvii̱ nicu̱nꞌ nihánj ga̱j a. ꞌO̱ se me raj cuchuma̱n rá nij yuvii̱ se vaa so̱ꞌ me síí caꞌnéé manj rihaan chumii̱ nihánj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús, cachíín niꞌya̱j soꞌ rihaan Yaꞌanj a.
\p
\v 43 Quisíj cataj soꞌ da̱nj, ga̱a ne̱ nucua̱j ndoꞌo caguáj soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Lázaro. Cavi̱i̱ so̱ꞌ caꞌna̱ꞌ so̱ꞌ nihánj á ―taj soꞌ, caguáj soꞌ man Lázaro a.
\p
\v 44 Ga̱a ne̱ curiha̱nj síí caviꞌ yoꞌ rque yuꞌuj, ne̱ nacutáj yatzéj nu̱ꞌ man soꞌ, ne̱ caráán yatzéj rihaan soꞌ uún a. Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij yuvii̱ a:
\p ―Nache̱ soj yatzéj man soꞌ, ne̱ cache̱e̱ soꞌ caꞌa̱nj soꞌ á ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\s Guun ndoꞌo rá nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ, nij síí fariseo do̱ꞌ, cavi̱ꞌ Jesús a
\p
\v 45 Dan me se caꞌanj nij yuvii̱ israelitá ga̱ Mariá, ne̱ queneꞌen nij soꞌ da̱j quiꞌyaj Jesús a. Cheꞌé dan cuchumán rá queꞌe̱e̱ nij yuvii̱ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\v 46 Tza̱j ne̱ cavii ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ caꞌanj nij soꞌ rihaan nij síí fariseo, ga̱a ne̱ cataj xnaꞌanj nij soꞌ rihaan nij síí fariseo nu̱ꞌ se vaa quiꞌyaj Jesús a.
\v 47 Cheꞌé dan naquiꞌyaj chre̱ꞌ nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ, nij síí fariseo do̱ꞌ, man Xꞌneꞌ Nij Síí Ata̱ Suun Noco̱o Doj, ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Da̱j quiꞌya̱j níꞌ, rá soj ga̱. ꞌO̱ se xa̱ꞌ snóꞌo nihánj, tza̱j ne̱ ꞌyaj uxrá soꞌ suun sa̱ꞌ noco̱o ado̱nj.
\v 48 Sese ꞌo̱ ta̱náj níꞌ man soꞌ quiꞌya̱j soꞌ da̱nj, ne̱ cuchuma̱n rá cunuda̱nj nij yuvii̱ ni̱ꞌyaj nij yuvii̱ man soꞌ a. Ga̱a ne̱ caꞌna̱ꞌ nij tanuu ꞌyaj suun rihaan gobiernó ma̱n Romá, ga̱a ne̱ tiri̱ꞌ nij tanuu nuvií noco̱o rej gue̱e̱ achíín niꞌya̱j níꞌ do̱ꞌ, chiháán níꞌ do̱ꞌ á ―taj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 49 Ga̱a ne̱ caꞌmii ꞌó nij soꞌ, síí cuꞌna̱j Caifás, ne̱ soꞌ me xrej ata̱ suun noco̱o doj yoꞌ yoꞌ a. Dan me se cataj soꞌ rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ne neꞌen uxrá nij soj a̱ maꞌ.
\v 50 ꞌO̱ se ataa xca̱j soj cuentá se vaa xa̱ꞌ soj, tza̱j ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ doj soj sese cavi̱ꞌ o̱rúnꞌ snóꞌo cheꞌé nij yuvii̱, ga̱a ne̱ se̱ quiriꞌ nu̱ꞌ níꞌ si̱j israelitá maꞌ ―taj síí cuꞌna̱j Caifás rihaan ꞌó nij soꞌ a.
\p
\v 51 Dan me se né ina̱nj nana̱ cavii raa̱ maꞌa̱n síí cuꞌna̱j Caifás me nana̱ nihánj maꞌ. ꞌO̱ se xrej ata̱ suun noco̱o doj me soꞌ ma̱an yoꞌ dan, ne̱ cheꞌé dan maꞌa̱n Yaꞌanj me síí rqué nana̱ caꞌmii soꞌ, ne̱ cheꞌé dan me ya̱ vaa snana̱ soꞌ ga̱a cataj soꞌ se vaa cavi̱ꞌ Jesús cheꞌé ta̱ranꞌ nij yuvii̱ israelitá yoꞌ a.
\v 52 Ne̱ né ina̱nj cheꞌé nij yuvii̱ israelitá me cavi̱ꞌ Jesús maꞌ. ꞌO̱ se cavi̱ꞌ soꞌ cheꞌé rej naquiꞌya̱j chre̱ꞌ soꞌ man cunuda̱nj nij taꞌníí Yaꞌanj nij síí ma̱n nu̱ꞌ rihaan chumii̱ nihánj, ga̱a ne̱ gu̱un nij soꞌ o̱rúnꞌ xꞌneꞌ yuvii̱ ado̱nj.
\p
\v 53 Dan me se ma̱an güii dan me se guun cheꞌe̱ nij síí fariseo do̱ꞌ, nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ, nuchruj ra̱a̱ nij soꞌ da̱j quiꞌya̱j nij soꞌ, ga̱a ne̱ cavi̱ꞌ Jesús a.
\v 54 Cheꞌé dan me ne caꞌve̱e cache̱e̱ ranga̱ꞌ soꞌ estadó Judea maꞌ. Tana̱nj cavii soꞌ caꞌanj soꞌ tuꞌva rej taj va̱j yuvii̱ mán, ga̱a ne̱ catúj soꞌ ꞌo̱ chumanꞌ cuꞌna̱j Efraín, ga̱a ne̱ caranꞌ soꞌ chumanꞌ yoꞌ ga̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 55 Dan me se da̱j doj quisi̱j Chaꞌanj Pascuá chaꞌanj navij rá nij yuvii̱ israelitá a. Cheꞌé dan cavii nij yuvii̱ ya̱nj chumanꞌ leꞌe̱j, ne̱ caꞌanj nij soꞌ chumanꞌ Jerusalén, cheꞌé rej cunu̱u gue̱e̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj a.
\v 56 Ga̱a ne̱ nanoꞌ ndoꞌo nij yuvii̱ man Jesús a. Dan me se canicunꞌ nij yuvii̱ rej ya̱nj nuvií noco̱o, ne̱ xnáꞌanj nij yuvii̱ man tuviꞌ nij yuvii̱, cataj nij yuvii̱ a:
\p ―Da̱j uun rá soj ga̱. Caꞌna̱ꞌ soꞌ rej ca̱nuû chaꞌanj, rá soj naꞌ ―cataj nij yuvii̱ a.
\p
\v 57 Ne̱ xa̱ꞌ nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ, nij síí fariseo do̱ꞌ, tza̱j ne̱ caꞌneꞌ nij soꞌ suun se vaa sese queneꞌe̱n nij yuvii̱ me rej va̱j Jesús, ga̱a ne̱ cata̱j xnaꞌanj nij yuvii̱ rihaan maꞌa̱n nij soꞌ a. ꞌO̱ se guun rá nij soꞌ ta̱ꞌaa nij soꞌ man Jesús ado̱nj.
\c 12
\s Caxríj chana̱ cuꞌna̱j Mariá casté tacóó Jesús a
\p
\v 1 Dan me se achiin ꞌó vata̱nꞌ güii ca̱nuû Chaꞌanj Pascuá, ne̱ caꞌanj Jesús chumanꞌ Betania a. Chumanꞌ Betania roꞌ, yáán síí cuꞌna̱j Lázaro síí cunuu iꞌna̱ꞌ uún quiꞌyaj Jesús a.
\v 2 Dan me se quiꞌyaj chuvi̱i nii cha̱ xtiꞌno̱ Jesús, ne̱ chana̱ cuꞌna̱j Marta me chana̱ rqué chá nij síí ꞌnaꞌ, ne̱ ya̱nj Lázaro rihaan mesá ga̱ Jesús ga̱a chá soꞌ a.
\v 3 Dan me se nica̱j chana̱ cuꞌna̱j Mariá naꞌya̱nꞌ litró casté gunꞌ da̱j tuꞌve̱e̱ ndoꞌo cuꞌna̱j nardo ta̱ꞌ asuun, ne̱ caxríj noꞌ tacóó Jesús, ga̱a ne̱ yuvé raa̱ maꞌa̱n noꞌ tanacoo̱ noꞌ tacóó Jesús a. Ga̱a ne̱ nasíj totoꞌ nu̱ꞌ rá veꞌ yoꞌ, quiꞌyaj casté caxríj Mariá tacóó Jesús a.
\p
\v 4 Dan me se ya̱nj síí cuꞌna̱j Judas Iscariote, ne̱ ꞌo̱ síí tucuꞌyón snana̱ Jesús me soꞌ, ne̱ síí ta̱cuachén man Jesús rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj man Jesús me soꞌ a. Dan me se cataj soꞌ a:
\p
\v 5 ―Me cheꞌé ne cutuꞌve̱e̱ nii casté nihánj ne̱ quiri̱ꞌ uxrá nii saꞌanj ga̱. ꞌO̱ se saꞌanj ꞌyaj canaán yuvii̱ rque ꞌo̱ yoꞌ roꞌ, nó casté nihánj, ne̱ vaa cheꞌé rque̱ níꞌ saꞌanj yoꞌ rihaan nij síí nique̱ na̱nj á ―taj síí cuꞌna̱j Judas yoꞌ a.
\p
\v 6 Dan me se da̱nj tuꞌva maꞌa̱n Judas, tza̱j ne̱ a̱ doj ne nanó rá Judas cheꞌé nij síí nique̱ a̱ maꞌ. Tana̱nj síí itu̱u̱ me soꞌ a. ꞌO̱ se síí tumé se‑ca̱xra̱nꞌ nij tuvi̱ꞌ Jesús caxra̱nꞌ nu̱u̱ saꞌanj me soꞌ, ne̱ saꞌanj caraa yuvii̱ rque caxra̱nꞌ yoꞌ roꞌ, rii soꞌ cheꞌé maꞌa̱n soꞌ ado̱nj.
\v 7 Dan me se cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Caꞌne̱ꞌ rá so̱ꞌ quiꞌya̱j maꞌa̱n noꞌ da̱nj á. Nica̱j noꞌ casté nihánj ne̱ caxríj noꞌ manj quiꞌyaj chuvi̱i noꞌ nee̱ manj cheꞌé güii cachi̱nꞌ nii manj na̱nj á.
\v 8 Xa̱ꞌ nij síí nique̱, tza̱j ne̱ da̱j a̱ güii mán nij síí nique̱ ga̱ soj, ne̱ xa̱ꞌ ma̱ꞌanj, tza̱j ne̱ se̱ canicúnꞌ ꞌu̱nj rihaan soj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ni̱ꞌyaj soj maꞌ ―taj Jesús rihaan Judas a.
\s Guun rá nij xrej ata̱ suun noco̱o se vaa cavi̱ꞌ uún Lázaro a
\p
\v 9 Dan me se ri̱i̱ nij yuvii̱ israelitá xcaj cuentá se vaa ya̱nj Jesús chumanꞌ Betania, ne̱ cheꞌé dan caꞌanj uxrá nij soꞌ chumanꞌ yoꞌ a. Dan me se né ina̱nj cheꞌé maꞌa̱n Jesús me caꞌanj nij soꞌ maꞌ. ꞌO̱ se me rá nij soꞌ queneꞌe̱n nij soꞌ man síí cuꞌna̱j Lázaro síí cunuu iꞌna̱ꞌ uún quiꞌyaj Jesús a.
\v 10 Ga̱a ne̱ guun ꞌo̱ rá nij xrej ata̱ suun noco̱o se vaa cavi̱ꞌ Lázaro uún, quiꞌya̱j nij soꞌ a.
\v 11 ꞌO̱ se cheꞌé Lázaro me se uun yaníj ri̱i̱ nij yuvii̱ israelitá rihaan nij síí ata̱ suun rihaan nij soꞌ, ne̱ cuchumán rá nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús ado̱nj.
\s Catúj Jesús chumanꞌ Jerusalén a
\p
\v 12 Ga̱a ne̱ güii aꞌyuj me se cuchiꞌ nana̱ rihaan ta̱ranꞌ nij yuvii̱ israelitá nu̱u̱ chumanꞌ Jerusalén navi̱j rá Chaꞌanj Pascuá se vaa catu̱u̱ Jesús chumanꞌ Jerusalén a.
\v 13 Cheꞌé dan me cuta nij yuvii̱ raꞌa chruun yuun, ne̱ curiha̱nj nij yuvii̱ tuꞌva chumanꞌ nari̱ꞌ tuviꞌ nij soꞌ ga̱ Jesús a. Ga̱a ne̱ caguáj nij yuvii̱, cataj nij yuvii̱ a:
\p ―Síí sa̱ꞌ uxrá me Yaꞌanj na̱nj ado̱nj. ꞌNaꞌ síí caꞌnéé Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ na̱nj á. Se lu̱j ndoꞌo ꞌyaj Yaꞌanj cheꞌé soꞌ a. Rey uun chij rihaan níꞌ si̱j israelitá me soꞌ chugua̱nj ―taj nij yuvii̱, caguáj nij yuvii̱ a.
\p
\v 14 Ga̱a ne̱ nariꞌ Jesús ꞌo̱ burró leꞌe̱j, ga̱a ne̱ cavii soꞌ xráá xoꞌ a. Dan me se cuya̱a̱n quiꞌyaj soꞌ ga̱ nana̱ nihánj nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj a:
\q
\v 15 Soj si̱j ma̱n chumanꞌ Sion roꞌ, se̱ cuchuꞌviꞌ soj maꞌ.
\q Ni̱ꞌyaj soj á.
\q Síí gu̱un chij rihaan soj roꞌ, ꞌnaꞌ soꞌ rihaan soj,
\q ne̱ táá soꞌ xráá burró leꞌe̱j taꞌníí burró cha̱na̱ ado̱nj,
\m taj nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj yoꞌ a.
\p
\v 16 Dan me se nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús me se ga̱a güii catúj Jesús chumanꞌ Jerusalén, ne̱ ne xca̱j nij soꞌ cuentá se vaa quiꞌyaj soꞌ nda̱a vaa cataj nana̱ no̱ rihaan yanj yoꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ nda̱a quisíj güii quinanꞌ Jesús rej xta̱ꞌ ne̱ niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé guun chij soꞌ, ga̱a ne̱ ninuj rá nij soꞌ nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj, ne̱ ninuj rá nij soꞌ se vaa guun cheꞌé Jesús a.
\p
\v 17 Dan me se nij yuvii̱ cumán ga̱ Jesús me se cataj xnaꞌanj nij soꞌ nu̱ꞌ se vaa guun ga̱a canacúún Jesús man síí cuꞌna̱j Lázaro se vaa cu̱riha̱nj soꞌ yuꞌuj yuvej ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún ya̱ Lázaro quiꞌyaj Jesús a.
\v 18 Ga̱a ne̱ cheꞌé se cuno nij yuvii̱ ma̱n chumanꞌ Jerusalén se vaa quiꞌyaj soꞌ suun sa̱ꞌ noco̱o yoꞌ, ga̱a ne̱ cheꞌé dan caꞌnaꞌ nari̱ꞌ nij soꞌ man Jesús a.
\v 19 Cheꞌé dan cataj nij síí fariseo rihaan tuviꞌ nij soꞌ a:
\p ―Ni̱ꞌyaj soj á. ꞌO̱ se ne quiꞌya̱j canaán uxrá níꞌ, quiꞌyaj soj a̱ maꞌ. ꞌO̱ se veé da̱nj ya̱ canocoꞌ cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ snana̱ soꞌ na̱nj ado̱nj ―taj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a.
\s Nanoꞌ do̱j síí aꞌmii xnaꞌánj griego man Jesús a
\p
\v 20 Dan me se mán taꞌa̱j nij síí aꞌmii xnaꞌánj griego, ne̱ si̱j cuchiꞌ chumanꞌ Jerusalén ga̱a anuû Chaꞌanj Pascuá me nij soꞌ, ne̱ cuchiꞌ nij soꞌ cara̱a̱ gue̱e̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj a.
\v 21 Dan me se cuchiꞌ nij soꞌ rihaan síí cuꞌna̱j Felipé síí cavii chumanꞌ Betsaida chumanꞌ na̱j estadó Galilea, ga̱a ne̱ cachíín niꞌya̱j nij soꞌ man soꞌ, ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Me ndoꞌo rá núj caꞌmi̱i̱ núj do̱j ga̱ Jesús, señor ―taj nij soꞌ rihaan Felipé a.
\p
\v 22 Ga̱a ne̱ caꞌanj Felipé cata̱j xnaꞌanj soꞌ rihaan síí cuꞌna̱j Andrés se vaa cataj nij síí aꞌmii xnaꞌánj griego yoꞌ rihaan soꞌ a. Ga̱a ne̱ caꞌanj cata̱j xnaꞌanj ro̱j soꞌ rihaan Jesús a.
\v 23 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―ꞌU̱nj Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ roꞌ, cuano̱ nihánj me se quisíj güii quina̱nꞌ ꞌu̱nj rej xta̱ꞌ ne̱ niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé gu̱un chij ꞌu̱nj, quiꞌya̱j Yaꞌanj ado̱nj.
\v 24 Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa ase vaa ꞌnúú vaa níꞌ a. Sese se̱ quinij ꞌnúú ya̱a̱n rihaan yoꞌóó ne̱ cavi̱ꞌ maꞌa̱n ꞌnúú ya̱a̱n yoꞌ, ne̱ navi̱j u̱u̱n ꞌnúú ya̱a̱n, tza̱j ne̱ sese cavi̱ꞌ ꞌnúú ya̱a̱n yoꞌ, ne̱ quisi̱j queꞌe̱e̱ doj ꞌnúú quiꞌya̱j yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 25 Dan me se xa̱ꞌ síí me rá ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ rihaan chumii̱ nihánj, tza̱j ne̱ ꞌo̱ cavi̱ꞌ soꞌ na̱nj ado̱nj. Ne̱ xa̱ꞌ síí aꞌvej rá cavi̱ꞌ rihaan chumii̱ nihánj cheꞌé se me soꞌ síí noco̱ꞌ manj, tza̱j ne̱ ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj.
\v 26 Cheꞌé dan me sese vaa ꞌo̱ soꞌ nu̱u̱ rihanj, ne̱ canoco̱ꞌ soꞌ manj á. Ne̱ me rej maꞌa̱n canicu̱nꞌ ma̱ꞌanj roꞌ, ma̱an dan canicu̱nꞌ síí nu̱u̱ rihaan ꞌu̱nj uún na̱nj ado̱nj. Ga̱a ne̱ cara̱a̱ cochro̱j Réj rihaan síí nu̱u̱ rihanj ado̱nj.
\p
\v 27 ’Cuano̱ nihánj me se nanó uxrá rá nimanj chugua̱nj. Ne̱ da̱j qui̱ꞌyáj a̱ ranj a. Cachi̱nj ni̱ꞌyáj rihaan Réj se vaa ti̱nanii soꞌ manj rihaan sayuun qui̱ranj cuano̱, rá soj naꞌ. Taj maꞌ. Cheꞌe̱ yan qui̱ránꞌ ꞌu̱nj sayuun caꞌnaj ado̱nj ―taj Jesús a.
\p
\v 28 Ga̱a ne̱ cachíín niꞌya̱j Jesús rihaan Yaꞌanj, cataj soꞌ a:
\p ―Qui̱ꞌyáá so̱ꞌ se vaa sa̱ꞌ uxrá caꞌmi̱i̱ yuvii̱ cheꞌé so̱ꞌ, Ata̱j ―taj Jesús, cachíín niꞌya̱j soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cavii ꞌo̱ nana̱ rej xta̱ꞌ caꞌmii Yaꞌanj cuno nij soꞌ a:
\p ―A̱j sa̱ꞌ uxrá caꞌmii yuvii̱ cheꞌé ꞌu̱nj, ne̱ sa̱ꞌ uxrá doj caꞌmi̱i̱ uún yuvii̱ cheꞌé ꞌu̱nj, qui̱ꞌyáj ado̱nj ―taj nana̱ cavii rej xta̱ꞌ caꞌmii Yaꞌanj cuno nij soꞌ a.
\p
\v 29 Dan me se nicu̱nꞌ uxrá yuvii̱ ga̱ Jesús, ne̱ cuno nij soꞌ nana̱ yoꞌ, ne̱ cataj nij soꞌ se vaa caguáj tuꞌvii rej xta̱ꞌ a. Ne̱ ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ cataj se vaa caꞌmii ꞌo̱ se‑mo̱zó Yaꞌanj nana̱ yoꞌ rihaan Jesús a.
\v 30 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij yuvii̱ a:
\p ―Né cheꞌe̱ ꞌu̱nj me caꞌmii Yaꞌanj nana̱ yoꞌ maꞌ. ꞌO̱ se caꞌmii Yaꞌanj nana̱ yoꞌ cheꞌé rej xca̱j soj cuentá ado̱nj.
\v 31 Cheꞌé se vaa qui̱ranj cuano̱ caꞌne̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ quiri̱i̱ yaníj Yaꞌanj man Síí Chre̱e síí uun chij rihaan chumii̱ nihánj chugua̱nj.
\v 32 Ga̱a ne̱ asa̱ꞌ quisíj naxca̱j nii manj rihaan chumii̱ nihánj cachro̱n nii manj rihaan rcutze̱, ga̱a ne̱ gu̱un rá cunuda̱nj nij yuvii̱ canoco̱ꞌ nij yuvii̱ manj, qui̱ꞌyáj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 33 Ne̱ maꞌa̱n nana̱ nihánj nana̱ caꞌmii Jesús roꞌ, taj xnaꞌanj da̱j quiꞌya̱j nii man soꞌ cheꞌé yan cavi̱ꞌ soꞌ a.
\p
\v 34 Ga̱a ne̱ cataj nij yuvii̱ rihaan Jesús a:
\p ―A̱j neꞌen núj nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj se vaa Síí Caꞌne̱j Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me se si̱j ca̱yáán nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj me soꞌ a. Ne̱ me cheꞌé cataj so̱ꞌ nihánj se vaa vaa cheꞌé na̱xcaj nii man Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱ rihaan chumii̱ nihánj ga̱. Me cheꞌé cavi̱ꞌ soꞌ ga̱. Da̱j si̱j me Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱, rá so̱ꞌ ga̱ ―taj nij yuvii̱, xnáꞌanj nij yuvii̱ man Jesús a.
\p
\v 35 Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Cuano̱ nihánj me se va̱j soj rej chuguu̱n sa̱ꞌ yaꞌan, tza̱j ne̱ da̱j doj quisi̱j orá quinaꞌa̱j yaꞌan yoꞌ, ne̱ se̱ guun nucua̱j soj xca̱j soj cuentá maꞌ. Cheꞌé dan vaa cheꞌé xca̱j soj cuentá nda̱a vaa ꞌyaj nij síí va̱j rej chuguu̱n yaꞌan na̱nj á. Sese taj, ne̱ gu̱un soj síí chéé rej rmi̱ꞌ, ne̱ xa̱ꞌ síí chéé rej rmi̱ꞌ, tza̱j ne̱ ne neꞌen soꞌ me rej va̱j soꞌ maꞌ.
\v 36 Dan me se va̱j soj rej chuguu̱n yaꞌan, ne̱ cheꞌé dan cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj yaꞌan sa̱ꞌ á. Quisi̱j quiꞌya̱j soj da̱nj, ga̱a ne̱ gu̱un soj taꞌníí yaꞌan chuguu̱n, ne̱ si̱j xcaj cuentá gu̱un soj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij yuvii̱ a.
\p Quisíj caꞌmii Jesús nana̱ nihánj, ga̱a ne̱ caꞌanj Jesús, ne̱ caxríj yuve̱ soꞌ man soꞌ rihaan nij soꞌ a.
\s Ne cuchuma̱n rá nij síí israelitá ni̱ꞌyaj nij soꞌ man Jesús maꞌ
\p
\v 37 Nda̱ꞌ se uxrá quiꞌyaj Jesús suun sa̱ꞌ noco̱o niꞌya̱j nij yuvii̱, quiꞌyaj Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne cuchuma̱n rá nij yuvii̱ ni̱ꞌyaj nij soꞌ man soꞌ a̱ maꞌ.
\v 38 Ne̱ veé da̱nj quisíj ya̱ nu̱ꞌ snana̱ síí cuꞌna̱j Isaías síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá a. Dan me se cataj Isaías a:
\q Señor, do̱j yuvii̱ cuchumán rá cuno nana̱ caꞌmii núj,
\q ne̱ do̱j yuvii̱ xcaj cuentá se vaa nucua̱j ndoꞌo so̱ꞌ Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man núj ado̱nj,
\m da̱nj taj Isaías a.
\p
\v 39 Cheꞌé dan ne caꞌve̱e cuchuma̱n rá nij soꞌ a̱ maꞌ. Nda̱a na̱nj uún ne cuchuma̱n rá nij soꞌ cheꞌé ꞌó nana̱ caꞌmii Isaías a:
\q
\v 40 Naquiꞌyaj tuchri̱i Yaꞌanj rihaan nij soꞌ,
\q ne̱ naquiꞌyaj nichra̱j soꞌ nimán nij soꞌ,
\q ne̱ cheꞌé dan se̱ caꞌvee queneꞌe̱n rihaan nij soꞌ do̱ꞌ,
\q se̱ caꞌvee xca̱j nimán nij soꞌ cuentá do̱ꞌ a̱ maꞌ.
\q Sese caꞌve̱e, ne̱ ca̱nica̱j rá nij soꞌ,
\q ne̱ ti̱nahuún ꞌu̱nj nimán nij soꞌ a.
\m Yoꞌ me nana̱ cataj Yaꞌanj ne̱ cachrón Isaías rihaan yanj ga̱a naá a.
\p
\v 41 Da̱nj caꞌmii Isaías cheꞌé se a̱j queneꞌen soꞌ se vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé vaa Jesús, ne̱ cheꞌé dan caꞌmii soꞌ da̱nj cheꞌé Jesús a.
\p
\v 42 Tza̱j ne̱ cuchumán rá queꞌe̱e̱ nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá niꞌya̱j nij soꞌ man Jesús a. Tza̱j ne̱ ne cata̱j xnaꞌanj nij soꞌ se vaa cuchumán rá nij soꞌ maꞌ. ꞌO̱ se cuchuꞌviꞌ nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man nij síí fariseo, se vaa cuta̱ꞌ nij síí fariseo cacunꞌ xráá nij soꞌ, ga̱a ne̱ quiri̱i̱ yaníj nij síí fariseo man nij soꞌ rque veꞌ tucuꞌyón nij síí israelitá stucua̱nj Moisés a.
\v 43 Dan me se niha̱ꞌ rá nij soꞌ doj cuno̱ nij soꞌ caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ yuvii̱ cheꞌé nij soꞌ, ne̱ ne cara̱yaꞌa̱nj nij soꞌ se vaa veꞌé caꞌmi̱i̱ Yaꞌanj cheꞌé nij soꞌ a̱ maꞌ.
\s Caꞌmii Jesús cheꞌé cacunꞌ tumé síí naꞌvej rá cuno̱ snana̱ soꞌ a
\p
\v 44 Ne̱ sca̱ꞌ ndoꞌo caꞌmii Jesús, cataj soꞌ a:
\p ―Xa̱ꞌ síí amán rá niꞌya̱j manj, tza̱j ne̱ né ina̱nj ma̱ꞌanj me síí amán rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ man maꞌ. ꞌO̱ se amán rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ man síí caꞌnéé manj rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj.
\v 45 Ne̱ xa̱ꞌ síí acaj cuentá cheꞌej, tza̱j ne̱ soꞌ me síí acaj cuentá cheꞌé síí caꞌnéé manj rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj.
\v 46 Xa̱ꞌ ma̱ꞌanj, tza̱j ne̱ chuguu̱n yaꞌan rihaan chumii̱ nihánj quiꞌyáj ga̱a caꞌnaj rihaan chumii̱ nihánj, cheꞌé rej se̱ quináj nij síí amán rá niꞌya̱j manj rej rmi̱ꞌ maan chugua̱nj.
\p
\v 47 ’Ne̱ caꞌve̱e se se̱ caꞌvej rá ꞌo̱ soꞌ cuno̱ soꞌ snana̱j nana̱ catúj xréé soꞌ, tza̱j ne̱ né ꞌu̱nj me síí cuta̱ꞌ cacunꞌ xráá soꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se né cheꞌe̱ se cuta̱ꞌ ꞌu̱nj cacunꞌ xráá yuvii̱ me caꞌnáꞌ ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj maꞌ. Tana̱nj caꞌnáꞌ ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj cheꞌé rej ti̱nanii ꞌu̱nj man nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ nihánj rihaan sayuun ado̱nj.
\v 48 Dan me se síí tanáj xco̱ manj ne̱ naꞌvej rá cuno̱ snana̱j me se quita̱j cacunꞌ xráá soꞌ na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se cheꞌé se ne cuno̱ soꞌ nana̱ caꞌmij rihaan soꞌ roꞌ, cheꞌé dan quita̱j cacunꞌ xráá soꞌ asa̱ꞌ quisíj güii caꞌa̱nj niꞌya̱ chumii̱ nihánj chugua̱nj.
\v 49 Ne̱ ꞌu̱nj nihánj me se né ina̱nj nana̱ cavii raj me nana̱ caꞌmij maꞌ. ꞌO̱ se Réj síí caꞌnéé manj me síí caꞌneꞌ suun rihanj da̱j caꞌmi̱j na̱nj á.
\v 50 Ne̱ a̱j neꞌenj se vaa sese cuno̱ níꞌ suun caꞌneꞌ soꞌ rihaan níꞌ, ne̱ ca̱yáán níꞌ ga̱ soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj a. Cheꞌé dan nana̱ aꞌmij me se maꞌa̱n nana̱ caꞌmii Réj rihanj me nij nana̱ aꞌmij ado̱nj ―taj Jesús a.
\c 13
\s Naꞌnuꞌ Jesús tacóó nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a
\p
\v 1 Dan me se ga̱a ataa ca̱nuû Chaꞌanj Pascuá, ne̱ queneꞌen Jesús se vaa nichrunꞌ quisi̱j orá ta̱náj soꞌ chumii̱ nihánj ne̱ quina̱nꞌ soꞌ rihaan Rej soꞌ Yaꞌanj a. Dan me se ꞌe̱e̱ rá soꞌ man nij síí cachéé ga̱ soꞌ rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ ꞌo̱ ꞌe̱e̱ rá soꞌ man nij soꞌ nda̱a se caviꞌ soꞌ a.
\p
\v 2 Dan me se quisíj orá chá xtiꞌno̱ nij soꞌ, ne̱ a̱j guun rá síí cuꞌna̱j Judas Iscariote taꞌníí Simón ta̱cuachén soꞌ man Jesús rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj man Jesús, quiꞌyaj Síí Chre̱e a.
\v 3 Ne̱ a̱j queneꞌen Jesús se vaa quisíj guun chij maꞌa̱n soꞌ rihaan cunuda̱nj rasu̱u̱n, quiꞌyaj Yaꞌanj, ne̱ a̱j queneꞌen soꞌ se vaa si̱j cavii rej ya̱nj Yaꞌanj me soꞌ ne̱ quina̱nꞌ uún soꞌ rihaan Yaꞌanj a.
\v 4 Dan me se ga̱a quisíj chá xtiꞌno̱ nij soꞌ, ne̱ quirii Jesús roto̱ nu̱u̱ soꞌ, ne̱ taꞌaa soꞌ yatzíj toallá, ne̱ numíj soꞌ catuu̱n soꞌ a.
\v 5 Veé dan, ga̱a ne̱ caraa soꞌ na rque rcoꞌo̱o, ga̱a ne̱ guun cheꞌe̱ soꞌ naꞌnuꞌ soꞌ tacóó nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, ne̱ nachen soꞌ yatzíj toallá numi̱i catuu̱n soꞌ, ne̱ tinacoo̱ soꞌ tacóó nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 6 Dan me se cuchiꞌ soꞌ rihaan síí cuꞌna̱j Simón Pedró, ne̱ cataj Pedró rihaan soꞌ a:
\p ―Señor, ma̱ꞌán so̱ꞌ naꞌnu̱ꞌ tacój a̱ naꞌ ―taj Pedró, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p
\v 7 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Ne neꞌén so̱ꞌ me cheꞌé ꞌyáj da̱nj cuano̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ vaa güii, ne̱ xca̱j so̱ꞌ cuentá ado̱nj ―taj Jesús rihaan Pedró a.
\p
\v 8 ―Daj chiha̱a̱ míj se̱ guun naꞌnu̱ꞌ so̱ꞌ tacój a̱ maꞌ ―taj Pedró rihaan Jesús a.
\p Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan Pedró a:
\p ―Tza̱j ne̱ sese se̱ naꞌnúꞌ ꞌu̱nj tacóó so̱ꞌ, ne̱ se̱ caꞌvee guún so̱ꞌ tuvíꞌ ꞌu̱nj maꞌ ―taj Jesús rihaan Pedró a.
\p
\v 9 Ga̱a ne̱ cataj Simón Pedró rihaan Jesús a:
\p ―Se̱ naꞌnúꞌ so̱ꞌ ina̱nj tacój, maan Señor. Nda̱a nu̱ꞌ raꞌaj do̱ꞌ, nu̱ꞌ raj do̱ꞌ, naꞌnu̱ꞌ so̱ꞌ á ―taj Pedró rihaan Jesús a.
\p
\v 10 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Xa̱ꞌ síí a̱j cane, tza̱j ne̱ taj cheꞌé naꞌnu̱ꞌ nii man nu̱ꞌ nee̱ man soꞌ maꞌ. ꞌO̱ se a̱j naruvii man soꞌ na̱nj á. Ma̱an se ina̱nj tacóó soꞌ naꞌnu̱ꞌ nii na̱nj ado̱nj. Ne̱ nda̱ꞌ se a̱j naruvii man taꞌa̱j soj, tza̱j ne̱ né ta̱ranꞌ soj me síí naruvii man maꞌ ―taj Jesús a.
\p
\v 11 ꞌO̱ se a̱j queneꞌen Jesús se vaa ta̱cuachén ꞌo̱ nij soꞌ man soꞌ rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj man soꞌ a. Cheꞌé dan cataj soꞌ se vaa né cunuda̱nj nij soꞌ me síí naruvii man maꞌ.
\p
\v 12 Dan me se ga̱a quisíj naꞌnuꞌ Jesús tacóó nij soꞌ, ne̱ nanuû soꞌ se‑ro̱to̱ soꞌ, ne̱ caꞌanj ca̱yáán uún soꞌ rej ya̱nj nij soꞌ, ga̱a ne̱ xnáꞌanj soꞌ man nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Neꞌen soj me cheꞌé quiꞌyáj da̱nj man soj naꞌ.
\v 13 Xa̱ꞌ soj, tza̱j ne̱ aꞌmii soj rihanj, ne̱ taj soj Maestro do̱ꞌ, Señor do̱ꞌ, ne̱ cuna̱j ꞌyaj soj cheꞌé se veé dan mé ꞌu̱nj a.
\v 14 Cheꞌé dan, sese ma̱ꞌán ꞌu̱nj si̱j me Maestró do̱ꞌ, Señor do̱ꞌ, a̱j naꞌnuꞌ tacóó soj, ne̱ no̱ xcúún soj naꞌnu̱ꞌ soj tacóó tuviꞌ soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 15 Da̱nj ina̱nj quiꞌyáj, cheꞌé rej me raj queneꞌe̱n soj manj, ne̱ xca̱j soj cuentá da̱j quiꞌya̱j maꞌa̱n soj uún ado̱nj.
\v 16 Cuano̱ nihánj me cata̱j xnaꞌanj yá ꞌu̱nj rihaan soj se vaa né si̱j noco̱o doj me mozó rihaan se‑ruꞌve̱e̱ mozó maꞌ. Ne̱ né si̱j noco̱o doj me síí caꞌanj suun rihaan síí caꞌnéé man soꞌ maꞌ.
\v 17 Ne̱ a̱j cuno soj nana̱ nihánj, ne̱ sese quiꞌya̱j soj nu̱ꞌ nana̱ nihánj, ne̱ ya̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ soj ado̱nj.
\p
\v 18 ’Tza̱j ne̱ ne caꞌmi̱j nana̱ nihánj cheꞌé ta̱ranꞌ nij soj maꞌ. Dan me se a̱j neꞌenj man soj si̱j narii ꞌu̱nj canoco̱ꞌ manj a. Tza̱j ne̱ vaa cheꞌé quisi̱j gue̱e̱ nana̱ nihánj nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj ado̱nj: “Síí chá rachrúún ga̱j roꞌ, me síí guun rá ti̱guíj cheꞌé manj ado̱nj”, taj nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj a.
\p
\v 19 ’Asi̱j cuano̱ nihánj cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj da̱j gu̱un rej riha̱a̱n, ne̱ cuano̱ nihánj me se ataa qui̱ránꞌ ꞌu̱nj se vaa qui̱ranj, tza̱j ne̱ asa̱ꞌ quisíj quiránꞌ ꞌu̱nj yoꞌ, ga̱a ne̱ cuchuma̱n rá soj da̱j si̱j mej ado̱nj.
\v 20 Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa xa̱ꞌ síí veꞌé nica̱j tuviꞌ ga̱ síí caꞌne̱j ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj, tza̱j ne̱ soꞌ me síí veꞌé nica̱j tuviꞌ ga̱ ma̱ꞌanj a. Ne̱ xa̱ꞌ síí veꞌé nica̱j tuviꞌ ga̱ ma̱ꞌanj, tza̱j ne̱ soꞌ me síí veꞌé nica̱j tuviꞌ ga̱ síí caꞌnéé manj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\s Caꞌmii Jesús cheꞌé síí ta̱cuachén man soꞌ rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj man soꞌ a
\p
\v 21 Síj caꞌmii Jesús nana̱ nihánj, ga̱a ne̱ quinanó uxrá rá soꞌ, ga̱a ne̱ guun cheꞌe̱ soꞌ cataj xnaꞌanj soꞌ da̱j quiꞌya̱j ꞌo̱ soꞌ man soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Cuano̱ nihánj me se cata̱j yá ꞌu̱nj rihaan soj se vaa ꞌo̱ nij soj me síí ta̱cuachén manj rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj manj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 22 Ga̱a ne̱ niꞌya̱j ta̱ranꞌ nij soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ a. ꞌO̱ se ne queneꞌe̱n nij soꞌ me síí cheꞌe̱ caꞌmii Jesús nana̱ vaa da̱nj a̱ maꞌ.
\v 23 Dan me se ya̱nj ꞌo̱ soꞌ xꞌnúú Jesús, ne̱ nichru̱nꞌ uxrá ne soꞌ ga̱ Jesús, ne̱ síí ꞌe̱e̱ rá Jesús man me soꞌ a.
\v 24 Cheꞌé dan ticunꞌ Simón Pedró raa̱ Simón Pedró rihaan soꞌ, cheꞌé rej xna̱ꞌanj soꞌ man Jesús me síí cheꞌe̱ aꞌmii Jesús a.
\v 25 Cheꞌé dan xnáꞌanj tuviꞌ soꞌ man Jesús, cataj soꞌ a:
\p ―Señor, me síí quiꞌya̱j da̱nj ga̱ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p
\v 26 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Ti̱guíj ꞌu̱nj do̱j rachrúún candó nu̱u̱ rque coꞌoo, ne̱ rque̱j man síí quiꞌya̱j da̱nj manj a ―taj Jesús a.
\p Ga̱a ne̱ tiguíj Jesús ꞌo̱ xcoꞌ rachrúún rque candó nu̱u̱ rque coꞌoo, ne̱ rqué soꞌ man síí cuꞌna̱j Judas Iscariote taꞌníí síí cuꞌna̱j Simón a.
\v 27 Ne̱ ga̱a quisíj taꞌaa Judas rachrúún yoꞌ, ga̱a ne̱ catúj Síí Chre̱e nimán soꞌ a. Cheꞌé dan cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Cavi̱i̱ so̱ꞌ caꞌa̱nj so̱ꞌ cuaj qui̱ꞌyáá so̱ꞌ nda̱a vaa me rá so̱ꞌ á ―taj Jesús rihaan Judas yoꞌ a.
\p
\v 28 Tza̱j ne̱ a̱ ꞌó nij soꞌ ne queneꞌe̱n me cheꞌé caꞌmii Jesús nana̱ vaa da̱nj rihaan Judas a̱ maꞌ.
\v 29 Dan me se cheꞌé se si̱j tumé saꞌanj me Judas, cheꞌé dan guun rá taꞌa̱j nij soꞌ se vaa caꞌneꞌ Jesús suun rihaan soꞌ quira̱a̱n soꞌ se vaa cachi̱in rihaan nij soꞌ cheꞌé chaꞌanj do̱ꞌ, ase rque̱ soꞌ do̱j saꞌanj rihaan nij síí nique̱ do̱ꞌ a.
\p
\v 30 Dan me se nica̱j Judas rachrúún yoꞌ, ne̱ nu̱ꞌ taꞌaa soꞌ nu̱ꞌ curiha̱nj soꞌ xeꞌ a. Ne̱ rej nii̱ me yoꞌ a.
\s Caꞌmii Jesús cheꞌé suun caꞌneꞌ soꞌ rihaan níꞌ a
\p
\v 31 Cheꞌé dan ga̱a quisíj curiha̱nj Judas, ne̱ cataj Jesús rihaan ꞌó da̱nj nij soꞌ a:
\p ―Da̱j doj queneꞌe̱n yuvii̱ se vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé vaa ꞌu̱nj Si̱j Caꞌnéé Yaꞌanj Ni̱caj Yuꞌunj man Yuvii̱, ne̱ cheꞌé dan queneꞌe̱n nij yuvii̱ se vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé vaa maꞌa̱n Yaꞌanj ado̱nj.
\v 32 Ne̱ cheꞌé dan queneꞌe̱n níꞌ se vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé vaa ma̱ꞌanj, quiꞌya̱j Yaꞌanj, ne̱ nichrunꞌ quiꞌya̱j soꞌ da̱nj na̱nj ado̱nj.
\v 33 Nichrunꞌ navi̱j orá chéé ꞌu̱nj ga̱ soj, na̱nj rej. Dan me se a̱j cataj ꞌu̱nj rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá se vaa cavi̱i̱ ꞌu̱nj caꞌa̱nj ꞌu̱nj, ne̱ se̱ guun nucua̱j nij soꞌ cuchi̱ꞌ nij soꞌ rej caꞌa̱nj ꞌu̱nj maꞌ. Ne̱ xa̱ꞌ maꞌa̱n soj, tza̱j ne̱ nano̱ꞌ maꞌa̱n soj manj, ne̱ nihánj me cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa se̱ guun nucua̱j maꞌa̱n soj cuchi̱ꞌ maꞌa̱n soj rej caꞌa̱nj ꞌu̱nj a̱ maꞌ.
\v 34 Ne̱ nihánj me suun naca̱ aꞌnéꞌ ꞌu̱nj rihaan soj, se vaa ꞌo̱ ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá soj man tuviꞌ soj á. Dan me se da̱j se cunuu ꞌe̱e̱ raj niꞌya̱j man soj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ quiꞌya̱j soj, ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá soj man tuviꞌ soj a.
\v 35 Sese ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá soj man tuviꞌ soj, ne̱ queneꞌe̱n cunuda̱nj yuvii̱ se vaa si̱j tucuꞌyón snana̱j me soj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\s Cataj Jesús se vaa cata̱j Pedró se vaa né si̱j noco̱ꞌ man Jesús me soꞌ a
\p
\v 36 Ga̱a ne̱ cataj Simón Pedró rihaan Jesús a:
\p ―Señor, me rej caꞌa̱nj so̱ꞌ ga̱ ―taj Pedró, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―Xa̱ꞌ rej caꞌa̱nj ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ se̱ guun nu̱cuáá so̱ꞌ ca̱nocóꞌ so̱ꞌ manj cuano̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ vaa güii, ne̱ ca̱nocóꞌ so̱ꞌ manj ado̱nj ―taj soꞌ rihaan Pedró a.
\p
\v 37 Ga̱a ne̱ cataj Pedró rihaan soꞌ a:
\p ―Señor, me cheꞌé se̱ guun nu̱cuáj ca̱nocoj mán so̱ꞌ cuano̱ ga̱. ꞌO̱ se caꞌne̱j nimanj cavi̱j cheꞌé so̱ꞌ á ―taj Pedró rihaan Jesús a.
\p
\v 38 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Ya̱ ya̱ caꞌne̱j nimán so̱ꞌ cavi̱ꞌ so̱ꞌ cheꞌej, rá so̱ꞌ naꞌ. Cuano̱ nihánj me se cata̱j yá ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ se vaa ga̱a ataa cagua̱j taꞌloo, ne̱ vaꞌnu̱j ya̱ cata̱j so̱ꞌ se vaa ne neꞌén so̱ꞌ manj chugua̱nj ―taj Jesús rihaan Pedró a.
\c 14
\s Cataj Jesús se vaa maꞌa̱n soꞌ me chrej ya̱ a
\p
\v 1 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan ta̱ranꞌ nij soꞌ a:
\p ―Caꞌne̱ꞌ rá soj ga̱ suun ꞌnaꞌ xruꞌ nimán á. Cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj Yaꞌanj, ne̱ cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj manj á.
\v 2 Tucuá Réj me se vaa ndoꞌo rej ca̱yáán yuvii̱ ado̱nj. Sese ne vaa da̱nj, ne̱ me cheꞌé cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa caꞌa̱nj ꞌu̱nj naquiꞌya̱j sa̱ꞌ ꞌu̱nj rej ca̱yáán maꞌa̱n soj, rá soj ga̱.
\v 3 Ne̱ cheꞌé se caꞌa̱nj ꞌu̱nj naquiꞌya̱j sa̱ꞌ ꞌu̱nj rej ca̱yáán soj, cheꞌé dan neꞌen soj se vaa caꞌna̱ꞌ uún ꞌu̱nj rihaan soj, ne̱ naca̱j ꞌu̱nj man soj a. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ ca̱yáán rcuaꞌa̱a̱n ta̱ranꞌ níꞌ rej yoꞌ ado̱nj.
\v 4 Ne̱ a̱j neꞌen soj chrej uchiꞌ nda̱a rej caꞌa̱nj ꞌu̱nj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 5 Ga̱a ne̱ cataj síí cuꞌna̱j Tomás rihaan Jesús a:
\p ―Ne neꞌen núj rej caꞌa̱nj so̱ꞌ, maan Señor. Asa̱ꞌ caꞌve̱e queneꞌe̱n núj chrej uchiꞌ nda̱a rej caꞌa̱nj so̱ꞌ ga̱ ―taj Tomás, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p
\v 6 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Ma̱ꞌanj me guun chrej rihaan soj, ne̱ ma̱ꞌanj me nana̱ ya̱ cuno̱ soj, ne̱ ma̱ꞌanj me síí quiꞌya̱j ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soj ado̱nj. Sese se̱ caꞌvej rá ꞌo̱ soꞌ canoco̱ꞌ soꞌ manj, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ cuchiꞌ soꞌ rihaan Réj Yaꞌanj a̱ maꞌ.
\v 7 Sese neꞌen ya̱ soj manj, ne̱ a̱j neꞌen soj man Réj Yaꞌanj ado̱nj. Dan me se asi̱j cuano̱ roꞌ, neꞌen soj man soꞌ na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan Tomás a.
\p
\v 8 Ga̱a ne̱ cataj síí cuꞌna̱j Felipé a:
\p ―Ti̱haán so̱ꞌ man Réé so̱ꞌ rihaan núj, ne̱ gu̱un ya̱ rá núj, Señor ―taj Felipé rihaan Jesús a.
\p
\v 9 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan Felipé a:
\p ―Felipe, síj queꞌe̱e̱ ndoꞌo güii cachéé ꞌu̱nj ga̱ nij soj, ne̱ me cheꞌé ne que̱neꞌén so̱ꞌ manj ga̱. Xa̱ꞌ síí neꞌen manj, tza̱j ne̱ soꞌ me síí neꞌen Réj Yaꞌanj ado̱nj. Asa̱ꞌ caꞌvee cataj so̱ꞌ se vaa me rá so̱ꞌ ti̱haán ꞌu̱nj man Réj Yaꞌanj rihaan so̱ꞌ ga̱.
\v 10 Ne amán rá so̱ꞌ se vaa yáán ꞌu̱nj ga̱ Yaꞌanj, ne̱ Yaꞌanj roꞌ, yáán soꞌ ga̱ ꞌu̱nj naꞌ. ꞌO̱ se xa̱ꞌ nana̱ aꞌmij, tza̱j ne̱ né na̱na̱ avii raa̱ ma̱ꞌanj me nana̱ yoꞌ maꞌ. ꞌO̱ se nu̱u̱ Réj Yaꞌanj nimanj, ne̱ soꞌ me síí ꞌyaj nu̱ꞌ suun sa̱ꞌ noco̱o ꞌyáá ꞌu̱nj ado̱nj.
\p
\v 11 ’Cuchuma̱n rá soj se vaa cuya̱a̱n vaa rá ꞌu̱nj ga̱ Réj á. Caꞌve̱e se ne amán rá soj niꞌya̱j soj man ma̱ꞌanj, tza̱j ne̱ cuchuma̱n rá soj snana̱j cheꞌé suun sa̱ꞌ noco̱o ꞌyáá ꞌu̱nj á.
\v 12 Ne̱ cuano̱ nihánj me se cata̱j yá ꞌu̱nj rihaan soj se vaa síí amán rá niꞌya̱j manj me se ase vaa suun sa̱ꞌ noco̱o ꞌyaj ma̱ꞌanj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ quiꞌya̱j maꞌa̱n soꞌ uún na̱nj ado̱nj. Tza̱j ne̱ suun sa̱ꞌ noco̱o doj quiꞌya̱j soꞌ, cheꞌé se nucui̱ꞌ ꞌu̱nj rihaan Réj Yaꞌanj na̱nj á.
\p
\v 13 ’Ne̱ me maꞌa̱n rasu̱u̱n cachi̱nj soj cheꞌé se‑chu̱vií ꞌu̱nj, ne̱ nu̱ꞌ yoꞌ qui̱ꞌyáj cheꞌé soj ado̱nj. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ veꞌé uxrá caꞌmi̱i̱ nii cheꞌé Réj Yaꞌanj, qui̱ꞌyáj na̱nj ado̱nj.
\v 14 Sese cachi̱nj soj ꞌo̱ rasu̱u̱n rihanj cheꞌé se‑chu̱vií ꞌu̱nj, ne̱ veé da̱nj qui̱ꞌyáj ado̱nj.
\p
\v 15 ’Sese ya̱ ya̱ aráj cochro̱j soj rihanj, ne̱ quiꞌya̱j soj nda̱a vaa caꞌnéꞌ ꞌu̱nj suun rihaan soj a.
\v 16 Ga̱a ne̱ cachi̱nj niꞌya̱j ma̱ꞌanj rihaan Réj Yaꞌanj, ga̱a ne̱ caꞌne̱j soꞌ ꞌó síí cuchi̱ꞌ rihaan soj, ne̱ ra̱cuíj ndoꞌo soꞌ man soj, ne̱ ca̱yáán soꞌ ga̱ soj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj a.
\v 17 Dan me se Nimán Yaꞌanj me síí cuchi̱ꞌ rihaan soj, ne̱ ina̱nj nana̱ ya̱ rque̱ soꞌ man soj a. Tza̱j ne̱ se̱ guun nucua̱j nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj naca̱j nij soꞌ man Nimán Yaꞌanj a̱ maꞌ. ꞌO̱ se ne neꞌen nij soꞌ man soꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ soj me se neꞌen soj man soꞌ, cheꞌé se ya̱nj soꞌ ga̱ soj, ne̱ ꞌo̱ ca̱yáán soꞌ nimán soj ado̱nj.
\p
\v 18 ’Se̱ quináj maꞌa̱n soj qui̱ꞌyáj maꞌ. ꞌO̱ se caꞌna̱ꞌ uún ꞌu̱nj rihaan soj chugua̱nj.
\v 19 Nichrunꞌ caꞌa̱nj ꞌu̱nj, ne̱ se̱ queneꞌen uún nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj manj maꞌ. Tza̱j ne̱ queneꞌe̱n maꞌa̱n soj manj, cheꞌé se ꞌo̱ vaa iꞌna̱ꞌ ꞌu̱nj, ne̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soj ado̱nj.
\p
\v 20 ’Asa̱ꞌ queneꞌen soj manj ne̱ queneꞌe̱n soj se vaa cuya̱a̱n vaa rá ꞌu̱nj ga̱ Réj, ne̱ cuya̱a̱n ga̱a̱ rá soj ga̱ ꞌu̱nj, ne̱ cuya̱a̱n ga̱a̱ rá ꞌu̱nj ga̱ soj na̱nj ado̱nj.
\v 21 Síí nariꞌ nij suun caꞌnéꞌ ꞌu̱nj ne̱ uno nij suun yoꞌ roꞌ, me síí ya̱ ya̱ aráj cochro̱j rihanj chugua̱nj. Ne̱ cunu̱u ꞌe̱e̱ rá Réj Yaꞌanj man síí aráj cochro̱j rihanj, ne̱ ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá ma̱ꞌanj man soꞌ, ne̱ queneꞌe̱n soꞌ manj, qui̱ꞌyáj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 22 Dan me se caꞌmii síí cuꞌna̱j Judas rihaan soꞌ a. Tza̱j ne̱ né si̱j cuꞌna̱j Judas Iscariote me soꞌ maꞌ. ꞌÓ síí cuꞌna̱j Judas me soꞌ a. Dan me se xnáꞌanj soꞌ man Jesús, cataj soꞌ a:
\p ―Me cheꞌé cataj so̱ꞌ cuano̱ nihánj se vaa queneꞌe̱n núj mán so̱ꞌ qui̱ꞌyáá so̱ꞌ, tza̱j ne̱ se̱ queneꞌen nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj mán so̱ꞌ ga̱ ―taj Judas, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p
\v 23 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Síí aráj cochro̱j rihanj me se cuno̱ soꞌ snana̱j, ne̱ cunu̱u ꞌe̱e̱ rá Réj Yaꞌanj man soꞌ, ga̱a ne̱ cuchi̱ꞌ rój rihaan soꞌ, ne̱ ꞌo̱ ca̱yáán rój ga̱ soꞌ ado̱nj.
\v 24 Xa̱ꞌ síí ne aráj cochro̱j rihanj, tza̱j ne̱ ne uno soꞌ snana̱j maꞌ. Ne̱ nana̱ caꞌmij cuno soj me se né ina̱nj snana̱j me yoꞌ maꞌ. Snana̱ Réj síí caꞌnéé manj rihaan chumii̱ nihánj me nana̱ caꞌmij cuno soj na̱nj ado̱nj.
\p
\v 25 ’Dan me se ya̱nj ma̱ꞌanj ga̱ soj, ne̱ caꞌmij nu̱ꞌ nana̱ nihánj rihaan soj ado̱nj.
\v 26 Tza̱j ne̱ vaa güii caꞌne̱j Réj Yaꞌanj man Nimán soꞌ cuchi̱ꞌ Nimán soꞌ rihaan soj cheꞌé se‑chu̱vií ꞌu̱nj a. Ne̱ ra̱cuíj ndoꞌo Nimán soꞌ man soj, ga̱a ne̱ tu̱cuꞌyón Nimán soꞌ nu̱ꞌ nana̱ man soj a. Ne̱ ninu̱j rá soj nu̱ꞌ nana̱ caꞌmij rihaan soj, quiꞌya̱j Nimán Yaꞌanj yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\p
\v 27 ’Dan me se se xe̱j nu̱u̱ nimán ꞌu̱nj ta̱náj ꞌu̱nj rihaan soj, ne̱ se xe̱j nu̱u̱ nimán ꞌu̱nj rque̱j man soj, ne̱ se̱ tihaꞌ yuꞌunj ꞌu̱nj man soj nda̱a vaa ꞌyaj nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj maꞌ. Ya̱ ya̱ ga̱a̱ xe̱j nimán soj, quiꞌya̱j yá ꞌu̱nj ado̱nj. Taj cheꞌé nu̱u̱ xruꞌ nimán soj maꞌ. Se̱ cuchuꞌviꞌ nimán soj maꞌ.
\v 28 A̱j cuno soj nana̱ caꞌmij, se vaa cavi̱i̱ ꞌu̱nj quina̱nꞌ ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ caꞌna̱ꞌ uún ꞌu̱nj rihaan soj ado̱nj. Sese si̱j aráj cochro̱j rihanj me soj, ne̱ guun niha̱ꞌ rá soj cuno soj nana̱ se vaa cavi̱i̱ ꞌu̱nj quina̱nꞌ ꞌu̱nj yan ya̱nj Réj Yaꞌanj asuun tza̱j á. ꞌO̱ se síí noco̱o doj mej Réj rihanj na̱nj ado̱nj.
\p
\v 29 ’Cuano̱ nihánj me se cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj da̱j qui̱ránꞌ ꞌu̱nj rej rihaan níꞌ, ga̱a ne̱ asa̱ꞌ quisíj quiránꞌ ꞌu̱nj da̱nj, ga̱a ne̱ cuchuma̱n rá soj ni̱ꞌyaj soj manj chugua̱nj.
\v 30 Se̱ caꞌmij queꞌe̱e̱ doj nana̱ rihaan soj a̱ maꞌ. ꞌO̱ se da̱j doj caꞌna̱ꞌ Síí Chre̱e síí uun chij rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ a̱ doj se̱ caꞌvee gu̱un chij soꞌ rihanj a̱ maꞌ.
\v 31 Tza̱j ne̱ me rá ꞌu̱nj queneꞌe̱n nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj se vaa aráj co̱chróó ꞌu̱nj rihaan Réj Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan qui̱ꞌyáj nda̱a vaa caꞌneꞌ soꞌ suun rihanj ado̱nj. Canicu̱nꞌ caya̱ soj, ne̱ cavi̱i̱ níꞌ caꞌa̱nj níꞌ á ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\c 15
\s Ase vaa ꞌo̱ chruun uvá roꞌ, da̱nj vaa Jesús, ne̱ ase vaa raꞌa̱ chruun uvá roꞌ, da̱nj vaa níꞌ a
\p
\v 1 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús a:
\p ―Ase vaa ꞌo̱ chruun uvá roꞌ, da̱nj vaa yá ꞌu̱nj, ne̱ Réj Yaꞌanj me síí tumé chruun uvá yoꞌ chugua̱nj.
\v 2 Ne̱ a̱ me maꞌa̱n ꞌo̱ raꞌa chruun yoꞌ ne rii chruj uvá, ne̱ aꞌnéj soꞌ man raꞌa yoꞌ na̱nj ado̱nj. Tza̱j ne̱ raꞌa chruun ma̱n chruj uvá raa̱ me se veꞌé aꞌneꞌ soꞌ man yoꞌ, ga̱a ne̱ cuma̱n doj chruj uvá raa̱ yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 3 Dan me se ase vaa raꞌa chruun cachij sa̱ꞌ vaa soj, cheꞌé se a̱j cuno soj nana̱ caꞌmij rihaan soj ado̱nj.
\v 4 ꞌO̱ cu̱nuû rá nimán soj manj, ne̱ ꞌo̱ cu̱nuû ꞌu̱nj nimán soj a. Dan me se xa̱ꞌ raꞌa chruun uvá, tza̱j ne̱ se̱ caꞌvee cuma̱n chruj raa̱ maꞌa̱n ina̱nj yoꞌ a̱ maꞌ. Ne̱ ase vaa raꞌa chruun chruj uvá roꞌ, da̱nj vaa soj, ne̱ sese se̱ cuno sa̱ꞌ soj rihanj, ne̱ sese caꞌa̱nj yaníj soj rihanj, ne̱ se̱ caꞌvee quiꞌya̱j soj nda̱a vaa me rá Réj Yaꞌanj quiꞌya̱j soj maꞌ.
\p
\v 5 ’Dan me se ꞌu̱nj nihánj me maꞌa̱n chruun uvá, ne̱ soj me raꞌa catu̱u̱n avii xráá raꞌa ma̱nj na̱nj á. Ne̱ sese ꞌo̱ cuno̱ soj rihanj, ne̱ sese ꞌo̱ cu̱nuû ꞌu̱nj nimán soj, ne̱ quiꞌya̱j uxrá soj se vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j soj chugua̱nj. ꞌO̱ se sese se̱ racuíj ꞌu̱nj man soj, ne̱ se̱ guun nucua̱j soj quiꞌya̱j soj a̱ doj suun sa̱ꞌ maꞌ.
\v 6 Sese se̱ caꞌvej rá ꞌo̱ soꞌ ꞌo̱ cu̱nuû rá nimán soꞌ manj, ne̱ quiriꞌi̱j nii man soꞌ, nda̱a vaa ꞌyaj nii man raꞌa chruun yoꞌ a. Ne̱ canaco̱o̱ yoꞌ, ne̱ naquiꞌya̱j chre̱ꞌ nii man nij raꞌa chruun yoꞌ, ne̱ quiriꞌi̱j nii man nij yoꞌ rihaan yaꞌan na̱nj ado̱nj. Dan me se caca̱a̱ nu̱ꞌ nij síí vaa da̱nj na̱nj ado̱nj.
\p
\v 7 ’Tza̱j ne̱ sese ꞌo̱ cu̱nuû rá nimán soj manj, ne̱ sese ꞌo̱ cu̱nuû snana̱j nimán soj, ne̱ caꞌve̱e se me maꞌa̱n rasu̱u̱n gu̱un rá soj cachi̱nj soj rihanj, ne̱ rque̱j man soj chugua̱nj.
\v 8 Cheꞌé se uno soj rihanj, cheꞌé dan sa̱ꞌ uxrá aꞌmii yuvii̱ cheꞌé Réj Yaꞌanj a. Cheꞌé dan gu̱un nucua̱j soj quiꞌya̱j ndoꞌo soj suun sa̱ꞌ, ne̱ sese cuno̱ sa̱ꞌ soj rihanj, ne̱ ya̱ síí tucuꞌyón snana̱j me soj ado̱nj.
\v 9 Dan me se da̱j se ꞌe̱e̱ rá Réj manj roꞌ, da̱nj vaa ꞌe̱e̱ raj man soj chugua̱nj. ꞌO̱ cu̱nuû rá nimán soj se vaa ꞌe̱e̱ raj man soj á.
\v 10 Sese ꞌyaj soj suun aꞌnej rihaan soj, ne̱ ꞌo̱ ga̱a̱ ꞌe̱e̱ raj man soj a. Veé da̱nj ꞌyáá ꞌu̱nj, ne̱ ꞌyáá ꞌu̱nj suun aꞌneꞌ Réj Yaꞌanj rihanj, ne̱ ꞌo̱ ꞌe̱e̱ rá soꞌ manj ado̱nj.
\p
\v 11 ’Nu̱ꞌ nana̱ nihánj cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cheꞌé se me raj ga̱a̱ niha̱ꞌ uxrá rá nimanj ni̱ꞌyaj ꞌu̱nj man soj, ne̱ me raj ga̱a̱ niha̱ꞌ uxrá rá nimán maꞌa̱n soj uún a.
\v 12 Nihánj me suun sa̱ꞌ ya̱ aꞌnej rihaan soj cuno̱ soj á. Nda̱ꞌ rá se vaa ꞌe̱e̱ raj niꞌya̱j ꞌu̱nj man soj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá soj ni̱ꞌyaj soj tuviꞌ soj na̱nj á.
\v 13 Dan me se sese caꞌve̱j rá ꞌo̱ soꞌ nayo̱n soꞌ rihaan tuviꞌ soꞌ cavi̱ꞌ soꞌ cheꞌé tuviꞌ soꞌ, ne̱ si̱j ꞌe̱e̱ ya̱ rá man tuviꞌ me soꞌ a. Taj va̱j a̱ doj síí ꞌe̱e̱ doj rá man tuviꞌ rihaan síí caꞌve̱j cavi̱ꞌ cheꞌé tuviꞌ a̱ maꞌ.
\v 14 Ne̱ nij soj me se tuvij me soj sese cuno̱ soj suun caꞌnéꞌ ꞌu̱nj rihaan soj na̱nj ado̱nj.
\p
\v 15 ’Rej rihaan níꞌ me se se̱ cataj ꞌu̱nj se vaa se‑mo̱zó ꞌu̱nj me soj a̱ maꞌ. ꞌO̱ se mozó me se ne neꞌen soꞌ da̱j ꞌyaj síí ꞌni̱j raꞌa man soꞌ maꞌ. Xa̱ꞌ soj, tza̱j ne̱ a̱j cataj ꞌu̱nj se vaa tuvij me soj, cheꞌé se a̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj nu̱ꞌ se vaa cataj Réj Yaꞌanj rihanj ado̱nj.
\p
\v 16 ’Ne nari̱i̱ soj manj a̱ maꞌ. Tana̱nj ma̱ꞌán ꞌu̱nj narii man soj ne̱ cunéꞌ ꞌu̱nj man soj, yan cavi̱i̱ soj quiꞌya̱j ndoꞌo soj se vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j soj, ne̱ se̱ navij suun sa̱ꞌ ꞌyaj soj daj chiha̱a̱ míj maꞌ. Ne̱ cheꞌé se cunéꞌ ꞌu̱nj man soj, cheꞌé dan me maꞌa̱n rasu̱u̱n cachi̱nj soj rihaan Réj Yaꞌanj cheꞌé se‑chu̱vií ꞌu̱nj, ne̱ rque̱ soꞌ rasu̱u̱n yoꞌ man soj ado̱nj.
\p
\v 17 ’Nihánj me suun aꞌnéꞌ ꞌu̱nj rihaan soj, se vaa ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá soj man tuviꞌ soj á ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\s Quita̱j riꞌyunj nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj man nij síí noco̱ꞌ man Jesús a
\p
\v 18 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús a:
\p ―Sese quita̱j riꞌyunj nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj ni̱ꞌyaj nij soꞌ man soj, ne̱ xca̱j soj cuentá se vaa asino ya̱a̱n quitáá riꞌyunj nij soꞌ man ma̱ꞌanj a.
\v 19 Sese si̱j ma̱n rihaan chumii̱ u̱u̱n nihánj me maꞌa̱n soj, ne̱ gaa ꞌe̱e̱ rá ꞌó nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj niꞌya̱j nij soꞌ man soj asuun tza̱j á. Tza̱j ne̱ narii ꞌu̱nj man soj se vaa ta̱náj soj se‑chre̱j chumii̱ nihánj ne̱ canoco̱ꞌ soj manj, ne̱ cheꞌé dan né si̱j noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj me soj cuano̱ maꞌ. Cheꞌé dan táá riꞌyunj nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj niꞌya̱j nij soꞌ man soj ado̱nj.
\p
\v 20 ’ꞌO̱ cu̱nuû rá soj nana̱ nihánj nana̱ cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa né si̱j noco̱o doj me mozó rihaan se‑ruꞌve̱e̱ mozó maꞌ. Cheꞌé se canocoꞌ nij síí ta̱j riꞌyunj manj quiꞌya̱j nij soꞌ sayuun manj roꞌ, cheꞌé dan neꞌen soj se vaa nda̱a maꞌa̱n soj do̱ꞌ, canoco̱ꞌ nij soꞌ quiꞌya̱j nij soꞌ sayuun na̱nj ado̱nj. Ne̱ cheꞌé se ne cuno̱ nij soꞌ snana̱j, ne̱ cheꞌé dan neꞌen soj se vaa se̱ cuno nij soꞌ snana̱ soj a̱ maan ado̱nj.
\v 21 Dan me se quiꞌya̱j nij soꞌ nu̱ꞌ se nij yoꞌ man soj cheꞌé se‑chu̱vií ꞌu̱nj, cheꞌé se ne neꞌen nij soꞌ man síí caꞌnéé manj chugua̱nj.
\p
\v 22 ’Sese ne caꞌna̱ꞌ ꞌu̱nj, ne̱ sese ne caꞌmi̱j ga̱ nij soꞌ, ne̱ taj va̱j cacunꞌ tumé nij soꞌ tza̱j maꞌ. Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se natáꞌ ꞌu̱nj snana̱ Yaꞌanj rihaan nij soꞌ, ne̱ se̱ caꞌvee cata̱j nij soꞌ se vaa né si̱j ta̱j riꞌyunj man Yaꞌanj me nij soꞌ maꞌ.
\v 23 ꞌO̱ se síí ta̱j riꞌyunj manj roꞌ, soꞌ me síí ta̱j riꞌyunj man Réj Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\v 24 Ne̱ suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyáj queneꞌen nij soꞌ me se ne quiꞌya̱j a̱ ꞌó yuvii̱ suun sa̱ꞌ noco̱o vaa da̱nj maꞌ. Ne̱ sese ne qui̱ꞌyáj suun sa̱ꞌ noco̱o yoꞌ queneꞌe̱n nij soꞌ, ne̱ ne tumé nij soꞌ cacunꞌ tza̱j maꞌ. Tza̱j ne̱ ya̱j me se a̱j queneꞌen nij soꞌ nij suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyáj, ne̱ quitáá riꞌyunj nij soꞌ mán ꞌu̱nj do̱ꞌ, man Réj Yaꞌanj do̱ꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 25 Tza̱j ne̱ nihánj me se quisi̱j ya̱ nu̱ꞌ nana̱ nihánj nana̱ no̱ rihaan stucua̱nj xi̱i nij soꞌ síí cuꞌna̱j Moisés a: “Quitáá riꞌyunj rmaꞌa̱n nij soꞌ manj a”, taj stucua̱nj Moisés yoꞌ ado̱nj.
\p
\v 26 ’Dan me se caꞌne̱j ꞌu̱nj Nimán Yaꞌanj cavi̱i̱ soꞌ rej ya̱nj Yaꞌanj caꞌna̱ꞌ soꞌ rihaan soj, ne̱ ra̱cuíj ndoꞌo soꞌ man soj, ne̱ ina̱nj nana̱ ya̱ rque̱ soꞌ man soj a. Asa̱ꞌ caꞌnaꞌ Nimán Yaꞌanj rihaan soj, ga̱a ne̱ cata̱j xnaꞌanj soꞌ rihaan nij yuvii̱ cheꞌej ado̱nj.
\v 27 Ne̱ cata̱j xnaꞌanj maꞌa̱n soj cheꞌej, cheꞌé se asi̱j tacoo cachéé soj ga̱j ado̱nj.
\c 16
\p
\v 1 ’Nihánj me quisíj cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj nu̱ꞌ nana̱ nihánj rihaan soj, cheꞌé se naꞌvej raj gu̱un vi̱j rá nimán soj cheꞌé se vaa quira̱nꞌ soj a.
\v 2 ꞌO̱ se se̱ caꞌvej rá nij síí israelitá cunu̱u chre̱ꞌ soj ga̱ nij soꞌ rá veꞌ tucuꞌyón nij soꞌ stucua̱nj Moisés maꞌ. Ne̱ quisi̱j güii gu̱un rá nij soꞌ se vaa né si̱j noco̱ꞌ man Yaꞌanj me soj, ne̱ gu̱un rá síí ticaviꞌ man soj se vaa veꞌé uxrá ꞌyaj soꞌ se‑su̱u̱n Yaꞌanj ga̱a ticaviꞌ soꞌ man soj a.
\v 3 Da̱nj quiꞌya̱j nii, cheꞌé se ne neꞌen uxrá nii man Réj Yaꞌanj do̱ꞌ, man ma̱ꞌanj do̱ꞌ maꞌ.
\v 4 Tza̱j ne̱ nihánj me cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj nu̱ꞌ nana̱ nihánj rihaan soj, cheꞌé rej asa̱ꞌ quiranꞌ soj nu̱ꞌ sayuun nihánj, ne̱ ninu̱j rá soj se vaa a̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cheꞌé nu̱ꞌ nihánj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\s Cataj xnaꞌanj Jesús se vaa caꞌa̱nj soꞌ ne̱ caꞌna̱ꞌ Nimán Yaꞌanj a
\p Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús a:
\p ―Ne cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj nu̱ꞌ nana̱ nihánj rihaan soj ga̱a guun cheꞌe̱ soj cachéé soj ga̱j, cheꞌé se cachéé ma̱ꞌanj ga̱ soj ado̱nj.
\v 5 Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se quina̱nꞌ uún ꞌu̱nj rihaan síí caꞌnéé manj rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ me cheꞌé a̱ ꞌó nij soj ne xnáꞌanj manj me rej caꞌa̱nj ꞌu̱nj ga̱.
\v 6 Tza̱j ne̱ cheꞌé se cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa caꞌa̱nj ꞌu̱nj roꞌ, cheꞌé dan nanó ndoꞌo rá soj ne̱ nu̱u̱ xruꞌ rá nimán soj chugua̱nj.
\v 7 Tza̱j ne̱ ya̱ vaa nana̱ nihánj nana̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj, se vaa cavi̱i̱ sa̱ꞌ soj doj cheꞌé se caꞌa̱nj ꞌu̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se sese se̱ caꞌanj ꞌu̱nj, ne̱ se̱ caꞌnaꞌ Nimán Yaꞌanj síí ra̱cuíj ndoꞌo man soj maꞌ. Tza̱j ne̱ sese caꞌa̱nj ꞌu̱nj, ne̱ caꞌne̱j ꞌu̱nj man soꞌ rihaan soj ado̱nj.
\v 8 Ne̱ asa̱ꞌ quisíj caꞌnaꞌ soꞌ, ne̱ cuta̱ꞌ soꞌ cacunꞌ xráá nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj se vaa tumé nij soꞌ cacunꞌ do̱ꞌ, se vaa ataa cunu̱u sa̱ꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj do̱ꞌ, se vaa caꞌne̱ꞌ ya̱ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé nij soꞌ do̱ꞌ a.
\v 9 Dan me se cheꞌé se ne cuchuma̱n rá nij yuvii̱ ni̱ꞌyaj nij soꞌ manj roꞌ, cheꞌé dan cata̱j Nimán Yaꞌanj se vaa tumé nij soꞌ cacunꞌ a.
\v 10 Cheꞌé se cavi̱i̱ ꞌu̱nj quina̱nꞌ ꞌu̱nj rej ya̱nj Réj Yaꞌanj ne̱ se̱ queneꞌen soj doj manj roꞌ, cheꞌé dan ti̱haa̱n Nimán Yaꞌanj man yuvii̱ se vaa ya̱ ya̱ síí sa̱ꞌ ina̱nj mé ꞌu̱nj a.
\v 11 Cheꞌé se a̱j caꞌneꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé Síí Chre̱e síí uun chij rihaan chumii̱ nihánj roꞌ, cheꞌé dan cata̱j Nimán Yaꞌanj se vaa caꞌne̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé maꞌa̱n nij yuvii̱ uún ado̱nj.
\p
\v 12 ’Dan me se vaa uxrá doj chrej me raj cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj, tza̱j ne̱ se̱ guun nucua̱j soj cuno̱ soj chrej yoꞌ cuano̱ a̱ maꞌ.
\v 13 Tza̱j ne̱ asa̱ꞌ caꞌnaꞌ Nimán Yaꞌanj yoꞌ, ne̱ tu̱cuꞌyón soꞌ nu̱ꞌ nana̱ ya̱ rihaan soj na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se si̱j aꞌmii ina̱nj nana̱ ya̱ me soꞌ ado̱nj. ꞌO̱ se se̱ caꞌmii soꞌ nana̱ cavi̱i̱ raa̱ soꞌ maꞌ. Tana̱nj caꞌmi̱i̱ soꞌ ina̱nj nana̱ cata̱j xnaꞌanj Yaꞌanj cuno̱ soꞌ, ne̱ dan me se cata̱j xnaꞌanj soꞌ cheꞌé se vaa caꞌna̱ꞌ rihaan soj rej rihaan soj na̱nj ado̱nj.
\v 14 Caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ uxrá yuvii̱ cheꞌé ꞌu̱nj, quiꞌya̱j soꞌ, cheꞌé se ni̱caj soꞌ nana̱ ya̱ cheꞌé ꞌu̱nj, ne̱ cata̱j xnaꞌanj soꞌ rihaan soj chugua̱nj.
\v 15 Nu̱ꞌ nana̱ ya̱ vaa rihaan Réj Yaꞌanj cheꞌé ꞌu̱nj roꞌ, snana̱ ꞌu̱nj me yoꞌ a. Cheꞌé dan cataj ꞌu̱nj se vaa ni̱caj Nimán Yaꞌanj nana̱ ya̱ cheꞌej, ne̱ ti̱haa̱n soꞌ rihaan soj a ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\s Caꞌmii Jesús cheꞌé güii gu̱un niha̱ꞌ ya̱ rá nimán nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a
\p
\v 16 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús a:
\p ―Cache̱n doj, ga̱a ne̱ se̱ queneꞌen soj manj maꞌ. Ga̱a ne̱ cache̱n doj uún, ga̱a ne̱ queneꞌe̱n uún soj manj chugua̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 17 Cheꞌé dan xnáꞌanj nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Caꞌmii soꞌ nana̱ vaa da̱nj a: “Cache̱n doj, ga̱a ne̱ se̱ queneꞌen soj manj, ne̱ cache̱n doj uún, ga̱a ne̱ queneꞌe̱n uún soj manj, cheꞌé se cavi̱i̱ ꞌu̱nj quina̱nꞌ ꞌu̱nj rej ya̱nj Réj Yaꞌanj a.” Me cheꞌé tuꞌva soꞌ da̱nj, rá soj ga̱ ―taj nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús, xnáꞌanj nij soꞌ man tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 18 Cheꞌé dan xnáꞌanj uún nij soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Me cheꞌé caꞌmii soꞌ nana̱ “cache̱n doj” ga̱. ꞌO̱ se ne neꞌen uxrá núj da̱j taj soꞌ a̱ maꞌ ―taj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ a.
\p
\v 19 Queneꞌen Jesús se vaa me rá nij soꞌ xna̱ꞌanj nij soꞌ man soꞌ, ne̱ cheꞌé dan xnáꞌanj maꞌa̱n soꞌ man nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Me cheꞌé xnáꞌanj ndoꞌo soj man tuviꞌ soj cheꞌé nana̱ caꞌmij, se vaa cache̱n doj, ga̱a ne̱ se̱ queneꞌen uún soj manj, ga̱a ne̱ cache̱n doj uún, ga̱a ne̱ queneꞌe̱n uún soj manj ga̱.
\v 20 Cuano̱ nihánj me cata̱j yá yá ꞌu̱nj rihaan soj se vaa taꞌve̱e soj ne̱ nano̱ ndoꞌo rá soj, tza̱j ne̱ gu̱un niha̱ꞌ rá nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj ado̱nj. Nda̱ꞌ se nano̱ ndoꞌo rá soj, tza̱j ne̱ cache̱n doj, ga̱a ne̱ gu̱un niha̱ꞌ uxrá rá nimán soj na̱nj ado̱nj.
\v 21 Dan me se veꞌee̱ ndoꞌo rque chana̱ ga̱a síj orá cuchru̱j noꞌ neꞌej, tza̱j ne̱ ga̱a quisíj caꞌngaa neꞌej, ne̱ niꞌyón noꞌ nu̱ꞌ sayuun quiranꞌ noꞌ na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se uun niha̱ꞌ ndoꞌo rá noꞌ cheꞌé se caꞌngaa yuvii̱ rihaan chumii̱ nihánj na̱nj ado̱nj.
\v 22 Ne̱ xa̱ꞌ soj, tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se nanó rá soj, tza̱j ne̱ vaa güii queneꞌe̱n uún ꞌu̱nj man soj a. Ga̱a ne̱ gu̱un niha̱ꞌ uxrá rá nimán soj, ne̱ taj va̱j a̱ doj síí caꞌne̱e̱ se niha̱ꞌ nimán soj a̱ maꞌ.
\p
\v 23 ’Ne̱ güii dan me se se̱ xnáꞌanj soj a̱ doj nana̱ manj a̱ maꞌ. Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa me maꞌa̱n rasu̱u̱n cachi̱nj niꞌya̱j soj rihaan Réj Yaꞌanj cheꞌé se‑chu̱vií ꞌu̱nj, ne̱ rque̱ soꞌ nu̱ꞌ yoꞌ man soj ado̱nj.
\v 24 Dan me se nda̱ꞌ se si̱j noco̱ꞌ manj me soj, tza̱j ne̱ ga̱a rque̱ me se ne cachi̱nj niꞌya̱j soj a̱ doj rasu̱u̱n rihaan Yaꞌanj cheꞌé se‑chu̱vií ꞌu̱nj maꞌ. Cachi̱nj niꞌya̱j soj, ne̱ quiri̱ꞌ soj á. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ ga̱a̱ niha̱ꞌ uxrá rá nimán soj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\s Cataj xnaꞌanj Jesús se vaa quina̱nꞌ soꞌ rihaan Rej soꞌ Yaꞌanj a
\p
\v 25 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús a:
\p ―Dan me se a̱j tihaán ꞌu̱nj nana̱ sa̱ꞌ yuve̱ rihaan soj cheꞌé rasu̱u̱n nihánj, tza̱j ne̱ vaa güii, ne̱ se̱ tihaán ꞌu̱nj nana̱ sa̱ꞌ yuve̱ rihaan soj a̱ maꞌ. Tana̱nj nana̱ nica̱ nata̱ꞌ ꞌu̱nj rihaan soj cheꞌé Réj Yaꞌanj a.
\v 26 Ne̱ güii dan me se cachi̱nj niꞌya̱j soj rasu̱u̱n rihaan Réj Yaꞌanj cheꞌé se‑chu̱vij, ne̱ taj cheꞌé cata̱j ꞌu̱nj rihaan soj se vaa ma̱ꞌanj cachi̱nj niꞌya̱j rihaan Réj cheꞌé soj a̱ maꞌ.
\v 27 ꞌO̱ se maꞌa̱n Réj Yaꞌanj ꞌe̱e̱ rá man soj, cheꞌé se si̱j aráj cochro̱j rihanj me soj, ne̱ amán rá soj se vaa cavii ꞌu̱nj rihaan Réj Yaꞌanj na̱nj á.
\v 28 Dan me se cavii ꞌu̱nj rihaan Réj Yaꞌanj, ne̱ caꞌnáꞌ ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj a. Ga̱a ne̱ cavi̱i̱ uún ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ nucui̱ꞌ uún ꞌu̱nj rihaan Réj Yaꞌanj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\p
\v 29 Ga̱a ne̱ cataj nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a:
\p ―Ni̱ꞌyaj so̱ꞌ á. Cuano̱ nihánj me se nana̱ nica̱ aꞌmii so̱ꞌ rihaan núj, ne̱ né na̱na̱ yuve̱ me aꞌmii so̱ꞌ rihaan núj a̱ maꞌ.
\v 30 Nihánj me se neꞌen núj se vaa neꞌén so̱ꞌ cunuda̱nj, ne̱ nda̱a neꞌén so̱ꞌ me nana̱ uun rá yuvii̱ xna̱ꞌanj yuvii̱ mán so̱ꞌ a. Cheꞌé dan amán rá núj se vaa cavii so̱ꞌ rihaan Yaꞌanj na̱nj á ―taj nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús a.
\p
\v 31 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj Jesús man nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Nda̱a ya̱j amán ya̱ rá soj naꞌ.
\v 32 Ni̱ꞌyaj soj á. Quisi̱j güii, ne̱ a̱j quisíj güii yoꞌ, ne̱ chaꞌnu̱u̱ soj, ne̱ ino̱ rej cuna̱nj ꞌo̱ ꞌo̱ soj, caꞌa̱nj soj, ne̱ ta̱náj soj man o̱rúnꞌ ꞌu̱nj na̱nj á. Tza̱j ne̱ se̱ quináj o̱rúnꞌ ꞌu̱nj maꞌ. ꞌO̱ se nicu̱nꞌ Réj Yaꞌanj ga̱j ado̱nj.
\v 33 Nu̱ꞌ nana̱ nihánj caꞌmij rihaan soj, cheꞌé se me raj ga̱a̱ xe̱j nimán soj cheꞌé se noco̱ꞌ soj manj a. Quira̱nꞌ soj sayuun rihaan chumii̱ nihánj, tza̱j ne̱ vaa cheꞌé gu̱un niha̱ꞌ rá soj, ne̱ gu̱un ya̱ ya̱ rá soj se vaa ꞌu̱nj nihánj quiꞌyaj canaán ya̱ rihaan chumii̱ nihánj na̱nj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\c 17
\s Cachíín niꞌya̱j Jesús rihaan Rej soꞌ Yaꞌanj cheꞌé nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a
\p
\v 1 Quisíj caꞌmii Jesús nana̱ dan rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, ga̱a ne̱ naxca̱j rihaan soꞌ, niꞌya̱j soꞌ rej xta̱ꞌ, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―A̱j quisíj orá yoꞌ, Ata̱j. Qui̱ꞌyáá so̱ꞌ se vaa veꞌé uxrá caꞌmi̱i̱ yuvii̱ cheꞌé ꞌu̱nj si̱j Taꞌníí so̱ꞌ, ne̱ veꞌé uxrá caꞌmi̱i̱ yuvii̱ cheꞌé so̱ꞌ, qui̱ꞌyáj,
\v 2 cheꞌé se uun chij ꞌu̱nj rihaan cunuda̱nj yuvii̱, quiꞌyáá so̱ꞌ a. Ne̱ cheꞌé dan nu̱ꞌ nij síí rqué so̱ꞌ manj me se ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nij soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, qui̱ꞌyáj a.
\v 3 Ne̱ síí ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj me se soꞌ me síí neꞌen mán so̱ꞌ do̱ꞌ, mán ꞌu̱nj do̱ꞌ a. Dan me se o̱rúnꞌ so̱ꞌ me Yaꞌanj ya̱, ne̱ ꞌu̱nj Jesús Si̱j Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun me síí caꞌnéé so̱ꞌ ado̱nj.
\p
\v 4 ’Dan me se a̱j quiꞌyáj nu̱ꞌ suun caꞌnéꞌ so̱ꞌ rihanj, ne̱ cheꞌé dan a̱j sa̱ꞌ uxrá caꞌmii nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ nihánj cheꞌé so̱ꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 5 Ne̱ cuano̱ nihánj me se qui̱ꞌyáá so̱ꞌ se vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé nucui̱ꞌ ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ, Ata̱j Chij, nda̱a vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé nicúnꞌ ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ asi̱j ataa gu̱un chumii̱ nihánj a.
\p
\v 6 ’Ne̱ xa̱ꞌ nij síí rqué so̱ꞌ manj síí cavii rihaan chumii̱ nihánj, tza̱j ne̱ cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj snana̱ so̱ꞌ rihaan nij soꞌ a. Ne̱ si̱j cuno rihaan so̱ꞌ me nij soꞌ, ne̱ rqué so̱ꞌ man nij soꞌ rihanj, ne̱ a̱j quiꞌyaj nij soꞌ nda̱a vaa taj snana̱ so̱ꞌ na̱nj á.
\p
\v 7 ’Nihánj me se neꞌen nij soꞌ se vaa nij rasu̱u̱n nica̱j ꞌu̱nj me se ma̱ꞌán so̱ꞌ me síí rqué nu̱ꞌ rasu̱u̱n yoꞌ manj na̱nj ado̱nj.
\v 8 ꞌO̱ se cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj nu̱ꞌ nana̱ rqué so̱ꞌ manj rihaan nij soꞌ, ne̱ cuno nij soꞌ a. Ne̱ neꞌen ya̱ nij soꞌ se vaa cavii ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ, ne̱ amán rá nij soꞌ se vaa caꞌnéé so̱ꞌ manj rihaan chumii̱ nihánj a.
\p
\v 9 ’Nihánj me se achíín ni̱ꞌyáá ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ cheꞌé nij soꞌ a. Ne achíín ni̱ꞌyáá ꞌu̱nj cheꞌé nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj maꞌ. Tana̱nj ma̱an cheꞌé nij síí rqué so̱ꞌ manj me achíín ni̱ꞌyáá ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ ado̱nj. ꞌO̱ se si̱j uno rihaan so̱ꞌ me nij soꞌ na̱nj á.
\v 10 Ne̱ nij síí noco̱ꞌ manj me se noco̱ꞌ nij soꞌ mán so̱ꞌ, ne̱ nij síí noco̱ꞌ mán so̱ꞌ roꞌ, nocoꞌ manj, ne̱ a̱j sa̱ꞌ uxrá caꞌmii nij yuvii̱ cheꞌé ꞌu̱nj, quiꞌyaj nij soꞌ na̱nj á.
\p
\v 11 ’Ne̱ nihánj me se nuvíꞌ ꞌu̱nj yáán rihaan chumii̱ nihánj a̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ nij síí nihánj yáán rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj. ꞌU̱nj me se quina̱nꞌ ꞌu̱nj rej ya̱nj so̱ꞌ na̱nj ado̱nj. Dan me se nij síí rqué so̱ꞌ manj me se qui̱ꞌyáá so̱ꞌ se ndoꞌo, ne̱ tu̱mé so̱ꞌ man nij soꞌ cheꞌé se‑chu̱vií so̱ꞌ, cheꞌé rej ꞌo̱ cuno̱ nij soꞌ rihaan so̱ꞌ, Ata̱j Chij Síí Sa̱ꞌ Ina̱nj. Ne̱ cuya̱a̱n ga̱a̱ rá nimán nij soꞌ nda̱a vaa cuya̱a̱n vaa rá nimán ro̱ꞌ á.
\p
\v 12 ’Ga̱a cayáán ꞌu̱nj ga̱ nij soꞌ me se tumej man nij soꞌ cuno̱ nij soꞌ rihaan so̱ꞌ a. Cheꞌé se rqué so̱ꞌ man nij soꞌ rihanj roꞌ, cheꞌé dan veꞌé tumej man nij soꞌ a. Ne̱ a̱ ꞌó nij soꞌ ne caꞌa̱nj niꞌya̱, quiꞌyáj maꞌ. Tza̱j ne̱ queneꞌén so̱ꞌ se vaa caꞌa̱nj niꞌya̱ ꞌo̱ nij soꞌ, ne̱ o̱rúnꞌ soꞌ caꞌanj niꞌya̱, cheꞌé rej quisi̱j ya̱ nu̱ꞌ nana̱ no̱ rihaan dáán so̱ꞌ ado̱nj.
\p
\v 13 ’Nihánj me se quina̱nꞌ ꞌu̱nj rej ya̱nj so̱ꞌ, ne̱ aꞌmii ꞌu̱nj nu̱ꞌ nana̱ nihánj ga̱a va̱j ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj, cheꞌé se me raj ga̱a̱ niha̱ꞌ ya̱ rá nimán nij soꞌ nda̱a se vaa niha̱ꞌ ya̱ rá nimán ma̱ꞌanj ado̱nj.
\v 14 A̱j rquej snana̱ so̱ꞌ man nij síí rqué so̱ꞌ manj, ne̱ táá riꞌyunj nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj niꞌya̱j nij soꞌ man nij síí rqué so̱ꞌ manj, cheꞌé se né si̱j noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj me nij soꞌ, da̱j se vaa né si̱j noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj mej maꞌ.
\p
\v 15 ’ꞌO̱ se se̱ cachíín ni̱ꞌyáá ꞌu̱nj se vaa caꞌne̱e̱ so̱ꞌ man nij soꞌ rihaan chumii̱ nihánj maꞌ. Tana̱nj me rá ꞌu̱nj tu̱mé so̱ꞌ man nij soꞌ se̱ cunuu chiꞌi̱i̱ nimán nij soꞌ quiꞌya̱j Síí Chre̱e maꞌ.
\v 16 Né si̱j noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj me nij soꞌ, da̱j se vaa né si̱j noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj mej maꞌ.
\v 17 Qui̱ꞌyáá so̱ꞌ se vaa cunu̱u sa̱ꞌ nimán nij soꞌ cheꞌé nana̱ ya̱ noco̱ꞌ nij soꞌ á. ꞌO̱ se snana̱ so̱ꞌ me nana̱ ya̱ ado̱nj.
\p
\v 18 ’Dan me se caꞌnéé ꞌu̱nj man nij soꞌ rihaan chumii̱ nihánj, nda̱a vaa caꞌnéé so̱ꞌ man ma̱ꞌanj rihaan chumii̱ nihánj a.
\v 19 Ne̱ cheꞌé nij soꞌ me se nagóꞌ ꞌu̱nj man ma̱ꞌán ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ cheꞌé rej cunu̱u sa̱ꞌ ya̱ nimán nij soꞌ rihaan so̱ꞌ ado̱nj.
\p
\v 20 ’Ne̱ né ina̱nj cheꞌé nij síí nihánj me achíín ni̱ꞌyáj rihaan so̱ꞌ a̱ maꞌ. Tana̱nj achíín ni̱ꞌyáá ꞌu̱nj cheꞌé nij síí cuno̱ snana̱ so̱ꞌ ne̱ cuchuma̱n rá ni̱ꞌyaj manj vaa güii, quiꞌya̱j nana̱ caꞌmi̱i̱ natáj nij soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 21 Dan me se, yáán so̱ꞌ ga̱ ꞌu̱nj, Ata̱j Chij, ne̱ yáán ꞌu̱nj ga̱ so̱ꞌ a. Ne̱ ꞌo̱ rcuaꞌa̱a̱n vaa ro̱ꞌ, ne̱ dan me se achíín ni̱ꞌyáá ꞌu̱nj cheꞌé ta̱ranꞌ nij soꞌ se vaa cuya̱a̱n ga̱a̱ rá nimán ta̱ranꞌ nij soꞌ uún, cheꞌé rej cuchuma̱n rá nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj se vaa caꞌnéé so̱ꞌ manj rihaan chumii̱ nihánj a.
\p
\v 22 ’Ne̱ ase vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ vaa ꞌu̱nj quiꞌyáá so̱ꞌ roꞌ, da̱nj niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ vaa nij soꞌ quiꞌyáj, cheꞌé rej cuya̱a̱n ga̱a̱ nimán nij soꞌ nda̱a rá se vaa cuya̱a̱n vaa nimán ro̱ꞌ a.
\v 23 Dan me se ca̱yáán ꞌu̱nj ga̱ nij soꞌ nda̱a vaa yáán so̱ꞌ ga̱ ꞌu̱nj, cheꞌé rej ga̱a̱ cuya̱a̱n nu̱ꞌ nimán ta̱ranꞌ nij soꞌ á. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ queneꞌe̱n nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj se vaa ma̱ꞌán so̱ꞌ caꞌnéé mán ꞌu̱nj, ne̱ queneꞌe̱n nij soꞌ se vaa ꞌe̱e̱ rá so̱ꞌ man nij síí rqué so̱ꞌ mán ꞌu̱nj da̱j se vaa ꞌe̱e̱ rá so̱ꞌ mán ꞌu̱nj ado̱nj.
\p
\v 24 ’Ne̱ xa̱ꞌ nij síí rqué so̱ꞌ manj, tza̱j ne̱ me rá ꞌu̱nj ca̱yáán nij soꞌ ga̱ ꞌu̱nj rej ca̱yáán ꞌu̱nj, Ata̱j. ꞌO̱ se me rá ꞌu̱nj queneꞌe̱n nij soꞌ se vaa niꞌndaj ya̱ cavii sa̱ꞌ ꞌu̱nj quiꞌyáá so̱ꞌ á. ꞌO̱ se asi̱j ataa qui̱ꞌyáá so̱ꞌ chumii̱ nihánj me se a̱j ꞌe̱e̱ rá so̱ꞌ manj ado̱nj.
\p
\v 25 ’Ata̱j Chij, sa̱ꞌ ina̱nj ꞌyáá so̱ꞌ ado̱nj. Tza̱j ne̱ ne neꞌen nij síí noco̱ꞌ se‑chre̱j chumii̱ nihánj mán so̱ꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ ꞌu̱nj me se queneꞌenj mán so̱ꞌ, ne̱ queneꞌen nij síí nihánj se vaa caꞌnéé so̱ꞌ manj rihaan chumii̱ nihánj a.
\v 26 Ne̱ cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan nij soꞌ da̱j si̱j mé so̱ꞌ, ne̱ cata̱j ꞌu̱nj doj rihaan nij soꞌ, cheꞌé rej ga̱a̱ chrej ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá man tuviꞌ nimán nij soꞌ nda̱a vaa ꞌe̱e̱ rá so̱ꞌ manj, ne̱ ca̱yáán ꞌu̱nj ga̱ nij soꞌ a ―taj Jesús, cachíín niꞌya̱j soꞌ rihaan Yaꞌanj a.
\c 18
\s Taꞌaa nij tanuu man Jesús a
\p
\v 1 Ga̱a quisíj caꞌmii Jesús nu̱ꞌ nana̱ vaa da̱nj, ga̱a ne̱ cavii soꞌ ga̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a. Ne̱ caꞌanj nij soꞌ rej xco̱ chráá catu̱u̱n cuꞌna̱j Cedrón, ne̱ cuchiꞌ nij soꞌ ꞌo̱ naa̱ chruun, ne̱ catúj ta̱ranꞌ nij soꞌ a.
\v 2 Ne̱ síí cuꞌna̱j Judas síí ta̱cuachén man Jesús rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj man Jesús me se a̱j neꞌen soꞌ rej yoꞌ a. ꞌO̱ se a̱j guun queꞌe̱e̱ ndoꞌo cunuu chre̱ꞌ Jesús rej yoꞌ ga̱ nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\v 3 Dan me se nica̱j Judas man ꞌo̱ xꞌneꞌ tanuu romanó do̱ꞌ, do̱j tanuu nu̱u̱ rihaan nij xrej ata̱ suun noco̱o ga̱ nij síí fariseo do̱ꞌ, caꞌanj soꞌ rej yoꞌ a. Ne̱ nica̱j nij soꞌ agaꞌ yaꞌan do̱ꞌ, caꞌ acaa do̱ꞌ, neê espadá do̱ꞌ, nica̱j nij soꞌ va̱j nij soꞌ rej yoꞌ a.
\v 4 Dan me se queneꞌen Jesús nu̱ꞌ se vaa quira̱nꞌ soꞌ, tza̱j ne̱ curiha̱nj soꞌ, ne̱ cataj soꞌ rihaan nij soꞌ a:
\p ―Me síí nanoꞌ soj ga̱ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ man nij soꞌ a.
\p
\v 5 Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan soꞌ a:
\p ―Nanoꞌ núj man Jesús síí cavii chumanꞌ Nazaret a ―taj nij soꞌ rihaan Jesús a.
\p ―ꞌU̱nj me soꞌ á ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p Dan me se nicu̱nꞌ Judas síí tacuachén man Jesús ga̱ nij soꞌ a.
\v 6 Dan me se ga̱a cataj Jesús se vaa maꞌa̱n soꞌ me síí nanoꞌ nij soꞌ, ga̱a ne̱ nu̱ꞌ naxuun nij soꞌ man nij soꞌ, ne̱ naxruꞌ nij soꞌ rihaan yoꞌóó a.
\v 7 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj uún Jesús man nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Me síí nanoꞌ soj ga̱ ―taj uún Jesús a.
\p Ga̱a ne̱ cataj uún nij soꞌ a:
\p ―Jesús síí cavii chumanꞌ Nazaret a ―taj uún nij soꞌ a.
\p
\v 8 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―A̱j cataj xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa ꞌu̱nj me soꞌ ado̱nj. Sese ꞌu̱nj me síí nanoꞌ soj, ne̱ caꞌne̱ꞌ rá soj caꞌa̱nj nij síí nihánj á ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 9 Da̱nj caꞌmii soꞌ rihaan nij tanuu cheꞌé rej caꞌve̱e quisi̱j ya̱ nu̱ꞌ nana̱ caꞌmii soꞌ rihaan Yaꞌanj se vaa ne caꞌa̱nj niꞌya̱ a̱ ꞌó nij síí rqué Yaꞌanj man soꞌ a.
\p
\v 10 Dan me se nica̱j síí cuꞌna̱j Simón Pedró neê espadá, ne̱ quirii soꞌ taneê soꞌ, ne̱ goꞌ soꞌ raa̱ se‑mo̱zó xrej ata̱ suun noco̱o doj, ne̱ veé da̱nj güéj nuj xréé soꞌ rej nuva̱ꞌ soꞌ, quiꞌyaj Pedró a. Ne̱ mozó yoꞌ roꞌ, cuꞌna̱j Malco a.
\v 11 Dan me se cataj Jesús rihaan Pedró a:
\p ―Naꞌne̱j sa̱ꞌ so̱ꞌ taneê so̱ꞌ rque nuj á. Dan me se ase vaa ꞌo̱ tazá nu̱u̱ na vinó rqué Réj Yaꞌanj manj coꞌo̱j roꞌ, da̱nj vaa sayuun nihánj rihanj a. Me cheꞌé naꞌvej rá so̱ꞌ coꞌo̱j man yoꞌ ga̱ ―taj Jesús, xnáꞌanj soꞌ man Pedró a.
\s Caꞌanj nica̱j nii man Jesús rihaan xrej noco̱o cuꞌna̱j Anás a
\p
\v 12 Dan me se taꞌaa nij tanuu romanó do̱ꞌ, tanuu uun chij doj do̱ꞌ, nij tanuu nu̱u̱ rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá do̱ꞌ, man Jesús, ne̱ numíj nij soꞌ raꞌa soꞌ a.
\v 13 Ne̱ asino ya̱a̱n caꞌanj nica̱j nij soꞌ man soꞌ rihaan síí cuꞌna̱j Anás a. Dan me se síí cuꞌna̱j Anás yoꞌ me se rej che̱j síí cuꞌna̱j Caifás me soꞌ, ne̱ Caifás me síí guun xrej ata̱ suun noco̱o doj yoꞌ yoꞌ a.
\v 14 Maꞌa̱n Caifás me síí narqué chrej rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá se vaa vaa cheꞌé cavi̱ꞌ ꞌo̱ snóꞌo cheꞌé cunuda̱nj nij yuvii̱ israelitá yoꞌ a.
\s Cataj Pedró se vaa né si̱j noco̱ꞌ man Jesús me soꞌ a
\p
\v 15 Dan me se canocoꞌ Simón Pedró do̱ꞌ, ꞌó síí tucuꞌyón snana̱ Jesús do̱ꞌ, rej xco̱ Jesús a. Ne̱ ꞌó soꞌ me se si̱j neꞌen xrej ata̱ suun noco̱o doj man me soꞌ, ne̱ catúj soꞌ ga̱ Jesús taꞌyaa chingá nu̱u̱ tucuá xrej ata̱ suun noco̱o doj a.
\v 16 Ne̱ Pedró me se quináj soꞌ xeꞌ rej nichru̱nꞌ taꞌyaa a. Cheꞌé dan curiha̱nj ꞌó síí tucuꞌyón snana̱ Jesús yoꞌ, ne̱ caꞌmii soꞌ ga̱ chana̱ tumé taꞌyaa, ne̱ catúj Pedró uún, quiꞌyaj soꞌ a.
\v 17 Dan me se xnáꞌanj chana̱ tumé taꞌyaa man Pedró, cataj noꞌ a:
\p ―Ne̱ nuveé so̱ꞌ me síí tucuꞌyón snana̱ síí nihánj naꞌ ―taj noꞌ, xnáꞌanj noꞌ man Pedró a.
\p Ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Taj maꞌ ―taj Pedró a.
\p
\v 18 Ne̱ nicu̱nꞌ nij mozó do̱ꞌ, nij tanuu do̱ꞌ, rej nachráj nii yaꞌan a. ꞌO̱ se acoj tihaꞌ rej ma̱n nij soꞌ, ne̱ cunuu gu̱u̱n nij soꞌ yaꞌan a. Ne̱ caꞌanj Pedró uún cunu̱u gu̱u̱n maꞌa̱n soꞌ yaꞌan a.
\s Da̱j caꞌmii Jesús rihaan Anás a
\p
\v 19 Dan me se síí cuꞌna̱j Anás síí cayáán xrej ata̱ suun noco̱o doj asi̱j rque̱ doj roꞌ, xnáꞌanj soꞌ man Jesús cheꞌé nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús do̱ꞌ, cheꞌé maꞌa̱n tucuáán tucuꞌyón Jesús man nij soꞌ do̱ꞌ a.
\v 20 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―ꞌU̱nj roꞌ, caꞌmii ranga̱ꞌ rihaan cunuda̱nj nij yuvii̱ a. Nu̱ꞌ güii tucuꞌyón ꞌu̱nj snana̱j rá veꞌ tucuꞌyón níꞌ stucua̱nj Moisés do̱ꞌ, rej ya̱nj nuvií noco̱o do̱ꞌ, ne̱ yoꞌ me rej nuu chre̱ꞌ ta̱ranꞌ nij yuvii̱ israelitá a. Ne̱ taj va̱j nana̱ ne caꞌmi̱i̱ yuve̱ ꞌu̱nj maꞌ.
\v 21 Me cheꞌé xnáꞌanj soj manj ga̱. Xna̱ꞌanj soj man nij yuvii̱ cuno nana̱ caꞌmij á. Veé nij soꞌ neꞌen ya̱ da̱j caꞌmii ꞌu̱nj na̱nj á ―taj Jesús rihaan síí cuꞌna̱j Anás yoꞌ a.
\p
\v 22 Quisíj caꞌmii Jesús da̱nj, ga̱a ne̱ coxro ꞌo̱ tanuu tumé nuvií noco̱o nicu̱nꞌ rej yoꞌ xruu̱ Jesús, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Me cheꞌé caꞌmii so̱ꞌ da̱nj rihaan xrej ata̱ suun noco̱o doj ―taj soꞌ, guun yuva̱a̱ soꞌ man Jesús a.
\p
\v 23 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Sese caꞌmii chiꞌi̱i̱ ꞌu̱nj, ne̱ cata̱j so̱ꞌ me nana̱ chiꞌi̱i̱ caꞌmij á. Tza̱j ne̱ sese caꞌmii sa̱ꞌ ꞌu̱nj, ne̱ me cheꞌé coxro so̱ꞌ xruú ꞌu̱nj ga̱ ―taj Jesús rihaan tanuu coxro xruu̱ soꞌ a.
\p
\v 24 Veé dan, ga̱a ne̱ caꞌnéé síí cuꞌna̱j Anás man Jesús rihaan síí cuꞌna̱j Caifás síí cayáán xrej ata̱ suun noco̱o doj, ne̱ veé ꞌo̱ da̱nj numi̱i soꞌ caꞌanj soꞌ a.
\s Yavíj cataj Pedró se vaa né si̱j noco̱ꞌ man Jesús me soꞌ maꞌ
\p
\v 25 Dan me se nicu̱nꞌ Simón Pedró cunuu gu̱u̱n soꞌ yaꞌan a. Ga̱a ne̱ cataj ꞌo̱ yuvii̱ rihaan soꞌ a:
\p ―Né ꞌo̱ síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ mé so̱ꞌ naꞌ ―taj yuvii̱, xnáꞌanj yuvii̱ man soꞌ a.
\p Ne̱ cataj Pedró a:
\p ―Taj maꞌ ―taj soꞌ a.
\p
\v 26 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj ꞌo̱ se‑mo̱zó xrej ata̱ suun noco̱o doj man soꞌ, ne̱ tuviꞌ síí güéj xréé quiꞌyaj Pedró me soꞌ, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Né so̱ꞌ me síí va̱j ga̱ Jesús rque naa̱ chruun queneꞌenj naꞌ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ man Pedró a.
\p
\v 27 Ga̱a ne̱ cataj uún Pedró se vaa né tuvi̱ꞌ Jesús me soꞌ a. Ne̱ nu̱ꞌ caꞌmii soꞌ da̱nj, ga̱a ne̱ nu̱ꞌ caguáj taꞌloo a.
\s Caꞌmii Jesús ga̱ síí cuꞌna̱j Pilató a
\p
\v 28 Dan me se nica̱j nij mozó do̱ꞌ, nij tanuu do̱ꞌ, man Jesús curiha̱nj nij soꞌ rej ya̱nj síí cuꞌna̱j Caifás, ne̱ caꞌanj nij soꞌ tucuá suun a. Naꞌya̱a̱n uxrá me yoꞌ a. Ne̱ ne catu̱u̱ nij síí israelitá rá tucuá suun a̱ maꞌ. ꞌO̱ se me rá nij soꞌ cha̱ nij soꞌ Chaꞌanj Pascuá, ne̱ cheꞌé dan ne caꞌve̱j rá nij soꞌ gu̱un chiꞌi̱i̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj quiꞌya̱j tucuá suun yoꞌ a.
\v 29 Cheꞌé dan curiha̱nj maꞌa̱n síí cuꞌna̱j Pilató rej nicu̱nꞌ nij soꞌ a. Ne̱ xnáꞌanj Pilató man nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Me cacunꞌ cuta̱ꞌ soj xráá snóꞌo nihánj, rá soj ga̱ ―taj soꞌ rihaan nij yuvii̱ caꞌnaꞌ ga̱ Jesús a.
\p
\v 30 Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Pilató a:
\p ―Sese né si̱j ꞌyaj chiꞌi̱i̱ me síí nihánj, ne̱ ne ta̱cuachén núj man soꞌ nda̱a rihaan so̱ꞌ tza̱j maꞌ ―taj nij yuvii̱ rihaan Pilató a.
\p
\v 31 Cheꞌé dan cataj Pilató rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ni̱caj soj man soꞌ, ne̱ caꞌne̱ꞌ soj cacunꞌ cheꞌé soꞌ, quiꞌya̱j soj nda̱a vaa tucuáán noco̱ꞌ maꞌa̱n soj á ―taj Pilató rihaan nij soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Pilató a:
\p ―No̱ xcúún soꞌ cavi̱ꞌ soꞌ, rá núj, tza̱j ne̱ naꞌvej rá soj si̱j cavii chumanꞌ Romá ticavi̱ꞌ núj man a̱ ꞌó yuvii̱ a̱ maꞌ ―taj nij soꞌ rihaan Pilató a.
\p
\v 32 Cheꞌé se caꞌmii nij soꞌ da̱nj roꞌ, cheꞌé dan quisi̱j ya̱ nu̱ꞌ snana̱ Jesús nana̱ aꞌmii cheꞌé da̱j quiꞌya̱j nii man soꞌ ticavi̱ꞌ nii man soꞌ a.
\p
\v 33 Dan me se catúj uún Pilató tucuá suun, ne̱ canacúún soꞌ caꞌna̱ꞌ Jesús, ne̱ xnáꞌanj soꞌ man Jesús, cataj soꞌ a:
\p ―Ma̱ꞌán so̱ꞌ me síí nica̱j suun rey uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá naꞌ ―taj Pilató rihaan Jesús a.
\p
\v 34 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj Jesús man soꞌ, cataj Jesús a:
\p ―Ma̱ꞌán so̱ꞌ cavii raa̱ nana̱ vaa da̱nj caꞌmii so̱ꞌ naꞌ. Ase ꞌó yuvii̱ cataj xnaꞌanj rihaan so̱ꞌ cheꞌej xa̱ꞌ ―taj Jesús, xnáꞌanj soꞌ man Pilató a.
\p
\v 35 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj Pilató man soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Si̱j israelitá mé ꞌu̱nj, rá so̱ꞌ naꞌ. ꞌO̱ se nij tuvíꞌ so̱ꞌ do̱ꞌ, maꞌa̱n nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ, tacuachén mán so̱ꞌ rihanj á. Me cacunꞌ tumé so̱ꞌ ga̱ ―taj Pilató, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p
\v 36 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―ꞌO̱ se né riha̱a̱n chumii̱ nihánj me rej uun chij ꞌu̱nj maꞌ. Sese rihaan chumii̱ nihánj me rej uun chij ꞌu̱nj, ne̱ gaa tanuu nu̱u̱ rihanj, ne̱ cavii nij tanuu, cunuꞌ nij tanuu, cheꞌé rej se̱ taꞌaa nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá manj asuun tza̱j ado̱nj. Tza̱j ne̱ né riha̱a̱n chumii̱ nihánj me rej uun chij ꞌu̱nj maꞌ ―taj Jesús a.
\p
\v 37 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj Pilató man soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Cheꞌé dan síí nica̱j suun rey mé so̱ꞌ naꞌ. Ya̱ naꞌ ―taj Pilató, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Ya̱ uxrá vaa nana̱ caꞌmii ma̱ꞌán so̱ꞌ se vaa si̱j nica̱j suun rey mej á. Ne̱ nihánj me cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ me cheꞌé caꞌngaa ꞌu̱nj ne̱ me cheꞌé caꞌnáꞌ ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj. Dan me se caꞌnáꞌ ꞌu̱nj cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj nana̱ ya̱ rihaan yuvii̱ a. Ne̱ cunuda̱nj nij síí uno nana̱ ya̱ roꞌ, uno nana̱ aꞌmij ado̱nj ―taj Jesús rihaan Pilató a.
\p
\v 38 Ne̱ cataj Pilató rihaan soꞌ a:
\p ―A̱ me nana̱ cuꞌna̱j nana̱ ya̱ ga̱ ―taj Pilató, xnáꞌanj Pilató man Jesús a.
\s Caꞌneꞌ Pilató cacunꞌ cheꞌé Jesús a
\p Ne̱ ga̱a quisíj caꞌmii síí cuꞌna̱j Pilató nana̱ vaa da̱nj ga̱ Jesús, ne̱ curiha̱nj uún soꞌ rej nicu̱nꞌ nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá, ne̱ cataj soꞌ rihaan nij soꞌ a:
\p ―Taj va̱j a̱ doj cacunꞌ tumé soꞌ naríꞌ ꞌu̱nj a̱ maꞌ.
\v 39 Tza̱j ne̱ vaa ꞌo̱ tucuáán noco̱ꞌ níꞌ se vaa rii ꞌu̱nj ꞌo̱ tuviꞌ soj síí ꞌni̱j tagaꞌ ꞌo̱ ꞌo̱ Chaꞌanj Pascuá a. Ne̱ me rá soj quiri̱i̱ ꞌu̱nj man maꞌa̱n síí nihánj síí nica̱j suun rey uun chij rihaan soj si̱j israelitá naꞌ ―taj Pilató, xnáꞌanj soꞌ man nij yuvii̱ a.
\p
\v 40 Cheꞌé dan caguáj uún nij yuvii̱, cataj nij soꞌ a:
\p ―Se̱ quirii so̱ꞌ man síí nihánj a̱ maꞌ. Tana̱nj síí cuꞌna̱j Barrabás quiri̱i̱ so̱ꞌ á ―taj nij yuvii̱, caguáj nij yuvii̱ a.
\p Ne̱ Barrabás me se si̱j guun rá cunu̱ꞌ ga̱ gobiernó me soꞌ a.
\c 19
\p
\v 1 Dan me se nica̱j Pilató man Jesús, ne̱ goꞌ nij tanuu cuartá xráá soꞌ, quiꞌyaj Pilató yoꞌ a.
\v 2 Ne̱ quiꞌyaj nij tanuu cachriin tanj, ne̱ cutaꞌ nij soꞌ raa̱ Jesús, ne̱ naꞌnéé nij soꞌ yatzéj tintá sa̱ꞌ ndoꞌo man Jesús a.
\v 3 Ga̱a ne̱ cuchiꞌ ndoꞌo nij soꞌ rihaan Jesús, ne̱ cataj nij soꞌ a:
\p ―Veé síí nica̱j suun rey uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá mé so̱ꞌ na̱nj á ―taj nij soꞌ, caꞌmii tico nij soꞌ, ne̱ coxro nij soꞌ xruu̱ Jesús a.
\p
\v 4 Ga̱a ne̱ curiha̱nj uún Pilató xeꞌ, ne̱ cataj soꞌ rihaan nij yuvii̱ a:
\p ―Ni̱ꞌyaj soj á. Cu̱riha̱nj uún soꞌ rihaan soj, qui̱ꞌyáj, cheꞌé rej xca̱j soj cuentá se vaa taj va̱j cacunꞌ tumé soꞌ naríꞌ ꞌu̱nj a̱ maan chugua̱nj ―taj Pilató rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 5 Ga̱a ne̱ curiha̱nj Jesús xeꞌ, ne̱ ꞌni̱j raa̱ soꞌ cachriin tanj, ne̱ nu̱u̱ soꞌ yatzéj tintá sa̱ꞌ yoꞌ a. Ne̱ cataj Pilató rihaan nij yuvii̱ a:
\p ―Ni̱ꞌyaj soj man snóꞌo nihánj vi̱j ―taj Pilató rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 6 Dan me se ga̱a queneꞌen nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ, nij tanuu nu̱u̱ rihaan nij soꞌ do̱ꞌ, man Jesús, ne̱ caguáj nij soꞌ, cataj nij soꞌ a:
\p ―Cavi̱ꞌ soꞌ rihaan rcutze̱, qui̱ꞌyáá so̱ꞌ á. Cavi̱ꞌ soꞌ rihaan rcutze̱, qui̱ꞌyáá so̱ꞌ á ―taj nij soꞌ, caguáj nij soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cataj Pilató rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ni̱caj maꞌa̱n soj man soꞌ cachro̱n soj man soꞌ rihaan rcutze̱, sese me rá soj na̱nj á. Xa̱ꞌ ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ taj va̱j a̱ doj cacunꞌ tumé soꞌ naríꞌ ꞌu̱nj a̱ maꞌ ―taj Pilató rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 7 Ga̱a ne̱ cataj nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá rihaan Pilató a:
\p ―Vaa tucuáán noco̱ꞌ núj, ne̱ tucuáán noco̱ꞌ núj taj se vaa no̱ xcúún soꞌ cavi̱ꞌ soꞌ, cheꞌé se cataj soꞌ se vaa Taꞌni̱j Yaꞌanj me soꞌ ado̱nj ―taj nij soꞌ rihaan Pilató a.
\p
\v 8 Dan me se ga̱a cuno Pilató nana̱ vaa da̱nj, ga̱a ne̱ doj a̱ cuchuꞌviꞌ soꞌ a.
\v 9 Ga̱a ne̱ catúj uún soꞌ tucuá suun, ne̱ xnáꞌanj soꞌ man Jesús, cataj soꞌ a:
\p ―Me rej cavii so̱ꞌ ga̱ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p Tza̱j ne̱ a̱ ꞌó nana̱ ne caꞌmi̱i̱ Jesús rihaan soꞌ a̱ maꞌ.
\v 10 Cheꞌé dan cataj Pilató rihaan soꞌ a:
\p ―Me cheꞌé ne aꞌmii so̱ꞌ ga̱. Ne neꞌén so̱ꞌ sese ꞌu̱nj roꞌ, me síí no̱ xcúún quiri̱i̱ mán so̱ꞌ tagaꞌ, ne̱ vej nó xcúún quiꞌya̱j cachro̱n nij tanuu mán so̱ꞌ rihaan rcutze̱ á ―taj Pilató, xnáꞌanj soꞌ man Jesús a.
\p
\v 11 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Sese né Yaꞌa̱nj me síí cuneꞌ mán so̱ꞌ ca̱tá so̱ꞌ suun nihánj, ne̱ ne gu̱un nu̱cuáá so̱ꞌ qui̱ꞌyáá so̱ꞌ a̱ doj rasu̱u̱n asuun tza̱j maꞌ. Cheꞌé dan síí tacuachén manj rihaan so̱ꞌ me síí tumé doj cacunꞌ rihaan so̱ꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan Pilató yoꞌ a.
\p
\v 12 Quisíj cuno Pilató nana̱ caꞌmii soꞌ, ga̱a ne̱ nanoꞌ soꞌ da̱j quiꞌya̱j soꞌ, ga̱a ne̱ caꞌve̱e ti̱nanii soꞌ man Jesús a. Tza̱j ne̱ doj a̱ caguáj nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá, cataj nij soꞌ a:
\p ―Sese caꞌa̱nj u̱u̱n síí nihánj, qui̱ꞌyáá so̱ꞌ, ne̱ né tuvi̱ꞌ síí nica̱j suun rey cuꞌna̱j César mé so̱ꞌ maꞌ. ꞌO̱ se síí nihánj me se si̱j me rá gu̱un síí nica̱j suun rey me soꞌ, ne̱ dan me se caꞌne̱e̱ soꞌ suun man síí cuꞌna̱j César, rá soꞌ, ne̱ si̱j ta̱j riꞌyunj man síí cuꞌna̱j César me soꞌ ado̱nj ―taj nij soꞌ, caguáj nij soꞌ a.
\p
\v 13 Dan me se ga̱a cuno Pilató nana̱ caꞌmii nij soꞌ, ga̱a ne̱ caꞌanj nica̱j soꞌ man Jesús xeꞌ, ne̱ caꞌanj ca̱yáán soꞌ rihaan xrúún soꞌ chruun xlá rej caꞌneꞌ soꞌ cacunꞌ cheꞌé yuvii̱ a. Ne̱ rej ya̱nj chruun xlá yoꞌ roꞌ, me rej cuꞌna̱j Enlosado, ne̱ Gabata cuꞌna̱j rej yoꞌ xnaꞌánj hebreo a.
\v 14 Dan me se güii ꞌyaj chuvi̱i nii cheꞌé Chaꞌanj Pascuá me yoꞌ, ne̱ rej caxu̱j me yoꞌ a. Ne̱ cataj Pilató rihaan nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a:
\p ―Ni̱ꞌyaj soj á. Nihánj me síí nica̱j suun rey uun chij rihaan soj chugua̱nj ―taj soꞌ rihaan nij yuvii̱ a.
\p
\v 15 Ga̱a ne̱ caguáj nij yuvii̱, cataj nij soꞌ a:
\p ―Ni̱caj tanuu man soꞌ, ne̱ caꞌa̱nj cachro̱n tanuu man soꞌ rihaan rcutze̱ cuaj qui̱ꞌyáá so̱ꞌ á ―taj nij soꞌ rihaan Pilató a.
\p Ne̱ xnáꞌanj Pilató man nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Maꞌa̱n síí nica̱j suun rey uun chij rihaan soj cachro̱nj rihaan rcutze̱, rá soj a̱ naꞌ ―taj soꞌ, xnáꞌanj soꞌ man nij soꞌ a.
\p ―Taj va̱j ꞌó rey maꞌ. O̱rúnꞌ síí cuꞌna̱j César me rey uun chij rihaan núj ado̱nj ―taj nij xrej ata̱ suun noco̱o a.
\p
\v 16 Ga̱a ne̱ tacuachén Pilató man Jesús rihaan nij soꞌ cachro̱n nij soꞌ man soꞌ rihaan rcutze̱ a.
\s Cachrón tanuu man Jesús rihaan rcutze̱ a
\p Dan me se caꞌanj nica̱j nij soꞌ man Jesús,
\v 17 ne̱ maꞌa̱n soꞌ cata̱ rcutze̱, ne̱ cavii soꞌ caꞌanj soꞌ rej cuꞌna̱j Tacaan Cúú Yave̱ Xnangá, ne̱ rej yoꞌ roꞌ, cuꞌna̱j Gólgota xnaꞌánj hebreo a.
\v 18 Ne̱ ga̱a cuchiꞌ nij soꞌ rej yoꞌ, ga̱a ne̱ cachrón nij tanuu man soꞌ rihaan rcutze̱ a. Ne̱ yavíj ro̱j soꞌ cachrón uún nij tanuu rihaan yavíj rcutze̱ uún, ne̱ ꞌo̱ soꞌ roꞌ, nicu̱nꞌ rej nuva̱ꞌ Jesús, ne̱ ꞌó soꞌ roꞌ, nicu̱nꞌ rej nichru̱un Jesús, ne̱ tanu̱u̱ nicunꞌ maꞌa̱n Jesús a.
\v 19 Ne̱ caꞌneꞌ síí cuꞌna̱j Pilató suun, se vaa cano̱ letrá rihaan ꞌo̱ rcuchra̱ꞌ, ne̱ cano̱ rcuchra̱ꞌ yoꞌ raa̱ rcutze̱, ne̱ letrá yoꞌ taj xnaꞌanj me cheꞌé cavi̱ꞌ Jesús a. Ne̱ nihánj me se taj letrá no̱ rihaan rcuchra̱ꞌ yoꞌ a: “Síí nihánj me Jesús síí cavii chumanꞌ Nazaret, ne̱ síí nica̱j suun rey uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá me soꞌ a”, taj letrá yoꞌ a.
\v 20 Dan me se nayaa queꞌe̱e̱ nij síí israelitá nana̱ yoꞌ a. ꞌO̱ se nichru̱nꞌ naj rej cachrón nii man Jesús rihaan rcutze̱ ga̱ maꞌa̱n chumanꞌ Jerusalén yoꞌ a. Ne̱ cachrón nii nana̱ yoꞌ xnaꞌánj hebreo do̱ꞌ, xnaꞌánj latín do̱ꞌ, xnaꞌánj griego do̱ꞌ a.
\p
\v 21 Cheꞌé dan nij xrej ata̱ suun noco̱o rihaan nij yuvii̱ israelitá roꞌ, cataj nij soꞌ rihaan Pilató a:
\p ―Se̱ guun cano̱ letrá se vaa síí nica̱j suun rey uun chij rihaan núj si̱j israelitá me soꞌ maꞌ. Ma̱an se cata̱j letrá se vaa maꞌa̱n soꞌ cataj se vaa síí nica̱j suun rey uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá me soꞌ á ―taj nij soꞌ rihaan Pilató a.
\p
\v 22 ―A̱j quisíj cachrón ꞌu̱nj nana̱ cachronj na̱nj á ―taj Pilató rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 23 Dan me se ga̱a quisíj cachrón nij tanuu man Jesús rihaan rcutze̱, ne̱ nica̱j nij soꞌ saga̱nꞌ Jesús, ne̱ cuxraꞌ taꞌa̱j nij soꞌ saga̱nꞌ Jesús, ne̱ nica̱j ꞌo̱ ꞌo̱ tanuu taꞌa̱j saga̱nꞌ Jesús yoꞌ a. Ne̱ vaa se‑co̱toó Jesús cotoó xca̱a̱n uún a. Ne̱ xa̱ꞌ se‑co̱toó soꞌ, tza̱j ne̱ taj va̱j rej nuvá nii se‑co̱toó soꞌ maꞌ. Ma̱an se o̱rúnꞌ yatzéj me yoꞌ ga̱a canánj nii man yoꞌ a.
\v 24 Cheꞌé dan cataj nij tanuu rihaan tuviꞌ nij soꞌ a:
\p ―Se̱ cuxraꞌ taꞌa̱j níꞌ man cotoó nihánj maꞌ. Ma̱an se tico̱ tixaj níꞌ cheꞌé cotoó nihánj, ne̱ queneꞌe̱n níꞌ me síí naca̱j man cotoó yoꞌ á ―taj nij soꞌ a.
\p Da̱nj quiꞌyaj nij soꞌ, ne̱ quisíj ya̱ nu̱ꞌ nana̱ nihánj nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj a: “Cuxraꞌ taꞌa̱j nii saga̱nꞌ ꞌu̱nj, ne̱ tico tixaj nii cheꞌé se‑co̱toó ꞌu̱nj a”, taj Danj Yaꞌanj a. Dan me se nij tanuu me nij síí quiꞌyaj da̱nj ado̱nj.
\p
\v 25 Ne̱ nichru̱nꞌ nicunꞌ nii Jesús do̱ꞌ, chuꞌvij nii soꞌ do̱ꞌ, chana̱ cuꞌna̱j Mariá nica̱ síí cuꞌna̱j Cleofas do̱ꞌ, chana̱ cuꞌna̱j Mariá Magdalena do̱ꞌ, rihaan rcutze̱ no̱ Jesús a.
\v 26 Dan me se queneꞌen Jesús man nii soꞌ do̱ꞌ, man síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ síí ꞌe̱e̱ rá soꞌ man do̱ꞌ, se vaa nicunꞌ rcuaꞌa̱a̱n ro̱j soꞌ rihaan soꞌ, ne̱ cataj soꞌ rihaan nii soꞌ a:
\p ―Síí nihánj gu̱un taꞌníí so̱ꞌ, nahiin ―taj Jesús rihaan nii soꞌ a.
\p
\v 27 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ rihaan síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ yoꞌ a:
\p ―Chana̱ nihánj gu̱un nií so̱ꞌ á ―taj soꞌ rihaan síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ yoꞌ a.
\p Ne̱ ma̱an orá dan guun ni̱i síí tucuꞌyón snana̱ Jesús yoꞌ man nii Jesús, ne̱ caꞌanj nica̱j soꞌ man noꞌ veꞌ tucuá maꞌa̱n soꞌ a.
\s Caviꞌ Jesús a
\p
\v 28 Síj ga̱a ne̱ neꞌen Jesús se vaa a̱j quisíj nu̱ꞌ suun quiꞌyaj soꞌ, tza̱j ne̱ cheꞌé yan quisi̱j nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj roꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Nacoó ꞌu̱nj na na̱nj á ―taj soꞌ a.
\p
\v 29 Ya̱nj ꞌo̱ xruj nu̱u̱ na vinó yu̱u̱ rihaan yoꞌóó, ne̱ nica̱j nij soꞌ ꞌo̱ yataa̱n, ne̱ tucuaꞌanj nij soꞌ yataa̱n rque na vinó yu̱u̱ yoꞌ, ne̱ cutaꞌ nij soꞌ raa̱ ꞌo̱ coj hisopo, ne̱ cachrón nij soꞌ yataa̱n yoꞌ tuꞌva Jesús a.
\v 30 Ne̱ ga̱a quisíj coꞌo Jesús na vinó yu̱u̱ nu̱u̱ rque yataa̱n yoꞌ, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Veé da̱nj quisíj se‑su̱u̱n ꞌu̱nj na̱nj á ―taj Jesús a.
\p Ne̱ tacoꞌ ni̱j soꞌ cúú yave̱ soꞌ, ne̱ caꞌneꞌ rá soꞌ, ne̱ caviꞌ soꞌ a.
\s Choꞌoj ꞌo̱ tanuu chruun ta̱j agaꞌ siha̱a̱ raa̱ xꞌnúú Jesús a
\p
\v 31 Dan me se güii ꞌyaj chuvi̱i nij síí israelitá cha̱ nij soꞌ Chaꞌanj Pascuá me yoꞌ a. Ne̱ güii gue̱e̱ ndoꞌo rihaan nij yuvii̱ israelitá me cueta̱nꞌ aꞌyuj, ne̱ ne caꞌve̱j rá nij yuvii̱ yoꞌ canoco̱ꞌ xnangá rihaan rcutze̱ güii gue̱e̱ yoꞌ a. Cheꞌé dan me cachíín niꞌya̱j nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá rihaan síí cuꞌna̱j Pilató se vaa caꞌne̱ꞌ soꞌ suun tucuachra̱nꞌ nii tacóó nij síí noco̱ꞌ rihaan rcutze̱ yoꞌ cheꞌé rej raꞌya̱nj doj cavi̱ꞌ nij soꞌ, ga̱a ne̱ quiri̱i̱ yaníj nii man nij síí caviꞌ yoꞌ a.
\v 32 Quiꞌyaj Pilató nda̱a vaa cachíín niꞌya̱j nij soꞌ rihaan soꞌ, ne̱ caꞌanj nij tanuu, ne̱ asino tucuachranꞌ nij tanuu tacóó ꞌo̱ síí noco̱ꞌ rej xꞌnu̱j Jesús a. Ga̱a ne̱ tucuachranꞌ uún nij tanuu tacóó síí noco̱ꞌ níchrej xꞌnúú Jesús a.
\v 33 Tza̱j ne̱ ga̱a cuchiꞌ nij soꞌ rej noco̱ꞌ maꞌa̱n Jesús, ga̱a ne̱ xcaj nij soꞌ cuentá se vaa a̱j caviꞌ soꞌ, ne̱ cheꞌé dan ne tucuachra̱nꞌ nij soꞌ tacóó soꞌ maꞌ.
\v 34 Tza̱j ne̱ ꞌo̱ nij tanuu nica̱j xrúún soꞌ chruun ta̱j agaꞌ siha̱a̱ raa̱, ne̱ choꞌoj soꞌ xꞌnúú Jesús a. Ne̱ nu̱ꞌ quiꞌyaj soꞌ da̱nj, ne̱ nu̱ꞌ cavii ndoꞌo ton do̱ꞌ, na do̱ꞌ, rej catúj agaꞌ siha̱a̱ yoꞌ a.
\p
\v 35 Ne̱ síí taj xnaꞌanj nana̱ nihánj me se si̱j queneꞌen nu̱ꞌ se vaa guun me soꞌ, ne̱ ya̱ vaa snana̱ soꞌ, ne̱ neꞌen soꞌ se vaa ya̱ aꞌmii soꞌ, ado̱nj. Ne̱ taj xnaꞌanj soꞌ nu̱ꞌ nana̱ nihánj cheꞌé rej cuchuma̱n rá soj a.
\p
\v 36 ꞌO̱ se guun nu̱ꞌ nihánj cheꞌé rej quisi̱j ya̱ nu̱ꞌ nana̱ nihánj nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj, se vaa taj yoꞌ a: “Se̱ cachranꞌ a̱ ꞌó cúú man soꞌ maꞌ”, taj nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj a.
\v 37 Ne̱ ꞌó nana̱ roꞌ, taj a: “Ni̱ꞌyaj nij soꞌ man síí choꞌoj maꞌa̱n nij soꞌ agaꞌ man a”, taj ꞌó nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj uún a.
\s Cachinꞌ nii man Jesús a
\p
\v 38 Quisíj quiꞌyaj nij tanuu da̱nj, ga̱a ne̱ cachíín niꞌya̱j síí cuꞌna̱j José síí cavii chumanꞌ Arimatea rihaan síí cuꞌna̱j Pilató se vaa caꞌve̱j rá Pilató quiri̱i̱ yaníj soꞌ cúú man Jesús a. Ne̱ xa̱ꞌ José, tza̱j ne̱ si̱j tucuꞌyón snana̱ Jesús me soꞌ, tza̱j ne̱ ma̱an se nocoꞌ yuve̱ soꞌ man Jesús, cheꞌé se cuchuꞌviꞌ soꞌ niꞌya̱j soꞌ man nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a. Dan me se caꞌvej rá Pilató, ne̱ cheꞌé dan quirii yaníj José cúú man Jesús a.
\v 39 Ne̱ vaa síí cuꞌna̱j Nicodemo uún, ne̱ si̱j cuchiꞌ rihaan Jesús rej nii̱ asi̱j rque̱ doj me soꞌ a. Ne̱ caꞌanj soꞌ ga̱ José, ne̱ cata̱ soꞌ ico̱ chi̱ꞌ (30) kiló táá doj squíí cuꞌna̱j “mirra” nachej ga̱ se cuꞌna̱j áloe a.
\v 40 Dan me se tananij ro̱j soꞌ man Jesús, ne̱ nucutáj ro̱j soꞌ mantá sa̱ꞌ man nu̱ꞌ cúú man Jesús, ne̱ caraa ro̱j soꞌ “mirra” do̱ꞌ, áloe do̱ꞌ, rque mantá yoꞌ a. Dan me se tucuáán noco̱ꞌ nij yuvii̱ israelitá ga̱a achinꞌ nij soꞌ man nij síí caviꞌ quiꞌyaj ro̱j soꞌ a.
\p
\v 41 Dan me se nichru̱nꞌ rej cachrón nii man Jesús rihaan rcutze̱ roꞌ, naj ꞌo̱ naa̱ chruun, ne̱ rque naa̱ yoꞌ roꞌ, táá yuꞌuj rque yuvej rej achinꞌ nii xnangá a. Tza̱j ne̱ yuꞌuj naca̱ me yoꞌ, ne̱ a̱ ꞌó xnangá ne cachi̱nꞌ nii rque yuꞌuj yoꞌ maꞌ.
\v 42 Dan me se güii ꞌyaj chuvi̱i nij síí israelitá cha̱ nij soꞌ Chaꞌanj Pascuá me yoꞌ, ne̱ nichru̱nꞌ naj rej ta̱j yuꞌuj yoꞌ ga̱ rej nicu̱nꞌ rcutze̱ yoꞌ, ne̱ cheꞌé dan cachinꞌ ro̱j soꞌ man Jesús rque yuꞌuj yoꞌ a.
\c 20
\s Cunuu iꞌna̱ꞌ uún Jesús a
\p
\v 1 Dan me se taxre̱j cotungó vaa rmi̱ꞌ doj, ne̱ caꞌanj chana̱ cuꞌna̱j Mariá Magdalena rej ta̱j yuꞌuj rque yuvej yoꞌ, ne̱ queneꞌen noꞌ se vaa ta̱j yaníj yuvej aráán rihaan yuꞌuj yoꞌ a.
\v 2 Cheꞌé dan cunánj noꞌ, ne̱ cuchiꞌ noꞌ rihaan síí cuꞌna̱j Simón Pedró do̱ꞌ, rihaan ꞌó síí tucuꞌyón snana̱ Jesús síí ꞌe̱e̱ rá Jesús man do̱ꞌ a. Ne̱ cataj noꞌ rihaan ro̱j soꞌ a:
\p ―Quirii nii man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ rque yuꞌuj na̱nj á. Ne̱ ne neꞌen núj me rej caꞌanj nica̱j nii man soꞌ a̱ maꞌ ―taj noꞌ rihaan ro̱j soꞌ a.
\p
\v 3 Cheꞌé dan cavii Pedró ga̱ ꞌó síí tucuꞌyón snana̱ Jesús yoꞌ, ne̱ caꞌanj ro̱j soꞌ rej ta̱j yuꞌuj yoꞌ a.
\v 4 Ne̱ cunánj ro̱j soꞌ, ne̱ yo̱o doj cunánj ꞌó soꞌ rihaan Pedró, ne̱ soꞌ me síí cuchiꞌ asino ya̱a̱n doj tuꞌva yuꞌuj yoꞌ a.
\v 5 Ga̱a ne̱ niꞌya̱j soꞌ rque yuꞌuj yoꞌ, ne̱ queneꞌen soꞌ rej na̱j nij yatzíj, tza̱j ne̱ ne catu̱u̱ soꞌ maꞌ.
\v 6 Dan me se cuchiꞌ Pedró síí noco̱ꞌ xcó soꞌ, ga̱a ne̱ catúj maꞌa̱n Pedró rque yuꞌuj yoꞌ, ne̱ queneꞌen soꞌ rej na̱j nij yatzíj a.
\v 7 Ne̱ queneꞌen soꞌ yatzíj aráán raa̱ Jesús, tza̱j ne̱ nuviꞌ yoꞌ naj rcuaꞌa̱a̱n ga̱ ꞌó nij yatzíj a̱ maꞌ. Tana̱nj rej yaníj quinaj o̱rúnꞌ yoꞌ, ne̱ nacuꞌluꞌ yoꞌ a.
\v 8 Dan me se catúj uún ꞌó síí tucuꞌyón snana̱ Jesús síí cuchiꞌ asino ya̱a̱n, ne̱ queneꞌen soꞌ nij yatzíj yoꞌ, ga̱a ne̱ cuchumán rá soꞌ se vaa ya̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún Jesús a.
\v 9 ꞌO̱ se ataa nari̱ꞌ ro̱j soꞌ nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj se vaa cavi̱ꞌ Jesús ga̱a ne̱ cunu̱u iꞌna̱ꞌ uún soꞌ a.
\v 10 Dan me se cavii uún ro̱j síí tucuꞌyón snana̱ Jesús yoꞌ, quinanꞌ ro̱j soꞌ a.
\s Queneꞌen Mariá Magdalena man Jesús a
\p
\v 11 Ne̱ canicunꞌ chana̱ cuꞌna̱j Mariá nichru̱nꞌ tuꞌva yuꞌuj yoꞌ, ne̱ taꞌvee ndoꞌo noꞌ, ne̱ ga̱a taꞌvee noꞌ, ne̱ canicunꞌ nitu̱u̱ noꞌ ni̱ꞌyaj noꞌ rque yuꞌuj a.
\v 12 Ne̱ queneꞌen noꞌ vi̱j se‑mo̱zó Yaꞌanj nu̱u̱ yatzíj catzi̱i̱, ne̱ ya̱nj ro̱j soꞌ rej cachinꞌ nii man Jesús a. ꞌO̱ soꞌ yáán rej ra̱a̱ Jesús, ne̱ ꞌó soꞌ yáán rej taco̱j Jesús a.
\v 13 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj ro̱j soꞌ man Mariá, cataj ro̱j soꞌ a:
\p ―Me cheꞌé taꞌveé so̱ꞌ ga̱a maan, noco̱ꞌ ―taj ro̱j soꞌ rihaan noꞌ a.
\p ―Taꞌveé ꞌu̱nj cheꞌé se quirii nii man cúú man Síí ꞌNi̱j Raꞌa manj, ne̱ ne me rej caꞌanj nica̱j nii man soꞌ a̱ maꞌ ―taj noꞌ rihaan ro̱j soꞌ a.
\p
\v 14 Síj caꞌmii noꞌ da̱nj, ga̱a ne̱ canica̱j noꞌ rej xco̱ noꞌ, ne̱ queneꞌen noꞌ man Jesús, nicu̱nꞌ soꞌ rihaan noꞌ a. Tza̱j ne̱ ne cunu̱u ya̱a̱n noꞌ man Jesús maꞌ.
\v 15 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj Jesús man noꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Me cheꞌé taꞌveé so̱ꞌ ga̱a maan, noco̱ꞌ. Me síí nanóꞌ so̱ꞌ ga̱ ―taj Jesús rihaan noꞌ a.
\p Dan me se guun rá noꞌ se vaa si̱j tumé naa̱ na̱j yoꞌ me síí caꞌmii ga̱ noꞌ, ne̱ cheꞌé dan cataj noꞌ a:
\p ―Señor, sese quirii yaníj so̱ꞌ man soꞌ, ne̱ cata̱j xnaꞌanj so̱ꞌ rihanj me rej caꞌanj nica̱j so̱ꞌ man soꞌ, ne̱ ni̱caj ꞌu̱nj man soꞌ caꞌa̱nj ꞌu̱nj á ―taj noꞌ rihaan síí nicu̱nꞌ rihaan noꞌ a.
\p
\v 16 Ga̱a ne̱ cataj Jesús a:
\p ―María ―taj soꞌ a.
\p Canica̱j noꞌ, cataj noꞌ a:
\p ―Raboni ―taj noꞌ rihaan soꞌ, ne̱ dan me se maestró me raj cata̱a nana̱ caꞌmii noꞌ rihaan soꞌ a.
\p
\v 17 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a:
\p ―Caꞌne̱ꞌ rá so̱ꞌ, se̱ canó so̱ꞌ doj manj maꞌ. ꞌO̱ se ataa cavi̱i̱ uún ꞌu̱nj quina̱nꞌ ꞌu̱nj rihaan Réj Yaꞌanj, ne̱ me rá ꞌu̱nj caꞌa̱nj so̱ꞌ rihaan nij tinúú ꞌu̱nj a. Cata̱j xnaꞌanj so̱ꞌ rihaan nij soꞌ se vaa cavi̱i̱ ꞌu̱nj quina̱nꞌ ꞌu̱nj rihaan Réj, ne̱ soꞌ me Rej soj uún, ne̱ Yaꞌanj si̱j noco̱ꞌ ꞌu̱nj me soꞌ, ne̱ Yaꞌanj síí noco̱ꞌ soj me uún soꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan Mariá a.
\p
\v 18 Dan me se caꞌanj Mariá Magdalena, ne̱ nataꞌ noꞌ rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús se vaa queneꞌen noꞌ man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ nataꞌ noꞌ nij nana̱ cataj Jesús rihaan noꞌ a.
\s Curuviꞌ Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a
\p
\v 19 Dan me se rej tiꞌnuu maꞌa̱n güii cotungó yoꞌ me se caráán nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús nij taꞌyaa rihaan veꞌ ma̱n nij soꞌ, cheꞌé se cuchuꞌviꞌ nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá a. Ga̱a ne̱ caꞌnaꞌ Jesús, ne̱ canicunꞌ soꞌ tanu̱u̱ rej ma̱n nij soꞌ, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Ga̱a̱ dínj nimán soj á ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 20 Quisíj caꞌmii soꞌ da̱nj, ga̱a ne̱ tihaa̱n soꞌ raꞌa soꞌ tihaa̱n soꞌ xꞌnúú soꞌ tihaa̱n soꞌ rihaan nij soꞌ a. Ga̱a queneꞌen nij soꞌ nu̱ꞌ yoꞌ, ga̱a ne̱ guun niha̱ꞌ ya̱ rá nimán nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ a.
\p
\v 21 Dan me se caꞌmii uún Jesús rihaan nij soꞌ, cataj soꞌ a:
\p ―Ga̱a̱ dínj nimán soj á. Ase vaa caꞌnéé Réj manj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ caꞌne̱j ꞌu̱nj man soj ado̱nj ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 22 Quisíj caꞌmii Jesús da̱nj, ga̱a ne̱ caꞌyánj Jesús rihaan nij soꞌ, ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Ni̱caj soj Nimán Yaꞌanj nihánj á.
\v 23 Ne̱ sese cata̱j soj se vaa navij cacunꞌ tumé me maꞌa̱n yuvii̱, ne̱ navi̱j nu̱ꞌ cacunꞌ tumé soꞌ a. Ne̱ sese cata̱j soj se vaa se̱ navij cacunꞌ tumé me maꞌa̱n yuvii̱, ne̱ veé da̱nj ga̱a̱ quita̱j nu̱ꞌ cacunꞌ tumé soꞌ xráá soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj uún a ―taj Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a.
\s Queneꞌen Tomás man Jesús a
\p
\v 24 Dan me se ꞌo̱ chuvi̱j nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús me Tomás síí cuꞌna̱j cuaté a. Ne̱ nuviꞌ soꞌ ne ga̱ ꞌó nij soꞌ ga̱a cuchiꞌ Jesús rihaan ꞌó nij soꞌ maꞌ.
\v 25 Cheꞌé dan cataj xnaꞌanj ꞌó nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús rihaan Tomás se vaa queneꞌen nij soꞌ man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ a. Tza̱j ne̱ cataj Tomás rihaan nij soꞌ a:
\p ―Sese se̱ queneꞌen ma̱ꞌanj rej catúj caquíí raꞌa soꞌ, ne̱ sese se̱ cutaj raꞌaj rej catúj caquíí raꞌa soꞌ do̱ꞌ, sese se̱ cutaj raꞌaj rej quiranꞌ chiꞌii̱ xꞌnúú soꞌ do̱ꞌ, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ cuchumán raj se vaa cunuu iꞌna̱ꞌ uún soꞌ maꞌ ―taj Tomás rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 26 Dan me se cachén tu̱nj güii, ne̱ mán uún nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús, ne̱ ya̱nj Tomás ga̱ nij soꞌ a. Ne̱ dan me se xraan vaa nij taꞌyaa, tza̱j ne̱ ta̱j niꞌyo̱n, ne̱ naruviꞌ Jesús tanu̱u̱ yan ma̱n nij soꞌ a. Ne̱ cataj soꞌ a:
\p ―Ga̱a̱ dínj nimán soj á ―taj soꞌ rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 27 Ga̱a ne̱ cataj soꞌ rihaan Tomás a:
\p ―Tu̱cuaꞌanj so̱ꞌ raꞌá so̱ꞌ nihánj, ga̱a ne̱ xca̱j so̱ꞌ cuentá da̱j vaa raꞌaj, ne̱ cuta̱ꞌ so̱ꞌ raꞌá so̱ꞌ xꞌnúú ꞌu̱nj nihánj rej catúj chruun lanzá, ga̱a ne̱ gu̱un ya̱ ya̱ rá so̱ꞌ se vaa cunuu iꞌna̱ꞌ uún ꞌu̱nj á. Cuchuma̱n rá so̱ꞌ, ni̱ꞌyaj so̱ꞌ manj á ―taj soꞌ rihaan Tomás a.
\p
\v 28 Ga̱a ne̱ cataj Tomás rihaan soꞌ a:
\p ―So̱ꞌ me Síí ꞌNi̱j Raꞌa manj, ne̱ so̱ꞌ me Taꞌanj ꞌu̱nj ado̱nj ―taj soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 29 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Cheꞌé se queneꞌen yá so̱ꞌ manj, ga̱a ne̱ amán rá so̱ꞌ niꞌya̱j so̱ꞌ manj na̱nj á. Tza̱j ne̱ vaa cheꞌé gu̱un niha̱ꞌ rá nij síí amán rá niꞌya̱j manj nda̱ꞌ se ne queneꞌe̱n nij soꞌ manj maꞌ. ꞌO̱ se cavi̱i̱ sa̱ꞌ ya̱ nij soꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan Tomás a.
\s Nataꞌ Juan me cheꞌé cachrón soꞌ yanj nihánj a
\p
\v 30 Dan me se vaa uxrá ꞌó nij suun sa̱ꞌ noco̱o quiꞌyaj Jesús queneꞌen nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ, tza̱j ne̱ taj va̱j nana̱ cheꞌé ꞌó nij suun sa̱ꞌ noco̱o yoꞌ nó rihaan yanj nihánj maꞌ.
\v 31 Tza̱j ne̱ no̱ nana̱ nihánj rihaan yanj nihánj cheꞌé rej ꞌo̱ cuchuma̱n rá soj si̱j naya̱a̱ nana̱ nihánj se vaa Jesús roꞌ, me Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun, ne̱ Taꞌníí Yaꞌanj me ya̱ uún soꞌ ado̱nj. Ne̱ cheꞌé se amán rá soj niꞌya̱j soj man soꞌ roꞌ, cheꞌé dan ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soj rihaan Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj cheꞌé maꞌa̱n Jesús chugua̱nj.
\c 21
\s Nariꞌ tuviꞌ uún Jesús ga̱ chi̱j nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ a
\p
\v 1 Cachén do̱j, ga̱a ne̱ cuchiꞌ uún Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ rej nu̱u̱ na laguaná cuꞌna̱j Tiberias a. Ne̱ nihánj me se vaa quiꞌyaj soꞌ a.
\v 2 A̱j cunuu chre̱ꞌ síí cuꞌna̱j Simón Pedró do̱ꞌ, Tomás síí cuꞌna̱j cuaté do̱ꞌ, Natanael síí cavii chumanꞌ Caná chumanꞌ na̱j estadó Galilea do̱ꞌ, ro̱j taꞌníí síí cuꞌna̱j Zebedeo do̱ꞌ, yavíj síí tucuꞌyón snana̱ Jesús do̱ꞌ a.
\v 3 Ga̱a ne̱ cataj Simón Pedró rihaan ꞌó nij soꞌ a:
\p ―Caꞌa̱nj ꞌu̱nj ti̱guíj ꞌu̱nj nanj rque na quiri̱j xcuaj, raj chugua̱nj ―taj soꞌ rihaan nij soꞌ a.
\p ―Caꞌa̱nj níꞌ xa̱ꞌ ―taj ꞌó nij soꞌ rihaan Simón Pedró a.
\p Ga̱a ne̱ cavii nij soꞌ catúj nij soꞌ rque rihoo chéé rihaan na, ne̱ niga̱nꞌ quiꞌyaj suun nij soꞌ, tza̱j ne̱ a̱ ꞌó xcuaj ne quiri̱ꞌ nij soꞌ a̱ maꞌ.
\p
\v 4 Dan me se taxre̱j ꞌó güii me se nicunꞌ Jesús tuꞌva na laguaná yoꞌ a. Tza̱j ne̱ ne queneꞌe̱n nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ se vaa maꞌa̱n soꞌ me síí yoꞌ a̱ maꞌ.
\v 5 Dan me se cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Tinu̱j, vaa do̱j xcuaj rihaan soj cha̱ níꞌ naꞌ ―taj Jesús, xnáꞌanj soꞌ man nij soꞌ a.
\p ―Taj maꞌ ―taj nij soꞌ a.
\p
\v 6 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ti̱guíj soj nanj rque na rej xꞌnu̱j rihoo rej nuva̱ꞌ rihoo, ne̱ quiri̱ꞌ soj xcuaj á ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p Cheꞌé dan tiguíj nij soꞌ nanj nda̱a vaa cataj Jesús, ne̱ caraa nu̱ꞌ nanj, quiꞌyaj xcuaj, ne̱ ne gu̱un nucua̱j nij soꞌ cuxu̱u̱n nij soꞌ nanj a̱ maꞌ.
\v 7 Cheꞌé dan caꞌmii ꞌo̱ síí tucuꞌyón snana̱ Jesús síí ꞌe̱e̱ rá Jesús man rihaan Pedró, cataj soꞌ a:
\p ―Jesús Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ me soꞌ chugua̱nj ―taj soꞌ a.
\p Dan me se cuno Simón Pedró nana̱ se vaa Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ me síí yoꞌ, ga̱a ne̱ cheꞌé se a̱j quirii soꞌ se‑co̱toó soꞌ, cheꞌé dan nanuû raꞌya̱nj soꞌ se‑co̱toó soꞌ, ga̱a ne̱ tagüéj soꞌ man soꞌ rihaan na yoꞌ a.
\p
\v 8 Tza̱j ne̱ ꞌó nij soꞌ roꞌ, quináj rque rihoo yoꞌ, ne̱ tiguíj nij soꞌ chruun man rihoo yoꞌ, ne̱ nica̱j nij soꞌ rihoo caꞌanj nij soꞌ nda̱a tuꞌva na laguaná yoꞌ a. Ne̱ o̱rúnꞌ cientó metró tiguíj raꞌa nij soꞌ man rihoo rque na, ne̱ cuxuun nij soꞌ nanj caraa xcuaj yoꞌ rej tuꞌva na a.
\v 9 Ne̱ nu̱ꞌ cuchiꞌ nij soꞌ rihaan yoꞌóó, ne̱ queneꞌen nij soꞌ ꞌo̱ yaꞌan nachráj Jesús, ne̱ táá nee̱ xcuaj do̱ꞌ, rachrúún do̱ꞌ, ruvaj yoꞌ a.
\v 10 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Ni̱caj soj do̱j xcuaj quirii soj caꞌna̱ꞌ soj á ―taj Jesús rihaan nij soꞌ a.
\p
\v 11 Cheꞌé dan cavii Simón Pedró, ne̱ cuxuun soꞌ nanj yoꞌ rihaan yoꞌóó a. Ne̱ caraa ꞌo̱ cientó táá yavíj chiha̱a̱ chaꞌnu̱j (153) xcuaj rque nanj yoꞌ a. Ne̱ nda̱ꞌ se ꞌe̱e̱ ndoꞌo nij xcuaj, tza̱j ne̱ ne si̱nꞌ nanj maꞌ.
\p
\v 12 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan nij soꞌ a:
\p ―Caꞌna̱ꞌ soj, cha̱ ruvá soj á ―taj soꞌ rihaan nij soꞌ a.
\p Ne̱ a̱ ꞌó nij síí tucuꞌyón snana̱ Jesús ne quisi̱j rá xna̱ꞌanj man soꞌ me síí me soꞌ a. ꞌO̱ se a̱j queneꞌen nij soꞌ se vaa Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ me síí yoꞌ a.
\v 13 Ga̱a ne̱ caꞌnaꞌ Jesús, ne̱ nica̱j soꞌ rachrúún do̱ꞌ, nee̱ xcuaj do̱ꞌ, rqué soꞌ man nij soꞌ a.
\p
\v 14 Dan me se quisíj vaꞌnu̱j curuviꞌ Jesús rihaan nij síí tucuꞌyón snana̱ soꞌ ga̱a cunuu iꞌna̱ꞌ uún soꞌ a.
\s Cataj Jesús rihaan Pedró se vaa rque̱ Pedró cha̱ daán Jesús matzinj a
\p
\v 15 Dan me se ga̱a quisíj chá ruvá nij soꞌ, ne̱ xnáꞌanj Jesús man Simón Pedró, cataj soꞌ a:
\p ―Cu̱nó so̱ꞌ caꞌmi̱j, Simón taꞌníí Jonás. Doj a̱ ꞌe̱e̱ rá so̱ꞌ manj rihaan nij síí nihánj naꞌ ―taj Jesús, xnáꞌanj soꞌ man Pedró a.
\p ―Neꞌen ma̱ꞌán so̱ꞌ se vaa ꞌe̱e̱ raj mán so̱ꞌ, Señor ―taj Pedró rihaan Jesús a.
\p ―Veꞌé rque̱ so̱ꞌ cha̱ daán ꞌu̱nj matzinj á ―taj Jesús rihaan Pedró a.
\p
\v 16 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj uún Jesús man Pedró, cataj soꞌ a:
\p ―Cu̱nó so̱ꞌ caꞌmi̱j, Simón taꞌníí Jonás. ꞌE̱e̱ rá so̱ꞌ manj naꞌ ―taj uún Jesús rihaan Pedró a.
\p ―Neꞌen ma̱ꞌán so̱ꞌ se vaa ꞌe̱e̱ raj mán so̱ꞌ, Señor ―taj uún Pedró rihaan Jesús a.
\p ―Veꞌé tu̱mé so̱ꞌ man daán ꞌu̱nj matzinj á ―taj uún Jesús rihaan Pedró a.
\p
\v 17 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús rihaan Pedró a:
\p ―Cu̱nó so̱ꞌ caꞌmi̱j, Simón taꞌníí Jonás. ꞌE̱e̱ rá so̱ꞌ manj naꞌ ―taj uún Jesús a.
\p Ne̱ veé da̱nj quisíj vaꞌnu̱j xnáꞌanj soꞌ da̱nj man Pedró a.
\p Dan me se quinanó rá Pedró cheꞌé se quisíj vaꞌnu̱j xnáꞌanj Jesús da̱nj man soꞌ a. Ga̱a ne̱ cataj uún soꞌ rihaan Jesús a:
\p ―Neꞌén so̱ꞌ cunuda̱nj, Señor. Ma̱ꞌán so̱ꞌ neꞌen se vaa ꞌe̱e̱ raj mán so̱ꞌ á ―taj Pedró rihaan Jesús a.
\p ―Veꞌé rque̱ so̱ꞌ cha̱ daán ꞌu̱nj matzinj á.
\v 18 Cuano̱ nihánj me se cata̱j yá yá ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ se vaa ga̱a mé so̱ꞌ síí tachru̱u̱, ne̱ numíj ma̱ꞌán so̱ꞌ yatzéj catuún so̱ꞌ, ne̱ chéé so̱ꞌ me rej maꞌa̱n guun rá so̱ꞌ a. Tza̱j ne̱ asa̱ꞌ guún so̱ꞌ chii nga̱, ne̱ ti̱cúnꞌ so̱ꞌ raꞌá so̱ꞌ, ne̱ ꞌó soꞌ nu̱míj catuún so̱ꞌ, ne̱ ni̱caj soꞌ mán so̱ꞌ caꞌa̱nj soꞌ me rej maꞌa̱n rá soꞌ caꞌa̱nj soꞌ, ne̱ nda̱ꞌ se naꞌvej rá so̱ꞌ caꞌa̱nj so̱ꞌ, tza̱j ne̱ va̱j so̱ꞌ ado̱nj ―taj Jesús rihaan Pedró a.
\p
\v 19 Ne̱ nana̱ cataj Jesús rihaan Pedró roꞌ, taj xnaꞌanj se vaa ticavi̱ꞌ nii man soꞌ, ne̱ cheꞌé dan sa̱ꞌ uxrá caꞌmi̱i̱ yuvii̱ cheꞌé Yaꞌanj, quiꞌya̱j soꞌ a.
\p Ga̱a ne̱ cataj uún Jesús rihaan Pedró a:
\p ―ꞌO̱ ca̱nocóꞌ so̱ꞌ manj á ―taj Jesús rihaan soꞌ a.
\p
\v 20 Ga̱a ne̱ canica̱j Pedró, ne̱ queneꞌen soꞌ man ꞌó síí tucuꞌyón snana̱ Jesús síí ꞌe̱e̱ rá Jesús man a. Soꞌ roꞌ, me síí cayáán rej xꞌnu̱j Jesús ga̱a chá xtiꞌno̱ nij soꞌ ga̱a rque̱, ne̱ soꞌ me síí xnáꞌanj man Jesús me síí ta̱cuachén man Jesús rihaan nij síí ta̱j riꞌyunj man Jesús a.
\v 21 Dan me se ga̱a queneꞌen Pedró man síí ꞌe̱e̱ rá Jesús man yoꞌ, ne̱ xnáꞌanj soꞌ man Jesús, cataj soꞌ a:
\p ―Señor, da̱j quira̱nꞌ síí nihánj ga̱ ―taj soꞌ rihaan Jesús a.
\p
\v 22 Ga̱a ne̱ cataj Jesús rihaan soꞌ a:
\p ―Ne̱ sese me rá ꞌu̱nj ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ soꞌ rihaan chumii̱ nda̱a se caꞌna̱ꞌ uún ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ né se‑su̱u̱n ma̱ꞌán so̱ꞌ me yoꞌ maꞌ. ꞌO̱ canoco̱ꞌ ma̱ꞌán so̱ꞌ manj á ―taj Jesús rihaan Pedró a.
\p
\v 23 Cheꞌé dan chaꞌnuu̱ nana̱ nihánj scaꞌnúj nij tinu̱j nij soꞌ, ne̱ guun rá nij soꞌ se vaa daj chiha̱a̱ míj se̱ caviꞌ síí tucuꞌyón snana̱ Jesús yoꞌ a. Tza̱j ne̱ ne cata̱j Jesús se vaa ya̱ ya̱ se̱ caviꞌ soꞌ maꞌ. Ma̱an se cataj u̱u̱n soꞌ nana̱ a: “Sese me rá ꞌu̱nj ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ soꞌ rihaan chumii̱ nda̱a se caꞌna̱ꞌ uún ꞌu̱nj rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ né se‑su̱u̱n ma̱ꞌán so̱ꞌ me yoꞌ maꞌ”, me nana̱ caꞌmii Jesús a.
\p
\v 24 Dan me se síí tucuꞌyón snana̱ Jesús nihánj me se soꞌ me síí cataj xnaꞌanj cheꞌé nu̱ꞌ rasu̱u̱n no̱ rihaan yanj nihánj, ne̱ soꞌ me síí cachrón nana̱ rihaan yanj cheꞌé rasu̱u̱n nihánj ado̱nj. Ne̱ neꞌen núj se vaa ya̱ uxrá vaa nu̱ꞌ nana̱ cataj xnaꞌanj soꞌ na̱nj ado̱nj.
\p
\v 25 Ne̱ vaa queꞌe̱e̱ doj rasu̱u̱n quiꞌyaj uún Jesús, tza̱j ne̱ sese cachrón nii nu̱ꞌ nana̱ cheꞌé ꞌo̱ ꞌo̱ nij rasu̱u̱n yoꞌ rihaan yanj nihánj, ne̱ se̱ quisíj chumii̱ nihánj cuma̱n cunuda̱nj nij yanj libró yoꞌ, rá ꞌu̱nj a̱ maꞌ.