\id ROM
\h Romanos
\toc1 Romanos
\mt Nihánj me cartá caꞌnéé Pabló rihaan nij síí ya̱nj chumanꞌ Romá a
\c 1
\p
\v 1 ꞌU̱nj me síí cuꞌna̱j Pabló nu̱u̱ rihaan Cristó Jesús a. Dan me se canacúún soꞌ mán ꞌu̱nj guún ꞌu̱nj síí caꞌa̱nj nata̱ꞌ snana̱ soꞌ, ne̱ cuneꞌ soꞌ mán ꞌu̱nj ꞌo̱ nata̱ꞌ ꞌu̱nj snana̱ Yaꞌanj nana̱ sa̱ꞌ rihaan yuvii̱ a.
\v 2 Dan me se cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj rihaan nij síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá se vaa vaa güii ti̱nanii ya̱ Yaꞌanj man yuvii̱ rihaan sayuun, ne̱ cachrón nij soꞌ nana̱ caꞌmii Yaꞌanj rihaan Yanj Gue̱e̱ na̱nj ado̱nj.
\p
\v 3 Dan me se caꞌmii Yaꞌanj cheꞌé Taꞌníí soꞌ Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ xa̱ꞌ nee̱ ma̱n soꞌ, tza̱j ne̱ síí noco̱ꞌ xnaꞌanj tuvi̱ꞌ ga̱ rey cuꞌna̱j David síí cayáán ga̱a naá me soꞌ ado̱nj.
\v 4 Da̱nj ina̱nj uún ne̱ tihaa̱n Nimán Yaꞌanj síí sa̱ꞌ ina̱nj se vaa ya̱ Taꞌníí Yaꞌanj me Jesucristó cheꞌé se cunuu iꞌna̱ꞌ uún soꞌ scaꞌnúj nij síí caviꞌ quiꞌyaj se‑nucua̱j Yaꞌanj a.
\p
\v 5 Ina̱nj cheꞌé Jesucristó me quiꞌyaj Yaꞌanj se lu̱j cheꞌej se vaa cuneꞌ Yaꞌanj manj caꞌa̱nj ꞌu̱nj nata̱ꞌ ꞌu̱nj snana̱ soꞌ cheꞌé rej cuchuma̱n rá yuvii̱ yaníj ma̱n da̱j a̱ nij xꞌneꞌ yuvii̱ ino̱ vaa stucua̱nj nana̱ sa̱ꞌ yoꞌ, ga̱a ne̱ cuno̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj. Da̱nj ꞌyáá ꞌu̱nj aráj co̱chróó ꞌu̱nj se‑chuvi̱i Jesucristó a.
\v 6 Ne̱ nij soj me taꞌa̱j nij síí yaníj canacúún Jesucristó man canoco̱ꞌ man soꞌ ado̱nj.
\p
\v 7 Dan me se ꞌyáá ꞌu̱nj yanj nihánj caꞌne̱j ꞌu̱nj rihaan nij soj xꞌneꞌ yuvii̱ ya̱nj chumanꞌ Romá si̱j ꞌe̱e̱ ndoꞌo rá Yaꞌanj man, ne̱ dan me se canacúún Yaꞌanj man soj gu̱un soj síí nuu sa̱ꞌ nimán, ne̱ me raj quiꞌya̱j Rej níꞌ Yaꞌanj quiꞌya̱j Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ quiꞌya̱j se lu̱j cheꞌé soj, ne̱ ga̱a̱ xe̱j nimán soj, quiꞌya̱j uún ro̱j soꞌ ado̱nj.
\s Me ndoꞌo rá Pabló cuchi̱ꞌ soꞌ chumanꞌ Romá a
\p
\v 8 Cuno yuvii̱ ma̱n nu̱ꞌ rihaan chumii̱ se vaa amán rá nij soj niꞌya̱j soj Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan me taj ꞌu̱nj guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ racuíj Jesucristó mán ꞌu̱nj taj ꞌu̱nj guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj cheꞌé cunuda̱nj soj na̱nj á.
\v 9 Dan me se nda̱a nimán yá ꞌu̱nj ꞌyáá ꞌu̱nj suun rihaan Yaꞌanj natáꞌ ꞌu̱nj nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Taꞌníí soꞌ, ne̱ neꞌen Yaꞌanj se vaa ya̱ ya̱ niga̱nj achíín ni̱ꞌyáj cheꞌé soj ado̱nj.
\v 10 Ne̱ achíín ni̱ꞌyáj rihaan Yaꞌanj se vaa caꞌve̱j soꞌ cuchi̱j chiháán soj vaa güii,
\v 11 ne̱ me raj que̱neꞌenj man soj ne̱ narque̱j chrej nucua̱j man soj, cheꞌé rej nari̱ꞌ nucuaj nimán soj a.
\v 12 Dan me se nucua̱j ndoꞌo rá cunuda̱nj níꞌ man tuviꞌ níꞌ, ne̱ cheꞌé dan me asa̱ꞌ nariꞌ tuviꞌ níꞌ, ne̱ narque̱ níꞌ chrej nucua̱j man tuviꞌ níꞌ á.
\p
\v 13 Ne̱ me raj queneꞌe̱n soj se vaa guun queꞌe̱e̱ güii cachronj cuchi̱j chiháán soj, tinu̱j, nocoj. Tza̱j ne̱ ne caꞌve̱e cuchi̱j, cheꞌé se vaa chru̱j rihanj, tza̱j ne̱ ase vaa natáꞌ ꞌu̱nj rihaan ꞌó nij yuvii̱ yaníj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ gue̱e̱ nata̱ꞌ ꞌu̱nj rihaan soj a. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ cunu̱u ri̱i̱ doj tuviꞌ níꞌ, quiꞌya̱j níꞌ ado̱nj.
\v 14 Dan me se cheꞌé se no̱ xcúún ꞌu̱nj nata̱ꞌ ꞌu̱nj rihaan cunuda̱nj nij yuvii̱ yaníj roꞌ, cheꞌé dan nata̱ꞌ ꞌu̱nj rihaan nij síí yaníj aꞌmii xnaꞌánj griego do̱ꞌ, rihaan nij síí yaníj ne aꞌmii xnaꞌánj griego do̱ꞌ, rihaan nij síí avii raa̱ do̱ꞌ, rihaan nij síí ne nica̱j cuentá do̱ꞌ, rihaan cunuda̱nj nij soꞌ natáꞌ ꞌu̱nj a.
\v 15 Cheꞌé dan niha̱ꞌ ndoꞌo raj cuchi̱j chumanꞌ Romá caꞌmi̱i̱ natáj ꞌu̱nj nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó rihaan soj uún ado̱nj.
\s Vaa ndoꞌo yuꞌvee nó nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó a
\p
\v 16 Taj a̱ doj chrej naꞌa̱j nó rihanj caꞌmi̱j nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó maꞌ. ꞌO̱ se nana̱ nucua̱j uxrá me snana̱ Yaꞌanj, ne̱ dan me se caꞌmii Yaꞌanj snana̱ Yaꞌanj cuno̱ yuvii̱, ne̱ cuchuma̱n rá nij yuvii̱ cuno̱ nij yuvii̱ nana̱, ne̱ nani̱i̱ nij yuvii̱ rihaan sayuun ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ nij soꞌ a. Ne̱ dan me se asino ya̱a̱n me rá Yaꞌanj ti̱nanii Yaꞌanj man nij yuvii̱ israelitá, ne̱ me rá uún Yaꞌanj ti̱nanii Yaꞌanj man nij yuvii̱ yaníj ado̱nj.
\v 17 Dan me se cataj snana̱ Yaꞌanj nana̱ sa̱ꞌ rihaan níꞌ se vaa caꞌve̱e cunu̱u sa̱ꞌ nimán níꞌ rihaan Yaꞌanj, quiꞌya̱j Yaꞌanj, sese amán rá níꞌ niꞌya̱j níꞌ Yaꞌanj a. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ cuchuma̱n doj rá níꞌ ni̱ꞌyaj níꞌ man Yaꞌanj a. Veé ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa nana̱ nihánj ga̱ nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj, taj yoꞌ a: “Síí a̱j cunuu sa̱ꞌ nimán rihaan Yaꞌanj roꞌ, ꞌo̱ amán rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ Yaꞌanj ga̱a vaa iꞌna̱ꞌ soꞌ ado̱nj”, taj Danj Yaꞌanj a.
\s Nataꞌ Pabló cheꞌé cacunꞌ quiꞌyaj yuvii̱ a
\p
\v 18-19 A̱j cataj xnaꞌanj Yaꞌanj si̱j nicu̱nꞌ xta̱ꞌ rihaan níꞌ se vaa uyanj uxrá rá Yaꞌanj niꞌya̱j Yaꞌanj cunuda̱nj se chiꞌi̱i̱ ꞌyaj nij yuvii̱, ne̱ me rá Yaꞌanj xca̱j nij yuvii̱ cuentá da̱j vaa soꞌ, ne̱ cheꞌé dan quiꞌyaj Yaꞌanj da̱j a̱ rasu̱u̱n ma̱n rihaan chumii̱ nihánj ni̱ꞌyaj yuvii̱ a. A̱j neꞌen yuvii̱ rasu̱u̱n, ne̱ xcaj nij yuvii̱ cuentá da̱j vaa Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ina̱nj cacunꞌ ꞌyaj nij yuvii̱, ne̱ cheꞌé dan taj se ꞌyáꞌ cuno̱ nij yuvii̱ nana̱ ya̱ a̱ maꞌ. Cheꞌé dan me uyanj rá Yaꞌanj niꞌya̱j Yaꞌanj man nij yuvii̱ a.
\v 20 Dan me se ga̱a quiꞌyaj Yaꞌanj chumii̱, ne̱ curuviꞌ nu̱ꞌ rasu̱u̱n quiꞌyaj Yaꞌanj niꞌya̱j yuvii̱, ne̱ nuviꞌ maꞌa̱n Yaꞌanj niꞌya̱j yuvii̱, tza̱j ne̱ neꞌen yuvii̱ nij rasu̱u̱n quiꞌyaj Yaꞌanj a. Ne̱ me rá Yaꞌanj xca̱j nij yuvii̱ cuentá se vaa síí uun chij ndoꞌo me Yaꞌanj, ne̱ dan me se xca̱j nij yuvii̱ cuentá se vaa ya̱ o̱rúnꞌ soꞌ me Yaꞌanj, ne̱ xca̱j nij yuvii̱ cuentá se vaa ga̱a̱ nucua̱j ndoꞌo Yaꞌanj nu̱ꞌ caꞌnaꞌ nu̱ꞌ caꞌanj a. Cheꞌé dan sese cata̱j nij yuvii̱ se vaa ne neꞌen nij yuvii̱ da̱j vaa Yaꞌanj, ne̱ síí ne̱ me nij yuvii̱ na̱nj ado̱nj.
\p
\v 21 Dan me se a̱j queneꞌen nij yuvii̱ da̱j vaa Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne cata̱j nij yuvii̱ se vaa sa̱ꞌ uxrá vaa soꞌ nda̱a vaa no̱ xcúún nii quiꞌya̱j nii ga̱ Yaꞌanj maꞌ. Ne cata̱j nij yuvii̱ guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj maꞌ. Tana̱nj raa̱ maꞌa̱n nij yuvii̱ cavii da̱j vaa Yaꞌanj a. Cheꞌé dan ne caꞌve̱e xca̱j nij soꞌ cuentá a̱ maꞌ.
\v 22 Síí cu̱u raa̱ me nij soꞌ, taj maꞌa̱n nij soꞌ, tza̱j ne̱ caꞌmii ne̱ nij soꞌ, ne̱ tana̱nj nahuun nij soꞌ síí niꞌyo̱n rmaꞌa̱n doj a.
\v 23 Yaꞌanj me síí niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé vaa, ne̱ daj chiha̱a̱ míj ne aviꞌ soꞌ, ne̱ cheꞌé dan no̱ xcúún yuvii̱ canoco̱ꞌ yuvii̱ man soꞌ ado̱nj. Tza̱j ne̱ naꞌvej rá nij yuvii̱ canoco̱ꞌ nij yuvii̱ Yaꞌanj ya̱ maꞌ. Tana̱nj quiꞌyaj nij yuvii̱ rasu̱u̱n ase vaa yuvii̱ do̱ꞌ, xtâj do̱ꞌ, xcuu do̱ꞌ, xcuáá do̱ꞌ, ne̱ ꞌó rasu̱u̱n ꞌanj niꞌya̱ u̱u̱n rihaan yoꞌóó nihánj quiꞌyaj nij soꞌ, ne̱ taj nij soꞌ se vaa yaꞌanj me rasu̱u̱n quiꞌyaj nij soꞌ na̱nj ado̱nj.
\p
\v 24 Cheꞌé dan caꞌneꞌ rá Yaꞌanj ga̱ nij soꞌ quiꞌya̱j nij soꞌ me se nij me rá maꞌa̱n nij soꞌ quiꞌya̱j nij soꞌ, ne̱ ina̱nj se nij ndoꞌo quiꞌyaj nij soꞌ na̱nj ado̱nj. Dan me se quiꞌyaj ndoꞌo nij soꞌ rasu̱u̱n naꞌa̱j qui̱j ga̱ nee̱ man maꞌa̱n nij soꞌ do̱ꞌ, ga̱ tuviꞌ nij soꞌ do̱ꞌ,
\v 25 ne̱ snana̱ Yaꞌanj nana̱ ya̱ roꞌ, ne caꞌve̱j nij soꞌ cuno̱ nij soꞌ a̱ maꞌ. Tana̱nj nana̱ ne̱ cuno nij soꞌ na̱nj ado̱nj. Ne̱ caráj gue̱e̱ nij soꞌ rihaan nij rasu̱u̱n quiꞌyaj Yaꞌanj, tza̱j ne̱ rihaan maꞌa̱n Yaꞌanj ne cara̱a̱ gue̱e̱ nij soꞌ maꞌ. Ne̱ xa̱ꞌ Yaꞌanj, tza̱j ne̱ no̱ xcúún níꞌ cata̱j níꞌ se vaa sa̱ꞌ uxrá vaa soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj. Veé da̱nj ga̱a̱ ya̱ ado̱nj.
\p
\v 26 Cheꞌé dan caꞌneꞌ rá Yaꞌanj ga̱ nij yuvii̱ quiꞌya̱j maꞌa̱n nij yuvii̱ rasu̱u̱n naꞌa̱j qui̱j, ne̱ nij chana̱ me se ne caꞌve̱j rá nij chana̱ coto̱j nij noꞌ ga̱ nica̱ nij noꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se naquiꞌyaj taꞌa̱j nij chana̱ sno̱ꞌo man nij chana̱, ne̱ otoj nij noꞌ ga̱ tuviꞌ cha̱na̱ maꞌa̱n nij noꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 27 Ne̱ adi̱ꞌ se ꞌyaj nij chana̱ ga̱ tuviꞌ cha̱na̱ nij noꞌ roꞌ, da̱nj quiꞌyaj gue̱e̱ nij snóꞌo uún ga̱ tuviꞌ sno̱ꞌo soꞌ uún na̱nj ado̱nj. Dan me se síj cotoj nij snóꞌo ga̱ nica̱ nij soꞌ, ne̱ guun rá nij soꞌ coto̱j nij soꞌ ga̱ tuviꞌ sno̱ꞌo nij soꞌ, ne̱ nij ndoꞌo quiꞌyaj nij snóꞌo, ne̱ quiranꞌ nij soꞌ sayuun man maꞌa̱n nij soꞌ cheꞌé se nij quiꞌyaj nij soꞌ ado̱nj.
\p
\v 28 Ne caꞌve̱j rá nij yuvii̱ queneꞌe̱n nij yuvii̱ da̱j vaa Yaꞌanj a̱ maꞌ. Cheꞌé dan caꞌneꞌ rá Yaꞌanj ga̱ nij yuvii̱, ne̱ navij raa̱ nij yuvii̱ quiriꞌ na̱nj á. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ ina̱nj se nij ꞌyaj nij yuvii̱, ne̱ dan me se ꞌyaj nij soꞌ ina̱nj se naꞌvej rá Yaꞌanj quiꞌya̱j nij soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 29 Se araa nimán nij soꞌ me cunuda̱nj se ne nica̱ vaa do̱ꞌ, se chiꞌi̱i̱ do̱ꞌ, se nij do̱ꞌ, se uun ne̱ rá saꞌanj do̱ꞌ, se qui̱j do̱ꞌ a. Ina̱nj síí xco̱j ruva̱a̱ rá do̱ꞌ, síí ticaviꞌ do̱ꞌ, síí anó tuviꞌ do̱ꞌ, síí taꞌyunj do̱ꞌ, síí riꞌyunj do̱ꞌ, me nij soꞌ ado̱nj. Aꞌmii ne̱ nij soꞌ do̱ꞌ,
\v 30 nanó nij soꞌ cuentó ne̱ do̱ꞌ, nachriꞌ nij soꞌ man Yaꞌanj do̱ꞌ, aꞌmii nij nij soꞌ do̱ꞌ, xta̱ꞌ nimán nij soꞌ do̱ꞌ, aꞌmii xta̱ꞌ nij soꞌ do̱ꞌ a. Nanoꞌ nij soꞌ rej quiꞌya̱j nij soꞌ se chiꞌi̱i̱ a. Ne uno nij soꞌ rihaan rej nij soꞌ do̱ꞌ, rihaan nii nij soꞌ do̱ꞌ maꞌ.
\v 31 Síí niꞌyón rmaꞌa̱n do̱ꞌ, síí naꞌvej quiꞌya̱j se ataꞌ tuꞌva do̱ꞌ, síí ne ꞌe̱e̱ rá man tuviꞌ do̱ꞌ, síí ꞌyaj ndoꞌo sayuun do̱ꞌ, síí ne ꞌyaj se lu̱j ga̱ tuviꞌ do̱ꞌ, me nij soꞌ a.
\v 32 Neꞌen nij soꞌ se vaa quira̱nꞌ nij soꞌ sayuun, quiꞌya̱j Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne acaj nij soꞌ cuentá niꞌya̱j nij soꞌ nana̱ aꞌmii Yaꞌanj a̱ maꞌ. Ma̱an se ina̱nj cacunꞌ ꞌyaj nij soꞌ, ne̱ nda̱a niha̱ꞌ rá nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man ꞌó yuvii̱ ꞌyaj nij cacunꞌ yoꞌ ado̱nj.
\c 2
\s Nataꞌ Pabló da̱j quiꞌya̱j Yaꞌanj asa̱ꞌ caꞌneꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé ꞌo̱ ꞌo̱ yuvii̱ a
\p
\v 1 Me cheꞌé taj so̱ꞌ se vaa ina̱nj maꞌa̱n tuvíꞌ so̱ꞌ tumé cacunꞌ ga̱. ꞌO̱ se ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa cacunꞌ ꞌyaj ma̱ꞌán so̱ꞌ ga̱ cacunꞌ ꞌyaj tuvíꞌ so̱ꞌ, ne̱ sese cuta̱ꞌ so̱ꞌ cacunꞌ xráá tuvíꞌ so̱ꞌ, ne̱ cuta̱ꞌ nii cacunꞌ xráá ma̱ꞌán so̱ꞌ uún ado̱nj.
\v 2 Ya̱ uxrá Yaꞌanj me síí caꞌne̱ꞌ cacunꞌ cheꞌé cunuda̱nj síí ꞌyaj da̱nj ado̱nj. Dan me se ina̱nj nana̱ ya̱ caꞌmi̱i̱ Yaꞌanj güii caꞌne̱ꞌ soꞌ cacunꞌ cheꞌé yuvii̱, ne̱ nu̱ꞌ síí chiꞌi̱i̱ roꞌ, quira̱nꞌ ndoꞌo nij soꞌ sayuun, quiꞌya̱j Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\v 3 Dan me se utáꞌ so̱ꞌ cacunꞌ xráá tuvíꞌ so̱ꞌ, tza̱j ne̱ ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa cacunꞌ ꞌyaj ma̱ꞌán so̱ꞌ uún a. Asa̱ꞌ caꞌve̱e nani̱i̱ so̱ꞌ rihaan sayuun asa̱ꞌ caꞌneꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé cunuda̱nj yuvii̱, rá so̱ꞌ ga̱.
\v 4 Me cheꞌé nachríꞌ so̱ꞌ se vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j sa̱ꞌ Yaꞌanj cheꞌé so̱ꞌ ga̱. Ne̱ me rá uún Yaꞌanj cunu̱u ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj mán so̱ꞌ ado̱nj. Naꞌvej rá Yaꞌanj quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun mán so̱ꞌ maꞌ. Ne neꞌén so̱ꞌ se vaa Yaꞌanj me síí ꞌe̱e̱ rá niꞌya̱j mán so̱ꞌ a. Ne̱ me rá Yaꞌanj nuchra̱nꞌ nimán so̱ꞌ ca̱nocóꞌ so̱ꞌ man soꞌ ado̱nj.
\p
\v 5 Tza̱j ne̱ veé dan me se naꞌvej uxrá rá so̱ꞌ ta̱náj so̱ꞌ chrej noco̱ꞌ so̱ꞌ, ne̱ naꞌvej rá so̱ꞌ nuchra̱nꞌ nimán so̱ꞌ ca̱nocóꞌ so̱ꞌ man Yaꞌanj maꞌ. Ne̱ vaa güii caꞌne̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé yuvii̱, ne̱ caꞌmi̱i̱ ya̱ Yaꞌanj, ne̱ cuya̱nj rá Yaꞌanj ni̱ꞌyaj Yaꞌanj man cunuda̱nj nij síí tumé cacunꞌ, ne̱ dan me se cuya̱nj rá Yaꞌanj ni̱ꞌyaj Yaꞌanj man ma̱ꞌán so̱ꞌ uún ado̱nj.
\v 6 Dan me se caꞌne̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé ꞌo̱ ꞌo̱ yuvii̱, ne̱ nda̱a vaa quiꞌyaj ꞌo̱ ꞌo̱ yuvii̱ roꞌ, da̱nj quiꞌya̱j Yaꞌanj ga̱ soꞌ uún ado̱nj.
\p
\v 7 Dan me se taꞌa̱j yuvii̱ racuíj man tuviꞌ nij soꞌ, ne̱ ina̱nj ꞌyaj nij soꞌ se sa̱ꞌ cheꞌé tuviꞌ nij soꞌ, cheꞌé rej niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ quiꞌya̱j Yaꞌanj ga̱ nij soꞌ ne̱ caꞌmi̱i̱ cochro̱j Yaꞌanj cheꞌé nij soꞌ a. Me rá nij soꞌ ca̱yáán nij soꞌ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, ne̱ ya̱ uxrá da̱nj ga̱a̱ quiꞌya̱j Yaꞌanj á.
\v 8 Xco̱j ruva̱a̱ ndoꞌo rá ꞌó taꞌa̱j yuvii̱, ne̱ ne uno nij soꞌ nana̱ ya̱ maꞌ. Tana̱nj tucuáán chiꞌi̱i̱ ina̱nj nocoꞌ nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan cuya̱nj rá Yaꞌanj ni̱ꞌyaj Yaꞌanj man nij soꞌ a.
\v 9 Quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man cunuda̱nj nij síí ꞌyaj se nij, ne̱ quira̱nꞌ ndoꞌo nij soꞌ sayuun, quiꞌya̱j Yaꞌanj, ne̱ asino caꞌne̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé nij síí israelitá, ga̱a ne̱ caꞌne̱ꞌ soꞌ cacunꞌ cheꞌé nij yuvii̱ yaníj uún a.
\p
\v 10 Tza̱j ne̱ niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ quiꞌya̱j Yaꞌanj ga̱ nij yuvii̱ ꞌyaj se sa̱ꞌ, ne̱ Yaꞌanj me síí caꞌmi̱i̱ cochro̱j cheꞌé nij soꞌ, ne̱ ga̱a̱ xe̱j nimán nij soꞌ, quiꞌya̱j Yaꞌanj a. Da̱nj quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé nij yuvii̱ israelitá ꞌyaj se sa̱ꞌ, ne̱ veé da̱nj quiꞌya̱j soꞌ cheꞌé nij yuvii̱ yaníj ꞌyaj se sa̱ꞌ uún a.
\v 11 ꞌO̱ se ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa cunuda̱nj níꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj.
\p
\v 12 Yuvii̱ noco̱ꞌ stucua̱nj Moisés me nij yuvii̱ israelitá, ne̱ cheꞌé dan, sese ne ꞌyaj nij yuvii̱ israelitá nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés, ne̱ quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man nij soꞌ a. Nda̱ꞌ se né si̱j nocoꞌ stucua̱nj Moisés me nij síí yaníj, tza̱j ne̱ neꞌen maꞌa̱n nij soꞌ da̱j me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan quira̱nꞌ nij soꞌ sayuun sese se̱ caꞌvej rá nij soꞌ quiꞌya̱j nij soꞌ nda̱a vaa me rá Yaꞌanj ado̱nj.
\v 13 Caꞌve̱e se neꞌen uxrá níꞌ da̱j vaa stucua̱nj Moisés, tza̱j ne̱ sese se̱ quiꞌyaj níꞌ nda̱a vaa taj tucuáán yoꞌ, ne̱ se̱ cunuu sa̱ꞌ nimán níꞌ rihaan Yaꞌanj maꞌ. Tza̱j ne̱ sese quiꞌya̱j níꞌ nda̱a vaa taj tucuáán yoꞌ, ne̱ ya̱ cunu̱u sa̱ꞌ nimán níꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj.
\v 14 Nda̱ꞌ se ne neꞌen nij yuvii̱ yaníj stucua̱nj Moisés, tza̱j ne̱ avii ina̱nj raa̱ maꞌa̱n nij soꞌ quiꞌya̱j maꞌa̱n nij soꞌ nda̱a vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j yuvii̱ ado̱nj. Ne̱ ga̱a ꞌyaj maꞌa̱n nij soꞌ se vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j nij soꞌ, ne̱ xcaj níꞌ cuentá se vaa nica̱j nij soꞌ tucuáán me rá Yaꞌanj canoco̱ꞌ yuvii̱,
\v 15 ne̱ cheꞌé se vaa ꞌyaj nij soꞌ roꞌ, cheꞌé dan neꞌen níꞌ se vaa neꞌen maꞌa̱n nij soꞌ da̱j me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j yuvii̱ a. Ne̱ dan me se sese ꞌyaj nij soꞌ se nij, ne̱ neꞌen maꞌa̱n nij soꞌ se vaa naꞌvej Yaꞌanj quiꞌya̱j nij soꞌ da̱nj a. Ne̱ nuchruj ra̱a̱ nij soꞌ me tucuáán sa̱ꞌ quiꞌya̱j nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan neꞌen níꞌ se vaa ya̱ neꞌen nij soꞌ da̱j me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j nij soꞌ ado̱nj.
\v 16 Ne̱ da̱nj ga̱a̱ caꞌne̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé nij soꞌ güii caꞌne̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé nimán yuvii̱ á. Da̱nj taj nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó aꞌmii natáj ꞌu̱nj rihaan yuvii̱ na̱nj á.
\s Ne nocoꞌ sa̱ꞌ nij yuvii̱ israelitá stucua̱nj Moisés maꞌ
\p
\v 17 Tza̱j ne̱ so̱ꞌ roꞌ, ya̱ yuvii̱ israelitá mé so̱ꞌ, rá so̱ꞌ á. Nucua̱j rá so̱ꞌ se vaa cavi̱i̱ sa̱ꞌ so̱ꞌ, quiꞌya̱j stucua̱nj Moisés, ne̱ neꞌén so̱ꞌ Yaꞌanj, rá so̱ꞌ á.
\v 18 Neꞌén so̱ꞌ da̱j me rá Yaꞌanj qui̱ꞌyáá so̱ꞌ, ne̱ tucuꞌyón so̱ꞌ stucua̱nj Moisés, ne̱ ina̱nj sa̱ꞌ ꞌyáá so̱ꞌ, rá ma̱ꞌán so̱ꞌ á.
\v 19 Neꞌen ma̱ꞌán so̱ꞌ ti̱haán so̱ꞌ chrej man nij yuvii̱ aráán rihaan, rá so̱ꞌ á. Neꞌen ma̱ꞌán so̱ꞌ se vaa ase vaa yaꞌan chuguu̱n rihaan síí chéé rej rmi̱ꞌ mé so̱ꞌ, rá so̱ꞌ á.
\v 20 Neꞌén so̱ꞌ tu̱cuꞌyón so̱ꞌ man nij yuvii̱ niꞌyo̱n do̱ꞌ, man nij xnii do̱ꞌ, rá so̱ꞌ á. Cheꞌé se tucuꞌyón so̱ꞌ stucua̱nj Moisés, ne̱ cheꞌé dan neꞌén so̱ꞌ nu̱ꞌ nana̱ ya̱, rá so̱ꞌ á.
\v 21 Sese neꞌén so̱ꞌ tu̱cuꞌyón so̱ꞌ man ꞌó yuvii̱, ne̱ me cheꞌé naꞌvej rá so̱ꞌ tu̱cuꞌyón so̱ꞌ man ma̱ꞌán so̱ꞌ ga̱an. Aꞌmii natáj so̱ꞌ rihaan yuvii̱ se vaa se̱ quiꞌyaj itu̱u̱ yuvii̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ ma̱ꞌán so̱ꞌ me síí itu̱u̱, ne̱ me cheꞌé ꞌyaj itu̱u̱ so̱ꞌ ga̱an.
\v 22 Taj so̱ꞌ se vaa se̱ cotoj ꞌo̱ soꞌ ga̱ ꞌó yuvii̱ sese né ni̱ca̱ soꞌ me, tza̱j ne̱ me cheꞌé otoj so̱ꞌ ga̱ nica̱ tuvíꞌ so̱ꞌ ga̱an. Nij ndoꞌo vaa yaꞌanj quiꞌyaj maꞌa̱n yuvii̱, rá so̱ꞌ, tza̱j ne̱ me cheꞌé ꞌyaj itu̱u̱ so̱ꞌ saꞌanj nu̱u̱ tacóó nij yaꞌanj yoꞌ ga̱an.
\v 23 Sa̱ꞌ uxrá ꞌyáá so̱ꞌ unó so̱ꞌ nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés, taj so̱ꞌ, tza̱j ne̱ me cheꞌé ꞌyaj ndoꞌo so̱ꞌ cacunꞌ naꞌvej rá Yaꞌanj qui̱ꞌyáá so̱ꞌ ga̱an. Cheꞌé dan aꞌngaꞌ naco̱o̱ nij yuvii̱ niꞌya̱j nij yuvii̱ Yaꞌanj, ꞌyáá so̱ꞌ ado̱nj.
\v 24 ꞌO̱ se a̱j quiꞌyaj soj nda̱a vaa taj nana̱ nihánj no̱ rihaan Danj Yaꞌanj a: “Maꞌa̱n soj si̱j israelitá ꞌyaj aꞌmii yuvii̱ yaníj nana̱ qui̱j cheꞌé Yaꞌanj á.” Nihánj me nana̱ caꞌmii Yaꞌanj cheꞌé maꞌa̱n soj ado̱nj.
\s Me rá Yaꞌanj canoco̱ꞌ nimán yuvii̱ man Yaꞌanj a
\p
\v 25 Cutaꞌ nii taꞌngaꞌ man nee̱ mán so̱ꞌ asânj. Cuna̱j vaa yoꞌ, sese ya̱ ꞌyáá so̱ꞌ nda̱a vaa taj stucua̱nj Moisés, tza̱j ne̱ sese ne ꞌyáá so̱ꞌ nda̱a vaa taj stucua̱nj Moisés, ne̱ taj se gúnꞌ man taꞌngaꞌ yoꞌ maꞌ.
\v 26 Ne̱ xa̱ꞌ síí yaníj, tza̱j ne̱ sese ꞌyaj soꞌ se vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j yuvii̱, ne̱ ase vaa síí ta̱j taꞌngaꞌ man roꞌ, da̱nj vaa gue̱e̱ soꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj.
\v 27 Dan me se neꞌén so̱ꞌ si̱j israelitá nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés, ne̱ cutaꞌ nii taꞌngaꞌ mán so̱ꞌ, tza̱j ne̱ sese se̱ quiꞌyáá so̱ꞌ nda̱a vaa taj stucua̱nj Moisés, ne̱ cuta̱ꞌ nii cacunꞌ xráá so̱ꞌ, cata̱j nii se vaa sa̱ꞌ doj ꞌyaj síí yaníj ase ꞌyáá so̱ꞌ á. Nda̱ꞌ se taj taꞌngaꞌ táá man síí yaníj, tza̱j ne̱ ꞌyaj soꞌ nda̱a vaa taj stucua̱nj Moisés, cata̱j nii a.
\p
\v 28 Tza̱j ne̱ caꞌve̱e se quiꞌya̱j ꞌo̱ soꞌ nu̱ꞌ stucua̱nj nij yuvii̱ israelitá, tza̱j ne̱ né si̱j israelitá veꞌé nocoꞌ man Yaꞌanj me soꞌ, quiꞌya̱j tucuáán yoꞌ, ni̱ꞌyaj Yaꞌanj maꞌ. Caꞌve̱e se cutaꞌ nii taꞌngaꞌ nee̱ man ꞌo̱ soꞌ, tza̱j ne̱ se̱ caꞌvee gu̱un soꞌ síí sa̱ꞌ uno rihaan Yaꞌanj, quiꞌya̱j taꞌngaꞌ yoꞌ maꞌ.
\v 29 Caꞌve̱e se nu̱ꞌ nana̱ no̱ rihaan yanj nocoꞌ ꞌo̱ soꞌ, tza̱j ne̱ né si̱j israelitá veꞌé noco̱ꞌ man Yaꞌanj me soꞌ, quiꞌya̱j yanj yoꞌ, ni̱ꞌyaj Yaꞌanj maꞌ. Tza̱j ne̱ me maꞌa̱n síí noco̱ꞌ ya̱ man Yaꞌanj ne̱ nahuun sa̱ꞌ nimán, ne̱ ase vaa ꞌo̱ yuvii̱ israelitá roꞌ, da̱nj ga̱a̱ soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ caꞌve̱e se caꞌmi̱i̱ yuvii̱ nana̱ chiꞌi̱i̱ cheꞌé soꞌ, tza̱j ne̱ ne rihuun rá soꞌ maꞌ. ꞌO̱ se maꞌa̱n Yaꞌanj cata̱j se vaa sa̱ꞌ ndoꞌo quiꞌyaj soꞌ ado̱nj.
\c 3
\s Sa̱ꞌ uxrá quiꞌyaj Yaꞌanj cheꞌé nij yuvii̱ israelitá a
\p
\v 1 A̱ me se caꞌve̱e doj quiꞌya̱j canaán nij síí israelitá, rá so̱ꞌ ga̱. Ne̱ a̱ me rasu̱u̱n quiri̱ꞌ nij soꞌ quiꞌya̱j yan ata̱ nij soꞌ taꞌngaꞌ ga̱.
\v 2 ꞌO̱ se vaa se uun ya̱ nij síí israelitá a. Dan me se asino cataj xnaꞌanj Yaꞌanj nu̱ꞌ snana̱ Yaꞌanj rihaan xi̱i nij soꞌ ga̱a naá, ne̱ nucua̱j rá Yaꞌanj man nij soꞌ se vaa tu̱mé sa̱ꞌ nij soꞌ snana̱ soꞌ, ne̱ se̱ niꞌyón nij soꞌ man yoꞌ, rá Yaꞌanj a.
\v 3 Taꞌa̱j tuviꞌ nij soꞌ ne cuchuma̱n rá ni̱ꞌyaj snana̱ Yaꞌanj, tza̱j ne̱ se̱ caꞌvee quiꞌya̱j se nij quiꞌyaj nij soꞌ se vaa ta̱náj xco̱ Yaꞌanj nana̱ cataꞌ tuꞌva soꞌ rihaan nij síí israelitá maꞌ.
\v 4 A̱ ꞌó xcoꞌ se̱ caꞌvee maꞌ. Cata̱j níꞌ se vaa síí aꞌmii ina̱nj nana ya̱ me Yaꞌanj, ne̱ síí aꞌmii nana̱ ne̱ me cunuda̱nj yuvii̱ á. Nana̱ no̱ rihaan Da̱nj Yaꞌanj taj a:
\q Queneꞌe̱n yuvii̱ se vaa se sa̱ꞌ inanj me nana aꞌmii so̱ꞌ do̱ꞌ,
\q se vaa nica̱ aꞌnéꞌ so̱ꞌ cacunꞌ do̱ꞌ a.
\m Da̱nj taj Danj Yaꞌanj cheꞌé maꞌa̱n Yaꞌanj ado̱nj.
\s No̱ xcúún Yaꞌanj quiꞌya̱j soꞌ sayuun man yuvii̱ quiꞌyaj cacunꞌ a
\p
\v 5 Vaa taꞌa̱j yuvii̱ ne acaj sa̱ꞌ cuentá cata̱j a: “Ga̱a ꞌyaj núj se chiꞌi̱i̱, ne̱ doj a̱ neꞌen yuvii̱ se vaa síí nica̱ ina̱nj rá me Yaꞌanj a. Sese da̱nj vaa, ne̱ ne nó xcúún Yaꞌanj quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man núj cheꞌé se chiꞌi̱i̱ ꞌyaj núj maꞌ”, taj nij yuvii̱ yoꞌ a.
\v 6 A̱ ꞌó xcoꞌ ne ya̱ aꞌmii nij soꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se no̱ xcúún Yaꞌanj caꞌne̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé cunuda̱nj yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱, ne̱ cheꞌé dan no̱ xcúún soꞌ quiꞌya̱j soꞌ sayuun man yuvii̱ quiꞌyaj cacunꞌ ado̱nj.
\p
\v 7 Ne̱ vaa taꞌa̱j nij yuvii̱ cata̱j uún a: “Sese aꞌmii ne̱ ꞌu̱nj, ne̱ sa̱ꞌ ꞌyáj, ga̱a ne̱ doj a̱ xca̱j nii cuentá se vaa Yaꞌanj me síí aꞌmii nana̱ ya̱ a. Sa̱ꞌ uxrá vaa Yaꞌanj, cata̱j nii a. Cheꞌé dan me taj cheꞌé cuta̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ xráj maꞌ.” Da̱nj aꞌmii uún taꞌa̱j nij yuvii̱,
\v 8 ne̱ taj uún nij soꞌ a: “Sa̱ꞌ doj quiꞌya̱j ndoꞌo níꞌ cacunꞌ, ga̱a ne̱ doj a̱ caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ yuvii̱ cheꞌé Yaꞌanj, quiꞌya̱j níꞌ á”, taj uún nij yuvii̱ a. Ne̱ aꞌmii nij soꞌ nana̱ nij cheꞌé núj, ne̱ aꞌmii ne̱ nij soꞌ taj nij soꞌ se vaa ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa nana̱ aꞌmii núj ga̱ nana̱ aꞌmii nij soꞌ, taj nij soꞌ a. Ya̱ vaa cheꞌé quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man nij síí ne̱ yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\s Tumé cunuda̱nj yuvii̱ cacunꞌ a
\p
\v 9 Me nana̱ caꞌmi̱i̱ níꞌ cheꞌé níꞌ si̱j israelitá ga̱. Sa̱ꞌ doj vaa nij síí israelitá rihaan nij yuvii̱ yaníj naꞌ. Taj maꞌ. Ma̱an se a̱j cataj ꞌu̱nj se vaa ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa se qui̱j quiꞌyaj níꞌ si̱j israelitá ga̱ se qui̱j quiꞌyaj nij yuvii̱ yaníj, ne̱ cunuda̱nj níꞌ tumé cacunꞌ a.
\v 10 Ase vaa nana̱ taj ꞌu̱nj roꞌ, da̱nj vaa nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj a. Taj yoꞌ a:
\q Taj va̱j a̱ ꞌó síí sa̱ꞌ nimán maꞌ.
\q
\v 11 A̱ ꞌó yuvii̱ ne neꞌen da̱j vaa Yaꞌanj maꞌ.
\q A̱ ꞌó yuvii̱ ne nanoꞌ man Yaꞌanj maꞌ.
\q
\v 12 Tanáj cunuda̱nj yuvii̱ stucua̱nj Yaꞌanj,
\q ne̱ taj se gúnꞌ man nij yuvii̱ a̱ maꞌ.
\q A̱ ꞌó yuvii̱ ne ꞌyaj se sa̱ꞌ maꞌ.
\q
\v 13 Ase vaa riꞌyuj nee̱ man xnangá na̱j rihaan santó roꞌ,
\q da̱nj vaa nana̱ aꞌmii nij síí tumé cacunꞌ yoꞌ ado̱nj.
\q ꞌO̱ se nana̱ tihaꞌ yuꞌunj aꞌmii nij soꞌ,
\q ne̱ ase vaa na xna̱j ma̱n tuꞌva xcuáá roꞌ,
\q da̱nj vaa nana̱ tuꞌva nij soꞌ,
\q ne̱ ꞌyaj chiꞌi̱i̱ nij soꞌ man nimán yuvii̱ ado̱nj.
\q
\v 14 Dan me se ina̱nj aꞌmii chre̱e nij soꞌ do̱ꞌ,
\q aꞌmii xco̱j ruva̱a̱ rá nij soꞌ do̱ꞌ, cheꞌé tuviꞌ nij soꞌ a.
\q
\v 15 Chéé nda̱a unánj tacóó nij soꞌ,
\q cheꞌé rej ticavi̱ꞌ nij soꞌ tuviꞌ nij soꞌ a.
\q
\v 16 Me rej maꞌa̱n va̱j nij soꞌ ꞌyaj nij soꞌ sayuun a.
\q
\v 17 Ne neꞌen nij soꞌ rej cuma̱n nij soꞌ dínj ga̱ ꞌó yuvii̱ maꞌ.
\q
\v 18 Ne chuꞌviꞌ nij soꞌ quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man nij soꞌ maꞌ.
\m Da̱nj vaa taj Danj Yaꞌanj cheꞌé cunuda̱nj yuvii̱ na̱nj ado̱nj.
\p
\v 19 Dan me se yuvii̱ noco̱ꞌ stucua̱nj Moisés me nij síí israelitá, ne̱ dan me se neꞌen níꞌ se vaa nu̱ꞌ nana̱ yoꞌ nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj roꞌ, taj xnaꞌanj rihaan nij soꞌ da̱j vaa maꞌa̱n nij soꞌ a. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ gu̱un naꞌa̱j nij soꞌ ga̱ ꞌó nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ queneꞌe̱n cunuda̱nj níꞌ se vaa vaa cheꞌé quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man níꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 20 ꞌO̱ se taj a̱ ꞌó yuvii̱ ne quisi̱j quiꞌya̱j nu̱ꞌ nda̱a vaa taj stucua̱nj Moisés, ne̱ cheꞌé dan taj se qui̱ꞌyáꞌ cunu̱u sa̱ꞌ a̱ doj yuvii̱ rihaan Yaꞌanj quiꞌya̱j tucuáán yoꞌ a̱ maꞌ. Ma̱an se nariꞌ yuvii̱ stucua̱nj Moisés, ne̱ xcaj yuvii̱ cuentá se vaa ya̱ ya̱ si̱j tumé cacunꞌ me maꞌa̱n nij yuvii̱ rihaan Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\s Cunuda̱nj yuvii̱ cuchumán rá niꞌya̱j man Cristó roꞌ, cunuu sa̱ꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj a
\p
\v 21 Ne̱ ya̱j me se tihaa̱n Yaꞌanj rihaan yuvii̱ da̱j quiꞌya̱j soꞌ ne̱ tinavi̱j soꞌ cacunꞌ tumé yuvii̱ a. Dan me se se̱ cunuu sa̱ꞌ yuvii̱ quiꞌya̱j ina̱nj tucuáán rqué Yaꞌanj rihaan Moisés maꞌ. ꞌO̱ se cataj Danj Yaꞌanj cataj nij síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá cataj se vaa
\v 22 cuchuma̱n rá yuvii̱ ni̱ꞌyaj yuvii̱ Jesucristó, ga̱a ne̱ tinavi̱j Yaꞌanj cacunꞌ tumé nij yuvii̱, ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ nimán nij yuvii̱ rihaan Yaꞌanj a. Taj a̱ ꞌó yuvii̱ ino̱ vaa rihaan Yaꞌanj maꞌ.
\v 23 ꞌO̱ se cunuda̱nj yuvii̱ tumé cacunꞌ na̱nj ado̱nj. Ne quisi̱j uxrá nij yuvii̱ cunu̱u sa̱ꞌ ina̱nj nij yuvii̱ nda̱a vaa Yaꞌanj a̱ maꞌ.
\v 24 ꞌO̱ se ma̱an cheꞌé se cunuu ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man cunuda̱nj yuvii̱ ne̱ quiꞌyaj maꞌa̱n Yaꞌanj se lu̱j cheꞌé nij yuvii̱ me caꞌvee tinavij Yaꞌanj cacunꞌ tumé nij yuvii̱ ado̱nj. Dan me se caꞌnéé Yaꞌanj man Cristó Jesús rihaan chumii̱, cheꞌé rej caꞌne̱e̱ soꞌ cacunꞌ xráá nij síí amán rá niꞌya̱j man soꞌ,
\v 25 ne̱ dan me se caꞌnéé Yaꞌanj man Jesús nayo̱n Jesús rihaan yuvii̱ tumé cacunꞌ, ne̱ cuchuma̱n rá nij síí tumé cacunꞌ se vaa caviꞌ Jesús cheꞌé nij soꞌ, ne̱ nani̱i̱ nij soꞌ rihaan sayuun na̱nj ado̱nj. Dan me se neꞌen níꞌ se vaa tinavij Yaꞌanj cacunꞌ tumé yuvii̱, ne̱ xcaj níꞌ cuentá se vaa vaa nica̱ rá Yaꞌanj ga̱a tinavij Yaꞌanj cacunꞌ tumé nij yuvii̱ cayáán ga̱a naá a. Yuvii̱ cayáán ga̱a naá roꞌ, ne quira̱nꞌ nij soꞌ sayuun cheꞌé cacunꞌ tumé nij soꞌ maꞌ.
\v 26 Ma̱an se caráj xꞌnaa Yaꞌanj, ne̱ naꞌvi̱j Yaꞌanj nda̱a se caviꞌ Jesús, ga̱a ne̱ navij cacunꞌ tumé nij síí cayáán ga̱a naá síí amán rá niꞌya̱j man Yaꞌanj a. Ne̱ xcaj uún níꞌ cuentá se vaa vaa nica̱ rá Yaꞌanj ga̱a aꞌneꞌ soꞌ cacunꞌ tumé yuvii̱ ya̱nj rihaan chumii̱ cuano̱ a. Dan me se nica̱ vaa rá Yaꞌanj, ne̱ uun nucua̱j Yaꞌanj tinavi̱j soꞌ cacunꞌ tumé cunuda̱nj níꞌ si̱j amán rá niꞌya̱j man Jesús, ga̱a ne̱ gu̱un níꞌ síí sa̱ꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj.
\p
\v 27 Stucua̱nj Moisés me se taj se ꞌyaj tucuáán yoꞌ cheꞌé cacunꞌ tumé yuvii̱ maꞌ. Dan me se né cheꞌe̱ suun sa̱ꞌ quiꞌyaj suun níꞌ me navij cacunꞌ xráá níꞌ maꞌ. Ma̱an se cheꞌé se amán rá níꞌ niꞌya̱j níꞌ man Cristó, cheꞌé dan navij cacunꞌ tumé níꞌ ado̱nj. Cheꞌé dan se̱ guun cata̱j níꞌ ma̱an cheꞌé se cuno níꞌ nu̱ꞌ tucuáán rqué Yaꞌanj rihaan Moisés, cheꞌé dan guun níꞌ síí sa̱ꞌ maꞌ. Ma̱an se ina̱nj cheꞌé Cristó me nanii níꞌ rihaan sayuun na̱nj ado̱nj.
\v 28 Dan me se cuchuma̱n rá yuvii̱ ni̱ꞌyaj yuvii̱ man Cristó, ne̱ navi̱j cacunꞌ xráá yuvii̱ yoꞌ a. Taj se ꞌyaj nda̱ꞌ se quiꞌyaj ndoꞌo yuvii̱ se sa̱ꞌ maꞌ. Ma̱an se ina̱nj cheꞌé Cristó navij cacunꞌ xráá yuvii̱ na̱nj ado̱nj. Dan me nana̱ guun ya̱ rá níꞌ cuno níꞌ ado̱nj.
\v 29 Taꞌanj ina̱nj nij síí israelitá me Yaꞌanj naꞌ. Né Taꞌa̱nj nij síí yaníj me uún soꞌ naꞌ. Ya̱ uxrá Taꞌanj nij síí yaníj me uún soꞌ chugua̱nj.
\v 30 O̱rúnꞌ Yaꞌanj nicunꞌ, ne̱ sese cuchuma̱n rá nij yuvii̱ israelitá ni̱ꞌyaj nij yuvii̱ Yaꞌanj, ne̱ cata̱j Yaꞌanj se vaa síí nuu sa̱ꞌ nimán me nij soꞌ, ne̱ sese cuchuma̱n rá yuvii̱ yaníj ni̱ꞌyaj nij soꞌ Yaꞌanj, ne̱ cata̱j uún Yaꞌanj se vaa síí nuu sa̱ꞌ nimán me nij soꞌ uún na̱nj ado̱nj.
\p
\v 31 Dan me se a̱j cataj núj se vaa taj se gúnꞌ man nana̱ cataj xnaꞌanj Yaꞌanj ga̱a naá, rá soj naꞌ. Daj chiha̱a̱ míj se̱ guun da̱nj rá soj maꞌ. Vaa se gúnꞌ man yoꞌ ado̱nj. Vaa cheꞌé ndoꞌo cuchruj Moisés tucuáán caꞌmii Yaꞌanj cheꞌé níꞌ na̱nj á.
\c 4
\s Nataꞌ Pabló da̱j quiꞌyaj Abraham, ne̱ cunuu sa̱ꞌ soꞌ rihaan Yaꞌanj a
\p
\v 1 Síí cuꞌna̱j Abraham me se xi̱i níꞌ si̱j israelitá me soꞌ ga̱a naá, ne̱ neꞌen níꞌ se vaa né cheꞌe̱ se vaa quiꞌyaj maꞌa̱n soꞌ me cunuu sa̱ꞌ nimán soꞌ maꞌ.
\v 2 ꞌO̱ se ne nó xcúún Abraham cata̱j Abraham se vaa ma̱an cheꞌé se sa̱ꞌ quiꞌyaj soꞌ, cheꞌé dan cunuu sa̱ꞌ nimán soꞌ quiꞌyaj Yaꞌanj maꞌ. Neꞌen Yaꞌanj se vaa ne ya̱ vaa nana̱ yoꞌ maꞌ.
\v 3 Ma̱an se maꞌa̱n Danj Yaꞌanj taj a: “Cuchumán rá Abraham niꞌya̱j soꞌ Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan cataj Yaꞌanj se vaa si̱j cunuu sa̱ꞌ nimán me Abraham a.” Ina̱nj da̱nj aꞌmii Danj Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\p
\v 4 Dan me se sese ꞌo̱ mozó ꞌyaj suun rihaan ꞌo̱ ruꞌvee, ne̱ na̱ruꞌvee ruꞌvee rihaan mozó yoꞌ, ne̱ no̱ xcúún mozó yoꞌ quiꞌya̱j canaán soꞌ tuꞌvee soꞌ a.
\v 5 Tza̱j ne̱ sese ne ꞌyaj suun yuvii̱ rihaan Yaꞌanj, tza̱j ne̱ tana̱nj amán rá yuvii̱ niꞌya̱j yuvii̱ Yaꞌanj se vaa caꞌve̱e tinavi̱j Yaꞌanj cacunꞌ tumé yuvii̱, ne̱ cheꞌé dan taj Yaꞌanj se vaa síí sa̱ꞌ nimán me yuvii̱ yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 6 ꞌO̱ cuya̱a̱n vaa nana̱ aꞌmij nihánj ga̱ nana̱ caꞌmii rey cuꞌna̱j David ga̱a naá ga̱a cataj xnaꞌanj David se vaa niha̱ꞌ rá yuvii̱ tinavij maꞌa̱n Yaꞌanj cacunꞌ xráá, tza̱j ne̱ né cheꞌe̱ se sa̱ꞌ ꞌyaj nij yuvii̱ me tinavij Yaꞌanj cacunꞌ xráá nij soꞌ maꞌ. Cataj David a:
\q
\v 7 Cavii sa̱ꞌ síí navij nu̱ꞌ scacu̱nꞌ quiꞌyaj Yaꞌanj na̱nj á.
\q Nu̱ꞌ se qui̱j quiꞌyaj soꞌ roꞌ,
\q niꞌyón Yaꞌanj man yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\q
\v 8 Cavii sa̱ꞌ soꞌ,
\q ne̱ neꞌen soꞌ se vaa a̱ doj cacunꞌ
\q se̱ cutaꞌ uún Yaꞌanj xráá soꞌ a̱ maꞌ.
\m Da̱nj taj David ga̱a naá a.
\p
\v 9 Na̱nj nij yuvii̱ israelitá yuvii̱ ataꞌ taꞌngaꞌ man me avii sa̱ꞌ rihaan Yaꞌanj, rá soj naꞌ. Nda̱a nij yuvii̱ yaníj yuvii̱ nuviꞌ taꞌngaꞌ ataꞌ man avii sa̱ꞌ uún rihaan Yaꞌanj, rá soj xa̱ꞌ. ꞌO̱ se a̱j neꞌen níꞌ se vaa taj Danj Yaꞌanj se vaa cuchumán rá Abraham niꞌya̱j soꞌ Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan cataj Yaꞌanj se vaa si̱j cunuu sa̱ꞌ nimán me soꞌ a.
\v 10 Dan me se cataj Yaꞌanj se vaa navij cacunꞌ tumé Abraham yoꞌ, cheꞌé se cuchumán rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ Yaꞌanj, ne̱ da̱j si̱j me Abraham ga̱a caꞌmii Yaꞌanj da̱nj, rá soj ga̱. Si̱j cataꞌ taꞌngaꞌ man me soꞌ, rá soj naꞌ. Taj maꞌ. ꞌO̱ se da̱nj caꞌmii Yaꞌanj ga̱a ataa cata̱ꞌ taꞌngaꞌ man soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 11 Cachén queꞌe̱e̱ yoꞌ caꞌmii Yaꞌanj da̱nj cheꞌé soꞌ, ga̱a ne̱ cutaꞌ maꞌa̱n soꞌ taꞌngaꞌ man soꞌ, ne̱ tihaa̱n soꞌ rihaan nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ se vaa a̱j tinavij ya̱ Yaꞌanj cacunꞌ xráá soꞌ a. Dan me se guun soꞌ xi̱i cunuda̱nj nij yuvii̱ nuu sa̱ꞌ nimán rihaan Yaꞌanj yuvii̱ ne ataꞌ taꞌngaꞌ man, ne̱ ase vaa quiꞌyaj Abraham roꞌ, da̱nj ꞌyaj uún nij soꞌ a. Dan me se cuchumán rá Abraham niꞌya̱j soꞌ Yaꞌanj ga̱a ataa cata̱ꞌ taꞌngaꞌ man soꞌ, ne̱ da̱nj ꞌyaj nij síí yaníj uún a.
\v 12 Ne̱ xi̱i nij yuvii̱ ataꞌ taꞌngaꞌ man me uún soꞌ, sese ya̱ noco̱ꞌ nij soꞌ tucuáán noco̱ꞌ maꞌa̱n soꞌ, ne̱ dan me se cuchuma̱n rá nij soꞌ ni̱ꞌyaj nij soꞌ Yaꞌanj, ne̱ tuviꞌ Abraham gu̱un nij soꞌ a. Dan me se xi̱i níꞌ me Abraham, sese quiꞌya̱j níꞌ nda̱a vaa quiꞌyaj soꞌ ado̱nj.
\s Cuchumán rá Abraham cuno soꞌ nana̱ caꞌmii Yaꞌanj rihaan soꞌ a
\p
\v 13 Dan me se neꞌen níꞌ se vaa cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj rihaan síí cuꞌna̱j Abraham se vaa vaa güii, ne̱ ni̱caj yuꞌunj maꞌa̱n Abraham do̱ꞌ, ni̱caj yuꞌunj nij taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ Abraham do̱ꞌ, man nu̱ꞌ chumii̱, ne̱ dan me se ya̱ ya̱ gu̱un yoꞌ toꞌóó nij soꞌ, cataj Yaꞌanj rihaan Abraham, ne̱ né cheꞌe̱ se canocoꞌ Abraham nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés me caꞌmii Yaꞌanj da̱nj rihaan Abraham maꞌ. ꞌO̱ se a̱j cuchumán rá soꞌ cuno soꞌ nana̱ caꞌmii Yaꞌanj rihaan soꞌ, ne̱ cheꞌé dan cunuu sa̱ꞌ nimán soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan me cataj xnaꞌanj Yaꞌanj rihaan soꞌ se vaa ya̱ ya̱ ni̱caj yuꞌunj soꞌ man nu̱ꞌ chumii̱ ado̱nj.
\v 14 ꞌO̱ se sese ina̱nj nij síí guun nucua̱j quiꞌya̱j nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés me nij síí ni̱caj yuꞌunj chumii̱, ne̱ taj se gúnꞌ se vaa cuchuma̱n rá níꞌ nana̱ cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj rihaan Abraham a̱ maꞌ.
\v 15 ꞌO̱ se xa̱ꞌ stucua̱nj Moisés, tza̱j ne̱ taj a̱ ꞌó síí uun nucua̱j quiꞌya̱j nu̱ꞌ tucuáán yoꞌ, ne̱ cheꞌé dan ꞌyaj Yaꞌanj sayuun man yuvii̱, ꞌyaj tucuáán yoꞌ ado̱nj. Tza̱j ne̱ sese nuviꞌ tucuáán vaa da̱nj noco̱ꞌ yuvii̱, ne̱ taj cacunꞌ tumé nij yuvii̱ cheꞌé tucuáán yoꞌ maꞌ.
\p
\v 16 Cheꞌé dan cunuda̱nj níꞌ si̱j amán rá niꞌya̱j man Yaꞌanj roꞌ, me nij síí ni̱caj yuꞌunj man chumii̱, ne̱ veé dan me se lu̱j quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé níꞌ me yoꞌ, ga̱a ne̱ caꞌve̱e quisi̱j ya̱ nu̱ꞌ nana̱ cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj cheꞌé ta̱ranꞌ níꞌ a. Dan me se né ina̱nj nij síí gu̱un nucua̱j quiꞌya̱j nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés me nij síí cavi̱i̱ sa̱ꞌ da̱nj maꞌ. Tana̱nj cavi̱i̱ sa̱ꞌ ta̱ranꞌ níꞌ si̱j amán rá niꞌya̱j man Yaꞌanj, nda̱a vaa quiꞌyaj Abraham ado̱nj. ꞌO̱ se xi̱i ta̱ranꞌ níꞌ me soꞌ ado̱nj.
\v 17 ꞌO̱ se Danj Yaꞌanj taj se vaa cuneꞌ Yaꞌanj man soꞌ gu̱un soꞌ xi̱i queꞌe̱e̱ ndoꞌo xꞌneꞌ yuvii̱ aꞌmii ꞌo̱ ꞌo̱ xnaꞌánj a. Da̱nj taj Danj Yaꞌanj cheꞌé soꞌ, ne̱ dan me se xi̱i níꞌ me soꞌ rihaan Yaꞌanj á. ꞌO̱ se cuchumán rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ Yaꞌanj, ne̱ Yaꞌanj roꞌ, me síí ꞌyaj nuu iꞌna̱ꞌ uún nij síí caviꞌ, ne̱ Yaꞌanj me síí aꞌmii cheꞌé rasu̱u̱n ataa curuvi̱ꞌ rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ taj soꞌ se vaa a̱j guun nij rasu̱u̱n na̱nj ado̱nj.
\p
\v 18 Ne̱ nucua̱j ya̱ rá Abraham man Yaꞌanj se vaa ga̱a̱ taꞌníí soꞌ, quiꞌya̱j Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne queneꞌe̱n soꞌ da̱j me quiꞌya̱j Yaꞌanj ne̱ ga̱a̱ taꞌníí soꞌ maꞌ. Ma̱an se cuchumán rá soꞌ cuno soꞌ nana̱ caꞌmii Yaꞌanj rihaan soꞌ, ga̱a ne̱ guun soꞌ xi̱i queꞌe̱e̱ ndoꞌo xꞌneꞌ yuvii̱ ino̱ vaa stucua̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se a̱j cataj Yaꞌanj rihaan soꞌ se vaa ga̱a̱ ndoꞌo taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ soꞌ, ne̱ veé da̱nj quiꞌyaj gue̱e̱ Yaꞌanj ga̱ soꞌ ado̱nj.
\v 19 Dan me se quisíj soꞌ ꞌo̱ cientó yoꞌ, ne̱ taj va̱j taꞌníí soꞌ, tza̱j ne̱ ne quiri̱ꞌ rá soꞌ cheꞌé se chii nga̱ me soꞌ ne̱ chana̱ itu̱un me nica̱ soꞌ chana̱ cuꞌna̱j Sará maꞌ. ꞌO̱ se ꞌo̱ cuchumán rá soꞌ neꞌen soꞌ Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\v 20 Ne gu̱un vi̱j rá soꞌ cheꞌé nana̱ cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj rihaan soꞌ maꞌ. Tana̱nj cuchumán ndoꞌo doj rá soꞌ niꞌya̱j soꞌ Yaꞌanj, ga̱a ne̱ nariꞌ nucuaj doj nimán soꞌ a. Cataj soꞌ se vaa sa̱ꞌ uxrá vaa Yaꞌanj,
\v 21 ne̱ amán ya̱ rá soꞌ se vaa gu̱un nucua̱j Yaꞌanj quiꞌya̱j Yaꞌanj cunuda̱nj se vaa cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj a.
\p
\v 22 Cheꞌé dan me cataj Yaꞌanj a: “Si̱j sa̱ꞌ nimán me Abraham a.” Da̱nj caꞌmii Yaꞌanj cheꞌé soꞌ,
\v 23 tza̱j ne̱ né cheꞌe̱ o̱rúnꞌ Abraham aꞌmii nana̱ yoꞌ nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj maꞌ.
\v 24 ꞌO̱ se cheꞌé maꞌa̱n níꞌ no̱ nana̱ yoꞌ rihaan Danj Yaꞌanj uún, cheꞌé se si̱j amán rá niꞌya̱j man Yaꞌanj me níꞌ uún, ne̱ dan me se a̱j cataj Yaꞌanj se vaa si̱j sa̱ꞌ nimán me maꞌa̱n níꞌ uún ado̱nj. Ne̱ amán rá níꞌ se vaa cunuu iꞌna̱ꞌ uún Jesús Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ quiꞌyaj Yaꞌanj á.
\v 25 Dan me se caꞌvej rá Yaꞌanj cavi̱ꞌ Jesús cheꞌé cacunꞌ quiꞌyaj níꞌ, ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún soꞌ, quiꞌyaj Yaꞌanj, cheꞌé yan cunu̱u sa̱ꞌ nimán níꞌ rihaan maꞌa̱n Yaꞌanj ado̱nj.
\c 5
\s Cavi̱i̱ sa̱ꞌ uxrá níꞌ cheꞌé se cunuu sa̱ꞌ nimán níꞌ rihaan Yaꞌanj a
\p
\v 1 Dan me se amán rá níꞌ neꞌen níꞌ Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan navij cacunꞌ tumé níꞌ, ne̱ cunuu sa̱ꞌ nimán níꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan me ne chuꞌviꞌ níꞌ ya̱j, cheꞌé se a̱j naꞌmii sa̱ꞌ níꞌ ga̱ Yaꞌanj quiꞌyaj Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ ado̱nj.
\v 2 Dan me se amán rá níꞌ niꞌya̱j níꞌ man Cristó, ne̱ cheꞌé dan guun cheꞌe̱ níꞌ nacaj níꞌ se lu̱j ꞌyaj Yaꞌanj cheꞌé níꞌ, ne̱ xraan nica̱j níꞌ se lu̱j yoꞌ a. Ne̱ ya̱j roꞌ, uun niha̱ꞌ ndoꞌo rá níꞌ cheꞌé se uun ya̱ rá níꞌ se vaa vaa güii ti̱haa̱n Yaꞌanj rihaan níꞌ nu̱ꞌ se vaa niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé vaa soꞌ ado̱nj.
\v 3 Ne̱ vaa cheꞌé gu̱un niha̱ꞌ rá níꞌ cheꞌé sayuun ranꞌ níꞌ, ne̱ neꞌen níꞌ se vaa cheꞌé sayuun ranꞌ níꞌ me se nariꞌ nucuaj doj nimán níꞌ,
\v 4 ne̱ cheꞌé dan aranꞌ rá Yaꞌanj niꞌya̱j Yaꞌanj man níꞌ, ne̱ cheꞌé dan uun ya̱ rá níꞌ se vaa vaa güii ca̱yáán níꞌ ga̱ soꞌ a.
\v 5 Cheꞌé dan se̱ guun naꞌa̱j níꞌ maꞌ. ꞌO̱ se rqué Yaꞌanj Nimán Yaꞌanj man níꞌ, ne̱ Nimán Yaꞌanj tihaa̱n man níꞌ se vaa ꞌe̱e̱ uxrá rá Yaꞌanj man níꞌ ado̱nj.
\p
\v 6 ꞌO̱ se Cristó me se ga̱a ne gu̱un nucua̱j maꞌa̱n níꞌ si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj quiꞌya̱j sa̱ꞌ níꞌ do̱ꞌ, ga̱a né si̱j noco̱ꞌ man Yaꞌanj me níꞌ do̱ꞌ, ne̱ caviꞌ Cristó cheꞌé maꞌa̱n níꞌ, ga̱a quisíj güii cachrón maꞌa̱n Yaꞌanj cavi̱ꞌ soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 7 Dan me se sayu̱u̱n ndoꞌo vaa nari̱ꞌ níꞌ ꞌo̱ yuvii̱ caꞌve̱j rá nayo̱n rihaan tuviꞌ cavi̱ꞌ, nda̱ꞌ se síí ne tumé cacunꞌ me tuviꞌ yuvii̱ a. Caꞌve̱e se síí ne tumé cacunꞌ me tuviꞌ yuvii̱, tza̱j ne̱ se̱ caꞌvej rá yuvii̱ cavi̱ꞌ yuvii̱ cheꞌé soꞌ maꞌ. Caꞌve̱e se nda̱a síí sa̱ꞌ uxrá nimán me tuviꞌ yuvii̱, tza̱j ne̱ do̱j yuvii̱ quisi̱j rá cavi̱ꞌ cheꞌé tuviꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 8 Xa̱ꞌ Yaꞌanj, tza̱j ne̱ nda̱ꞌ se tumé níꞌ cacunꞌ, tza̱j ne̱ caviꞌ Cristó cheꞌé níꞌ, ne̱ nayón soꞌ rihaan níꞌ, quiꞌyaj Yaꞌanj, ne̱ veé dan me se tihaa̱n Yaꞌanj rihaan níꞌ se vaa ꞌe̱e̱ ndoꞌo rá Yaꞌanj man níꞌ ado̱nj.
\p
\v 9 Cuano̱ me se a̱j cunuu sa̱ꞌ nimán níꞌ rihaan Yaꞌanj, cheꞌé se cayanj ton man Cristó ga̱a caviꞌ soꞌ, ne̱ cheꞌé dan neꞌen níꞌ se vaa ti̱nanii Cristó man níꞌ rihaan sayuun quiꞌya̱j Yaꞌanj güii cuya̱nj rá Yaꞌanj ni̱ꞌyaj Yaꞌanj man yuvii̱ tumé cacunꞌ ado̱nj.
\v 10 Nda̱ꞌ se síí ta̱j riꞌyunj man Yaꞌanj me níꞌ ga̱a rque̱, tza̱j ne̱ caꞌnéé Yaꞌanj Taꞌníí Yaꞌanj cavi̱ꞌ soꞌ cheꞌé yuvii̱, ne̱ guun tuvi̱ꞌ níꞌ ga̱ Yaꞌanj, quiꞌyaj soꞌ a. Ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún Cristó, ne̱ cheꞌé dan neꞌen níꞌ se vaa ya̱ nani̱i̱ níꞌ rihaan sayuun ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ vaa güii ado̱nj.
\v 11 Ne do̱j nihánj me maꞌ. Da̱nj na̱nj uún ne̱ uun niha̱ꞌ rá níꞌ cata̱j níꞌ rihaan tuviꞌ níꞌ cheꞌé se vaa quiꞌyaj Yaꞌanj cheꞌé níꞌ, ne̱ da̱nj ꞌyaj níꞌ cheꞌé Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ na̱nj á. ꞌO̱ se soꞌ me síí quiꞌyaj guun tuvi̱ꞌ níꞌ ga̱ Yaꞌanj ado̱nj.
\s Quiꞌyaj canaán Cristó rihaan cacunꞌ rii taꞌngaꞌ rihaan chumii̱ nihánj a
\p
\v 12 Dan me se o̱rúnꞌ snóꞌo cuꞌna̱j Adán me síí guun ya̱a̱n quiꞌyaj cacunꞌ asino ya̱a̱n, ne̱ cheꞌé dan ase vaa tumé Adán cacunꞌ roꞌ, da̱nj vaa tumé cunuda̱nj nij yuvii̱ cacunꞌ rihaan Yaꞌanj a. ꞌO̱ se cheꞌé cacunꞌ quiꞌyaj Adán me se ya̱ guun cheꞌe̱ yuvii̱ quiꞌyaj yuvii̱ cacunꞌ, ga̱a ne̱ guun cheꞌe̱ nij yuvii̱ caviꞌ nimán nij yuvii̱, ne̱ cheꞌé dan nu̱ꞌ ꞌnaꞌ aviꞌ nimán cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ nihánj cuano̱ ado̱nj.
\v 13 Dan me se asi̱j ataa caꞌmi̱i̱ Yaꞌanj tucuáán cuchruj Moisés roꞌ, asi̱j da̱nj me quiꞌyaj yuvii̱ cacunꞌ, tza̱j ne̱ taj va̱j stucua̱nj Moisés cuno̱ nij yuvii̱ maꞌ. Cheꞌé dan ne quiꞌya̱j nij yuvii̱ cacunꞌ rihaan stucua̱nj Moisés maꞌ.
\v 14 ꞌO̱ se caviꞌ síí cuꞌna̱j Adán caviꞌ cunuda̱nj tuviꞌ soꞌ caviꞌ, ne̱ nda̱a yuvii̱ ne quiꞌya̱j cacunꞌ nda̱a vaa quiꞌyaj síí cuꞌna̱j Adán roꞌ, nda̱a caviꞌ nij soꞌ ga̱a ataa quina̱j stucua̱nj Moisés ne̱ ga̱a cuchruj Yaꞌanj stucua̱nj Moisés uún a.
\p Dan me se ase vaa quiranꞌ cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ sayuun, quiꞌyaj o̱rúnꞌ síí cuꞌna̱j Adán roꞌ, da̱nj vaa cavii sa̱ꞌ queꞌe̱e̱ nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱, quiꞌyaj o̱rúnꞌ Jesucristó uún a.
\v 15 Dan me se neꞌen níꞌ se vaa cacunꞌ quiꞌyaj síí cuꞌna̱j Adán rihaan Yaꞌanj roꞌ, quisíj cacunꞌ yoꞌ tiriꞌ yoꞌ man nimán cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ cuano̱, ne̱ cheꞌé dan nu̱ꞌ ꞌnaꞌ aviꞌ nimán nij yuvii̱ na̱nj ado̱nj. Tza̱j ne̱ doj a̱ nucua̱j Yaꞌanj rihaan Adán na̱nj ado̱nj. Cheꞌé dan neꞌen ya̱ níꞌ se vaa ra̱cuíj Yaꞌanj man ri̱i̱ ndoꞌo yuvii̱, ne̱ doj a̱ caꞌve̱e cavi̱i̱ sa̱ꞌ nij yuvii̱ cheꞌé se lu̱j quiꞌyaj Jesucristó cheꞌé nij soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 16 Dan me se ga̱a quiꞌyaj o̱rúnꞌ síí cuꞌna̱j Adán cacunꞌ, ne̱ quitáá cacunꞌ xráá cunuda̱nj nij yuvii̱, tza̱j ne̱ ino̱ uxrá vaa se lu̱j quiꞌyaj Jesucristó cheꞌé níꞌ, ne̱ dan me se ga̱a quisíj quiꞌyaj ndoꞌo níꞌ cacunꞌ ne̱ caviꞌ soꞌ cheꞌé níꞌ, ne̱ dan me se güéj cacunꞌ xráá níꞌ, quiꞌyaj soꞌ ado̱nj.
\v 17 ꞌO̱ se neꞌen níꞌ se vaa ga̱a quiꞌyaj o̱rúnꞌ síí cuꞌna̱j Adán cacunꞌ yoꞌ, ne̱ quiranꞌ cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ sayuun se vaa nu̱ꞌ ꞌnaꞌ aviꞌ nimán cunuda̱nj nij yuvii̱ a. Cheꞌé dan níꞌ si̱j cunuu sa̱ꞌ rihaan Yaꞌanj cheꞌé se lu̱j quiꞌyaj o̱rúnꞌ Jesucristó cheꞌé níꞌ me se doj a̱ neꞌen níꞌ se vaa ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán níꞌ ne̱ gu̱un chij níꞌ rihaan chumii̱ nihánj cheꞌé se vaa quiꞌyaj soꞌ ado̱nj.
\p
\v 18 Dan me se cheꞌé o̱rúnꞌ cacunꞌ quiꞌyaj Adán me táá cacunꞌ xráá cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱, tza̱j ne̱ cheꞌé o̱rúnꞌ suun sa̱ꞌ ndoꞌo quiꞌyaj Jesucristó roꞌ, cheꞌé dan caꞌve̱e güe̱j cacunꞌ xráá cunuda̱nj nij yuvii̱, quiꞌyaj soꞌ, ne̱ caꞌve̱e ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán nij yuvii̱ a.
\v 19 Dan me se síí cuꞌna̱j Adán roꞌ, o̱rúnꞌ soꞌ ne caꞌve̱j rá cuno̱ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan queꞌe̱e̱ ndoꞌo yuvii̱ tumé cacunꞌ, tza̱j ne̱ cuno o̱rúnꞌ síí cuꞌna̱j Jesucristó rihaan Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan cunu̱u sa̱ꞌ ri̱i̱ uxrá yuvii̱ rihaan Yaꞌanj ado̱nj.
\p
\v 20 Dan me se cataj xnaꞌanj Yaꞌanj da̱j ga̱a̱ stucua̱nj Moisés rihaan Moisés ga̱a naá, tza̱j ne̱ queneꞌen Yaꞌanj se vaa síí se̱ cuno rihaan Yaꞌanj me yuvii̱ ne̱ tana̱nj a̱ doj a̱ quiꞌya̱j yuvii̱ cacunꞌ cheꞌé stucua̱nj Moisés a. Dan me se quisíj cataj xnaꞌanj Yaꞌanj da̱j ga̱a̱ stucua̱nj Moisés rihaan soꞌ, ga̱a ne̱ doj a̱ guun rá yuvii̱ quiꞌya̱j yuvii̱ se chiꞌi̱i̱ á. Tza̱j ne̱ ga̱a xnaꞌanj uxrá doj cacunꞌ tumé yuvii̱, ne̱ Yaꞌanj me síí quirii nimán doj a̱ quiꞌya̱j se lu̱j cheꞌé nij yuvii̱ rihaan cacunꞌ a.
\v 21 Dan me se asino guun chij ndoꞌo cacunꞌ rihaan nimán yuvii̱, ga̱a ne̱ guun cheꞌe̱ yuvii̱ caviꞌ nimán yuvii̱ cheꞌé cacunꞌ, ne̱ quira̱nꞌ nij yuvii̱ sayuun nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj a. Tza̱j ne̱ quiꞌyaj ndoꞌo Yaꞌanj se lu̱j cheꞌé nij yuvii̱, cheꞌé rej quiꞌya̱j canaán se lu̱j yoꞌ rihaan cacunꞌ, ne̱ gu̱un chij ndoꞌo se lu̱j yoꞌ rihaan nimán nij yuvii̱, ne̱ cheꞌé dan nuu sa̱ꞌ nimán nij yuvii̱ rihaan Yaꞌanj, ne̱ ca̱yáán nij yuvii̱ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj a. Da̱nj quiꞌyaj Yaꞌanj cheꞌé níꞌ ga̱a caviꞌ Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ rihaan rcutze̱ ado̱nj.
\c 6
\s Se̱ caꞌvee canoco̱ꞌ níꞌ si̱j amán rá niꞌya̱j man Cristó chrej chiꞌi̱i̱ ya̱j maꞌ
\p
\v 1 Da̱j quiꞌya̱j níꞌ, rá soj ga̱. ꞌO̱ quiꞌya̱j níꞌ cacunꞌ cheꞌé rej quiꞌya̱j Yaꞌanj doj se lu̱j cheꞌé níꞌ, rá soj naꞌ.
\v 2 Taj maꞌ. Se̱ guun quiꞌya̱j níꞌ da̱nj maꞌ. ꞌO̱ se a̱j tanáj níꞌ chrej chiꞌi̱i̱ á. Asa̱ꞌ caꞌve̱e canoco̱ꞌ uún níꞌ chrej chiꞌi̱i̱, rá soj ga̱.
\v 3 ꞌO̱ se a̱j neꞌen ya̱ soj se vaa ga̱a cataꞌ ne níꞌ ne̱ tihaa̱n níꞌ se vaa a̱j uun rcuaꞌa̱a̱n níꞌ ga̱ Cristó Jesús, ne̱ ase vaa caviꞌ soꞌ rihaan chumii̱ nihánj roꞌ, da̱nj caviꞌ níꞌ rihaan tucuáán chiꞌi̱i̱, ne̱ se̱ caꞌvee canoco̱ꞌ níꞌ tucuáán chiꞌi̱i̱ cuano̱ a̱ maꞌ.
\v 4 Dan me se ase vaa quiranꞌ Cristó ga̱a cachinꞌ nii man soꞌ roꞌ, da̱nj quiranꞌ níꞌ ga̱a cataꞌ ne níꞌ a. Ne̱ ase vaa ne cache̱e̱ soꞌ rihaan yoꞌóó rque vaꞌnu̱j güii roꞌ, da̱nj ga̱a̱ níꞌ cuano̱ cheꞌé se cataꞌ ne níꞌ, ne̱ se̱ cachéé níꞌ chrej chiꞌi̱i̱ cuano̱ maꞌ. Ga̱a ne̱ ase vaa cunuu iꞌna̱ꞌ uún Cristó ga̱a caviꞌ soꞌ, quiꞌyaj snucua̱j Rej soꞌ Yaꞌanj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ cunu̱u naca̱ nimán níꞌ, ne̱ veꞌé uxrá quiꞌya̱j níꞌ ca̱yáán níꞌ ga̱ tuviꞌ níꞌ, quiꞌya̱j Yaꞌanj ado̱nj.
\v 5 Dan me se sese ya̱ ya̱ tanáj níꞌ chrej chiꞌi̱i̱ cheꞌé soꞌ, ga̱a ne̱ ya̱ ya̱ cunu̱u sa̱ꞌ nimán níꞌ cheꞌé soꞌ ado̱nj.
\p
\v 6 Neꞌen níꞌ se vaa vaa chiꞌi̱i̱ nimán níꞌ ga̱a ataa cavi̱ꞌ Cristó cheꞌé níꞌ, tza̱j ne̱ caviꞌ soꞌ rihaan rcutze̱ cheꞌé níꞌ, ne̱ veé dan me se navij se chiꞌi̱i̱ ma̱n nimán níꞌ, quiꞌyaj soꞌ ga̱a caviꞌ soꞌ, ne̱ taj cheꞌé quiꞌya̱j níꞌ se chiꞌi̱i̱ ne̱ gu̱un níꞌ se‑mo̱zó cacunꞌ ya̱j a̱ maꞌ.
\v 7 ꞌO̱ se ase vaa naꞌvee quiꞌya̱j xnangá cacunꞌ roꞌ, da̱nj vaa níꞌ, ne̱ se̱ caꞌvee canoco̱ꞌ níꞌ chrej chiꞌi̱i̱ ya̱j a̱ maꞌ.
\v 8 Dan me se sese caviꞌ níꞌ ga̱ Cristó, ne̱ canocoꞌ níꞌ man soꞌ, ne̱ dan me se caviꞌ se chiꞌi̱i̱ ma̱n nimán níꞌ na̱nj ado̱nj. Ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún soꞌ, ne̱ cheꞌé dan amán rá níꞌ se vaa caꞌve̱e ca̱yáán sa̱ꞌ nimán níꞌ ga̱ soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 9 Dan me se neꞌen níꞌ se vaa cunuu iꞌna̱ꞌ uún Cristó, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ caꞌvee cavi̱ꞌ uún soꞌ a̱ maan ado̱nj.
\v 10 ꞌO̱ se síí caviꞌ roꞌ, daj chiha̱a̱ míj se̱ caꞌvee quiꞌya̱j soꞌ cacunꞌ, ne̱ síí cunuu iꞌna̱ꞌ uún me se cheꞌé o̱rúnꞌ Yaꞌanj ne soꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 11 Ne̱ cheꞌé dan cata̱j maꞌa̱n soj se vaa a̱j caviꞌ se chiꞌi̱i̱ ma̱n nimán nij soj, ne̱ se̱ quiꞌyaj uún nij soj cacunꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se canacoꞌ nij soj man Cristó Jesús, ne̱ da̱j se ꞌyaj gue̱e̱ soꞌ, yáán soꞌ cheꞌé rej quiꞌya̱j soꞌ se‑su̱u̱n Yaꞌanj roꞌ, da̱nj quiꞌya̱j níꞌ uún a.
\p
\v 12-13 Cheꞌé dan se̱ caꞌvej rá soj gu̱un chij cacunꞌ rihaan nee̱ man soj maꞌ. Neꞌen soj se vaa vaa güii cavi̱ꞌ nee̱ man soj, ne̱ cheꞌé dan se̱ guun caꞌve̱j rá soj quiꞌya̱j nee̱ man soj náá guun se nij maꞌ. Dan me se ase vaa síí caviꞌ vaa soj ga̱a rque̱, tza̱j ne̱ racuíj Yaꞌanj man soj, ne̱ cheꞌé dan ase vaa síí cunuu iꞌna̱ꞌ uún vaa soj, ne̱ cheꞌé dan nu̱ꞌ nee̱ man soj quiꞌya̱j se‑su̱u̱n Yaꞌanj, quiꞌya̱j soj, ne̱ ina̱nj suun sa̱ꞌ quiꞌya̱j soj cheꞌé Yaꞌanj á.
\v 14 Se̱ guun chij cacunꞌ rihaan soj ya̱j a̱ maꞌ. ꞌO̱ se neꞌen soj se vaa se̱ cutaꞌ Yaꞌanj cacunꞌ xráá soj sese se̱ canocoꞌ soj nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés maꞌ. Tza̱j ne̱ me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j Yaꞌanj se lu̱j cheꞌé soj, ne̱ navi̱j cacunꞌ tumé soj, ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ soj, quiꞌya̱j maꞌa̱n Yaꞌanj ado̱nj.
\s Ina̱nj quiꞌya̱j níꞌ se‑su̱u̱n Yaꞌanj a
\p
\v 15 Xraj ne̱ cata̱j taꞌa̱j yuvii̱ a: “Sese da̱nj vaa, ne̱ sese se̱ cutaꞌ Yaꞌanj cacunꞌ xráá níꞌ cheꞌé stucua̱nj Moisés, ne̱ sese quiꞌya̱j Yaꞌanj se lu̱j cheꞌé níꞌ, ne̱ caꞌve̱e quiꞌya̱j ndoꞌo níꞌ cacunꞌ na̱nj á.” Tza̱j ne̱ qui̱j ndoꞌo vaa nana̱ yoꞌ nana̱ tuꞌva nij yuvii̱ na̱nj ado̱nj.
\v 16 Ne acaj soj cuentá se vaa sese chrej chiꞌi̱i̱ canoco̱ꞌ soj, ne̱ gu̱un soj se‑mo̱zó cacunꞌ a. Da̱nj ina̱nj gu̱un chij cacunꞌ rihaan soj, ne̱ ina̱nj cacunꞌ quiꞌya̱j soj, quiꞌya̱j cacunꞌ, ga̱a ne̱ quiri̱ꞌ nimán soj, quiꞌya̱j cacunꞌ tumé soj a. Tza̱j ne̱ sese cuno̱ soj rihaan Yaꞌanj, ne̱ cu̱nuû soj rihaan Yaꞌanj, ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ nimán soj rihaan Yaꞌanj na̱nj á.
\v 17 Ga̱a rque̱ me se se‑mo̱zó cacunꞌ me soj, tza̱j ne̱ guun rá maꞌa̱n soj cuno̱ soj tucuáán tucuꞌyón núj rihaan soj cheꞌé Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan taj ꞌu̱nj guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj.
\v 18 Dan me se nanii soj rihaan cacunꞌ, ne̱ ina̱nj se sa̱ꞌ ꞌyaj soj a.
\v 19 (Dan me se nana̱ nica̱ achrón ꞌu̱nj rihaan yanj nihánj naya̱a̱ soj a. Neꞌén ꞌu̱nj se vaa se̱ guun nucua̱j soj cuno̱ soj nana̱ nachranꞌ maꞌ.) Dan me se ga̱a rque̱ me se caꞌvej rá soj quiꞌya̱j nee̱ man soj se chiꞌi̱i̱, ne̱ quiꞌyaj soj ina̱nj cacunꞌ rihaan Yaꞌanj, ga̱a ne̱ guun niha̱ꞌ rá soj quiꞌya̱j soj doj cacunꞌ uún a. Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se caꞌve̱j rá soj quiꞌya̱j soj ina̱nj se sa̱ꞌ nda̱a vaa uun rá Yaꞌanj, ga̱a ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ nimán soj rihaan Yaꞌanj á.
\p
\v 20 Dan me se ga̱a se‑mo̱zó cacunꞌ me soj, ne̱ guun rá soj se vaa ne nó xcúún soj quiꞌya̱j soj se sa̱ꞌ maꞌ.
\v 21 Cheꞌé dan me cavii sa̱ꞌ soj ga̱a canocoꞌ soj chrej chiꞌi̱i̱, rá soj naꞌ. Taj maꞌ. Ma̱an se uun naꞌa̱j soj cuano̱ cheꞌé cacunꞌ a̱j quiꞌyaj soj ga̱a rque̱ a. Ne̱ cheꞌé cacunꞌ vaa da̱nj me se quiri̱ꞌ nimán yuvii̱, ne̱ caꞌa̱nj yuvii̱ rihaan yaꞌan nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj.
\v 22 Tza̱j ne̱ ya̱j roꞌ, a̱j tinanii Yaꞌanj man soj rihaan cacunꞌ, ne̱ né se‑mo̱zó cacunꞌ me soj maꞌ. Tana̱nj rihaan Yaꞌanj nuû soj, ne̱ cheꞌé dan cunu̱u sa̱ꞌ nimán soj, ga̱a ne̱ ca̱yáán soj ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj na̱nj ado̱nj.
\v 23 Dan me se cheꞌé cacunꞌ ꞌyaj yuvii̱ me se ꞌo̱ gu̱un yaníj nimán nij yuvii̱ rihaan Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, tza̱j ne̱ quiꞌyaj maꞌa̱n Yaꞌanj se lu̱j ga̱ níꞌ cheꞌé Cristó Jesús Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ se vaa caꞌve̱e ca̱yáán níꞌ ga̱ soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj.
\c 7
\s Quisíj canocoꞌ níꞌ stucua̱nj Moisés, ne̱ caꞌne̱j nimán níꞌ quiꞌya̱j níꞌ se‑su̱u̱n Yaꞌanj a
\p
\v 1 Dan me se a̱j neꞌen nij soj da̱j vaa stucua̱nj Moisés, tinu̱j, nocoj. Cheꞌé dan neꞌen soj se vaa ne nó xcúún nij síí caviꞌ canoco̱ꞌ nij soꞌ tucuáán yoꞌ maꞌ.
\v 2 Ne̱ dan me se sese vaa nica̱ chana̱, ne̱ ca̱yáán noꞌ ga̱ nica̱ noꞌ, taj nana̱ cataj xnaꞌanj Yaꞌanj rihaan Moisés ga̱a naá a. Tza̱j ne̱ sese cavi̱ꞌ nica̱ chana̱, ne̱ caꞌve̱e caꞌa̱nj noꞌ xca̱j noꞌ ꞌó snóꞌo a.
\v 3 Tza̱j ne̱ sese ya̱nj nica̱ chana̱ ne̱ xca̱j chana̱ ꞌó snóꞌo, ne̱ tumé ndoꞌo noꞌ cacunꞌ, tza̱j ne̱ sese caviꞌ nica̱ chana̱, ne̱ caꞌve̱e xca̱j chana̱ ꞌó snóꞌo, ne̱ né cacu̱nꞌ me yoꞌ ga̱a maꞌ.
\p
\v 4 Ne̱ ase vaa chana̱ caviꞌ nica̱ roꞌ, da̱nj vaa maꞌa̱n níꞌ, tinu̱j, nocoj. ꞌO̱ se cheꞌé se caviꞌ Cristó roꞌ, cheꞌé dan quisíj canocoꞌ níꞌ stucua̱nj Moisés na̱nj á. Ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún Cristó, ne̱ canocoꞌ níꞌ man soꞌ, ne̱ cheꞌé dan uun nucua̱j níꞌ ꞌyaj níꞌ suun sa̱ꞌ cheꞌé Yaꞌanj a.
\v 5 Ga̱a nocoꞌ níꞌ stucua̱nj Moisés ga̱a rque̱, ne̱ guun ndoꞌo rá níꞌ cuno̱ níꞌ rihaan Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne gu̱un nucua̱j níꞌ cuno̱ níꞌ maꞌ. Ma̱an se tana̱nj a̱ guun doj rá níꞌ quiꞌya̱j níꞌ cacunꞌ, ga̱a ne̱ doj a̱ vaa cacunꞌ quiꞌyaj nee̱ man níꞌ, ne̱ cheꞌé dan vaa güii cavi̱ꞌ nu̱ꞌ nimán níꞌ vaa na̱nj ado̱nj.
\v 6 Dan me se ga̱a naá canocoꞌ uxrá níꞌ tucuáán yoꞌ tucuáán no̱ rihaan yanj, ne̱ no̱ xcúún níꞌ canoco̱ꞌ níꞌ tucuáán yoꞌ, rá níꞌ ga̱a rque̱, tza̱j ne̱ ya̱j nihánj me se taj cheꞌé canoco̱ꞌ níꞌ tucuáán yoꞌ a̱ maꞌ. ꞌO̱ se a̱j cunuu sa̱ꞌ nimán níꞌ, ne̱ racuíj Nimán Yaꞌanj man níꞌ quiꞌya̱j níꞌ se‑su̱u̱n Yaꞌanj cuano̱ ado̱nj.
\s Cheꞌé stucua̱nj Moisés xcaj níꞌ cuentá se vaa tumé níꞌ cacunꞌ, tza̱j ne̱ ne nuu sa̱ꞌ nimán níꞌ ꞌyaj tucuáán yoꞌ maꞌ
\p
\v 7 Guun rá níꞌ se vaa tucua̱nj chiꞌi̱i̱ me stucua̱nj Moisés naꞌ. Taj a̱ doj maꞌ. ꞌO̱ se stucua̱nj Moisés yoꞌ quiꞌyaj dan caꞌvee xcaj ꞌu̱nj cuentá me se uun cacunꞌ a. Dan me se ga̱a naá cataj Yaꞌanj se vaa naꞌvej rá Yaꞌanj gu̱un rá níꞌ siꞌyaj tuviꞌ níꞌ, ne̱ veé dan me se xcaj ꞌu̱nj cuentá se vaa tana̱nj a̱ guun ndoꞌo raj siꞌyaj tuvij ga̱a queneꞌén ꞌu̱nj tucuáán yoꞌ, ne̱ da̱nj ina̱nj vaa nimanj na̱nj á.
\v 8 Veé dan me se xcaj ꞌu̱nj cuentá da̱j vaa suun caꞌneꞌ Moisés rihaan níꞌ, ga̱a ne̱ guun cheꞌe̱j guun ndoꞌo raj doj a̱ qui̱ꞌyáj cacunꞌ a. Sese nuviꞌ tucuáán canoco̱ꞌ níꞌ, ne̱ ne uun rá níꞌ quiꞌya̱j níꞌ cacunꞌ asuun tza̱j maꞌ.
\v 9 Ne̱ asi̱j ataa nari̱ꞌ ꞌu̱nj stucua̱nj Moisés, ne̱ guun raj se vaa sa̱ꞌ quiꞌyáj, tza̱j ne̱ narij stucua̱nj Moisés, ga̱a ne̱ guun cheꞌe̱j guun raj qui̱ꞌyáj cacunꞌ a. Nda̱a síj, ga̱a ne̱ quiriꞌ nu̱ꞌ nimanj na̱nj ado̱nj.
\v 10 Sese cuno̱ yuvii̱ nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés, ne̱ veꞌé uxrá ca̱yáán nij yuvii̱, ne̱ cheꞌé dan vaa tucuáán yoꞌ, tza̱j ne̱ ꞌu̱nj nihánj me se da̱j doj se quiriꞌ nu̱ꞌ nimanj, quiꞌyaj tucuáán yoꞌ ado̱nj.
\v 11 Dan me se ga̱a narij stucua̱nj Moisés, ne̱ guun raj ca̱nocoj nu̱ꞌ tucuáán yoꞌ, ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ ꞌu̱nj, quiꞌya̱j tucuáán yoꞌ, raj a. Tza̱j ne̱ tana̱nj a̱ guun chiꞌi̱i̱ ndoꞌo doj raj, quiꞌyaj cacunꞌ ꞌni̱j nimanj, ne̱ tihaꞌ yuꞌunj cacunꞌ yoꞌ manj, ne̱ cheꞌé dan doj a̱ quiꞌyáj cacunꞌ, ne̱ quiriꞌ nu̱ꞌ nimanj na̱nj ado̱nj.
\s Naꞌvee canoco̱ꞌ níꞌ stucua̱nj Moisés, cheꞌé se uun chij cacunꞌ rihaan nee̱ man níꞌ a
\p
\v 12 Dan me se gue̱e̱ uxrá stucua̱nj Moisés, ne̱ gue̱e̱ do̱ꞌ, nica̱ do̱ꞌ, cuna̱j uxrá do̱ꞌ, vaa ꞌo̱ ꞌo̱ suun caꞌneꞌ soꞌ na̱nj á.
\v 13 ꞌU̱nj me se quiriꞌ nimanj quiꞌyaj stucua̱nj Moisés tucuáán sa̱ꞌ, rá nij soj naꞌ. Taj maꞌ. Ma̱an se cheꞌé cacunꞌ quiꞌyáá ꞌu̱nj me quiriꞌ nimanj na̱nj á. Ga̱a cunoj nij suun caꞌneꞌ Moisés rihaan níꞌ, ne̱ guun cheꞌe̱j quiꞌyáj cacunꞌ, ne̱ queꞌe̱e̱ ndoꞌo cacunꞌ quiꞌyáj, ga̱a ne̱ xcaj ꞌu̱nj cuentá se vaa ma̱n ndoꞌo cacunꞌ nimanj a.
\p
\v 14 Neꞌen níꞌ se vaa nana̱ caꞌmii Nimán Yaꞌanj me stucua̱nj Moisés, tza̱j ne̱ yuvii̱ u̱u̱n mej, ne̱ ina̱nj cacunꞌ neꞌenj qui̱ꞌyáj a.
\v 15 Ne neꞌenj da̱j me cheꞌé me ꞌyáá ꞌu̱nj da̱nj maꞌ. Dan me se me raj qui̱ꞌyáj se sa̱ꞌ, tza̱j ne̱ ina̱nj cacunꞌ ꞌyáj, ne̱ se chiꞌi̱i̱ naꞌvej raj qui̱ꞌyáj roꞌ, ꞌyáj na̱nj ado̱nj.
\v 16 Chiꞌi̱i̱ vaa cacunꞌ ꞌyáj, raj, ne̱ dan me se neꞌén ꞌu̱nj se vaa sa̱ꞌ vaa stucua̱nj Moisés a.
\v 17 Dan me se né ma̱ꞌanj ꞌyaj cacunꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ uun chij ndoꞌo cacunꞌ rque nee̱ manj, ne̱ cheꞌé dan ꞌyáj cacunꞌ a.
\p
\v 18-19 Neꞌenj se vaa taj se ꞌyáꞌ quiꞌya̱j nee̱ manj se sa̱ꞌ maꞌ. Dan me se me raj qui̱ꞌyáj se sa̱ꞌ, tza̱j ne̱ naꞌvee quiꞌya̱j nee̱ manj se sa̱ꞌ maꞌ. Ne̱ se chiꞌi̱i̱ naꞌvej raj qui̱ꞌyáj roꞌ, ꞌyáj, ꞌyaj nee̱ manj ado̱nj.
\v 20 Cheꞌé dan me taj ꞌu̱nj se vaa ne ꞌyaj ma̱ꞌanj se chiꞌi̱i̱ maꞌ. ꞌO̱ se uun chij ndoꞌo cacunꞌ rque nee̱ manj, ne̱ cheꞌé dan ina̱nj nee̱ manj ꞌyaj se chiꞌi̱i̱ yoꞌ a.
\v 21 Me raj qui̱ꞌyáj se sa̱ꞌ uun rá Yaꞌanj, tza̱j ne̱ naꞌvee qui̱ꞌyáj da̱nj maꞌ. ꞌO̱ se tana̱nj ina̱nj ꞌnaꞌ cacunꞌ rihanj a.
\p
\v 22 Neꞌenj se vaa sa̱ꞌ uxrá vaa stucua̱nj Moisés,
\v 23 tza̱j ne̱ me ndoꞌo rá nee̱ manj quiꞌya̱j yoꞌ cacunꞌ, ne̱ naꞌvej nee̱ manj cuno̱ yoꞌ rihaan Yaꞌanj maꞌ. Ina̱nj tucuáán chiꞌi̱i̱ me rá nee̱ manj canoco̱ꞌ yoꞌ ado̱nj. Dan me se naꞌvej raj qui̱ꞌyáj cacunꞌ, tza̱j ne̱ nee̱ manj ina̱nj me rá se vaa qui̱ꞌyáj cacunꞌ a.
\p
\v 24 Dan me se ni̱quej, raj na̱nj á. Ina̱nj cacunꞌ ꞌyaj nee̱ manj, ne̱ cheꞌé dan quiri̱ꞌ nu̱ꞌ nimanj, ne̱ vaa güii caꞌa̱nj ꞌu̱nj rihaan yaꞌan, quiꞌya̱j nee̱ manj asuun na̱nj ado̱nj. Ne̱ me síí ti̱nanii manj rihaan nee̱ manj, rá soj ga̱.
\v 25 ꞌO̱ se guun niꞌya̱j ndoꞌo níꞌ rihaan Yaꞌanj se vaa tinanii Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ manj rihaan sayuun yoꞌ ado̱nj.
\p Dan me se xa̱ꞌ ma̱ꞌanj, tza̱j ne̱ noco̱ꞌ uxrá ma̱ꞌanj stucua̱nj Yaꞌanj, tza̱j ne̱ xa̱ꞌ nee̱ manj, tza̱j ne̱ ina̱nj se chiꞌi̱i̱ ꞌyaj nee̱ manj a.
\c 8
\s Sese uun chij Nimán Yaꞌanj rihaan nimán níꞌ, ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ nimán níꞌ a
\p
\v 1 Ya̱j me se daj chiha̱a̱ míj se̱ cutaꞌ Yaꞌanj cacunꞌ xráá níꞌ si̱j uun rcuaꞌa̱a̱n ga̱ Cristó Jesús maꞌ.
\v 2 Cheꞌé se canocóꞌ ꞌu̱nj man Cristó Jesús, ne̱ cheꞌé dan Nimán Yaꞌanj me síí uun chij rihaan nimanj, ga̱a ne̱ dan me se cunuu sa̱ꞌ nimanj, ne̱ cheꞌé dan nanii ꞌu̱nj rihaan cacunꞌ, ne̱ se̱ caviꞌ nu̱ꞌ nimanj quiꞌya̱j cacunꞌ a̱ maan ado̱nj.
\v 3 Ne gu̱un nucua̱j nee̱ man níꞌ canoco̱ꞌ yoꞌ nu̱ꞌ stucua̱nj Moisés, ne̱ cheꞌé dan se̱ guun nucua̱j níꞌ nani̱i̱ maꞌa̱n níꞌ rihaan cacunꞌ tumé níꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ Yaꞌanj me síí tinanii man níꞌ rihaan cacunꞌ yoꞌ, ne̱ caꞌnéé Yaꞌanj maꞌa̱n Taꞌníí Yaꞌanj rihaan chumii̱, ne̱ ase vaa nee̱ man níꞌ roꞌ, da̱nj vaa nee̱ man soꞌ uún a. Dan me se caviꞌ soꞌ cheꞌé níꞌ, ne̱ cheꞌé se taj cacunꞌ tumé maꞌa̱n soꞌ, ne̱ cheꞌé dan taj cheꞌé quiꞌya̱j níꞌ cacunꞌ ya̱j maꞌ.
\v 4 Cuano̱ ya̱j me se taj cheꞌé quiꞌya̱j níꞌ ina̱nj se vaa me rá nee̱ man níꞌ quiꞌya̱j níꞌ maꞌ. Ina̱nj rihaan o̱rúnꞌ Nimán Yaꞌanj cuno̱ níꞌ, ne̱ quiꞌya̱j maꞌa̱n níꞌ nda̱a vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j níꞌ a. Dan me se Nimán Yaꞌanj ꞌyaj uno maꞌa̱n níꞌ stucua̱nj Moisés ado̱nj.
\p
\v 5 Dan me se taꞌa̱j yuvii̱ roꞌ, aráyaꞌa̱nj nij soꞌ cheꞌé ina̱nj nee̱ man nij soꞌ a. Tza̱j ne̱ ino̱ uxrá vaa yuvii̱ noco̱ꞌ man Nimán Yaꞌanj, ne̱ dan me se cheꞌé ina̱nj se vaa me rá Nimán Yaꞌanj aráyaꞌa̱nj nij soꞌ ado̱nj.
\v 6 Sese gu̱un rá yuvii̱ quiꞌya̱j yuvii̱ se me rá nee̱ man yuvii̱, ne̱ cavi̱ꞌ nu̱ꞌ nimán yuvii̱ a. Tza̱j ne̱ sese gu̱un rá yuvii̱ quiꞌya̱j yuvii̱ se me rá Nimán Yaꞌanj, ne̱ caꞌve̱e ca̱yáán yuvii̱ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, ne̱ ga̱a̱ xe̱j nimán yuvii̱, quiꞌya̱j Nimán Yaꞌanj ado̱nj.
\v 7 Sese gu̱un rá yuvii̱ quiꞌya̱j yuvii̱ ase me rá nee̱ man yuvii̱, ne̱ ta̱j riꞌyunj yuvii̱ man Yaꞌanj, cheꞌé se ne uno yuvii̱ stucua̱nj Yaꞌanj maꞌ. Ne̱ a̱ se̱ guun nucua̱j maꞌa̱n yuvii̱ cuno̱ yuvii̱ stucua̱nj Yaꞌanj vaa ga̱a a̱ maꞌ.
\v 8 Ne aranꞌ rá Yaꞌanj niꞌya̱j Yaꞌanj man nij yuvii̱ acaj cuentá cheꞌé nee̱ man maꞌa̱n nij yuvii̱ a̱ maan ado̱nj.
\s Sese ya̱nj Nimán Yaꞌanj nimán níꞌ, ne̱ sa̱ꞌ uxrá ga̱a̱ níꞌ a
\p
\v 9 Tza̱j ne̱ ino̱ uxrá vaa nij soj sese ya̱ ya̱nj Nimán Yaꞌanj nimán soj á. Cheꞌé dan ne ꞌyaj soj nda̱a vaa me rá nee̱ man soj quiꞌya̱j soj maꞌ. Tana̱nj ina̱nj rihaan Nimán Yaꞌanj uno soj, ne̱ dan me se sese nuviꞌ Nimán Cristó yáán nimán ꞌo̱ soꞌ, ne̱ né si̱j ꞌni̱j raꞌa Cristó man me soꞌ maꞌ.
\v 10 Neꞌen soj se vaa cavi̱ꞌ nee̱ man níꞌ cheꞌé cacunꞌ quiꞌyaj nee̱ man níꞌ, tza̱j ne̱ sese ya̱nj Cristó nimán níꞌ, ne̱ ꞌo̱ vaa sa̱ꞌ nimán níꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan ꞌo̱ vaa iꞌna̱ꞌ nimán níꞌ ado̱nj.
\v 11 Ne̱ neꞌen soj se vaa cunuu iꞌna̱ꞌ uún Jesús ga̱a caviꞌ soꞌ, quiꞌyaj Yaꞌanj, ne̱ maꞌa̱n Nimán Yaꞌanj nuû nimán soj, ne̱ cheꞌé dan asa̱ꞌ caviꞌ soj, ne̱ cunu̱u naca̱ nee̱ man soj vaa güii, quiꞌya̱j uún Yaꞌanj a.
\s Yuvii̱ uno aꞌmii Nimán Yaꞌanj me taꞌníí Yaꞌanj a
\p
\v 12 Cheꞌé dan ne nó xcúún níꞌ quiꞌya̱j níꞌ nda̱a vaa me rá nee̱ man níꞌ, maan tinu̱j, maan nocoj.
\v 13 ꞌO̱ se sese aráyaꞌa̱nj ndoꞌo soj man nee̱ man soj, ne̱ caꞌa̱nj yaníj soj rihaan Yaꞌanj, quiꞌya̱j maꞌa̱n soj ado̱nj. Tza̱j ne̱ sese cuno̱ soj nana̱ aꞌmii Nimán Yaꞌanj, ne̱ se̱ caꞌvej rá soj quiꞌya̱j nee̱ man soj cacunꞌ, ga̱a ne̱ ꞌo̱ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ nimán soj ado̱nj.
\p
\v 14 ꞌO̱ se yuvii̱ uno aꞌmii Nimán Yaꞌanj me taꞌníí Yaꞌanj ado̱nj.
\v 15 Neꞌen soj se vaa chuꞌviꞌ mozó niꞌya̱j soꞌ se‑ruꞌve̱e̱ soꞌ, tza̱j ne̱ naꞌvej rá Yaꞌanj quiꞌya̱j soj da̱nj rihaan Yaꞌanj maꞌ. Se̱ cuchuꞌviꞌ nimán soj ni̱ꞌyaj soj Yaꞌanj maꞌ. ꞌO̱ se nica̱j yuꞌunj Yaꞌanj man soj, ne̱ guun taꞌni̱j Yaꞌanj man soj, ne̱ cheꞌé dan me ga̱a̱ niha̱ꞌ rá soj cata̱j soj “Ata̱j” rihaan Yaꞌanj á.
\v 16 Dan me se ꞌo̱ aꞌmii Nimán Yaꞌanj ga̱ nimán níꞌ, ne̱ taj Nimán Yaꞌanj se vaa taꞌníí Yaꞌanj me níꞌ a.
\v 17 Cheꞌé dan vaa güii rque̱ ndoꞌo Yaꞌanj se sa̱ꞌ rihaan níꞌ ga̱ Cristó, ne̱ ꞌo̱ cuya̱a̱n ga̱a̱ se sa̱ꞌ rihaan Cristó ga̱ níꞌ a. Veé dan me cheꞌé se ranꞌ níꞌ sayuun nda̱a vaa quiranꞌ Cristó roꞌ, cheꞌé dan cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ ga̱ soꞌ, ne̱ niꞌndaj ya̱ veꞌé ga̱a̱ níꞌ ga̱ soꞌ vaa güii ado̱nj.
\s Vaa güii, ne̱ veꞌé ndoꞌo ga̱a̱ cunuda̱nj chumii̱ ga̱ xta̱ꞌ, quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé níꞌ a
\p
\v 18 Veé dan me se ranꞌ xa̱ꞌ níꞌ sayuun cuano̱, tza̱j ne̱ vaa güii, ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ uxrá níꞌ doj rihaan sayuun ranꞌ níꞌ cuano̱ ado̱nj. ꞌO̱ se ataa ti̱haa̱n Yaꞌanj rihaan níꞌ se vaa niꞌndaj ya̱ veꞌé ga̱a̱ níꞌ, quiꞌya̱j Yaꞌanj na̱nj chugua̱nj. Da̱nj vaa raj na̱nj á.
\v 19 Naꞌvi̱j uxrá cunuda̱nj nij rasu̱u̱n quiꞌyaj Yaꞌanj rihaan chumii̱ ga̱ xta̱ꞌ quisi̱j güii ti̱haa̱n Yaꞌanj da̱j ga̱a̱ nij taꞌníí soꞌ a.
\v 20 Cuano̱ roꞌ, taj yuꞌvee nó nij rasu̱u̱n ma̱n rihaan chumii̱ ga̱ xta̱ꞌ maꞌ. Ga̱a quiꞌyaj Yaꞌanj chumii̱, ne̱ vaa sa̱ꞌ cunuda̱nj nij rasu̱u̱n yoꞌ, tza̱j ne̱ quiriꞌ nij rasu̱u̱n cheꞌé cacunꞌ quiꞌyaj yuvii̱, ne̱ caꞌvej rá Yaꞌanj quiri̱ꞌ nu̱ꞌ nij rasu̱u̱n yoꞌ a. Tza̱j ne̱ neꞌen Yaꞌanj
\v 21 se vaa vaa güii cunu̱u sa̱ꞌ cunuda̱nj nij rasu̱u̱n yoꞌ rihaan chumii̱ ga̱ xta̱ꞌ, ne̱ asa̱ꞌ quisíj güii yoꞌ, ne̱ taj rasu̱u̱n quiri̱ꞌ ne̱ taj rasu̱u̱n cuchru̱u̱ maꞌ. ꞌO̱ se veꞌé ndoꞌo ga̱a̱ nu̱ꞌ nij rasu̱u̱n yoꞌ na̱nj ado̱nj. Dan me se ase vaa maꞌa̱n nij taꞌníí Yaꞌanj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ uún nij rasu̱u̱n uún, ne̱ niꞌndaj ya̱ veꞌé ga̱a̱ nij yoꞌ ado̱nj.
\p
\v 22 Dan me se neꞌen níꞌ se vaa ranꞌ uxrá nu̱ꞌ rasu̱u̱n ma̱n rihaan chumii̱ ga̱ xta̱ꞌ sayuun cuano̱, ne̱ me uxrá rá yoꞌ cunu̱u naca̱ uún yoꞌ, ne̱ naꞌvi̱j yoꞌ quisi̱j güii cunu̱u sa̱ꞌ yoꞌ ado̱nj.
\v 23 Ne̱ ráchej maꞌa̱n níꞌ uún, ne̱ naꞌvi̱j níꞌ cunu̱u naca̱ maꞌa̱n níꞌ uún a. Dan me se ya̱nj Nimán Yaꞌanj ga̱ níꞌ, ne̱ sa̱ꞌ uxrá vaa Nimán Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan neꞌen níꞌ se vaa rque̱ Yaꞌanj se sa̱ꞌ doj rihaan níꞌ, ne̱ neꞌen níꞌ se vaa vaa güii, ne̱ queneꞌe̱n yuvii̱ se vaa ya̱ ya̱ guun taꞌni̱j Yaꞌanj man maꞌa̱n níꞌ, ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ nu̱ꞌ nee̱ man níꞌ a.
\v 24 Dan me se tinanii Yaꞌanj man níꞌ rihaan chrej chiꞌi̱i̱ do̱ꞌ, rihaan sayuun do̱ꞌ, ne̱ cheꞌé dan uun ya̱ rá níꞌ se vaa cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ ado̱nj. Tza̱j ne̱ ataa queneꞌe̱n níꞌ nu̱ꞌ se vaa quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé níꞌ, ne̱ cheꞌé dan nucua̱j ndoꞌo rá níꞌ man Yaꞌanj se vaa ya̱ ya̱ quiꞌya̱j soꞌ cheꞌé níꞌ a.
\v 25 Ne neꞌen níꞌ da̱j quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé níꞌ maꞌ. Ma̱an se nucua̱j rá níꞌ man Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan se̱ gaa raꞌya̱nj nimán níꞌ maꞌ. Ma̱an se ga̱a̱ ina̱j nimán níꞌ, ne̱ na̱ꞌvi̱j níꞌ nda̱a se cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ quiꞌya̱j Yaꞌanj ado̱nj.
\s Racuíj ndoꞌo Nimán Yaꞌanj man níꞌ a
\p
\v 26 Sese ne neꞌen níꞌ quiꞌya̱j níꞌ nu̱ꞌ se vaa no̱ xcúún níꞌ quiꞌya̱j níꞌ, ne̱ Nimán Yaꞌanj ra̱cuíj man níꞌ, ne̱ gu̱un nucua̱j níꞌ a. Ne neꞌen níꞌ da̱j caꞌmi̱i̱ níꞌ ga̱a achíín niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj maꞌ. Cheꞌé dan achíín niꞌya̱j Nimán Yaꞌanj cheꞌé níꞌ, ne̱ rnúj ya̱ soꞌ rihaan Yaꞌanj cheꞌé níꞌ a.
\v 27 Dan me se Yaꞌanj me síí neꞌen da̱j me rá nimán níꞌ, ne̱ uno soꞌ aꞌmii Nimán Yaꞌanj cheꞌé níꞌ ado̱nj. Neꞌen Nimán Yaꞌanj me se achiin man níꞌ, ne̱ achíín niꞌya̱j soꞌ rihaan Yaꞌanj se vaa rque̱ Yaꞌanj se vaa achiin man níꞌ a. Dan me se neꞌen Yaꞌanj se vaa ina̱nj se vaa aꞌvej rá Yaꞌanj ni̱caj níꞌ achíín niꞌya̱j Nimán Yaꞌanj, ne̱ da̱nj ꞌyaj Nimán Yaꞌanj cheꞌé cunuda̱nj níꞌ si̱j noco̱ꞌ man Yaꞌanj ado̱nj.
\p
\v 28 Dan me se neꞌen níꞌ se vaa racuíj ndoꞌo Yaꞌanj man níꞌ si̱j aráj cochro̱j rihaan soꞌ na̱nj á. ꞌO̱ se canacúún Yaꞌanj man níꞌ ca̱yáán níꞌ ga̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, ne̱ cheꞌé dan me nu̱ꞌ se ranꞌ níꞌ rihaan chumii̱ nihánj roꞌ, ꞌyaj yoꞌ se vaa sa̱ꞌ doj cavi̱i̱ níꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj.
\v 29 Ga̱a naá me se queneꞌen Yaꞌanj se vaa canoco̱ꞌ níꞌ man soꞌ vaa güii, ga̱a ne̱ ꞌo̱ guun rá Yaꞌanj se vaa naquiꞌya̱j sa̱ꞌ Yaꞌanj nimán níꞌ a. Ne̱ ase vaa Taꞌníí Yaꞌanj síí cuꞌna̱j Jesucristó roꞌ, da̱nj ga̱a̱ níꞌ uún, ne̱ vaa güii cuma̱n ndoꞌo tinúú Jesucristó do̱ꞌ, raꞌvij Jesucristó do̱ꞌ, ne̱ soꞌ gu̱un síí chava̱ꞌ rihaan cunuda̱nj níꞌ a.
\v 30 Ga̱a ne̱ canacúún Yaꞌanj man níꞌ, ga̱a ne̱ cunuu sa̱ꞌ níꞌ rihaan Yaꞌanj, quiꞌyaj Yaꞌanj, ga̱a ne̱ ya̱ niꞌndaj ya̱ veꞌé ga̱a̱ níꞌ, quiꞌya̱j maꞌa̱n Yaꞌanj ado̱nj.
\s Daj chiha̱a̱ míj se̱ tanáj Yaꞌanj man níꞌ maꞌ
\p
\v 31 Dan me se Yaꞌanj me tuviꞌ níꞌ, ne̱ cheꞌé dan taj síí quisi̱j quiꞌya̱j sayuun man níꞌ maꞌ.
\v 32 ꞌO̱ se ne cuchuꞌvi̱ꞌ Yaꞌanj rque̱ Yaꞌanj maꞌa̱n Taꞌníí Yaꞌanj cavi̱ꞌ cheꞌé níꞌ, ne̱ cheꞌé dan guun ya̱ rá níꞌ se vaa rque̱ Yaꞌanj nu̱ꞌ se sa̱ꞌ rihaan níꞌ, ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ ado̱nj.
\v 33 Níꞌ si̱j narii Yaꞌanj man me se se̱ guun cuta̱ꞌ yuvii̱ cacunꞌ xráá níꞌ rihaan Yaꞌanj maꞌ. ꞌO̱ se maꞌa̱n Yaꞌanj cataj se vaa cunuu sa̱ꞌ níꞌ rihaan soꞌ chugua̱nj.
\v 34 Taj va̱j yuvii̱ cuta̱ꞌ cacunꞌ xráá níꞌ si̱j narii Yaꞌanj man maꞌ. ꞌO̱ se caviꞌ Cristó cheꞌé níꞌ, ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún Cristó, ne̱ cuano̱ nicunꞌ soꞌ xꞌnúú Yaꞌanj rej nuva̱ꞌ Yaꞌanj, ne̱ maꞌa̱n soꞌ me síí achíín niꞌya̱j rihaan Yaꞌanj cheꞌé níꞌ ado̱nj.
\p
\v 35 A̱ ꞌó güii se̱ guun yaníj Cristó rihaan níꞌ, quiꞌya̱j nij yuvii̱ maꞌ. ꞌO̱ ꞌe̱e̱ rá Cristó man níꞌ na̱nj ado̱nj. Caꞌve̱e se quira̱nꞌ níꞌ sayuun do̱ꞌ, caꞌve̱e se nano̱ ndoꞌo rá níꞌ do̱ꞌ, caꞌve̱e se quita̱j riꞌyunj yuvii̱ man níꞌ do̱ꞌ, caꞌve̱e se quinaꞌa̱an rque níꞌ do̱ꞌ, caꞌve̱e se taj yatzéj cu̱nuû níꞌ do̱ꞌ, caꞌve̱e se vaa yuvii̱ ticavi̱ꞌ man níꞌ do̱ꞌ, tza̱j ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ guun yaníj Cristó rihaan níꞌ maꞌ.
\v 36 No̱ nana̱ rihaan Danj Yaꞌanj taj se vaa cheꞌé se noco̱ꞌ níꞌ man Yaꞌanj, cheꞌé dan me rá yuvii̱ ticavi̱ꞌ yuvii̱ man níꞌ da̱j a̱ orá, ne̱ ase vaa ticaviꞌ nii man matzinj roꞌ, da̱nj me rá nii ticavi̱ꞌ nii man níꞌ, taj Danj Yaꞌanj a.
\v 37 Tza̱j ne̱ caꞌve̱e se da̱j a̱ sayuun ranꞌ níꞌ, tza̱j ne̱ Cristó me síí ꞌe̱e̱ rá man níꞌ, ne̱ cheꞌé dan quiꞌya̱j canaán uxrá níꞌ rihaan sayuun ado̱nj.
\p
\v 38 Cheꞌé dan uun ya̱ rá ꞌu̱nj se vaa a̱ ꞌó rasu̱u̱n se̱ caꞌvee naquiꞌya̱j yaníj man níꞌ ga̱ Yaꞌanj maꞌ. Sese aviꞌ níꞌ do̱ꞌ, sese vaa iꞌna̱ꞌ níꞌ do̱ꞌ, nij se‑mo̱zó Yaꞌanj do̱ꞌ, nij nana̱ chre̱e uun chij do̱ꞌ, nij nana̱ chre̱e nucua̱j do̱ꞌ, sayuun ranꞌ níꞌ cuano̱ do̱ꞌ, sayuun quira̱nꞌ níꞌ rej riha̱a̱n do̱ꞌ,
\v 39 rasu̱u̱n no̱ rej xta̱ꞌ do̱ꞌ, rasu̱u̱n nu̱u̱ rej cunu̱u̱ do̱ꞌ, me maꞌa̱n ꞌó rasu̱u̱n quiꞌyaj Yaꞌanj do̱ꞌ, se̱ caꞌvee naquiꞌya̱j yaníj nij rasu̱u̱n yoꞌ man níꞌ ga̱ se ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man níꞌ se vaa tihaa̱n Cristó Jesús Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ rihaan níꞌ maan ado̱nj.
\c 9
\s Nanó ndoꞌo rá Pabló cheꞌé tuviꞌ soꞌ nij yuvii̱ israelitá a
\p
\v 1 Cheꞌé se síí noco̱ꞌ man Cristó mé ꞌu̱nj, ne̱ se̱ caꞌmii ne̱ ꞌu̱nj rihaan nij soj maꞌ. ꞌO̱ se ya̱nj Nimán Yaꞌanj ga̱ ꞌu̱nj, ne̱ maꞌa̱n Nimán Yaꞌanj cataj rihanj se vaa nana̱ ya̱ caꞌmij á.
\v 2-3 Dan me se ina̱nj nanó ndoꞌo raj cheꞌé nij tuvij nij yuvii̱ israelitá, ne̱ me raj nayo̱nj rihaan nij soꞌ, ne̱ nda̱a caꞌnéé nimanj quina̱j ma̱ꞌanj rihaan sayuun, quiꞌya̱j Yaꞌanj, ne̱ ꞌo̱ naca̱j Yaꞌanj man nij soꞌ rihaan sayuun quira̱nꞌ nij soꞌ, ne̱ caꞌnéé nimanj ta̱náj Cristó manj, ne̱ naca̱j Cristó man nij soꞌ a.
\v 4 Dan me se yuvii̱ israelitá me nij soꞌ, ne̱ gu̱un taꞌni̱j Yaꞌanj man nij soꞌ, rá Yaꞌanj á. Queneꞌen nij soꞌ se vaa chuguu̱n ndoꞌo Yaꞌanj ga̱a canicunꞌ maꞌa̱n Yaꞌanj ga̱ nij soꞌ ga̱a naá, ne̱ cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj rihaan nij soꞌ da̱j quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé nij soꞌ, ne̱ cataj xnaꞌanj Yaꞌanj rihaan nij soꞌ da̱j quiꞌya̱j maꞌa̱n nij soꞌ a. Tucuꞌyón Yaꞌanj man nij soꞌ da̱j quiꞌya̱j nij soꞌ ga̱a aráj gue̱e̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj rihaan nij soꞌ se vaa ya̱ caꞌne̱j Yaꞌanj ꞌo̱ síí ti̱nanii man nij soꞌ rihaan sayuun a.
\v 5 Xi̱i nij yuvii̱ israelitá me nij síí ma̱n ga̱a naá síí cuꞌna̱j Abraham do̱ꞌ, Isaac do̱ꞌ, Jacob do̱ꞌ a. ꞌO̱ tuviꞌ nij soꞌ me Cristó Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun, ne̱ Cristó me se Yaꞌanj me soꞌ, ne̱ uun chij soꞌ rihaan cunuda̱nj a. Veꞌé uxrá caꞌmi̱i̱ níꞌ cheꞌé soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj na̱nj á. Veé da̱nj ga̱a̱ ya̱ ado̱nj.
\s Ina̱nj nij yuvii̱ israelitá narii Yaꞌanj me ya̱ ya̱ yuvii̱ israelitá rihaan Yaꞌanj a
\p
\v 6 Dan me se ga̱a naá cataj Yaꞌanj se vaa ya̱ canoco̱ꞌ nij yuvii̱ israelitá man soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, ne̱ me cheꞌé ne nocoꞌ nij yuvii̱ israelitá man Yaꞌanj cuano̱, rá soj ga̱. ꞌO̱ se quisi̱j ya̱ nda̱a vaa caꞌmii Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne nari̱i̱ ya̱ Yaꞌanj man cunuda̱nj nij yuvii̱ israelitá maꞌ. Né ya̱ ya̱ yuvii̱ israelitá me cunuda̱nj nij soꞌ rihaan Yaꞌanj maꞌ.
\v 7 Abraham síí cayáán ga̱a naá roꞌ, do̱j taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ soꞌ guun taꞌníí Yaꞌanj, ne̱ dan me se cataj Danj Yaꞌanj se vaa ina̱nj nij taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ síí cuꞌna̱j Isaac me ya̱ ya̱ taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ Abraham rihaan Yaꞌanj á. Da̱nj caꞌmii Yaꞌanj rihaan Abraham ga̱a naá a.
\v 8 Dan me se cataj Yaꞌanj se vaa se̱ guun taꞌni̱j Yaꞌanj man cunuda̱nj nij taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ Abraham maꞌ. Ma̱an se taꞌa̱j nij soꞌ narii Yaꞌanj, ne̱ ina̱nj cheꞌé nij síí narii Yaꞌanj caꞌmii Yaꞌanj, ga̱a cataꞌ tuꞌva Yaꞌanj se vaa ya̱ canoco̱ꞌ nij soꞌ man soꞌ a.
\v 9 Dan me se ga̱a ataa caꞌnga̱a̱ síí cuꞌna̱j Isaac síí narii Yaꞌanj man, ne̱ caꞌmii Yaꞌanj cheꞌé soꞌ, cataj Yaꞌanj se vaa rque ꞌo̱ yoꞌ, ga̱a ne̱ caꞌna̱ꞌ uún Yaꞌanj rihaan Abraham, ne̱ ya̱ ga̱a̱ ꞌo̱ taꞌnij sno̱ꞌo chana̱ cuꞌna̱j Sará a. Ne̱ snóꞌo cunii yoꞌ roꞌ, me Isaac a. Da̱nj cataj Yaꞌanj rihaan Abraham a.
\p
\v 10 Ne̱ vaa chana̱ cuꞌna̱j Rebeca uún, ne̱ cotoj noꞌ ga̱ o̱rúnꞌ nica̱ noꞌ síí cuꞌna̱j Isaac, ne̱ nda̱a neꞌej cuaté nu̱u̱ rque noꞌ a.
\v 11-12 Ga̱a ataa caꞌnga̱a̱ ro̱j neꞌej, ne̱ cataj xnaꞌanj Yaꞌanj rihaan noꞌ se vaa gu̱un neꞌej ta̱j ya̱a̱n mozó rihaan neꞌej noco̱ꞌ xco̱, cataj Yaꞌanj a. ꞌO̱ se ataa caꞌnga̱a̱ neꞌej, ne̱ taj a̱ ꞌó ro̱j soꞌ quiꞌyaj sa̱ꞌ do̱ꞌ, quiꞌyaj chiꞌi̱i̱ do̱ꞌ maꞌ. Ma̱an se ina̱nj da̱nj quiꞌyaj Yaꞌanj narii Yaꞌanj man ꞌo̱ soꞌ gu̱un chij soꞌ rihaan tinúú soꞌ, cheꞌé rej a̱j guun rá Yaꞌanj da̱nj ga̱a̱ suun ca̱ta̱ ꞌo̱ ꞌo̱ soꞌ rihaan Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\v 13 Dan me se taj Danj Yaꞌanj a: “Cunuu ꞌe̱e̱ rá ꞌu̱nj niꞌya̱j ꞌu̱nj man Jacob, tza̱j ne̱ nachríꞌ ꞌu̱nj niꞌya̱j ꞌu̱nj man Esaú a”, taj Danj Yaꞌanj ado̱nj.
\s Caꞌve̱e nari̱i̱ Yaꞌanj na̱j guun yuvii̱ a
\p
\v 14 Dan me se nij quiꞌyaj Yaꞌanj ga̱ síí cuꞌna̱j Esaú, rá soj naꞌ. Taj a̱ doj maꞌ.
\v 15 ꞌO̱ se ga̱a naá caꞌmii Yaꞌanj rihaan síí cuꞌna̱j Moisés, cataj Yaꞌanj a: “Ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá ꞌu̱nj ni̱ꞌyaj ꞌu̱nj man yuvii̱ me rá ꞌu̱nj niꞌya̱j ꞌu̱nj man, ne̱ qui̱ꞌyáj se lu̱j rihaan yuvii̱ me rá ꞌu̱nj qui̱ꞌyáj se lu̱j rihaan ado̱nj.” Da̱nj caꞌmii Yaꞌanj rihaan Moisés ga̱a naá a.
\v 16 Dan me se caꞌve̱e se da̱j a̱ me rá yuvii̱, caꞌve̱e se da̱j a̱ quiꞌya̱j yuvii̱, tza̱j ne̱ se̱ caꞌvee quiꞌya̱j nij yuvii̱ se vaa me rá maꞌa̱n nij yuvii̱ maꞌ. O̱rúnꞌ Yaꞌanj me síí cata̱j me síí cunu̱u ꞌe̱e̱ rá soꞌ maan ado̱nj.
\p
\v 17 Ne̱ rihaan Danj Yaꞌanj nó nana̱ caꞌmii Yaꞌanj rihaan síí cuꞌna̱j Faraón ga̱a cataj Yaꞌanj a: “Guún so̱ꞌ síí nica̱j suun, quiꞌyáj, ga̱a ne̱ queneꞌe̱n yuvii̱ da̱j qui̱ránꞌ so̱ꞌ, qui̱ꞌyáj, ne̱ chaꞌnu̱u̱ nana̱ rihaan nu̱ꞌ chumii̱ se vaa Yaꞌanj si̱j nucua̱j uxrá mej ado̱nj.” Da̱nj cataj Yaꞌanj rihaan Faraón ga̱a naá a.
\p
\v 18 Dan me se neꞌen níꞌ se vaa sese me rá Yaꞌanj cunu̱u ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man ꞌo̱ soꞌ, ne̱ cunu̱u ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man soꞌ, ne̱ sese me rá Yaꞌanj gu̱un nichra̱j rá ꞌo̱ soꞌ, ne̱ gu̱un nichra̱j rá soꞌ, quiꞌya̱j Yaꞌanj ado̱nj.
\p
\v 19 Vaa yuvii̱ cata̱j a: “Cheꞌé dan, me cheꞌé utaꞌ Yaꞌanj cacunꞌ xráá yuvii̱ ga̱. ꞌO̱ se ina̱nj se me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j níꞌ ꞌyaj níꞌ á.” Da̱nj cata̱j taꞌa̱j yuvii̱ a.
\v 20 Tza̱j ne̱ ne nó xcúún níꞌ cata̱j níꞌ se vaa ne nó xcúún Yaꞌanj quiꞌya̱j soꞌ nda̱a vaa ꞌyaj soꞌ maꞌ. Caꞌve̱e xna̱ꞌanj ꞌo̱ xruj yoꞌóó man síí quiꞌyaj man xruj: “Me cheꞌé quiꞌyáá so̱ꞌ da̱nj mán ꞌu̱nj ga̱.”
\v 21 Dan me se síí ꞌyaj xruj me se do̱j yoꞌóó niquii ga̱a̱ rihaan soꞌ, ga̱a ne̱ caꞌve̱e quiꞌya̱j soꞌ xruj a. Do̱j yoꞌóó niquii ni̱caj soꞌ quiꞌya̱j soꞌ xruj veꞌé ndoꞌo vaa, ga̱a ne̱ doj yoꞌóó niquii ni̱caj soꞌ quiꞌya̱j soꞌ xruj nij doj a. Caꞌve̱e quiꞌya̱j soꞌ da̱j me rá maꞌa̱n soꞌ á.
\v 22 Ne̱ ase vaa ꞌyaj síí ꞌyaj xruj roꞌ, da̱nj vaa ꞌyaj Yaꞌanj, ne̱ dan me se quiriꞌ ndoꞌo taꞌa̱j yuvii̱ quiꞌyaj Yaꞌanj, ne̱ vaa güii caꞌa̱nj nij soꞌ rihaan yaꞌan a. Uyanj rá Yaꞌanj niꞌya̱j soꞌ man nij soꞌ cheꞌé cacunꞌ ꞌyaj nij soꞌ, ne̱ me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man nij soꞌ, ne̱ me rá Yaꞌanj ti̱haa̱n Yaꞌanj se vaa nucua̱j ndoꞌo Yaꞌanj a. Tza̱j ne̱ aráj xꞌnaa uxrá Yaꞌanj niꞌya̱j Yaꞌanj man nij yuvii̱,
\v 23 cheꞌé rej ti̱haa̱n Yaꞌanj rihaan nij yuvii̱ nu̱ꞌ nda̱a vaa quiꞌya̱j soꞌ cheꞌé ꞌó nij yuvii̱ a. Ne̱ ꞌó nij soꞌ me se a̱j guun rá Yaꞌanj se vaa gu̱un chij nij soꞌ ga̱ soꞌ, ne̱ cheꞌé dan cunu̱u ꞌe̱e̱ rá soꞌ man nij soꞌ, ga̱a ne̱ xca̱j cunuda̱nj nij yuvii̱ cuentá se vaa síí niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé uun chij me Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\v 24 Maꞌa̱n níꞌ me nij yuvii̱ gu̱un chij ga̱ Yaꞌanj, ne̱ dan me se taꞌa̱j níꞌ me yuvii̱ israelitá, ne̱ ꞌó taꞌa̱j níꞌ me yuvii̱ yaníj, tza̱j ne̱ canacúún Yaꞌanj man ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ gu̱un chij níꞌ ga̱ soꞌ ado̱nj.
\p
\v 25 Ase vaa nana̱ aꞌmij nihánj roꞌ, da̱nj vaa nana̱ caꞌmii Yaꞌanj ga̱a naá nana̱ cachrón síí cuꞌna̱j Oseas rihaan yanj a. Dan me se cataj Yaꞌanj a:
\q Yuvii̱ ne nocoꞌ manj roꞌ, ne ꞌe̱e̱ raj man nij soꞌ maꞌ.
\q Tza̱j ne̱ vaa güii gu̱un nij soꞌ tuvij,
\q ne̱ vaa güii cunu̱u ꞌe̱e̱ raj man nij soꞌ ado̱nj.
\q
\v 26 Dan me se ma̱an rej nicu̱nꞌ ꞌu̱nj ga̱a cataj ꞌu̱nj
\q se vaa né se‑chuma̱nꞌ ꞌu̱nj me nij yuvii̱ roꞌ,
\q ma̱an dan ca̱nicúnꞌ ꞌu̱nj cata̱j ꞌu̱nj
\q se vaa taꞌni̱j ma̱ꞌanj me nij soꞌ a.
\q ꞌO̱ se Yaꞌanj vaa iꞌna̱ꞌ mej ado̱nj.
\m Da̱nj caꞌmii Yaꞌanj ga̱a naá a.
\v 27 Ne̱ nucua̱j caꞌmii síí cuꞌna̱j Isaías ga̱a naá cheꞌé nij yuvii̱ israelitá a. Cataj soꞌ a:
\q Caꞌve̱e se gu̱un ri̱i̱ uxrá nij síí israelitá,
\q ne̱ nda̱a ase uun ráꞌ neꞌénꞌ yoꞌóó chru̱u̱ na̱j tuꞌva na yaꞌa̱nj
\q gu̱un ráꞌ que̱neꞌénꞌ man nij tuvi̱ꞌ nij soꞌ,
\q tza̱j ne̱ ꞌo̱ se do̱j nij soꞌ nani̱i̱ rihaan sayuun
\q ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ na̱nj ado̱nj.
\q
\v 28 O̱rúnꞌ orá leꞌe̱j nii quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun
\q man nu̱ꞌ nij síí tumé cacunꞌ ya̱nj rihaan chumii̱ ado̱nj.
\m Da̱nj caꞌmii Isaías a.
\v 29 Veé dan caꞌmii uún Isaías cheꞌé nij yuvii̱ israelitá, ne̱ cataj uún soꞌ a:
\q Uun nucua̱j ndoꞌo Yaꞌanj uun chij Yaꞌanj á.
\q Ne̱ níꞌ me se aviꞌ níꞌ cheꞌé cacunꞌ tumé níꞌ,
\q tza̱j ne̱ ti̱nanii Yaꞌanj man do̱j tuviꞌ níꞌ si̱j israelitá rihaan sayuun a.
\q Sese taj tuviꞌ níꞌ nani̱i̱ rihaan sayuun,
\q ne̱ cavi̱ꞌ cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n chiháán níꞌ,
\q ne̱ navi̱j chiháán níꞌ,
\q ne̱ ase vaa navij chumanꞌ Sodoma do̱ꞌ,
\q ase vaa navij chumanꞌ Gomorra do̱ꞌ,
\q da̱nj ga̱a̱ navi̱j chiháán níꞌ asuun na̱nj ado̱nj.
\m Veé da̱nj caꞌmii Isaías cheꞌé nij yuvii̱ israelitá ga̱a naá a.
\s Ne cunu̱u sa̱ꞌ nij yuvii̱ israelitá rihaan Yaꞌanj, cheꞌé se ne cuchuma̱n rá nij soꞌ ni̱ꞌyaj nij soꞌ man Cristó maꞌ
\p
\v 30 Xca̱j níꞌ cuentá da̱j quiꞌyaj nij yuvii̱ israelitá do̱ꞌ, da̱j quiꞌyaj nij yuvii̱ yaníj do̱ꞌ, rihaan Yaꞌanj á. Dan me se né yuvi̱i̱ israelitá me nij yuvii̱ yaníj, ne̱ ne rquee̱ nij soꞌ yan cunu̱u sa̱ꞌ maꞌa̱n nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, tza̱j ne̱ taꞌa̱j nij soꞌ me síí amán rá niꞌya̱j man Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan cunuu sa̱ꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj ado̱nj.
\v 31 Ino̱ quiꞌyaj nij yuvii̱ israelitá a. Dan me se rquee̱ uxrá nij soꞌ chrej cunu̱u sa̱ꞌ maꞌa̱n nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne nari̱ꞌ nij soꞌ chrej sa̱ꞌ maꞌ.
\v 32 Me cheꞌé ne nari̱ꞌ nij soꞌ, rá soj ga̱. Dan me se ga̱a rquee̱ nij soꞌ cunu̱u sa̱ꞌ nimán nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ nanoꞌ nij soꞌ chrej ꞌyaj suun maꞌa̱n nij soꞌ, ne̱ ne amán rá nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man Yaꞌanj maꞌ. Acoꞌ cheꞌé nij soꞌ yuvej na̱j rá chrej ado̱nj.
\v 33 ꞌO̱ cuya̱a̱n vaa nana̱ aꞌmij ga̱ nana̱ aꞌmii Danj Yaꞌanj cheꞌé Jesucristó, ne̱ dan me se ga̱a naá cataj Yaꞌanj a:
\q Ni̱ꞌyaj so̱ꞌ á.
\q A̱j cunéꞌ ꞌu̱nj ꞌo̱ yuvii̱ chumanꞌ Sion,
\q ne̱ ase vaa ꞌo̱ yuvej vaa soꞌ,
\q nucua̱j ndoꞌo soꞌ a.
\q Naxru̱ꞌ yuvii̱, quiꞌya̱j yuvej yoꞌ,
\q ne̱ gu̱un naꞌa̱j nij yuvii̱ queneꞌe̱n nij yuvii̱ man soꞌ,
\q tza̱j ne̱ sese cuchuma̱n rá ꞌo̱ soꞌ queneꞌe̱n soꞌ man síí cunéꞌ ꞌu̱nj,
\q ne̱ se̱ guun naꞌa̱j soꞌ maꞌ.
\q Tana̱nj cavi̱i̱ sa̱ꞌ soꞌ ado̱nj.
\m Da̱nj caꞌmii Yaꞌanj cheꞌé Jesucristó a.
\c 10
\p
\v 1 Dan me se achíín niꞌya̱j ndoꞌoj rihaan Yaꞌanj cheꞌé nij tuvíꞌ ꞌu̱nj nij yuvii̱ israelitá, tinu̱j, nocoj. Nda̱a nimán yaj ꞌe̱e̱ rá ꞌu̱nj man nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan me ndoꞌo raj nani̱i̱ nij soꞌ rihaan sayuun ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ nij soꞌ a.
\v 2 Dan me se sa̱ꞌ quiꞌyaj nij soꞌ ga̱a guun ndoꞌo rá nij soꞌ cunu̱u sa̱ꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, rá ꞌu̱nj, tza̱j ne̱ ne neꞌen nij soꞌ da̱j quiꞌya̱j nij soꞌ ne̱ caꞌve̱e cunu̱u sa̱ꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj maꞌ.
\v 3 Ne xca̱j nij soꞌ cuentá cheꞌé se vaa a̱j quiꞌyaj Yaꞌanj cheꞌé nij soꞌ, ne̱ ne xca̱j nij soꞌ cuentá se vaa caꞌve̱e cunu̱u sa̱ꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, quiꞌya̱j maꞌa̱n Yaꞌanj maꞌ. Ma̱an se nanoꞌ maꞌa̱n nij soꞌ chrej cunu̱u sa̱ꞌ maꞌa̱n nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan ataa quiꞌya̱j nij soꞌ nda̱a vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan ataa cunu̱u sa̱ꞌ nij soꞌ ado̱nj.
\v 4 Ga̱a naá, ne̱ canocoꞌ yuvii̱ stucua̱nj Moisés, ne̱ veé dan me se cunu̱u sa̱ꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, rá nij soꞌ, tza̱j ne̱ ya̱j nihánj me se a̱j quisíj stucua̱nj Moisés, quiꞌyaj Cristó, ne̱ ꞌo̱ se ꞌo̱ cuchuma̱n rá níꞌ ni̱ꞌyaj níꞌ man Cristó, ga̱a ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ níꞌ rihaan Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\s Nani̱i̱ cunuda̱nj nij yuvii̱ cuchumán rá niꞌya̱j man Cristó rihaan sayuun a
\p
\v 5 Ga̱a naá cachrón síí cuꞌna̱j Moisés nana̱ rihaan yanj, caꞌmii soꞌ cheꞌé stucua̱nj Yaꞌanj, ne̱ cataj soꞌ se vaa sese gu̱un nucua̱j yuvii̱ cuno̱ yuvii̱ nu̱ꞌ tucuáán cuchruj Yaꞌanj, ne̱ ca̱yáán nij yuvii̱ rihaan Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj a. Da̱nj caꞌmii Moisés ga̱a naá a.
\v 6 Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se a̱j xcaj níꞌ cuentá se vaa nuu sa̱ꞌ níꞌ rihaan Yaꞌanj cheꞌé se cuchumán rá níꞌ cuno níꞌ nana̱ caꞌmii soꞌ, ne̱ cheꞌé dan ꞌo̱ aꞌmii níꞌ ase vaa caꞌmii síí cuꞌna̱j Moisés ga̱a naá, taj níꞌ se vaa taj cheꞌé cavi̱i̱ yuvii̱ rej xta̱ꞌ nano̱ꞌ nij yuvii̱ man Síí Caꞌnéé Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun,
\v 7 ne̱ taj cheꞌé caꞌa̱nj yuvii̱ rej rque yoꞌóó nano̱ꞌ nij yuvii̱ man soꞌ rej ma̱n nimán maꞌ.
\p
\v 8 Ne̱ cataj uún Moisés se vaa nana̱ achiin mán so̱ꞌ roꞌ, né na̱na̱ caꞌna̱ꞌ rej ga̱nꞌ me nana̱ yoꞌ maꞌ. Tana̱nj nda̱a tuꞌva ma̱ꞌán so̱ꞌ do̱ꞌ, nda̱a nimán ma̱ꞌán so̱ꞌ do̱ꞌ, nuû nana̱ yoꞌ na̱nj ado̱nj, taj Moisés, ne̱ nana̱ yoꞌ me nana̱ aꞌmii yuvii̱ taj yuvii̱ se vaa amán rá yuvii̱ niꞌya̱j yuvii̱ man Cristó, nda̱a vaa aꞌmii natáj núj rihaan yuvii̱ ado̱nj.
\v 9 ꞌO̱ se sese caꞌmi̱i̱ yá so̱ꞌ cata̱j so̱ꞌ rihaan tuvíꞌ so̱ꞌ se vaa Jesús me Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ sese gu̱un ya̱ rá nimán so̱ꞌ se vaa cunuu iꞌna̱ꞌ uún Jesús, quiꞌyaj Yaꞌanj, ga̱a caviꞌ soꞌ, ne̱ nani̱i̱ so̱ꞌ rihaan sayuun ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ so̱ꞌ a.
\v 10 ꞌO̱ se nimán níꞌ me se cuchuma̱n rá níꞌ ni̱ꞌyaj níꞌ Jesús, ne̱ caꞌve̱e cunu̱u sa̱ꞌ níꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ tuꞌva níꞌ me se caꞌmi̱i̱ ya̱ níꞌ cata̱j níꞌ se vaa noco̱ꞌ níꞌ man Jesús, ne̱ caꞌve̱e nani̱i̱ níꞌ rihaan sayuun ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ ado̱nj.
\p
\v 11 Dan me se taj uún Danj Yaꞌanj se vaa xa̱ꞌ síí amán rá niꞌya̱j man Yaꞌanj, tza̱j ne̱ se̱ guun naꞌa̱j soꞌ maꞌ.
\v 12 ꞌO̱ se ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa nij yuvii̱ israelitá do̱ꞌ, nij yuvii̱ yaníj do̱ꞌ, cheꞌé se maꞌa̱n Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ me se ꞌnij raꞌa soꞌ man cunuda̱nj nij soꞌ, ne̱ uxrá ra̱cuíj soꞌ man cunuda̱nj yuvii̱ achíín niꞌya̱j rihaan soꞌ a.
\v 13 Dan me se taj uún Danj Yaꞌanj a: “Ne̱ cunuda̱nj nij síí cata̱ꞌ tuꞌva se‑chuvi̱i Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ roꞌ, nani̱i̱ nij soꞌ rihaan sayuun ado̱nj.” Da̱nj taj Danj Yaꞌanj a.
\s Achiin caꞌmi̱i̱ natáj nii cheꞌé Cristó rihaan yuvii̱ ataa cuno̱ snana̱ soꞌ a
\p
\v 14 Tza̱j ne̱ asa̱ꞌ caꞌve̱e cachi̱nj niꞌya̱j yuvii̱ rihaan Cristó, sese ataa cuchuma̱n rá nij yuvii̱ ni̱ꞌyaj nij yuvii̱ man Cristó ga̱an. Ne̱ asa̱ꞌ caꞌve̱e cuchuma̱n rá nij yuvii̱ ni̱ꞌyaj nij yuvii̱ man soꞌ, sese ataa cuno̱ nij yuvii̱ snana̱ soꞌ ga̱an. Ne̱ asa̱ꞌ caꞌve̱e cuno̱ nij yuvii̱, sese taj síí aꞌmii natáj rihaan nij yuvii̱ ga̱an.
\v 15 Ne̱ asa̱ꞌ cuchi̱ꞌ síí aꞌmii natáj rihaan yuvii̱, sese se̱ caꞌnéé nii man soꞌ ga̱an. Dan me se aꞌmii uún Danj Yaꞌanj, taj yoꞌ a: “Veꞌé ndoꞌo ꞌyaj síí ꞌanj caꞌmi̱i̱ natáj nana̱ sa̱ꞌ ado̱nj.” Da̱nj taj Danj Yaꞌanj a.
\p
\v 16 Tza̱j ne̱ vaa yuvii̱ naꞌvej rá cuno̱ nana̱ sa̱ꞌ maꞌ. Ina̱nj da̱nj caꞌmii síí cuꞌna̱j Isaías ga̱a cachíín niꞌya̱j soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cataj soꞌ a: “Señor, do̱j yuvii̱ amán rá cuno nana̱ caꞌmii natáj núj a”, taj soꞌ rihaan Yaꞌanj a.
\p
\v 17 Tza̱j ne̱ veé dan me se asino aꞌmii natáj nii rihaan yuvii̱ cheꞌé Cristó, ga̱a ne̱ uno nij yuvii̱, ne̱ xcaj nij yuvii̱ cuentá cheꞌé se vaa taj xnaꞌanj Yaꞌanj rihaan nij yuvii̱, ga̱a ne̱ amán rá nij yuvii̱ niꞌya̱j nij yuvii̱ man Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\s Naꞌvej rá nij yuvii̱ israelitá cuno̱ nij soꞌ nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó maꞌ
\p
\v 18 Tza̱j ne̱ xnáꞌanj ꞌu̱nj sese ataa cuchi̱ꞌ nana̱ sa̱ꞌ rihaan nij yuvii̱ israelitá a. Ya̱ ya̱ a̱j cuchiꞌ nana̱ sa̱ꞌ rihaan nij yuvii̱ israelitá na̱nj á. Dan me se taj Danj Yaꞌanj a:
\q A̱j cuno cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n rihaan yoꞌóó snana̱ Yaꞌanj nana̱ sa̱ꞌ,
\q ne̱ cuchiꞌ snana̱ soꞌ nda̱a nu̱ꞌ rihaan chumii̱ a.
\m Da̱nj aꞌmii Danj Yaꞌanj á.
\v 19 Tza̱j ne̱ xnáꞌanj uún ꞌu̱nj ꞌo̱ suun rihaan soj a: Ne neꞌen ya̱ nij yuvii̱ israelitá snana̱ Yaꞌanj nana̱ sa̱ꞌ a̱ naꞌ. Asino ya̱a̱n caꞌmii Yaꞌanj ne̱ cachrón Moisés a:
\q Qui̱ꞌyáj se lu̱j cheꞌé yuvii̱ yaníj ne vaa rcuaꞌa̱a̱n, ne̱ cunu̱u xco̱j ruva̱a̱ rá soj a.
\q Qui̱ꞌyáj se vaa cavi̱i̱ sa̱ꞌ ꞌo̱ xꞌneꞌ yuvii̱ naꞌvej xca̱j cuentá, ne̱ caꞌma̱an rá soj a.
\m Da̱nj caꞌmii Yaꞌanj ga̱a naá a.
\v 20 Ne̱ ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa nana̱ nihánj ga̱ ꞌó nana̱ cachrón síí cuꞌna̱j Isaías rihaan yanj ga̱a naá, ne̱ dan me se quisíj rá soꞌ cataj soꞌ se vaa nij yuvii̱ yaníj me se ne nanoꞌ nij soꞌ man Yaꞌanj, tza̱j ne̱ nariꞌ nij yuvii̱ yaníj man Yaꞌanj, ne̱ nda̱ꞌ se ne gu̱un rá nij soꞌ queneꞌe̱n nij soꞌ me rej va̱j Yaꞌanj, tza̱j ne̱ curuviꞌ Yaꞌanj rihaan nij soꞌ a. Da̱nj cataj Isaías ga̱a naá a.
\v 21 Tza̱j ne̱ ino̱ vaa nana̱ caꞌmii Yaꞌanj rihaan nij yuvii̱ israelitá ga̱a naá, taj Isaías a. Dan me se cataj Yaꞌanj rihaan nij yuvii̱ israelitá se vaa ꞌo̱ me rá Yaꞌanj naca̱j Yaꞌanj man nij yuvii̱ israelitá, tza̱j ne̱ ne caꞌve̱j rá nij soꞌ cuno̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj maꞌ. Ina̱nj tucuáá nij soꞌ rihaan Yaꞌanj na̱nj á. Da̱nj taj Yaꞌanj, ne̱ cachrón Isaías rihaan yanj a.
\c 11
\s Cunuu ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj niꞌya̱j Yaꞌanj taꞌa̱j nij yuvii̱ israelitá a
\p
\v 1 Cheꞌé se tucuáá nij yuvii̱ israelitá rihaan Yaꞌanj, cheꞌé dan quiriꞌíj yaníj Yaꞌanj man nij soꞌ, rá soj naꞌ. Taj maꞌ. ꞌO̱ se ma̱ꞌanj do̱ꞌ me síí israelitá ado̱nj. Ne̱ dan me se xií ꞌu̱nj me síí cuꞌna̱j Abraham, síí cayáán ga̱a naá, ne̱ síí noco̱ꞌ xꞌneꞌ síí cuꞌna̱j Benjamín, síí cayáán ga̱a naá, mej na̱nj ado̱nj.
\v 2 Ne quiriꞌi̱j yaníj Yaꞌanj man se‑chuma̱nꞌ soꞌ nij yuvii̱ israelitá maꞌ. ꞌO̱ se ga̱a ataa quiꞌya̱j Yaꞌanj chumii̱, ne̱ ꞌo̱ queneꞌen Yaꞌanj se vaa canoco̱ꞌ nij soꞌ man Yaꞌanj a.
\p Neꞌen nij soj da̱j taj Danj Yaꞌanj cheꞌé síí cuꞌna̱j Elías ga̱a naá ga̱a cutaꞌ soꞌ cacunꞌ xráá nij yuvii̱ israelitá,
\v 3 ne̱ cataj soꞌ a: “Señor, ticaviꞌ nij yuvii̱ israelitá man nij síí nataꞌ snana̱ so̱ꞌ rihaan yuvii̱ á. Tiriꞌ nij soꞌ chraan altar aráj gue̱e̱ yuvii̱ rihaan so̱ꞌ á. Ta̱j o̱rúnꞌ ꞌu̱nj quináj na̱nj á. Ne̱ me rá nij soꞌ ticavi̱ꞌ nij soꞌ mán ꞌu̱nj uún ado̱nj.” Da̱nj cataj Elías rihaan Yaꞌanj a.
\v 4 Ga̱a ne̱ caꞌmii uún Yaꞌanj rihaan soꞌ, cataj Yaꞌanj a: “Taj maꞌ. Né o̱ruún so̱ꞌ quináj maꞌ. Tana̱nj vaa ꞌó chi̱j ya̱ míj yuvii̱ israelitá noco̱ꞌ manj, ne̱ a̱ ꞌó nij soꞌ ne cara̱a̱ gue̱e̱ rihaan yaꞌanj cuꞌna̱j Baal maꞌ.” Da̱nj caꞌmii Yaꞌanj rihaan Elías a.
\p
\v 5 Ne̱ veé da̱nj vaa uún nij yuvii̱ israelitá síí ma̱n cuano̱, ne̱ cunuu ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man nij yuvii̱ israelitá, ne̱ narii Yaꞌanj man do̱j tuviꞌ nij soꞌ ado̱nj.
\v 6 Ina̱nj da̱nj quiꞌyaj maꞌa̱n Yaꞌanj cheꞌé taꞌa̱j nij yuvii̱ israelitá, tza̱j ne̱ né cheꞌe̱ se sa̱ꞌ quiꞌyaj maꞌa̱n nij soꞌ me narii Yaꞌanj man nij soꞌ maꞌ. Sese cheꞌe̱ se sa̱ꞌ quiꞌyaj nij soꞌ narii Yaꞌanj man nij soꞌ, ne̱ taj cheꞌé cata̱j níꞌ se vaa cunuu ꞌe̱e̱ rá u̱u̱n Yaꞌanj man nij soꞌ maꞌ.
\s Vaa güii cunu̱u sa̱ꞌ uún nij yuvii̱ israelitá rihaan Yaꞌanj a
\p
\v 7 Cuano̱ roꞌ, cunuda̱nj nij yuvii̱ israelitá me rá cunu̱u sa̱ꞌ rihaan Yaꞌanj, tza̱j ne̱ ne gu̱un nucua̱j cunuda̱nj nij soꞌ cunu̱u sa̱ꞌ maꞌa̱n nij soꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ narii Yaꞌanj man taꞌa̱j nij soꞌ, ne̱ cunuu sa̱ꞌ taꞌa̱j nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ quináj u̱u̱n ꞌó taꞌa̱j nij yuvii̱ israelitá yoꞌ a. Ne̱ xa̱ꞌ nij síí quináj me se ne gu̱un nucua̱j nij soꞌ daj chiha̱a̱ míj xca̱j nij soꞌ cuentá cheꞌé Yaꞌanj maꞌ.
\v 8 Dan me se na̱nj taj uún Danj Yaꞌanj a: “Ne caꞌve̱e xca̱j nij soꞌ cuentá, quiꞌyaj Yaꞌanj maꞌ. ꞌO̱ se ase vaa síí tuchri̱i do̱ꞌ, ase vaa síí soꞌo̱ do̱ꞌ, da̱nj vaa nij soꞌ nda̱a cuano̱ na̱nj ado̱nj.” Da̱nj caꞌmii Danj Yaꞌanj cheꞌé nij yuvii̱ israelitá a.
\v 9 ꞌO̱ cuya̱a̱n vaa nana̱ nihánj ga̱ nana̱ caꞌmii rey cuꞌna̱j David ga̱a naá uún, ne̱ cataj soꞌ se vaa ase ranꞌ xcuu ataꞌ raꞌngaꞌ roꞌ, da̱nj quira̱nꞌ nij yuvii̱ israelitá a. Dan me se cavii sa̱ꞌ uxrá nij soꞌ rihaan chumii̱ nihánj, tza̱j ne̱ ta̱j niꞌyo̱n quira̱nꞌ nij soꞌ sayuun cheꞌé nu̱ꞌ sayuun quiꞌyaj nij soꞌ a.
\v 10 Se̱ guun nucua̱j nij soꞌ xca̱j nij soꞌ cuentá, ma̱an se nano̱ ndoꞌo rá nij soꞌ cheꞌé sayuun quira̱nꞌ nij soꞌ a. Da̱nj caꞌmii David na̱nj ado̱nj.
\p
\v 11 Dan me se ne cuchuma̱n rá nij yuvii̱ israelitá nana̱ caꞌmii Yaꞌanj, ga̱a ne̱ quiriꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ veé da̱nj ga̱a̱ nij soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, rá nij soj naꞌ. Taj maꞌ. ꞌO̱ se cheꞌé se vaa quiꞌyaj nij yuvii̱ israelitá, cheꞌé dan vaa yaꞌnúj rihaan nij yuvii̱ yaníj nani̱i̱ nij soꞌ rihaan sayuun ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ nij soꞌ, ga̱a ne̱ gu̱un xco̱j ruva̱a̱ rá nij yuvii̱ israelitá ni̱ꞌyaj nij soꞌ nij yuvii̱ yaníj a.
\v 12 Ga̱a ne̱ nuchra̱nꞌ nimán nij yuvii̱ israelitá, ne̱ canoco̱ꞌ nij soꞌ Yaꞌanj ado̱nj. Dan me se cheꞌé se quiriꞌ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan cavii sa̱ꞌ nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱, ne̱ nda̱a nij yuvii̱ yaníj cavii sa̱ꞌ, tza̱j ne̱ asa̱ꞌ nuu sa̱ꞌ nij yuvii̱ israelitá rihaan Yaꞌanj, ne̱ doj a̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ uún nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ ado̱nj.
\s Se̱ guun caꞌmi̱i̱ xta̱ꞌ nij yuvii̱ yaníj rihaan nij yuvii̱ israelitá maꞌ
\p
\v 13 Cuano̱ roꞌ, caꞌmi̱j rihaan nij soj si̱j yaníj, ne̱ a̱j cuneꞌ Jesucristó mán ꞌu̱nj caꞌa̱nj nata̱ꞌ ꞌu̱nj snana̱ soꞌ rihaan nij soj si̱j yaníj ado̱nj. Ne̱ vaa se uun ndoꞌo suun caꞌneꞌ Jesucristó rihanj, raj chugua̱nj.
\v 14 ꞌO̱ se me raj gu̱un xco̱j rá nij soꞌ ni̱ꞌyaj nij soꞌ man soj si̱j yaníj, ga̱a ne̱ canoco̱ꞌ taꞌa̱j nij soꞌ nana̱ noco̱ꞌ soj, ga̱a ne̱ nani̱i̱ nij soꞌ rihaan sayuun ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ nij soꞌ, raj a.
\v 15 Ga̱a quiriꞌíj yaníj Yaꞌanj man nij yuvii̱ israelitá, ne̱ cunuu rcuaꞌa̱a̱n ꞌó nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ ga̱ Yaꞌanj, ne̱ asa̱ꞌ nacaj uún Yaꞌanj man nij yuvii̱ israelitá, ne̱ ase vaa síí naꞌnúj roꞌ, da̱nj ga̱a̱ nij soꞌ, cavi̱i̱ sa̱ꞌ uxrá nij soꞌ na̱nj á.
\v 16 Ya̱ naca̱j uún Yaꞌanj man nij yuvii̱ israelitá na̱nj á. ꞌO̱ se neꞌen níꞌ se vaa sese rque̱ nii cunj ꞌnúú trigó rii nii asino ya̱a̱n rihaan Yaꞌanj, ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ cunu̱ꞌ cunj a. Ne̱ sese sa̱ꞌ vaa yáá chruun rihaan Yaꞌanj, ne̱ sa̱ꞌ vaa cunu̱ꞌ chruun yoꞌ ado̱nj. Cheꞌé dan neꞌen níꞌ se vaa sese cunu̱u sa̱ꞌ taꞌa̱j nij yuvii̱ israelitá rihaan Yaꞌanj, ne̱ cunu̱u sa̱ꞌ cunuda̱nj nij yuvii̱ israelitá ado̱nj.
\p
\v 17 Neꞌen soj se vaa ne cuchuma̱n rá taꞌa̱j nij yuvii̱ israelitá ni̱ꞌyaj nij soꞌ Yaꞌanj maꞌ. Cheꞌé dan, ase vaa ꞌyaj nii man taꞌa̱j nij raꞌa chruun olivó ne rii chruj roꞌ, da̱nj vaa quiꞌyaj Yaꞌanj man nij soꞌ, ne̱ quiriꞌíj yaníj Yaꞌanj man nij síí ne cuchuma̱n rá yoꞌ, ga̱a ne̱ nacaj Yaꞌanj man soj si̱j yaníj, ne̱ dan me se ase vaa raꞌa chruun olivó nicu̱nꞌ rcoꞌ quij vaa soj, tza̱j ne̱ nacaj Yaꞌanj man soj, notaꞌ Yaꞌanj man soj tacóó chruun olivó sa̱ꞌ, ne̱ guun soj ꞌo̱ chruun sa̱ꞌ vaa, ne̱ vaa iꞌna̱ꞌ soj, ꞌyaj yáá chruun yoꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 18 Tza̱j ne̱ se̱ guun cata̱j soj se vaa sa̱ꞌ doj vaa soj rihaan raꞌa chruun caꞌanj yaníj quiꞌyaj Yaꞌanj maꞌ. Dan me se sese vaa se uun uxrá maꞌa̱n soj rá soj, ne̱ xca̱j soj cuentá se vaa taj se uun soj rihaan yáá chruun yoꞌ maꞌ. ꞌO̱ se maꞌa̱n yáá chruun yoꞌ ꞌyaj dan aꞌvee vaa iꞌna̱ꞌ soj si̱j uun raꞌa chruun chugua̱nj. Xa̱ꞌ soj, tza̱j ne̱ ma̱an chruun leꞌe̱j nataꞌ nayón u̱u̱n me soj na̱nj ado̱nj.
\p
\v 19 Xraj, ne̱ cata̱j ꞌo̱ tuviꞌ soj a: “Tza̱j ne̱ quiriꞌíj yaníj Yaꞌanj man ꞌó nij raꞌa chruun yoꞌ cheꞌé rej caꞌve̱e caxri̱i̱ soꞌ mán ꞌu̱nj tacóó chruun yoꞌ ado̱nj”, rá ꞌo̱ tuviꞌ soj a.
\v 20 Tza̱j ne̱ ma̱an cheꞌé se né si̱j amán rá niꞌya̱j Yaꞌanj me taꞌa̱j nij yuvii̱ israelitá yoꞌ me quiriꞌíj yaníj Yaꞌanj man nij soꞌ, ne̱ ma̱an cheꞌé se amán rá soj niꞌya̱j soj Yaꞌanj me nicunꞌ soj rihaan Yaꞌanj cuano̱ chugua̱nj. Tza̱j ne̱ se̱ guun cata̱j soj se vaa vaa se uun ndoꞌo soj maꞌ. Tana̱nj cuchuꞌvi̱ꞌ nimán soj á.
\p
\v 21 Dan me se nda̱ꞌ se chru̱un cavii man raa̱ chruun ya̱ me nij síí israelitá, tza̱j ne̱ ne cara̱a̱ xꞌnaa Yaꞌanj rihaan nij soꞌ, ne̱ quiriꞌíj yaníj Yaꞌanj man maꞌa̱n ya̱ nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan táá a̱ soj, ne̱ se̱ cuchuꞌviꞌ Yaꞌanj quiriꞌi̱j yaníj Yaꞌanj man soj si̱j raꞌa chruun olivó ma̱n rcoꞌ a̱ maꞌ.
\v 22 Dan me se xca̱j soj cuentá, ne̱ nda̱ꞌ se yuva̱a̱ ya̱ Yaꞌanj ne̱ neꞌen Yaꞌanj quiꞌya̱j soꞌ sayuun man nij yuvii̱ ꞌyaj se nij rihaan soꞌ, tza̱j ne̱ cunuu ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man soj, ne̱ veꞌé ndoꞌo quiꞌyaj Yaꞌanj rihaan soj ado̱nj. Ne̱ veꞌé quiꞌya̱j Yaꞌanj rihaan soj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj, sese se̱ caꞌanj yaníj soj rihaan Yaꞌanj maꞌ. Sese caꞌa̱nj yaníj soj, ne̱ quiriꞌi̱j yaníj Yaꞌanj man soj uún na̱nj ado̱nj.
\v 23 Ne̱ xa̱ꞌ nij yuvii̱ quiriꞌíj yaníj Yaꞌanj, tza̱j ne̱ sese caꞌne̱ꞌ rá nij soꞌ ga̱ suun ne amán rá niꞌya̱j man Yaꞌanj, ne̱ caꞌve̱e nacuta̱ꞌ uún Yaꞌanj man nij soꞌ tacóó chruun sa̱ꞌ yoꞌ na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se gu̱un nucua̱j Yaꞌanj quiꞌya̱j Yaꞌanj da̱nj ado̱nj.
\v 24 Da̱nj na̱nj soj, ne̱ chru̱un leꞌe̱j cavii raa̱ chruun olivó ma̱n rcoꞌ me soj, tza̱j ne̱ caꞌvee caꞌnaꞌ soj nataꞌ soj tacóó chruun sa̱ꞌ, ne̱ táá a̱ nij síí israelitá, ne̱ ma̱an raꞌa chruun sa̱ꞌ me nij soꞌ, ne̱ taj sayuun caꞌve̱e caꞌna̱ꞌ uún nij soꞌ nacuta̱ꞌ uún nij soꞌ tacóó chruun sa̱ꞌ cavii nij soꞌ a̱ maꞌ.
\s Me rá Yaꞌanj ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man cunuda̱nj yuvii̱ a
\p
\v 25 Dan me se me raj xca̱j soj cuentá cheꞌé nana̱ sa̱ꞌ yuve̱ cataj xnaꞌanj Yaꞌanj rihaan níꞌ, tinu̱j, nocoj. Síj cuno soj nana̱ nihánj, ga̱a ne̱ se̱ guun caꞌmi̱i̱ xta̱ꞌ soj maꞌ. Cuano̱ nihánj me se naꞌvee xca̱j nij yuvii̱ israelitá cuentá cheꞌé se vaa quiꞌyaj Yaꞌanj cheꞌé nij soꞌ maꞌ. Cheꞌé dan vaa yaꞌnúj catu̱u̱ soj si̱j yaníj canoco̱ꞌ soj man Yaꞌanj ado̱nj. Ne̱ xa̱ꞌ nij síí yaníj narii Yaꞌanj, tza̱j ne̱ vaa güii canoco̱ꞌ cunuda̱nj nij soꞌ man Yaꞌanj, ga̱a ne̱ cuchuma̱n rá nij yuvii̱ israelitá ni̱ꞌyaj nij soꞌ man Yaꞌanj,
\v 26 ga̱a ne̱ ti̱nanii Yaꞌanj man cunuda̱nj nij yuvii̱ israelitá rihaan chrej chiꞌi̱i̱ do̱ꞌ, rihaan sayuun do̱ꞌ na̱nj á. Da̱nj aꞌmii Danj Yaꞌanj, taj yoꞌ a:
\q Chumanꞌ Sion cavi̱i̱ ꞌo̱ síí ti̱nanii man yuvii̱,
\q ne̱ tinavi̱j soꞌ se chiꞌi̱i̱ ma̱n nimán nij yuvii̱ israelitá a.
\q
\v 27 Da̱nj cataꞌ tuꞌvá ꞌu̱nj rihaan nij soꞌ
\q cheꞌé güii ti̱navíí ꞌu̱nj cacunꞌ tumé nij soꞌ ado̱nj.
\m Dan me nana̱ no̱ rihaan Danj Yaꞌanj a.
\p
\v 28 Dan me se ne gu̱un ya̱ rá nij yuvii̱ israelitá nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó maꞌ. Cheꞌé dan guun yaníj nij soꞌ rihaan Yaꞌanj, ne̱ vaa yaꞌnúj rihaan Yaꞌanj catu̱u̱ soj si̱j yaníj a. Tza̱j ne̱ asi̱j naá narii Yaꞌanj man nij xi̱i nij yuvii̱ israelitá, ne̱ cheꞌé dan ꞌo̱ ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man nij soꞌ nda̱a cuano̱ ado̱nj.
\v 29 Daj chiha̱a̱ míj se̱ natuná Yaꞌanj snana̱ Yaꞌanj maꞌ. Se̱ caꞌvee caꞌne̱e̱ uún Yaꞌanj se vaa rqué Yaꞌanj rihaan yuvii̱ maꞌ. ꞌO̱ se asi̱j naá narii Yaꞌanj man nij yuvii̱ israelitá canoco̱ꞌ nij soꞌ man soꞌ, ne̱ se̱ caꞌvee cata̱j uún Yaꞌanj se vaa se̱ caꞌvej rá soꞌ naca̱j soꞌ man nij soꞌ maꞌ.
\p
\v 30 Dan me se asino ya̱a̱n ne cuno̱ nij soj si̱j yaníj rihaan Yaꞌanj maꞌ. Tza̱j ne̱ ne cuchuma̱n rá nij yuvii̱ israelitá ni̱ꞌyaj nij soꞌ man Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan cunuu ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man soj a.
\v 31 Veé dan ne uno nij yuvii̱ israelitá rihaan Yaꞌanj cuano̱ maꞌ. Tza̱j ne̱ vaa güii cunu̱u ꞌe̱e̱ rá uún Yaꞌanj man nij soꞌ ado̱nj.
\v 32 Dan me se ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa nij yuvii̱ israelitá ga̱ nij yuvii̱ yaníj, quiꞌyaj Yaꞌanj, ne̱ cunuda̱nj nij yuvii̱ naꞌvej rá cuno̱ rihaan Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan vaa yaꞌnúj rihaan Yaꞌanj cunu̱u ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj man cunuda̱nj nij yuvii̱, ne̱ ra̱cuíj u̱u̱n Yaꞌanj man cunuda̱nj nij yuvii̱ yoꞌ ado̱nj.
\s Sa̱ꞌ uxrá vaa Yaꞌanj ado̱nj
\p
\v 33 Ina̱nj sa̱ꞌ uxrá avii raa̱ Yaꞌanj na̱nj á. Sa̱ꞌ uxrá neꞌen soꞌ, ne̱ se̱ guun nucua̱j yuvii̱ naquiꞌya̱j cu̱u yuvii̱ nu̱ꞌ se vaa ꞌyaj Yaꞌanj maꞌ. Veé da̱nj caꞌmii ꞌo̱ síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá, cataj soꞌ a:
\v 34 “Taj va̱j yuvii̱ quisi̱j nari̱ꞌ nana̱ avii raa̱ Yaꞌanj maꞌ. Me yuvii̱ caꞌve̱e nago̱ꞌ nana̱ cu̱u man Yaꞌanj, rá soj ga̱.”
\v 35 Ne̱ ꞌó soꞌ cataj a: “Me rasu̱u̱n caꞌve̱e rque̱ yuvii̱ man Yaꞌanj, rá soj ga̱. ꞌO̱ se ne achiin siꞌyaj yuvii̱ man Yaꞌanj maꞌ. Ne ꞌyaj xcúún Yaꞌanj rihaan yuvii̱ maꞌ.” Da̱nj taj síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá a.
\v 36 Dan me se maꞌa̱n Yaꞌanj quiꞌyaj cunuda̱nj rasu̱u̱n, ne̱ cheꞌé maꞌa̱n Yaꞌanj mán rasu̱u̱n rihaan chumii̱, ne̱ se rásuun Yaꞌanj me cunuda̱nj rasu̱u̱n a. Veꞌé uxrá caꞌmi̱i̱ cunuda̱nj yuvii̱ cheꞌé Yaꞌanj nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj ado̱nj. Veé da̱nj ga̱a̱ ya̱ ado̱nj.
\c 12
\s Veꞌé quiꞌya̱j níꞌ se‑su̱u̱n Yaꞌanj a
\p
\v 1 Tinu̱j, nocoj, cheꞌé se nuu ꞌe̱e̱ ndoꞌo rá Yaꞌanj man níꞌ, cheꞌé dan rquee̱ ndoꞌo ꞌu̱nj rihaan soj se vaa rque̱ soj man maꞌa̱n soj rihaan Yaꞌanj ya̱j ga̱a vaa iꞌna̱ꞌ soj, da̱j se vaa ticaviꞌ yuvii̱ xcuu ne̱ rqué yuvii̱ rihaan Yaꞌanj á. Sese da̱nj quiꞌya̱j soj, ne̱ ꞌo̱ rasu̱u̱n gue̱e̱ do̱ꞌ, ꞌo̱ rasu̱u̱n cara̱nꞌ rá Yaꞌanj do̱ꞌ, me yoꞌ, ne̱ suun no̱ xcúún soj quiꞌya̱j soj me yoꞌ uún ado̱nj.
\v 2 Se̱ quiꞌyaj soj nda̱a vaa tucuáán noco̱ꞌ nij yuvii̱ ma̱n chumii̱ nihánj maꞌ. Tana̱nj caꞌve̱j rá soj cunu̱u sa̱ꞌ nimán soj quiꞌya̱j Yaꞌanj, ne̱ xca̱j naca̱ soj cuentá da̱j quiꞌya̱j soj ga̱a yáán soj rihaan chumii̱ nihánj, ga̱a ne̱ nari̱ꞌ soj da̱j me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j soj, ne̱ xca̱j soj cuentá me se me se sa̱ꞌ niꞌya̱j Yaꞌanj á. Dan me se xca̱j soj cuentá me suun sa̱ꞌ me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j soj ado̱nj.
\p
\v 3 Dan me se quiꞌyaj Yaꞌanj se lu̱j ga̱ ꞌu̱nj, caꞌneꞌ Yaꞌanj suun rihanj tu̱cuꞌyonj man nij soj, ne̱ cheꞌé dan cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan ꞌo̱ ꞌo̱ soj da̱j quiꞌya̱j soj se‑su̱u̱n Yaꞌanj á. Dan me se ino̱ ga̱a̱ suun quiꞌya̱j ꞌo̱ ꞌo̱ soj rihaan Yaꞌanj, ne̱ ra̱cuíj Yaꞌanj man soj se vaa gu̱un ya̱ rá ꞌo̱ ꞌo̱ soj me suun gu̱un nucua̱j soj quiꞌya̱j soj rihaan Yaꞌanj a. Tza̱j ne̱ se̱ guun rá soj ca̱ta̱ soj suun noco̱o doj maꞌ. Ma̱an se xca̱j soj cuentá, ne̱ cata̱j soj se vaa sa̱ꞌ vaa suun vaa rihaan soj na̱nj á.
\p
\v 4 ꞌO̱ se a̱j neꞌen níꞌ se vaa vaa queꞌe̱e̱ nee̱ man níꞌ, ne̱ dan me se vaa raꞌa níꞌ vaa tacóó níꞌ vaa, ne̱ vaa queꞌe̱e̱ doj nee̱ man níꞌ, ne̱ ino̱ vaa suun ꞌyaj suun raꞌa níꞌ do̱ꞌ, tacóó níꞌ do̱ꞌ, xréé níꞌ do̱ꞌ, tuꞌva níꞌ do̱ꞌ, ne̱ ino̱ doj vaa suun ꞌyaj suun ꞌo̱ ꞌo̱ nee̱ man níꞌ a.
\v 5 Dan me se a̱j canocoꞌ cunuda̱nj níꞌ man Cristó, ne̱ cheꞌé dan ase vaa nu̱ꞌ nee̱ man ꞌo̱ yuvii̱ roꞌ, da̱nj vaa nu̱ꞌ níꞌ, ne̱ ino̱ vaa suun vaa rihaan ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ, tza̱j ne̱ racuíj tuviꞌ níꞌ,
\v 6 ga̱a ne̱ gu̱un nucua̱j níꞌ quiꞌya̱j níꞌ suun vaa rihaan ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ a. Da̱nj ꞌyaj Yaꞌanj cheꞌé níꞌ, tza̱j ne̱ ino̱ vaa suun neꞌen ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ quiꞌya̱j níꞌ, quiꞌyaj Yaꞌanj a. Cheꞌé dan sese vaa suun rihaan ꞌo̱ níꞌ caꞌmi̱i̱ natáj níꞌ rihaan yuvii̱ cheꞌé Yaꞌanj, ne̱ sese uun ya̱ rá níꞌ se vaa ya̱ vaa nana̱ nariꞌ níꞌ, ne̱ caꞌmi̱i̱ natáj níꞌ á.
\v 7 Sese caꞌneꞌ Yaꞌanj suun rihaan ꞌó níꞌ suun racuíj níꞌ man yuvii̱, ne̱ da̱nj quiꞌya̱j níꞌ cheꞌé tuviꞌ níꞌ uún á. Sese vaa suun rihaan ꞌó níꞌ suun tihaa̱n níꞌ snana̱ Yaꞌanj, ne̱ da̱nj quiꞌya̱j uún níꞌ, ti̱haa̱n níꞌ snana̱ Yaꞌanj á.
\v 8 Sese vaa suun rihaan ꞌó níꞌ nago̱ꞌ níꞌ chrej nucua̱j, ne̱ da̱nj quiꞌya̱j níꞌ á. Sese vaa suun rihaan ꞌó níꞌ rque̱ níꞌ rasu̱u̱n rihaan nij síí nique̱, ne̱ gu̱un niha̱ꞌ rá níꞌ quiꞌya̱j níꞌ da̱nj á. Sese vaa suun rihaan ꞌó níꞌ gu̱un chij níꞌ rihaan tuviꞌ níꞌ, ne̱ quiꞌya̱j uxrá níꞌ suun ni̱caj yuꞌunj níꞌ man tuviꞌ níꞌ á. Sese vaa suun rihaan níꞌ cunu̱u ꞌe̱e̱ rá níꞌ tuviꞌ níꞌ do̱ꞌ, ra̱cuíj níꞌ tuviꞌ níꞌ do̱ꞌ, ne̱ ga̱a̱ niha̱ꞌ rá níꞌ quiꞌya̱j níꞌ da̱nj á.
\s Nataꞌ Pabló da̱j quiꞌya̱j níꞌ si̱j noco̱ꞌ man Cristó a
\p
\v 9 Se̱ cataj soj se vaa ꞌe̱e̱ rá soj man tinúú soj, sese ne ya̱ ꞌe̱e̱ rá soj tinúú soj maꞌ. Se̱ tuꞌva rmaꞌa̱n soj da̱nj maꞌ. Tana̱nj ya̱ ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá soj tinúú soj á. Nachri̱ꞌ soj ni̱ꞌyaj soj se chiꞌi̱i̱, ne̱ ina̱nj se sa̱ꞌ canoco̱ꞌ xraan soj á.
\v 10 Ga̱a̱ ꞌe̱e̱ ndoꞌo rá soj man tinúú soj síí noco̱ꞌ man Cristó, ne̱ gu̱un niha̱ꞌ rá soj cara̱a̱ cochro̱j soj rihaan tinúú soj á.
\p
\v 11 Se̱ gaa rmi̱i̱ soj maꞌ. Tana̱nj ga̱a̱ niha̱ꞌ rá nimán soj quiꞌya̱j soj se‑su̱u̱n Yaꞌanj Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ na̱nj á.
\p
\v 12 Cheꞌé se uun ya̱ rá soj se vaa vaa güii cavi̱i̱ sa̱ꞌ ndoꞌo soj, quiꞌya̱j Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan ga̱a̱ niha̱ꞌ uxrá rá nimán soj á. Caꞌne̱j nucuaj soj nimán soj ga̱a ranꞌ soj sayuun, ne̱ se̱ caꞌneꞌ rá soj ga̱ suun achíín niꞌya̱j rihaan Yaꞌanj maꞌ.
\p
\v 13 Sese vaa se achiin rihaan tinúú soj síí noco̱ꞌ man Cristó, ne̱ ra̱cuíj soj man nij soꞌ a. Ne̱ veꞌé quiꞌya̱j soj caꞌve̱j soj cara̱nꞌ yuvii̱ tucuá soj do̱ꞌ, cha̱ yuvii̱ ga̱ soj do̱ꞌ á.
\p
\v 14 Xa̱ꞌ síí ꞌyaj sayuun man soj, tza̱j ne̱ veꞌé quiꞌya̱j soj rihaan nij soꞌ, ne̱ se̱ caꞌmii chre̱e soj cheꞌé nij soꞌ maꞌ. Tana̱nj cachi̱nj niꞌya̱j soj rihaan Yaꞌanj se vaa cavi̱i̱ sa̱ꞌ nij soꞌ quiꞌya̱j Yaꞌanj a.
\p
\v 15 Gu̱un niha̱ꞌ rá soj ga̱ nij yuvii̱ uun niha̱ꞌ rá, ne̱ taꞌve̱e soj ga̱ síí taꞌvee,
\v 16 ne̱ ꞌo̱ cuya̱a̱n ga̱a̱ rá nimán ta̱ranꞌ soj nij síí noco̱ꞌ man Cristó a. Se̱ guun rá soj ca̱ta̱ maꞌa̱n soj suun sa̱ꞌ doj maꞌ. Ma̱an se nano̱ꞌ soj man nij yuvii̱ taj suun ata̱, ne̱ cache̱e̱ soj ga̱ nij soꞌ a. Se̱ guun rá soj se vaa si̱j avii ndoꞌo raa̱ me soj maꞌ.
\p
\v 17 Sese quiꞌya̱j yuvii̱ se chiꞌi̱i̱ man soj, ne̱ se̱ guun rá soj quiꞌya̱j soj se chiꞌi̱i̱ man nij yuvii̱ maꞌ. Tana̱nj veꞌé quiꞌya̱j soj rihaan cunuda̱nj yuvii̱, ne̱ ina̱nj se sa̱ꞌ quiꞌya̱j soj ni̱ꞌyaj cunuda̱nj yuvii̱ á.
\v 18 Dínj cuma̱n soj ga̱ cunuda̱nj yuvii̱, sese caꞌve̱j rá nij yuvii̱, ne̱ se̱ cunuꞌ maꞌa̱n soj ga̱ yuvii̱ maꞌ.
\v 19 Se̱ quiꞌyaj maꞌa̱n soj sayuun man yuvii̱ ꞌyaj sayuun man soj maꞌ. Ma̱an se caꞌne̱ꞌ rá soj, ne̱ Yaꞌanj me síí na̱ruꞌvee rihaan nij yuvii̱ quiꞌyaj sayuun, ne̱ vaa güii quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man nij soꞌ a. Da̱nj me raj quiꞌya̱j nij soj, tinu̱j, nocoj. ꞌO̱ se Danj Yaꞌanj taj a: “Ma̱ꞌanj me síí no̱ xcúún na̱ruꞌvee sayuun rihaan yuvii̱, ne̱ ya̱ na̱ruꞌvee ꞌu̱nj rihaan yuvii̱”, taj Yaꞌanj a.
\v 20 Tza̱j ne̱ ino̱ quiꞌya̱j soj rihaan yuvii̱ ta̱j riꞌyunj man níꞌ cuano̱, taj Danj Yaꞌanj a. Nihánj me nana̱ aꞌmii Danj Yaꞌanj a: “Sese naꞌaan rque síí ta̱j riꞌyunj man soj, ne̱ rque̱ soj se chá cha̱ soꞌ á. Sese nacoo̱ soꞌ na, ne̱ rque̱ soj na coꞌo̱ soꞌ á. Da̱nj quiꞌya̱j soj, ne̱ gu̱un naꞌa̱j síí ta̱j riꞌyunj man soj, ne̱ nano̱ rá soꞌ cheꞌé sayuun quiꞌyaj soꞌ ado̱nj.” Da̱nj taj Danj Yaꞌanj a.
\v 21 Se̱ guun quiꞌya̱j canaán se chiꞌi̱i̱ rihaan soj maꞌ. Ma̱an se ina̱nj se sa̱ꞌ quiꞌya̱j soj, ne̱ quiꞌya̱j canaán soj rihaan se chiꞌi̱i̱ ado̱nj.
\c 13
\s Cuno̱ níꞌ rihaan nij síí nica̱j suun a
\p
\v 1 Cuno̱ cunuda̱nj nij soj rihaan nij síí nica̱j suun ma̱n tucuá suun chiháán soj á. ꞌO̱ se sese né Yaꞌa̱nj rá, ne̱ se̱ guun nucua̱j nij soꞌ quiri̱i̱ taꞌngaꞌ nij soꞌ maꞌ. Yaꞌanj me síí cuneꞌ man nij síí nica̱j suun ado̱nj.
\v 2 Cheꞌé dan cuno̱ soj rihaan nij síí nica̱j suun, ese da̱nj me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j soj, ne̱ sese tucuáá soj rihaan nij síí nica̱j suun, ne̱ cuta̱ꞌ Yaꞌanj cacunꞌ xráá soj ado̱nj.
\v 3 Nij yuvii̱ ne ꞌyaj sayuun roꞌ, taj cheꞌé cuchuꞌvi̱ꞌ nij soꞌ rihaan nij síí nica̱j suun maꞌ. Ma̱an ina̱nj síí ꞌyaj sayuun cuchuꞌvi̱ꞌ rihaan nij soꞌ a. Ne̱ cheꞌé dan sese naꞌvej rá soj cuchuꞌvi̱ꞌ soj rihaan nij síí nica̱j suun, ne̱ veꞌé quiꞌya̱j soj, ne̱ veꞌé caꞌmi̱i̱ nij síí nica̱j suun cheꞌé soj ado̱nj.
\v 4 Dan me se ꞌyaj suun nij síí nica̱j suun rihaan maꞌa̱n Yaꞌanj, ne̱ vaa suun rihaan nij síí nica̱j suun ra̱cuíj nij soꞌ man soj, ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ soj ado̱nj. Tza̱j ne̱ sese ꞌyaj soj cacunꞌ, ne̱ cuchuꞌvi̱ꞌ soj rihaan nij soꞌ á. ꞌO̱ se ne ata̱ rmaꞌa̱n nij soꞌ suun maꞌ. ꞌYaj suun nij soꞌ cheꞌé Yaꞌanj, ne̱ racuíj nij soꞌ man Yaꞌanj quiꞌya̱j Yaꞌanj sayuun man nij síí ꞌyaj cacunꞌ ado̱nj.
\v 5 Cheꞌé dan cuno̱ soj rihaan nij síí nica̱j suun, ne̱ cuchuꞌvi̱ꞌ soj quiꞌya̱j nij soꞌ sayuun man soj sese quiꞌya̱j soj cacunꞌ a. Da̱nj na̱nj uún ne̱ xca̱j soj cuentá se vaa me rá Yaꞌanj quiꞌya̱j soj á.
\v 6 ꞌO̱ se oꞌ soj saꞌanj ataꞌ rihaan nij síí nica̱j suun, cheꞌé se neꞌen soj se vaa ꞌo̱ ꞌyaj suun nij soꞌ rihaan Yaꞌanj,
\v 7 ne̱ dan me se no̱ xcúún soj go̱ꞌ soj saꞌanj ataꞌ do̱ꞌ, impuestó do̱ꞌ á. Veꞌé caꞌmi̱i̱ soj cheꞌé nij síí nica̱j suun, ne̱ cara̱a̱ cochro̱j soj rihaan nij soꞌ á.
\s Ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá níꞌ tuviꞌ níꞌ a
\p
\v 8 Se̱ gaa xcúún rihaan nij soj ga̱ tuviꞌ soj maꞌ. Tza̱j ne̱ vaa ꞌo̱ xcúún rihaan soj ga̱ tuviꞌ soj ado̱nj. No̱ xcúún soj ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá soj tuviꞌ soj, ne̱ sese ya̱ ꞌe̱e̱ rá soj tuviꞌ soj, ga̱a ne̱ ase vaa síí quiꞌyaj nu̱ꞌ nda̱a vaa taj stucua̱nj Moisés roꞌ, da̱nj ga̱a̱ soj uún ado̱nj.
\v 9 Dan me se a̱j neꞌen soj nu̱ꞌ suun caꞌneꞌ Yaꞌanj cuno̱ yuvii̱, ne̱ dan me se naꞌvej rá Yaꞌanj coto̱j ꞌo̱ soꞌ ga̱ ꞌó yuvii̱ sese né ni̱ca̱ soꞌ me, ne̱ naꞌvej rá Yaꞌanj ticavi̱ꞌ yuvii̱ man tuviꞌ yuvii̱, ne̱ naꞌvej rá Yaꞌanj quiꞌya̱j itu̱u̱ yuvii̱, ne̱ naꞌvej rá Yaꞌanj gu̱un rá yuvii̱ ni̱ꞌyaj yuvii̱ siꞌyaj tuviꞌ yuvii̱ maꞌ. Nihánj me suun noco̱o caꞌneꞌ Yaꞌanj ga̱a naá, ne̱ vaa uxrá doj suun caꞌneꞌ Yaꞌanj uún, tza̱j ne̱ vaa o̱rúnꞌ suun achiin uxrá quiꞌya̱j níꞌ cuano̱, ne̱ suun yoꞌ taj a: “A̱ se ꞌe̱e̱ rá so̱ꞌ man ma̱ꞌán so̱ꞌ roꞌ, da̱nj ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá so̱ꞌ man tuvíꞌ so̱ꞌ á.”
\v 10 Sese ꞌe̱e̱ rá soj tuviꞌ soj, ne̱ se̱ quiꞌyaj chiꞌi̱i̱ soj man tuviꞌ soj maꞌ. Cheꞌé dan sese ꞌe̱e̱ rá soj tuviꞌ soj, ne̱ si̱j uno nu̱ꞌ tucuáán cuchruj Yaꞌanj ga̱a naá me maꞌa̱n soj ado̱nj.
\s Ase vaa quiꞌyaj Cristó roꞌ, da̱nj ga̱a̱ quiꞌya̱j níꞌ uún a
\p
\v 11 Da̱nj quiꞌya̱j nij soj, ga̱a̱ ꞌe̱e̱ rá nij soj tuviꞌ soj á. ꞌO̱ se neꞌen soj da̱j vaa chumii̱ nihánj cuano̱ na̱nj á. Xca̱j soj cuentá á. Dan me se asi̱j naca̱ cuchumán rá níꞌ niꞌya̱j níꞌ man Cristó, ne̱ nichrunꞌ güii nani̱i̱ níꞌ rihaan sayuun ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ, rá níꞌ, tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se ya̱ nichrunꞌ güii yoꞌ ado̱nj.
\v 12 Dan me se nichrunꞌ rá ranga̱ꞌ, ne̱ da̱j doj quisi̱j güii caꞌna̱ꞌ Cristó, ne̱ cheꞌé dan se̱ quiꞌyaj níꞌ cacunꞌ nda̱a vaa ꞌyaj yuvii̱ chéé rej nii̱ maꞌ. ꞌO̱ se adi̱ꞌ se chuguu̱n rej ranga̱ꞌ roꞌ, da̱nj ga̱a̱ cuchugu̱u̱n nimán níꞌ, ne̱ ꞌo̱ ga̱a̱ nucua̱j níꞌ quiꞌya̱j níꞌ se‑su̱u̱n Yaꞌanj á.
\v 13 Cheꞌé se cuchugu̱u̱n nimán níꞌ, cheꞌé dan ina̱nj veꞌé quiꞌya̱j níꞌ, ne̱ se̱ cachéé níꞌ chaꞌanj snúú rmaꞌa̱n do̱ꞌ, se̱ guun xno̱ níꞌ do̱ꞌ, se̱ cotoj níꞌ ga̱ ꞌó yuvii̱ né ni̱ca̱ níꞌ me do̱ꞌ, se̱ canó tuviꞌ níꞌ do̱ꞌ, se̱ guun xco̱j ruva̱a̱ rá níꞌ ni̱ꞌyaj níꞌ tuviꞌ níꞌ do̱ꞌ maꞌ.
\v 14 Se̱ guun rá níꞌ quiꞌya̱j níꞌ nda̱a vaa me rá nee̱ man níꞌ maꞌ. Tana̱nj tu̱cuꞌyón níꞌ nda̱a vaa quiꞌyaj Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ ase vaa quiꞌyaj soꞌ roꞌ, da̱nj ga̱a̱ quiꞌya̱j gue̱e̱ níꞌ na̱nj ado̱nj.
\c 14
\s Se̱ cutaꞌ níꞌ cacunꞌ xráá tinúú níꞌ maꞌ
\p
\v 1-2 Taꞌa̱j yuvii̱ guun ya̱ rá se vaa aꞌvej rá Yaꞌanj cha̱ yuvii̱ na̱j guun rasu̱u̱n, tza̱j ne̱ ꞌó taꞌa̱j yuvii̱ roꞌ, chuꞌviꞌ nij soꞌ cha̱ nij soꞌ nee̱ a. Naꞌvej rá Yaꞌanj cha̱ nij soꞌ nee̱, rá nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan ina̱nj cuêj chá nij soꞌ a. Dan me se veꞌé quiꞌya̱j nij soj ga̱ nij yuvii̱ naꞌvej rá cha̱ na̱j guun rasu̱u̱n á. Sese da̱nj vaa rá nij soꞌ, ne̱ se̱ canó tuviꞌ nij soj ga̱ nij soꞌ maꞌ.
\v 3 Se̱ guun nachri̱ꞌ síí chá na̱j guun rasu̱u̱n ni̱ꞌyaj soꞌ man síí chá ina̱nj cuêj maꞌ. Se̱ cutaꞌ síí chá ina̱nj cuêj cacunꞌ xráá síí chá na̱j guun rasu̱u̱n maꞌ. ꞌO̱ se ꞌni̱j raꞌa Yaꞌanj man síí chá na̱j guun rasu̱u̱n do̱ꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 4 ꞌO̱ se ne nó xcúún níꞌ caꞌne̱ꞌ níꞌ cacunꞌ cheꞌé tuviꞌ níꞌ cheꞌé se né si̱j nu̱u̱ rihaan níꞌ me tuviꞌ níꞌ maꞌ. Tana̱nj síí nu̱u̱ rihaan Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ me ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ, ne̱ soꞌ me síí taj ase sa̱ꞌ quiꞌyaj níꞌ niꞌ, ase nij quiꞌyaj níꞌ ado̱nj. Ne̱ ya̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ síí nu̱u̱ rihaan Yaꞌanj cheꞌé se Yaꞌanj me síí aꞌvee ticavii sa̱ꞌ man yuvii̱ ado̱nj.
\p
\v 5 Dan me se taꞌa̱j yuvii̱ taj se vaa gue̱e̱ taꞌa̱j güii, ne̱ ꞌó taꞌa̱j yuvii̱ taj se vaa ꞌo̱ cuya̱a̱n vaa nij güii, ne̱ taj güii gue̱e̱ rihaan ꞌó taꞌa̱j nij soꞌ a. Ino̱ vaa rá ꞌo̱ ꞌo̱ taꞌa̱j nij yuvii̱, ne̱ cheꞌé dan me xca̱j ꞌo̱ ꞌo̱ nij soj cuentá da̱j vaa rá soj, ne̱ gu̱un ya̱ rá soj da̱j vaa rá soj na̱nj á.
\v 6 Xa̱ꞌ síí taj se vaa vaa güii gue̱e̱, tza̱j ne̱ da̱nj vaa rá soꞌ cheꞌé Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ da̱nj na̱nj síí chá na̱j guun rasu̱u̱n, ne̱ da̱nj ꞌyaj soꞌ cheꞌé Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ uún a. Da̱nj ꞌyaj ꞌo̱ ꞌo̱ nij soꞌ, ne̱ taj nij soꞌ guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj a. Ne̱ xa̱ꞌ síí naꞌvej rá cha̱ na̱j guun rasu̱u̱n, tza̱j ne̱ veé da̱nj vaa rá soꞌ cheꞌé Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ uún, ne̱ dan me se taj soꞌ guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj uún a.
\p
\v 7 ꞌO̱ se né cheꞌe̱ o̱rúnꞌ níꞌ vaa iꞌna̱ꞌ ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ maꞌ. Né cheꞌe̱ o̱rúnꞌ níꞌ cavi̱ꞌ ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ maꞌ.
\v 8 ꞌO̱ se sese vaa iꞌna̱ꞌ níꞌ, ne̱ vaa iꞌna̱ꞌ níꞌ quiꞌya̱j níꞌ se‑su̱u̱n Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ caꞌve̱e se cavi̱ꞌ níꞌ, tza̱j ne̱ ꞌo̱ qui̱ꞌnij raꞌa soꞌ man níꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 9 Dan me se me rá Cristó ni̱caj yuꞌunj soꞌ man yuvii̱ vaa iꞌna̱ꞌ do̱ꞌ, man yuvii̱ caviꞌ do̱ꞌ, ne̱ cheꞌé dan caviꞌ soꞌ, ne̱ cunuu iꞌna̱ꞌ uún soꞌ a.
\p
\v 10 Dan me se taj cheꞌé cuta̱ꞌ níꞌ cacunꞌ xráá tinúú níꞌ, ne̱ taj cheꞌé nachri̱ꞌ níꞌ ni̱ꞌyaj níꞌ man tinúú níꞌ maꞌ. ꞌO̱ se canicu̱nꞌ cunuda̱nj níꞌ rihaan Yaꞌanj vaa güii, ne̱ caꞌne̱ꞌ maꞌa̱n Yaꞌanj cacunꞌ cheꞌé níꞌ na̱nj ado̱nj.
\v 11 Dan me se Danj Yaꞌanj taj se vaa ya̱ ya̱ ca̱yáán ru̱j cunuda̱nj yuvii̱ rihaan Yaꞌanj vaa güii, ne̱ veꞌé ndoꞌo caꞌmi̱i̱ cunuda̱nj yuvii̱ cheꞌé Yaꞌanj a. Da̱nj aꞌmii Danj Yaꞌanj a.
\v 12 Dan me se vaa güii nago̱ꞌ ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ cuentá rihaan Yaꞌanj cheꞌé se vaa quiꞌyaj níꞌ ga̱a cayáán níꞌ rihaan chumii̱ nihánj na̱nj ado̱nj.
\s Se̱ caꞌvej rá níꞌ quira̱nꞌ tinúú níꞌ cacunꞌ cheꞌé se vaa ꞌyaj níꞌ a
\p
\v 13 Cheꞌé dan caꞌne̱ꞌ rá níꞌ ga̱ suun utaꞌ níꞌ cacunꞌ xráá tinúú níꞌ á. Tana̱nj gu̱un ya̱ rá nij soj se vaa se̱ quiꞌyaj tinúú soj cacunꞌ, quiꞌya̱j maꞌa̱n soj a.
\v 14 Cheꞌé se noco̱ꞌ ꞌu̱nj man Jesús Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ guun ya̱ raj se vaa a̱ ꞌó rasu̱u̱n ne yuꞌva̱ꞌ ta̱ꞌaꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ sese vaa ꞌo̱ soꞌ uun rá se vaa cacu̱nꞌ cha̱ níꞌ ꞌo̱ rasu̱u̱n, ne̱ ya̱ uxrá cacu̱nꞌ cha̱ soꞌ a.
\v 15 Sese yuꞌva̱ꞌ cha̱ꞌ ꞌo̱ rasu̱u̱n rá tinúú so̱ꞌ, ne̱ sese cha̱ so̱ꞌ man yoꞌ, ne̱ gu̱un rá soꞌ cha̱ soꞌ uún, ne̱ dan me se cha̱ soꞌ, ga̱a ne̱ quira̱nꞌ soꞌ cacunꞌ, qui̱ꞌyáá so̱ꞌ á. Sese da̱nj qui̱ꞌyáá so̱ꞌ, ne̱ né si̱j ꞌe̱e̱ rá man tinúú mé so̱ꞌ ga̱a a̱ maꞌ. Se̱ caꞌvej rá so̱ꞌ quira̱nꞌ tinúú so̱ꞌ cacunꞌ cheꞌé se chá chá so̱ꞌ maꞌ. ꞌO̱ se neꞌén so̱ꞌ se vaa caviꞌ Cristó cheꞌé maꞌa̱n tinúú so̱ꞌ ado̱nj.
\v 16 Ne̱ se̱ guun quiꞌya̱j soj caꞌmi̱i̱ yuvii̱ nana̱ nij cheꞌé tucuáán sa̱ꞌ noco̱ꞌ soj maꞌ.
\p
\v 17 ꞌO̱ se nica̱j yuꞌunj Yaꞌanj man níꞌ, ne̱ cheꞌé dan se̱ nanó rá níꞌ cheꞌé se cha̱ níꞌ do̱ꞌ, cheꞌé se coꞌo̱ níꞌ do̱ꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ xca̱j níꞌ cuentá cheꞌé tinúú níꞌ á. ꞌO̱ se xa̱ꞌ suun uun chij Yaꞌanj nimán níꞌ, tza̱j ne̱ né cheꞌe̱ se chá níꞌ do̱ꞌ, né cheꞌe̱ se coꞌo níꞌ do̱ꞌ, me yoꞌ maꞌ. Ma̱an se cheꞌé rej cunu̱u sa̱ꞌ nimán níꞌ ne̱ cheꞌé rej ga̱a̱ xe̱j nimán níꞌ ne̱ cheꞌé rej gu̱un niha̱ꞌ rá nimán níꞌ quiꞌya̱j Nimán Yaꞌanj me yoꞌ a.
\v 18 Dan me se nij síí ꞌyaj da̱nj roꞌ, ya̱ si̱j noco̱ꞌ man Cristó me nij soꞌ, ne̱ gu̱un niha̱ꞌ rá Yaꞌanj ni̱ꞌyaj Yaꞌanj man nij soꞌ, ne̱ cata̱j yuvii̱ ne nocoꞌ man Cristó se vaa veꞌé ꞌyaj nij soꞌ a.
\p
\v 19 Cheꞌé dan da̱nj ina̱nj quiꞌya̱j níꞌ, ga̱a ne̱ ga̱a̱ dínj cuma̱n níꞌ, ne̱ ra̱cuíj níꞌ tinúú níꞌ, ga̱a ne̱ sa̱ꞌ doj cuma̱n níꞌ, ne̱ sa̱ꞌ doj canoco̱ꞌ níꞌ man Cristó ado̱nj.
\v 20 Dan me se quiꞌyaj suun Yaꞌanj nimán tinúú so̱ꞌ, ne̱ cheꞌé dan se̱ caꞌvej rá so̱ꞌ quiri̱ꞌ rá tinúú so̱ꞌ cheꞌé se chá maꞌ. Neꞌen níꞌ se vaa sa̱ꞌ vaa da̱j a̱ rasu̱u̱n quiꞌyaj Yaꞌanj cha̱ yuvii̱ do̱ꞌ, coꞌo̱ yuvii̱ do̱ꞌ, tza̱j ne̱ sese yuꞌva̱ꞌ cha̱ꞌ ꞌo̱ rasu̱u̱n rá ꞌo̱ soꞌ, ne̱ cacu̱nꞌ cha̱ soꞌ man yoꞌ ado̱nj.
\v 21 Sese yuꞌva̱ꞌ cha̱ꞌ ꞌo̱ rasu̱u̱n rá tinúú so̱ꞌ, ne̱ sese se̱ chá so̱ꞌ man yoꞌ, ne̱ cuna̱j qui̱ꞌyáá so̱ꞌ á. Sese yuꞌva̱ꞌ coꞌo̱ꞌ ꞌo̱ na rá tinúú so̱ꞌ, ne̱ sese se̱ coꞌo so̱ꞌ man yoꞌ, ne̱ cuna̱j qui̱ꞌyáá so̱ꞌ á. Ta̱dó so̱ꞌ sese quira̱nꞌ tinúú so̱ꞌ cacunꞌ cheꞌé se vaa qui̱ꞌyáá so̱ꞌ á.
\p
\v 22 Sese amán rá so̱ꞌ se vaa aꞌvej rá Yaꞌanj cha̱ so̱ꞌ na̱j guun rasu̱u̱n, ne̱ ina̱nj da̱nj ga̱a̱ rá ma̱ꞌán so̱ꞌ rihaan Yaꞌanj á. Gu̱un niha̱ꞌ rá so̱ꞌ rihaan Yaꞌanj sese neꞌén so̱ꞌ se vaa sa̱ꞌ vaa rá so̱ꞌ, neꞌén so̱ꞌ me se aꞌvej rá Yaꞌanj qui̱ꞌyáá so̱ꞌ na̱nj á.
\v 23 Tza̱j ne̱ sese ne neꞌen ꞌó soꞌ sese caꞌve̱j Yaꞌanj cha̱ soꞌ ꞌo̱ rasu̱u̱n niꞌ, sese se̱ caꞌvej Yaꞌanj cha̱ soꞌ niꞌ, ne̱ se̱ chá soꞌ maꞌ. Sese cha̱ soꞌ, ne̱ tumé soꞌ cacunꞌ rihaan Yaꞌanj cheꞌé se ne amán rá soꞌ se vaa aꞌvej Yaꞌanj cha̱ soꞌ, ma̱an se chá maꞌa̱n soꞌ, ne̱ cheꞌé dan tumé soꞌ cacunꞌ ado̱nj. Veé da̱nj ina̱nj vaa nu̱ꞌ se vaa quiꞌya̱j níꞌ nanj á. Sese ne amán rá níꞌ se vaa aꞌvej rá Yaꞌanj quiꞌya̱j níꞌ ꞌo̱ rasu̱u̱n, ne̱ sese quiꞌya̱j níꞌ da̱nj, ne̱ tu̱mé níꞌ cacunꞌ rihaan Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\c 15
\s No̱ xcúún níꞌ ra̱cuíj níꞌ tinúú níꞌ a
\p
\v 1 Xa̱ꞌ níꞌ si̱j amán rá se vaa aꞌvej rá Yaꞌanj cha̱ níꞌ na̱j guun rasu̱u̱n, tza̱j ne̱ no̱ xcúún níꞌ ra̱cuíj níꞌ man nij yuvii̱ naꞌvee cuchuma̱n rá da̱nj na̱nj á. Se̱ quiꞌyaj níꞌ se ina̱nj me rá níꞌ quiꞌya̱j níꞌ maꞌ.
\v 2 Tza̱j ne̱ ra̱cuíj ꞌo̱ ꞌo̱ níꞌ tinúú níꞌ, cheꞌé yan gu̱un niha̱ꞌ rá tinúú níꞌ, ne̱ sa̱ꞌ doj ga̱a̱ tinúú níꞌ, ne̱ sa̱ꞌ doj queneꞌe̱n tinúú níꞌ canoco̱ꞌ tinúú níꞌ Yaꞌanj a.
\v 3 ꞌO̱ se ne quiꞌya̱j Cristó se me rá maꞌa̱n Cristó quiꞌya̱j soꞌ maꞌ. ꞌO̱ se Danj Yaꞌanj taj se vaa nana̱ nij caꞌmii yuvii̱ cheꞌé Yaꞌanj roꞌ, caꞌmii uún yuvii̱ cheꞌé Cristó, ne̱ caꞌvej rá Cristó caꞌmi̱i̱ nij yuvii̱ nana̱ nij cheꞌé maꞌa̱n soꞌ a. Da̱nj aꞌmii Danj Yaꞌanj cheꞌé maꞌa̱n Cristó a.
\v 4 Ga̱a naá me se cachrón nii nana̱ rihaan Danj Yaꞌanj yan nari̱ꞌ maꞌa̱n níꞌ da̱j quiꞌya̱j níꞌ ga̱a ne̱ gu̱un nucua̱j níꞌ quiꞌya̱j canaán níꞌ rihaan sayuun ne̱ nari̱ꞌ nucuaj nimán níꞌ ga̱a ne̱ caꞌve̱e gu̱un ya̱ rá níꞌ se vaa vaa güii cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ a.
\v 5 Dan me se Yaꞌanj me síí ꞌyaj uun nucua̱j nimán níꞌ, ne̱ síí noco̱ꞌ man Cristó Jesús me nij soj, ne̱ cheꞌé dan me raj ꞌo̱ cuya̱a̱n ga̱a̱ rá nimán ta̱ranꞌ nij soj, quiꞌya̱j Yaꞌanj a.
\v 6 Ga̱a ne̱ ꞌo̱ cuya̱a̱n caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ nij soj cheꞌé Yaꞌanj Rej Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ ado̱nj.
\s Nataꞌ Pabló cheꞌé se vaa quiꞌyaj Cristó cheꞌé nij yuvii̱ israelitá do̱ꞌ, cheꞌé nij yuvii̱ yaníj do̱ꞌ a
\p
\v 7 Cheꞌé dan veꞌé caꞌmi̱i̱ soj ga̱ tinúú soj ga̱a ꞌnaꞌ tinúú soj rihaan soj á. Da̱nj quiꞌyaj Cristó, veꞌé caꞌmii soꞌ ga̱ níꞌ ado̱nj. Cheꞌé dan veꞌé caꞌmi̱i̱ níꞌ ga̱ tinúú níꞌ, ne̱ veꞌé ndoꞌo caꞌmi̱i̱ tinúú níꞌ cheꞌé Yaꞌanj á.
\v 8 Dan me se cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan nij soj cheꞌé suun quiꞌyaj Cristó cheꞌé nij yuvii̱ israelitá, ne̱ ga̱a naá me se cataj xnaꞌanj Yaꞌanj rihaan xi̱i nij yuvii̱ israelitá da̱j quiꞌya̱j Yaꞌanj cheꞌé nij soꞌ, ne̱ quisíj ya̱ nu̱ꞌ nana̱ yoꞌ, quiꞌyaj Cristó a.
\v 9 Ne̱ ga̱a caꞌnaꞌ Cristó, ne̱ veꞌé caꞌmii nij yuvii̱ yaníj cheꞌé Yaꞌanj, quiꞌyaj soꞌ a. ꞌO̱ se cheꞌé se vaa quiꞌyaj Cristó, cheꞌé dan xcaj nij yuvii̱ yaníj cuentá se vaa cunuu ꞌe̱e̱ rá Yaꞌanj niꞌya̱j Yaꞌanj man nij soꞌ ga̱ nij yuvii̱ israelitá, ne̱ cheꞌé dan veꞌé caꞌmii nij yuvii̱ yaníj cheꞌé Yaꞌanj a. Da̱nj aꞌmii Danj Yaꞌanj a. Taj xnaꞌanj Danj Yaꞌanj nana̱ caꞌmii rey cuꞌna̱j David rihaan Yaꞌanj ga̱a naá, ga̱a cataj soꞌ a:
\q Cheꞌé dan veꞌé caꞌmi̱j rihaan nij yuvii̱ yaníj cheꞌé so̱ꞌ,
\q ne̱ cachra̱j chraꞌ rihaan so̱ꞌ a.
\m Da̱nj caꞌmii David ga̱a naá a.
\v 10 Ne̱ taj uún Danj Yaꞌanj se vaa gu̱un niha̱ꞌ rá nij yuvii̱ yaníj ga̱ nij yuvii̱ israelitá a.
\v 11 Ne̱ taj uún Danj Yaꞌanj se vaa veꞌé caꞌmi̱i̱ cunuda̱nj nij yuvii̱ yaníj cheꞌé Yaꞌanj, ne̱ veꞌé cata̱j cunuda̱nj nij xꞌneꞌ yuvii̱ yaníj se vaa nucua̱j uxrá Yaꞌanj a.
\v 12 Ne̱ cataj uún síí cuꞌna̱j Isaías ga̱a naá se vaa cuma̱n ꞌo̱ taꞌníí taꞌnij siꞌno̱ síí cuꞌna̱j Isaí rej síí cuꞌna̱j David, síí cayáán ga̱a naá, ne̱ caꞌna̱ꞌ soꞌ, ne̱ gu̱un chij soꞌ rihaan nij yuvii̱ yaníj a. Ga̱a ne̱ ga̱a̱ nucua̱j rá nij yuvii̱ yaníj man soꞌ se vaa ti̱nanii soꞌ man nij soꞌ rihaan sayuun a. Da̱nj taj síí cuꞌna̱j Isaías cheꞌé Cristó a.
\p
\v 13 Dan me se nucua̱j rá níꞌ niꞌya̱j níꞌ Yaꞌanj, ne̱ neꞌen níꞌ se vaa vaa güii cavi̱i̱ sa̱ꞌ níꞌ, quiꞌya̱j Yaꞌanj á. Dan me se amán rá nij soj niꞌya̱j soj Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan me raj gu̱un niha̱ꞌ ndoꞌo rá nimán soj, ne̱ ga̱a̱ xe̱j nimán soj, quiꞌya̱j Yaꞌanj, ga̱a ne̱ doj a̱ gu̱un ya̱ rá soj se vaa cavi̱i̱ sa̱ꞌ soj vaa güii, quiꞌya̱j Nimán Yaꞌanj ado̱nj.
\s Se‑su̱u̱n Yaꞌanj quiꞌyaj Pabló a
\p
\v 14 Veé dan me se uun ya̱ raj se vaa síí sa̱ꞌ me maꞌa̱n soj, tinu̱j, nocoj. Xcaj ndoꞌo soj cuentá, ne̱ neꞌen soj nago̱ꞌ soj chrej sa̱ꞌ man tinúú soj ado̱nj.
\v 15-16 Tza̱j ne̱ caꞌneꞌ ndoꞌoj suun rihaan soj ga̱a quiꞌyáj yanj cartá nihánj na̱nj á. ꞌO̱ se neꞌen soj se vaa sa̱ꞌ uxrá quiꞌyaj Yaꞌanj cheꞌej, ne̱ ase vaa ꞌyaj xrej se‑su̱u̱n Yaꞌanj roꞌ, da̱nj vaa ꞌyáá ꞌu̱nj se‑su̱u̱n Cristó Jesús, ne̱ tucuꞌyón ꞌu̱nj snana̱ Yaꞌanj nana̱ sa̱ꞌ man soj si̱j yaníj, ne̱ vaa güii naca̱j Yaꞌanj man soj, ne̱ cheꞌé dan tucuꞌyonj man soj, ne̱ me raj caꞌve̱j Yaꞌanj naca̱j Yaꞌanj man soj, ne̱ me raj cunu̱u sa̱ꞌ nimán soj rihaan Yaꞌanj ado̱nj. Dan me se ga̱a̱ sa̱ꞌ soj, quiꞌya̱j Nimán Yaꞌanj rá ꞌu̱nj ado̱nj.
\p
\v 17 Dan me se racuíj ndoꞌo Cristó Jesús manj, ne̱ cheꞌé dan niha̱ꞌ raj cheꞌé nu̱ꞌ se‑su̱u̱n Yaꞌanj ꞌyáá ꞌu̱nj na̱nj á.
\v 18 Dan me se se̱ quisíj raj caꞌmi̱j cheꞌé se vaa a̱j quiꞌyaj ꞌó yuvii̱ maꞌ. Ma̱an se cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj cheꞌé ina̱nj se vaa quiꞌyaj Cristó ga̱a racuíj soꞌ manj se vaa guun nu̱cuáj cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj si̱j yaníj cheꞌé maꞌa̱n soꞌ, ne̱ cheꞌé dan cuno soj si̱j yaníj snana̱ Yaꞌanj a. Dan me se Cristó me síí racuíj manj narij nu̱ꞌ nana̱ nihánj caꞌmij rihaan soj, ne̱ veé soꞌ racuíj manj ꞌyáá ꞌu̱nj nu̱ꞌ suun ꞌyáj na̱nj ado̱nj.
\v 19 Dan me se guun nu̱cuáá ꞌu̱nj ꞌyáá ꞌu̱nj da̱j a̱ nij suun sa̱ꞌ noco̱o, ꞌyaj snucua̱j Nimán Yaꞌanj a. Ga̱a ne̱ xcaj yuvii̱ ya̱nj nu̱ꞌ anica̱j chumanꞌ Jerusalén cuentá cheꞌé nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó, ne̱ nda̱a yuvii̱ ya̱nj ꞌó nij chumanꞌ ga̱nꞌ doj nda̱a estadó cuꞌna̱j Ilírico roꞌ, xcaj cuentá cheꞌé nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó, quiꞌyáj a.
\v 20 ꞌO̱ se ina̱nj me raj caꞌmi̱i̱ natáj ꞌu̱nj nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó rihaan yuvii̱ ataa queneꞌe̱n cheꞌé soꞌ, ne̱ se̱ tucuꞌyonj man yuvii̱ a̱j caꞌmii natáj ꞌó yuvii̱ rihaan cheꞌé soꞌ maꞌ.
\v 21 Veé da̱nj aꞌmii uún Danj Yaꞌanj, taj yoꞌ a:
\q Yuvii̱ a̱ doj ne notaꞌ nii rihaan cheꞌé soꞌ roꞌ,
\q queneꞌe̱n nij soꞌ da̱j vaa soꞌ,
\q ne̱ yuvii̱ ataa cuno̱ cheꞌé soꞌ roꞌ,
\q xca̱j nij soꞌ cuentá cheꞌé soꞌ a.
\m Da̱nj taj Danj Yaꞌanj na̱nj ado̱nj.
\s Me rá Pabló caꞌa̱nj soꞌ chumanꞌ Jerusalén, ne̱ me rá soꞌ caꞌa̱nj soꞌ chumanꞌ Romá uún a
\p
\v 22 Cheꞌé dan ne caꞌve̱e cuchi̱j rihaan soj a. Quisíj queꞌe̱e̱ güii cachronj se vaa cuchi̱j rihaan nij soj, tza̱j ne̱ ne caꞌve̱e maꞌ.
\v 23 Tza̱j ne̱ cuano̱ nihánj me se taj va̱j a̱ ꞌó chumanꞌ rej nihánj ataa cuno̱ nana̱ sa̱ꞌ cheꞌé Cristó maꞌ. Da̱nj na̱nj uún ne̱ guun queꞌe̱e̱ guun raj cuchi̱j rihaan nij soj,
\v 24 ne̱ cheꞌé dan me que̱neꞌén ꞌu̱nj man soj ga̱a caꞌa̱nj ꞌu̱nj yoꞌóó noco̱o cuꞌna̱j España, raj a. Me rá ꞌu̱nj ca̱ránꞌ ꞌu̱nj chiháán soj do̱j güii, ne̱ gu̱un niha̱ꞌ raj ca̱yánj ga̱ soj, ne̱ nano̱ níꞌ cuentó, ga̱a ne̱ ra̱cuíj soj mán ꞌu̱nj caꞌa̱nj ꞌu̱nj nda̱a yoꞌóó noco̱o cuꞌna̱j España, raj a.
\p
\v 25 Dan me se caꞌa̱nj ꞌu̱nj chumanꞌ Jerusalén cuano̱, ne̱ ra̱cuíj ꞌu̱nj man nij síí noco̱ꞌ man Cristó ya̱nj chumanꞌ yoꞌ ado̱nj.
\v 26 ꞌO̱ se nij síí noco̱ꞌ man Cristó ya̱nj estadó cuꞌna̱j Macedonia do̱ꞌ, estadó cuꞌna̱j Acaya do̱ꞌ, me se me ndoꞌo rá nij soꞌ caꞌne̱j nij soꞌ saꞌanj rihaan nij síí nique̱ noco̱ꞌ man Cristó ya̱nj chumanꞌ Jerusalén ado̱nj.
\v 27 Da̱nj me rá maꞌa̱n nij soꞌ quiꞌya̱j nij soꞌ ado̱nj. ꞌO̱ se yuvii̱ israelitá me nij síí ma̱n Jerusalén, ne̱ nij soꞌ roꞌ, quiꞌyaj nariꞌ yuvii̱ yaníj snana̱ Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan cunuu sa̱ꞌ nimán nij yuvii̱ yaníj, taj nij síí yaníj ma̱n ro̱j estadó yoꞌ ado̱nj. Cheꞌé dan no̱ xcúún nij yuvii̱ yaníj ra̱cuíj nij soꞌ man nij yuvii̱ noco̱ꞌ man Cristó ma̱n Jerusalén, rá nij soꞌ a. ꞌO̱ se achiin saꞌanj man nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan caꞌne̱j nij yuvii̱ yaníj saꞌanj rihaan nij soꞌ ado̱nj.
\v 28 Cheꞌé dan vaa suun rihanj ta̱cuachenj saꞌanj rihaan nij síí noco̱ꞌ man Cristó ya̱nj chumanꞌ Jerusalén, ne̱ dan me se nago̱j saꞌanj ston nij soꞌ, ne̱ xꞌnu̱u̱ rihanj, ne̱ asa̱ꞌ vaj ꞌu̱nj chrej caꞌa̱nj ꞌu̱nj yoꞌóó noco̱o cuꞌna̱j España, ne̱ ca̱ránꞌ ꞌu̱nj chiháán soj a.
\v 29 ꞌO̱ se neꞌenj se vaa asa̱ꞌ cuchij chiháán soj, ne̱ uxrá ya̱ quiꞌya̱j Cristó se lu̱j ga̱ níꞌ ado̱nj.
\p
\v 30 Dan me se cheꞌé se noco̱ꞌ ta̱ranꞌ níꞌ man Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, cheꞌé dan ꞌe̱e̱ rá níꞌ tinúú níꞌ, ꞌyaj Nimán Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan nij soj se vaa ra̱cuíj soj manj cachi̱nj niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj cheꞌej á.
\v 31 Cachi̱nj niꞌya̱j soj se vaa nani̱j rihaan sayuun me rá nij síí israelitá ya̱nj estadó Judea síí ne nocoꞌ man Cristó quiꞌya̱j nij soꞌ mán ꞌu̱nj a. Cachi̱nj niꞌya̱j nij soj se vaa veꞌé naca̱j nij síí noco̱ꞌ man Cristó ya̱nj chumanꞌ Jerusalén saꞌanj raꞌaj nago̱j man nij soꞌ saꞌanj rqué nij yuvii̱ yaníj a.
\v 32 Ga̱a ne̱ gu̱un niha̱ꞌ uxrá raj asa̱ꞌ cuchij chiháán soj, ne̱ cuchi̱ꞌ yá ꞌu̱nj chiháán soj, sese caꞌve̱j rá Yaꞌanj, ga̱a ne̱ cunu̱u cui̱j rá nimán ta̱ranꞌ níꞌ na̱nj á.
\v 33 Xa̱ꞌ Yaꞌanj si̱j ꞌyaj vaa xe̱j nimán níꞌ, tza̱j ne̱ me raj ꞌo̱ ca̱yáán soꞌ ga̱ soj ado̱nj. Veé da̱nj ga̱a̱ ya̱ ado̱nj.
\c 16
\s Veꞌé cuma̱n nij síí noco̱ꞌ man Cristó ya̱nj chumanꞌ Romá, rá Pabló a
\p
\v 1 Me rá ꞌu̱nj queneꞌe̱n nij soj se vaa cuchi̱ꞌ raꞌvij níꞌ chana̱ cuꞌna̱j Febe rihaan nij soj a. Níí nica̱j suun rihaan Yaꞌanj ra̱cuíj man xꞌneꞌ nij síí noco̱ꞌ man Cristó nij síí ya̱nj chumanꞌ cuꞌna̱j Cencrea me noꞌ a.
\v 2 Veꞌé caꞌmi̱i̱ nij soj ga̱ chana̱ cuꞌna̱j Febe ga̱a cuchi̱ꞌ noꞌ rihaan nij soj cheꞌé se níí noco̱ꞌ man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ me noꞌ á. ꞌO̱ se veé da̱nj no̱ xcúún níꞌ quiꞌya̱j níꞌ ga̱ nij síí noco̱ꞌ man Cristó chugua̱nj. ꞌO̱ se racuíj noꞌ man queꞌe̱e̱ ndoꞌo yuvii̱, ne̱ racuíj noꞌ man ma̱ꞌanj, ne̱ cheꞌé dan sese vaa se cachi̱in man noꞌ, ne̱ ra̱cuíj soj man noꞌ á.
\p
\v 3 Cata̱j soj rihaan chana̱ cuꞌna̱j Priscila do̱ꞌ, rihaan síí cuꞌna̱j Aquila do̱ꞌ, se vaa veꞌé ca̱yáán ro̱j soꞌ, raj á. ꞌO̱ se quiꞌyaj ro̱j soꞌ se‑su̱u̱n Cristó Jesús ga̱j a.
\v 4 Dan me se caꞌnéé nimán ro̱j soꞌ cavi̱ꞌ ro̱j soꞌ cheꞌej, ne̱ cheꞌé dan taj ꞌu̱nj guun niꞌya̱j níꞌ rihaan ro̱j soꞌ, ne̱ taj núj ga̱ ta̱ranꞌ nij xꞌneꞌ nij síí yaníj noco̱ꞌ man Cristó guun niꞌya̱j níꞌ rihaan ro̱j soꞌ a.
\v 5 Cata̱j uún soj rihaan xꞌneꞌ yuvii̱ noco̱ꞌ man Cristó nuu chre̱ꞌ tucuá ro̱j soꞌ se vaa veꞌé cuma̱n nij soꞌ, raj á. Ne̱ da̱nj cata̱j uún soj rihaan síí cuꞌna̱j Epeneto á. ꞌO̱ se ꞌe̱e̱ raj man soꞌ, ne̱ soꞌ me síí cuchumán rá niꞌya̱j man Cristó asino ya̱a̱n rihaan cunuda̱nj nij yuvii̱ ma̱n estadó cuꞌna̱j Asia a.
\p
\v 6 Ne̱ cata̱j soj rihaan chana̱ cuꞌna̱j Mariá se vaa veꞌé ca̱yáán noꞌ raj á. ꞌO̱ se quiꞌyaj suun ndoꞌo noꞌ cheꞌé soj a.
\v 7 Ne̱ cata̱j soj rihaan síí cuꞌna̱j Andrónico do̱ꞌ, rihaan síí cuꞌna̱j Junias do̱ꞌ, se vaa veꞌé ca̱yáán ro̱j soꞌ, raj á. ꞌO̱ se veé da̱nj yuvii̱ israelitá me ro̱j soꞌ, ne̱ quiꞌnij ro̱j soꞌ tagaꞌ ga̱j a. Nij síí cuneꞌ Jesucristó caꞌa̱nj nata̱ꞌ snana̱ soꞌ roꞌ, neꞌen man ro̱j soꞌ, ne̱ ga̱a asi̱j ataa cuchuma̱n raj ni̱ꞌyaj ꞌu̱nj man Cristó, ne̱ a̱j cuchumán rá ro̱j soꞌ niꞌya̱j ro̱j soꞌ man Cristó a.
\p
\v 8 Ne̱ cata̱j soj rihaan síí cuꞌna̱j Amplias se vaa veꞌé ca̱yáán soꞌ, raj á. ꞌO̱ se noco̱ꞌ rój man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ, ne̱ cheꞌé dan ꞌe̱e̱ raj man soꞌ a.
\v 9 Ne̱ cata̱j soj rihaan síí cuꞌna̱j Urbano se vaa veꞌé ca̱yáán soꞌ, raj á. ꞌYaj soꞌ se‑su̱u̱n Cristó ga̱j a. Ne̱ cata̱j uún soj rihaan síí cuꞌna̱j Estaquis se vaa veꞌé ca̱yáán soꞌ, raj, cheꞌé se ꞌe̱e̱ raj man soꞌ a.
\p
\v 10 Ne̱ cata̱j soj rihaan síí cuꞌna̱j Apeles se vaa veꞌé ca̱yáán soꞌ, raj á. Neꞌen níꞌ se vaa síí noco̱ꞌ xraan man Cristó me soꞌ a. Cata̱j soj rihaan nij tucua̱ síí cuꞌna̱j Aristóbulo se vaa veꞌé cuma̱n nij soꞌ, raj á.
\v 11 Ne̱ cata̱j soj rihaan síí cuꞌna̱j Herodión se vaa veꞌé ca̱yáán soꞌ, raj á. ꞌO̱ se síí israelitá me soꞌ ga̱j a. Ne̱ cata̱j soj rihaan nij tuviꞌ síí cuꞌna̱j Narciso nij síí noco̱ꞌ man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ se vaa veꞌé cuma̱n nij soꞌ, raj á.
\v 12 Ne̱ cata̱j soj rihaan chana̱ cuꞌna̱j Trifena do̱ꞌ, rihaan chana̱ cuꞌna̱j Trifosa do̱ꞌ, se vaa veꞌé ca̱yáán ro̱j noꞌ, raj á. ꞌO̱ se ꞌyaj ndoꞌo ro̱j chana̱ yoꞌ se‑su̱u̱n Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ a. Ne̱ cata̱j soj rihaan chana̱ cuꞌna̱j Pérsida se vaa veꞌé ca̱yáán noꞌ, raj á. ꞌE̱e̱ rá níꞌ man noꞌ, ne̱ quiꞌyaj ndoꞌo noꞌ se‑su̱u̱n Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ a.
\v 13 Ne̱ cata̱j soj rihaan síí cuꞌna̱j Rufo se vaa veꞌé ca̱yáán soꞌ, raj, cheꞌé se sa̱ꞌ uxrá nocoꞌ soꞌ man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ a. Cata̱j uún soj rihaan nii soꞌ se vaa veꞌé ca̱yáán noꞌ, raj á. ꞌO̱ se ase vaa veꞌé ꞌyaj chana̱ ga̱ taꞌníí chana̱ roꞌ, da̱nj ꞌyaj noꞌ ga̱j a.
\p
\v 14 Ne̱ cata̱j soj rihaan síí cuꞌna̱j Asíncrito do̱ꞌ, rihaan síí cuꞌna̱j Flegonte do̱ꞌ, rihaan síí cuꞌna̱j Hermas do̱ꞌ, rihaan síí cuꞌna̱j Patrobas do̱ꞌ, rihaan síí cuꞌna̱j Hermes do̱ꞌ, rihaan cunuda̱nj ꞌó nij tinúú níꞌ síí ya̱nj ga̱ nij soꞌ do̱ꞌ, se vaa veꞌé cuma̱n nij soꞌ raj á.
\v 15 Cata̱j soj rihaan síí cuꞌna̱j Filólogo do̱ꞌ, rihaan chana̱ cuꞌna̱j Julia do̱ꞌ, rihaan síí cuꞌna̱j Nereo do̱ꞌ, rihaan raꞌvij soꞌ do̱ꞌ, rihaan síí cuꞌna̱j Olimpas do̱ꞌ, rihaan cunuda̱nj ꞌó nij síí noco̱ꞌ man Cristó ya̱nj ga̱ nij soꞌ do̱ꞌ, se vaa veꞌé cuma̱n cunuda̱nj nij soꞌ, raj á.
\p
\v 16 Ga̱a nariꞌ tuviꞌ nij soj, ne̱ veꞌé ndoꞌo caꞌmi̱i̱ soj ga̱ tuviꞌ soj rihaan Yaꞌanj á. Ne̱ me rá cunuda̱nj nij xꞌneꞌ nij síí noco̱ꞌ man Cristó se vaa veꞌé cuma̱n nij soj na̱nj ado̱nj.
\s Gu̱un yaníj níꞌ rihaan nij síí quiꞌya̱j quixra̱ꞌ taꞌa̱j níꞌ ga̱ tinúú níꞌ á
\p
\v 17 Chrej nucua̱j me narque̱j rihaan soj nihánj, tinu̱j, nocoj. Dan me se vaa yuvii̱ me rá quixra̱ꞌ taꞌa̱j soj ga̱ tinúú soj cheꞌé tucuáán a̱j nariꞌ soj, ne̱ gu̱un naꞌa̱j soj cheꞌé stucua̱nj Yaꞌanj, quiꞌya̱j nij soꞌ, ne̱ cheꞌé dan gu̱un yaníj soj rihaan yuvii̱ ꞌyaj da̱nj á.
\v 18 Ne ꞌyaj suun nij soꞌ rihaan Cristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ maꞌ. Tana̱nj ꞌyaj nij soꞌ se‑su̱u̱n maꞌa̱n nij soꞌ na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se veꞌé ndoꞌo vaa nana̱ aꞌmii nij soꞌ cheꞌé yuvii̱, ne̱ da̱nj ꞌyaj nij soꞌ tihaꞌ yuꞌunj nij soꞌ man yuvii̱, ne̱ nda̱a yuvii̱ ne tumé cacunꞌ tihaꞌ yuꞌunj nij soꞌ man na̱nj ado̱nj.
\v 19 Dan me se a̱j cuno cunuda̱nj yuvii̱ se vaa sa̱ꞌ uxrá cuno soj snana̱ Yaꞌanj, ne̱ cheꞌé dan guun niha̱ꞌ raj cheꞌé soj, ne̱ me raj xca̱j soj cuentá, ne̱ quiꞌya̱j soj se sa̱ꞌ ni̱ꞌyaj Yaꞌanj a. Tza̱j ne̱ naꞌvej raj nari̱ꞌ soj quiꞌya̱j soj tucuáán chiꞌi̱i̱ maꞌ.
\v 20 Raꞌya̱nj quiꞌya̱j canaán soj rihaan Síí Chre̱e, quiꞌya̱j Yaꞌanj, si̱j ꞌyaj vaa xe̱j nimán níꞌ, ne̱ me raj quiꞌya̱j Jesús Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ se lu̱j cheꞌé soj na̱nj ado̱nj.
\s Veꞌé cuma̱n nij síí noco̱ꞌ man Cristó ya̱nj chumanꞌ Romá, rá nij tuviꞌ Pabló a
\p
\v 21 Dan me se veꞌé cuma̱n nij soj, rá síí cuꞌna̱j Timoteo síí ꞌyaj se‑su̱u̱n Yaꞌanj ga̱j a. Ne̱ síí cuꞌna̱j Lucio do̱ꞌ, síí cuꞌna̱j Jasón do̱ꞌ, síí cuꞌna̱j Sosípater do̱ꞌ, nu̱ꞌ nij soꞌ me síí taj se vaa veꞌé cuma̱n soj, rá nij soꞌ a. Veé da̱nj yuvii̱ israelitá me nij soꞌ uún a.
\p
\v 22 Síí cuꞌna̱j Tercio mej, ne̱ ꞌu̱nj me síí achrón snana̱ síí cuꞌna̱j Pabló rihaan yanj nihánj, ne̱ veꞌé cuma̱n nij soj, rá ꞌu̱nj si̱j noco̱ꞌ man Síí ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ a.
\p
\v 23 Ne̱ me rá síí cuꞌna̱j Gayo se vaa veꞌé cuma̱n nij soj, ne̱ veꞌ tucuá soꞌ yáán ꞌu̱nj, ne̱ nuu chre̱ꞌ xꞌneꞌ cunuda̱nj nij síí noco̱ꞌ man Cristó veꞌ tucuá soꞌ a. Ne̱ veꞌé cuma̱n soj, taj síí cuꞌna̱j Erasto, ne̱ síí ata̱ saꞌanj rihaan chumanꞌ nihánj me soꞌ a. Ne̱ veꞌé cuma̱n soj, rá tinúú níꞌ síí cuꞌna̱j Cuarto a.
\p
\v 24 Dan me se me raj quiꞌya̱j Jesucristó Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ se lu̱j cheꞌé cunuda̱nj nij soj a. Veé da̱nj ga̱a̱ ya̱ ado̱nj.
\s Sa̱ꞌ uxrá vaa Yaꞌanj a
\p
\v 25 Uun nucua̱j Yaꞌanj ra̱cuíj Yaꞌanj man soj nari̱ꞌ soj nu̱ꞌ nana̱ sa̱ꞌ caꞌmij rihaan soj a. Nana̱ sa̱ꞌ yuve̱ cheꞌé Jesucristó me nana̱ yoꞌ a. Ga̱a naá me se ne caꞌve̱e xca̱j yuvii̱ cuentá cheꞌé snana̱ Yaꞌanj maꞌ. Tza̱j ne̱ ya̱j roꞌ, tihaa̱n Yaꞌanj snana̱ Yaꞌanj rihaan níꞌ a.
\v 26 Ne̱ Yaꞌanj vaa iꞌna̱ꞌ nu̱ꞌ cachén nu̱ꞌ caꞌnaꞌ ne̱ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj roꞌ, caꞌneꞌ soꞌ suun rihaan nij síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá, cachro̱n nij soꞌ snana̱ Yaꞌanj rihaan yanj, ne̱ da̱nj quiꞌyaj nij soꞌ a. Xcaj cunuda̱nj nij yuvii̱ cuentá cheꞌé snana̱ Yaꞌanj, ne̱ me rá Yaꞌanj cuchuma̱n rá nij yuvii̱ snana̱ Yaꞌanj, ne̱ canoco̱ꞌ nij yuvii̱ man Yaꞌanj a.
\p
\v 27 Ne̱ Yaꞌanj me se o̱rúnꞌ Yaꞌanj, ne̱ raa̱ o̱rúnꞌ soꞌ avii cunuda̱nj nana̱ cu̱u sa̱ꞌ a. Sa̱ꞌ uxrá quiꞌyaj Jesucristó cheꞌé níꞌ, ne̱ cheꞌé dan niꞌndaj ya̱ sa̱ꞌ veꞌé vaa Yaꞌanj cata̱j níꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj a. Veé da̱nj ga̱a̱ ya̱ ado̱nj.