﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,600
Apebʉ́recope basocá apeniñapʉ́ pʉtʉáarira ĩñaco,

2
00:00:09,600 --> 00:00:10,200
jĩĩyira:

3
00:00:10,200 --> 00:00:12,200
“Sicawʉ́ra niimiãwʉ̃;

4
00:00:12,200 --> 00:00:15,600
Jesús cʉ̃ʉ̃ buerámena tiiwʉré mʉãsãriawĩ;

5
00:00:15,600 --> 00:00:18,240
cʉ̃ʉ̃ buerá dícʉ tĩãwaawã”,

6
00:00:18,240 --> 00:00:18,800
jĩĩyira.

7
00:00:18,800 --> 00:00:21,320
Cʉ̃́ã teero jĩĩcõãtori,

8
00:00:21,320 --> 00:00:22,680
apeyepáwʉ jeayiro.

9
00:00:22,680 --> 00:00:25,160
Teepawʉ ʉ̃sã yaaariropʉ jeayiro.

10
00:00:25,160 --> 00:00:27,080
(Ʉ̃sã toopʉ́ yaawʉ,

11
00:00:27,080 --> 00:00:30,000
Jesús cʉ̃ʉ̃ Pacʉre ʉsenire ticoari siro.)

12
00:00:30,000 --> 00:00:33,760
Tee Tiberias wãmecʉtiri macã maquẽpawʉ niiwʉ̃.

13
00:00:33,760 --> 00:00:35,240
Jesús,

14
00:00:35,240 --> 00:00:37,920
teero biiri ʉ̃sã cʉ̃ʉ̃ buerá manirĩ́ ĩñarã,

15
00:00:37,920 --> 00:00:40,040
basocá teepawʉpʉ mʉãsã,

16
00:00:40,040 --> 00:00:42,600
Capernaumpʉ Jesuré ãmaãrã atirira niiwã.

17
00:00:42,600 --> 00:00:46,240
Cʉ̃́ã atiniñapʉ́ tĩãjeara,

18
00:00:46,240 --> 00:00:47,680
Jesuré bʉajeára,

19
00:00:47,680 --> 00:00:49,200
cʉ̃ʉ̃rẽ sãĩñáwã:

20
00:00:49,200 --> 00:00:50,600
—Basocáre buegʉ́,

21
00:00:50,600 --> 00:00:53,160
¿deero biiri mʉʉ tĩãjeaarĩ ãnopʉ́re?

22
00:00:53,160 --> 00:00:54,560
jĩĩwã.

23
00:00:54,560 --> 00:00:56,000
Jesupé yʉʉwi:

24
00:00:56,000 --> 00:00:58,920
—Yʉʉ mʉ́ãrẽ ateréja diamacʉ̃́rã jĩĩã:

25
00:00:58,920 --> 00:01:00,160
Mʉ́ã pã yaa,

26
00:01:00,160 --> 00:01:02,440
yapiarigue wapa yʉʉre ãmaãã.

27
00:01:02,440 --> 00:01:07,200
Yʉʉ tutuaremena tiiẽ́ñoriguepere mʉ́ã tʉomasĩ́ria.

28
00:01:07,200 --> 00:01:08,960
Teeré tʉomasĩ́rãpeja,

29
00:01:08,960 --> 00:01:11,120
teewapa yʉʉre ãmaãboajĩyu.

30
00:01:11,120 --> 00:01:13,920
Yaarére bayiró booríjãrõ booa;

31
00:01:13,920 --> 00:01:15,960
yaaré petijṍãcu.

32
00:01:15,960 --> 00:01:17,400
Teero tiiróno tiirá,

33
00:01:17,400 --> 00:01:21,480
yaaré catiré petihére ticorépere ãmaãrõ booa.

34
00:01:21,480 --> 00:01:26,440
Cõãmacʉ̃ yʉʉ Pacʉ yʉʉre cʉ̃ʉ̃ ticodiocorigʉ niirére mʉ́ãrẽ ẽñotóaawĩ.

35
00:01:26,440 --> 00:01:27,640
Teero tiigʉ́,

36
00:01:27,640 --> 00:01:32,480
yʉʉ niipetira sõwʉ̃ tee yaaré catiré petihére mʉ́ãrẽ ticogʉda,

37
00:01:32,480 --> 00:01:33,280
jĩĩwĩ.

38
00:01:33,280 --> 00:01:34,480
Teero tiirá,

39
00:01:34,480 --> 00:01:35,640
cʉ̃́ãpe sãĩñáwã:

40
00:01:35,640 --> 00:01:37,200
—¿Deero tiiádari ʉ̃sã,

41
00:01:37,200 --> 00:01:40,200
Cõãmacʉ̃ tiidutírere ãñurõ tiiádara?

42
00:01:40,200 --> 00:01:41,040
jĩĩwã.

43
00:01:41,040 --> 00:01:43,040
Cʉ̃ʉ̃peja yʉʉwi:

44
00:01:43,040 --> 00:01:46,760
—Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ tiidutíre biiro niiã:

45
00:01:46,760 --> 00:01:49,560
Yʉʉre cʉ̃ʉ̃ ticodiocorigʉre padeodutíi,

46
00:01:49,560 --> 00:01:50,360
jĩĩwĩ.

47
00:01:50,360 --> 00:01:52,440
Teero tiirá,

48
00:01:52,440 --> 00:01:54,120
cʉ̃́ãpeja sãĩñáwã sũcã:

49
00:01:54,120 --> 00:01:56,080
—¿Ñeenómena ẽñogʉ̃́dari,

50
00:01:56,080 --> 00:01:57,480
ʉ̃sã mʉʉrẽ padeorí?

51
00:01:57,480 --> 00:01:59,840
¿Deero bauré tiigʉ́dari?

52
00:01:59,840 --> 00:02:03,800
Marĩ ñecʉ̃sʉ̃mʉã yucʉ manirṍpʉ maná wãmecʉtirere yaayira.

53
00:02:03,800 --> 00:02:06,320
Cõãmacʉ̃ye queti jóaripũpʉ ate jóanoã:

54
00:02:06,320 --> 00:02:09,320
“Cʉ̃ʉ̃ cʉ̃́ãrẽ yaarigue ʉ̃mʉã́se maquẽrẽ ticoyigʉ”,

55
00:02:09,320 --> 00:02:10,840
jĩĩ jóanoã,

56
00:02:10,840 --> 00:02:11,880
jĩĩwã.

57
00:02:11,880 --> 00:02:12,960
Teero tiigʉ́,

58
00:02:12,960 --> 00:02:14,280
Jesupé jĩĩwĩ:

59
00:02:14,280 --> 00:02:17,160
—Yʉʉ ateréja diamacʉ̃́rã jĩĩã:

60
00:02:17,160 --> 00:02:20,560
Ʉ̃mʉã́se maquẽ yaariguere Moisés mee ticoyigʉ;

61
00:02:20,560 --> 00:02:24,880
yʉʉ Pacʉpe basocáre yaaré ʉ̃mʉã́se maquẽ petire ticoi.

62
00:02:24,880 --> 00:02:28,160
Cʉ̃ʉ̃ ticoré ʉ̃mʉã́sepʉ diiátire niiã.

63
00:02:28,160 --> 00:02:31,440
Basocáre catiré petihére ticoa,

64
00:02:31,440 --> 00:02:33,120
jĩĩwĩ.

65
00:02:33,120 --> 00:02:34,140
—Õpʉ̃,

66
00:02:34,140 --> 00:02:37,120
tee yaarére ʉ̃sãrẽ ticorucujãña,

67
00:02:37,120 --> 00:02:38,320
jĩĩwã.

68
00:02:38,320 --> 00:02:40,520
Jesús jĩĩwĩ:

69
00:02:40,520 --> 00:02:43,400
—Yʉʉrá niiã yaaré catiré petihére ticogʉ́.

70
00:02:43,400 --> 00:02:48,360
Yʉʉre padeonʉnʉ́serano jʉabóara tiiróbiro niinemoricua;

71
00:02:48,360 --> 00:02:51,320
oco sĩnidʉgára tiiróbiro niinemoricua.

72
00:02:51,320 --> 00:02:53,560
Mʉ́ãrẽ ateré jĩĩtoawʉ:

73
00:02:53,560 --> 00:02:55,000
Mʉ́ã yʉʉre ĩñapacara,

74
00:02:55,000 --> 00:02:55,880
padeoría.

75
00:02:55,880 --> 00:03:00,720
Niipetira yʉʉ Pacʉ yʉʉre ticorá yʉʉre padeonʉnʉ́seadacua.

76
00:03:00,720 --> 00:03:04,440
Yʉʉre padeoráre ñeerijã tiirícu.

77
00:03:04,440 --> 00:03:08,120
Yʉʉ ʉ̃mʉã́sepʉ niirigʉ yʉʉ booré tiigʉ́ mee atiwʉ;

78
00:03:08,120 --> 00:03:11,760
yʉʉre ticodiocorigʉ boorépere tiigʉ́ atiwʉ.

79
00:03:11,760 --> 00:03:12,920
Yʉʉ Pacʉ biiro booi:

80
00:03:12,920 --> 00:03:15,880
Yʉʉre ticorirare tiidióri booríi;

81
00:03:15,880 --> 00:03:19,960
cʉ̃́ãrẽ pecamepʉ wáari booríi.

82
00:03:19,960 --> 00:03:21,400
Atibʉ́reco petirí,

83
00:03:21,400 --> 00:03:22,920
yʉʉ cʉ̃́ãrẽ masõrĩ booi.

84
00:03:22,920 --> 00:03:24,280
Yʉʉ Pacʉ biiro booi:

85
00:03:24,280 --> 00:03:26,120
Niipetira yʉʉre ĩñarã́,

86
00:03:26,120 --> 00:03:30,560
yʉʉre padeorá catiré petihére cʉorí booi.

87
00:03:30,560 --> 00:03:31,720
Yʉʉ atibʉ́reco petirí,

88
00:03:31,720 --> 00:03:33,920
cʉ̃́ãrẽ masõgʉ̃dacu,

89
00:03:33,920 --> 00:03:35,960
jĩĩwĩ Jesús.

90
00:03:35,960 --> 00:03:40,000
Judíoare dutirápeja Jesuré wedepatinʉcãwã.

91
00:03:40,000 --> 00:03:43,600
“Yʉʉrá niiã yaaré ʉ̃mʉã́sepʉ diiátirigʉ” jĩĩrĩ tʉorá,

92
00:03:43,600 --> 00:03:46,240
ñañarõ wedesenʉcãwã.

93
00:03:46,240 --> 00:03:49,480
—¿Ãni teero wedesegʉ Jesús José macʉ̃ mee niiĩ?

94
00:03:49,480 --> 00:03:50,760
Cʉ̃ʉ̃ pacʉ,

95
00:03:50,760 --> 00:03:52,480
cʉ̃ʉ̃ pacore marĩ masĩã.

96
00:03:52,480 --> 00:03:55,320
¿Deero tiigʉ́ cʉ̃ʉ̃ “ʉ̃mʉã́sepʉ niirigʉ diiátiwʉ” jĩĩĩ?

97
00:03:55,320 --> 00:03:56,600
jĩĩwã.

98
00:03:56,600 --> 00:03:58,840
Jesús cʉ̃́ãrẽ jĩĩwĩ:

99
00:03:58,840 --> 00:04:01,280
—Wedepatirijãña.

100
00:04:01,280 --> 00:04:05,240
Sĩcʉ̃no cʉ̃ʉ̃ booró yʉʉre padeonʉnʉ́semasĩriqui;

101
00:04:05,240 --> 00:04:10,120
yʉʉ Pacʉ yʉʉre ticodiocorigʉ yʉʉre ticoráno dícʉ padeonʉnʉ́secua.

102
00:04:10,120 --> 00:04:12,040
Atibʉ́reco petirí,

103
00:04:12,040 --> 00:04:13,720
yʉʉ cʉ̃́ãrẽ masõgʉ̃dacu.

104
00:04:13,720 --> 00:04:16,720
Cõãmacʉ̃ye queti jóaripũpʉ ate jóanoã:

105
00:04:16,720 --> 00:04:18,960
“Cõãmacʉ̃ niipetirare bue,

106
00:04:18,960 --> 00:04:20,360
tʉomasĩ́rĩ tiigʉ́daqui”,

107
00:04:20,360 --> 00:04:21,400
jĩĩ jóanoã.

108
00:04:21,400 --> 00:04:22,560
Teero tiirá,

109
00:04:22,560 --> 00:04:24,680
niipetira yʉʉ Pacʉ wederére tʉo,

110
00:04:24,680 --> 00:04:25,600
tʉomasĩ́rã,

111
00:04:25,600 --> 00:04:27,360
yʉʉre padeonʉnʉ́seya.

112
00:04:27,360 --> 00:04:29,880
’Sĩcʉ̃no yʉʉ Pacʉre ĩñarii.

113
00:04:29,880 --> 00:04:32,360
Yʉʉ Cõãmacʉ̃mena niirigʉ niiã.

114
00:04:32,360 --> 00:04:33,360
Teero tiigʉ́,

115
00:04:33,360 --> 00:04:34,880
yʉʉ dícʉ cʉ̃ʉ̃rẽ ĩñawʉ̃.

116
00:04:34,880 --> 00:04:37,280
Yʉʉ ateréja diamacʉ̃́rã jĩĩã:

117
00:04:37,280 --> 00:04:39,960
Yʉʉre padeoráno catirucuadacua.

118
00:04:39,960 --> 00:04:43,160
Yʉʉrá niiã yaaré catiré petihére ticogʉ́.

119
00:04:43,160 --> 00:04:48,320
Mʉ́ã ñecʉ̃sʉ̃mʉã yucʉ manirṍpʉ maná wãmecʉtirere yaayira.

120
00:04:48,320 --> 00:04:50,320
Teeré yaapacara,

121
00:04:50,320 --> 00:04:51,320
diajõãyira.

122
00:04:51,320 --> 00:04:54,600
Yʉʉpe yaaré ʉ̃mʉã́sepʉ diiátirepere wedesea.

123
00:04:54,600 --> 00:04:57,080
Teeré yaaráno diaricua.

124
00:04:57,080 --> 00:05:01,680
Tee yaaré catiré petihére ticoré ʉ̃mʉã́sepʉ diiátirigue yʉʉrá niiã.

125
00:05:01,680 --> 00:05:04,600
Teeré yaaráno catirucujããdacua.

126
00:05:04,600 --> 00:05:07,480
Yʉʉ yaaré ticoré yáa õpʉ̃ʉ̃ niiã.

127
00:05:07,480 --> 00:05:10,920
Yáa õpʉ̃ʉ̃rẽ atibʉ́recopʉ niirã́ catirucuaro jĩĩgʉ̃,

128
00:05:10,920 --> 00:05:11,640
ticogʉda,

129
00:05:11,640 --> 00:05:13,200
jĩĩwĩ.

130
00:05:13,200 --> 00:05:17,160
Judíoare dutirápeja cãmerĩ́ wedesewa:

131
00:05:17,160 --> 00:05:21,920
—¿Deero tii marĩrẽ ãni cʉ̃ʉ̃ya õpʉ̃ʉ̃rẽ yaadutibogari?

132
00:05:21,920 --> 00:05:22,560
jĩĩwã.

133
00:05:22,560 --> 00:05:23,200
Teero tiigʉ́,

134
00:05:23,200 --> 00:05:26,000
Jesupéja cʉ̃́ãrẽ jĩĩwĩ:

135
00:05:26,000 --> 00:05:28,280
—Yʉʉ ateréja diamacʉ̃́rã jĩĩã:

136
00:05:28,280 --> 00:05:31,880
Mʉ́ã yʉʉ niipetira sõwʉ̃ya õpʉ̃ʉ̃rẽ yaaripacara,

137
00:05:31,880 --> 00:05:33,560
yée díire sĩnirípacara,

138
00:05:33,560 --> 00:05:35,520
catiré petihére cʉorícu.

139
00:05:35,520 --> 00:05:37,360
Yáa õpʉ̃ʉ̃rẽ yaagʉ́nope,

140
00:05:37,360 --> 00:05:40,840
yée díire sĩnigʉ̃́nope catiré petihére cʉoquí.

141
00:05:40,840 --> 00:05:42,440
Atibʉ́reco petirí,

142
00:05:42,440 --> 00:05:44,480
cʉ̃ʉ̃rẽ masõgʉ̃dacu.

143
00:05:44,480 --> 00:05:46,960
Yáa õpʉ̃ʉ̃ yaaré peti niiã;

144
00:05:46,960 --> 00:05:48,720
yée díi sĩniré peti niiã.

145
00:05:48,720 --> 00:05:51,120
Yáa õpʉ̃ʉ̃rẽ yaaráno,

146
00:05:51,120 --> 00:05:53,440
yée díire sĩnirã́no yʉʉmena niiĩya;

147
00:05:53,440 --> 00:05:55,440
yʉʉcã cʉ̃́ãmena niiã.

148
00:05:55,440 --> 00:05:58,760
Yʉʉ Pacʉ yʉʉre ticodiocorigʉ catii.

149
00:05:58,760 --> 00:06:00,880
Cʉ̃ʉ̃ catirémena yʉʉ catia.

150
00:06:00,880 --> 00:06:06,560
Teero tiiróbiro yáa õpʉ̃ʉ̃ yaaráno yʉʉ catirémena catiadacua.

151
00:06:06,560 --> 00:06:09,840
Yʉʉrá yaaré ʉ̃mʉã́sepʉ diiátiriguere wedesea.

152
00:06:09,840 --> 00:06:13,400
Maná mʉ́ã ñecʉ̃sʉ̃mʉã yaarigue tiiróbiro niiria.

153
00:06:13,400 --> 00:06:15,320
Cʉ̃́ã teeré yaapacara,

154
00:06:15,320 --> 00:06:16,160
diajõãyira.

155
00:06:16,160 --> 00:06:20,240
Yáa õpʉ̃ʉ̃rẽ yaaránopeja catirucujããdacua,

156
00:06:20,240 --> 00:06:20,920
jĩĩwĩ.

157
00:06:20,920 --> 00:06:26,880
Jesús cʉ̃́ãrẽ teeré Capernaumpʉ judíoa neãrí wiipʉ buewi.

158
00:06:26,880 --> 00:06:31,160
Paʉ cʉ̃ʉ̃rẽ nʉnʉmíãrira cʉ̃ʉ̃ buerére tʉorá,

159
00:06:31,160 --> 00:06:32,480
cãmerĩ́ jĩĩwã:

160
00:06:32,480 --> 00:06:34,920
—Cʉ̃ʉ̃ wederé wisiónetõjõãã.

161
00:06:34,920 --> 00:06:36,160
Tʉomasĩ́ña maniã,

162
00:06:36,160 --> 00:06:37,400
jĩĩwã.

163
00:06:37,400 --> 00:06:40,320
Jesús cʉ̃́ã wedepatirere masĩgʉ̃,

164
00:06:40,320 --> 00:06:41,160
jĩĩwĩ:

165
00:06:41,160 --> 00:06:44,760
—¿Mʉ́ã yʉʉ wederére ñañarõ tʉgueñagari?

166
00:06:44,760 --> 00:06:50,200
¿Deero wáabogari yʉʉ niipetira sõwʉ̃ too sʉgueropʉ yʉʉ niiriropʉ mʉãwari sũcã?

167
00:06:50,200 --> 00:06:51,560
Mʉ́ã teeré ĩñarã,

168
00:06:51,560 --> 00:06:53,480
¿deero tʉgueñabogari?

169
00:06:53,480 --> 00:06:55,960
Espíritu Santo catirére ticoi.

170
00:06:55,960 --> 00:06:59,920
Marĩye õpʉ̃ʉ̃rĩ marĩrẽ catiré ticoria.

171
00:06:59,920 --> 00:07:00,800
Yʉʉ yaaré,

172
00:07:00,800 --> 00:07:03,160
sĩniré maquẽrẽ wedegʉ,

173
00:07:03,160 --> 00:07:06,760
popeapʉ yeeripũna maquẽrẽ wedegʉ tiia.

174
00:07:06,760 --> 00:07:09,760
Yʉʉ wederére padeoráno catirucujããdacua.

175
00:07:09,760 --> 00:07:13,280
Ãpẽrã́ mʉ́ã menamacãrã yʉʉ wedepacari,

176
00:07:13,280 --> 00:07:14,520
yʉʉre padeoríya ména,

177
00:07:14,520 --> 00:07:15,800
jĩĩwĩ.

178
00:07:15,800 --> 00:07:19,840
Jesús cʉ̃ʉ̃rẽ padeohérare sicatopʉra masĩtoarigʉ niiwĩ.

179
00:07:19,840 --> 00:07:25,360
Teero biiri too síropʉ cʉ̃ʉ̃rẽ ĩñatutirapʉre wedesãgʉ̃dʉcãrẽ masĩtoarigʉ niiwĩ.

180
00:07:25,360 --> 00:07:27,120
Cʉ̃ʉ̃ jĩĩnemowĩ:

181
00:07:27,120 --> 00:07:28,080
—Teero tiigʉ́,

182
00:07:28,080 --> 00:07:29,560
meepʉ mʉ́ãrẽ wedemiãwʉ̃:

183
00:07:29,560 --> 00:07:33,200
“Sĩcʉ̃no cʉ̃ʉ̃ booró yʉʉre padeonʉnʉ́semasĩriqui;

184
00:07:33,200 --> 00:07:37,040
yʉʉ Pacʉ yʉʉre ticoráno dícʉ padeonʉnʉ́secua”,

185
00:07:37,040 --> 00:07:37,640
jĩĩãwʉ̃,

186
00:07:37,640 --> 00:07:38,200
jĩĩwĩ.

187
00:07:38,200 --> 00:07:42,600
Tiibʉrecomena paʉ cʉ̃ʉ̃rẽ nʉnʉmíãrira cʉ̃ʉ̃rẽ bapacʉtidujãwã.

188
00:07:42,600 --> 00:07:44,080
Cʉ̃́ã teero tiirí ĩñagʉ̃,

189
00:07:44,080 --> 00:07:46,880
Jesús ʉ̃sã cʉ̃ʉ̃ bueráre sãĩñáwĩ:

190
00:07:46,880 --> 00:07:48,760
—¿Mʉ́ãcã yʉʉre cõãjõãdʉgai?

191
00:07:48,760 --> 00:07:50,400
jĩĩwĩ.

192
00:07:50,400 --> 00:07:53,480
Simón Pedropeja cʉ̃ʉ̃rẽ yʉʉwi:

193
00:07:53,480 --> 00:07:54,240
—Ʉ̃sã Õpʉ̃,

194
00:07:54,240 --> 00:07:56,280
¿noãpére nʉnʉbógari?

195
00:07:56,280 --> 00:07:59,200
Mʉʉ wedesere catiré petihére ticoa.

196
00:07:59,200 --> 00:08:01,240
Ʉ̃sã mʉʉrẽ padeotóaa.

197
00:08:01,240 --> 00:08:02,680
Ʉ̃sã masĩã:

198
00:08:02,680 --> 00:08:04,240
Mʉʉ Cõãmacʉ̃ ticodiocorigʉ,

199
00:08:04,240 --> 00:08:05,360
ñañaré manigʉ̃́ niiã,

200
00:08:05,360 --> 00:08:06,920
jĩĩwĩ.

201
00:08:06,920 --> 00:08:09,520
Jesupé ʉ̃sãrẽ jĩĩwĩ:

202
00:08:09,520 --> 00:08:11,960
—Yʉʉ mʉ́ã docere besewʉ.

203
00:08:11,960 --> 00:08:14,800
Yʉʉ teero tiirí siro niipacari,

204
00:08:14,800 --> 00:08:17,240
sĩcʉ̃ mʉ́ã menamacʉ̃ wãtĩyagʉ niiĩ,

205
00:08:17,240 --> 00:08:18,880
jĩĩwĩ.

206
00:08:18,880 --> 00:08:20,960
Jesús teero jĩĩgʉ̃,

207
00:08:20,960 --> 00:08:21,840
Judas,

208
00:08:21,840 --> 00:08:24,400
Simón Iscariote macʉ̃rẽ jĩĩgʉ̃ tiiwí.

209
00:08:24,400 --> 00:08:26,600
Judas ʉ̃sã menamacʉ̃ niimiwĩ.

210
00:08:26,600 --> 00:08:28,000
Teero niipacʉ,

211
00:08:28,000 --> 00:08:33,280
too síropʉre Jesuré wedesãgʉ̃dʉ niirigʉ niiwĩ.

