﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,360
Herode Judéia di'ta wiôgɨ niirí kura Jesu Belẽ́ wamêtiri makapɨ bahuákɨ niîwĩ.

2
00:00:12,360 --> 00:00:19,400
Kɨ̃ɨ̂ bahuáka be'ro ɨmɨá masirã́ muhîpũ mɨhátiro pe'ekãharã Jerusalẽ́pɨ etâkãrã niîwã.

3
00:00:19,400 --> 00:00:20,780
Toopɨ́ etârã,

4
00:00:20,780 --> 00:00:22,140
sẽrí yã'akãrã niîwã:

5
00:00:22,140 --> 00:00:26,580
—Judeu masa wiôgɨ niiákɨhɨ wi'magɨ́ no'opɨ́ bahuápari?

6
00:00:26,580 --> 00:00:32,540
Ɨ̃sa yaá maka muhîpũ mɨhátiro pe'e dɨporópɨ yõkoáwɨ̃ ɨ̃sâ ĩ'yâti'kɨre ĩ'yâwɨ.

7
00:00:32,540 --> 00:00:33,420
Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârã,

8
00:00:33,420 --> 00:00:35,440
“Wiôgɨ niiákɨhɨ bahuá tohapĩ”,

9
00:00:35,440 --> 00:00:36,060
niîwɨ.

10
00:00:36,060 --> 00:00:39,020
Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã a'tiápɨ,

11
00:00:39,020 --> 00:00:40,820
niîkãrã niîwã.

12
00:00:40,820 --> 00:00:43,060
Herode naâ tohô niisére tɨ'ógɨ,

13
00:00:43,060 --> 00:00:45,660
mehêkã peharo tɨ'ó yã'akɨ niîwĩ.

14
00:00:45,660 --> 00:00:49,700
Jerusalẽ́kãharã kẽ'ra niî pe'tirã meharóta tɨ'ó yã'akãrã niîwã.

15
00:00:49,700 --> 00:00:53,780
Tohô weégɨ sacerdotea wiôrãre pihîokɨ niîwĩ.

16
00:00:53,780 --> 00:00:59,460
Tohô niikã́ ãpêrã masaré Moisé dutî'kere bu'erã́re pihîokɨ niîwĩ.

17
00:00:59,460 --> 00:01:01,360
Naâre sẽrí yã'akɨ niîwĩ:

18
00:01:01,360 --> 00:01:05,600
—Cristo Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ no'opɨ́ bahuágɨsari?

19
00:01:05,600 --> 00:01:06,720
niîkɨ niîwĩ.

20
00:01:06,720 --> 00:01:07,820
Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́,

21
00:01:07,820 --> 00:01:09,100
naâ yɨ'tíkãrã niîwã:

22
00:01:09,100 --> 00:01:13,060
—A'tí di'ta Judéia Belẽ́ wamêtiri makapɨ bahuágɨsami.

23
00:01:13,060 --> 00:01:19,180
Dɨporókɨ̃hɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ kɨ̃ɨ̂ bahuaátehere a'tîro niî ohâkɨ niîwĩ:

24
00:01:19,180 --> 00:01:19,940
Belẽ́,

25
00:01:19,940 --> 00:01:23,680
Judéia di'tapɨ niirí maka mehô niirí maka meheta niî'.

26
00:01:23,680 --> 00:01:29,260
Tií di'ta niisé makari wa'teropɨre tii makákɨ̃hɨ ni'kɨ́ wiôgɨ bahuágɨsami.

27
00:01:29,260 --> 00:01:32,760
Yarã́ masá Israel kurakãharãre ko'teákɨhɨ niîgɨsami,

28
00:01:32,760 --> 00:01:34,580
niî ohâ no'okaro niîwɨ,

29
00:01:34,580 --> 00:01:36,820
niî werêkãrã niîwã Herodere.

30
00:01:36,820 --> 00:01:42,140
Naâ tohô niîka be'ro Herode ya'yióropɨ masirã́re kɨ̃ɨ̂ tiropɨ pihîokɨ niîwĩ.

31
00:01:42,140 --> 00:01:43,220
Naâre sẽrí yã'agɨ,

32
00:01:43,220 --> 00:01:44,860
a'tîro niîkɨ niîwĩ:

33
00:01:44,860 --> 00:01:49,180
—De'ró niikã́ yõkoáwɨ̃ bahuá butia'miri kɨ̃ɨ?

34
00:01:49,180 --> 00:01:49,900
niîkɨ niîwĩ.

35
00:01:49,900 --> 00:01:54,960
“Tiîta bahuáwĩ” niîka be'ro naâre Belẽ́pɨ wa'â dutigɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ:

36
00:01:54,960 --> 00:01:59,380
—Toopɨ́ wi'magɨ́re ãyuró sẽrí yã'a baha ke'aya.

37
00:01:59,380 --> 00:02:00,780
Kɨ̃ɨ̂re bokárã,

38
00:02:00,780 --> 00:02:01,980
yɨ'ɨ̂re werêya.

39
00:02:01,980 --> 00:02:05,380
Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re ẽho peógɨ wa'âgɨti weé',

40
00:02:05,380 --> 00:02:07,220
niî sookɨ niîwĩ naâre.

41
00:02:07,220 --> 00:02:12,220
Naâre tohô niî werêka be'ro masirã́ Belẽ́pɨ yɨ'rɨákãrã niîwã.

42
00:02:12,220 --> 00:02:13,780
Toopɨ́ yɨ'rɨárã,

43
00:02:13,780 --> 00:02:20,620
yõkoáwɨ̃ naa yaá makapɨ ĩ'yâ wã'kati'kɨta taha naâ dɨporo ɨ'mɨtã́ wã'kakɨ niîwĩ.

44
00:02:20,620 --> 00:02:23,380
Be'ró wi'magɨ́ niiró bu'ipɨ ehâgɨ,

45
00:02:23,380 --> 00:02:26,300
yõkoáwɨ̃ tohâ nɨ'kakɨ niîwĩ maha.

46
00:02:26,300 --> 00:02:28,060
Masirã́ yõkoáwɨ̃re ĩ'yârã,

47
00:02:28,060 --> 00:02:29,500
pũûro e'katíkãrã niîwã.

48
00:02:29,500 --> 00:02:31,660
Tií wi'ipɨ sãha ehárã,

49
00:02:31,660 --> 00:02:35,380
wi'magɨ́re kɨ̃ɨ̂ pakó Maria me'ra niigɨ́re ĩ'yâkãrã niîwã.

50
00:02:35,380 --> 00:02:37,580
Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârã ẽho peórã,

51
00:02:37,580 --> 00:02:39,300
ehâ ke'akãrã niîwã.

52
00:02:39,300 --> 00:02:42,100
Be'ró naâ miáa'ke akarire pãâ,

53
00:02:42,100 --> 00:02:43,420
kɨ̃ɨ̂re ouro,

54
00:02:43,420 --> 00:02:45,340
ɨ'mɨ̂tihise incensore,

55
00:02:45,340 --> 00:02:51,300
tohô niikã́ apêye ɨ'mɨ̂tihiseta taha mirra wamêtisere o'ôkãrã niîwã.

56
00:02:51,300 --> 00:02:56,300
Be'ró naâre kẽ'erópɨ Õ'âkɨ̃hɨ “Herode tiropɨ mahâmi tohatikã'ya”,

57
00:02:56,300 --> 00:02:57,220
niîkɨ niîwĩ.

58
00:02:57,220 --> 00:03:00,380
Tohô weérã naa yaá di'tapɨ toháarã,

59
00:03:00,380 --> 00:03:02,900
apé ma'apɨ mahâmi tohakãrã niîwã.

60
00:03:02,900 --> 00:03:08,940
Masirã́ toháaka be'ro Joseré Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ kẽ'erópɨ bahuá,

61
00:03:08,940 --> 00:03:11,100
a'tîro niîkɨ niîwĩ:

62
00:03:11,100 --> 00:03:12,300
—Wã'kayá.

63
00:03:12,300 --> 00:03:15,180
Wi'magɨ́ kɨ̃ɨ̂ pakó me'ra Egitopɨ du'tiáya.

64
00:03:15,180 --> 00:03:16,900
Toopɨ́ tohá ni'iya.

65
00:03:16,900 --> 00:03:20,700
Yɨ'ɨ̂ “Toô kã'rota tohátia” niîka be'ropɨ tohátia taha.

66
00:03:20,700 --> 00:03:23,560
Herode wi'magɨ́re wẽhé sĩ'rigɨ a'mâgɨsami,

67
00:03:23,560 --> 00:03:24,760
niîkɨ niîwĩ.

68
00:03:24,760 --> 00:03:26,280
Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ,

69
00:03:26,280 --> 00:03:27,580
José wã'ká,

70
00:03:27,580 --> 00:03:31,860
wi'magɨ́re pakó me'ra yamîta Egitopɨ miáakɨ niîwĩ.

71
00:03:31,860 --> 00:03:36,180
Toopɨ́re Herode katiró põo tẽóro tohá ni'ikãrã niîwã.

72
00:03:36,180 --> 00:03:42,260
A'té Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ kɨ̃ɨ̂ ohâ'ke keoró wa'â dutiro tohô wa'âkaro niîwɨ.

73
00:03:42,260 --> 00:03:45,040
Teeré a'tîro niî ohâ mɨ'takɨ niîwĩ:

74
00:03:45,040 --> 00:03:48,440
“‘Yɨ'ɨ̂ makɨ Egitopɨ niigɨ́re pihî wihawɨ’,

75
00:03:48,440 --> 00:03:50,340
niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ”,

76
00:03:50,340 --> 00:03:51,820
niî ohâ no'owɨ.

77
00:03:51,820 --> 00:03:53,740
Herode masirã́re,

78
00:03:53,740 --> 00:03:55,460
yɨ'ɨ̂re buhíkã'pã niîgɨ,

79
00:03:55,460 --> 00:03:57,300
uâ yɨ'rɨa wa'âkɨ niîwĩ.

80
00:03:57,300 --> 00:03:58,860
Tohô uâgɨ,

81
00:03:58,860 --> 00:04:01,900
niî pe'tirã ɨmɨá wi'marã́re Belẽ́pɨ,

82
00:04:01,900 --> 00:04:07,100
tohô niikã́ tii maká sumútohopɨ niirã́re pɨá kɨ'ma kɨorã́re,

83
00:04:07,100 --> 00:04:10,260
naâ dɨharó kɨorã́re wẽhe dutíkɨ niîwĩ.

84
00:04:10,260 --> 00:04:15,100
Naâ masirã́ kɨ̃ɨ̂re werê'karo toô kã'rota bɨkɨâsami niîgɨ,

85
00:04:15,100 --> 00:04:20,140
ɨmɨá wi'marã́ tiikése kɨ'mari kɨorã́re wẽhe dutíkɨ niîwĩ.

86
00:04:20,140 --> 00:04:27,300
Kɨ̃ɨ̂ tohô wee dutísere Jeremia Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ kɨ̃ɨ̂ ohâ'ke keoró wa'âkaro niîwɨ.

87
00:04:27,300 --> 00:04:29,740
A'tîro ohâkɨ niîwĩ:

88
00:04:29,740 --> 00:04:33,220
Ramá wamêtiri makapɨre masá bɨhâ weti,

89
00:04:33,220 --> 00:04:35,980
utî karíkũkã tɨ'ó no'orosa'.

90
00:04:35,980 --> 00:04:46,460
Raquel paramérã niî turiarã numiapɨ Israel kurakãharã nɨmosã́ numia naâ põ'raré pũûro utî dɨhasé wã'arãsama.

91
00:04:46,460 --> 00:04:49,940
Naâ põ'raré wẽhekã́ ĩ'yârã bɨhâ wetikã,

92
00:04:49,940 --> 00:04:52,980
ãpêrã wãkû tutuase o'ô masitirãsama,

93
00:04:52,980 --> 00:04:55,020
niî ohâ no'owɨ.

94
00:04:55,020 --> 00:05:03,020
Herode wẽrîka be'ro kẽ'erópɨ ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ José Egitopɨ niigɨ́re niîkɨ niîwĩ:

95
00:05:03,020 --> 00:05:04,180
—Wã'kayá.

96
00:05:04,180 --> 00:05:09,780
Wi'magɨ́re kɨ̃ɨ̂ pakó me'ra Israel kurakãharã niirí di'tapɨ sɨ'orí dahâ tohaaya.

97
00:05:09,780 --> 00:05:13,260
Wi'magɨ́re wẽhé sĩ'ri'kãrã boâ pe'tia wa'aáma,

98
00:05:13,260 --> 00:05:13,940
niîkɨ niîwĩ.

99
00:05:13,940 --> 00:05:15,900
Tohô niikã́ tɨ'ógɨ,

100
00:05:15,900 --> 00:05:17,300
José wã'ká,

101
00:05:17,300 --> 00:05:24,460
wi'magɨ́re kɨ̃ɨ̂ pakó me'ra Israel kurakãharã niirí di'tapɨ sɨ'orí miáakɨ niîwĩ.

102
00:05:24,460 --> 00:05:32,180
Be'ró “Herode makɨ Arquelau kɨ̃ɨ̂ pakɨré Judéia di'ta wiôgɨ dɨka yuuápɨ” niikã́ tɨ'ógɨ,

103
00:05:32,180 --> 00:05:33,220
uîkɨ niîwĩ.

104
00:05:33,220 --> 00:05:36,740
Tohô weégɨ toopɨ́re wa'â sĩ'ritikɨ niîwĩ.

105
00:05:36,740 --> 00:05:39,700
Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'erópɨ werê no'o'kɨ niî yuugɨ,

106
00:05:39,700 --> 00:05:43,240
Galiléia wamêtiri di'ta pe'e yɨ'rɨákɨ niîwĩ.

107
00:05:43,240 --> 00:05:44,460
Toopɨ́re etârã,

108
00:05:44,460 --> 00:05:47,900
Nazaré wamêtiri makapɨ tohâ ke'akãrã niîwã.

109
00:05:47,900 --> 00:05:50,220
Naâ toopɨ́ wa'akã́,

110
00:05:50,220 --> 00:05:54,580
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'ke keoró wa'âkaro niîwɨ.

111
00:05:54,580 --> 00:05:58,940
“Masá kɨ̃ɨ̂re ‘Nazarékɨ̃hɨ niîmi’ niîrãsama”,

112
00:05:58,940 --> 00:06:01,100
niî ohâ no'owɨ.

