\id REV Western Tzutujil [tzt] NT (Guatemala) -2009 bd. \h APOCALIPSIS \toc1 Apocalipsis \toc2 Ap \mt APOCALIPSIS \c 1 \s \p \v 1 Anin in Juan. Jawaꞌ ja xtintzꞌibaj riꞌ Jesucristo kꞌalasyon chinwach. Arjaꞌ yataj tre rmal ja Dios chi nkꞌalasaj utzcꞌa chi jariꞌ ncꞌutbej chikawach ja rok ajsamajelaꞌ rxin nak ja xtibantaj na cumplir chanim. Ja xucoj chi rkꞌalasaxic cꞌo jun ángel xutak wqꞌuin ja rin ajsamajel rxin. \v 2 Anin nyaꞌon testigoꞌil trij ja rtzobal Dios, nyaꞌon testigoꞌil trij ja kꞌalasan rmal ja Jesucristo, nojel ja xintzꞌat nyaꞌon testigoꞌil trij. \v 3 Congana quiꞌil tre ja nsiqꞌuini jawaꞌ ja xtintzꞌibaj riꞌ ja kꞌalasan rmal tre ja xtibantaj na cumplir in congana quiꞌil chique chakajaꞌ ja necꞌaxani in nquinimaj como xa nnakajinto ja tiempo. \s * * * * * * * * * * \p \v 4 Jawaꞌ ja nmajon rtzꞌibaxic ntakel ewqꞌuin ja rix wukuꞌ iglesia ja rixcꞌo chipan ja departamento Asia. Ja rutzil ja nsipaj ja Dios rachbil ja quicotemal xin Dios ja tariꞌ xtecochij más tre ja Dios, jariꞌ Dios mta jutij ja maquita cꞌoli, arjaꞌ cꞌoli camic, ni cꞌo wiꞌ ojer in ni cꞌo wiꞌ chwak cabij in chijutij, in xtecochij ta chique chakajaꞌ ja wukuꞌ espíritu ja recꞌoloc chwach ja trono rxin Dios, \v 5 in xtecochij ta tre chakajaꞌ ja Jesucristo, arjaꞌ ocnak testigo xin Dios in ni katzij wiꞌ ja testigoꞌil nuyaꞌ, arjaꞌ ja Ralcꞌwalaxel nabey winak ja cꞌastaji chiquicojol ja camnakiꞌ, arjaꞌ cꞌo rukꞌaꞌ chique ja rey xin rwachꞌulew chi neruban mandar. Arjaꞌ janila xokrajoꞌ, xuchꞌaj ja kil kamac tre ja rquiqꞌuel \v 6 in xuyaꞌ chake chi ok rey ok sacerdote utzcꞌa chi nkaban ja rsamaj ja Dios ja Tatixel rxin. Ni ta xtiyaꞌ wiꞌ rukꞌij, ni ta arjaꞌ wiꞌ xtibano mandar camic, chwak in chijutij. Amén. \v 7 Bien tecꞌwaxaj, arjaꞌ penak, cꞌamonto rmal juleꞌ sutzꞌ in canojelal nquetzꞌat na rwach in ja xemino chꞌichꞌ pa rupox ejeꞌeꞌ nquetzꞌat na chakajaꞌ. Ja tinamit jeꞌe ja recꞌo chwachꞌulew janila jun okꞌej xtiqueban rmal. Queriꞌ ja nbantaj na. Amén. \p \v 8 Quewaꞌ nbij ja kajaw Dios riꞌ: —Anin nij incꞌo chi wiꞌ ja tok tzꞌucarto ja rwachꞌulew in nij incꞌo wiꞌ ja tok xteqꞌuisi ja rwachꞌulew chakajaꞌ, neꞌe. Jariꞌ Dios mta jutij ja maquita cꞌoli, arjaꞌ cꞌoli camic, ni cꞌo wiꞌ ojer in ni cꞌo wiꞌ chwak cabij in chijutij, arjaꞌ ni majun poder ja maquita cꞌo pa rukꞌaꞌ. \s * * * * * * * * * * \p \v 9 Anin in Juan, in ewachꞌalal, in ewachbil chi rtijic ja rpokonal, in ewachbil chipan ja gobierno xin Dios, in ewachbil chi rcochꞌic nojel ja npi chakij rmal ja xa jun kabanon ruqꞌuin ja Jesucristo. Ja tok kꞌalasax chinwach ja xtintzꞌibaj chewe riꞌ tokoriꞌ tok xinqꞌuejeꞌ chipan ja lugar Patmos ja cꞌo pa mar. Rumac ja rtzobal Dios in rumac ja nyaꞌon rbixic ja Jesucristo chewiꞌ tok xinqꞌuejeꞌ triꞌ. \v 10 Ja xinban pa jun domingo xinqꞌuejeꞌ pa rukꞌaꞌ ja rEspíritu Santo in cꞌo jun nimlaj kulaj xincꞌwaxaj can chwij caniꞌ rukul jun trompeta \v 11 in quewaꞌ xbij chwe riꞌ: —Anin nij incꞌo chi wiꞌ ja tok tzꞌucarto ja rwachꞌulew in nij incꞌo wiꞌ ja tok xteqꞌuisi ja rwachꞌulew chakajaꞌ. Nojel ja xtatzꞌat tatzꞌibaj chipan jun libro in natakel cuqꞌuin ja wukuꞌ iglesia ja recꞌo chipan wukuꞌ tinamit ja cꞌo pa rcuenta ja departamento Asia. Quewaꞌ rubiꞌ ja wukuꞌ tinamit riꞌ, Efeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia in Laodicea. Queriꞌ ja xbij chwe. \p \v 12 Cꞌacꞌariꞌ xinyaꞌ vuelta chi rtzꞌatic ja ntzijon wqꞌuin in ja xintzꞌat cꞌo wukuꞌ candelero oro ocnak. \v 13 In cꞌo cꞌa jun paꞌl chicojol ja wukuꞌ candelero in ja ncaꞌyi caniꞌ ncaꞌyi ja Ralcꞌwalaxel ja xoc alaxic cuqꞌuin ja winak. Ja cꞌa rtziak rcojon elnakto chi rukul, kajnak cꞌa chi rkan in cꞌo jun ximbal ja rcojon chwarucꞌuꞌx oro ocnak. \v 14 Ja rsamal rwiꞌ congana sak sak in ja parwach caniꞌ rxak kꞌakꞌ. \v 15 Ja cꞌa rkan congana nraproti caniꞌ chꞌichꞌ ocnak pro juleꞌ chꞌichꞌ ja nelto pa horno bien nsuꞌi utzcꞌa chi congana nraproti in ja cꞌa rukul ncꞌaxaxi congana nim caniꞌ juleꞌ yaꞌ congana nrojoji. \v 16 Ja cꞌa pa riquikꞌaꞌ ecꞌo wukuꞌ chꞌumil in cꞌo jun espada elnakto pa ruchiꞌ congana is rutzaꞌm in caꞌiꞌ rwarey in ja cꞌa rpalaj janila nchꞌaꞌani caniꞌ nuban ja kꞌij tok congana ruchꞌaꞌ. \p \v 17 Ja cꞌa tok xintzꞌat xinkaj chi tokꞌulew chwach caniꞌ xincami. Pro arjaꞌ xinruchap chi riquikꞌaꞌ in quewaꞌ xbij chwe riꞌ: \p —Ma taxbej ta awiꞌ como anin nij incꞌo chi wiꞌ ja tok tzꞌucarto ja rwachꞌulew in nij incꞌo chi wiꞌ ja tok xteqꞌuisi ja rwachꞌulew chakajaꞌ. \v 18 Anin ja nij incꞌas wiꞌ, xincami pro ja camic tatzꞌataꞌ mpeꞌ incꞌas chic in ni mchita wiꞌ camíc chwij, amén. In cꞌo nukꞌaꞌ tre ja camíc in cꞌo nukꞌaꞌ tre chakajaꞌ ja lugar ja bar nqꞌuejeꞌ wiꞌ canma ja camnakiꞌ. \v 19 Camic nbij chawe, ja xatzꞌat tatzꞌibaj, tatzꞌibaj ja ntajini nbantaji camic in tatzꞌibaj chakajaꞌ ja majaꞌn tibantaji. \v 20 Camic anin nkꞌalasaj chawach nak quibanic ja wukuꞌ chꞌumil ja xeꞌatzꞌat pa wiquikꞌaꞌ in nkꞌalasaj chawach chakajaꞌ nak rbanic ja wukuꞌ candelero ja oro ocnak. Ja wukuꞌ chꞌumil ejeꞌeꞌ riꞌ ja wukuꞌ ángel ja nechajin quixin ja wukuꞌ iglesia in ja wukuꞌ candelero xatzꞌat jariꞌ ja wukuꞌ iglesia, neꞌe ja Jesucristo chwe. \c 2 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 In xbij chic chwe: —Ja ángel ja nchajin rxin ja riglesia ja cꞌo pa Efeso quewaꞌ ja natzꞌibajel tre riꞌ: —Ja Jesucristo ja recꞌo wukuꞌ chꞌumil pa riquikꞌaꞌ in bien erchajin in nbini chicojol ja wukuꞌ candelero ja oro ocnak, arjaꞌ quewaꞌ nbij tre ja riglesia riꞌ: \v 2 —Anin bien wotak ja rebanon, wotak chi janila jun cꞌayewalaj samaj xin Dios ja remajon rbanic, wotak chi janila ecochꞌon ewach chipan in wotak chi ni majun egana cuqꞌuin ja ritzel tak winak pro ja rebanon xeꞌecꞌambajaj ja winak ja nebini chi e apóstol pro ma e apóstol ta in xewotakij chi xa e tzꞌakol tak tzij. \v 3 Ecochꞌon ja penak jeꞌe chewij in cꞌol epaciencia chi rcochꞌic in mwal anin congana ixsamajnak pro ni ma capujnak ta wiꞌ ecꞌuꞌx. \v 4 Pro cꞌo jun ja nchꞌaꞌ chewe camic riꞌ, ixix eyaꞌon can ja rajoben riꞌil xin Dios ja cꞌo chewe nabey. \v 5 Kas cꞌa bien turkaj chewe ja bar ixtzaknak wiꞌ, teqꞌuexaꞌ ja renaꞌoj in tebanaꞌ ja caniꞌ ebanonto nabey. Nowi mateban, can ninbe ewqꞌuin chanim, ja cꞌa candelero ewxin jariꞌ nwasajel chipan ja rlugar. Queriꞌ nban chewe ja wi mateqꞌuex ja renaꞌoj. \v 6 Pro makanaꞌ cꞌo chic jun ja utz ebanon jariꞌ ja xa itzel netzꞌat ja nqueban ja winak ja nicolaítas necheꞌxi, in anin chakajaꞌ itzel ntzꞌat ja nqueban. \v 7 Ja cꞌo quixquin tiquicꞌaxaj cꞌa ja ntajini nbij ja rEspíritu Santo chique ja riglesia. Xa nak ta ja nechꞌocmaji in matiqueyaꞌ quiꞌ tre ja ritzelal chi xqueruchꞌec ta, anin nyaꞌ na chique chi nquetij rwach ja cheꞌ ja rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij. Jariꞌ cheꞌ ja cꞌo pa nicꞌaj tre ja lugar paraíso ja bar cꞌo wiꞌ ja Dios. Queriꞌ ja natzꞌibajel tre ja ángel rxin ja riglesia ja cꞌo pa Efeso, neꞌ chwe. \s * * * * * * * * * * \p \v 8 In xbij chic chwe: —Ja ángel ja nchajin rxin ja riglesia ja cꞌo pan Esmirna quewaꞌ ja natzꞌibajel tre riꞌ: —Ja Jesucristo ja ni cꞌo chi wiꞌ ja tok tzꞌucarto ja rwachꞌulew in ni cꞌo wiꞌ ja tok xteqꞌuisi ja rwachꞌulew chakajaꞌ, ja cami pro cꞌastaji, arjaꞌ quewaꞌ nbij tre ja riglesia riꞌ: \v 9 —Anin bien wotak ja rebanon, wotak chi congana rpokonal etijon, wotak chi congana ix tak mebaꞌiꞌ pro ix biyomaꞌ chwach ja Dios rmal ja yukulbal ecꞌuꞌx ruqꞌuin. In wotak chakajaꞌ chi congana itzel tak tzij nbix chewe cumal ja winak ja nebini chi e aj Israel pro ma cucꞌan ta jun anma ja caniꞌ yatal chique ja raj Israel chi ncucꞌaj. Pro ejeꞌeꞌ xa jun molbal riꞌil rxin ja Satanás eꞌocnak wiꞌ. \v 10 Ma texbej ta ewiꞌ chwach ja rpokonal ja nixkꞌax na chipan. Bien tecꞌwaxaj ja xtinbij chewe riꞌ, ecꞌoli chewe ja diablo arjaꞌ nerucoj na pa cheꞌ jariꞌ nixrtakchibej chi neyaꞌ can ja yukulbal ecꞌuꞌx ruqꞌuin ja Dios in lajuj kꞌij nixqꞌuejeꞌ na chipan ja rpokonal. Ni ta yukul wiꞌ ecꞌuꞌx ruqꞌuin ja Dios chijutij, ni ta quirwariꞌ ebanon ja tok xquixcami. Ja wi queriꞌ neban cꞌo jun corona ja nyataj chewe jariꞌ ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij. \v 11 Ja cꞌo quixquin tiquicꞌaxaj cꞌa ja ntajini nbij ja rEspíritu Santo chique ja riglesia. Xa nak ta ja nechꞌocmaji in matiqueyaꞌ quiꞌ tre ja ritzelal chi xqueruchꞌec ta ejeꞌeꞌ mta rukꞌaꞌ ja rcab camíc chique xtuban ta pokon chique. Queriꞌ ja natzꞌibajel tre ja ángel rxin ja riglesia ja cꞌo pan Esmirna, neꞌ chwe. \s * * * * * * * * * * \p \v 12 In xbij chic chwe: —Ja ángel ja nchajin rxin ja riglesia ja cꞌo Pérgamo quewaꞌ ja natzꞌibajel tre riꞌ: —Ja Jesucristo ja cꞌo jun espada elnakto pa ruchiꞌ, jun espada ja congana is rutzaꞌm in caꞌiꞌ rwarey, arjaꞌ quewaꞌ nbij tre ja riglesia riꞌ: \v 13 —Anin bien wotak ja rebanon in masqui triꞌ ixcꞌo wiꞌ ja bar cꞌo wiꞌ ja trono rxin ja Satanás pro ni ma ineyaꞌon can ta wiꞌ in tok bix chewe chi neyaꞌ can ja yukulbal ecꞌuꞌx wqꞌuin ni ma xeyaꞌ can ta wiꞌ. In nixtacꞌa xeyaꞌ can ta ja yukulbal ecꞌuꞌx wqꞌuin chakajaꞌ ja tok camsaxi ja rAntipas, arjaꞌ jun testigo wxin in ni ma xuyaꞌ can ta wiꞌ ja yukulbal rucꞌuꞌx wqꞌuin in camsax checojol triꞌ chipan ja lugar ja bar cꞌo wiꞌ ja Satanás. \v 14 Pro cꞌo jun ja nchꞌaꞌ chewe camic riꞌ. Ecꞌo jujun ja recꞌo checojol netajini nquinimaj ja tijonem rxin ja Balaam. Como ja Balaam ojer arjaꞌ xuchꞌob chwach ja Balac nak nuban chi nerkajsaj ja tinamit Israel chipan ja ritzelal. Queriꞌ xuban in rmalariꞌ tok cꞌoli quetij ja tinamit Israel ja tzujun chiquewach cachbal tak winak owi chwach rachbal tak nakun in xeꞌoc cuqꞌuin juleꞌ ixokiꞌ ja ma quixjayilal ta. \v 15 In chakajaꞌ ecꞌo chic jujun checojol ja netajini nquinimaj ja tijonem quixin ja nicolaítas in jariꞌ tijonem congana itzel ntzꞌat anin. \v 16 Teqꞌuexaꞌ cꞌa ja renaꞌoj nowi mateqꞌuex, can ninbe ewqꞌuin chanim ninechꞌojin cuqꞌuin ja nebano queriꞌ in ja respada ja elnakto pa nuchiꞌ jariꞌ ncoj chiquij. \v 17 Ja cꞌo quixquin tiquicꞌaxaj cꞌa ja ntajini nbij ja rEspíritu Santo chique ja riglesia. Xa nak ta ja nechꞌocmaji in matiqueyaꞌ quiꞌ tre ja ritzelal chi xqueruchꞌec ta, anin nyaꞌ na chique chi nquetij ja maná ja rawatali in nyaꞌ na jujun abaj sak chique chakajaꞌ in jariꞌ abaj cꞌo jun biꞌaj cꞌacꞌa tzꞌibtal chwach ja majun otakyon, xa ruyon ja njach wiꞌ ja rabaj arjaꞌ notakini. Queriꞌ ja natzꞌibajel tre ja ángel rxin ja riglesia ja cꞌo Pérgamo, neꞌ chwe. \s * * * * * * * * * * \p \v 18 In xbij chic chwe: —Ja ángel ja nchajin rxin ja riglesia ja cꞌo Tiatira quewaꞌ natzꞌibajel tre riꞌ: —Ja Jesucristo ja Ralcꞌwal Dios ja cꞌo parwach caniꞌ rxak kꞌakꞌ in cꞌo rkan ja congana nraproti caniꞌ chꞌichꞌ ocnak ja tok bien nsuꞌi utzcꞌa chi nraproti, arjaꞌ quewaꞌ nbij tre ja riglesia riꞌ: \v 19 —Anin bien wotak ja rebanon, wotak chi cꞌoli ja rajoben riꞌil xin Dios chewe, wotak chi yukul ecꞌuꞌx ruqꞌuin ja Dios, wotak chi eꞌetoꞌon ja cꞌo rjawaxic chique, wotak chi ecochꞌon ja penak jeꞌe chewij in wotak chi más chi na nim ja samaj xin Dios neban camic chwach ja caniꞌ ebanonto nabey. \v 20 Pro cꞌoli ja nchꞌaꞌ chewe camic riꞌ. Ixix chaka quiꞌ chewe matechꞌaꞌ tre ja rixok Jezabel ja nuban. Arjaꞌ nbij chi cꞌoli nkꞌalasax jeꞌe chwach rmal ja Dios. Pro xa ma utz ta ja nucꞌut chiquewach ja rajsamajelaꞌ wxin, xa neruban engañar, nucꞌut chiquewach chi utz neꞌoc achꞌiꞌiꞌ cuqꞌuin ixokiꞌ ja ma quixjayilal ta in utz chakajaꞌ nquetiꞌ nakun ja tzujun chiquewach cachbal tak winak owi chwach rachbal tak nakun. \v 21 Anin nyaꞌon tiempo tre chi nuqꞌuex ja rnaꞌoj pro arjaꞌ ni matirajoꞌ wiꞌ nuqꞌuex, cꞌa rmajon na rbanic ja il mac cuqꞌuin ja rachiꞌiꞌ. \v 22 Bien tecꞌwaxaj ja xtinban tre, xtinkajsaj chipan jun yobil in ja nebanowi ja il mac ruqꞌuin ja wi matiqueyaꞌ can ja ritzelal ja caniꞌ nucꞌut chiquewach jariꞌ nenuyaꞌ chipan jun nimlaj rpokonal chakajaꞌ. \v 23 Ja cꞌa xtinban chique ja ral jariꞌ nencamsaj in ja riglesia nojelal bien xtichꞌobtaj cumal chi anin nincowini ntzꞌat xa nak ta ja cꞌo pa tak quewiꞌ pa tak canma ja winak, ni majun awatal ta chinwach in anin nyaꞌ na rtojbalil chewe ja rebanon chejujunal, ja cꞌa rebanon jariꞌ ncꞌutuni janiꞌ ja rtojbalil ja xtinyaꞌ chewe. \v 24 Pro ja cꞌa chewe ixix ja ma ebanon ta ja caniꞌ quibanon ja juleꞌ chic ja recꞌo Tiatira ja ma eniman ta ja tijonem rxin ja Jezabel in ma etijon ta ewiꞌ tre ja nimak tak tijonem xin Satanás neꞌxi, quewaꞌ nbij chewe camic riꞌ, anin mchita nak chi ta jun ijkaꞌm nyaꞌ chewij. \v 25 Xarwariꞌ, ja utzlaj tijonem ja cꞌol ewqꞌuin ni tenimaj wiꞌ, ni ta quirwariꞌ ebanon ja tok xquinpi chic jutij. \v 26 Ja nechꞌocmaji in matiqueyaꞌ quiꞌ tre ja ritzelal chi xqueruchꞌec ta in ni matiqueyaꞌ can wiꞌ ja mandamiento wxin, anin xtinyaꞌ chique chi neꞌoc e kꞌetol tak tzij pa quewiꞌ ja winak ja recꞌo pa tak nación jeꞌe. \v 27 Congana jun nimlaj poder nqꞌuejeꞌ pa quekꞌaꞌ jariꞌ nquecoj chiquij ja winak chi cow nequechap tre in nequibanbej mandar caniꞌ poder rxin jun chꞌichꞌ nya̱ꞌ pa rukꞌaꞌ jun achi in npaxij juleꞌ bojoꞌy tre in ni nchictaji ja bojoꞌy rmal. Queriꞌ ja poder ja xtiyataj chique ja caniꞌ yataj anin chwe como cꞌoli ja poder ja yatajnak anin chwe rmal ja nataꞌ Dios. \v 28 In chakajaꞌ xtinyaꞌ chique ja chꞌumil ja xin pa sakaric. \v 29 Ja cꞌo quixquin tiquicꞌaxaj cꞌa ja ntajini nbij ja rEspíritu Santo chique ja riglesia. Queriꞌ ja natzꞌibajel tre ja ángel rxin ja iglesia ja cꞌo Tiatira, neꞌ chwe. \c 3 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 In xbij chic chwe: —Ja ángel ja nchajin rxin ja riglesia ja cꞌo Sardis quewaꞌ natzꞌibajel tre riꞌ: —Ja Jesucristo ja recꞌo wukuꞌ espíritu xin Dios ruqꞌuin ja recꞌo wukuꞌ chꞌumil pa rukꞌaꞌ quewaꞌ nbij tre ja riglesia riꞌ: —Anin bien wotak ja rebanon, ja nixtzꞌati ix jun iglesia ixcꞌasli pro ja chwach Dios ix jun iglesia ixcamnak. \v 2 Quixcꞌascꞌoti. Cꞌa cꞌo na jutzꞌit ecꞌaslemal ja xajalal majaꞌn tiqꞌuisi jariꞌ teyaꞌaꞌ rchokꞌakꞌ utzcꞌa chi nixmelojto. Queriꞌ nbij chewe como nojel ja obra ebanon, bien xinwotakij chi ja chwach Dios cꞌo falta tre. \v 3 Rmalcꞌariꞌ nbij chewe, kas turkaj chewe ja utzlaj tijonem ja cꞌutunto chewach nabey in xeyaꞌ ewxquin tre. Camic, ni jaꞌ wiꞌ tijonem tenimaj in teqꞌuexaꞌ ja renaꞌoj. Nowi maquixcꞌascꞌoti, can ninbe ewqꞌuin pro ma ewotak ta nak hora xquinekaji caniꞌ nuban jun alakꞌom ja ni majun otakyon nak hora tok nekaji. \v 4 Pro cꞌa ecꞌo na jujun chewe ja rixcꞌo pa Sardis cꞌa chꞌajchꞌoj na ja quicꞌaslemal, ma quitzꞌilon ta ja quitziak. Ejeꞌeꞌ nyataj na chique chi nincachbilaj, sak quitziak quicojon etran chwij como jariꞌ ni yatal wiꞌ chique chi queriꞌ nqueban. \v 5 Ja nechꞌocmaji in matiqueyaꞌ quiꞌ tre ja ritzelal chi xqueruchꞌec ta jariꞌ cꞌo juleꞌ tziak sak ja nyataj na chique chi nquecoj in anin matinchup quebiꞌ chipan ja libro ja bar tzꞌibtal wiꞌ quebiꞌ ja winak ja yatajnak chique ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij in tok xqueꞌekaj chwach ja Nataꞌ e rachbil ja ángel ni chiquewach nbij wiꞌ chi ecꞌo pa ncuenta. \v 6 Ja cꞌo quixquin tiquicꞌaxaj cꞌa ja ntajini nbij ja rEspíritu Santo chique ja riglesia. Queriꞌ ja natzꞌibajel tre ja ángel rxin ja riglesia ja cꞌo pa Sardis, neꞌ chwe. \s * * * * * * * * * * \p \v 7 In xbij chic chwe: —Ja ángel ja nchajin rxin ja riglesia ja cꞌo Filadelfia quewaꞌ ja natzꞌibajel tre riꞌ: —Ja Jesucristo ja Santilaj Alcꞌwalaxel, ja ni katzij wiꞌ nojelal ja nbij, ja cꞌo lawe xin David pa rukꞌaꞌ in tok cꞌoli nujak jeꞌe majun nak ta ncowini xtitzꞌapij chi ta in tok cꞌoli ntzꞌapij jeꞌe majun nak ta ncowini xtujak chi ta, arjaꞌ quewaꞌ nbij tre ja riglesia riꞌ: \v 8 —Anin bien wotak ja rebanon. Camic bien tecꞌwaxaj, cꞌo jun puerta jakali ja nyaꞌon chewach in majun nak ta ncowini xtitzꞌapij chi ta. Bien wotak chi xa ti ma nim ta ja rewachokꞌakꞌ pro masqui queriꞌ pro ma eyaꞌon can ta ja ntzobal in ni matepokonaj wiꞌ nebij chwe chi anin in ewajaw. \v 9 Bien tecꞌwaxaj, ja winak ja xa jun molbal riꞌil xin Satanás eꞌocnak wiꞌ ja nebini chi e aj Israel pro ma cucꞌan ta jun anma ja caniꞌ yatal chique ja raj Israel chi ncucꞌaj, xa e tzꞌakol tak tzij, tetzꞌataꞌ mpeꞌ ja xtinban chique, puersa nepi na ewqꞌuin, nenkajsaj na, neꞌurjupeꞌ na chewach in ncotakij na chi anin nixwajoꞌ. \v 10 Como ja rixix eniman ja ntzobal ja xinbij chewe chi nqꞌuejeꞌe ja repaciencia chi rcochꞌic ja npi jeꞌe chewij, anin chakajaꞌ nixnchajij na chipan ja nimlaj rpokonal ja penak chwach nojel ja rwachꞌulew. Jariꞌ nimlaj rpokonal ja xtipi na jariꞌ necꞌambajbexi ja winak ja recꞌo chwachꞌulew. \v 11 Bien tecꞌwaxaj, anin ninbe chic jutij chwachꞌulew chanim, tebanaꞌ cuenta ja yatajnak chic chewe utzcꞌa chi ni majun nak ta xtilasan ta chewe ja recorona. \v 12 Ja nechꞌocmaji in matiqueyaꞌ quiꞌ tre ja ritzelal chi xqueruchꞌec ta, anin nyaꞌ na chique chi neꞌoqui e caniꞌ rkan tak jay rxin ja templo rxin ja nDios, xajutij neqꞌuejeꞌ triꞌ, ni majun nak ta xtilasan ta quixin chipan. In jun chic, can ntzꞌibaj na rubiꞌ ja nDios chiquij in ntzꞌibaj rubiꞌ ja tinamit rxin ja nDios chiquij chakajaꞌ. Jawaꞌ tinamit riꞌ jariꞌ ja cꞌacꞌa Jerusalén ja nelto chicaj ruqꞌuin ja nDios in nkajto cꞌa chwach ja rwachꞌulew. In cꞌo jun biꞌaj cꞌacꞌa wxin jariꞌ ntzꞌibaj chiquij chakajaꞌ. \v 13 Ja cꞌo quixquin tiquicꞌaxaj cꞌa ja ntajini nbij ja rEspíritu Santo chique ja riglesia. Queriꞌ ja natzꞌibajel tre ja ángel rxin ja iglesia ja cꞌo Filadelfia, neꞌ chwe. \s * * * * * * * * * * \p \v 14 In xbij chic chwe: —Ja ángel ja nchajin rxin ja riglesia ja cꞌo Laodicea quewaꞌ natzꞌibajel tre riꞌ: —Ja Jesucristo ja testigo ja binaꞌan tre Amén, ja ni nuban wiꞌ cumplir nojel ja nbij in nojel ja nbij ni katzij wiꞌ chakajaꞌ, ja winakarnakto ruqꞌuin nojel ja winakarsan jeꞌe rmal ja Dios, arjaꞌ quewaꞌ nbij tre ja riglesia riꞌ: \v 15 —Anin bien wotak ja rebanon chi nixtacꞌa ix tew in nixtacꞌa ix makꞌen. Utz ta ja wixta ix kꞌalaj chi ix tew owi ix makꞌen. \v 16 Pro como ma ix kꞌalaj ta nak la ixocnak wiꞌ rmalcꞌariꞌ congana itzel nnaꞌ emwal caniꞌ nuban jun achi cꞌoli xutij xuban itzel tre in xabijel in queriꞌ xtinban anin chewe chakajaꞌ xquixnsalujel. \v 17 Queriꞌ nbij chewe como ixix nebij chi congana ix biyomaꞌ in congana benak pa nim ja remebaꞌil in majun nak ta ncꞌatzin chewe, nixcheꞌe. Queriꞌ nebij pro xa ma ewotak ta chi ja chwach Dios congana lawuloꞌ ja rebanon, ix tak mebaꞌiꞌ, ix moyaꞌ in ni majun tetziak chewij. \v 18 Rmalcꞌariꞌ tok cꞌo jun consejo nyaꞌ chewe riꞌ, mejor telokꞌoꞌ chwe ja puro oro ja kꞌaxnak pa kꞌakꞌ utzcꞌa chi nixoqui ix biyomaꞌ ja ni katzij wiꞌ chi ix biyomaꞌ. In telokꞌoꞌ chwe ja tziak sak ja necoj chewij utzcꞌa chi ma ixchꞌanal chi ta nixtzꞌati in ma qꞌuixbal ta nenaꞌ. In telokꞌoꞌ chwe chakajaꞌ ja rakꞌom ja neyaꞌ pan ewach utzcꞌa chi njaktaji ja rewach. \v 19 Canojel ja winak ja nenwajoꞌ ejeꞌeꞌ riꞌ nchꞌaꞌ chique ja ritzelal nqueban in nenuban castigar. Quixmakꞌeꞌ cꞌa tre ja recꞌaslemal in teqꞌuexaꞌ ja renaꞌoj. \v 20 Bien tecꞌwaxaj, anin inpaꞌl chuchiꞌ ja puerta rxin ja rewanma in ncꞌoncꞌoꞌoc ja puerta. Xa nak ta ncꞌaxani ja nukul in nujak rpuertaꞌil ja ranma chinwach jariꞌ ninoc chipan ja ranma in xa junan nokwaꞌ ruqꞌuin. \v 21 Ja nechꞌocmaji in matiqueyaꞌ quiꞌ tre ja ritzelal chi xqueruchꞌec ta, anin nyaꞌ na chique chi neꞌoc wach tak kꞌetol tzij, nincachbilaj chipan ja ntrono caniꞌ xinban anin xinchꞌocmaji in xinwachbilaj ja nataꞌ Dios chipan ja rtrono. \v 22 Ja cꞌo quixquin tiquicꞌaxaj cꞌa ja ntajini nbij ja rEspíritu Santo chique ja riglesia. Queriꞌ ja natzꞌibajel tre ja ángel rxin ja riglesia ja cꞌo Laodicea. Queriꞌ ja xbij chwe. \c 4 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Ja tok tzꞌattaj mwal nojel awaꞌ wariꞌ chaka jalal tok cꞌoli xintzꞌat ja cꞌut chic chinwach, cꞌo jun puerta jakali chilaꞌ chicaj. In tzijon chic wqꞌuin ja kulaj ja tzijon wqꞌuin nabey ja caniꞌ rukul jun trompeta, quewaꞌ xbij chic chwe riꞌ: —Catjoteꞌto waweꞌ, anin ncꞌut chawach ja majaꞌn tibantaji, neꞌ chwe. \v 2 Chaka maril xinqꞌuejeꞌ pa rukꞌaꞌ ja rEspíritu Santo in ja xintzꞌat cꞌo jun trono chomin chilaꞌ chicaj in cꞌo jun tzꞌubul chipan. \v 3 Ja tzꞌubul chipan ja trono ja ncaꞌyi ni queriꞌ caniꞌ caꞌiꞌ abaj ja congana nimak rjil, jun rbinaꞌan jaspe in jun chic rbinaꞌan cornalina. In cꞌo jun xconkꞌaꞌ rsutin riꞌ trij ja trono in ja ncaꞌyi ja xconkꞌaꞌ ni queriꞌ caniꞌ ja rabaj ja congana nim rjil rbinaꞌan esmeralda. \v 4 Ja cꞌa trono cꞌo chic veinticuatro trono rsutin riꞌ trij in ecꞌo veinticuatro anciano e jujun etzꞌubul chipan. Ejeꞌeꞌ quicojon sakatak tziak in quicojon jujun corona pa quewiꞌ oro ocnak. \v 5 In ja chipan ja trono congana kꞌakꞌ nuqꞌuiak riꞌ nelto chipan in quiakolijay chakajaꞌ fuerte rukul. Ja chwach ja trono cꞌo wukuꞌ lámpara tzijili, ja wukuꞌ lámpara jariꞌ ja wukuꞌ espíritu rxin ja Dios. \v 6 In cꞌoli caniꞌ jun mar ja cꞌo chwach ja trono pro jun mar ja vidrio ocnak, puro cristal ncaꞌyi. \p In chakajaꞌ ecꞌo quijiꞌ ja recꞌoloc ruqꞌuin ja trono, ejeꞌeꞌ quisutin quiꞌ trij. Ejeꞌeꞌ nojel necaꞌy wiꞌ como ja paquewach congana qꞌuiy. Ja cꞌa paquewach ma ruyon ta chiquipalaj cꞌo wiꞌ, cꞌoli chi tak quewiꞌ chakajaꞌ. \v 7 Ja nabey arjaꞌ ncaꞌyi caniꞌ ncaꞌy jun cój, ja rucab caniꞌ ncaꞌy jun wacax, ja rox ja rpalaj caniꞌ rpalaj jun achi, ja cꞌa rucaj arjaꞌ ncaꞌyi caniꞌ ncaꞌy jun águila nrupupi. \v 8 In cꞌo wakiꞌ tak quexicꞌ chiquijujunal in ja paquewach chaka bar ta cꞌo wiꞌ, cꞌoli trij ja quexicꞌ in cꞌoli chuxeꞌ chakajaꞌ, in xajutij quimajon bix chi pa kꞌij chi chakꞌaꞌ, quewaꞌ nquibixaj riꞌ: —Santo, santo, santo, queriꞌ rbanic ja kajaw Dios. Arjaꞌ ni majun poder ja maquita cꞌo pa rukꞌaꞌ. Arjaꞌ ni cꞌo wiꞌ ojer in ni cꞌo wiꞌ camic in ni cꞌo wiꞌ chwak, cabij in chijutij, necheꞌe. \v 9 Queriꞌ nqueban chi e quijiꞌ, ni nqueyaꞌ wiꞌ rukꞌij ja Dios ja tzꞌubul chipan ja trono ja ni mta wiꞌ camíc trij in nquimaltioxij tre. \v 10 Ja tok nqueban queriꞌ ja cꞌa veinticuatro anciano ejeꞌeꞌ nexuqueꞌ chwach ja Dios ja tzꞌubul chipan ja trono in nqueyaꞌ rukꞌij como arjaꞌ ni mta wiꞌ camíc trij. Nquiwasaj ja quicorona, nqueyaꞌoc chwach ja trono in quewaꞌ nquibixaj riꞌ: \v 11 —Atat at kajaw, atat at kaDios, ni yatal wiꞌ chawe chi natkaban respetar in nkayaꞌ akꞌij in ni yatal wiꞌ chawe chi nkanataj ja nimlaj poder ja cꞌo pan akꞌaꞌ. Queriꞌ nkabij chawe como atat xatwinakarsani ja caj in rwachꞌulew, ni majun nak ta ja maquita atat xatwinakarsani. Como niquirwariꞌ ja ravoluntad chi xawinakarsaj xa rmalariꞌ tok cꞌoli nojelal camic in xa rmalariꞌ tok winakarsaxi nojelal, xecheꞌe. \c 5 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 In xintzꞌat ja tzꞌubul chipan ja trono chi arjaꞌ cꞌo jun wuj boton rcꞌan pa rukꞌaꞌ riquikꞌaꞌ. Ja cꞌa wuj cꞌoli tzꞌibtal chwach pro ni chi caꞌiꞌ paraj tzꞌibtal wiꞌ. Ja cꞌa ruchiꞌ ja wuj kꞌolin tre wukuꞌ rkan sello utzcꞌa chi matisoltaji. \v 2 In cꞌo jun ángel xintzꞌat congana rchokꞌakꞌ in cꞌoli ja ntajini nuyaꞌ rbixic. Ja cꞌa rukul congana fuerte, quewaꞌ nbij riꞌ: —¿La cꞌo jun yatal trij chi nlasaj ja sello in nusol ja wuj? neꞌe. \v 3 In majun nak ta cowin ta xusol ta ja wuj in xutzꞌat ta jutzꞌit nixtacꞌa cꞌo ta jun chilaꞌ chicaj nixtacꞌa cꞌo ta jun chwachꞌulew in nixtacꞌa cꞌo ta jun xeꞌ ulew. \v 4 Ja cꞌa ranin congana okꞌej nban rumac ja mta jun yatal ta trij chi xtusol ta ja wuj xtisiqꞌuij ta rwach in nixtacꞌa xtutzꞌat ta jutzꞌit. \v 5 Cꞌacꞌariꞌ pi jun chique ja ranciano in quewaꞌ xbij chwe riꞌ: —Ma catokꞌ ta, tatzꞌataꞌ mpeꞌ leꞌ cꞌo jun, arjaꞌ chꞌeco rxin ja ritzelal, arjaꞌ ja Cój neꞌxi, arjaꞌ jun chique ja riy rumam can ja Judá in chakajaꞌ riy rumam can ja rojer rey David. Arjaꞌ chꞌocmaji in rmalariꞌ ncowini nlasaj ja wukuꞌ rkan sello rcꞌan ja wuj in nusol. \p \v 6 In chaka jalal ja tok cꞌo jun Carnelo xintzꞌat, arjaꞌ chacali, mero pa nicꞌaj cꞌo wiꞌ tre ja trono in chique ja re quijiꞌ in chique ja ranciano. Ja ncaꞌyi caniꞌ ncaꞌy jun carnelo ja soctajnak ja rocnak jun sacrificio. Wukuꞌ rucꞌaꞌ in wukuꞌ parwach. Ja cꞌa wukuꞌ parwach jariꞌ ja wukuꞌ espíritu xin Dios ja retakonel nat nakaj nojel chwach ja rwachꞌulew. \v 7 Be ja Carnelo ruqꞌuin ja tzꞌubul chipan ja trono, xucꞌam tre ja wuj ja rcꞌan tre riquikꞌaꞌ. \v 8 Ja cꞌa tok cꞌamtaj rmal ja cꞌa re quijiꞌ cachbil ja veinticuatro anciano ejeꞌeꞌ xexuqueꞌ chwach, cucꞌan jujun instrumento arpa rubiꞌ, in chakajaꞌ cucꞌan juleꞌ incienso ja nojnak pa tak rcꞌolibal in ja rcꞌolibal jariꞌ oro ocnak. Ja rincienso jariꞌ ja roración ja nqueban ja tinamit xin Dios. \v 9 In cꞌo jun cꞌacꞌa bix nquibixaj tre ja Carnelo quewariꞌ: —Atat ni yatal wiꞌ chawe chi nacꞌam ja wuj in nawasaj ja sello rcꞌan. Queriꞌ nkabij chawe como atat xatcamsaxi in ja raquiqꞌuel jariꞌ xokalokꞌbej chi xokoc pa rcuenta ja Dios. Queriꞌ abanon chake xa nak ta tribu ja rokcꞌo wiꞌ, xa nak ta katzobal, xa nak ta katinamit, xa nak ta kanación. \v 10 In xayaꞌ chake chi ajoj okocnak rey in okocnak sacerdote rxin ja kaDios in nokoc na ok kꞌetol tak tzij chwach ja rwachꞌulew. Queriꞌ nbij ja cꞌacꞌa bix ja nquibixaj. \p \v 11 Cꞌacꞌariꞌ xintzꞌat in xincꞌwaxaj quekul juleꞌ ángel, ejeꞌeꞌ quisutin quiꞌ trij ja lugar ja bar cꞌo wiꞌ ja trono ja bar ecꞌo wiꞌ ja re quijiꞌ e cachbil ja ranciano. Ja ángel congana e qꞌuiy, e jaruꞌ la mil, congana cꞌayew chi xqueꞌawalaj ta, \v 12 quimajon rakic quechiꞌ in quewaꞌ nquibij riꞌ: —Ja Carnelo ja camsaxi arjaꞌ ni yatal wiꞌ tre chi nkanataj nak rbanic. Caniꞌ tre ja nimlaj poder ja cꞌo pa rukꞌaꞌ, in caniꞌ tre ja nimlaj mebaꞌil ja cꞌo ruqꞌuin, in caniꞌ tre ja rnaꞌoj janila nim, in caniꞌ tre ja nimlaj rchokꞌakꞌ. Ni yatal wiꞌ tre chi nkaban respetar in nkayaꞌ rukꞌij in nkabij utzlaj tak tzij tre. Queriꞌ nquibij ja ángel. \v 13 In cꞌa cꞌo na ja xincꞌwaxaj. Nojel ja winakarsan jeꞌe rmal ja Dios xincꞌwaxaj quekul chiquijujunal xa bar ta triꞌ ecꞌo wiꞌ, wi chilaꞌ chicaj owi chwachꞌulew owi xeꞌ ulew owi pa mar, quewaꞌ nquibij riꞌ: —Ja tzꞌubul chipan ja trono rachbil ja Carnelo xta jutij xtibix ta utzlaj tak tzij chique, xta jutij xqueban ta respetar, xta jutij xtiyaꞌ ta quekꞌij, xta jutij xtinatax ta chi janila nim ja quichokꞌakꞌ. Ni ta quirwariꞌ xtiban chique camic, chwak in chijutij, necheꞌe. \v 14 Ja cꞌa tok bitaj queriꞌ cumal ja cꞌa re quijiꞌ: —Amén, xecheꞌe. Ja cꞌa veinticuatro anciano ejeꞌeꞌ xexuqueꞌe in queyaꞌ rukꞌij ja ni mta wiꞌ camíc trij. \c 6 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 In xintzꞌat ja Carnelo tok xlasaj jun tre ja wukuꞌ rkan sello in pi jun chique ja re quijiꞌ, cꞌoli xbij xincꞌwaxaj caniꞌ rukul quiakolijay: —Catajoꞌ, tatzꞌataꞌ mpeꞌ leꞌ, neꞌe. \v 2 In chaka jalal tok xintzꞌat jun quiej sak rij in cꞌo jun tzꞌubul trij rcꞌan jun arco ja nbanbej chꞌaꞌoj. Cꞌo jun corona jach tre. Ja cꞌa tok jachtajel tre cꞌacꞌariꞌ be, xumaj quichꞌaquic ja rcꞌulel, be chi quichꞌaquic canojelal. \p \v 3 Ja cꞌa Carnelo xlasaj chic jun ja sello. Ja cꞌa tok lastaj rmal cꞌo chi na jun chique ja re quijiꞌ tzijoni xincꞌwaxaj: —Catajoꞌ, tatzꞌataꞌ mpeꞌ leꞌ, neꞌe. \v 4 In xelto chic jun quiej quiak rij in cꞌo jun tzꞌubul trij yataj tre chi arjaꞌ nutic chꞌaꞌoj chwachꞌulew utzcꞌa ja winak nquicamsaj quiꞌ rmal. In cꞌo jun nimlaj espada jach tre. \p \v 5 Ja cꞌa Carnelo xlasaj chic jun ja sello. Ja cꞌa tok lastaj rmal cꞌo chi na jun chique ja re quijiꞌ tzijoni xincꞌwaxaj: —Catajoꞌ, tatzꞌataꞌ mpeꞌ leꞌ, neꞌe. In chaka jalal tok xintzꞌat jun quiej kꞌek rij in cꞌo jun tzꞌubul trij rcꞌan jun lipra pa rukꞌaꞌ. \v 6 In cꞌo jun kulaj xincꞌwaxaj chiquicojol ja re quijiꞌ quewaꞌ xbij riꞌ: —Ja jun quetzal xa caꞌiꞌ libra trigo nya̱ꞌ chwach in xa wakiꞌ libra cebada nulokꞌ. Pro maxta taban camíc tre ja tijcoꞌm ja nuyaꞌ aceite in vino, neꞌe. \p \v 7 Ja cꞌa Carnelo xlasaj chic jun ja sello. Ja cꞌa tok lastaj rmal cꞌo chi na jun chique ja re quijiꞌ tzijoni xincꞌwaxaj: —Catajoꞌ, tatzꞌataꞌ mpeꞌ leꞌ, neꞌe. \v 8 Chaka jalal tok xintzꞌat jun quiej kꞌen rij in cꞌo jun tzꞌubul trij, Camíc rubiꞌ. In cꞌo chic jun chic tran trij, Quilugar Camnakiꞌ rubiꞌ. Ejeꞌeꞌ yataj chique chi nequicamsaj ja winak ja recꞌo chwachꞌulew. Ja cꞌa nequicamsbej, espada, waꞌal, itzel tak yobil in ja ritzel tak chicop ja recꞌo chwachꞌulew. Ejeꞌeꞌ yataj chique chi cꞌo quekꞌaꞌ tre ja cuarta parte rxin ja rwachꞌulew ja nqueban wiꞌ ja camíc. \p \v 9 Ja cꞌa Carnelo xlasaj chic jun ja sello. Ja cꞌa tok lastaj rmal anin xenutzꞌat ja canma ja recamsan rmal ja rtzobal Dios in rmal ja testimonio ja quiyaꞌon. Chuxeꞌ ja raltar cꞌo wiꞌ ja canma. \v 10 Ejeꞌeꞌ congana querak quechiꞌ in quewaꞌ quibij tre ja Dios riꞌ: —Kajaw, atat ni chꞌajchꞌoj wiꞌ ja rawanma, ni naban wiꞌ cumplir ja nabij. ¿Nak kꞌij nakꞌet tzij chiquij ja recꞌo chwachꞌulew ja xecamsan kaxin? ¿Nak kꞌij nayaꞌ rjil rcꞌaxel chique? xecheꞌ tre. \v 11 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo jujun tziak sak jach chique in quewaꞌ bix chique riꞌ: —Quixxulaꞌn chi na jun ti tiempo como cꞌa ecꞌo na más ja rewach tak ajsamajelaꞌ ja rewachꞌalal necamsax na ja caniꞌ banon ixix chewe. Ja cꞌa tok xquecamsaxi canojelal cꞌa tokoriꞌ xtibantaji ja caniꞌ nebij. \p \v 12 Ja cꞌa Carnelo xlasaj chic jun ja sello. Ja cꞌa tok lastaj rmal chaka jalal tok xintzꞌat cꞌo jun nimlaj cubarkan xuban, ja cꞌa kꞌij xoc kꞌekuꞌm caniꞌ jun tziak xucoj banbal bis, ja cꞌa icꞌ xoqui caniꞌ quicꞌ pro ni chi jun. \v 13 Ja cꞌa chꞌumil xetzakto chicaj caniꞌ nuban jun cheꞌ higuera ja tok majaꞌn tikꞌenar rwach in tok npi jun nimlaj ikꞌ ntiltoꞌi rwach rmal. \v 14 Ja cꞌa caj sachi, ba la xoc wiꞌ caniꞌ nuban jun wuj nboti. Nojel ja jayuꞌ jeꞌe kꞌax chic cha jun lugar chic in queriꞌ xuban ja lugar jeꞌe chakajaꞌ ja cꞌo pa mar. \v 15 Ja cꞌa winak ejeꞌeꞌ quiwawaj quiꞌ pa tak jul in chicojol nimak tak abaj pa tak kꞌayis. Queriꞌ queban canojelal caniꞌ chique ja rey ja recꞌo chwachꞌulew in caniꞌ chique ja nimak tak winak in caniꞌ chique ja jefe xin ejército in caniꞌ chique biyomaꞌ in caniꞌ chique ja congana quichokꞌakꞌ. Queriꞌ queban canojel, wi xa e esclavo owi e libre. \v 16 In quewaꞌ quibij riꞌ: —Camic, ta titzakpi chakij ja jayuꞌ, ta titzakpi chakij ja nimak tak abaj, korwawaj chwach ja tzꞌubul chipan ja trono utzcꞌa chi matikatzꞌat rwach in korwawaj chwach ryewal ja Carnelo. \v 17 Como ja camic xurwilaꞌ ja nimlaj kꞌij rxin ja ryewal in ni majun nak ta xticowin ta xtipeꞌe ta chwach, xecheꞌe. \c 7 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Ja cꞌa tok tzꞌattaj mwal awaꞌ wariꞌ cꞌacꞌariꞌ xintzꞌat chic ecꞌo quijiꞌ ángel, jun chique triꞌ paꞌl wiꞌ ja bar nelto wiꞌ kꞌij, in jun chic ja bar nkaj wiꞌ, in jun chic triꞌ paꞌl wiꞌ pa norte in jun chic pa sur. In cꞌo quijiꞌ nimak tak ikꞌ rxin ja rwachꞌulew quichapon utzcꞌa chi matijaktajto ja ikꞌ trij ja rwachꞌulew in trij mar in nixtacꞌa trij ta jun cheꞌ. \v 2 In cꞌo chic jun ja ángel xintzꞌat, xelto ja bar nelto wiꞌ kꞌij, arjaꞌ rcꞌan jun sello rxin ja cꞌaslic Dios. In xurak ruchiꞌ chiquij ja re quijiꞌ ángel ja rechapyon ja quijiꞌ ikꞌ ja yatajnak poder pa quekꞌaꞌ chi nqueban camíc chwach ja rwachꞌulew in pa mar chakajaꞌ \v 3 in quewaꞌ xbij chique riꞌ: —Maxta teban camíc chwach ja rwachꞌulew nixtacꞌa pa mar in nixtacꞌa tre ta jun cheꞌ. Cꞌa tokoriꞌ neban ja tok xticojtaji sello kumal ja nkacojbej quetal ja rajsamajelaꞌ rxin ja Dios chi quipalaj, neꞌ chique. \v 4 In xencꞌwaxaj e jaruꞌ ja coj sello chique, e ciento cuarenticuatro mil, ejeꞌeꞌ riꞌ epenak chiquicojol ja cablajuj tribu\f Ja jujun tribu aj Israel tibij tzij ejeꞌeꞌ riꞌ winak ja resepon can cumal ja jujun rcꞌajol ja Jacob.\f* xin Israel. \v 5 Ja chiquicojol ja jun tribu Judá ecꞌo cablajuj mil ja coj sello chique, ja chiquicojol ja jun tribu Rubén ecꞌo cablajuj mil, ja chiquicojol ja jun tribu Gad ecꞌo cablajuj mil, \v 6 ja chiquicojol ja jun tribu Aser ecꞌo cablajuj mil, ja chiquicojol ja jun tribu Neftalí ecꞌo cablajuj mil, ja chiquicojol ja jun tribu Manasés ecꞌo cablajuj mil, \v 7 ja chiquicojol ja jun tribu Simeón ecꞌo cablajuj mil, ja chiquicojol ja jun tribu Leví ecꞌo cablajuj mil, ja chiquicojol ja jun tribu Isacar ecꞌo cablajuj mil, \v 8 ja chiquicojol ja jun tribu Zabulón ecꞌo cablajuj mil, ja chiquicojol ja jun tribu José ecꞌo cablajuj mil, in ja chiquicojol ja jun tribu Benjamín ecꞌo cablajuj mil. \s * * * * * * * * * * \p \v 9 Ja cꞌa tok tzꞌattaj mwal awaꞌ wariꞌ ecꞌo juleꞌ winak xenutzꞌat pro congana e qꞌuiy, ni majun winak cowin ta xeralaj ta, nojel nación epenak wiꞌ, nojel tribu epenak wiꞌ, nojel tinamit epenak wiꞌ in nojel tzobal netzijon wiꞌ. Ejeꞌeꞌ epaꞌloc chwach ja trono in chwach ja Carnelo, quicojon juleꞌ tziak sak in cucꞌan rxak tak palma pa quekꞌaꞌ. \v 10 Ejeꞌeꞌ congana nquerak quechiꞌ in quewaꞌ nquibij riꞌ: —Ja kaDios ja tzꞌubul chipan ja trono in ja Carnelo cuqꞌuin npi wiꞌ ja totajem xin Dios, necheꞌe. \v 11 Ja cꞌa ángel canojelal ejeꞌeꞌ epaꞌli, quisutin quiꞌ trij ja lugar ja bar cꞌo wiꞌ ja trono ja bar ecꞌo wiꞌ ja ranciano in bar ecꞌo wiꞌ ja re quijiꞌ. Xexuqueꞌ chwach ja trono in quemaj ryaꞌic rukꞌij ja Dios \v 12 in quewaꞌ quibij riꞌ: —Amén. Ja kaDios ni ta xtibix wiꞌ utzlaj tak tzij tre, ni ta xtiyaꞌ wiꞌ rukꞌij, ni ta xtinatax wiꞌ chi janila nim rukꞌij in janila nim ja rnaꞌoj, ni ta xtimaltioxix wiꞌ tre, ni ta xtiban wiꞌ respetar, ni ta xtinatax wiꞌ ja nimlaj poder ja cꞌo pa rukꞌaꞌ in janila nim ja rchokꞌakꞌ. Ni ta quirwariꞌ xtiban tre camic, chwak in chijutij. Amén. Queriꞌ ja quibij. \p \v 13 Ja cꞌa ranciano cꞌo jun chique quewaꞌ xbij chwe riꞌ: \p —Ja winak leꞌ ja quicojon ja tziak sak ¿nak quibanic in bar epenak wiꞌ? neꞌ chwe. \p \v 14 —Señor, jariꞌ atat atotakyon, xincheꞌ tre. In xbij chic chwe: \p —Ejeꞌeꞌ laꞌ ja rekꞌaxnakto chipan ja nimlaj rpokonal. Ja quitziak sak como quichꞌajon chipan ja rquiqꞌuel ja Carnelo. \v 15 Rmalcꞌariꞌ ja tok ecꞌoloc chwach ja trono rxin ja Dios in chi pa kꞌij chi chakꞌaꞌ nesamaj pa rcuenta chipan ja rtemplo. Ja tzꞌubul chipan ja trono nij arjaꞌ ja nqꞌuejeꞌ cuqꞌuin chi quichajixic. \v 16 Mchita waꞌal mchita chakichiꞌ xtiquetij, mchita rwakꞌij xtiquetij chi ta pokon pa rukꞌaꞌ nixtacꞌa cꞌatan chi ta xtiquenaꞌ. \v 17 Queriꞌ xtiqueban como ja Carnelo ja cꞌo mero pa nicꞌaj ja bar cꞌo wiꞌ ja trono arjaꞌ xtiyukꞌun quixin. Arjaꞌ xquerucꞌaj ja bar cꞌo wiꞌ tzꞌuquel tak yaꞌ pro jariꞌ yaꞌ rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal. Ja cꞌa Dios arjaꞌ xtisuꞌuwi ja riyaꞌl quewach pro ni nojelal in ni mchita wiꞌ okꞌej xtiqueban. Queriꞌ xbij chwe ja ranciano. \c 8 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Ja cꞌa Carnelo arjaꞌ xlasaj ja qꞌuisbal sello. Ja cꞌa tok lastaj rmal ni majun nak chi ta ncꞌaxaxi ja chilaꞌ chicaj, ncꞌaj hora xuban chi queriꞌ. \v 2 Ja cꞌa ranin xenutzꞌat ja wukuꞌ ángel ja repaꞌl chwach ja Dios in cꞌo jujun trompeta jach chique chiquijujunal. \v 3 In pi chic jun ja ángel, arjaꞌ peꞌeꞌoc chwach ja raltar, rcꞌan jun rcꞌolbal incienso oro ocnak. In qꞌuiy ja rincienso jach tre jariꞌ nuyaꞌ parwiꞌ ja raltar ja oro ocnak ja cꞌo chwach ja Dios, ja cꞌa rincienso nrachbilaj ja roración ja nqueban canojel ja rtinamit Dios. \v 4 Ja cꞌa rsibel ja rincienso xelto pa rukꞌaꞌ ja ángel rachbil ja roración quixin ja rtinamit Dios in joteꞌe, cꞌa chwach ja Dios xekaj wiꞌ. \v 5 Ja cꞌa ángel arjaꞌ xucꞌam ja rcꞌolbal incienso in xucꞌam ja rchakꞌakꞌ ja cꞌo parwiꞌ altar, xnojsaj chipan in xutix chwach ja rwachꞌulew. Ja cꞌa tok tixtaj rmal cꞌo juleꞌ quiakolijay xuban, fuerte rukul in cꞌo kꞌakꞌ nuqꞌuiak riꞌ in xuban jun cubarkan. \s * * * * * * * * * * \p \v 6 Ja cꞌa wukuꞌ ángel ja cꞌo jujun trompeta cucꞌan ejeꞌeꞌ quichomarsaj quiꞌ chi nquixulaj. \p \v 7 Ja nabey ángel xulaj ja rtrompeta. Ja cꞌa tok xultaj rmal cꞌo juleꞌ sakboch rachbil kꞌakꞌ ryujun riꞌ ruqꞌuin juleꞌ quicꞌ jariꞌ tixi chwach ja rwachꞌulew, ja cheꞌ ja cꞌo chwachꞌulew cꞌati ja tercera parte rmal, ja cꞌa rax tak kꞌayis jariꞌ cꞌati nojelal. \p \v 8 Jun chic ángel xulaj ja rtrompeta. Ja cꞌa tok xultaj rmal cꞌoli caniꞌ jun nimlaj jayuꞌ rmajon cꞌatem qꞌuiakel pa mar, ja cꞌa mar xoc quicꞌ ja tercera parte rmal. \v 9 In ja chicop ja recꞌo pa mar xecami ja tercera parte in ja juleꞌ lancha ja cꞌo parwiꞌ mar yojtaji ja tercera parte chakajaꞌ. \p \v 10 Jun chic ángel xulaj ja rtrompeta. Ja cꞌa tok xultaj rmal cꞌo jun nimlaj chꞌumil tzakto chicaj, rmajon cꞌatem caniꞌ nuban jun kꞌakꞌ, kaj chipan ja tercera parte rxin ja binel tak yaꞌ in chipan ja tercera parte rxin ja tzꞌuquel tak yaꞌ chakajaꞌ. \v 11 Ja rubiꞌ ja chꞌumil, Ajenjo neꞌxi, in ja yaꞌ xoc cꞌay ja tercera parte rmal. E qꞌuiy ja winak xecam rmal ja yaꞌ rumac ja xoc cꞌay. \p \v 12 Jun chic ángel xulaj ja rtrompeta. Ja cꞌa tok xultaj rmal cꞌoli xuban ja kꞌij rmal como yojtaji ja tercera parte rmal. In queriꞌ tre icꞌ in chique chꞌumil chakajaꞌ yojtaji ja tercera parte rmal. Ja kꞌij, icꞌ in chꞌumil yojtaji ja quechꞌaꞌ in ma xchꞌaꞌan chi ta ja tercera parte rmal. Ja pa kꞌij in ja chakꞌaꞌ ma xchꞌaꞌan chi ta ja tercera parte rxin ja kꞌij nixtacꞌa ja tercera parte quixin ja chꞌumil in icꞌ. \p \v 13 Ja cꞌa ranin xintzꞌat, cꞌo jun ángel mero pa ncꞌaj caj nrupup wiꞌ in nurak ruchiꞌ xincꞌwaxaj, quewaꞌ nbij riꞌ: —Congana lawuloꞌ chique ja winak ja recꞌo chwachꞌulew rumac ja juleꞌ chic trompeta ja majaꞌn tixulaxi cumal ja roxiꞌ ángel como oxiꞌ rwach ja rpokonal ja xtiban chique ja ni lawuloꞌ, neꞌe. \c 9 \p \v 1 Jun chic ángel xulaj ja rtrompeta. Ja cꞌa tok xultaj rmal xintzꞌat, cꞌo jun chꞌumil tzakto chicaj, kaji cꞌa chwachꞌulew. Ja chꞌumil arjaꞌ jach jun lawe tre ja njakbej ruchiꞌ ja nimlaj jul ja cꞌa cꞌa nat nekaj wiꞌ xeꞌ ulew chipan ja nimlaj kꞌekumal. \v 2 Xujak ruchiꞌ ja jul in xelto juleꞌ sib chipan caniꞌ sib ja nel chipan jun nimlaj horno. Ja kꞌij matitzꞌat chic rmal in ni majun chic ja cꞌo chicaj xtatzꞌat chi ta rmal. \v 3 Ja cꞌa sib ecꞌo juleꞌ sacꞌ xeꞌelto chipan in xeqꞌuejeꞌ chwachꞌulew. Ja sacꞌ cꞌo jun poder yataj chique ja caniꞌ yatajnak chique ja sinaꞌy ja re xin rwachꞌulew. \v 4 In bix chique chi matiqueban camíc tre ja rax tak kꞌayis rxin ja rwachꞌulew nixtacꞌa tre ta ja tak tijcoꞌm in nixtacꞌa tre ta jun cheꞌ, xa ruyon chique winak nqueban wiꞌ pokon pro xa queyon ja ma cojon ta ja sello rxin Dios chi quipalaj. \v 5 Yaꞌ lugar chique chi joꞌoꞌ icꞌ nqueban pokon chique ja winak pro ma xyataj ta chique chi nequicamsaj ta. Ja rbanic ja rpokonal ja nqueban chique ja winak caniꞌ ruquiy jun sinaꞌy ja tok natrutiꞌ. \v 6 Chipan ariꞌ tiempo ja winak xtiquicanoj nak nqueban chi necami pro maquecami, congana nquiyarij ja necami pro ni maquecam wiꞌ. \p \v 7 Ja sacꞌ ja necaꞌyi e caniꞌ juleꞌ quiej ja rewekon chic chi nebe pa chꞌaꞌoj. Ja quicojon pa quewiꞌ caniꞌ corona ntzꞌati ja oro ocnak. Ja quipalaj caniꞌ quipalaj winak. \v 8 Ja rsamal quewiꞌ caniꞌ rsamal quewiꞌ ixokiꞌ in ja quey caniꞌ rey jun cój. \v 9 Ja quicojon chwaquecꞌuꞌx caniꞌ toꞌbal rwarucꞌuꞌx jun soldado ja chꞌichꞌ ocnak. Ja rukul ja quexicꞌ ncꞌaxaxi caniꞌ rukul juleꞌ careta pro qꞌuiy ja careta ja chararan cumal juleꞌ quiej tok cꞌamcꞌol canim nebe pa chꞌaꞌoj. \v 10 Chakajaꞌ cꞌo quejey caniꞌ quejey sinaꞌy in cꞌoli ja quitiꞌobal chutzaꞌm ja quejey in jariꞌ nquecoj ja nquibanbej pokon chique ja winak tre ja joꞌoꞌ icꞌ. \v 11 In cꞌo jun ángel ocnak rey pa quewiꞌ, jariꞌ ja ritzel ángel ja cꞌa cꞌa nat cꞌo wiꞌ xeꞌ ulew chipan ja nimlaj kꞌekumal. Ja rubiꞌ nbix tre ja ángel chipan ja tzobal hebreo, Abadón neꞌxi, ja cꞌa pa griego, Apolión neꞌxi. \p \v 12 Camic kꞌaxi ja nabey rpokonal ja ni lawuloꞌ, tatzꞌataꞌ mpeꞌ leꞌ cꞌo chi na caꞌiꞌ ja penak. \p \v 13 Jun chic ángel xulaj ja rtrompeta. Ja cꞌa tok xultaj rmal cꞌo jun kulaj xincꞌwaxaj xelto chicojol ja quijiꞌ ucꞌaꞌ ja cojon tre ja raltar ja oro ocnak ja cꞌo chwach Dios. \v 14 Ja kulaj quewaꞌ xbij tre ja ángel ja xulani ja trompeta riꞌ: —Ja re quijiꞌ ángel ja reximtal chuchiꞌ ja nimlaj binelyaꞌ rbinaꞌan Eufrates queꞌaquiraꞌ, neꞌ tre. \v 15 In queriꞌ xuban xeruquir ja quijiꞌ ángel. Ja Dios arjaꞌ ni rchominto wiꞌ nak hora, nak kꞌij, nak icꞌ in nak junaꞌ ja nequi̱r wiꞌ ja quijiꞌ ángel chi nebe nequicamsaj jun tercera parte chique ja winak. \v 16 Ecꞌo cꞌa jun nimlaj ejército etzꞌubul chiquij tak quiej pro congana e qꞌuiy ja soldado, xencꞌwaxaj e jaruꞌ, e caꞌiꞌ ciento mil chi jun mil. \v 17 Ja quiej xecꞌu̱t chinwach in ja retzꞌubul chiquij cꞌoli quicojon ja nquitobej rwaquecꞌuꞌx. Ja toꞌbal rwaquecꞌuꞌx ja rcoloril oxiꞌ rwach, jun quiak caniꞌ rcoloril kꞌakꞌ in jun chic azul caniꞌ rcoloril ja rabaj zafiro in jun chic kꞌen caniꞌ rcoloril azufre. Ja quewiꞌ ja quiej caniꞌ quewiꞌ cój in oxiꞌ rwach ja nelto pa quechiꞌ, kꞌakꞌ, sib in azufre. \v 18 Ja cꞌawaꞌ oxiꞌ rwach ja rpokonal ja xecamsbexi ja tercera parte chique ja winak, kꞌakꞌ, sib in azufre ja nelto pa quechiꞌ ja quiej. \v 19 Como ja quiej caꞌiꞌ cꞌo wiꞌ ja poder ja cꞌo chique, pa quechiꞌ in quejey. Ja quejey queriꞌ rbanic caniꞌ rbanic jun cumatz tok natrutiꞌ. Ja caꞌiꞌ riꞌ ja cꞌo chique ja cꞌariꞌ nquibanbej pokon chique ja winak. \p \v 20 Ja cꞌa juleꞌ chic winak ja ma xecamsax ta rmal awaꞌ ja roxiꞌ rwach rpokonal riꞌ ejeꞌeꞌ nixtacꞌa queqꞌuex ta jutzꞌit quinaꞌoj queyaꞌ can ta ja banoj cachbal tak winak owi rachbal tak nakun. In nixtacꞌa queyaꞌ can ta ja yaꞌoj quekꞌij ja demonio in nixtacꞌa queyaꞌ can ta ja yaꞌoj quekꞌij cachbal tak winak in rachbal tak nakun ja oro ocnak owi plata owi bronce owi abaj owi cheꞌ pro como xa e cachbal xa chewiꞌ tok maquecaꞌyi nixtacꞌa nquicꞌaxaj ta ja nbix chique in nixtacꞌa nebin ta jutzꞌit. \v 21 In chakajaꞌ ja winak ma xqueyaꞌ can ta ja banoj camíc in ma xqueyaꞌ can ta ja banoj tak samaj quixin ajꞌitzaꞌ in ma xqueyaꞌ can ta ja banoj il mac ja rachiꞌiꞌ cuqꞌuin ixokiꞌ in nixtacꞌa banoj alakꞌ ta queyaꞌ can ta chakajaꞌ. \c 10 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Cꞌo chi na cꞌa jun ángel xintzꞌat congana rchokꞌakꞌ, arjaꞌ ntajini nkajto chilaꞌ chicaj, cꞌopi chipan juleꞌ sutzꞌ in cꞌo jun xconkꞌaꞌ parwiꞌ. Ja ncaꞌyi ja rpalaj caniꞌ ncaꞌy kꞌij in ja rkan caniꞌ kꞌakꞌ ocnak. \v 2 In cꞌo jun ti libro jakali rcꞌan pa rukꞌaꞌ. Ja cꞌa rkan ja riquikꞌaꞌ jariꞌ xuyaꞌ parwiꞌ mar, ja cꞌa rxcon jariꞌ xuyaꞌ parwiꞌ ja rwachꞌulew. \v 3 Xurak ruchiꞌ pro congana fuerte ja rukul caniꞌ rukul jun cój tok nurak ruchiꞌ. Ja cꞌa tok xurak ruchiꞌ ja ángel cꞌacꞌariꞌ tzijoni ja wukuꞌ quiakolijay. \v 4 Ja cꞌa tok tzuri tzij rmal ja wukuꞌ quiakolijay anin laj xintzꞌibaj ja xbij pro cꞌo jun kulaj xincꞌwaxaj penak chilaꞌ chicaj quewaꞌ xbij chwe riꞌ: —Tacꞌoloꞌ pan awiꞌ pan awanma ja xbij ja wukuꞌ quiakolijay, ma takꞌalasaj ta in ma tatzꞌibaj ta, neꞌ chwe. \p \v 5 Ja cꞌa ángel ja xintzꞌat ja ryaꞌon jun rkan parwiꞌ mar in jun ryaꞌon parwiꞌ rwachꞌulew arjaꞌ xuyic nojoj rukꞌaꞌ chicaj \v 6 in xuban jun juramento pa rubiꞌ ja Dios. Jariꞌ Dios ja ni mta wiꞌ camíc trij, arjaꞌ winakarsyon ja caj in nojel ja rcꞌan in arjaꞌ winakarsyon ja rwachꞌulew in nojel ja rcꞌan in arjaꞌ winakarsyon ja mar in nojel ja cꞌo chipan chakajaꞌ. Quewaꞌ ja juramento ja xuban ja ángel riꞌ: —Ja Dios arjaꞌ matuyaꞌ chic tiempo tre ja nimlaj juicio \v 7 pro nutakto chanim. Ja cꞌa tok xterilaꞌ ja kꞌij tok ncꞌaxaxi rukul ja trompeta ja xtixulax rmal ja qꞌuisbal ángel tokocꞌariꞌ xtikꞌalajini nojelal ja rchominto ja Dios ja rawatali nabey, xtibantaj cumplir nojelal ja caniꞌ xbij can chique ja profeta ja rajsamajelaꞌ rxin. Queriꞌ xbij ja ángel. \p \v 8 Ja cꞌa kulaj ja xincꞌwaxaj ja penak chilaꞌ chicaj arjaꞌ tzijon chic jutij wqꞌuin in quewaꞌ xbij chic chwe riꞌ: —Camic jat, jacꞌamaꞌ ja libro ja cꞌo pa rukꞌaꞌ ja ángel ja cꞌo jun rkan ryaꞌon parwiꞌ mar in jun ryaꞌon parwiꞌ ja rwachꞌulew, neꞌ chwe. \v 9 In queriꞌ xinban, xinbe ruqꞌuin ja ángel, xinbij tre chi nuyaꞌ chwe ja libro in quewaꞌ xbij chwe riꞌ: —Tacꞌamaꞌ ja libro in tatijaꞌ. Ja cꞌa tok xtitijtaj amwal congana cꞌay xtunaꞌ apan rmal pro ja pan achiꞌ jariꞌ congana quiꞌ nunaꞌ caniꞌ raxcab natij, neꞌ chwe. \v 10 Cꞌacꞌariꞌ xincꞌam ja ti libro tre in xintij. Ja cꞌa tok tijtaj mwal ja pa nuchiꞌ congana quiꞌ xunaꞌ caniꞌ raxcab xintij pro ja nupan jariꞌ congana cꞌay xunaꞌ. \v 11 In xbij chwe chi: —Atat, rjawaxic chi namaj chic jutij rbixic ja majaꞌn tibantaji. Caniꞌ chique ja tinamit jeꞌe qꞌuiy quewach ja nayaꞌ na rbixic chique ja xtiqueban na in caniꞌ chique nación jeꞌe in caniꞌ chique ja netzijon pa tak tzobal jeꞌe in caniꞌ chique rey, neꞌ chwe. \c 11 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo jun aj jach chwe caniꞌ jun cheꞌ etbal in quewaꞌ bix chwe riꞌ: —Catyictaji in tawetaj ja templo xin Dios, tawetaj ja raltar in queꞌawetaj chakajaꞌ ja recꞌo chipan ja templo ja quimajon ryaꞌic rukꞌij ja Dios. \v 2 Pro ja rwajay ja cꞌo chwach ja templo jariꞌ ma tawetaj ta como jariꞌ jachon pa quekꞌaꞌ ja ma e aj Israel ta in ja rejeꞌeꞌ cuarentidós icꞌ neqꞌuejeꞌ chwach ja santilaj tinamit xin Dios in nquepakꞌ chi cakan. \v 3 Ja cꞌa ranin ecꞌo caꞌiꞌ testigo wxin nyaꞌ na chique chi nqueyaꞌ rbixic ja ntzobal, jun mil doscientos sesenta kꞌij ja nqueyaꞌ rbixic in ejeꞌeꞌ quicojon juleꞌ tziak banbal bis. Queriꞌ ja bix chwe. \p \v 4 Ja caꞌiꞌ testigo ejeꞌeꞌ e junan ruqꞌuin ja caꞌiꞌ cheꞌ olivo ja paꞌl chwach ja Rajaw ja rwachꞌulew in e junan ruqꞌuin ja caꞌiꞌ candelero ja paꞌl chwach chakajaꞌ. \v 5 Ja caꞌiꞌ testigo xa nak ta ncajoꞌ nebano pokon chique ejeꞌeꞌ cꞌo kꞌakꞌ nelto pa quechiꞌ jariꞌ nequicꞌatsbej ja netzelan quixin. Xa nak ta ncajoꞌ nebano pokon chique queriꞌ nba̱n na chique kꞌakꞌ necamsbexi. \v 6 Ejeꞌeꞌ cꞌo quekꞌaꞌ tre ja caj chi nquitzꞌapij utzcꞌa chi mta jab nkaji. Jaruꞌ pa tiempo nqueyaꞌ rbixic ja rtzobal Dios ni cꞌo wiꞌ quekꞌaꞌ tre chi nqueban queriꞌ. In chakajaꞌ cꞌo quekꞌaꞌ tre ja yaꞌ jeꞌe chi nqueyoj, noc quicꞌ, in cꞌo quekꞌaꞌ tre ja rwachꞌulew chi nojel rwach yobilal nquecoj chwach. Queriꞌ nqueban, xa ba jaruꞌ ta mul ncajoꞌ nqueban necowini nqueban. \v 7 Ja caꞌiꞌ testigo tok xtitzꞌakati ja tiempo rxin ja testigoꞌil ja nqueyaꞌ ja cꞌa ritzel chicop nelto in nchꞌojin cuqꞌuin. Ja ritzel chicop jariꞌ ja nelto chipan ja lugar ja cꞌa cꞌa nat cꞌo wiꞌ xeꞌ ulew chipan ja kꞌekumal, arjaꞌ xticowin chiquij xquercamsaj. \v 8 Ja cꞌa quicuerpo npuneꞌ pa bey chipan ja nimlaj tinamit ja bar camsax wiꞌ ja kajaw Jesucristo chwa cruz. Jariꞌ tinamit ncꞌambex tzij ruqꞌuin ja caꞌiꞌ tinamit Sodoma in Egipto. \v 9 Oxiꞌ kꞌij in nicꞌaj ecꞌoli winak chaka nquetzꞌat ja cuerpo. Ejeꞌeꞌ riꞌ winak epenak pa tak tinamit jeꞌe in pa tak tribu jeꞌe, netzijon pa tak tzobal jeꞌe in epenak pa tak nación jeꞌe. Chaka nquetzꞌat ja cuerpo, matiqueyaꞌ lugar tre chi xtimuk ta. \v 10 Ja recꞌo chwachꞌulew ejeꞌeꞌ congana nequicoti rmal ja xecamsaxi ja caꞌiꞌ testigo, nqueban nmakꞌij rmal in nqueyaꞌ regalo chibil tak quiꞌ. Queriꞌ xtiqueban como ja caꞌiꞌ profeta congana pokon quibanon chique ja recꞌo chwachꞌulew. \v 11 Ja cꞌa tok tzꞌakat oxiꞌ kꞌij in nicꞌaj xoqui ja rEspíritu Santo chique ja caꞌiꞌ testigo, jun Espíritu ja nyowi cꞌaslemal ja takonto rmal ja Dios. Cꞌacꞌariꞌ yataj chique chi xepeꞌi in ja xetzꞌato quixin congana quixbej quiꞌ cumal. \v 12 Cꞌo cꞌa jun nimlaj kulaj quicꞌaxaj penak chilaꞌ chicaj, quewaꞌ xbij chique ja caꞌiꞌ testigo riꞌ: —Quixjoteꞌto waweꞌ, neꞌ chique. In xejoteꞌ chilaꞌ chicaj, xecꞌamarel rmal juleꞌ sutzꞌ pro ni chiquewach ja netzelan quixin tok queban queriꞌ. \v 13 Ni jariꞌ hora cꞌo jun nimlaj cubarkan xuban in jun décima parte tre ja tinamit be chi tokꞌulew rmal. In e wukuꞌ mil ja xecam rmal ja cubarkan. Ja cꞌa juleꞌ chic congana quixbej quiꞌ in quemaj ryaꞌic rukꞌij ja Dios ja cꞌo chilaꞌ chicaj. \p \v 14 Camic kꞌaxi ja rucab rpokonal ja ni lawuloꞌ, tatzꞌataꞌ mpeꞌ leꞌ cꞌo chi na jun penak. \s * * * * * * * * * * \p \v 15 Jun chic ángel xulaj ja rtrompeta. Ja cꞌa tok xultaj rmal cꞌo juleꞌ nimak tak kulaj cꞌaxaxi chilaꞌ chicaj, quewaꞌ nbij riꞌ: —Ja gobierno jeꞌe ja cꞌo chwachꞌulew, camic ocnak pa rukꞌaꞌ ja kajaw Dios in pa rukꞌaꞌ ja Cristo ja rchaꞌon. Camic arjaꞌ nbano mandar como Rey in ni nuban wiꞌ mandar camic, chwak in chijutij, neꞌe. \v 16 Ja cꞌa veinticuatro anciano ja retzꞌubuloc chwach ja Dios chipan ja quitrono ejeꞌeꞌ xexuqueꞌe in quemaj ryaꞌic rukꞌij ja Dios \v 17 in quewaꞌ quibij tre riꞌ: —Kajaw Dios, atat ni majun poder ja maquita cꞌo pan akꞌaꞌ, atat nij at cꞌo wiꞌ camic, nij atcꞌo wiꞌ ojer in nij atcꞌo wiꞌ chwak, cabij in chijutij. Camic nkamaltioxij chawe chi xacoj ja nimlaj poder ja cꞌo pan akꞌaꞌ in atat chic ja natbano mandar como Rey. \v 18 Ja nación jeꞌe congana yictaj quiyewal chawij pro ja camic xurwilaꞌ ja kꞌij chi atat yictaj awayewal chiquij. Camic xurwilaꞌ ja kꞌij chi nkꞌe̱t tzij chiquij ja camnakiꞌ in xurwilaꞌ ja kꞌij ja nyataj wiꞌ ja rtojbalil chique ja rajsamajelaꞌ awxin caniꞌ chique ja profeta in caniꞌ chique ja juleꞌ chic tinamit awxin, caniꞌ chique canojelal ja nqueban respetar ja rabiꞌ chi nimak quekꞌij chi ma nimak ta quekꞌij. Camic xurwilaꞌ ja kꞌij chi ja neyojo rxin ja rwachꞌulew neyojtaj ejeꞌeꞌ chakajaꞌ. Queriꞌ ja quibij tre. \p \v 19 Cꞌacꞌariꞌ jakeꞌeꞌ ja templo xin Dios chilaꞌ chicaj in cꞌoli ja caxa tzꞌattaj chipan ja xin chominem. In congana kꞌakꞌ nuqꞌuiak riꞌ, cꞌo jeꞌe kulaj ncꞌaxaxi fuerte rukul, cꞌo juleꞌ quiakolijay xuban, xuban cubarkan in nimak tak sakboch kajto. \c 12 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Cꞌo cꞌa ja winakari chilaꞌ chicaj ja congana cꞌascꞌoꞌi xintzꞌat, cꞌo jun ixok congana ruchꞌaꞌ caniꞌ kꞌij rwekben riꞌ, ja cꞌa icꞌ ocnak rpalibal in cꞌo jun corona rcojon pa rwiꞌ rcꞌan cablajuj chꞌumil. \v 2 In ja rixok arjaꞌ yawaꞌ chic, congana nurak ruchiꞌ como arjaꞌ majtajnak rmal ja rtiꞌobal jun ti ral ja xajalal majaꞌn tiqꞌuejeꞌe. \v 3 In cꞌo chi na jun retal ja winakari chilaꞌ chicaj, chaka jalal tok winakar jun nimlaj chicop, jun itzel chicop binaꞌan tre dragón, quiak rij, wukuꞌ rwiꞌ in lajuj rucꞌaꞌ. Ja jujun rwiꞌ jujun corona rcojon tre. \v 4 Ja chꞌumil ja recꞌo chicaj ja tercera parte chique xekajsaxto rmal ja dragón, rujey xucoj chi quikajsaxic, xerkajsajto chwachꞌulew. Ja cꞌa dragón arjaꞌ xpabaꞌ riꞌ chwach ja rixok ja xajalal majaꞌn tiqꞌuejeꞌ jun ti ral, queriꞌ xuban utzcꞌa tok xtiqꞌuejeꞌe ja tacꞌal chanim nutij. \v 5 Ja cꞌa rixok qꞌuejeꞌe ti ral talaꞌ. Ja ral ja rixok arjaꞌ cꞌo jun nimlaj poder qꞌuejeꞌ pa rukꞌaꞌ ja nucoj chiquij canojelal ja winak xa nak ta nación ecꞌo wiꞌ chi cow nerchapbej in nerbanbej mandar. Chaka jalal tok yataj tre ja ral chi joteꞌ chilaꞌ chicaj ja bar tzꞌubul wiꞌ ja Dios chipan ja rtrono. \v 6 Ja cꞌa rixok arjaꞌ xanmaji, be chipan ja lugar ja bar kas talan wiꞌ in chipan ariꞌ lugar cꞌo jun rlugar ja rixok chomin rmal ja Dios in triꞌ nba̱n wiꞌ cuenta tre jun mil doscientos sesenta kꞌij. \p \v 7 Cꞌo cꞌa jun nimlaj chꞌaꞌoj ja bantaji chilaꞌ chicaj. Ja Miguel e rachbil ja rach tak ángel nechꞌojin ruqꞌuin ja dragón. Ja cꞌa dragón e rachbil ja ritzel tak ángel ja recꞌo ruqꞌuin ejeꞌeꞌ xechꞌojini \v 8 pro xechꞌaqui in ma xyataj chi ta lugar chique chi xeqꞌuejeꞌ chi ta chilaꞌ chicaj. \v 9 Ja cꞌa nimlaj dragón arjaꞌ chꞌakixto. Jariꞌ dragón arjaꞌ ja rojer cumatz ja nbix tre chi Diablo in cꞌo jun chic rubiꞌ nbix tre, Satanás neꞌxi, arjaꞌ ja nbano engañar quixin canojel ja winak ja recꞌo chwachꞌulew. Chꞌakixto chwach ja rwachꞌulew e rachbil ja ritzel tak ángel rxin. \p \v 10 In cꞌo jun kulaj xincꞌwaxaj chilaꞌ chicaj fuerte rukul, quewaꞌ nbij riꞌ: —Camic xurwilaꞌ ja kꞌij chi ja totajem xin Dios nyataj chique winak in ntzꞌattaji ja nimlaj poder ja cꞌo pa rukꞌaꞌ, xurwilaꞌ ja kꞌij chi noqui ja gobierno rxin in nujach nojel pa rukꞌaꞌ ja Cristo ja rchaꞌon. Queriꞌ ja bantaji como chꞌakixto ja Diablo ja nbini ja quil ja kachꞌalal tre ja Dios como arjaꞌ chi pa kꞌij chi chakꞌaꞌ ni rmajonto wiꞌ quitzujuxic chwach ja Dios. \v 11 Pro ja rejeꞌeꞌ quechꞌec ja Diablo, ja quichꞌecbej rxin jariꞌ ja rquiqꞌuel ja Carnelo in chakajaꞌ ja testigoꞌil queyaꞌ tre ja Jesucristo in ma xquipokonaj ta queyaꞌ quiꞌ pa camíc rmal. \v 12 Camic congana quiꞌil ja chilaꞌ chicaj, quixquicot cꞌa ja rixcꞌo chilaꞌ. Pro congana lawuloꞌ chewe ja rixcꞌo chwachꞌulew in ja rixcꞌo parwiꞌ mar como ja camic kajnakto ja Diablo checojol in congana yictajnak ja ryewal como arjaꞌ rotak chi xa ma jaruꞌ tiempo ta nyataj tre chi nqꞌuejeꞌ chwachꞌulew. Queriꞌ xbij ja kulaj. \p \v 13 Ja cꞌa dragón tok xutzꞌat chi chꞌakixto chwach ja rwachꞌulew arjaꞌ xumaj rsaluxic ja rixok ja qꞌuejeꞌ ti ral talaꞌ chi nuban pokon tre. \v 14 Ja cꞌa rixok yataj tre ja caꞌiꞌ ruxicꞌ jun nimlaj águila utzcꞌa chi nrupupi, nanmaj chwach ja cumatz, nbe chipan ja lugar ja bar kas talan wiꞌ chi nekaj chipan ja rlugar ja bar nba̱n wiꞌ cuenta in triꞌ nba̱n wiꞌ cuenta oxiꞌ junaꞌ in nicꞌaj. \v 15 Ja cꞌa cumatz xlasajto juleꞌ yaꞌ pa ruchiꞌ caniꞌ binelyaꞌ, queriꞌ xuban utzcꞌa ja yaꞌ nbe, nucꞌamel ja rixok. \v 16 Pro ja rwachꞌulew xutoꞌ ja rixok, ja xuban, jaktaj jun jul, ja cꞌa binelyaꞌ kaj chipan, ja xelto pa ruchiꞌ ja dragón. \v 17 Ja cꞌa dragón congana pi ryewal trij ja rixok, be chi nerbanaꞌ chꞌaꞌoj cuqꞌuin ja juleꞌ chic ral ja rixok, ejeꞌeꞌ riꞌ ja nquinimaj ja mandamiento rxin ja Dios in nqueyaꞌ testigoꞌil tre ja Jesucristo. \c 13 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Anin xinpeꞌe chiꞌ mar pa snayiꞌ, cꞌo chi na jun itzel chicop xintzꞌat, ntajini nelto pa mar, wukuꞌ rwiꞌ in lajuj rucꞌaꞌ. Ja jujun rucꞌaꞌ jujun corona rcꞌan. Ja jujun rwiꞌ jujun biꞌaj rcꞌan, ja cꞌa biꞌaj xa ofensa rcꞌamonto tre ja Dios. \v 2 Ja ritzel chicop xintzꞌat caniꞌ rbanic jun balam pro ja rkan caniꞌ rkan oso in ja rwarey caniꞌ rwarey cój. Ja cꞌa dragón, ja poder ja cꞌo pa rukꞌaꞌ in ja rtrono jariꞌ xujach tre ja ritzel chicop in congana nim ja kꞌetbaltzij xujach tre chakajaꞌ. \v 3 Ja cꞌa ritzel chicop, ja wukuꞌ rwiꞌ cꞌo jun tre ja rwiꞌ soctajnak, ja xintzꞌat anin rcꞌamonto camíc tre. Pro jariꞌ soctajic tzuri. Ja cꞌa winak congana cꞌascꞌoꞌi quetzꞌat pro ni canojelal in xetreꞌel trij. \v 4 Xexuqueꞌ chwach ja dragón rumac ja nimlaj poder ja rjachon tre ja ritzel chicop. In xexuqueꞌ chwach ja ritzel chicop chakajaꞌ in quewaꞌ nquibij tre riꞌ: —Ja chicop mta bar ta triꞌ xtikajunsaj chi ta wiꞌ in majun nak ta ncowin ta trij, xecheꞌ tre. \p \v 5 Ja cꞌa ritzel chicop yaꞌ lugar tre chi nbij juleꞌ nimak tak tzij ja nyabej rukꞌij ruyon in ja tzij nbij congana itzel ncꞌaxaxi in yaꞌ lugar tre chi cuarentidós icꞌ noc pa rukꞌaꞌ ja kꞌetbaltzij. \v 6 Ja tzij ja nbij xa ofensa rcꞌamonto tre ja Dios, xa ruyon ncanoj kaj rubiꞌ pro ja rubiꞌ ja ncanoj xa ruyon Dios yatal tre chi queriꞌ nbix tre, xa ofensa rcꞌamonto tre ja rochoch Dios, xa ofensa rcꞌamonto chique ja recꞌo chilaꞌ chicaj. \v 7 In yaꞌ lugar tre chakajaꞌ chi chꞌojin cuqꞌuin ja tinamit xin Dios, yaꞌ lugar tre chi arjaꞌ cowin chiquij xercamsaj. In yataj tre chakajaꞌ chi neꞌoc pa rukꞌaꞌ canojelal ja winak xa nak ta tribu ecꞌo wiꞌ, xa nak ta tinamit ecꞌo wiꞌ, xa nak ta tzobal netzijon wiꞌ in xa nak ta nación ecꞌo wiꞌ. \v 8 In canojel ja recꞌo chwachꞌulew xexuqueꞌ chwach, queriꞌ queban canojel ja mta quebiꞌ tzꞌibtal chipan ja libro ja bar tzꞌibtal wiꞌ quebiꞌ ja yatajnak chique ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij. Jariꞌ libro rxin ja Carnelo ja xoc jun sacrificio, ja camsaxi, in tok majaꞌn titzꞌucarsaxi ja rwachꞌulew ni chominto chi wiꞌ triꞌ chi queriꞌ nba̱n tre. \v 9 Ja cꞌo quixquin tiquicꞌaxaj cꞌa ja nbij awaꞌ jun tzij riꞌ. \v 10 Ja nechapo quixin ja winak chi nequecoj preso pa quekꞌaꞌ jariꞌ necha̱p chic ejeꞌeꞌ chakajaꞌ, neꞌoc na preso. Ja re cojol tak espada chi quicamsaxic ja winak jariꞌ necamsax chic ejeꞌeꞌ chakajaꞌ tzaꞌn tak espada. Waweꞌ cꞌa nkatzꞌat wiꞌ chi ja tinamit xin Dios rjawaxic chi nquecochꞌ quewach chipan ja rpokonal, rjawaxic chi ni nyukeꞌ wiꞌ quecꞌuꞌx ruqꞌuin ja Jesucristo. \p \v 11 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo chi na jun itzel chicop xintzꞌat, ntajini nelto pan ulew. Ja cꞌa chicop cꞌo caꞌiꞌ rucꞌaꞌ caniꞌ rucꞌaꞌ jun carnelo in ja ntzijoni caniꞌ ntzijon jun dragón. \v 12 Jawaꞌ chicop riꞌ congana nim ja kꞌetbaltzij jach pa rukꞌaꞌ rmal ja jun chic itzel chicop in ni chwach tok nucoj ja rautoridad. Nojel ja kꞌetbaltzij ja cꞌo pa rukꞌaꞌ ja jun chic itzel chicop yaꞌ lugar trewaꞌ ja jun chicop riꞌ chi nucoj. Arjaꞌ puersa nuban chique canojel ja winak ja recꞌo chwachꞌulew chi nexuqueꞌ chwach ja jun chic itzel chicop ja cꞌo jun soctajic xkajbej ja rcꞌamonto camíc tre pro tzuri, ma xcam ta. \v 13 In chakajaꞌ nuban nimak tak milagro, cꞌo nariꞌ nuban, nkajto kꞌakꞌ rmal chicaj pro ni chiquewach winak tok nuban queriꞌ. \v 14 In xa neruban engañar ja winak ja recꞌo chwachꞌulew. Ja cꞌa nerbanbej engañar jariꞌ ja milagro nuban jeꞌe ja yatajnak tre chi nuban pro ni chwach ja jun chic itzel chicop tok nuban. In neruban mandar ja winak ja recꞌo chwachꞌulew chi nqueban rachbal ja jun chic itzel chicop ja soctajnak tzaꞌn espada nabey pro cꞌaseꞌe. \v 15 In yataj tre chi cowini xuyaꞌ rxulanbal ja rachbal ja jun chic itzel chicop in cowini ja rachbal tzijoni chi nuyaꞌ orden chi necamsaxi ja winak ja maquexuqueꞌ chwach ja rachbal ja jun chic itzel chicop. \v 16 In chakajaꞌ neruban mandar canojel ja winak chi nco̱j quetal chi quekꞌaꞌ ja quiquikꞌaꞌ owi chi quipalaj, pro ni canojelal ja winak nba̱n queriꞌ chique wi e nimak tak winak owi mani, wi e biyomaꞌ owi xa e tak mebaꞌiꞌ, wi e libre owi xa ecꞌayin pa quekꞌaꞌ winak. \v 17 Queriꞌ ja nbantaji, ja winak wi mta quetal cojon chique rmal ja chicop jariꞌ matiyaꞌ lugar chique chi nqueban lokꞌoninem nixtacꞌa nya̱ꞌ ta lugar chique chakajaꞌ chi nqueban cꞌayinem. Ja retal ja nco̱j chique ja winak jariꞌ ja rubiꞌ ja chicop owi ja número rxin ja rubiꞌ. \v 18 Jawaꞌ wariꞌ rjawaxic chi nawasaj anaꞌoj trij. Ja cꞌo rnaꞌoj tilasaj cꞌa rnaꞌoj trij ja número rxin ja chicop como ja rnumeroꞌil jariꞌ número xin winak in quewaꞌ ja número riꞌ, wakiꞌ ciento sesentiséis. \c 14 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 In cꞌa cꞌo na más ja xintzꞌat, chaka jalal tok xintzꞌat ja Carnelo, arjaꞌ paꞌl parwiꞌ ja jayuꞌ ja binaꞌan tre Sión e rachbil jun ciento cuarenticuatro mil winak. Ejeꞌeꞌ riꞌ winak cꞌo jun quetal tzꞌibtal chi quipalaj, ja quetal jariꞌ rubiꞌ ja Carnelo in rubiꞌ ja Rtataꞌ chakajaꞌ. \v 2 In cꞌo jun kulaj xincꞌwaxaj penak chilaꞌ chicaj in ja rukul ja ncꞌaxaxi congana nim caniꞌ juleꞌ yaꞌ nrojoji in caniꞌ rukul jun quiakolijay. Ja kulaj xincꞌwaxaj caniꞌ quekul juleꞌ winak ja netajini nqueban arpa, \v 3 quimajon rbixaxic jun cꞌacꞌa bix. Ja lugar ja bar nebixanoc wiꞌ, chwach ja trono rxin ja Dios in chiquewach ja re quijiꞌ in chiquewach ja ranciano. Majun nak chi ta xecowin ta xeꞌotakin ta ja cꞌacꞌa bix ja quibixaj, xa queyon ja jun ciento cuarenticuatro mil winak xeꞌotakini, ejeꞌeꞌ riꞌ ja xelokꞌi xetotaji chiquicojol ja winak ja recꞌo chwachꞌulew. \v 4 Ejeꞌeꞌ riꞌ ja ma emacunnak ta cuqꞌuin ixokiꞌ como ejeꞌeꞌ chꞌajchꞌoj ja quicꞌaslemal. Ejeꞌeꞌ ja ni netreꞌ wiꞌ trij ja Carnelo xa bar ta triꞌ nbe wiꞌ. Xelokꞌi xetotaji chiquicojol ja winak, eꞌocnak e caniꞌ nabey tak cosecha ja ntzujux tre ja Dios in tre ja Carnelo. \v 5 Ejeꞌeꞌ ni mta wiꞌ jun tzꞌakoj tzij nqueban, ni majun nak ta nechapbexi, epaꞌloc chwach ja trono rxin ja Dios. \s * * * * * * * * * * \p \v 6 Cꞌo chi cꞌa jun ja ángel xintzꞌat mero pa ncꞌaj caj nrupup wiꞌ, arjaꞌ rcꞌamonto ja utzlaj tzij xin Jesucristo ja mta qꞌuisic trij chi nuyaꞌ rbixic chique ja winak ja recꞌo chwachꞌulew, nuyaꞌ rbixic chique xa nak ta nación ecꞌo wiꞌ, xa nak ta tribu ecꞌo wiꞌ, xa nak ta tzobal netzijon wiꞌ in xa nak ta tinamit ecꞌo wiꞌ, \v 7 cow tzijoni in quewaꞌ nbij chique riꞌ: —Texbej ewiꞌ chwach ja Dios in teyaꞌaꞌ rukꞌij como xurwilaꞌ ja hora chi nutakto ja nimlaj juicio. Chwach Dios quixxuqueꞌ wiꞌ como arjaꞌ winakarsyon ja caj in rwachꞌulew, arjaꞌ winakarsyon ja mar in tzꞌuquel tak yaꞌ, neꞌe. \p \v 8 In pi chic jun ja ángel quewaꞌ nbij riꞌ: —Kaji ja nimlaj tinamit Babilonia, yojtaji. Queriꞌ rbanon ja Babilonia como arjaꞌ caniꞌ jun itzel ixok xa xeruban engañar ja winak ja recꞌo nojel tak nación, puersa xuban chique chi junwiꞌ yukeꞌ wiꞌ quecꞌuꞌx, ma ruqꞌuin ta ja Dios ja katzij chi Dios in ja Dios arjaꞌ pi ryewal chiquij rmal, neꞌe. \p \v 9 In pi chic jun ja ángel, cow tzijoni in quewaꞌ nbij riꞌ: —Xa nak ta ja nexuqueꞌ chwach ja ritzel chicop in chwach ja rachbal in wi nqueyaꞌ lugar tre chi nco̱j quetal chi quipalaj owi chi quekꞌaꞌ, \v 10 ejeꞌeꞌ congana lawuloꞌ nba̱n chique, npi ryewal ja Dios chiquij pro ni ma jutzꞌit ja ryewal ja maquita nucoj chiquij. Congana nquetij na rpokonal pa kꞌakꞌ, cꞌoli caniꞌ kꞌol rmajon cꞌatem neqꞌuejeꞌ chipan pro ni chiquewach ja santilaj ángel in chwach ja Carnelo tok xtiban queriꞌ chique. \v 11 Congana sib neli chipan ja lugar ja bar nquetij wiꞌ rpokonal. Ja cꞌa sib njoteꞌe njoteꞌe, ni mta wiꞌ qꞌuisic trij. Nixtacꞌa nexulaꞌn ta jutzꞌit, chi pa kꞌij chi chakꞌaꞌ nij ecꞌo wiꞌ chipan ja rpokonal. Queriꞌ cꞌa nba̱n chique ja winak ja nexuqueꞌ chwach ja ritzel chicop in chwach ja rachbal chakajaꞌ in chique canojel xa nak ta ja neyoꞌ lugar tre chi nco̱j chique ja retal rubiꞌ ja ritzel chicop. \v 12 Waweꞌ nkatzꞌat wiꞌ chi ja tinamit xin Dios ja ni nquinimaj wiꞌ ja rmandamiento in ni yukul wiꞌ quecꞌuꞌx ruqꞌuin ja Jesucristo ejeꞌeꞌ congana ncꞌatzin chique ja quipaciencia chi nquecochꞌ quewach chipan ja penak chiquij. \p \v 13 In cꞌo jun kulaj xincꞌwaxaj penak chilaꞌ chicaj quewaꞌ xbij chwe riꞌ: —Tatzꞌibaj ja xtinbij chawe riꞌ, tre ja tiempo ja numajel camic congana quiꞌil chique ja winak ja necami ja tok xa jun quibanon ruqꞌuin ja kajaw Jesucristo tok necami, neꞌ chwe. —Jariꞌ ni katzij wiꞌ, neꞌe ja rEspíritu Santo, —como ejeꞌeꞌ mchita cosic nqueban, nexulaꞌn tre ja quisamaj, ja cꞌa obra ja quibanonto nyataj na chique ja rtojbalil ja bar xqueꞌekaj wiꞌ, neꞌe. \s * * * * * * * * * * \p \v 14 In cꞌa cꞌo na más xintzꞌat, chaka jalal tok xintzꞌat juleꞌ sutzꞌ sak in cꞌo jun tzꞌubul parwiꞌ, ja ncaꞌyi caniꞌ ncaꞌyi ja Ralcꞌwalaxel ja xoc alaxic cuqꞌuin ja winak. Arjaꞌ cꞌo jun corona rcojon puro oro ocnak in cꞌo jun woso rcꞌan congana is rutzaꞌm. \v 15 Cꞌo chi cꞌa jun ja ángel xelto chipan ja templo, arjaꞌ nurak ruchiꞌ trij ja tzꞌubul parwiꞌ sutzꞌ in xbij tre chi nerumol ja winak ja caniꞌ nba̱n tre cosecha tok nmo̱l ruchiꞌ, quewaꞌ xbij tre riꞌ: —Ja woso awcꞌan tacojoꞌ chi rbanic ja cosecha como xurwilaꞌ ja hora chi nbani ja cosecha como ja tijcoꞌm ja cꞌo chwachꞌulew kꞌen chic, neꞌ tre. \v 16 In queriꞌ xuban ja tzꞌubul parwiꞌ sutzꞌ, arjaꞌ xumaj rcojic ja woso chwachꞌulew in ja cosecha rxin ja rwachꞌulew mol ruchiꞌ. \p \v 17 In cꞌo chic jun ja ángel xelto chipan ja templo ja cꞌo chilaꞌ chicaj, arjaꞌ chakajaꞌ rcꞌan jun woso congana is rutzaꞌm. \v 18 In cꞌo chic jun ja ángel xelto ja bar cꞌo wiꞌ ja raltar, arjaꞌ cꞌo rukꞌaꞌ tre ja kꞌakꞌ ja cꞌo parwiꞌ altar. Arjaꞌ nurak ruchiꞌ trij ja jun chic ángel ja rcꞌan ja woso ja congana is rutzaꞌm in xbij tre chi nerumol ja winak ja xtikajpi rpokonal chiquij ja nutakto ja Dios, quewaꞌ xbij tre riꞌ: —Ja woso awcꞌan tacojoꞌ chi rbanic cosechar ja uva ja cꞌo chwachꞌulew como ja uva kꞌen chic, neꞌ tre. \v 19 In queriꞌ xuban ja ángel, xucoj ja woso chwachꞌulew, xumol ruchiꞌ ja uva. Ja cꞌa uva xuqꞌuiak chipan ja nimlaj lugar ja bar npa̱kꞌ wiꞌ chakan cumal winak chi rlasaxic ja riyaꞌl jariꞌ ncꞌambej tzij tre ja ryewal ja Dios ja xtikaj chiquij ja winak. \v 20 Ja lugar ja bar pakꞌ wiꞌ ja uva chakan, chinakaj ja tinamit, ma chipan ta. Congana jun nimlaj quicꞌ xelto ja bar pakꞌ wiꞌ ja uva chakan in ja quicꞌ congana jun nimlaj pos xuban, tok nkaj jun quiej chipan cꞌa triꞌ nekaj wiꞌ tre ja bar ocnak wiꞌ freno tre in ja rimeꞌ wiꞌ cꞌo la oxiꞌ ciento kilómetro xucꞌam. \c 15 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 In cꞌo chic jun xintzꞌat ja cꞌo chilaꞌ chicaj ja congana cꞌascꞌoꞌi xintzꞌat. Ecꞌo wukuꞌ ángel xenutzꞌat, wukuꞌ rwach ja rpokonal cꞌo pa quekꞌaꞌ, jariꞌ ja qꞌuisbal tak rpokonal. Jawaꞌ wukuꞌ rwach rpokonal riꞌ ja tok nocꞌowi kꞌax cꞌariꞌ ja ryewal Dios, mchita, chewiꞌ ja tok nbix qꞌuisbal tak rpokonal tre. \p \v 2 In cꞌoli xintzꞌat caniꞌ jun mar ja vidrio ocnak in caniꞌ kꞌakꞌ ryujun riꞌ ruqꞌuin. In xenutzꞌat ja winak ja xechꞌocmaji ja ma xban ta cowinem chiquij rmal ja ritzel chicop in ma xexuqueꞌ ta chwach ja rachbal in ma xqueyaꞌ ta lugar tre chi ncoji ja retal chique in nixtacꞌa ja número rxin ja rubiꞌ coj ta chique chakajaꞌ, ejeꞌeꞌ epaꞌl chuchiꞌ ja mar ja vidrio ocnak, cucꞌan ja arpa xin Dios. \v 3 Ejeꞌeꞌ quimajon rbixaxic ja bix rxin ja Moisés ja rajsamajel rxin ja Dios in ja bix rxin ja Carnelo chakajaꞌ, quewaꞌ nquibij riꞌ: —Kajaw Dios, janila ja poder cꞌol awqꞌuin, ni majun ja maquita natcowini naban, ja samaj naban jeꞌe congana nimak rukꞌij in congana cꞌascꞌoꞌi ntzꞌati. Atat at Rey quixin ja ratinamit, nojel ja naban ni rubey wiꞌ in ni katzij wiꞌ chakajaꞌ. \v 4 Kajaw ¿nak ta cꞌa ja maquita nquixbej quiꞌ chawach? ¿Nak ta cꞌa ja maquita lokꞌ xtiquenaꞌ abiꞌ? Como xa ayon atat ja ni majun ja maquita chꞌajchꞌoj tre ja ranaꞌoj. In ja winak ja recꞌo nojel tak nación ejeꞌeꞌ nepi na, neꞌurxuqueꞌ chawach. Queriꞌ xtiqueban como nojel ja rabanon bien kꞌalaj chi ni rubey wiꞌ. Queriꞌ ja bix nquibixaj. \p \v 5 Ja cꞌa tok tzꞌattaj mwal ja wariꞌ xintzꞌat chic, jaktaji ja santilaj lugar ja cꞌo chilaꞌ chicaj ja mero templo xin Dios. \v 6 Ja wukuꞌ ángel ja cꞌo wukuꞌ rwach rpokonal pa quekꞌaꞌ ejeꞌeꞌ xeꞌelto chipan ja santilaj lugar. Ja quitziak quicojon lino rubiꞌ, bien chꞌajchꞌoj, congana nraproti in cꞌo jujun ximbal quicojon chwaquecꞌuꞌx oro ocnak. \v 7 Pi jun chique ja re quijiꞌ, xujach jujun vaso chique ja wukuꞌ ángel oro ocnak. Ja cꞌa vaso nojnak ryewal ja Dios chipan, jariꞌ Dios ja ni mta wiꞌ camíc trij. \v 8 Ja cꞌa santilaj lugar ni noj sib chipan, queriꞌ xuban rumac ruchꞌaꞌ ja Dios janila nchꞌaꞌan chipan ja santilaj lugar in rumac chakajaꞌ ja nimlaj poder ja cꞌo ruqꞌuin. Ni majun winak cowin ta xoc ta chipan ja santilaj lugar, cꞌa tokoriꞌ neꞌoc chipan ja tok nocꞌowi ja wukuꞌ rwach rpokonal ja cꞌo pa quekꞌaꞌ ja wukuꞌ ángel. \c 16 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 In cꞌo jun kulaj xincꞌwaxaj congana nim, penak chipan ja santilaj lugar in quewaꞌ xbij chique ja wukuꞌ ángel riꞌ: —Jix, tecꞌamaꞌel ja wukuꞌ vaso ewcꞌan ja nojnak ryewal Dios chipan, jetixaꞌ chwach ja rwachꞌulew. \p \v 2 Be ja nabey ángel, xertixaꞌ chwach ja rwachꞌulew ja vaso ja cꞌo ryewal Dios chipan. Ja cꞌa winak ja cojon retal ja ritzel chicop chique ja nexuqueꞌ chwach ja rachbal ejeꞌeꞌ winakar juleꞌ itzel tak chꞌaꞌc chiquij, congana ruquiy. \p \v 3 In jun chic ángel ja vaso rcꞌan, ja cꞌo chipan jariꞌ xutix chipan ja mar. Ja cꞌa mar xoqui caniꞌ quicꞌ rmal caniꞌ rquiqꞌuel jun camnak in xa nak ta ja recꞌo chipan ja mar xecami pro ni canojelal. \p \v 4 In jun chic ángel ja vaso rcꞌan, ja cꞌo chipan jariꞌ xutix chipan ja binel tak yaꞌ in chipan ja tzꞌuquel tak yaꞌ chakajaꞌ. Ja cꞌa yaꞌ xoc quicꞌ rmal. \v 5 Ja ángel rxin ja yaꞌ cꞌoli xbij tre ja Dios xincꞌwaxaj quewariꞌ: —wajaw, atat ni majutij ja maquita atcꞌoli, atcꞌoli camic in nij atcꞌo wiꞌ ojer chakajaꞌ. Atat ni rubey wiꞌ ja cꞌa xaban riꞌ. \v 6 Queriꞌ nbij chawe como ja winak ejeꞌeꞌ quetix quiquiqꞌuel ja profeta awxin, xequicamsaj in queriꞌ queban chique juleꞌ chic tinamit awxin chakajaꞌ. Pro ja cꞌa camic xayaꞌ rjil rcꞌaxel chique, ja yaꞌ xacoj quicꞌ chiquewach in jariꞌ nquetij camic in jariꞌ ni yatal wiꞌ chiquij chi queriꞌ ban chique, neꞌe ja ángel. \v 7 In cꞌo chic jun kulaj xincꞌwaxaj, ni triꞌ nelto wiꞌ ja bar cꞌo wiꞌ ja raltar, quewaꞌ nbij riꞌ: —Queriꞌ wajaw Dios, atat at jun Dios ja ni majun poder ja maquita cꞌo pan akꞌaꞌ, nojel ja rpokonal natakto niquirwariꞌ ja caniꞌ abinto in ni rubey wiꞌ chakajaꞌ, neꞌe. \p \v 8 In jun chic ángel ja vaso rcꞌan, ja cꞌo chipan jariꞌ xutix trij ja kꞌij. Ja cꞌa kꞌij yataj tre chi janila pi más rchokꞌakꞌ, lawuloꞌ xuban chique ja winak tre ja cꞌatan. \v 9 Ja cꞌatan congana lawuloꞌ, xecꞌati ja winak rmal. Ja cꞌa winak ejeꞌeꞌ quemaj rbixic juleꞌ tzij ja xa ofensa rcꞌamonto tre rubiꞌ ja Dios pro jariꞌ Dios pa rukꞌaꞌ cꞌo wiꞌ nojel awaꞌ ja rpokonal riꞌ. Pro ejeꞌeꞌ ma xqueqꞌuex ta ja quinaꞌoj, ma xqueyaꞌ ta rukꞌij ja Dios. \p \v 10 In jun chic ángel ja vaso rcꞌan, ja cꞌo chipan jariꞌ xutix trij ja trono rxin ja ritzel chicop. Xoc pa kꞌekuꞌm nojel ja gobierno jeꞌe ja cꞌo pa rukꞌaꞌ ja ritzel chicop. Ja cꞌa winak ejeꞌeꞌ quicachꞌachꞌej cakꞌ rmal ja congana lawuloꞌ quibanon. \v 11 Quemaj rbixic juleꞌ tzij tre ja Dios ja xa ofensa rcꞌamonto tre, queriꞌ queban rumac ja rpokonal ja quimajon rtijic in rumac ja ritzel tak chꞌaꞌc ja cꞌo chiquij. Pro ni ma xqueyaꞌ can ta wiꞌ ja ritzelal ja quimajon rbanic. \p \v 12 In jun chic ángel ja vaso rcꞌan, ja cꞌo chipan jariꞌ xutix chipan ja nimlaj binelyaꞌ rbinaꞌan Eufrates. Ja cꞌa yaꞌ chupi, chakij rmal. Queriꞌ xuban ja yaꞌ utzcꞌa chi ja rey ja repenak pa tak lugar ja cꞌo pan oriente njaktaj jun bey chiquewach chi nepeti nurquibanaꞌ jun nimlaj chꞌaꞌoj. \v 13 Ecꞌo cꞌa oxiꞌ itzel tak espíritu xenutzꞌat e caniꞌ xpek. Ja neꞌelto wiꞌ ja ritzel tak espíritu, pa ruchiꞌ ja dragón, pa ruchiꞌ ja ritzel chicop in pa ruchiꞌ ja profeta neꞌxi, pro ma katzij ta chi profeta. \v 14 E itzel tak espíritu como ejeꞌeꞌ e espíritu quixin demonio. Ejeꞌeꞌ cꞌo juleꞌ milagro nqueban, nebe cuqꞌuin canojel ja rey ja recꞌo chwachꞌulew neꞌequimoloꞌ. Queriꞌ nqueban utzcꞌa chi ja rey nqueban ja nimlaj chꞌaꞌoj ja xtibani ja tok xterilaꞌ ja nimlaj kꞌij rxin ja Dios, jariꞌ Dios ja ni majun poder ja maquita cꞌo pa rukꞌaꞌ. \v 15 Ja cꞌa Jesucristo quewaꞌ nbij riꞌ: —Bien tecꞌwaxaj, anin ninbe chic jutij chwachꞌulew, ja cꞌa winak cꞌa jaꞌ xtiquenaꞌ ja tok xquinekaj cuqꞌuin caniꞌ tre jun alakꞌom chaka jalal tok nekaji. Congana quiꞌil chique ja winak ja ni necꞌascꞌot wiꞌ in ni ma quiyaꞌon can ta wiꞌ ja yukulbal quecꞌuꞌx wqꞌuin utzcꞌa tok xquinekaj cuqꞌuin ma qꞌuixbal ta nquenaꞌ chinwach, neꞌe. \v 16 In xerumol ja rey chipan jun lugar binaꞌan tre Armagedón, jariꞌ rubiꞌ nbix tre chipan ja tzobal hebreo. \p \v 17 In jun chic ángel ja vaso rcꞌan, ja cꞌo chipan jariꞌ xutix chicaj in cꞌo jun kulaj cꞌaxaxi congana nim, xelto chipan ja templo ja cꞌo chilaꞌ chicaj, triꞌ xelto wiꞌ ja bar cꞌo wiꞌ ja trono xin Dios, quewaꞌ xbij riꞌ: —Camic chomtajnak chic chi npeti ja rpokonal pro ni nojelal, neꞌe. \v 18 In congana kꞌakꞌ nuqꞌuiak riꞌ, cꞌo jeꞌe kulaj ncꞌaxaxi, fuerte rukul, cꞌo juleꞌ quiakolijay xuban in xuban jun nimlaj cubarkan pro congana nim. Jaruꞌ pa tiempo ja recꞌoli winak chwachꞌulew ni mta wiꞌ jun cubarkan ja queriꞌ chi ta rbanon. \v 19 Ja cꞌa nimlaj tinamit oxiꞌ xuban rmal ja cubarkan in ja juleꞌ chic nimak tak tinamit ja cꞌo pa tak nación jeꞌe jariꞌ be pa tokꞌulew rmal chakajaꞌ. Ja cꞌa Dios arjaꞌ xurkaj tre ja nimlaj tinamit Babilonia, janila xcꞌotsaj ryewal trij. Ja cꞌa xuban, nojel ja rpokonal ja rchomarsanto chi nutakto trij ja tinamit Babilonia puersa xutij na. \v 20 Ja lugar jeꞌe ja cꞌo pa mar ba la xoc wiꞌ, sachi, in queriꞌ xuban ja jayuꞌ jeꞌe chakajaꞌ, matatzꞌat chic. \v 21 In chakajaꞌ cꞌo nimak tak sakboch pi chicaj, kajpi chiquij ja winak. Ja sakboch congana ralal, ja jujun chirwach cꞌo la jun quintal npajoni. Ja cꞌa winak quemaj rbixic juleꞌ tzij tre ja Dios ja xa ofensa rcꞌamonto tre. Queriꞌ queban rumac ja rpokonal ja quetij pa rukꞌaꞌ ja sakboch como ja rpokonal más chi na lawuloꞌ. \c 17 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Cꞌo cꞌa jun chique ja wukuꞌ ángel ja cucꞌan ja wukuꞌ vaso, arjaꞌ xurkaj wqꞌuin in quewaꞌ xbij chwe riꞌ: —Catajoꞌ waweꞌ, anin nwajoꞌ ncꞌut chawach ja rpokonal ja nkꞌetbex tzij trij ja nimlaj itzel ixok ja tzꞌubul parwiꞌ tak yaꞌ jeꞌe pro qꞌuiy ja yaꞌ rtzꞌulben. \v 2 Jawaꞌ ritzel ixok riꞌ, ja rey ja recꞌo chwach ja rwachꞌulew ejeꞌeꞌ quibanon ja ritzelal ruqꞌuin. In chakajaꞌ arjaꞌ rbanon ja ritzelal cuqꞌuin ja winak ja recꞌo chwachꞌulew in lawuloꞌ quibanon rmal, caniꞌ vino ryaꞌon chique ekꞌabarnak rmal. Queriꞌ xbij ja ángel chwe. \v 3 Ja cꞌa ranin xinqꞌuejeꞌ chic pa rukꞌaꞌ ja rEspíritu Santo, xincꞌamarel rmal ja ángel, xokbe chipan ja lugar ja bar kas talan wiꞌ. Triꞌ xintzꞌat wiꞌ jun ixok rtzꞌulben jun itzel chicop quiak rij caniꞌ rcoloril quicꞌ. Ja cꞌa chicop cꞌo juleꞌ biꞌaj tzꞌibtal trij pro congana qꞌuiy, juleꞌ biꞌaj ja xa ofensa rcꞌamonto tre ja Dios. Wukuꞌ rwiꞌ ja chicop in lajuj rucꞌaꞌ. \v 4 Ja cꞌa rixok arjaꞌ congana rwekon riꞌ, rcojon juleꞌ tziak morada in quiak caniꞌ rcoloril quicꞌ, in cꞌo juleꞌ chic rcojon ja congana nimak rjil caniꞌ tre oro caniꞌ tre perla in caniꞌ tre tak abaj ja banon rbanic. Ja rixok cꞌo jun vaso rcꞌan puro oro ocnak. Jariꞌ vaso nojnak chipan ja ritzelal ja rbanon ja rixok caniꞌ tre ja rbanon jeꞌe ja xa chuw chwach ja Dios in caniꞌ tre ja xa ntzꞌilor awanma rmal. \v 5 Ja cꞌa rixok cꞌo jun biꞌaj tzꞌibtal chi rpalaj pro jariꞌ biꞌaj ma chaka ta biꞌaj, rjawaxic chi nawasaj anaꞌoj trij ja nbij. Quewaꞌ ja biꞌaj riꞌ: —Babilonia ja congana nim rukꞌij, queteꞌ ja ritzel tak ixokiꞌ, ruqꞌuin arjaꞌ winakarnakto wiꞌ ja bantajnak jeꞌe chwachꞌulew ja xa chuw chwach ja Dios. Queriꞌ nbij ja biꞌaj. \v 6 Ja rixok xintzꞌat arjaꞌ kꞌabarel pro ja kꞌabarsan rxin jariꞌ ja quiquiqꞌuel ja tinamit xin Dios in ja quiquiqꞌuel ja xecam rmal ja yukulbal quecꞌuꞌx ruqꞌuin ja Jesús. \p Ja ranin congana cꞌascꞌoꞌi xintzꞌat ja rixok. \v 7 Pro bix chwe rmal ja ángel: —¿Nak tre tok cꞌascꞌoꞌi natzꞌat? Anin nchꞌob chawach nak rbanic ja rixok in nak rbanic ja ritzel chicop ja rtzꞌulben ja cꞌo wukuꞌ rwiꞌ in lajuj rucꞌaꞌ. Ja camic xa awatali pro anin nchꞌob chawach. \v 8 Ja ritzel chicop xatzꞌat arjaꞌ cꞌasli ja rojer pro ja camic mchita pro ncꞌaseꞌ chi na jutij. Arjaꞌ nelto chipan ja nimlaj jul ja cꞌa cꞌa nat nekaj wiꞌ xeꞌ ulew. Ja cꞌa tok elnakto chic chipan ja jul nbe chi na chipan ja nimlaj rpokonal. Ja winak ja recꞌo chwachꞌulew kas xticꞌascꞌoꞌi xtiquetzꞌat ja ritzel chicop, nqueyaꞌ na rukꞌij. Ejeꞌeꞌ riꞌ winak ja mta quebiꞌ tzꞌibtal chipan ja libro ja bar tzꞌibtal wiꞌ quebiꞌ ja yatajnak chique ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij, jariꞌ biꞌaj tzꞌibtal chipan ja libro ja tok majaꞌn titzꞌucarsaxi ja rwachꞌulew. Ja winak ma chaka ta cꞌascꞌoꞌi xtiquetzꞌat ja chicop, rumac chi arjaꞌ cꞌasli ja rojer pro ja camic mchita pro ncꞌaseꞌ chi na jutij. \p \v 9 Ja xtinbij chic chawe riꞌ rjawaxic chi nawasaj anaꞌoj trij. Ja wukuꞌ rwiꞌ ja chicop jariꞌ wukuꞌ jayuꞌ ja tzꞌulben rmal ja rixok. \v 10 In chakajaꞌ ja wukuꞌ rwiꞌ jariꞌ e wukuꞌ rey. Ja rey e joꞌoꞌ chique ekajnak chic, jun cꞌoli camic in jun chic majaꞌn tiwinakari, ja cꞌa tok xtiwinakari nqꞌuejeꞌ na jun tiempo pro xa ma nim ta. \v 11 Ja ritzel chicop ja cꞌasli ja rojer pro mchita camic arjaꞌ jun chic rey in neꞌerbanaꞌ waxakiꞌ ja rey canojelal. Arjaꞌ queriꞌ rbanic ja caniꞌ quibanic ja wukuꞌ rey, arjaꞌ ncanaj can pa quicꞌaxel in nbe na chipan ja nimlaj rpokonal. \v 12 Ja cꞌa lajuj rucꞌaꞌ ja chicop xatzꞌat jariꞌ e lajuj rey ja majaꞌn tijachi gobierno pa quekꞌaꞌ. Ejeꞌeꞌ cꞌoli ja kꞌetbaltzij ja caniꞌ quixin rey nja̱ch na pa quekꞌaꞌ, ja cꞌa kꞌetbaltzij jun hora noc pa quekꞌaꞌ, ncachbilaj ja ritzel chicop. \v 13 Xa jun nquechꞌob chi e lajuj, nojel ja poder in nojel ja kꞌetbaltzij ja cꞌo pa quekꞌaꞌ jariꞌ nquejach na pa rukꞌaꞌ ja ritzel chicop. \v 14 Ejeꞌeꞌ nechꞌojin na ruqꞌuin ja Carnelo pro ja cꞌa Carnelo arjaꞌ nchꞌocmaji. Nchꞌocmaji como arjaꞌ ocnak Jefe quixin nimak tak jefe, arjaꞌ ocnak Rey quixin nimak tak rey. Ja cꞌa rachbil ejeꞌeꞌ esiqꞌuin echaꞌon rmal ja Dios in ni yukul wiꞌ quecꞌuꞌx ruqꞌuin. Queriꞌ xbij ja ángel chwe. \p \v 15 In xbij chic chwe: —Ja yaꞌ jeꞌe xatzꞌat ja rtzꞌulben ja ritzel ixok jariꞌ tibij tzij chi winak pro congana e qꞌuiy. Qꞌuiy rwach ja tinamit epenak wiꞌ, qꞌuiy rwach ja quinación in qꞌuiy rwach ja tzobal netzijon wiꞌ. \v 16 Ja lajuj rucꞌaꞌ ja chicop xatzꞌat nerilaꞌ na jun tiempo ja tok ejeꞌeꞌ xtiquecꞌam quiꞌ ruqꞌuin ja ritzel chicop in xa itzel xtiquetzꞌat ja ritzel ixok. Xtiquilasaj tre ja rixok nojel ja rwekben riꞌ, nchꞌaneꞌ can cumal. Nojel ja rmebaꞌil nqueqꞌuis na in ja rixok nquiporoj pa kꞌakꞌ. \v 17 Ma chaka ta quigana tok nqueban queriꞌ, rumac chi Dios arjaꞌ nyoꞌ chique chi nbantaj cumplir cumal ja ni rchꞌobonto wiꞌ chi nbantaj na. Arjaꞌ nyoꞌ chique chi xa jun nquechꞌob in ja gobierno jeꞌe ja cꞌo pa quekꞌaꞌ nquejach na pa rukꞌaꞌ ja ritzel chicop. Queriꞌ xtuban ja Dios chique, puersa nbantaj na cumplir nojel ja bitajnak can rmal chi nbantaj na. \v 18 Ja cꞌa rixok xatzꞌat jariꞌ tibij tzij ja nimlaj tinamit. Jariꞌ tinamit, ja rey ja recꞌo chwach rwachꞌulew ejeꞌeꞌ eꞌocnak pa rukꞌaꞌ camic. Queriꞌ xbij chwe ja ángel. \c 18 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Cꞌo chi cꞌa jun ángel xintzꞌat ntajini nkajto chilaꞌ chicaj, congana nim ja poder ja cꞌo pa rukꞌaꞌ. Arjaꞌ congana nchꞌaꞌani in ja rwachꞌulew congana nchꞌaꞌan rmal chakajaꞌ. \v 2 Arjaꞌ congana nurak ruchiꞌ, quewaꞌ nbij riꞌ: —Kaji ja nimlaj tinamit Babilonia, yojtaji. Congana lawuloꞌ rbanon como ja demonio e cachbil canojel quewach ja ritzel tak espíritu e cachbil chic canojel quewach itzel tak tzꞌiquin, triꞌ neqꞌuejeꞌ chi wiꞌ pa Babilonia, ocnak quicꞌolibal. \v 3 Queriꞌ rbanon como arjaꞌ caniꞌ jun itzel ixok xa xeruban engañar ja winak ja recꞌo nojel nación, junwiꞌ yukeꞌ wiꞌ quecꞌuꞌx rmal, ma ruqꞌuin ta ja Dios ja katzij chi Dios in ja Dios arjaꞌ pi ryewal chiquij rmal. In chakajaꞌ ja rey ja recꞌo chwach ja rwachꞌulew ejeꞌeꞌ quibanon ja ritzelal ruqꞌuin ja Babilonia. In chakajaꞌ ja raj negocio ja recꞌo chwach ja rwachꞌulew, ejeꞌeꞌ eꞌocnak biyomaꞌ rmal ja negocio queban ruqꞌuin como ja mebaꞌil ja cꞌo ruqꞌuin nabey congana nim, nojel rwach ja mebaꞌil bukul ruqꞌuin in arjaꞌ congana nuyaꞌ rukꞌij rmal. \p \v 4 In cꞌo chi na jun kulaj xincꞌwaxaj penak chilaꞌ chicaj, quewaꞌ nbij riꞌ: —Ixix ja rix ntinamit camic quixelto chipan ja ritzel tinamit, maxta ixix jun quixijkaleni ja il mac ja nba̱n chipan in maxta ixix jun chakajaꞌ quixtijowi ja nimlaj rpokonal ja nta̱kto trij. \v 5 Queriꞌ nbij chewe como ja il mac ja bantajnak chipan congana qꞌuiyi, xekaji cꞌa chilaꞌ chicaj. In ja Dios, camic xurkaj tre nojelal ja ritzelal ja bantajnak chipan. \v 6 Teyaꞌaꞌ rjil rcꞌaxel nojel ja ritzelal rbanon chewe. Xarwariꞌ más chi na nim ja rtojbalil teyaꞌaꞌ tre. Ja wi congana rpokonal quitijon ja winak rmal más chi na ja teyaꞌaꞌ arjaꞌ tre. \v 7 Como arjaꞌ congana nim nunaꞌ kaj como congana quicotnak kaj ruyon ruqꞌuin ja nimak tak mebaꞌil ja cꞌo ruqꞌuin, queriꞌ cꞌa tebanaꞌ ixix tre chakajaꞌ congana rpokonal in bis teyaꞌaꞌ tre. Queriꞌ ja neban tre como arjaꞌ quewaꞌ nbij kaj pa ranma riꞌ: —Waweꞌ intzꞌubul wiꞌ, inocnak reina pa quewiꞌ ja winak, anin ma in malcaꞌn ixok ta in ni majun nak ta xquinbison ta rmal, neꞌe. \v 8 Rmalcꞌariꞌ tok nerilaꞌ na jun kꞌij ja tok xtutij na ja rpokonal in chipan ariꞌ ja jun kꞌij qꞌuiy rwach ja rpokonal nkajto trij. Nkajto camíc trij, nkajto bis waꞌal trij chakajaꞌ in nporoxi. Queriꞌ xtiban tre como ja kajaw Dios ja nkꞌeto tzij trij congana nim ja poder ja cꞌo pa rukꞌaꞌ. Queriꞌ nbij ja kulaj ja penak chilaꞌ chicaj. \p \v 9 Ja cꞌa rey ja recꞌo chwach ja rwachꞌulew ja xebanowi ja ritzelal ruqꞌuin in xerachbilaj chi xequicot kaj queyon ruqꞌuin ja rmebaꞌil ejeꞌeꞌ tok xtiquetzꞌat chi rmajon cꞌatem in congana sib neli congana okꞌej xtiqueban, janila nebison rmal. \v 10 Cꞌa cꞌa nat xqueꞌepeꞌto wiꞌ rumac ja nquixbej quiꞌ chwach ja nimlaj rpokonal rmajon rtijic in quewaꞌ xtiquibij riꞌ: —Babilonia, congana nokbison amwal, atat at jun nimlaj tinamit, congana poder ja cꞌo pan akꞌaꞌ pro ja camic xtakaꞌan tre jun hora xatkajsax wiꞌ, kꞌet tzij chawij, xquecheꞌe. \p \v 11 Ja cꞌa rajnegocio ja recꞌo chwach ja rwachꞌulew ejeꞌeꞌ chakajaꞌ congana chi okꞌej nqueban in nebison rmal como mchita ja nelokꞌo chique ja quecꞌay. \v 12 Como qꞌuiy rwach ja nquicꞌayij chipan ja tinamit caniꞌ tre oro caniꞌ tre plata caniꞌ tre juleꞌ abaj taknoꞌy ja nraproti ja banon rbanic in caniꞌ tre perla. In cꞌo buen tak tziak nquicꞌayij caniꞌ tre lino ja más na buena caniꞌ tre púrpura caniꞌ tre seda in caniꞌ tre escarlata. Nquicꞌayij cheꞌ chakajaꞌ xa nak ta chi cheꞌal ja congana quiꞌ rxulaꞌ, nquicꞌayij nojel rwach nakun jeꞌe ja marfil ocnak, nquicꞌayij cheꞌ xa nak ta chi cheꞌal ja congana nimak rjil. In cꞌo chꞌichꞌ nquicꞌayij caniꞌ tre cobre in caniꞌ tre hierro. In cꞌol abaj nquicꞌayij chakajaꞌ ja mármol neꞌxi. \v 13 In cꞌo jeꞌe nquicꞌayij chakajaꞌ ja kas quiꞌ rxulaꞌ caniꞌ tre canela, especias, incienso, mirra, olíbano. Nquicꞌayij vino in aceite. Nquicꞌayij harina pro harina ja más na buena. Nquicꞌayij trigo. In ecꞌo chicop nequicꞌayij chakajaꞌ caniꞌ chique wacax caniꞌ chique carnelo in caniꞌ chique quiej. Nquicꞌayij careta chararan cumal quiej. In ecꞌo na winak nequicꞌayij chakajaꞌ chi neꞌoc pa quekꞌaꞌ cach tak winak. \v 14 In quewaꞌ nbix na tre ja tinamit Babilonia riꞌ: —Nojel ja quiꞌlaj tak nakun jeꞌe ja kas xel acꞌuꞌx trij jariꞌ mchita camic. Nojel ja buen tak nakun ja xatquicot kaj ruqꞌuin ayon in nojel ja nimak tak mebaꞌil ja cꞌol awqꞌuin camic mchita in ni majutij xtawil chi ta, xticheꞌx na. \v 15 Ja rajnegocio ja xecꞌayin chipan ja tinamit in xeꞌoc e biyomaꞌ rmal ejeꞌeꞌ cꞌa cꞌa nat xqueꞌepeꞌto wiꞌ tre ja tinamit rumac ja nquixbej quiꞌ chwach ja nimlaj rpokonal ja rmajon rtijic, congana chi okꞌej xtiqueban in xquebison rmal, quewaꞌ xtiquibij riꞌ: \v 16 —Congana nkabisoj ja nimlaj tinamit, jariꞌ tinamit caniꞌ jun ixok ja rcojon buen tak tziak ja lino ocnak in buena rcoloril caniꞌ tre púrpura in caniꞌ tre escarlata. Congana rwekon riꞌ tre oro in tre juleꞌ abaj taknoꞌy ja nraproti ja banon rbanic in tre perla chakajaꞌ. \v 17 Pro ja camic xtakaꞌan tre jun hora yojtaj wiꞌ nojel ja nimak tak mebaꞌil ja cꞌo ruqꞌuin, xquecheꞌ na. \p In xebisoni chakajaꞌ canojel ja winak ja nebin pa tak lancha parwiꞌ mar chi nquitzukbej quiꞌ caniꞌ chique ja binsal tak lancha in caniꞌ chique ja rajnegocio in caniꞌ chique ja rayudante. Ejeꞌeꞌ cꞌa cꞌa nat xeꞌepeꞌto wiꞌ \v 18 in tok quetzꞌat ja tinamit rmajon cꞌatem in congana sib neli quewaꞌ quibij riꞌ: —¿Bar cꞌa nkajunsaj wiꞌ ja nimlaj tinamit ja ban tre leꞌ? xecheꞌe. \v 19 Congana chi okꞌej nqueban, congana nebison rmal in queyaꞌ pokok pa quewiꞌ ja nquicꞌutbej chi nebisoni in quewaꞌ quibij riꞌ: —Congana nkabisoj ja nimlaj tinamit Babilonia. Canojel ja winak ja cꞌo quilancha ja nquibinsaj parwiꞌ mar ejeꞌeꞌ xeꞌoc e biyomaꞌ rmal ja nimak tak mebaꞌil ja cꞌo chipan ja tinamit. Pro ja camic xtakaꞌan tre jun hora yojtaj wiꞌ, xecheꞌe. \p \v 20 Pro ja cꞌa rixix ja rixcꞌo chilaꞌ chicaj quixquicoti. Ja rix apóstol, ja rix profeta, ewanojel ja rix tinamit rxin ja Dios quixquicoti. Como ja tinamit Babilonia, Dios ryaꞌon rjil rcꞌaxel tre ja rbanon chewe, xecheꞌe. \p \v 21 Cꞌo cꞌa jun ángel peti, congana poder cꞌo pa rukꞌaꞌ, cꞌo jun abaj xucꞌam caniꞌ jun caꞌ pro congana nim, xuqꞌuiak pa mar in quewaꞌ xbij riꞌ: —Queriꞌ cꞌa tre chakajaꞌ ja Babilonia ja nimlaj tinamit, lawuloꞌ xtiban na tre, nkajsaxi pro chijutij, ni matiyictaj chi wiꞌ. \v 22 In canojel ja banol tak música mchita necꞌaxaxi chipan ja tinamit caniꞌ chique ja nebano arpa, ja nebano bix, ja nebano flauta in caniꞌ chique chakajaꞌ ja nebano trompeta, ni majun chic chique ncꞌaxaxi. In chakajaꞌ ja banol tak samaj chipan ja tinamit xa nak ta chi samajil nqueban ejeꞌeꞌ ni maquecanoy chi wiꞌ. In chakajaꞌ ni mchita wiꞌ molino ncꞌaxaxi chipan ja tinamit. \v 23 In chakajaꞌ ja luz ni mchita wiꞌ ntzijeꞌe, ja cꞌa tinamit pa kꞌekuꞌm nqꞌuejeꞌ wiꞌ chijutij. In caniꞌ tre jun alaꞌ tok ncꞌuleꞌ ruqꞌuin jun xtan kas nequicoti netzijoni pro jariꞌ ni mchita wiꞌ necꞌaxaxi chipan ja tinamit. Queriꞌ xtiban na tre ja nimlaj tinamit Babilonia quemac ja rajnegocio ja recꞌo chipan ja tinamit, ejeꞌeꞌ congana e nimak tak winak waweꞌ chwachꞌulew nquenaꞌ kaj. In chakajaꞌ ja winak ja recꞌo nojel nación ejeꞌe xeba̱n engañar pro rumac ja samaj quixin ajꞌitzaꞌ ja nbantaj chipan ja tinamit Babilonia tok xeba̱n engañar. \p \v 24 Ja tinamit Babilonia janila camíc bantajnak chipan como triꞌ xecamsax wiꞌ profeta e cachbil juleꞌ chic tinamit xin Dios in triꞌ xecamsax wiꞌ chakajaꞌ canojel ja recamsan waweꞌ chwachꞌulew. Queriꞌ xbij ja ángel. \c 19 \p \v 1 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo juleꞌ kulaj xincꞌwaxaj chic, quekul juleꞌ winak ja recꞌo chilaꞌ chicaj pro ni congana e qꞌuiy, quewaꞌ nquibij riꞌ: —Aleluya. Ja kajaw Dios arjaꞌ ruqꞌuin npi wiꞌ ja totajem, ni yatal wiꞌ tre chi nya̱ꞌ rukꞌij, ni yatal wiꞌ tre chi nnataxi ja nimlaj poder ja cꞌo pa rukꞌaꞌ. \v 2 Como arjaꞌ nojel ja rpokonal nutakto niquirwariꞌ ja caniꞌ rbinto in ni rubey wiꞌ chakajaꞌ. Como arjaꞌ xukꞌet tzij trij ja nimlaj ixok itzel ixok. Jariꞌ ixok arjaꞌ xa xuyoj ja quicꞌaslemal ja winak waweꞌ chwachꞌulew, xa rmal ja rixok tok junwiꞌ yukeꞌ wiꞌ quecꞌuꞌx ja winak in ma ruqꞌuin ta ja Dios ja katzij chi Dios. Arjaꞌ xercamsaj ja rajsamajelaꞌ rxin ja Dios pro ja camic Dios xuyaꞌ rjil rcꞌaxel tre. Queriꞌ ja quibij. \v 3 In cꞌa cꞌo na más ja quibij quewariꞌ: —Aleluya. Ja sib neli chipan ja tinamit njoteꞌe njoteꞌe, ni mta wiꞌ qꞌuisic trij, xecheꞌe. \v 4 Ja cꞌa veinticuatro anciano e cachbil ja re quijiꞌ, ejeꞌeꞌ xexuqueꞌe, quemaj ryaꞌic rukꞌij ja Dios ja tzꞌubul chipan ja rtrono, quewaꞌ nquibij tre riꞌ: —Amén. Aleluya, necheꞌ tre. \s * * * * * * * * * * \p \v 5 Cꞌo cꞌa jun kulaj xelto triꞌ ja bar cꞌo wiꞌ ja trono, quewaꞌ nbij riꞌ: —Camic, ewanojel ja rix ajsamajelaꞌ rxin ja Dios congana teyaꞌaꞌ rukꞌij ja Dios, ewanojel ja nixbano respetar rxin chi nimak ekꞌij chi ma nimak ta ekꞌij camic teyaꞌaꞌ rukꞌij, necheꞌe. \v 6 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo chic jun kulaj xincꞌwaxaj caniꞌ quekul juleꞌ winak pro congana e qꞌuiy. Ja kulaj ja ncꞌaxaxi congana nim caniꞌ juleꞌ yaꞌ nrojoji in caniꞌ rukul juleꞌ nimak tak quiakolijay. Quewaꞌ nbij ja kulaj riꞌ: —Aleluya. Como ja kajaw Dios ja majun poder ja maquita cꞌo pa rukꞌaꞌ arjaꞌ chic ariꞌ nbano mandar, majtajnak chic ja gobierno rxin. \v 7 Koquicoti pro congana koquicoti, kayaꞌaꞌ rukꞌij como ja cꞌulbic rxin ja Carnelo xurwilaꞌ ja tiempo chi nbantaji in ja rixok ja noc rxjayil arjaꞌ rwekon chic riꞌ chi ncꞌuleꞌ ruqꞌuin. \v 8 Jariꞌ ixok arjaꞌ yatajnak tre chi rwekon riꞌ tre juleꞌ tziak lino pro juleꞌ lino ja más chi na buena, congana chꞌajchꞌoj in congana nraproti. Jariꞌ lino buena jariꞌ tibij tzij ja rutzil ja quibanon ja tinamit xin Dios. \p \v 9 Cꞌacꞌariꞌ ja ángel arjaꞌ xbij chwe: —Ja xtinbij chawe riꞌ tatzꞌibaj quewariꞌ, congana quiꞌil chique ja winak ja rebanon invitar tre ja nimlaj waꞌim xin cꞌulbic ja nbantaji ja tok ncꞌuleꞌe ja Carnelo. Queriꞌ ja natzꞌibaj, neꞌ chwe. In xbij chic chwe: —Jawaꞌ ja xinbij chawe riꞌ Dios nbini in ni nbantaj wiꞌ cumplir, neꞌ chwe. \v 10 Ja cꞌa ranin xinxuqueꞌ chwach ja ángel, laj xinyaꞌ rukꞌij pro arjaꞌ quewaꞌ xbij chwe riꞌ: —Ma taban ta quelaꞌ como ja ranin xa ok junan awqꞌuin, xa ok ajsamajelaꞌ rxin ja Dios e kachbil ja rawachꞌalal ja nqueyaꞌ testigoꞌil trij ja Jesús. Ja más mejor naban, Dios ja tayaꞌaꞌ rukꞌij. Queriꞌ nbij chawe como ja tok nkayaꞌ testigoꞌil trij ja Jesús jariꞌ tibij tzij chi ja mismo Espíritu Santo cꞌayon kaxin chi rbixic ja kꞌalasan jeꞌe rmal ja Dios. \s * * * * * * * * * * \p \v 11 Cꞌacꞌariꞌ xintzꞌat ja caj jakali in chaka jalal xintzꞌat jun quiej sak rij in cꞌo jun tzꞌubul trij, arjaꞌ ja nbix tre chi ni nuban wiꞌ cumplir ja nbij in nojel ja nbij ni katzij wiꞌ chakajaꞌ. Arjaꞌ tok nuban ja kꞌetoj tzij in tok nuban ja chꞌaꞌoj ni rubey wiꞌ ja nuban tre. \v 12 Ja parwach caniꞌ rxak kꞌakꞌ ncaꞌyi in ja pa rwiꞌ congana qꞌuiy corona rcojon. In cꞌo jun biꞌaj tzꞌibtal chi rpalaj in jariꞌ biꞌaj ni majun nak ta otakyon nak rcꞌamonto, xa ruyon arjaꞌ otakyon nak rbanic. \v 13 Cꞌo jun tziak rcojon congana quicꞌ trij in ja rubiꞌ nbix tre quewariꞌ, ja Ralcꞌwalaxel ja nkꞌalasani janiꞌ rnaꞌoj ja Dios neꞌxi. \v 14 In ja recꞌo chipan ja rejército jeꞌe xin chilaꞌ chicaj ja nechꞌojin pa rcuenta ja Dios ejeꞌeꞌ etran trij, etzꞌubul chi tak quiej sak quij, quicojon juleꞌ tziak lino ja más chi na buena, congana sak in congana chꞌajchꞌoj. \v 15 Cꞌo jun espada elnakto pa ruchiꞌ congana is rutzaꞌm, jariꞌ nucoj chiquij ja winak ja recꞌo pa tak nación jeꞌe chi nersocbej. Congana jun nimlaj poder nqꞌuejeꞌ pa rukꞌaꞌ ja nucoj chiquij chi cow neruchap tre in nerbanbej mandar. Arjaꞌ neruyaꞌ ja winak chipan jun nimlaj rpokonal, nerupakꞌ chi rkan caniꞌ nuban jun achi nupakꞌ chakan ja uva chipan ja jul ja bar nlasax wiꞌ ja riyaꞌl in ja Dios ja ni majun poder ja maquita cꞌo pa rukꞌaꞌ, arjaꞌ janila ncꞌotsaj ryewal chiquij. \v 16 Ja tziak rcojon cꞌo jun biꞌaj tzꞌibtal trij in bien kꞌalaj ja bar tzꞌibtal wiꞌ, quewaꞌ nbij ja biꞌaj riꞌ, Rey quixin nimak tak rey, Jefe quixin nimak tak jefe. \p \v 17 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo jun ángel xintzꞌat, arjaꞌ paꞌl chipan ja kꞌij in xumaj rakic ruchiꞌ chiquij ja tzꞌiquin ja nerupup chicaj pa ncꞌaj caj, quewaꞌ nbij chique riꞌ: —Quixajoꞌ, termoloꞌ ewiꞌ, cꞌo jun nimlaj waꞌim rchomin ja Dios ewxin. \v 18 Netij ja camnak tak cuerpo quixin rey, quixin capitán in quixin soldado ja congana quichokꞌakꞌ. Netij ja cuerpo quixin quiej in quixin ja netzꞌabeꞌ chiquij chakajaꞌ. Netij ja cuerpo quixin ja winak xa nak ta chi winakil, chi e libre chi e esclavo, chi nimak quekꞌij in chi ma nimak ta quekꞌij chakajaꞌ, neꞌ chique. \p \v 19 Cꞌacꞌariꞌ xintzꞌat ja ritzel chicop e rachbil ja rey ja recꞌo chwach ja rwachꞌulew e cachbil ja soldado ja recꞌo pa tak ejército quixin ja rey. Ejeꞌeꞌ quimolon quiꞌ chi nechꞌojin ruqꞌuin ja tzꞌubul chi quiej e rachbil ja soldado ja recꞌo chipan ja rejército rxin arjaꞌ. \v 20 Ja cꞌa ritzel chicop arjaꞌ chapi, xoc preso rachbil ja profeta ja ma katzij ta chi profeta. Jariꞌ profeta ja xuban juleꞌ milagro chwach ja ritzel chicop ja xerbanbej engañar ja winak. Ejeꞌeꞌ riꞌ winak ja xeyoꞌ lugar tre chi coj chique ja retal ja ritzel chicop in ja xexuqueꞌ chwach ja rachbal. Ja cꞌa ritzel chicop rachbil ja profeta xechapi, ecꞌasli xeqꞌuiakel chipan ja nimlaj lugar ja cꞌoli nojnak chipan caniꞌ kꞌol in rmajon cꞌatem. \v 21 Ja cꞌa juleꞌ chic ejeꞌeꞌ xecamsaxi, ja respada ja relnakto pa ruchiꞌ ja tzꞌubul chi quiej jariꞌ xecamsbexi. Ja cꞌa tzꞌiquin quetij ja camnak tak cuerpo, congana xenoj rmal pro ni canojelal. \c 20 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo jun ángel xintzꞌat ntajini nkajto chilaꞌ chicaj, arjaꞌ rcꞌan jun lawe in rcꞌan jun nimlaj cadena chakajaꞌ. Ja lawe rcꞌan jariꞌ jakbal ruchiꞌ ja nimlaj jul ja cꞌa cꞌa nat nekaj wiꞌ xeꞌ ulew chipan ja nimlaj kꞌekumal. \v 2-3 Ja cꞌa tok kajto xuchap ja dragón. Jariꞌ dragón arjaꞌ ja rojer cumatz ja binaꞌan tre Diablo owi Satanás. Ja cꞌa tok chaptaj rmal xubacꞌ, xuqꞌuiakel chipan ja nimlaj jul in xtzꞌapij rwiꞌ ja jul, bien seguro xuban tre. Ja cꞌa dragón triꞌ nqꞌuejeꞌ wiꞌ jun mil junaꞌ chipan ja jul. Queriꞌ ban tre utzcꞌa chi maqueruban chic engañar ja winak ja recꞌo pa tak nación. Ja cꞌa tok xtitzꞌakati ja jun mil junaꞌ rjawaxic chi nsokpixel jun tiempo pro xa ma nim chi ta. \p \v 4 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo juleꞌ trono xintzꞌat in ecꞌoli ja retzꞌubul chipan, yatajnak chique chi xeꞌoc e kꞌetol tak tzij. In xintzꞌat ja canma ja winak ja lasax quewiꞌ ja xecamsax rmal ja testigoꞌil ja queyaꞌ trij ja Jesús in rmal ja rtzobal Dios. Ejeꞌeꞌ riꞌ ja ma xexuqueꞌ ta chwach ja ritzel chicop nixtacꞌa chwach ta ja rachbal in ma xqueyaꞌ ta lugar tre chi coj retal chi quipalaj in nixtacꞌa chi quekꞌaꞌ ta chakajaꞌ. In xecꞌastaji, xeꞌoc e rach kꞌetol tak tzij ja Cristo tre jun mil junaꞌ. \v 5 Kas cꞌa ejeꞌeꞌ walaꞌ ja xecꞌastaji nabey chipan ja camíc. Ja cꞌa juleꞌ chic camnakiꞌ jariꞌ ma xecꞌastaj ta, cꞌa tokoriꞌ xecꞌastaji ja tok tzꞌakati ja jun mil junaꞌ. \v 6 Congana quiꞌil chique waꞌ ja necꞌastaji nabey, ejeꞌeꞌ e xin Dios, ja cꞌa rcaꞌmul camíc mta rukꞌaꞌ chique. Pro ja nqueban, neꞌoc na e sacerdote rxin ja Dios. Neꞌoc na e sacerdote rxin ja Cristo in neꞌoc e rach kꞌetol tak tzij ja Cristo tre jun mil junaꞌ. \p \v 7 Ja cꞌa tok xtitzꞌakati ja jun mil junaꞌ ja Satanás arjaꞌ nsokpixel chipan ja lugar ja bar ocnak wiꞌ preso. \v 8 Arjaꞌ nelto chi neꞌerbanaꞌ engañar ja winak ja recꞌo pa tak nación nojel nat nakaj tre ja rwachꞌulew. Jariꞌ nación jeꞌe Gog in Magog nokcheꞌ tre. Ja cꞌa Satanás arjaꞌ nerumol chi nqueban jun nimlaj chꞌaꞌoj in congana e qꞌuiy ja nerumol, congana cꞌayew chi neꞌaltaji caniꞌ tre ja raxasnayiꞌ ja cꞌo chiꞌ tak mar congana cꞌayew chi naltaji. \v 9 Nojel nat nakaj xepi wiꞌ tre ja lokꞌlaj rwachꞌulew. Ja cꞌa tok xeꞌurkaji chipan ja lugar ja bar quimolon wiꞌ quiꞌ ja winak ja re xin Dios ejeꞌeꞌ quisutij quiꞌ chiquij in chakajaꞌ quisutij quiꞌ trij ja tinamit ja congana najoꞌx rmal ja Dios. Pro chaka jalal tok cꞌo juleꞌ kꞌakꞌ xin chilaꞌ chicaj takto chiquij rmal ja Dios in xeruqꞌuis canojelal. \v 10 Ja cꞌa Diablo ja bano engañar quixin arjaꞌ qꞌuiakel chipan ja nimlaj lugar ja cꞌoli nojnak chipan caniꞌ kꞌol in rmajon cꞌatem. Triꞌ qꞌuiakel wiꞌ ja bar ecꞌo chi wiꞌ ja ritzel chicop rachbil ja profeta ja ma katzij ta chi profeta. Triꞌ nba̱n wiꞌ pokon chique chi pa kꞌij chi chakꞌaꞌ, chijutij nebe chipan ja rpokonal, ni maqueꞌel wiꞌ chipan. \s * * * * * * * * * * \p \v 11 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo jun nimlaj trono sak xintzꞌat in chakajaꞌ xintzꞌat ja tzꞌubul chipan. Qꞌuisi ja caj, qꞌuisi ja rwachꞌulew, ma xucochꞌ ta qꞌuejeꞌ ta chwach ja tzꞌubul chipan ja trono, sachi pro chijutij. \v 12 Cꞌacꞌariꞌ xenutzꞌat ja camnakiꞌ chi nimak quekꞌij chi ma nimak ta quekꞌij, ejeꞌeꞌ epaꞌloc chwach ja Dios in cꞌo cꞌa juleꞌ libro jaktaji. In cꞌo chi na jun ja libro jaktaji chakajaꞌ, jariꞌ libro ja bar tzꞌibtal wiꞌ quebiꞌ ja yatajnak chique ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij. Ja cꞌa camnakiꞌ ejeꞌeꞌ kꞌet tzij chiquij in ja kꞌetbex tzij chiquij jariꞌ ja tzꞌibtal chipan ja juleꞌ chic libro nak ja quibanon chipan ja quicꞌaslemal. \v 13 Xecꞌastaji ja camnakiꞌ canojelal, ja wi pa mar ecꞌo wiꞌ owi xa nak ta lugar ecꞌo wiꞌ pro xecꞌastaji canojelal in kꞌet tzij chiquij. Ja kꞌetbex tzij chiquij jariꞌ ja quibanon chipan ja quicꞌaslemal. \v 14 Ja camíc rachbil ja lugar ja bar xeqꞌuejeꞌ wiꞌ camnakiꞌ jariꞌ qꞌuiakel chipan ja nimlaj lugar ja cꞌoli nojnak chipan caniꞌ kꞌol in rmajon cꞌatem. Ja tok natbe riꞌ chipan ja lugar jariꞌ ja rcaꞌmul camíc. \v 15 In xa nak ta ja ma tzꞌibtal ta rubiꞌ chipan ja libro ja bar tzꞌibtal wiꞌ quebiꞌ ja yatajnak chique ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij ejeꞌeꞌ xeqꞌuiakel chipan ja yaꞌ ja yujun juleꞌ caniꞌ kꞌol ruqꞌuin rmajon cꞌatem. \c 21 \s * * * * * * * * * * \p \v 1 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo jun cꞌacꞌa caj, cꞌo jun cꞌacꞌa rwachꞌulew xintzꞌat como ja caj in rwachꞌulew ja cꞌoli nabey jariꞌ kꞌaxi, mchita. In queriꞌ tre mar chakajaꞌ mchita. \v 2 Anin in Juan xintzꞌat ja tinamit xin Dios, jariꞌ ja cꞌacꞌa Jerusalén, ntajini nkajto chilaꞌ chicaj, ruqꞌuin ja Dios penak wiꞌ, congana rwekon riꞌ caniꞌ nuban jun xtan tok ncꞌuleꞌe, arjaꞌ congana nuwek riꞌ utzcꞌa chi ja rchajil nquicot trij. \v 3 Cꞌo cꞌa jun kulaj xincꞌwaxaj penak chilaꞌ chicaj congana nim rukul, quewaꞌ nbij riꞌ: —Camic ja Dios ni chiquicojol ja winak nqꞌuejeꞌ chi wiꞌ. Arjaꞌ nqꞌuejeꞌ cuqꞌuin in ejeꞌeꞌ nij e tinamit wiꞌ rxin. Dios mismo ja nqꞌuejeꞌ cuqꞌuin, arjaꞌ Dios quixin. \v 4 Arjaꞌ nusuꞌ riyaꞌl quewach pro ni chi nojelal, mchita camíc nixtacꞌa bis okꞌej ta in nixtacꞌa rpokonal ta chakajaꞌ como nojel ja xa rpokonal rcꞌamonto jariꞌ mchita, kꞌaxi, neꞌe. \p \v 5 Ja cꞌa tzꞌubul chipan ja trono quewaꞌ xbij riꞌ: —Camic anin ni majun ja maquita nban cꞌacꞌa tre, neꞌe. In xbij chwe: —Ja xacꞌwaxaj tatzꞌibaj como ja tzij xacꞌwaxaj ni katzij wiꞌ, ni nbantaj wiꞌ cumplir, neꞌ chwe. \v 6 In xbij chic chwe: —Bantajnak chic nojelal. Anin nij incꞌo chi wiꞌ ja tok tzꞌucarto ja rwachꞌulew in nij incꞌo wiꞌ ja tok xteqꞌuisi ja rwachꞌulew chakajaꞌ. Ja winak ja remajtajnak rmal chakichiꞌ cꞌo juleꞌ yaꞌ ja nyaꞌ chique pro matiquetoj, xa nsipaj chique. Jariꞌ yaꞌ penak ruqꞌuin ja tzꞌuquelyaꞌ ja rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij. \v 7 Xa nak ta ja nechꞌocmaji in matiqueyaꞌ quiꞌ tre ja ritzelal chi xqueruchꞌec ta jariꞌ nyataj chique ja herencia xin Dios pro ni chi nojelal, ja cꞌa ranin nij in Dios wiꞌ quixin in ejeꞌeꞌ nij e walcꞌwal wiꞌ. \v 8 Pro ja xa nquixbej quiꞌ nqueban chꞌaꞌoj ruqꞌuin ja ritzelal ejeꞌeꞌ nebe chipan ja yaꞌ ja yujun juleꞌ caniꞌ kꞌol ruqꞌuin rmajon cꞌatem, jariꞌ ja rcaꞌmul camíc. In queriꞌ nba̱n chique chakajaꞌ ja ma yukul ta quecꞌuꞌx ruqꞌuin ja Jesucristo in chique ja xa quitzꞌilorsaj ja canma chipan ja ritzelal in chique ja camsanelaꞌ in chique ja banol il mac ja rachiꞌiꞌ cuqꞌuin ixokiꞌ in chique ajꞌitzaꞌ in chique ja nexuqueꞌ chiquewach cachbal tak winak in chwach rachbal tak nakun jeꞌe in chique canojel ja tzꞌakol tak tzij. \s * * * * * * * * * * \p \v 9 Cꞌo cꞌa jun chique ja wukuꞌ ángel ja cucꞌan ja wukuꞌ vaso ja nojnak chipan ja wukuꞌ qꞌuisbal tak rpokonal, arjaꞌ xurkaj wqꞌuin in quewaꞌ xbij chwe riꞌ: —Catajoꞌ waweꞌ, anin nwajoꞌ ncꞌut chawach ja rixok ja ncꞌuleꞌe, ja noc rxjayil ja Carnelo, neꞌ chwe. \v 10 Ja cꞌa ranin xinqꞌuejeꞌ chic pa rukꞌaꞌ ja rEspíritu Santo, xincꞌamarel rmal ja ángel parwiꞌ jun nimlaj jayuꞌ, congana nim jotol chicaj. Ja tok xokekaji triꞌ xucꞌut wiꞌ chinwach ja tinamit Jerusalén ja nimlaj tinamit xin Dios ntajini nkajto chilaꞌ chicaj, ruqꞌuin ja Dios penak wiꞌ. \v 11 Ja tinamit congana rqꞌuiakon riꞌ ruchꞌaꞌ ja Dios trij, congana nraproti ja caniꞌ nuban tak abaj ja nraproti ja congana banon rbanic ja más chi na nimak rjil caniꞌ tre jaspe, in natcowini natcaꞌy chipan, puro cristal ncaꞌyi. \v 12 Cꞌo jun nimlaj tabia rsutin riꞌ trij ja tinamit, congana nim jotol chicaj in cablajuj puerta rcꞌan in ja jujun puerta ecꞌo jujun ángel echajyon rxin. Ja cablajuj puerta cꞌo jujun biꞌaj tzꞌibtal chwach, jariꞌ biꞌaj quixin ja cablajuj tribu winak rxin ja tinamit Israel. \v 13 Oxiꞌ ja puerta triꞌ ncaꞌy wiꞌ ja bar nelto wiꞌ kꞌij in oxiꞌ chic pa norte ncaꞌy wiꞌ in oxiꞌ chic pa sur ncaꞌy wiꞌ in oxiꞌ chic triꞌ ncaꞌy wiꞌ ja bar nkaj wiꞌ kꞌij. \v 14 Ja tabia ja rsutin riꞌ trij ja tinamit cꞌo cablajuj rsimientoꞌil rtzꞌulben in ja jujun rsimientoꞌil cꞌo jujun biꞌaj tzꞌibtal chwach, jariꞌ quebiꞌ ja cablajuj apóstol rxin ja Carnelo. \p \v 15 Ja cꞌa ntzijon wqꞌuin arjaꞌ cꞌo jun etbal rcꞌan puro oro ocnak ja retbal jariꞌ nucoj chi retaxic ja tinamit rachbil ja puerta in tabia. \v 16 Ja rbanic ja tinamit quijiꞌ paraj in ja jujun paraj xa junan medida rcꞌan. Ja rwach in ja rkan xa junan medida rcꞌan chi caꞌiꞌ. Ja cꞌa ntzijon wqꞌuin arjaꞌ xucoj ja retbal, xretaj ja tinamit. Ja cꞌa tok xetataj rmal cablajuj mil estadio xuyaꞌ.\f Ja cablajuj mil estadio cꞌo la joꞌoꞌ ciento in cincuenta legua rcꞌan.\f* Ja rwach, ja rkan in ja njoteꞌ chicaj xa junan medida rcꞌan chi oxiꞌ. \v 17 In xretaj ja tabia chakajaꞌ. Ja cꞌa tok xetataj rmal, jun ciento in cuarenticuatro codo xuyaꞌ.\f Ja jun ciento in cuarenticuarto codo cꞌo la sesenticuartro vara rcꞌan.\f* Ja retbal xucoj ja ángel ma junwiꞌ ta na chwach ja caniꞌ nkacoj ajoj ja rok winak, xa junan. \v 18 Ja tabia, jaspe ocnak in ja tinamit puro oro ocnak pro ja oro natcowini natcaꞌy chipan caniꞌ vidrio. \v 19 Ja rsimientoꞌil ja tabia rxin ja tinamit congana banon rbanic, wekon chi utz tre nojel rwach ja rabaj ja congana nraprot jeꞌe in congana nimak rjil. Ja nabey rsimientoꞌil jaspe ocnak, in jun chic zafiro ocnak, in jun chic ágata, in jun chic esmeralda, \v 20 in jun chic ónice, in jun chic cornalina, in jun chic crisólito, in jun chic berilo, in jun chic topacio, in jun chic crisoprasa, in jun chic jacinto, in ja rqꞌuisbal amatista. \v 21 Ja cablajuj puerta cablajuj perla ocnak, ja jujun puerta jujun perla ocnak in ja bey rxin ja tinamit puro oro ocnak pro jun oro ja natcowini natcaꞌy chipan caniꞌ vidrio. \p \v 22 Ja tinamit mta jun templo xintzꞌat chipan como ja kajaw Dios ja ni majun poder ja maquita cꞌo pa rukꞌaꞌ, arjaꞌ rachbil ja Carnelo ejeꞌeꞌ eꞌocnak templo rxin ja tinamit. \v 23 Ja tinamit ma rjawaxic ta kꞌij tre nixtacꞌa icꞌ ta chakajaꞌ xtiyoꞌ ta rxin pa sakil como ja ruchꞌaꞌ Dios jariꞌ nyoꞌ rxin pa sakil in ja Carnelo arjaꞌ ocnak luz rxin. \v 24 Ja luz rxin ja tinamit jariꞌ nsakirsan quebey ja winak ja recꞌo pa tak nación jeꞌe ja quiwilon ja totajem xin Dios. Ja cꞌa rey rxin ja rwachꞌulew ejeꞌeꞌ nojel ja yaben quekꞌij in nojel ja nimak tak mebaꞌil ja cꞌo cuqꞌuin jariꞌ nquemol chipan ja tinamit. \v 25 Ja puerta rxin ja tinamit jariꞌ ni matitzꞌapix wiꞌ pa kꞌij, ni jakal wiꞌ chijutij como chipan ariꞌ tiempo mchita akꞌaꞌ noqui. \v 26 Nojel ja yaben rukꞌij ja nación jeꞌe in nojel ja mebaꞌil ja cꞌo chipan jariꞌ ncꞌamarel chipan ja tinamit. \v 27 Pro ni majun nak ta ja xta itzel xtoc ta chipan. Ja banol tak itzelal e cachbil ja tzꞌakol tak tzij ni majun chique xqueꞌoc ta chipan. Ja neꞌoc chipan xa queyon ja cꞌo quebiꞌ tzꞌibtal chipan ja libro rxin ja Carnelo, jariꞌ libro ja bar tzꞌibtal wiꞌ quebiꞌ ja nyataj chique ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij. \c 22 \p \v 1 Cꞌacꞌariꞌ cꞌo jun binelyaꞌ xucꞌut chinwach, jariꞌ yaꞌ ja rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij. Ja yaꞌ congana chꞌajchꞌoj, natcowini natcaꞌy chipan, puro cristal. Ja lugar ja bar nelto wiꞌ ja rkan yaꞌ triꞌ ja bar cꞌo wiꞌ ja trono rxin ja Dios in rxin ja Carnelo. \v 2 Ja binelyaꞌ pa ncꞌaj bey nbin wiꞌ in cꞌoli ja cheꞌ tiquil chuchiꞌ chi caꞌiꞌ paraj, jariꞌ cheꞌ ja rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij. Ja cꞌa cheꞌ cablajuj mul nuyaꞌ rwach chipan jun junaꞌ, ja jujun icꞌ jutaktij rwach nuyaꞌ. Ja cꞌa ruxak ja cheꞌ, ja rsamaj nekꞌombexi ja winak tre ja recꞌo pa tak nación jeꞌe. \v 3 Ja triꞌ mchita maldición. Ja cꞌa trono rxin ja Dios in rxin ja Carnelo jariꞌ nqꞌuejeꞌ chipan ja tinamit in ja rajsamajelaꞌ xin Dios ejeꞌeꞌ ni nqueyaꞌ wiꞌ rukꞌij ja Dios. \v 4 Ejeꞌeꞌ nquetzꞌat na rwach ja Dios in ja rubiꞌ chi quipalaj nqꞌuejeꞌ wiꞌ. \v 5 Chipan ariꞌ tiempo mchita akꞌaꞌ noqui, maticꞌatzin chic lámpara chique nixtacꞌa kꞌij ta chakajaꞌ como ja kajaw Dios arjaꞌ nchꞌaꞌani neruyaꞌ pa sakil, ja cꞌa rejeꞌeꞌ neꞌoqui como rey pro ni chijutij. \s * * * * * * * * * * \p \v 6 Cꞌacꞌariꞌ xbij chwe: —Ja tzij xacꞌwaxaj ni katzij wiꞌ, ni nbantaj wiꞌ cumplir. Ja kajaw Dios, ja Dios ja ntzijon pa tak canma ja profeta arjaꞌ rtakonto ja ángel utzcꞌa chi nucꞌut chiquewach ja rajsamajelaꞌ rxin nak ja xtibantaj jeꞌe cumplir chanim. \p \v 7 Ja Jesús nbij: —Bien tecꞌwaxaj, anin ninbe chic jutij chwachꞌulew chanim. Congana quiꞌil chique ja winak ja nquinimaj ja tzij ja kꞌalasan rmal ja Dios chipan awaꞌ ja libro riꞌ, neꞌe. \p \v 8 Anin in Juan, nojel awaꞌ ja tzꞌibtal chipan awaꞌ ja libro riꞌ, anin xincꞌwaxani in xintzꞌatowi chakajaꞌ. Ja cꞌa tok xacꞌaxtaj mwal in tok tzꞌattaj mwal xinxuqueꞌ chwach ja ángel ja cꞌutu chinwach nojel ja xintzꞌat. Anin laj xinyaꞌ rukꞌij ja ángel \v 9 pro arjaꞌ xbij chwe: —Ma taban ta quelaꞌ como ja ranin xa ok junan awqꞌuin, xa ok ajsamajelaꞌ xin Dios e kachbil ja rawachꞌalal ja profeta xin Dios e kachbil chakajaꞌ ja nquinimaj ja tzij ja tzꞌibtal chipan awaꞌ ja libro riꞌ. Ja más mejor naban, Dios ja tayaꞌaꞌ rukꞌij, neꞌ chwe. \p \v 10 In xbij chwe: —Nojel ja tzij ja kꞌalasan rmal ja Dios chipan awaꞌ ja libro riꞌ maxta ma takꞌalasaj chi ta atat como xa nnakajinto ja tiempo. \v 11 Ja banol tak itzelal ejeꞌeꞌ nqueban na seguir ja banoj itzelal. Ja nebano jeꞌe ja xa ntzꞌilor awanma rmal ejeꞌeꞌ nqueban na seguir chakajaꞌ. Ja cꞌa banol tak utzil ejeꞌeꞌ nqueban na seguir ja banoj utzil. Ja nebano jeꞌe ja chꞌajchꞌojil ejeꞌeꞌ nqueban na seguir chakajaꞌ. \p \v 12 Ja Jesús quewaꞌ nbij riꞌ: —Bien tecꞌwaxaj, anin ninbe chic jutij chwachꞌulew chanim, ncꞌamonto ja rtojbalil quixin ja winak chiquijujunal nak quibanon chipan ja quicꞌaslemal. \v 13 Anin nij incꞌo chi wiꞌ ja tok tzꞌucarto ja rwachꞌulew in nij incꞌo wiꞌ ja tok xteqꞌuisi ja rwachꞌulew chakajaꞌ. Anin in nabey, anin in qꞌuisbal, neꞌe. \p \v 14 Congana quiꞌil chique ja nquechꞌaj quitziak chipan ja rquiqꞌuel ja Carnelo utzcꞌa chi cꞌo quekꞌaꞌ tre ja cheꞌ ja rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij utzcꞌa chakajaꞌ ja tok neꞌekaj chuchiꞌ ja puerta rxin ja tinamit nya̱ꞌ lugar chique chi neꞌoc chipan. \v 15 Pro ja winak ja xa nquitzꞌilorsaj ja canma chipan ja ritzelal ejeꞌeꞌ matiyaꞌ lugar chique chi xqueꞌoc ta chipan ja tinamit in queriꞌ nba̱n chique chakajaꞌ ja rajꞌitzaꞌ in chique ja banol il mac ja rachiꞌiꞌ cuqꞌuin ixokiꞌ in chique ja camsanelaꞌ in chique ja nexuqueꞌ chiquewach cachbal tak winak in chwach rachbal tak nakun jeꞌe in chique canojel ja nel quecꞌuꞌx chi rbanic ja tzꞌakoj tak tzij. \p \v 16 Ja Jesús quewaꞌ nbij riꞌ: —Anin in Jesús, ja ángel wxin arjaꞌ ntakon ewqꞌuin chi neryaꞌaꞌ rbixic chique ja riglesia nojel awaꞌ ja nkꞌalasan riꞌ. Anin in riy rumam can ja rojer rey David, ruqꞌuin arjaꞌ inelnakto wiꞌ. Anin in caniꞌ ja chꞌumil ja xin pa sakaric ja congana ruchꞌaꞌ, neꞌe. \p \v 17 Ja rEspíritu Santo rachbil ja rxjayil ja Carnelo ejeꞌeꞌ quewaꞌ nquibij riꞌ: —Catpeti Jesús, necheꞌe. In chakajaꞌ ja necꞌaxani quirtawaꞌ xtiquibij riꞌ: —Catpeti Jesús, xquecheꞌ ta. Ja winak ja nquenaꞌ chakichiꞌ quepi cꞌa in xa nak ta ja cꞌo rgana npeti tipeti, turtijaꞌ ja yaꞌ ja rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij in xa sipan ja yaꞌ. \p \v 18 Canojel ja necꞌaxani ja rtzobal Dios ja kꞌalasan rmal chipan awaꞌ ja libro riꞌ congana nban recomendar chique chi matiqueqꞌuex rbixic. Ja cꞌa wi cꞌo jun xtuyaꞌ más rwiꞌ ja rtzobal Dios ja cꞌo chipan jariꞌ Dios nutakto ja nimak tak rpokonal trij ja caniꞌ tzꞌibtal chipan awaꞌ ja libro riꞌ. \v 19 Ja cꞌa wi cꞌo jun nlasaj jutzꞌit tre ja rtzobal Dios ja kꞌalasan rmal chipan awaꞌ ja libro riꞌ jariꞌ Dios matuyaꞌ tre chi ntzꞌibax rubiꞌ chipan ja libro ja bar tzꞌibtal wiꞌ quebiꞌ ja nyataj chique ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij in matuyaꞌ tre chi xtoc ta chipan ja tinamit xin Dios in matuyaꞌ tre chakajaꞌ ja rtzujun jeꞌe chipan awaꞌ ja libro riꞌ. \p \v 20 Ja Jesús arjaꞌ kꞌalasyon nojel awaꞌ ja tzꞌibtal chipan awaꞌ ja libro riꞌ in quewaꞌ nbij riꞌ: —Can ninbe chic jutij chwachꞌulew chanim, neꞌe ja Jesús. Amén. Catpi cꞌa kajaw Jesús. \p \v 21 Wachꞌalal, kas ta xtiqꞌuejeꞌe ja rutzil rxin ja kajaw Jesucristo ewqꞌuin ewanojelal. Amén.