﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,000
˻Kanu-kinie˼ Yesusi kinie yu lombili andoli yema kinie kolea ‘Gesemani’ níline puringi.

2
00:00:12,000 --> 00:00:16,000
Akune puringi kinie yuni enondo nimbendo:

3
00:00:16,000 --> 00:00:22,100
“Na Pulu Yemo-kinie popo topo ungu ni-pukuru kene eno ya molaa!”

4
00:00:22,100 --> 00:00:23,500
nirimu.

5
00:00:23,500 --> 00:00:34,200
Aku nimbelie Pita keme Jemisi keme Jono keme lipe memba pupelie ˻‘Na teko kenjinge ulumu paa nondopa wendo ombá tekemo.’

6
00:00:34,200 --> 00:00:42,200
nimbe pilipelie˼ yu-yuyu kondo kolopa konopu keri panjipe kamelena mindili tepili molorumu.

7
00:00:42,200 --> 00:00:45,200
Yuni enondo nimbendo:

8
00:00:45,200 --> 00:00:52,200
“Nanga konopune umbune paa awili te tepamomonga na kolombo none tekemo.

9
00:00:52,200 --> 00:00:54,200
Eno uru naa peko,

10
00:00:54,200 --> 00:00:55,700
ya kanoko kondoko molaa!”

11
00:00:55,700 --> 00:00:57,300
nirimu.

12
00:00:57,300 --> 00:01:10,400
Aku nimbelie yu-yuyu laye-kolte anjo pupe koporongo langopa tamalu pepalie yu-kinie nondopa wendo ombá mele ‘Wendo naa omu liemo paa papu.’

13
00:01:10,400 --> 00:01:16,500
nimbe Pulu Yemo-kinie popo tombando ˻ungu-iko topa˼ mawa tepalie nimbendo:

14
00:01:16,500 --> 00:01:18,600
“Nanga Tata,

15
00:01:18,600 --> 00:01:26,500
nuni ulume pali manda teleno kene na mindili noli no-mingine no nombómo ‘Naa nambo!’

16
00:01:26,500 --> 00:01:27,600
nieni!

17
00:01:27,600 --> 00:01:31,600
Nalo ‘Nane tepolie nanu konopu simbo.’

18
00:01:31,600 --> 00:01:34,600
konopu lekero mele naa teambo!

19
00:01:34,600 --> 00:01:38,600
Nuni kanoko peanga kanoni ulumu mindi teambo!”

20
00:01:38,600 --> 00:01:40,700
nirimu.

21
00:01:40,700 --> 00:01:49,700
Aku nimbelie kelepa yunge lombili andoli ye yepoko moloringine yando omba eno uru peringi kanopalie Pitando nimbendo:

22
00:01:49,700 --> 00:01:51,500
“Saimono,

23
00:01:51,500 --> 00:01:52,800
nu uru penu lemo.

24
00:01:52,800 --> 00:01:59,800
Nu uru naa peko ena laye-kolte manda we kanoko kondoko naa molenaye?

25
00:01:59,800 --> 00:02:05,800
‘˻Kurumenga nomi Setenene˼ olio kondi tomba kinie tepo kenjimolo kene.’

26
00:02:05,800 --> 00:02:12,900
ningulie ˻uru naa peko˼ Pulu Yemo-kinie popo toko ungu ningu kanoko kondoko molayo!

27
00:02:12,900 --> 00:02:15,800
Sike ‘tepo kondamili!’

28
00:02:15,800 --> 00:02:23,900
nimbu konopumene pilimolo nalo temolondo kangimu siye tepa tondolo naa pulimo.”

29
00:02:23,900 --> 00:02:24,700
nirimu.

30
00:02:24,700 --> 00:02:34,600
Aku-sipe nimbelie yu altopa anjo pupe ou Pulu Yemo-kinie popo topa ungu nimbe mawa terimu mele altopa nirimu.

31
00:02:34,600 --> 00:02:41,500
Altopa yando orumu kinie eno uru paa orumu kulu altoko uru peringi kanorumu.

32
00:02:41,500 --> 00:02:48,200
Enone uru peringimunge pipili kolkolie yundu ninge mele naa pilieringi.

33
00:02:48,200 --> 00:03:00,200
˻Altopa˼ wale yepoko-sipemonga ˻anjo pupe Pulu Yemo-kinie popo topa ungu nimbé pupe˼ kelepa yando ombalie yuni enondo nimbendo:

34
00:03:00,200 --> 00:03:04,200
“Nambemune we uru peko múlu pilku molemeleye?

35
00:03:04,200 --> 00:03:06,000
Manda peame!

36
00:03:06,000 --> 00:03:15,300
Manie Omba Mana-Ye A Lierimu Yemo ˻tonge˼ ulu-pulu-keri telemele yema liku singe enamo wendo ombá tekemo.

37
00:03:15,300 --> 00:03:18,500
Ola angilku pamili wame!

38
00:03:18,500 --> 00:03:23,300
Na lipe anjo simbe yemo okomo kanaa!”

39
00:03:23,300 --> 00:03:24,500
nirimu.

40
00:03:24,500 --> 00:03:36,400
Yesusini ˻kolea Gesemani yu lombili andolimendo˼ aku nimbe molopili yu lombili andoli rurepo akumenga ye Judasi orumu.

41
00:03:36,400 --> 00:03:40,400
Pulu Yemo popo tondoringi ye-awilime kinie,

42
00:03:40,400 --> 00:03:46,200
Pulu Yemonga ungu-manemanga pulume pilku mane siringi yema kinie,

43
00:03:46,200 --> 00:03:49,500
Juda-yembomanga tápu-yema kinie,

44
00:03:49,500 --> 00:03:52,500
kanu yemane liku mundoringi ye awisili,

45
00:03:52,500 --> 00:03:59,500
yembo toli lou-pulsema kinie kopema kinie mengo Judasi-kinie oringi.

46
00:03:59,500 --> 00:04:16,600
Ou Yesusi molorumune naa wangi Yesusi Juda-ye awilime lipe simbe nimbe panjerimu ye ˻Judasini˼ eno Yesusi yu ipulueli manda kanonge mele nimbe sipelie nimbendo:

47
00:04:16,600 --> 00:04:22,500
“Nane ye te kanopolie kangulumbo akumu Yesusi.

48
00:04:22,500 --> 00:04:26,700
Yu ambolko ka siku mengo pangi!”

49
00:04:26,700 --> 00:04:28,000
nirimu.

50
00:04:28,000 --> 00:04:35,900
˻Aku yema˼ oringi kinie ˻Judasi˼ yu Yesusi molorumune sumbi-sipe ombalie “Rapai,

51
00:04:35,900 --> 00:04:37,900
nu akune angilienu lemo.”

52
00:04:37,900 --> 00:04:40,300
nimbe omba yu kangulorumu.

53
00:04:40,300 --> 00:04:45,900
Aku terimu kinie kanokolie Yesusi liku ka siringi.

54
00:04:45,900 --> 00:05:05,600
Aku teringi kinie kanopalie ˻Yesusi-kinie˼ nondoko angilieringi ye tene yunge lou-pokete-napimu kulu topa wendo lipe Pulu Yemo popo tondoringi ye-awili-olandopamonga kendemande-ye te yunge komu te topa laká lenderimu,

55
00:05:05,600 --> 00:05:08,100
aku komumu wendo orumu.

56
00:05:08,100 --> 00:05:14,600
Kanu-kinie Yesusini ˻yu ka singe oringi˼ yemando nimbendo:

57
00:05:14,600 --> 00:05:18,300
“Na ‘yembo topa wa noli yere molemo.’

58
00:05:18,300 --> 00:05:27,600
konopu lekolie na ka singendo yembo toli lou-pulsema kinie kopema kinie mengo okomeleye?

59
00:05:27,600 --> 00:05:42,600
Ulke-tembele ˻kerepulune we-yemboma máku toko molemele˼ koleana alieli eno pea molemolo kinie ungu-mane sipu molio kinie na liku ka naa silimele kanumu.

60
00:05:42,600 --> 00:05:53,000
Nalo ˻Pulu Yemonga˼ bokune toringi molemo mele kamu wendo ombámonga enone tenge tekemele ulume wendo okomo.”

61
00:05:53,000 --> 00:05:54,300
nirimu.

62
00:05:54,300 --> 00:06:00,800
Kanu-kinie yu lombili andolime pali ˻‘Olio pea ka singenje.’

63
00:06:00,800 --> 00:06:06,800
ningu pilkulie˼ yu munduku siye kolko eno talopa leko puringi.

64
00:06:06,800 --> 00:06:13,800
Kango-ye te múlu telu mindi pakopa Yesusi lombili andorumu.

65
00:06:13,800 --> 00:06:18,800
Kanu kangomo ˻Yesusi ka siringi yemane˼ amboloringi kinie

66
00:06:18,800 --> 00:06:22,600
yunge múlumu ˻mindi˼ ambolko molangi,

67
00:06:22,600 --> 00:06:27,200
mélte naa panjipe we-we talopa lepa purumu.

68
00:06:27,200 --> 00:06:36,800
Kanu-kinie Yesusi ˻ka sikulie˼ Pulu Yemo popo tondoringi ye-awili-olandopamo molorumune mengo puringi.

69
00:06:36,800 --> 00:06:41,200
Pulu Yemo popo tondoringi ye-awilime kinie,

70
00:06:41,200 --> 00:06:44,000
Juda-yembomanga tápu-yema kinie,

71
00:06:44,000 --> 00:06:49,900
˻Pulu Yemonga˼ ungu-manemanga pulume pilku mane siringi yema kinie,

72
00:06:49,900 --> 00:06:54,200
enone pali ˻‘Yesusi kote tendepo piliemili!’

73
00:06:54,200 --> 00:06:58,000
ningu˼ akune ongo máku toringi.

74
00:06:58,000 --> 00:07:04,800
Yesusi ˻mengo puringi˼ kinie Pita lombili akilipe táka-lipe pupe,

75
00:07:04,800 --> 00:07:09,400
Pulu Yemo popo tondoringi ye-awili-olandopamonga ulkena,

76
00:07:09,400 --> 00:07:13,000
ulke angilipe makapu terimu,

77
00:07:13,000 --> 00:07:19,100
awi-suku-singine yembo máku toringi kolea we lierimune paa sukundu pupe,

78
00:07:19,100 --> 00:07:25,100
˻Yesusi nokoko moloringi˼ ele-yema kinie tepe pilipe molorumu.

79
00:07:25,100 --> 00:07:29,500
Pulu Yemo popo tondoringi ye-awilime kinie,

80
00:07:29,500 --> 00:07:33,500
Juda-yembomanga kanjollo-yema pali kinie,

81
00:07:33,500 --> 00:07:45,100
akumene Yesusi yu toko kondongendo ulu te tepa kenjerimu ulu te ‘Yembo tene ‘yu i-sipe i-sipe tepa kenjerimu.’

82
00:07:45,100 --> 00:07:46,100
nipili!’

83
00:07:46,100 --> 00:07:52,600
ningu yembo te kororingi nalo yembo te naa kanoko lsingi.

84
00:07:52,600 --> 00:07:59,700
Yembo awisilini ongo ungu mare kolo toko “I sipe i-sipe tepa kenjerimu.”

85
00:07:59,700 --> 00:08:04,600
niringi nalo enonga ungume kapola-kapola naa terimu.

86
00:08:04,600 --> 00:08:13,600
Kanu-kinie ye marene yu tepa kenjerimu mele ola angilku kolo toko ningendo:

87
00:08:13,600 --> 00:08:16,600
“I yemo i-sipe nirimu pilierimulu:

88
00:08:16,600 --> 00:08:21,600
“I ˻Pulu Yemo popo topo kaloli˼ ulke-tembelemo,

89
00:08:21,600 --> 00:08:34,300
mana-yemane takoringimu nane topo tekisipulie mana-yemane manda naa takonge ulke te wale yepoko omba pupili kolo-wangopo takombo.”

90
00:08:34,300 --> 00:08:36,100
nirimu.

91
00:08:36,100 --> 00:08:40,600
˻Yuni aku nirimumunge ‘Yu Pulu Yemo mele molio.’

92
00:08:40,600 --> 00:08:45,600
konopu lepalie aku nirimumu nimbe kenjerimunje˼.”

93
00:08:45,600 --> 00:08:47,200
niringi.

94
00:08:47,200 --> 00:08:50,600
Eno kepe laye lupe-lupe niringi,

95
00:08:50,600 --> 00:08:54,600
enonga ungume kapola-kapola naa-la terimu.

96
00:08:54,600 --> 00:09:07,600
Aku niringi pilipelie Pulu Yemo popo tondoringi ye-awili-olandopamo eno máku toringine ola angilipe Yesusi walsipelie nimbendo:

97
00:09:07,600 --> 00:09:10,600
“Ungu te topondoko naa nikinuye?

98
00:09:10,600 --> 00:09:19,200
Nu ningu kenjerinu mele nikimilimu nambolka ulumu teko kenjerinumundu nikimiliye?”

99
00:09:19,200 --> 00:09:20,700
nirimu.

100
00:09:20,700 --> 00:09:24,700
Nalo Yesusi ungu te topondopa naa nimbe we angilierimu.

101
00:09:24,700 --> 00:09:34,700
Pulu Yemo popo tondoringi ye-awili-olandopamone yu altopa walsipe pilipelie nimbendo:

102
00:09:34,700 --> 00:09:40,700
“Pulu Yemone olio ‘Nokopa kondomba ye te lipu mundumbo.’

103
00:09:40,700 --> 00:09:46,700
ou nimbe mako torumu ye-nomi Kirasimu sike nu molo móloye?

104
00:09:46,700 --> 00:09:54,700
Kapi Nimbu Imbi Lipu Ola Mundundulimolomonga Malo nu molo móloye?”

105
00:09:54,700 --> 00:09:56,000
nirimu.

106
00:09:56,000 --> 00:09:58,300
Yesusini nimbendo:

107
00:09:58,300 --> 00:09:59,900
“Akumu na.”

108
00:09:59,900 --> 00:10:00,800
nirimu.

109
00:10:00,800 --> 00:10:06,000
“Pe walse Manie Omba Mana-Ye A Lierimu Yemo,

110
00:10:06,000 --> 00:10:14,000
Ye Tondolo Olandopa Púlimu˻-kinie mélema nokombando˼ yunge ki-umbukundu molopa,

111
00:10:14,000 --> 00:10:18,600
kupemanga ola molopa manie ombá eno kanonge.”

112
00:10:18,600 --> 00:10:19,900
nirimu.

113
00:10:19,900 --> 00:10:25,100
Aku-sipe nirimumunge ˻yu ‘Pulu Yemo-mele molio.’

114
00:10:25,100 --> 00:10:40,100
nimbe nirimu kulu˼ pilipelie Pulu Yemo popo tondoringi ye-awili-olandopamone ˻paa pilipe keri pilipe˼ yunge wale-pakolimu yuyu ambolopa sungu-sipelie nimbendo:

115
00:10:40,100 --> 00:10:48,100
“Kinié yuni mongo lsimu mele nimbe simbe yembo te pea nambemune koromoloye?

116
00:10:48,100 --> 00:10:55,100
Yu-yuyu paa sike Pulu Yemo ungu-taka tondopa marake tekemo pilkimulu.

117
00:10:55,100 --> 00:10:58,600
Nambolka konopu lekemeleye?

118
00:10:58,600 --> 00:11:00,800
˻Yu-kinie nambe-eamiliye?

119
00:11:00,800 --> 00:11:02,000
˼” nirimu kinie

120
00:11:02,000 --> 00:11:03,300
enone ningendo:

121
00:11:03,300 --> 00:11:10,900
“Yu Pulu Yemo ungu-taka tondopa marake temumunge topo kondomulu liemo papu.”

122
00:11:10,900 --> 00:11:12,200
niringi.

123
00:11:12,200 --> 00:11:19,500
Kanu-kinie enonga ye marene yunge kumbikerena olkambe toko munduku,

124
00:11:19,500 --> 00:11:28,500
yunge kumbikeremo múlu tene pipi sindikulie ki-lumuni toko ˻“Nu ‘Pulu Yemonga yere molio.’

125
00:11:28,500 --> 00:11:32,500
konopu leno kene˼ nawene nu tokomonje,

126
00:11:32,500 --> 00:11:33,500
ningu si!”

127
00:11:33,500 --> 00:11:34,900
niringi.

128
00:11:34,900 --> 00:11:39,600
Ele-yemane yu liku larauwene toringi.

129
00:11:39,600 --> 00:11:43,600
Kanu-kinie Pita ulke maniekondo,

130
00:11:43,600 --> 00:11:57,600
yemboma liku máku toko moloringi koleana molorumu kinie Pulu Yemo popo tondoringi ye-awili-olandopamonga kendemande-ambo te Pita molorumune ombalie

131
00:11:57,600 --> 00:12:04,600
yu tepe pilipe molorumu kanopalie neme-neme nimbe kanopalie nimbendo:

132
00:12:04,600 --> 00:12:13,200
“Nu kepe Nasarete-ye Yesusi-kinie pea tapú-toko moloringi kanumenga ye te lemo.”

133
00:12:13,200 --> 00:12:14,100
nirimu.

134
00:12:14,100 --> 00:12:16,700
Pitane kolo topalie “Mólo!”

135
00:12:16,700 --> 00:12:20,800
nimbe “Nu nikinu mele na naa pilkiru!”

136
00:12:20,800 --> 00:12:22,100
nirimu.

137
00:12:22,100 --> 00:12:28,900
Aku-sipe nimbelie ulke-kerepulune purumu kinie kera-gulta ko torumu.

138
00:12:28,900 --> 00:12:31,900
Ooooooooooooooooooo oooooooooo.

139
00:12:31,900 --> 00:12:44,900
Pita yu ulke-kerepulune pupe molopili kanu kendemande-ambomone yu kanopalie akune angilieringi yembomando altopa nimbendo:

140
00:12:44,900 --> 00:12:49,900
“I yemo Yesusinge talape-ye te lemo.”

141
00:12:49,900 --> 00:12:51,000
nirimu.

142
00:12:51,000 --> 00:12:53,900
Pitane altopa “Mólo!”

143
00:12:53,900 --> 00:12:55,300
nirimu.

144
00:12:55,300 --> 00:13:07,300
Laye-kolte pe-mele Pita angilierimune nondoko angilieringi yemane ˻yu ungu laye-lupe mele nirimu pilkulie˼ yundu ningendo:

145
00:13:07,300 --> 00:13:16,300
“Kolea Gallilli disiriki yembomane ungu nilimele mele nu aku-siku ungu nikinu pilkimulu.

146
00:13:16,300 --> 00:13:23,300
˻Yesusi kinie yu lombili andoli yema kinie kolea Gallilli disiriki yemala,

147
00:13:23,300 --> 00:13:26,300
˼ nu kepe Gallilli ye te,

148
00:13:26,300 --> 00:13:30,900
aku kene ‘Nu paa sike yu lombili andoli ye te.’

149
00:13:30,900 --> 00:13:32,300
konopu lekemolo.”

150
00:13:32,300 --> 00:13:33,400
niringi.

151
00:13:33,400 --> 00:13:41,400
Aku niringi kinie Pitane Pulu Yemonga imbi lepa tondolo mundupe mi lepalie nimbendo:

152
00:13:41,400 --> 00:13:43,400
“Paa sike nikiru.

153
00:13:43,400 --> 00:13:48,400
“Eno nikimili yemo paa naa kanolio!

154
00:13:48,400 --> 00:13:52,500
Kólo tokoro liemo Pulu Yemone na topa kondopili!”

155
00:13:52,500 --> 00:13:53,600
nikiru.”

156
00:13:53,600 --> 00:13:54,700
nirimu.

157
00:13:54,700 --> 00:14:00,700
Aku nirimu kinie tamburumbu kera-gulta wale talo-sipe ko torumu.

158
00:14:00,700 --> 00:14:03,700
Oooooooooooooooooo oooooooooo.

159
00:14:03,700 --> 00:14:18,500
Aku terimu kinie pilipelie Yesusini yundu “Kera-gulta wale talo-sipe ko naa topili nuni wale yepoko kólo tokolie “Yu naa kanolio.”

160
00:14:18,500 --> 00:14:19,700
nini.”

161
00:14:19,700 --> 00:14:23,800
nirimu ungu kanumu Pita kelepa pilierimu.

162
00:14:23,800 --> 00:14:25,800
Pilipelie ˻‘Ama,

163
00:14:25,800 --> 00:14:28,500
paa tepo kenjendu lepamo.

164
00:14:28,500 --> 00:14:30,300
‘Paa naa tembo.’

165
00:14:30,300 --> 00:14:33,700
konopu lierindu mele sike tendu.’

166
00:14:33,700 --> 00:14:37,800
nimbe pilipelie˼ kola paa awili-tepa terimu.

167
00:14:37,800 --> 00:14:46,700
Ipulueli-ou kolea kokele tangorumu kinie Pulu Yemo popo tondoringi ye-awilime kinie,

168
00:14:46,700 --> 00:14:49,800
Juda-yembomanga tavpu-yema kinie,

169
00:14:49,800 --> 00:14:54,900
Pulu Yemonga ungu-manemanga pulume pilku mane siringi yema kinie,

170
00:14:54,900 --> 00:14:57,300
kanjollo-yema pali,

171
00:14:57,300 --> 00:15:06,900
˻Yesusinge kotemo pilku pora sikulie˼ enone pali ˻yu tenge mele˼ ungu te ningu panjeringi.

