﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,780
Lenge miyeꞌ ondoh uku si yupwaiꞌe wusyep nange ya mambaꞌe loumbil pinip mil Itali pe,

2
00:00:11,780 --> 00:00:16,820
tinge yember Pol topoꞌe lenge miyeꞌ mwahupwaiꞌe syeꞌ yal syep miyeꞌ mbep ende,

3
00:00:16,820 --> 00:00:18,940
naŋ kin Julius.

4
00:00:18,940 --> 00:00:23,960
Kin miyeꞌ ŋaiye ŋembepteme lenge miyeꞌ wondoh 100 tikin Sisa.

5
00:00:23,960 --> 00:00:31,380
Pe poi ma manah loumbil pinip ende titinge Adramitium ŋaiye ka gunde ŋoloh tikih Esia provins.

6
00:00:31,380 --> 00:00:33,120
Miyeꞌ ende Tesalonaika,

7
00:00:33,120 --> 00:00:36,260
moi ŋaiye sai nato Masedonia provins,

8
00:00:36,260 --> 00:00:37,580
naŋ kin Aristarkus pe,

9
00:00:37,580 --> 00:00:41,220
kin topoꞌe nanah loumbil pinip uku pe,

10
00:00:41,220 --> 00:00:43,500
poi lalme mal.

11
00:00:43,500 --> 00:00:44,500
Nyermbe pe,

12
00:00:44,500 --> 00:00:47,200
poi mate gwere Saidon.

13
00:00:47,200 --> 00:00:49,220
Julius de bwore me Pol pe,

14
00:00:49,220 --> 00:00:53,220
kin nasme kin ŋaiye ka e etekeꞌe lenge ŋimei kin no,

15
00:00:53,220 --> 00:00:56,300
ka yungwisme ŋaiꞌe ŋaiꞌe ŋaiye kin seheiꞌe.

16
00:00:56,300 --> 00:00:58,860
Poi plihe masme moi uku pe,

17
00:00:58,860 --> 00:00:59,540
poi mal.

18
00:00:59,540 --> 00:01:03,380
Kom yohe tahar bongol nengelyembe loumbil pinip pe,

19
00:01:03,380 --> 00:01:06,860
poi tase yohe manga ŋoloh tikih Saiprus.

20
00:01:06,860 --> 00:01:13,220
Poi merŋe ŋoloh pinip halhale mal siheime Silisia topoꞌe Pamfilia pe,

21
00:01:13,220 --> 00:01:16,820
poi ma gwere Maira ŋaiye sai nato Lisia provins.

22
00:01:16,820 --> 00:01:24,180
Pe miyeꞌ mbep poi Julius ŋetekeꞌe loumbil pinip tititinge moi Aleksandria nala el Itali pe,

23
00:01:24,180 --> 00:01:28,820
kin nenge poi nanah loumbil pinip uku ŋaiye poi ya mil.

24
00:01:28,820 --> 00:01:29,720
Poi mal,

25
00:01:29,720 --> 00:01:33,780
kom yohe plihe tahar bongol sekete nengelyembe loumbil pinip poi pe,

26
00:01:33,780 --> 00:01:37,380
poi mal ŋumwai ŋumwai.

27
00:01:37,380 --> 00:01:40,420
Yohe nengelyembe poi ŋup wula wula pe,

28
00:01:40,420 --> 00:01:44,460
nihe ŋaiye poi ya mi gwere Nidus hwihwaiye.

29
00:01:44,460 --> 00:01:48,900
O ŋupe ŋaiye poi si mate gwere siheime moi uku pe,

30
00:01:48,900 --> 00:01:52,460
yukur tatame ya mengelyembe yohe mil uku.

31
00:01:52,460 --> 00:01:54,060
Taꞌe luku pe,

32
00:01:54,060 --> 00:01:58,940
poi tase yohe ma gwande ŋoloh tikih Krit ma gwah mal pe,

33
00:01:58,940 --> 00:02:04,900
poi ma musungurhme Salmone ŋaiye gandai na tas nal ŋoloh pinip.

34
00:02:04,900 --> 00:02:08,140
Poi mende wah nihe gwande ŋoloh tikih tikih mal,

35
00:02:08,140 --> 00:02:15,000
kom poi gwere luh ŋaiye tinge jalme Luh Ŋaiye Loumbil Pinip Nato Tase Yohe.

36
00:02:15,000 --> 00:02:18,620
Luh uku yukur wohme moi Lasea.

37
00:02:18,620 --> 00:02:22,380
Poi gwaingwai sekete mal yaŋah pe,

38
00:02:22,380 --> 00:02:27,060
ŋup embere tikin ŋaiye lenge Juta yasme ŋai si nal miꞌe.

39
00:02:27,060 --> 00:02:31,660
O tukwini wundehei eꞌe ka ŋup pupwa tikin ŋaiye ŋoloh ka kotou bongol,

40
00:02:31,660 --> 00:02:34,280
topoꞌe yohe ka tuhur embere.

41
00:02:34,280 --> 00:02:37,020
Pe Pol syep erŋem lenge taꞌe leꞌe na,

42
00:02:37,020 --> 00:02:38,540
“Yisyunde,

43
00:02:38,540 --> 00:02:39,860
ŋam sisyeme,

44
00:02:39,860 --> 00:02:40,860
ŋaiye ya mil pe,

45
00:02:40,860 --> 00:02:43,900
poi ya mambaꞌe hwap minir yaŋah.

46
00:02:43,900 --> 00:02:46,700
Ŋoloh pinip ka ende yumbune loumbil pinip,

47
00:02:46,700 --> 00:02:49,820
topoꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe lalme ka guh pinip pe,

48
00:02:49,820 --> 00:02:52,340
poi lalme se ya da mule.”

49
00:02:52,340 --> 00:02:55,860
Kom miyeꞌ mbep Julius yukur ŋasande wusyep Pol.

50
00:02:55,860 --> 00:02:58,660
Kin gande wusyep yai tikin loumbil pinip uku,

51
00:02:58,660 --> 00:03:01,980
topoꞌe miyeꞌ ŋaiye ŋenenem loumbil pinip pe,

52
00:03:01,980 --> 00:03:05,100
tinge yende miꞌmiꞌ ŋaiye ya mil.

53
00:03:05,100 --> 00:03:13,140
Tinge yanange nange yukur bwore ŋaiye loumbil pinip ka tite luh eꞌe wundehei syeꞌ ŋupe ŋaiye yohe embere ka tuhur.

54
00:03:13,140 --> 00:03:14,180
Taꞌe luku pe,

55
00:03:14,180 --> 00:03:15,420
lenge miyeꞌ wula,

56
00:03:15,420 --> 00:03:18,780
tinge ŋoihmbwaip ilyeh ŋaiye ya musme moi uku mil.

57
00:03:18,780 --> 00:03:23,260
Tinge ŋoihyeryembe nange ka tutume ŋaiye ya mil Finiks,

58
00:03:23,260 --> 00:03:25,620
moi ŋoi ende ŋaiye sai nato Krit.

59
00:03:25,620 --> 00:03:26,860
Taꞌe na,

60
00:03:26,860 --> 00:03:32,980
luh uku bwore ŋaiye sai tase yohe nal moi ŋaiye bep yal ŋau nangah.

61
00:03:32,980 --> 00:03:36,420
Yohe bimbilyeꞌme tahar ŋoloh pinip

62
00:03:36,420 --> 00:03:39,900
Ŋupe ŋaiye yohe tahar naha ŋumwai ŋumwai pe,

63
00:03:39,900 --> 00:03:44,220
lenge miyeꞌ uku ŋoihyeryembe nange tatame ŋaiye ya mil Finiks.

64
00:03:44,220 --> 00:03:45,820
Taꞌe luku pe,

65
00:03:45,820 --> 00:03:48,980
tinge yesembile mwah ŋaiye tinge si yenderenge no,

66
00:03:48,980 --> 00:03:50,340
loumbil pinip sai pe,

67
00:03:50,340 --> 00:03:53,140
poi gwande ŋoloh tikih Krit maha.

68
00:03:53,140 --> 00:03:55,980
Kom poi mal sikirp pe,

69
00:03:55,980 --> 00:04:02,060
yohe bimbilyeꞌme tahar bongol sekete nase ailan uku ŋaiye sai ŋau ŋanah nat pe,

70
00:04:02,060 --> 00:04:04,980
kin nengelyembe loumbil pinip plihe nenge nal pe,

71
00:04:04,980 --> 00:04:09,340
tinge yukur tatame ŋaiye ka yenge loumbil pinip yerŋe yohe yil.

72
00:04:09,340 --> 00:04:10,660
Taꞌe luku pe,

73
00:04:10,660 --> 00:04:14,140
tinge sisyoꞌ yarp yasme yohe nenge loumbil pinip nal.

74
00:04:14,140 --> 00:04:19,100
Poi tase yohe sikirp ŋaiye poi manga moi Kauda.

75
00:04:19,100 --> 00:04:20,500
Luh uku pe,

76
00:04:20,500 --> 00:04:25,140
poi mende wah nihe ŋaiye bepmeteme loumbil pinip malaih poi menge mal.

77
00:04:25,140 --> 00:04:30,340
Pe poi kwite loumbil pinip malaih ma mikil manah loumbil pinip embere pe,

78
00:04:30,340 --> 00:04:34,480
poi mupwaiꞌe mwah ŋaiye ka tite bworerme.

79
00:04:34,480 --> 00:04:35,380
Miꞌe pe,

80
00:04:35,380 --> 00:04:41,980
tinge yupwaiꞌe mwah yonyorꞌme loumbil pinip embere luku ŋaiye ka ende bongolme loumbil pinip no,

81
00:04:41,980 --> 00:04:43,100
yukur ka turwau.

82
00:04:43,100 --> 00:04:48,820
Tinge hiꞌjarnge nange ka da yi yunuh sah molon ŋaiye sai ŋoloh Libia.

83
00:04:48,820 --> 00:04:50,260
Taꞌe luku pe,

84
00:04:50,260 --> 00:04:51,980
tinge jete sel jah,

85
00:04:51,980 --> 00:04:55,580
topoꞌe tinge yiche mwah ya jah yenderenge loumbil pinip pe,

86
00:04:55,580 --> 00:04:58,380
tinge yasme loumbil pinip yohe wenge wal.

87
00:04:58,380 --> 00:05:02,860
Kom nyermbe yohe bimbilyeꞌme teter sai bongol sekete pe,

88
00:05:02,860 --> 00:05:09,060
tinge yiche ŋaiꞌe ŋaiꞌe syeꞌ ya jah ŋoloh pinip ŋaiye ka ende loumbil pinip ka huhwai.

89
00:05:09,060 --> 00:05:10,740
Ŋup hun si nal,

90
00:05:10,740 --> 00:05:13,240
kom teter ki sai ŋahilyeh.

91
00:05:13,240 --> 00:05:14,540
Taꞌe luku pe,

92
00:05:14,540 --> 00:05:18,540
tinge yiche ŋaiꞌe ŋaiꞌe wah syeꞌ tikin loumbil pinip taꞌe sel,

93
00:05:18,540 --> 00:05:19,220
mwah,

94
00:05:19,220 --> 00:05:22,220
mahe ŋaiꞌe ŋaiꞌe syeꞌ ya jah ŋoloh pinip.

95
00:05:22,220 --> 00:05:24,100
Ŋup wula wula si nal,

96
00:05:24,100 --> 00:05:26,300
kom ki taꞌe luku sai.

97
00:05:26,300 --> 00:05:29,580
Yukur ŋaitem ginir de sikirp no,

98
00:05:29,580 --> 00:05:33,420
poi ya metekeꞌe ŋau topoꞌe nowas yohoꞌ supule.

99
00:05:33,420 --> 00:05:37,420
Kom yohe ŋende wah tahar bongol supule pe,

100
00:05:37,420 --> 00:05:41,020
poi ŋoihmeryembe nange poi ya mule lalme.

101
00:05:41,020 --> 00:05:45,100
O ŋup wula wula lenge miyeꞌ yukur yono ŋai.

102
00:05:45,100 --> 00:05:47,500
Pe Pol tahar gan hlaꞌ pe,

103
00:05:47,500 --> 00:05:48,820
kin ŋana lenge na,

104
00:05:48,820 --> 00:05:51,660
“Ŋaiye somohon pa yisyunde wusyep ŋam no,

105
00:05:51,660 --> 00:05:53,780
yukur ya musme Krit pe,

106
00:05:53,780 --> 00:05:56,580
yukur ya mambaꞌe hwap eꞌe.

107
00:05:56,580 --> 00:05:58,860
Kom ŋam da mini yip wusyep hraꞌembep na,

108
00:05:58,860 --> 00:06:00,320
pa jin bongole,

109
00:06:00,320 --> 00:06:02,440
topoꞌe pa hiꞌjirnge,

110
00:06:02,440 --> 00:06:02,760
na pakai.

111
00:06:02,760 --> 00:06:04,140
Yukur ya mule.

112
00:06:04,140 --> 00:06:07,620
Loumbil pinip ŋilyehme ka talai.

113
00:06:07,620 --> 00:06:08,700
Misei ŋup pe,

114
00:06:08,700 --> 00:06:12,060
walip hlaꞌ Got ŋam ŋaiye ŋam mende wah kin,

115
00:06:12,060 --> 00:06:14,140
kin nate gan siheime ŋam.

116
00:06:14,140 --> 00:06:16,020
Pe kin ŋana ŋam na,

117
00:06:16,020 --> 00:06:17,100
‘Pol,

118
00:06:17,100 --> 00:06:18,980
yukur na hiꞌgirnge,

119
00:06:18,980 --> 00:06:19,820
na pakai.

120
00:06:19,820 --> 00:06:23,980
Mindemboi na gin wusyep el ŋembep miyeꞌ ondoh Sisa.

121
00:06:23,980 --> 00:06:25,300
Taꞌe luku pe,

122
00:06:25,300 --> 00:06:26,900
Got se ka ungwisme nin,

123
00:06:26,900 --> 00:06:30,700
topoꞌe lenge miyeꞌ lalme ŋaiye top nin yarp loumbil pinip eꞌe.’

124
00:06:30,700 --> 00:06:32,020
Taꞌe luku pe,

125
00:06:32,020 --> 00:06:34,740
yukur yip pa hiꞌjirnge,

126
00:06:34,740 --> 00:06:35,700
na pakai.

127
00:06:35,700 --> 00:06:38,120
Ŋam menerme wusyep Got pe,

128
00:06:38,120 --> 00:06:43,940
ŋam ŋoihmeryembe nange Got se ka ende tuꞌe ŋaiye walip hlaꞌ si ŋana ŋam.

129
00:06:43,940 --> 00:06:50,260
Kom yohe si na tumbuꞌe loumbil pinip nenge nal sah molon tikih ŋanah ailan ende.”

130
00:06:50,260 --> 00:06:52,260
Ŋup 14 pe,

131
00:06:52,260 --> 00:06:58,500
yohe wende wah wenge poi wale wat woyorꞌme tahaiꞌ wal ŋoloh pinip Mediterenian.

132
00:06:58,500 --> 00:07:00,380
Ŋup syeꞌ syeꞌ pe,

133
00:07:00,380 --> 00:07:06,900
lenge miyeꞌ ŋaiye yende wah loumbil pinip ŋoihyeryembe nange poi si ma siheime sah molon tikih.

134
00:07:06,900 --> 00:07:10,660
Pe tinge yiche mwah ya jah yekemberꞌe pinip pe,

135
00:07:10,660 --> 00:07:12,620
ŋoloh kin tatame 40 mita.

136
00:07:12,620 --> 00:07:15,100
Pe tinge plihe yal sikirp pe,

137
00:07:15,100 --> 00:07:17,060
tinge yiche ni ende ya jah pe,

138
00:07:17,060 --> 00:07:19,480
ŋoloh ŋanah tatame 30 mita.

139
00:07:19,480 --> 00:07:24,740
Tinge hiꞌjarnge ŋaiye loumbil pinip si na e unuh erngenem pe,

140
00:07:24,740 --> 00:07:30,700
tinge yiche mwah hoye hoye ya jah pinip yenderenge ŋaiye ka orpe loumbil pinip enge si pe,

141
00:07:30,700 --> 00:07:34,420
tinge yasande ŋaiye ka ŋundu yirise hwihwaiye.

142
00:07:34,420 --> 00:07:36,180
Taꞌe luku pe,

143
00:07:36,180 --> 00:07:42,900
lenge miyeꞌ wah loumbil pinip uku yekepe yaŋah ŋaiye ka jirnge yusme loumbil pinip yil ŋoloh tikih.

144
00:07:42,900 --> 00:07:50,380
Tinge homboꞌe yeh lenge nange ka yiche mwah syeꞌ yi juh pinip yi yoho loumbil pinip mut.

145
00:07:50,380 --> 00:07:51,340
Taꞌe luku pe,

146
00:07:51,340 --> 00:07:53,580
tinge yesembele loumbil pinip malaih pe,

147
00:07:53,580 --> 00:07:58,020
tinge yukul yonorh ya jah pinip hlaꞌ nange tinge ka yi juh.

148
00:07:58,020 --> 00:08:03,340
Kom Pol ŋaname miyeꞌ mbep Julius topoꞌe lenge miyeꞌ wondoh na,

149
00:08:03,340 --> 00:08:07,740
“Ŋaiye lenge miyeꞌ wah loumbil pinip ka yusme loumbil pinip embere yil pe,

150
00:08:07,740 --> 00:08:09,300
yip lalme pa yule.”

151
00:08:09,300 --> 00:08:11,620
Tinge yasande taꞌe luku pe,

152
00:08:11,620 --> 00:08:16,180
lenge miyeꞌ wondoh yotombo mwah yasme loumbil pinip malaih ŋilyehme nal.

153
00:08:16,180 --> 00:08:18,460
Sihei ŋaiye ka ŋundu pe,

154
00:08:18,460 --> 00:08:21,800
Pol ŋana lenge lalme nange ka yono ŋai syeꞌ.

155
00:08:21,800 --> 00:08:23,140
Kin ŋanange na,

156
00:08:23,140 --> 00:08:25,180
“Yip yende wah nihe embere embere pe,

157
00:08:25,180 --> 00:08:29,260
yukur yip yono ŋainde sikirp na tatame ŋup 14.

158
00:08:29,260 --> 00:08:31,620
Pe ŋam masande ŋaiye pa yono ŋai syeꞌ no,

159
00:08:31,620 --> 00:08:33,320
ka ende bongol me yip.

160
00:08:33,320 --> 00:08:34,820
Tu pakai pe,

161
00:08:34,820 --> 00:08:35,820
pa yule.

162
00:08:35,820 --> 00:08:37,780
Yukur pa hiꞌjirnge,

163
00:08:37,780 --> 00:08:38,900
na pakai.

164
00:08:38,900 --> 00:08:41,580
Yip pa lalme yurp bwore.”

165
00:08:41,580 --> 00:08:44,020
Pol ŋanange wusyep miꞌe pe,

166
00:08:44,020 --> 00:08:46,140
kin nosoko kakah ŋanah pe,

167
00:08:46,140 --> 00:08:49,000
kin nisilihme Got gan ŋembep tinge.

168
00:08:49,000 --> 00:08:50,420
Miꞌe pe,

169
00:08:50,420 --> 00:08:52,380
kin noworꞌe kakah uku ŋono.

170
00:08:52,380 --> 00:08:55,420
Ŋoihmbwaip tinge lalme na gah tahaiꞌ ŋumwaiye pe,

171
00:08:55,420 --> 00:08:57,540
tinge yono ŋai syeꞌ topoꞌe.

172
00:08:57,540 --> 00:08:59,660
Poi miyeꞌ ŋaiye marp manah loumbil pinip uku,

173
00:08:59,660 --> 00:09:03,940
wutuꞌ poi tatame 276.

174
00:09:03,940 --> 00:09:07,340
Pe poi lalme mono ŋai tapam.

175
00:09:07,340 --> 00:09:09,480
Poi si mono miꞌe pe,

176
00:09:09,480 --> 00:09:16,860
poi mambaꞌe peperiyeh kakah lalme miche ma gwah ŋoloh pinip nange ka ende loumbil pinip ka hihwai.

177
00:09:16,860 --> 00:09:19,380
Ŋupe ŋaiye ŋau si ŋanah pe,

178
00:09:19,380 --> 00:09:22,380
tinge yukur sisyeme ŋoloh tikih ŋaiye tinge yal.

179
00:09:22,380 --> 00:09:25,180
Kom tinge yetekeꞌe pinip ŋaiye yukur ŋoloh,

180
00:09:25,180 --> 00:09:27,140
topoꞌme sah molon tikih pe,

181
00:09:27,140 --> 00:09:31,140
tinge ŋoihyeryembe nange ka yenge loumbil pinip yi yoto no,

182
00:09:31,140 --> 00:09:34,380
tinge de ka yenge yi yunuh sah molon tikih.

183
00:09:34,380 --> 00:09:36,020
Taꞌe luku pe,

184
00:09:36,020 --> 00:09:41,580
tinge yotombo mwah ŋaiye tinge si yenderenge loumbil pinip yase ya jah tahaiꞌ pinip.

185
00:09:41,580 --> 00:09:46,460
Topoꞌe tinge yesembele mwah ŋaiye tinge si yupwaiꞌe lou hoi ŋaiye tinge yuhyulme loumbil pinip yal pe,

186
00:09:46,460 --> 00:09:51,060
tinge yupwaiꞌe sel ya topoꞌe woroh pe,

187
00:09:51,060 --> 00:09:55,940
tinge jete sel malaih ya yanah ya yaha loumbil pinip mut pe,

188
00:09:55,940 --> 00:09:59,900
yohe tumbuꞌe loumbil pinip nenge nala el tikih.

189
00:09:59,900 --> 00:10:02,100
Kom loumbil pinip nal pe,

190
00:10:02,100 --> 00:10:06,600
tahar nal sah molon muꞌmuꞌe ŋaiye sai gah ŋoloh mondom pe,

191
00:10:06,600 --> 00:10:09,460
loumbil pinip mut si nato sah molon meleꞌe,

192
00:10:09,460 --> 00:10:17,220
topoꞌe teket kin nowor tirtatar ŋupe ŋaiye ŋoloh kotou embere nate gate nal pe,

193
00:10:17,220 --> 00:10:18,980
yukur tatame ŋaiye ka el,

194
00:10:18,980 --> 00:10:20,060
pakai supule.

195
00:10:20,060 --> 00:10:27,020
Lenge miyeꞌ wondoh hiꞌjarnge ŋaiye lenge miyeꞌ mwahupwaiꞌe ka juh yerŋe pinip jirnge yil pe,

196
00:10:27,020 --> 00:10:29,340
tinge ŋoihyeryembe nange ka yongomb lenge.

197
00:10:29,340 --> 00:10:34,380
Kom miyeꞌ mbep Julius ŋoiheryembe nange Pol ka orp pe,

198
00:10:34,380 --> 00:10:37,300
kin ŋana lenge nange yukur ka yongomb lenge.

199
00:10:37,300 --> 00:10:38,620
Taꞌe luku pe,

200
00:10:38,620 --> 00:10:42,820
kin ŋana lenge lahmende ŋaiye tatame ka yende jetuhwei pe,

201
00:10:42,820 --> 00:10:45,820
ka papalai yi juh yende jetuhwei yi yunuh tikih.

202
00:10:45,820 --> 00:10:48,500
Kut lahmende ŋaiye yukur tatame pe,

203
00:10:48,500 --> 00:10:50,220
ka yambaꞌe yokop,

204
00:10:50,220 --> 00:10:53,180
topoꞌe loumbil pinip syeꞌ ŋaiye si ŋowor tirtatar pe,

205
00:10:53,180 --> 00:10:55,980
ka enge lenge e unuh tikih.

206
00:10:55,980 --> 00:10:58,000
Poi mende taꞌe luku pe,

207
00:10:58,000 --> 00:11:03,220
kin nungwisme poi lalme ma manah tikih bworerme.

208
00:11:03,220 --> 00:11:06,160
Ŋupe ŋaiye poi ma manah tikih bworerme pe,

209
00:11:06,160 --> 00:11:09,140
poi masande moworme nange moi uku Malta.

210
00:11:09,140 --> 00:11:12,460
Lenge mitiŋ ŋaiye yarp moi uku yambaꞌe poi.

211
00:11:12,460 --> 00:11:14,200
Ŋisih nate gah pe,

212
00:11:14,200 --> 00:11:15,280
ki mwate.

213
00:11:15,280 --> 00:11:16,760
Taꞌe luku pe,

214
00:11:16,760 --> 00:11:18,520
tinge jasar poi nih,

215
00:11:18,520 --> 00:11:20,720
topoꞌe tinge hriphrip me poi.

216
00:11:20,720 --> 00:11:24,160
Pol garase niŋ nate gasar nanah nih pe,

217
00:11:24,160 --> 00:11:27,500
hwaŋ nase nih tas nengelꞌe gah syep pe,

218
00:11:27,500 --> 00:11:29,820
ki dalndal teŋei syep kin.

219
00:11:29,820 --> 00:11:36,120
Kom ŋupe ŋaiye lenge miyeꞌ tuweinge moi uku yetekeꞌe hwaŋ dalndal tuwei syep Pol pe,

220
00:11:36,120 --> 00:11:38,500
tinge yanange yale yat tititinge na,

221
00:11:38,500 --> 00:11:42,660
“Miyeꞌ eꞌe taꞌe miyeꞌ pupwa ŋaiye nongombe miyeꞌ yule lakai?

222
00:11:42,660 --> 00:11:45,960
Somohon ŋaiye ka ole el ŋoloh pinip pe,

223
00:11:45,960 --> 00:11:47,440
ka ambaꞌe yitini pupwa kin.

224
00:11:47,440 --> 00:11:49,320
Kom pakai.

225
00:11:49,320 --> 00:11:52,020
Tukwini kin si nambaꞌe yitini kin pe,

226
00:11:52,020 --> 00:11:52,860
se ka ole.”

227
00:11:52,860 --> 00:11:56,280
Kom Pol nangalaime hwaŋ na gah nih,

228
00:11:56,280 --> 00:11:59,260
kut yukur ŋainde ŋende me kin taꞌe rop,

229
00:11:59,260 --> 00:12:00,500
pakai eꞌe.

230
00:12:00,500 --> 00:12:04,420
Tinge yarp jeteme nange syep kin ka se ikimbir dul no,

231
00:12:04,420 --> 00:12:05,460
ka ole.

232
00:12:05,460 --> 00:12:07,200
Ta pakai eꞌe.

233
00:12:07,200 --> 00:12:08,860
Yukur kin nule.

234
00:12:08,860 --> 00:12:10,000
Taꞌe luku pe,

235
00:12:10,000 --> 00:12:11,720
tinge bunjenge ŋoihmbwaip tinge pe,

236
00:12:11,720 --> 00:12:12,760
tinge yanange na,

237
00:12:12,760 --> 00:12:14,720
“Kin got ende lakai?”

238
00:12:14,720 --> 00:12:16,820
Siheime moi uku pe,

239
00:12:16,820 --> 00:12:20,460
yokoh embere tikin miyeꞌ ondoh ende lenge ailan uku sai.

240
00:12:20,460 --> 00:12:22,700
Naŋ kin Publius.

241
00:12:22,700 --> 00:12:28,060
Kin nambaꞌe poi nenge nal yokoh kin ŋaiye kin bepeteme poi bworerme pe,

242
00:12:28,060 --> 00:12:30,620
poi motop kin marp ŋup hun.

243
00:12:30,620 --> 00:12:34,940
Yai Publius ŋende wahriꞌ epwa ŋanar luh pe,

244
00:12:34,940 --> 00:12:38,740
wahriꞌ kin nihe topoꞌe hap pinip.

245
00:12:38,740 --> 00:12:42,460
Pe Pol na nikil syep ŋanah kin ŋisilihme Got pe,

246
00:12:42,460 --> 00:12:44,660
wahriꞌ epwa kin miꞌe.

247
00:12:44,660 --> 00:12:45,940
Kin ŋende taꞌe luku pe,

248
00:12:45,940 --> 00:12:50,100
lenge miyeꞌ tuweinge moi uku ŋaiye yende wahriꞌ epwa yatme kin pe,

249
00:12:50,100 --> 00:12:51,060
kin ŋisilihme Got pe,

250
00:12:51,060 --> 00:12:53,980
wahriꞌ epwa tinge miꞌe.

251
00:12:53,980 --> 00:12:56,620
Tinge hriphrip me poi miꞌ supule.

252
00:12:56,620 --> 00:12:58,260
Taꞌe luku pe,

253
00:12:58,260 --> 00:13:00,420
ŋupe ŋaiye poi da musme tinge no,

254
00:13:00,420 --> 00:13:01,220
ya mil pe,

255
00:13:01,220 --> 00:13:07,380
tinge yikil poi ŋaiꞌe ŋaiꞌe ya yanah loumbil pinip ŋaiye ka ungwisme poi el yaŋah.

