﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,340
Luku miꞌe pe,

2
00:00:07,340 --> 00:00:12,820
Jisas plihe nate gere me lenge jetalah kin ninde ŋanar pinip umun Galili.

3
00:00:12,820 --> 00:00:17,440
Leꞌe yaŋah ŋaiye kin nate ŋasambe kitikin nal lenge jetalah.

4
00:00:17,440 --> 00:00:19,240
Saimon Pita,

5
00:00:19,240 --> 00:00:20,300
Tomas,

6
00:00:20,300 --> 00:00:22,720
naŋ umburꞌe kin Didimus,

7
00:00:22,720 --> 00:00:26,480
topoꞌe Nataniel tikin moi Kana nal Galili,

8
00:00:26,480 --> 00:00:29,240
topoꞌe lenge talah hoi tikin Sebedi,

9
00:00:29,240 --> 00:00:34,640
topoꞌe lenge jetalah ŋoinde hoi tikin Jisas yarp topoꞌe.

10
00:00:34,640 --> 00:00:37,360
Saimon Pita ŋana lenge tinge lalme luku na,

11
00:00:37,360 --> 00:00:40,320
“Ŋam mala mil mahaiꞌe ŋuyoꞌ.”

12
00:00:40,320 --> 00:00:41,700
Tinge yiname kin na,

13
00:00:41,700 --> 00:00:44,320
“Poi ya mut topoꞌme nin.”

14
00:00:44,320 --> 00:00:45,880
Taꞌe luku pe,

15
00:00:45,880 --> 00:00:48,120
tinge lalme yal yanah loumbil pinip pe,

16
00:00:48,120 --> 00:00:49,040
tinge yal.

17
00:00:49,040 --> 00:00:52,960
Kom ŋaiye ŋup sokoloh uku nenge nat pe,

18
00:00:52,960 --> 00:00:54,800
tinge yukur jete ŋuyoꞌ ende,

19
00:00:54,800 --> 00:00:56,220
pakai.

20
00:00:56,220 --> 00:00:59,240
Sehei ŋaiye ŋau tambaram anah pe,

21
00:00:59,240 --> 00:01:01,880
Jisas nate gan nal pinip umun tikih.

22
00:01:01,880 --> 00:01:07,000
Kom lenge jetalah yukur sisyeme nange luku Jisas.

23
00:01:07,000 --> 00:01:08,160
Miꞌe pe,

24
00:01:08,160 --> 00:01:09,560
Jisas gal lenge na,

25
00:01:09,560 --> 00:01:11,440
“Lenge lahyambe,

26
00:01:11,440 --> 00:01:13,920
yip si jite ŋuyoꞌ syeꞌ lakai?”

27
00:01:13,920 --> 00:01:16,040
Tinge yungwisme wusyep kin na,

28
00:01:16,040 --> 00:01:17,360
“Pakai.”

29
00:01:17,360 --> 00:01:18,880
Kin ŋana lenge na,

30
00:01:18,880 --> 00:01:23,640
“Yiche tem yil juh loumbil pinip umbur ŋaiye syep non pe,

31
00:01:23,640 --> 00:01:25,800
pa jite ŋuyoꞌ syeꞌ.”

32
00:01:25,800 --> 00:01:27,120
Taꞌe luku pe,

33
00:01:27,120 --> 00:01:30,080
tinge yiche tem yal jah pinip pe,

34
00:01:30,080 --> 00:01:34,680
tinge yukur tatame ŋaiye ka plihe jite tem yute yunuh.

35
00:01:34,680 --> 00:01:35,640
Detale,

36
00:01:35,640 --> 00:01:38,920
ŋuyoꞌ wula wula sekete si yate jah tem.

37
00:01:38,920 --> 00:01:39,880
O jetalah,

38
00:01:39,880 --> 00:01:42,360
ŋaiye Jisas ŋende nihararme,

39
00:01:42,360 --> 00:01:43,560
ŋaname Pita na,

40
00:01:43,560 --> 00:01:46,280
“Lahmborenge ilyeh iki li!”

41
00:01:46,280 --> 00:01:50,960
Somohon Pita si nungul temhroŋ mwate ŋaiye kin ŋende wah.

42
00:01:50,960 --> 00:01:54,160
Ŋupe ŋaiye Pita ŋasande nange luku Lahmborenge pe,

43
00:01:54,160 --> 00:01:56,880
kin plihe gah temhroŋ mwate kin pe,

44
00:01:56,880 --> 00:02:02,080
kin papalai nangah ŋende taijeleꞌ nal pinip umun tikih.

45
00:02:02,080 --> 00:02:05,240
O lenge jetalah syeꞌ yarp yanah loumbil pinip pe,

46
00:02:05,240 --> 00:02:07,800
tinge yat pinip umun tikih,

47
00:02:07,800 --> 00:02:10,840
jite tem ŋaiye tikin papararme ŋuyoꞌ.

48
00:02:10,840 --> 00:02:14,440
Tinge yukur yarp wohme pinip umun tikih.

49
00:02:14,440 --> 00:02:17,400
Ki taꞌe ŋaiye 100 mita.

50
00:02:17,400 --> 00:02:20,520
Ŋupe ŋaiye tinge yate jere pinip umun tikih pe,

51
00:02:20,520 --> 00:02:25,000
tinge yetekeꞌe nih ende susyuꞌ topoꞌe ŋuyoꞌ tikir anah nih,

52
00:02:25,000 --> 00:02:27,360
topoꞌe kakah ŋanar.

53
00:02:27,360 --> 00:02:28,160
Miꞌe pe,

54
00:02:28,160 --> 00:02:29,680
Jisas ŋana lenge na,

55
00:02:29,680 --> 00:02:33,680
“Yenge ŋuyoꞌ syeꞌ ŋaiye tukwini yip jite liki yut.”

56
00:02:33,680 --> 00:02:35,320
Taꞌe luku pe,

57
00:02:35,320 --> 00:02:38,440
Saimon Pita nal plai anah loumbil pinip pe,

58
00:02:38,440 --> 00:02:44,400
kin kete tem ŋaiye papararme ŋuyoꞌ embere lalme nate ŋanah pinip umun tikih.

59
00:02:44,400 --> 00:02:49,240
Wutuꞌ tinge lalme luku tatame ŋuyoꞌ 153,

60
00:02:49,240 --> 00:02:51,480
kom tem yukur ginir.

61
00:02:51,480 --> 00:02:53,080
Jisas ŋana lenge na,

62
00:02:53,080 --> 00:02:56,240
“Yip yute yambaꞌe ŋai yono.”

63
00:02:56,240 --> 00:02:58,760
O jetalah ende yukur ŋisilihme kin na,

64
00:02:58,760 --> 00:03:01,020
“Nin lahmende liki?”

65
00:03:01,020 --> 00:03:01,840
Detale,

66
00:03:01,840 --> 00:03:06,480
tinge hiꞌjarnge topoꞌe tinge si sisyeme nange liki Lahmborenge.

67
00:03:06,480 --> 00:03:08,120
Taꞌe luku pe,

68
00:03:08,120 --> 00:03:11,440
Jisas nambaꞌe kakah nangang lenge miꞌe pe,

69
00:03:11,440 --> 00:03:13,620
kin plihe nambaꞌe ŋuyoꞌ pe,

70
00:03:13,620 --> 00:03:15,680
kin nangang lenge topoꞌe.

71
00:03:15,680 --> 00:03:20,500
Leꞌe nihun kin ŋaiye Jisas nate gereme lenge jetalah kin,

72
00:03:20,500 --> 00:03:23,240
ŋupe ŋaiye kin si nule miꞌe no,

73
00:03:23,240 --> 00:03:25,160
kin plihe tahar.

74
00:03:25,160 --> 00:03:31,220
Jisas ŋaname Pita na, “Nin na embepteme lenge worsip ŋam”

75
00:03:31,220 --> 00:03:33,900
Tinge yono ŋai miꞌe pe,

76
00:03:33,900 --> 00:03:36,660
Jisas ŋaname Saimon Pita na,

77
00:03:36,660 --> 00:03:37,860
“Saimon,

78
00:03:37,860 --> 00:03:39,320
talah tikin Jon,

79
00:03:39,320 --> 00:03:43,080
nin ŋende nihararme ŋam ŋembere nengelyembe lenge miyeꞌ lalme leꞌe,

80
00:03:43,080 --> 00:03:44,140
lakai?”

81
00:03:44,140 --> 00:03:46,740
Kin nungwisme wusyep Jisas na,

82
00:03:46,740 --> 00:03:47,760
“Hei,

83
00:03:47,760 --> 00:03:49,080
Lahmborenge,

84
00:03:49,080 --> 00:03:52,440
nin sisyeme nange ŋam mende nihararme nin kili.”

85
00:03:52,440 --> 00:03:54,240
Jisas ŋaname na,

86
00:03:54,240 --> 00:03:57,360
“Embepteme lenge worsip ŋumbwahe ŋam bworerme.”

87
00:03:57,360 --> 00:04:00,720
Nihoi ŋaiye Jisas plihe ŋaname kin na,

88
00:04:00,720 --> 00:04:01,740
“Saimon,

89
00:04:01,740 --> 00:04:03,240
talah tikin Jon,

90
00:04:03,240 --> 00:04:06,080
nin ŋende nihararme ŋam?”

91
00:04:06,080 --> 00:04:08,240
Pita nungwisme wusyep Jisas na,

92
00:04:08,240 --> 00:04:08,920
“Hei,

93
00:04:08,920 --> 00:04:10,000
Lahmborenge,

94
00:04:10,000 --> 00:04:12,960
nin sisyeme nange ŋam mende nihararme nin.”

95
00:04:12,960 --> 00:04:15,200
Jisas ŋaname na,

96
00:04:15,200 --> 00:04:18,620
“Embepteme lenge worsip ŋam bworerme.”

97
00:04:18,620 --> 00:04:21,000
Nihun kin Jisas ŋaname na,

98
00:04:21,000 --> 00:04:21,880
“Saimon,

99
00:04:21,880 --> 00:04:23,420
talah tikin Jon,

100
00:04:23,420 --> 00:04:26,000
nin ŋende nihararme ŋam?”

101
00:04:26,000 --> 00:04:32,600
Pita sikirp ŋoih mane ŋaiye Jisas ŋisilihme kin ni hun ŋaiye kin ŋende nihararme kin.

102
00:04:32,600 --> 00:04:34,180
Taꞌe luku pe,

103
00:04:34,180 --> 00:04:36,100
Pita ŋaname kin na,

104
00:04:36,100 --> 00:04:37,180
“Lahmborenge,

105
00:04:37,180 --> 00:04:39,300
nin sisyeme ŋaiꞌe ŋaiꞌe lalme.

106
00:04:39,300 --> 00:04:42,300
Nin sisyeme nange ŋam mende nihararme nin!”

107
00:04:42,300 --> 00:04:44,120
Jisas ŋaname Pita na,

108
00:04:44,120 --> 00:04:47,080
“Embepteme lenge worsip ŋam bworerme.

109
00:04:47,080 --> 00:04:49,040
Ŋam mana nin bwore mise.

110
00:04:49,040 --> 00:04:51,420
Ŋupe ŋaiye nin lahyambe no,

111
00:04:51,420 --> 00:04:56,380
nin ŋende miꞌmiꞌ ŋaiye nin nala el lai ŋaiye nin ŋasande pe,

112
00:04:56,380 --> 00:04:57,880
nin nal ko.

113
00:04:57,880 --> 00:05:00,780
Kom ŋaiye nin miyen pe,

114
00:05:00,780 --> 00:05:02,540
na ahraꞌe syep nin unuh,

115
00:05:02,540 --> 00:05:05,720
ŋaiye miyeꞌ ende ka erŋeme mwah el nin pe,

116
00:05:05,720 --> 00:05:09,740
ka enge nin el luh ŋaiye nin garnge nange na el.”

117
00:05:09,740 --> 00:05:14,160
Jisas ŋanange wusyep uku nalme yaŋah ŋaiye Pita ka ole no,

118
00:05:14,160 --> 00:05:17,500
ka aŋaꞌe naŋ embere elme Got.

119
00:05:17,500 --> 00:05:18,520
Miꞌe pe,

120
00:05:18,520 --> 00:05:20,320
Jisas ŋaname Pita na,

121
00:05:20,320 --> 00:05:22,200
“Gunde ŋam!”

122
00:05:22,200 --> 00:05:27,020
Wusyep tikin jetalah ŋaiye Jisas ŋende nihararme

123
00:05:27,020 --> 00:05:29,360
Pita bunjenge pe,

124
00:05:29,360 --> 00:05:31,160
kin ŋetekeꞌe jetalah uku,

125
00:05:31,160 --> 00:05:36,080
ŋaiye Jisas ŋende nihararme gande tinge hindi nat.

126
00:05:36,080 --> 00:05:37,320
Kin miyeꞌ ilyeh uku,

127
00:05:37,320 --> 00:05:39,160
ŋaiye tinge yono ŋai yarp no,

128
00:05:39,160 --> 00:05:42,240
kin hwai nal tuwur hehernge Jisas,

129
00:05:42,240 --> 00:05:44,600
topoꞌe kin ŋisilihme na,

130
00:05:44,600 --> 00:05:45,740
“Lahmborenge,

131
00:05:45,740 --> 00:05:49,280
lahmende ka ember nin el syep lenge wachaih?”

132
00:05:49,280 --> 00:05:53,400
Ŋupe ŋaiye Pita ŋetekeꞌe miyeꞌ uku pe,

133
00:05:53,400 --> 00:05:54,480
kin ŋisilihme Jisas na,

134
00:05:54,480 --> 00:05:55,640
“Lahmborenge,

135
00:05:55,640 --> 00:05:58,020
o detaꞌe laime miyeꞌ eꞌe?”

136
00:05:58,020 --> 00:06:00,580
Jisas nungwisme wusyep kin na,

137
00:06:00,580 --> 00:06:04,340
“Ŋaiye ŋam masande nange ka orp tutume ŋaiye ma mut pe,

138
00:06:04,340 --> 00:06:06,520
luku ki ŋainde nin lakai?

139
00:06:06,520 --> 00:06:08,180
Nin gunde ŋam!”

140
00:06:08,180 --> 00:06:09,440
Taꞌe luku pe,

141
00:06:09,440 --> 00:06:17,640
wusyep sisil nalꞌe nalꞌe lenge jetalah syeꞌ tikin Jisas nange jetalah ilyeh uku yukur ka ole.

142
00:06:17,640 --> 00:06:21,240
Kom Jisas yukur ŋanange nange jetalah uku yukur ka ole,

143
00:06:21,240 --> 00:06:22,120
pakai.

144
00:06:22,120 --> 00:06:23,720
Kin ŋanange na,

145
00:06:23,720 --> 00:06:27,480
“Ŋaiye ŋam masande nange kin ka orp tutume ŋaiye ma mut pe,

146
00:06:27,480 --> 00:06:29,640
leꞌe yukur ŋainde nin?”

147
00:06:29,640 --> 00:06:31,480
Kin jetalah ilyeh uku,

148
00:06:31,480 --> 00:06:34,360
ŋaiye kin ŋanange nalaŋatme wusyep eꞌe,

149
00:06:34,360 --> 00:06:37,960
topoꞌe kin nainge wusyep eꞌe gah tup.

150
00:06:37,960 --> 00:06:41,480
Pe poi sisyeme nange ŋaimune ŋaiye kin ŋanange no,

151
00:06:41,480 --> 00:06:42,720
kin nainge pe,

152
00:06:42,720 --> 00:06:43,800
ki bwore mise.

153
00:06:43,800 --> 00:06:48,320
Jisas ŋende ŋaiꞌe ŋaiꞌe wula wula syeꞌ topoꞌe

154
00:06:48,320 --> 00:06:53,680
O ŋaiꞌe ŋaiꞌe wula wula syeꞌ ŋaiye Jisas ŋende topoꞌe.

155
00:06:53,680 --> 00:06:58,660
Kom ŋaiye ka yinge tup junde ŋaiꞌe ŋaiꞌe lalme ilyeh ilyeh,

156
00:06:58,660 --> 00:07:00,400
ŋaiye kin ŋende pe,

157
00:07:00,400 --> 00:07:03,120
taꞌe dou ŋaiye kekep poi lalme leꞌe,

158
00:07:03,120 --> 00:07:11,200
yukur tatame ŋaiye ya se member tup eꞌe.

