﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:05,760
Iok,

2
00:00:05,760 --> 00:00:10,300
pomange rou hulua nenge tetu nga ech neu ilina hele kura,

3
00:00:10,300 --> 00:00:15,140
te eteia ke Iesus tamu haka luluch nge nena hana mur nga sulang ero.

4
00:00:15,140 --> 00:00:17,640
Nena hana mur tela pe i tu.

5
00:00:17,640 --> 00:00:21,420
Pe pule te eteia ke aka elle mana ma nga lamau.

6
00:00:21,420 --> 00:00:32,040
Ol pe sulang hel teat nga kileng nenge Tiperias ke tesio nga kileng nenge Iesus mene loi pe hele urana toto lange NeHalang pe tunge ke hulua te ngaua.

7
00:00:32,040 --> 00:00:37,560
Pe hulua nemur tenau pe Iesus iri hul nena hana mur iri ero mai ol,

8
00:00:37,560 --> 00:00:43,900
te lohaka sapele nga sulang nemur pe tela nge Kapernam ke te tango rere i.

9
00:00:43,900 --> 00:00:47,200
Iesus I Ngaunga Nenga Maulinga

10
00:00:47,200 --> 00:00:47,960
Iok,

11
00:00:47,960 --> 00:00:52,060
nga etue nenge te hottaua Iesus nga ech ilina ele,

12
00:00:52,060 --> 00:00:53,560
te onteia i,

13
00:00:53,560 --> 00:00:54,740
“Hetoronga,

14
00:00:54,740 --> 00:00:56,800
O lotele at lamai nge ngingie?”

15
00:00:56,800 --> 00:00:58,860
Pe Iesus tuacholia ke teke,

16
00:00:58,860 --> 00:01:01,580
“E hele ke manmanna toto lange imo.

17
00:01:01,580 --> 00:01:06,320
Imo a tango rerere iau iange a ngaua ngaunga nem pe samo una toto.

18
00:01:06,320 --> 00:01:09,820
Pe nga ure nemur nenge e hele pe te lohot manmana,

19
00:01:09,820 --> 00:01:11,880
a tango rere iau ia ero.

20
00:01:11,880 --> 00:01:14,280
Ngaunga nenge het mule ke ueiuei,

21
00:01:14,280 --> 00:01:16,860
a pur sakilil ia ana tangonga ero.

22
00:01:16,860 --> 00:01:20,540
A tango rara tote laka ngaunga nenga maulinga ke koko,

23
00:01:20,540 --> 00:01:23,460
nenge Non Tuna lape tunge lange imo.

24
00:01:23,460 --> 00:01:28,580
Iange Temere NeHalang tal heke nena kerkerenga lange i ke ulolo.”

25
00:01:28,580 --> 00:01:30,760
Pe iri te onteia Iesus,

26
00:01:30,760 --> 00:01:34,400
“Ke ume utar mur nenge NeHalang lemene ke teke mo poia?”

27
00:01:34,400 --> 00:01:35,840
Pe Iesus hele,

28
00:01:35,840 --> 00:01:38,200
“Ume nenge NeHalang teke a poia,

29
00:01:38,200 --> 00:01:39,540
ngana koi nei:

30
00:01:39,540 --> 00:01:43,160
letemo manmanna nge non nenge i sipona kulosia at.”

31
00:01:43,160 --> 00:01:44,960
Ol pe te ontei mule i,

32
00:01:44,960 --> 00:01:50,240
“Ke lape o hele mana pe utar lohot ke mo esia pe letemem manmanna nge Iong?

33
00:01:50,240 --> 00:01:50,880
Eh,

34
00:01:50,880 --> 00:01:51,900
lape o poia utar?

35
00:01:51,900 --> 00:02:00,600
Lemem tete mur te ngaua ngaunga menini ngana nga ich sana lomona ke pomanga tehas sue nga NeHalang nena alalaha nge hele ke teke,

36
00:02:00,600 --> 00:02:03,680
‘Ana Non tunge ngaunga nenga tapa ke te ngaua.’”

37
00:02:03,680 --> 00:02:05,200
Pe Iesus hele,

38
00:02:05,200 --> 00:02:07,840
“E hele ke manmanna toto lange imo.

39
00:02:07,840 --> 00:02:11,560
Ngaunga nenga tapa nem Moses tunge lange imo ero.

40
00:02:11,560 --> 00:02:15,080
Temek laka nenge tungtunge ngaunga manmanna ngana nem.

41
00:02:15,080 --> 00:02:17,020
Ke ngaunga nenge NeHalang,

42
00:02:17,020 --> 00:02:22,140
ngana laka i nenge sio at nga tapa ke hesue maulinga nga ich nei.”

43
00:02:22,140 --> 00:02:24,080
Pe hulua nemur te hele,

44
00:02:24,080 --> 00:02:25,240
“Non Soke,

45
00:02:25,240 --> 00:02:27,180
talun heueu nei pe la ol,

46
00:02:27,180 --> 00:02:29,220
o tungtunge emem ngaunga nem.”

47
00:02:29,220 --> 00:02:31,360
Ol pe Iesus hele ke teke,

48
00:02:31,360 --> 00:02:33,020
“Ngaunga nenga maulinga,

49
00:02:33,020 --> 00:02:34,540
ngana koi iau lo.

50
00:02:34,540 --> 00:02:36,300
Mele nenge at nge iau,

51
00:02:36,300 --> 00:02:38,520
lape meteana mule ero ol.

52
00:02:38,520 --> 00:02:43,440
Pe mele nenge letena manmanna nge iau lape meteana ech mule ero ol.

53
00:02:43,440 --> 00:02:46,120
Pe imo e hele lange imo,

54
00:02:46,120 --> 00:02:49,420
a naue iau lo pe letemo manmanna ero toto.

55
00:02:49,420 --> 00:02:54,040
Iri lochloch nenge Temek tunge iri at nge iau lape teat nge iau.

56
00:02:54,040 --> 00:02:57,520
Pe mele nenge at nge iau lape enek teua i.

57
00:02:57,520 --> 00:03:03,660
Iange esio at nga tapa ke e umeia ume nenge NeHalang lemene taua ke teke e poia.

58
00:03:03,660 --> 00:03:06,380
Pe e umeia ume nga lemek ngak ero.

59
00:03:06,380 --> 00:03:09,700
Ke i nenge kulosia iau at lemene ke teke:

60
00:03:09,700 --> 00:03:13,140
Iri lochloch ngana nenge NeHalang tunge iri at nge iau,

61
00:03:13,140 --> 00:03:15,840
e hile hote elle nge iri ero toto.

62
00:03:15,840 --> 00:03:19,420
Lape e hemaul heke mule iri nga etue nga rume.

63
00:03:19,420 --> 00:03:21,520
Ke Temek lemene ke teke,

64
00:03:21,520 --> 00:03:25,420
iri nenge tenau la mana nge Tuna pe leteria manmanna nge i,

65
00:03:25,420 --> 00:03:28,020
lape te mene maulinga ke koko.

66
00:03:28,020 --> 00:03:32,100
Pe lape e hemaul heke mule iri lochloch nga etue nga rume.”

67
00:03:32,100 --> 00:03:36,720
Pe Iuta mur te longe ke mau pe te tuainaunau hel rara sapele.

68
00:03:36,720 --> 00:03:38,900
Iange Iesus hele ke teke,

69
00:03:38,900 --> 00:03:41,620
“Iau laka ngaunga nem nenge sio at nga tapa.”

70
00:03:41,620 --> 00:03:42,860
Ol pe te hele,

71
00:03:42,860 --> 00:03:47,000
“Non nei ene Iesus pe temene laka ne Iosep.

72
00:03:47,000 --> 00:03:49,560
Ita ta eteia temene pe tana.

73
00:03:49,560 --> 00:03:51,240
Pe pomerei hele ke teke,

74
00:03:51,240 --> 00:03:52,780
‘Esio at nga tapa’?”

75
00:03:52,780 --> 00:03:54,200
Pe Iesus hele,

76
00:03:54,200 --> 00:03:56,740
“A tuainaunau hel rara nge imo ero.

77
00:03:56,740 --> 00:04:00,160
Mele at nge iau nga i sipona lemene ngana ero.

78
00:04:00,160 --> 00:04:03,740
Temek nenge kulosia iau at poia mele nem ke at nge iau.

79
00:04:03,740 --> 00:04:07,280
Pe lape e hemaul heke i nga etue nga rume.

80
00:04:07,280 --> 00:04:09,040
Hetatalonga mur tehas ke,

81
00:04:09,040 --> 00:04:10,020
“‘Iri lochloch,

82
00:04:10,020 --> 00:04:12,120
lape NeHalang hetore iri.’

83
00:04:12,120 --> 00:04:15,660
Ke iri lochloch nenge te longe NeHalang pe te nanasia,

84
00:04:15,660 --> 00:04:17,140
lape teat nge iau.

85
00:04:17,140 --> 00:04:19,220
Mele pele naue Temek ero.

86
00:04:19,220 --> 00:04:23,240
Iau toro mana e naue Temek NeHalang iange eat nge i.

87
00:04:23,240 --> 00:04:25,880
Pe e hele ke manmanna toto lange imo.

88
00:04:25,880 --> 00:04:28,140
Mele nenge letena manmanna nge iau,

89
00:04:28,140 --> 00:04:30,780
mene maulinga ke koko ke ulolo.

90
00:04:30,780 --> 00:04:34,420
Ngaunga nenge tunge maulinga ke koko ngana koi iau.

91
00:04:34,420 --> 00:04:39,000
Lemo tete mur te ngaua ngaunga menini ngana nga ich sana lomona pe te mete.

92
00:04:39,000 --> 00:04:42,060
Pe ngaunga nenge sio at nga tapa nei altoto.

93
00:04:42,060 --> 00:04:45,160
Mele nenge ngaua ngaunga nei lape mete ero.

94
00:04:45,160 --> 00:04:48,520
Pe ngaunga nenga maulinga ke koko nenge sio at nga tapa,

95
00:04:48,520 --> 00:04:49,740
ngana koi iau.

96
00:04:49,740 --> 00:04:52,160
Pe nenge teke mele ngaua ngaunga nei,

97
00:04:52,160 --> 00:04:54,280
lape tu ke maulul mana ol.

98
00:04:54,280 --> 00:04:55,560
Ke ngaunga nem,

99
00:04:55,560 --> 00:04:57,120
ngana koi iau sipok mirak,

100
00:04:57,120 --> 00:04:58,560
nenge lape e tunge.

101
00:04:58,560 --> 00:05:02,780
Pe e tunge ke hulua nga ich lochloch ngana te mene maulinga.”

102
00:05:02,780 --> 00:05:06,800
Ol pe Iuta mur te hele inin hel rara nge iri pe te hele,

103
00:05:06,800 --> 00:05:10,180
“Non nei mai tunge mirana ke ta ngaua ke mere mai?”

104
00:05:10,180 --> 00:05:11,600
Pe Iesus hele,

105
00:05:11,600 --> 00:05:13,940
“E hele ke manmanna toto lange imo.

106
00:05:13,940 --> 00:05:18,120
Nenge teke a ngaua Non Tuna mirana ero pe ainia eina ero,

107
00:05:18,120 --> 00:05:20,980
lape atu ke a maulul ero toto.

108
00:05:20,980 --> 00:05:24,140
Pe iri nenge te ngaua mirak pe te inia eik,

109
00:05:24,140 --> 00:05:26,180
te mene maulinga ke koko.

110
00:05:26,180 --> 00:05:29,820
Pe lape e hemaul heke mule iri nga etue nga rume.

111
00:05:29,820 --> 00:05:34,260
Iange mirak i ngaunga toto pe eik i ininga toto.

112
00:05:34,260 --> 00:05:37,220
Iri nenge te ngaua mirak pe te inia eik,

113
00:05:37,220 --> 00:05:40,840
tetu teu luluch nge iau pe etu teu luluch nge iri.

114
00:05:40,840 --> 00:05:44,280
Temek nenge tu ke maulul ke kokoes kulosia iau at,

115
00:05:44,280 --> 00:05:47,240
pe lape etu ke kokoes ke pomange i.

116
00:05:47,240 --> 00:05:49,960
Ke pomalam mana mele nenge ngaua mirak,

117
00:05:49,960 --> 00:05:52,420
lape tu ke kokoes ke pomange iau.

118
00:05:52,420 --> 00:05:59,200
Iau ngaunga nenge sio at nga tapa pe epoi ke pomanga ngaunga menini ngana nenge lemo tete mur te ngaua ero.

119
00:05:59,200 --> 00:06:02,560
Iri te ngaua ngaunga menini ngana nem pe te mete.

120
00:06:02,560 --> 00:06:04,520
Pe mele nenge ngaua mirak,

121
00:06:04,520 --> 00:06:07,480
lape tetu ke te maulul mana ol.”

122
00:06:07,480 --> 00:06:13,900
Iesus hetottoro nga hetoronga ana pele nge Kapernam pe helele ia ure nemur.

123
00:06:13,900 --> 00:06:16,980
Helenga Nenga Maulinga Ke Koko

124
00:06:16,980 --> 00:06:20,240
Pe Iesus nena hana mur te longe pe te ontei,

125
00:06:20,240 --> 00:06:22,760
“Hengetoro nei anali toto i.

126
00:06:22,760 --> 00:06:25,500
Itei nenge lape longo la ke nek kura mai?”

127
00:06:25,500 --> 00:06:29,660
Pe Iesus eteia ke nena hana mur te tuainaunau hel rara lo.

128
00:06:29,660 --> 00:06:31,260
Ol pe hele lange iri,

129
00:06:31,260 --> 00:06:32,220
“Pomerei?

130
00:06:32,220 --> 00:06:35,580
Hengetoro nei helosio ia letemo manmanna ngana kai?

131
00:06:35,580 --> 00:06:36,880
Heueu nei,

132
00:06:36,880 --> 00:06:41,840
nenge teke a naue Non Tuna nge lohaka la mule nga kileng nenge at ia,

133
00:06:41,840 --> 00:06:44,760
lape heporeke letemo manmanna ngana pule?

134
00:06:44,760 --> 00:06:47,760
NeHalang Opene tunge maulinga ke koko;

135
00:06:47,760 --> 00:06:50,940
pe none na kerkerenga ana ume pele ero.

136
00:06:50,940 --> 00:06:53,860
Ke helenga nemur nenge e heleia lala nge imo nem,

137
00:06:53,860 --> 00:06:56,100
Opepengpeng laka nena helenga mur.

138
00:06:56,100 --> 00:06:58,940
Pe helenga nemur te tunge maulinga.

139
00:06:58,940 --> 00:06:59,920
Pe ero.

140
00:06:59,920 --> 00:07:02,740
Amo hel nge imo leteria manmanna ero.”

141
00:07:02,740 --> 00:07:05,320
Iesus etei tele iri ke het lo.

142
00:07:05,320 --> 00:07:12,020
Iri nenge leteria manmanna ero pe i nenge lape tung heke i langa hana porekreke ngana mur pereia.

143
00:07:12,020 --> 00:07:13,740
Ol pe Iesus hele,

144
00:07:13,740 --> 00:07:16,520
“Ke ngana laka nenge e hele ke e teke,

145
00:07:16,520 --> 00:07:18,580
‘Mele pele at nge iau ero.

146
00:07:18,580 --> 00:07:21,160
Iri nenge Temek poia ke teat nge iau,

147
00:07:21,160 --> 00:07:23,280
iri toro mana teat nge iau.’”

148
00:07:23,280 --> 00:07:28,120
Iesus hele ke mau ke het pe nena hana mur halang nenge te nanasia i,

149
00:07:28,120 --> 00:07:30,720
te ua mule pe te nanasia i ero ol.

150
00:07:30,720 --> 00:07:34,480
Pe Iesus onteia nena hana mur nenge iri analoch pe nai neu,

151
00:07:34,480 --> 00:07:36,060
“Imo a teke ala pule,

152
00:07:36,060 --> 00:07:36,780
ae?”

153
00:07:36,780 --> 00:07:38,760
Pe Simon Petrus tuacholia,

154
00:07:38,760 --> 00:07:39,800
“Non Soke,

155
00:07:39,800 --> 00:07:41,760
lape mola mule nge itei ol?

156
00:07:41,760 --> 00:07:44,860
Helenga mur nga maulinga ke koko laka tunge Iong.

157
00:07:44,860 --> 00:07:50,540
Pe letemem manmanna pe mo eteia ke Iong NeHalang nena non nenge heongana toto.”

158
00:07:50,540 --> 00:07:52,400
Ol pe Iesus tuacholia,

159
00:07:52,400 --> 00:07:53,120
“Iau,

160
00:07:53,120 --> 00:07:56,060
e henonou hot ke imo analoch pe nai.

161
00:07:56,060 --> 00:08:00,300
Pe elle nge imo nanas tau tote non poreke ngana nena poinga mur.”

162
00:08:00,300 --> 00:08:04,320
Iesus helele ia Iutas nenge Simon Iskariot tuna.

163
00:08:04,320 --> 00:08:08,560
Iutas i none nga Iesus nena hana analoch pe nai neu.

164
00:08:08,560 --> 00:08:13,400
Pe nga hoena tung heke mule Iesus lange hana porekreke ngana mur.

