\id MRK
\h Marako Iyoteria
\mt2 Riosi Kaaweruma Tuuyewari
\mt1 Marako
\mt2 Iyoteria
\c 1
\s Waani Paatori ki tiꞌtijoeekachi
\r (Maateo 3:1-12; Ruuka 3:1-9, 15-17; Waani 1:19-28)
\p
\v 1 Ihji iꞌwa iyotapechi iyotetiamea, Riosi kaaweruma tuuyewarichi simiyame nayewaniamepua, Apoe teꞌta Riosi Taanara, Riosie Weratiamechi simiyame.
\p
\v 2 Ehkoriami Raawitaru Riosi nayewaturaa, eee cheeka iyoteriaipua Riosi chiiao, Riosi Taana nayewakaopua wahka ihtoriachi naawameriopua:
\q Waꞌa aamo uhjurenane aaata,
\q2 amochi simiyame nayewamichiopua tiꞌtijoerio,
\q2 kaaweruma pooe ahpo wahjonemichio iikachio,
\q2 keꞌchu aamo asioiopua weeechiami tiꞌtijoeri nayewemiao,
\q2 noꞌo kaaweruma tuuyewari pichikeka mochitopuawichioopua.
\p
\v 3 Puuu Isaia cheeriaipua tiameo:
\q2 Wahka ki tijoeekachi siinachaniamepua aaata tijoee,
\q2 puuua eee cheechaniame:
\q “Eeme tiꞌtijoe ooweru tiame,
\q2 riisame pooe wahjonemitiapua aamo iikachio,
\q2 Riosi chiiao aamo iikachi uumichiopua.”
\p
\v 4 Puuu waꞌa ooruchi siinachania tuutiamea, Waanitaru waꞌa teetomia eneriamepua, wahka mehka ki tijoeekachi tuuyeka siinachaniame, tiꞌtijoe ooweru tiame paatokaopua. Puuu Waania paatoka yaajatoaio eee chaaneka tuuyeriaipua tiꞌtijoerio: “Kaꞌkaruma enepaka mochitomitia eemea aamo iikachio, aamo ki kaꞌkaruma nokayao, yooma toakaopua waꞌasio. Noochi eꞌenamitia eemea aamo ki kaꞌkaruma nokayao, toinarepaka, aamo ki kaꞌkaruma toinarepasoopania, aamo neeroiye paatomania, aamo tatakoririaopua amochio, noꞌo aamo paatoriae Riosie cheriwetiame aamo tetewipuawichiopua, tiꞌtijoerieo.”
\v 5 Waꞌa Waani kahtiachio, yooma Uurea weeechi mochikamea, Eerusareni mochikamea tiamea, waꞌa eꞌenaparepua Waanie tuuyewa keepumia. Waania tiꞌtijoeo ooweruopua tiame, Riosichi ahpo cheriwejeresoopua ahpo tatakoririao, yooma toinarepasoopa ahpo tatakoririao, paatosiriamepua waikao Oorani akichio.
\p
\v 6 Waani wakirataa, tumusari animari kuuparae netetiame enerepua, puuu wahsipuraraai wiꞌchie netetiame enerepua.\f + \fr 1.6 \ft tumusari animaria, kaameyo tewaniame animari, kaawai kehchuma.\f* Ihji koayaa ohchi enerepua, seꞌori tiame.
\v 7 Waania tiꞌtijoerio, eee cheeka naaweseriamepua:
\p —Neipa noꞌoo piirechi tijoe enameripua, piirechi aaata epeche weruma tiiame ki noꞌochitia; puꞌkao noꞌoo kiisi nateyamenia, puꞌka kakajoyaraoi noꞌo naꞌsonemiao.
\v 8 Neeea neeroie paatoamepua tiꞌtijoerio ooweruopua tiameo, nape apoe enameri enasaapua, ahpo Riosiwarie paatomeripua.
\s Waania Eesusi paatona
\r (Maateo 3:13-17; Ruuka 3:21-22)
\p
\v 9 Puꞌka taawechiamio Eesusia, Nasare mochiwachi oꞌinia eenakame eneriaipua, Arirea weeechi. Waania waꞌa eenakopa puꞌkao, paatorepua Eesusio, Oorani akichio.
\v 10 Eesusia waꞌa paatotiai neerochi machenaio, tewekachi wahjoame tetewarepua tepoona. Waꞌa tewekachi wahjoriachitepao, Eesusia, Riosi Riosiwari tekiyame tetewarepua, kooroka tiiame, puꞌka kooroo apochi eenaka apochi yasipame.\fig |52-CN01656b.TIF|col|||Eesusia tewekachi oꞌinia kooroka tiiame tetewani, Riosi Riosiwari apochi tekiyame. |1:10\fig*
\v 11 Waikao iꞌka kooroka tiiame Eesusichi yasipoio, teweka wahjorachi oꞌiniao, chiiame inamuretupua:
\p —Muuujupua noꞌo Taanaa —chiiame—. Muuupua tiameo, teꞌta noꞌo nakika yasitoao. Muuupua tiameo noꞌo iintomiawichioo, teꞌta uuriaa.
\s Satanasio Eesusi aatiataria
\r (Maateo 4:1-11; Ruuka 4:1-13)
\p
\v 12 Waikao Riosi Riosiwaria, seenepi puꞌka waꞌapichi, mehka iꞌtorepua ki tijoeekachi.
\v 13 Waꞌa ki tijoeekachio, ooka weerewa taawe yasiterepua waꞌao, oori ohjoachi. Satanasia Eesusio, tatakoritemo oꞌrariaipua, nape Riosi kuꞌiwaraai waꞌachi nokarepua Eesusi kuꞌipakao, Satanasi aatiatawao anachapawichio.
\s Eesusi ahpo oꞌichari tehki, Arirea weeechiami
\r (Maateo 4:12-17; Ruuka 4:14-15)
\p
\v 14 Neipa Waani karichi pachatioiopua, Eesusia Arirea weeechi akiparepua Riosi ahpo Noono nayewatumia, Riosi kaaweruma tuuyewari.
\v 15 Waꞌa Arireao Eesusia, eee chanika nayewerepua tiꞌtijoeo ooweruopua tiame:
\p —Asikame waꞌasiopua noꞌo Noonoo, uhjuramio tuuriaa. Asikamepa aamo mochikachio, Riosi yeꞌkarichi muitemerio. Pukaepa toaka mochipuapua waꞌasi puꞌka aamo ki kaꞌkaruma nokayaopua waꞌasi, ohso kaawe Riosikamera kaaweruma tuuyewarira pichikeka mochitopuapua, puꞌkakamera yooraka mochitosaa eemea, newipatepuamepua tewekachi Noonoeo.
\s Eesusia naao sochiero yeetona
\r (Maateo 4:18-22; Ruuka 5:1-11)
\p
\v 16 Eesusia Arirea Paꞌwesuweko ihtoaio, Siimoni tewarepua ahpo poonima Anteresi ihsiame.\fig |53-CN01681B.TIF|col|||Eesusi ooka tiꞌtijoe paaena, Peeroo Anteresi tiame. |1:16\fig* Ihjia sochichaira ihpapaka nokariaipua paꞌwechio, soꞌchi iꞌyaka tekipanaka, waꞌa nokaka tekipanameka puuua.
\v 17 Eesusia puꞌkao, waꞌami uꞌmatokaopua chaanesirepua naꞌpa:
\p —Noꞌo ahjama ohjoame enemitia eemea. Neeea aamoo tiꞌtijoeri oowe erapatiame enepatemapua, Riosi kaaweruma tuuyewarie poꞌwachuame.
\p
\v 18 Waikao puuua waꞌapi toisapa ahpo sochichairao, ahjama siimparepua.
\p
\v 19 Waꞌa ikisaopua tiameo Eesusia, teesa waanakoopua tiameo, Sewereo tatanara tewarepua waikao, Saantiaoo ahpo poonima ihsiame tiame, puuua pawekakerachi mochiriaipua, ahpo sochichaira tehpuriachiami kateweka.
\v 20 Puꞌkao Eesusia paajutesirepua tiame ahpo ahjama ohjomichiopua puꞌkao. Waikaopu tehtemaria ahpo noono pawekakerachi tekipaname toisaopua, ahjama siimparepua tiame, taamo Paamira Eesusi naꞌnaritoka.
\s Tijoe naꞌararie keewakame
\r (Ruuka 4:31-37)
\p
\v 21 Waꞌa inisika Eesusia, Kapenau tewaniachi asirepua resipuniachi taawechi, waꞌa eꞌenasaopua, iꞌisaeri napawikarichi pakirepua ahpo ajawaria ahjama, waꞌa yooremina oꞌinerepua masiteka.
\v 22 Waꞌao Eesusi masitia keepuamea, peenia erakoka inamurepua puꞌkao, tísia peeneka masitiamekopa puꞌkao, Riosi kaaweruma tuuyewario, ki iꞌisaeri iyoteri tiꞌtijoechitiaopua.
\v 23 Nape waꞌachi tiopachioi yasariaipua aaata keewakame, naꞌarari pakitekame. Puuua tísia nekawekao, chaanerepua Eesusio:
\p
\v 24 —¿Ihtana yoramia eenakamemua tamochio, Eesusi Nasare ohjoeme? ¿Taamokosa kokosa yoramia eenakamemua? ¿Ki aamo machiyamekosa teemeapa, Riosichi aamo eenakameko, aamoo teꞌta Riosi kaawerumarako?
\p
\v 25 Waikao Eesusia teꞌyarepua puꞌka naꞌarari pakiteriao chaaneka:
\p —¡Ihchi yaasa muuua naꞌarari! ¡Yaapiti, machenasa muuua puꞌka tijoechio!
\p
\v 26 Waikaopu nanaararia, ki muenati sasaweteka puꞌka tijoeo, ki kuꞌita sisinaka machenarepua puꞌka tijoechio.
\v 27 Waikaopu waꞌa eꞌenakamea, tísia majakamekapapua, ahpo iinatukerepua chaachapaka:
\p —¡Ihtana weemera penipaniame ihjia, ihji tijoea tísia utewari iinueka nayewamepua, ahkasi riaorósiwari nanaarariai, eꞌwiamepua?
\v 28 Ihji Eesusi inisiriaa, ki tehpe yomachi naneꞌreretupua Arirea weeechiamiopua mochiwachiami tiame.
\s Peero waasira yachapatewa Eesusie
\r (Maateo 8:14-15; Ruuka 4:38-39)
\p
\v 29 Napawikarichi puuyatioopua Eesusia, Siimoni taꞌperachi simirepua Anteresi pehterachi tiame, Aakowo yeeka Waani tiame.
\v 30 Waꞌa taꞌpechi ajasitioopua, Siimoni waasiraa ipetachi poirepua cheꞌyame. Waꞌa mochikamea chaachaparepua Eesusio, kokorenio tuuka waꞌao.
\v 31 Waikao Eesusia naaepakao, sekachi chapika werisipurepua kokoriameo. Waikao waꞌa ikitiaopua kokoriamea, yachaparepua ikanati. Waikaopua yachapatetiaopua, kooame yorasirepua Eesusi koꞌkotemia.
\s Muuwaeme kokoriame Eesusi sauteria
\r (Maateo 8:16-17; Ruuka 4:40-41)
\p
\v 32 Waꞌao Eesusia taaaa pakiyoio, muuwaeme kokoriame uꞌyeparetupua, wahjachi aaataa, naꞌarari yahchawa kokorewa.
\v 33 Puuu tiꞌtijoeria waꞌa karichi muirachio, tísia muuwaeme napawirepua.
\v 34 Eesusia waꞌao, ki ookapi kokoriame yachapaterepua, aꞌchitiame koꞌkoame iniwaeme. Eesusia naꞌarario, kiisi toarepua nayewamichioo, machiwamekapa puuua pukaeo.
\s Eesusia napawikarichi nayewatuna Riosi kaaweruma tuuyewari
\r (Ruuka 4:42-44)
\p
\v 35 Eesusia waꞌa mochiwachio, amori maꞌchirepachi yasisisapa waꞌao, machenarepua waꞌao mehka ooruchi, ahpo Noono Riosi ahjama nayewamia yuuweekachi.
\v 36 Siimonia ehjepao, ahpo ahjama mochikameo tiameo, Eesusi iꞌyamia siimparepua.
\v 37 Puuua tewisaapa, chaanerepua:
\p —Yooma tiꞌtijoeria aamo iꞌyani wiituo.
\p
\v 38 Nape Eesusia cheerepua:
\p —Pirenachiami siimpameri teemea ehpeo. Nahpe, iꞌka Riosi kaaweruma tuuyewario, pirenachiami iꞌtomia. Puꞌkawichio machenakame neeea, nayewatumiao.
\p
\v 39 Waꞌa ikire Eesusia waikao. Yomachi Arireami oiparepua, iꞌka Riosi kaaweruma tuuyewari tuuyesikao, yoomachi napawikarichiami, mochiwachi tiame. Waikao Eesusia waꞌa inisirepua waikao, yomachi mochiwachiamio, puuyachasika naꞌarario, kokoriame sautesikaopua tiame.
\s Eesusia yachapatena repera kokoriame
\r (Maateo 8:1-4; Ruuka 5:12-16)
\p
\v 40 Piiripi tijoe repera kokoriamea, tawemina chokichi chopokorieka weripakao, chaanerepua Eesusio:
\p —Aamo noꞌo sautejerani neeea waꞌa aamo erasoo, yachapanarenia noꞌo kokoriao koꞌkoame.
\p
\v 41 Eesusia waikao cheriwepakao, ahjachi seekarepakaopua, chaanerepua:
\p —Aamo yachapatenare neeea. ¡Yachapakame itipisa naaju muuua, waꞌasi!
\p
\v 42 Waꞌa chaanesochepa Eesusio, puuu repera koꞌkoamea, toarepua puꞌkao waꞌasi. Saukame itipirepua waꞌasi.
\v 43 Waikao Eesusia puꞌkao, noꞌanurerepua puꞌkao ahpo taꞌperachi, nape utewaeme eee chaanesapa pahcha:
\p
\v 44 —Nee. Kaꞌte aaata tuuyemitia muuua iꞌka aamo ikiriao. Iꞌkache iintopuapua muuua. Waami siimitia muuua napawikarichi neeseriosichi, puꞌka neeseriosio, puꞌka itapiti iꞌyetomitiapua Moisetaru nuurari nuura, iꞌka Riosi aamo yachapariawichioo. Waꞌa ihsimitiamua tiameo, iꞌka Riosi iintoriaopua amochio, yooma tiꞌtijoeri tetewimichiopua, aamoo saukamekopua waꞌasi, puꞌka aamo repera kokoriaopua.
\p
\v 45 Nape tijoea noꞌrasaapa yooma tuuyesirepua waꞌa mochiwachio, yooma Riosi iintoretiaopua apochio, kaawe iintokao. Pukaepa neipao Eesusia, kaꞌchi iika teꞌta maꞌchiame pakime eꞌrarepua waꞌa mochiwachio. Pukaepa oowera maꞌchiche oojowirepua waikao ki tijoeekachiche. Nape ahkasi waꞌaoi ahkaoi mochikame eꞌenaparetupua Waani keepumiaopua kahtiachi, tetewinariapa puꞌkao.
\c 2
\s Eesusia tuꞌwikame sautena
\r (Maateo 9:1-8; Ruuka 5:17-26)
\p
\v 1 Paikapi taawechiami neipamio Eesusia, eenechi pakirepua Kapenauo. Waikao tiꞌtijoeria Eesusio aaata taꞌpechi kahtiame inamukapao,
\v 2 ki ookapi napawirepua waꞌao muirachi, waꞌa yeetarachio kiisi ojowime teererepua. Puꞌka napawikame tiꞌtijoerio Eesusia, waꞌa ihsirepua masiteka Riosichi simiyame.
\v 3 Waꞌa teerenioi waꞌao, waꞌa eꞌenarepua naao tiꞌtijoe aaata tuꞌikame tijoe upakoame.
\v 4 Nape tísia tahchiame weeriopa muirachio, kaꞌchi ikime erakoapaopua teꞌta Eesusi kahtiachi pachanariaiopua ahpo kokoriame uꞌpariao, karijampa moꞌmoenarepua. Waꞌa moꞌmoenasaapua, wahjonarepua Eesusi kahtiachi riisakao, waꞌa ikisaopua waꞌatipo tekipurepua kokoriameo, eꞌtaparachi tekitoka.
\v 5 Waikao Eesusia puꞌka kokoriameo, tísia paparamekopua apochio, tísia tesiwa eꞌrepakaopua puꞌkao, chaanerepua tuꞌwikameo:
\p —Tísia aamo cheriwiame neeea. Waꞌa eꞌrapa neeea, aamo sautenania, yooma aamo tatakoririaoiopua puhjeka.
\p \fig |54-DD-018.tif|col|||Eesusia aaata tuꞌikame sautena.|2:5\fig*
\v 6 Nape waꞌao ookapi iyoteri tiꞌtijoea, waꞌa chiiopa Eesusio apoe teꞌta cheriwio tuuyopa tatakorio, ki kaawe erakokaopua, chaachaparepua ahpoo:
\v 7 “¿Achini iikai waꞌa cheeka nayewame ihji tijoea? ¿Ki Riosikamera naꞌareka waꞌa chiiamepu? ¿Ki apoekamerache Riosi cheriwiamepu tatakoritiameo? Riosi apoechekamera puuua, tatakorikame cheriwiamea.”
\v 8 Nape Eesusia naneꞌriapa puꞌkaopua apochi erakoao, chaanerepua:
\p —¿Achini iikai waꞌa tiiame noꞌo erakoame eemea, kiisi noꞌo kaawe ihsio erakowao?
\v 9 Ehsosao naaju, ¿ihtanakamera epeche ki tehkijuarepua naajuo: “Cheriwetiame itipimitia muuua aamo tatakoririao”, chaniwa, naatikosaoipua naajuoi: “Saukame werisikosa muuua”, chaniwakosa?
\v 10 Weh, ehpe waꞌapi aamo tetewitemania noꞌoo, teꞌta utewari iinueemekopua noꞌoo, aaata teꞌta tatakorikameoi, teꞌta ahsieme saukame noꞌo itapitiamekoopua, teꞌta tatakoritiameoi ahsieme choꞌwetiame itipitiamekooipua.
\p Waꞌa cheesaopua chaanerepua tuꞌwikameo:
\p
\v 11 —Aamo chaanenane tuꞌwikame, saukame werisika, apechunasa aamo ipetawao, oisika noꞌramitia aamo petechio.
\p
\v 12 Waꞌa chaanetiache tuꞌwikamea, ikanati kaaweruma werisika ahpo petechi noꞌrarepua, ahpo ipetawaopua tiameo, mooketoka. Waikao waꞌa mochikamea, ki Eesusichi naꞌarekamea, tahpitika tiiame peenia erapaka Eesusi iintoriao, cheriwema kiꞌyarepua Riosio, ki nuꞌuti peenia iintoriopua Eesusichio. Waꞌa erakoapaopua chaachaparepua ahpoo:
\p —Kaꞌchitia taawechi tetewameai teemea, iꞌka eee tiiame iintoniameo.
\s Eesusia, Reewi tewaniame yeetona
\r (Maateo 9:9-13; Ruuka 5:27-32)
\p
\v 13 Eesusia waꞌa tiiame iintosaopua neipao, eenechi paꞌwesue eenariamepua. Waꞌa enasoopua paꞌwesuweo, muuwaeme tiꞌtijoe ooweru tiameo, napawiriamepua Eesusi eenariachio. Waikao Eesusia oꞌinerepua waꞌa masitekao, apochi waapi enepakameopua keepumiao.
\v 14 Ehjepamio masiteka kajusaa uꞌmatosaapua, Reewi tewaniame tewarepua, Arajeo taanara. Puuua toomi koparoaniachi yasariaipua, yaꞌyawichiwichio koparoaniachi waꞌa mochiwachio. Waꞌa tetewikapa puꞌkao, chaanere Eesusia:\f + \fr 2.14 \ft Reewi tewaniamea, Maateo waꞌapipua.\f*
\p —Nahpe noꞌo ahjama. Neeea aamoo, noꞌo masitewara enejeraninia.
\p Waikaopu Reewia puꞌserepakapua Eesusi chiiao, ahjama simirepua tiame wahjachitia, ahjama teetomia ahkaoi Eesusi simiyachio.
\p
\v 15 Neipapamio piie taawechio, Reewi taꞌperachi koiꞌoio, Eesusia koiꞌrachi yasariaipua ahpo yeetoria ahjamao, waꞌachi nokariaipua tiameo, muuwaeme tiꞌtijoe Eesusi keepupuame, Eesusi teetoachi pirenatukame. Waꞌachi mochiriaipua tiameo Eesusi chokichio, tiꞌtijoe koparoame teꞌta yaꞌyawichiwichio, waꞌa ikisa muuwaeme wahjachi tiꞌtijoe tatakoriame, ki kaawe nokayame tetewiniame.
\v 16 Iyoteri tiꞌtijoea, waꞌa kahtiame tetewapa Eesusio, yooma puꞌka ki kaꞌkaruma tiꞌtijoe ahjama koakao, puuua iinatukerepua Eesusi masitewarao:
\p —¿Achinikai aamo masitaria puꞌka ki kaꞌkaruma tiꞌtijoeri ahjama koayamepua, puꞌka teꞌta yawichiwichio koparoame ahjama, wahjachi tiꞌtijoeriopua tiameo, ki kaꞌkaruma nokayame tetewiniame ahjama?
\p
\v 17 Puꞌkao waꞌa chaachapame inamukapao Eesusia, chaanerepua puꞌkao:
\p —Ki kokoriamea kihta nakiyamepua meꞌmerikoo. Kokoriamekamera nakiyamepua meꞌmerikoo. Neeea kokoriamekamera sautemia eenakamenia, ki kokoriameo kaꞌi. Neeea tatakorie kokoriamerakamera sautemia eenakamenia, kihta ahpo tatakorikame maayameopua, kaꞌi.
\s Ki koiꞌwa Riosi iyoriwa yoraniame
\r (Maateo 9:14-17; Ruuka 5:33-39)
\p
\v 18 Aaataa seenepi simiyame taawechi Waani maꞌmasitewarao, paꞌparisero masitia naꞌnaritoameapua tiameo, ki koiꞌwa Riosi iyoriwa nokayame tetewapao, Eesusichi eꞌenakaopua chaachaparepua puꞌkao:
\p —¿Achinikai Waani naꞌnaritoamea, paꞌparisero naꞌnaritoameapua tiame, ki koiꞌwa Riosi iyoriwa nokayamepua, nape aamo naꞌnaritoamea, kaꞌí?
\v 19 Waꞌa chaanetiapao Eesusia, cheeka nehjiarepua:
\p —¿Toore aiwatariarepu nenewiwachi paajutetiamea, aaata neewikame ahpo neewiriachi kahtioiopua pehjio? Kaꞌipua, ohso kaawe yoomahka paajutetiame, taꞌiria koꞌkopuamepua, ahkasi posaka.
\v 20 Puuu neewimerika tiiamea, neeepua, noochi paparamechio. Noꞌo apechunatiopa kiꞌtioiopua iꞌka weeechio, waikaope noochi paparamea oꞌinemapua ki koiꞌwa Riosi iyoriwa yorasikao.
\p
\v 21 Waikao waꞌa cheesapa Eesusia ahpo iinatukiameo, chaanerepua:
\p —Noꞌo tewekachi apechunatiopa, ehkoriami oꞌinia oochetiame nokisitiamea toipuamepua waꞌasi, weemera tiiame teꞌteretopuawichiopua, Riosichi kaawe teꞌterewaopua, aaataai ki koyacheme tiiachitiaopua oochetiame wisasorio, weemera wisasori chuhchekao. Waꞌa iintotioopua weemera wisasorie koyacheraa, chuꞌrupaka siꞌpanameripua oochetiame wisasorio. Waꞌa iikapu oochetiame wisasoria, epeche weere enepameripua yeewasipakao.
\v 22 Wiino weemeraai, ki totoaniamepua oochetiame wichijarichioi. Waꞌa iintotiaapu weemera winopatariai, tatateka siꞌpanamaoipua oochetiame wiꞌchijario. Waꞌa ikisoopua oochetiame wiꞌchijario, yooma naꞌitumeri wiꞌsuka weemera winopataria, wiꞌchijaria tiame. Pukaepa weemera wiinoa weemera wichijarichi toaniamepua.\f + \fr 2.22 \ft Waꞌa cheeka iꞌka ooka naawesarichio Eesusia, iꞌka masiteka cheerepua, yooma taamowichioo, yooma weemera enemerikopua tamochio, Riosi ahjamapua, ahpo mukisoopua tewekachi akipaka. Ehkoriami simiyameo, yooma kajumio tuurepua waꞌasi, yooma weemera enepaka.\f*
\s Eesusi naꞌnaritoamea tiiriko muurara tehpunaria
\r (Maateo 12:1-8; Ruuka 6:1-5)
\p
\v 23 Piire taawe resipuwa taawechio, Eesusi tiiriko echichiami uꞌmatoio ahpo ajawaria ahjamao, chorowapa puuua, tiiriko kumisiriaipua, muurara okisika.
\v 24 Parisero tiꞌtijoea waꞌa nokisiopa Eesusi ajawariao, iinatukerepua Eesusio, chaachapaka:
\p —¿Achini iikai waꞌa nokayame aamo ahjama ohjoamea, ki reesisenioi resipuwa taawechio, ihtaoi yooramekopua?
\p
\v 25 Nape Eesusia nehjiarepua puꞌkao:
\p —¿Ki naneꞌriame eemea aamo ehkoriami Raawitaru iintoriao, ahpo ahjama nokisiame choꞌchorowapasoopua piie taawechio?
\v 26 Iiweta Aawiatataruo teꞌta neeseriosikoipua, ¿ki Riosi kaarichi pakika Riosi paaniwara koꞌkakame puuua, Riosiwichio toꞌweniame tiopachio, neꞌneseriosiche koꞌkomichioo? ¿Ki puꞌka paani uusa kipotekamepua tiameo ahpo ahjama nokisiriao, tísia choꞌchoroopa?
\p
\v 27 Waꞌa chaanesapao Eesusia, chaanerepua tiameo:
\p —Resipuniame taawea, tiꞌtijoewichio yachatiamepua, ki resipuniame taawekamera tiꞌtijoeri yeꞌkamichiopua. Resipuniame taawea, Riosie yachatiamepua.
\v 28 Pukaepa neee Riosie Tijoe Tijoetutetiamea, neeekamera yeꞌkamepua, resipuniame taaweo.
\c 3
\s Tijoe sekachi chookopakame
\r (Maateo 12:9-14; Ruuka 6:6-11)
\p
\v 1 Neipao Eesusia, eenechi napawikarichi eenariaipua. Waꞌa yasariaipua piiripi tijoe sekachi chookopakame.
\v 2 Nape waꞌaoi ihpueniame enere Eesusia, aaata resipuniame taawechi sautesoopua, wenejinaria.
\v 3 Eesusia waꞌao, sekachi chookopakameo chaanerepua:
\p —Werisisa, iꞌwa weripamitia naasipa.
\p
\v 4 Waꞌa ikisoopua puꞌkao, wahja waꞌao, iinatukerepua cheeka:
\p —¿Ihtanakamera epeche kaawejoarepua, resipuniame taawechi yoraniaa, kaaweruma yoraniamekosa, ki kaaweruma yoraniamekosaooio? ¿Meriniamekooi, ahjateka newipateniakosaoipua?
\p Nape aapoeo ihchi itipirepua, kiisioi ihta nehjiaka.
\v 5 Waikao Eesusia kiisi kaawe erapaka ahpo norikame neꞌnepasaopua, tísia yuuwesiparepua, kiisi pahteka inamuamekopa puꞌka chaaniao. Waꞌa iikaopua, chaanerepua chookopakameo:
\p —Ehsoo, riisasipaomua aamo seekao.
\p Waikaopu sekachi chookopakamea, riisasiparepua seekao. Ahpo seekache riisasipasopua, saukame itipirepua ahpo chookowao.
\v 6 Waikao paꞌpariseroa waꞌa puuyasachepa puuua, Eesusi ahpo merimia katewesirepua, Eeroremina chuchukuame tiꞌtijoe ahjama.
\s Eesusia muuwaeme masitena paꞌwesuwe
\p
\v 7 Eesusia muuwaeme Arirea mochikame naꞌnaritowae ahjamao, ahpo masitera yeekaopua tiameo, Arirea paꞌwechi akiparepua.
\v 8 Waika taawechiami Eesusiapao, kai waapisi naneꞌreretiame enere puuuapa, tísia peenia ihsiaopua ahpo Riosi utewarieo. Pukaepa ahkaoi yomachiami mochikamea waꞌa eꞌenariaipua Eesusi tetewika machinariapa. Puuu waꞌa eꞌenakamea ihji enerepua: Uurea weeechi mochikame, Eerusareni mochikame, ahkasi Irumea mochikame tiame, waꞌa ikisa muuwae tiame Oorani akichi cherayachimina ohjoeme. Waꞌa eꞌnakame enerepua tiameo, Tiiro mochiwachiami oꞌinia eꞌenakame, Siironi mochiwachiami oꞌinia eꞌenakame tiame.
\v 9 Pukaepa Eesusia waꞌa paꞌwechi asiaio, yomachiami weeechi oꞌinia eꞌenakame waꞌa tewarepua. Waikao Eesusia, poꞌwachuwa nerokakera katewetiame iinuenurarepua ahpo masiterao, ki tahchika yasinariapa puꞌka tísia muuwaeme yomachi eꞌenakame masitekao. \fig |55-WA03840b.tif|col|||Eesusia pawekakerachi oꞌinia yasaka, tiꞌtijoeri masitena.|3:9\fig*
\v 10 Nape ki ookapi Eesusi kahtiachi eꞌenakaopua, Eesusichi aampa eꞌenarepua ahjachi ihchepanareka, ikanati yachapanariapapua ahpo kokoreka mochitoa, ki ookapi waꞌasi sautekame inamukamekapa Eesusiopa.
\v 11 Puuu tiꞌtijoe ooweru tiame nanaarari apochi mochitiamea, Eesusi tawemina chopokorieka aajapapua siinakokao, eee chaachapakao:
\p —¡Muuupua Riosi tepoena oꞌinia eenakamea, apoe Riosi Taanara tijoe tijoetukamea!
\p
\v 12 Nape Eesusia waꞌa chaachapopa tiꞌtijoechi mochikame nanaarario:
\p —Ihchi mochika eemea —cheeka teꞌyarepua yooma tetewachio, ki nanaararie naneꞌrepuawichiopua, teꞌta aatanakoopua ahpoo.
\s Eesusi oosa mariki aampa ooka, uuka ajawaria
\r (Maateo 10:1-4; Ruuka 6:12-16)
\p
\v 13 Puꞌka nanaarari terisaapa Eesusia, teewi kaawieka tiiachi mooenarepua, paikapi ahpo masitera yeeka.
\v 14 Waꞌa yasipasaapua ookapi ahpo oowe eꞌreria uurepua, oosa mariki aampa ooka tiꞌtijoe ajawarepua, ahkaoi ahpo tehkiwa yorasia nokisimichiopua, Riosi kaaweruma tuuyewari nayewatusikaopua.
\v 15 Puꞌkao ajawasaapa, ahpo Riosiwari utewari yahcherepua, puꞌkao puꞌka utewarieo nanaarari puuyanasimichiopua, tiꞌtijoechi muikameo.
\v 16 Ihjipu oosa mariki aampa ooka uutiamea: Siimoni, puꞌkao Peero tewatiame tiame;
\v 17 Saantiao, Sewereo taanara, waꞌa ikisa Waani, Saantiao poonira, puꞌka ookao Waanereje teewatanime tiame, Teꞌoni Tatanaraa cheeka chaniwame;
\v 18 Anteresi, Eeripe, Waatorome, Maateo, Toomasi, Aakowo, Arajeo taanara; Taareo, Siimoni, Kaanani ohjoekame tijoe;
\v 19 Uurasi Ihkarióte tiame, puuua neipao Eesusi ki kaꞌkaruma tiꞌtijoechi nehjakame.
\s Satanasichi oꞌinia eenameko tuuwame Eesusi utewario
\r (Maateo 12:22-32; Ruuka 11:14-23; 12:10)
\p
\v 20 Waꞌa iintosaapa Eesusia ahpo ajawaria ahjamao, ahpo checherepachi noꞌrarepua koꞌkomia. Nape waꞌapechi ajasitioio, ki ookapi mochiriopa waꞌao kaꞌchi iika koꞌkome teererepua.
\v 21 Eesusi tetejimaraa waꞌa inamukapao Eesusio, waꞌa eꞌenariaipua iꞌtomia, ki inatameka ihsiopa, ki ookapi tiꞌtijoeri kuꞌinarekao.
\p
\v 22 Iyoteri tiꞌtijoe Eerusareni oꞌinia eꞌenakamea, chaachaparepua:
\p —Ihji Eesusia, teꞌta Weseu Satanasi utewarira yahchamepua apochio, apoe teꞌta naꞌarari teekora. Puꞌka utewarie puuyachamepua naꞌarario, tiꞌtijoechi muikameo.
\p
\v 23 Waꞌa chaachapopa puꞌkao Eesusia, waapi ahpo ajapanurerepua, chaanenariapa. Waꞌa ikisoopua chaanerepua:
\p —¿Achini iintoka maꞌchipatapu Satanasia, ahpo waꞌapio?
\v 24 Aaataai yawichia ahpo waꞌapichi nasiwamea, ahpo waꞌapi soopameripua.
\v 25 Aaata ahpo taꞌpechi mochikamea, ahpo taꞌpechi mochikamechi nasiwasisaa, ahpo waꞌapi soopameripua.
\v 26 Satanasiai ahpo waꞌapichi nasiwasisaa, ahpo waꞌapi soopameripua, waꞌatiao kaꞌchi iika ahjakame weritomeripua ahpo yawichituwachio.
\p
\v 27 ’Aaata tijoe utewaeme enesoo, aaataai kaꞌchi iika ichikonemeripua taꞌperachi pakikao, ki oꞌyesaapua pahchao.
\p
\v 28 ’Neeea iꞌka noꞌo chiiao, teꞌta pichiwa chiiamepua: Yooma aaata tijoea oowitiamea tiameo, ihtaoi ahpo ki kaawe iintokaio, ihtaoi ki kaaweruma cheekaio, cheriwepuame tiiamepua;
\v 29 nape Riosi Riosiwari ahpo chaania ki eꞌwekamea, kaꞌchitia cheriwepua tiiamepua, kaꞌchitia cheriwepuamepua tatakoririao, ki itayamekapapua ahpo cheriwepuameo. Puuu aaata waꞌa tiiamea, waꞌapi teeka itipimeri puuua tatakoriekao, ahkasi ki wahjiamesi.
\p
\v 30 Waꞌa cheeka ahpo nehpupare Eesusia, Weseu riaorósiwarira apochi iinueko tuuwao.
\s Eesusi poponira yeeyera tiame
\r (Maateo 12:46-50; Ruuka 8:19-21)
\p
\v 31 Waꞌa ihsioi Eesusio tísia naanasoti oika tiꞌtijoeri sautekao, maꞌchi werika Eesusi yeeyeraa, Eesusi poponira ahjamao pipinira tiame, paaenurerepua Eesusio.
\v 32 Waikao waꞌa mochikamea Eesusi norikame, Eesusi paaewa inamukapaopua, chaachaparepua Eesusio:
\p —Aamo yeeyea aamo poponi pipini tiame ahjama, aamo paaechanipua waami maꞌchi.
\p
\v 33 Nape Eesusia, cheerepua:
\p —Aa noꞌo tetejima, ¿Aatanakamerajuarepu noꞌo yeeyea, noꞌo poponia pipinia tiameo?
\p
\v 34 Waikaopua ahpo norikame mochikame neꞌnepakaopua, chaanerepua:
\p —Iꞌwa mochikamerapu noꞌo yeeyea, noꞌo poponia pipinia tiame.
\v 35 Aaataai Riosi eꞌra yooramea, noꞌo yeeyekaite puuua, noꞌo pooni, noꞌo piini tiame.
\c 4
\s Echayame masiteniame waꞌachitari
\r (Maateo 13:1-9; Ruuka 8:4-8)
\p
\v 1 Piirechi taawechio Eesusia eenechi paꞌwesue oꞌineriaipua masitekao, waꞌa kahtiachio tísia muuwaeme napawiriaipua tiame. Waikaopua pawekakerachi mooenasaopua paꞌwechi chuhkuamechio, waꞌa yasiparepua waikao. Waꞌa ikitioopua tiꞌtijoeria, waapi maꞌchi ajapare puuua, paꞌwesueo.
\v 2 Waikao waꞌa yasaka Eesusia, itapiti waꞌachitarichi masiterepua, muuwaeme itapiti Riosichi simiyame masiteniame. Puꞌka masitewachio cheerepua:
\p
\v 3 —¡Eeme tiꞌtijoee ooweru tiame, keepumitiao pahchuuu!
\p Waꞌa cheesao oꞌinerepua tiꞌtijoeri iꞌka eee cheeka waꞌachitarichi nayewekao:
\p —Aaata tijoea wahka wasachi echimia simiriataipua.
\v 4 Puuua echimia simiyaio pooechi ruhjiteriatapua ookapi iimori. Puꞌkao tuchikia, waꞌa eꞌenaka yooma pepeka koꞌkariatapua puꞌkao.
\v 5 Wahjachi iimoria, waitiame kahtiachi weee echariataipua. Puuu iimoria kuꞌwe yaupariatapua yaupao, nape ki tunakame yasariopapua weeeo,
\v 6 taaaa machenasaapa taipakopao, wakipateriatapua puꞌkao, ki teeresi naawaeriopa puꞌkao.
\v 7 Wahjachi puuu iimoria wehchaekachi ruhjiriataipua. Puuua yaupariatapua yaupao, nape wehchae siꞌriputiapa moꞌporepakao, waꞌatia wakipariatapua kihta taakeka.
\v 8 Nape wahjachi iimoria kakupa weeechi ruhjikamea echitiaio, kaꞌkaruma yaupaka weweripasaopua, ki ookapi taakeriatapua. Ihji muurara pachitariaa, piire weerewa aampa oosa mariki pahchitariatapua, piiripi waꞌapi pahchira echitiaopua. Wahjachi pipiripi iimoria, paꞌpaika weerewa pachitariatapua muuraraa; epeche wahjachi iimoria, pipie siento pachitariatapua muuraraa, pipirepi pahchira echitiamea.
\p
\v 9 Waꞌa tiiame waꞌachitarichi nayewasaapa Eesusia, chaanerepua ahpo masitiao:
\p —Nahkaesaa eeme, pahteka inamupuapua puꞌkao.
\s Aatia tiiachipa waꞌachitarichi nayewaniame
\r (Maateo 13:10-17; Ruuka 8:9-10)
\p
\v 10 Iꞌka waꞌachitari Eesusi naewaka kajusoopa, waꞌa muuwepariame tiꞌtijoeria, nonowarepua waikao ahpo petechiami. Ehjepamio Eesusi piineri itipisoopa, paikapi Eesusi masitia keepuamea, puuu oosa mariki aampa ooka Eesusi ajawariaapua tiamea, iinatukerepua Eesusio, ihtana cheeka cheeriopua Eesusio, waꞌachitarichi nayewakao.
\v 11 Waikao Eesusia eee cheeka nehjiarepua puꞌkao:
\p —Neeea puꞌka tiꞌtijoerio waꞌa cheeka nayewakamenia waꞌachitarichichio, aatiatanariapa puꞌkao, noꞌo teꞌta masitia pichiwa pahtenarewa neꞌnenariapa puꞌkao. Aaata aamochitia teꞌtiameopua, teꞌta Riosi yeꞌkarichi muinariameopua, Riosia ki waꞌachitarichi maꞌchiame aamo tuuyamepua aamoo; nape neeea puꞌkao oowera keepumia eꞌenariame naneꞌriapao, waꞌachitarichi nayewekania puꞌkao, kihta Riosichi simiyame pepeninariapa eꞌenakame.
\v 12 Puuu waꞌa teꞌteriamea, neꞌniaio ki maꞌchiriame itipimeripua, keepuaio kihta pahtemeripua. Waꞌa teꞌtiapa puuua, kiisi ahpo tuuyamepua Riosichio, ahpo ki kaꞌkaruma nokariao, ahpoo Riosieo, ahpo cheriwepuawichioopua.
\s Eesusi echiwame waꞌachitaka nayewani
\r (Maateo 13:18-23; Ruuka 8:11-15)
\p
\v 13 Eesusia chaanerepua waikao:
\p —¿Kiisi pahteka inamukame eemeai, iꞌka noꞌo waꞌachitarichi nayeweriao? Waꞌa teeresaa eemea, ¿achini teeka pahteta eeme wahjachi waꞌachitari noꞌo nayewamiaopua meeriamahkao?
\v 14 ¡Nee! Puuu echayame noꞌo nayewaria waꞌachitarichio, Aaata iimori echayamepua, Riosi kaꞌkaruma tuuyewari echisiamepua.\fig |56a-WA03842b.tif|col|||Aaata tijoea iimori echani.|4:14\fig*
\v 15 Puuu iimoria, Riosi kaꞌkaruma tuuyewaripua, tiꞌtijoeri keepua. Puuu iimori echayame echiwachi ruhjikamea, tiꞌtijoeri iikarachi echitiamepua. Paikapi iimori echayamee pooechi ruhjitetiamea, tiꞌtijoeri peewame iikaemechi ruhjikamepua. Puuua, Riosi chiia keepunapua keepuao, nape Satanasia ikanati waꞌa eenaka yooma uꞌyamepua, puꞌka Riosi kaꞌkaruma tuuyewari keepuriao.
\v 16 Wahjachi iimori eꞌpeekachi ruhjitetiamea, kaawe eꞌraka keepuamepua keepuao Riosi tuuyewario, nape ki tehpesi simiyamechi wekatiamepua, ahpo keepuriao.
\v 17 Puuua itapiti aiwateniaapua Riosiwichioo, ikanati toayamepua ahpo paparariao, kihta teeresi naawaekapa Riosi kaaweruma tuuyewarichio.
\v 18 Wahjachi iimori wehchaekachi ruhjikamea, naatiju puuua, iꞌka weeechiche iintuame tísia weemuniame. Puuu tiꞌtijoeria puꞌka Riosi kaaweruma tuuyewari kaawe keepuame keepuao,
\v 19 nape epeche ahpo erakoaeopua iꞌka weeechi iintuamechi itapitio, ahpo siꞌripuamepua, tahpitika erakoamekapa puuua, toomichio. Puuua yooma ihtaoi iniwaeka mochinariamepua. Yooma ihji waꞌa tiame muꞌipakamea ahpo iikachio, yooma apochi siꞌripukao, kihta taakiamepua apochio, Riosiwichio kaꞌkarumaopua.
\v 20 Nape puuu iimori kakupa weeechi ruhjikamea, tiꞌtijoeri kaꞌkaruma iikaemechi ruhjikamepua. Puuua kaawe eꞌraka keepuamepua Riosi kaaweruma tuuyewario, teꞌta pewatiame apochi itipiteka. Waꞌa iikamea, kaaweruma taakiamepua Riosiwichioo, tiiriko echitiame muurarachitia. Ookapi ihji tiiriko muuraraa, piire weerewa aampa oosa mariki pachitakamepua; wahjachi ihji tiiriko muuraraa, paika weerewa pachitakamechitia tiame; epeche wahjachi ihji tiiriko muuraraa, ahkasi piire sientooi pachitakame.
\s Tahjera waꞌachitarichi nayewatiame
\r (Ruuka 8:16-18)
\p
\v 21 Eesusia chaanerepua tiameo:
\p —Riosi tuuyewaria, itapiti tahjeraka tiiame puuua. ¿Aatanana noriwi weratare itapiti ahpo tahjerao, eꞌtapara teereopua, itapiti kaajonitere noriwioiopua? Aaataai ki waꞌa iintomeripua. Ohso kaawe teꞌpa werameri puuua, weeresi tahjemichiopua puꞌkao, weeresi uutapamichio puꞌka tajayao, weeresi tetewipuawichiopua.
\v 22 Waꞌachitia Riosiai wahka taawechiamio, yooma ahpo teteiwachi toapamapua, yooma ihta inasotiame toatiameoipua, yooma ihtaoi tiꞌtijoe ki kaꞌkaruma noonowiriaopua, ooweruoiopua tiame.
\v 23 Eemea inatame enesaa, pahteka inamumitiapua puꞌkao.
\p
\v 24 Eesusia waꞌa cheesaa, chaanerepua tiameo:
\p —Iꞌkao eemea, teꞌta inataka inamumitiapua: Kehkisa aamo nakika mochitokamea Riosichi, puꞌkachi kehkisa kiapuamepua eemea Riosieo, itapiti teꞌta Riosichi eenameopua kaaweruma, nape uꞌmatiame epeche kehkisio.
\v 25 Riosie kiatiame iinuemeopapua, epeche pehji kiapuamepua, iꞌwa weeechi noꞌo enasoopua; nape kihta iniwaemeopua Riosie kiaretiao, ahkasi teesa iinuekaoi iꞌka weeechi ahpo iinuekao, yooma uꞌyepuamepua, noꞌo tewekachi Noonoeopua, kiisi kihta tooeka, noꞌo tewekachi oꞌinia eenechi enasopao.
\s Iimori weweripari nayewaniame, waꞌachitarichi
\p
\v 26 Eesusia chaanerepua tiame:
\p —Riosi yeꞌkarichio, tijoe echariaka tiiamepua.
\v 27 Echakame kohchioiopua, pusakame kahtioiopua, puuu echitiame yaupasaapua, tukaooi taaweoi tiame, naapi simitiamepua weweripakao, puꞌka echakame ki teteoiopua.
\v 28 Riosi ihsimepua yaupatekao, weweripatekaopua tiame naawaepatekaopua, neipao muuraetepamepua, puꞌka muurara pachitasoopua, iwapatiamepua.
\v 29 Puꞌka tiiriko pahchira iwapasoopua, ahsepakame puuua ohsae tehpunaka iꞌipapuachio.\f + \fr 4.29 \ft Waꞌachi teeka weweripaniamepua Riosichio, Riosichi paparaka weweripakamea, Riosie iꞌipapuame puuua ahpochi iꞌiwapasoopua; waꞌa iintosaapua Riosia, ahpochi taamo iꞌtomeri puuua, ahpo ahjama mochimichiopua ki wahjiamesi.\f*
\s Wacherai kuuu pahchira waꞌachitari
\r (Maateo 13:31-32; Ruuka 13:18-19)
\p
\v 30 Eesusia eenechi chaanerepua:
\p —¿Ihtanaka tiiame ohjoarepu Riosi yeꞌkaria? ¿Ihtanaka tiiame teemea Riosi yeꞌkarichio?
\v 31 Aa, wacherai pahchiraka tiiame puuua. Kaawe inataka neꞌnemitiaomua wacherai kuuurao. Kiisi werumakaipua pahchirao, ki nuꞌnuti weripamekai tiiamepua kuuuraa,
\v 32 echitiaapa, kii ookapi atowataitepua, ahkasi tuchikioi ahjachi tatasotachi. Waꞌachi tiiame Riosi yeꞌkariai. Ki weruma oꞌinekaipua, ki nuꞌuti mehtamepua.
\s Eesusio aatia tiiachipa, waꞌachitarichi nayewia tiꞌtijoerio
\r (Maateo 13:34-35)
\p
\v 33 Eesusia, weeka tuuyewari masitere puuua waꞌachitarichio, ki tehki erakoka pahtemichio ahpo masitiao.
\v 34 Kihta masiterepua puꞌkao, ki waꞌachitarichi kuꞌikao; nape ahpo waꞌapi ajawariao, piineri ahpo ahjama mochikoio, tísia tehki tiiamekopua puꞌka masitiao, yooma kaawe maꞌchiame tuuyerepua puꞌkao.
\s Eesusi eeka teeweteria, paꞌwechi
\r (Maateo 8:23-27; Ruuka 8:22-25)
\p
\v 35 Puꞌka waꞌapi taawechi tukaoo, Eesusia chaanerepua ahpo ajawaria masiterao:
\p —Paao siimpapuamepua ehpeo, paonamina paꞌwechi.
\p
\v 36 Waikao masiteraa waꞌa toisapa tiꞌtijoerio, paonamina iꞌtorepua Eesusio, waꞌapi puꞌka pawekakera Eesusi kahtiachi. Wahjachi pawekakeraai pukamina chuchutorepua tiame.
\v 37 Waꞌa nokisioio, ki nuꞌuti eenare yuꞌkia ki nuꞌuti eejeka. Waikaopu paꞌwea peꞌkokao, aampamisi chiꞌposirepua pawekakerachio.
\v 38 Eesusia waꞌa ikinioio, kochipariaipua pawekakera wasichitu poika, itapiti moꞌteka. Nape maꞌmasiteraa tahpitika ikiyapaopua, pusaterepua puꞌkao chaaneka:
\p —¡Masitári, Masitáriii! ¿Kiisi kaꞌchi eꞌramemua taamo piwitewioio?
\p
\v 39 Waikao Eesusia werisika teeweterepua eekao, paꞌweopua tiameo, chaaneka:
\p —¡Muuu eekáaa, ikanati teewésaaa! ¡Neeroi peꞌkoniai, mooena manipásaaa! \fig |56b-WA03848b.tif|col|||Eesusia paꞌwechi nokisinioi, eeka teewetena.|4:39\fig*
\p Waꞌa chaanetiapa eekaa teewerepua, yooma yuuweeme itipika.
\v 40 Waꞌa iintosaapua ahpo masitera ajawariao, chaanerepua:
\p —¿Achinikai majayame eemea? ¿Kiisiki paparame eemea pehji, noochio?
\p
\v 41 Nape aapoeo, Eesusi iintoria tísia seewepakamekapapua Eesusio, kiisi nehjiame erakorepua. Pukaepa aapoeo, poanachi ahpo chaachaparepua:
\p —¡Ihtana tijoe naaju ihjia, eekaeoi eꞌweniamée, paꞌweeoiopua tiamé?
\c 5
\s Tijoe naꞌarari yahchame Eerasa ohjoeme
\r (Maateo 8:28-34; Ruuka 8:26-39)
\p
\v 1 Waꞌa nokisika paonarepua waꞌa neerochio, Eesusi paonamina iꞌtokao, waꞌao Eerasa weewachi eꞌenarepua.
\v 2 Waꞌa paonamina tekisochepa Eesusio, aaata naaeparepua puꞌkao itapiti naꞌararie keewakame.
\v 3 Ihji tijoea wahjipame toaniachi ohjoeme eneriaipua.\fig |57-WA03844b.tif|col|||Eesusio muuwaeme naꞌarari muitekame siinasika naaepani.|5:3\fig* Puuua aaataeoi ki yuuyumpaniame eneriaipua mooena yahchakao, kaarenaeoi oꞌyekaio.
\v 4 Puuua ki kuꞌitapisi kaarenae oꞌyeniaipua tarachio sekachiopua tiame, yooma tetepunasa siisimiriaipua, yooma pipiripi pihtunaka ihpapasa. Waꞌa ihsiamekopa puꞌkao, kaꞌchi yorame erakoretiaipua waꞌasi, waꞌa mochikameeopua tiꞌtijoeri.
\v 5 Waꞌa iintosaapua yooma tukawari ojowiriaipua, mukuteso wahjipame toaniachi siinakao, kaawichiami oikaopua tiame, temosochiami tiame momotochisika, tísia kokosa ijikisika.
\v 6 Ihjia waꞌa eename tetewapa Eesusio, mehka ihtoi uꞌmasika eenakao, chopokorieka weripakaopua chokichi,
\v 7 chaanerepua Eesusio, ki kuꞌita sisinaka:
\p —¡Eesúsiii, teꞌta teꞌpa eename Riosichiii, kaꞌte noꞌo teꞌta kokosa yoramitiamua! ¡Neeea aamoo teꞌta tesiwa cheeka aamo itaniamepua, kaꞌchi noꞌo yoramichiopua kokosakao!
\p
\v 8 Waꞌa cheeka nayeware naꞌarari tijoechi kahtiamea, Eesusie eee cheeka teritiamekapaopua:
\p —¡Muuu naꞌarari tijoeturi, ikanati machenasa muuua puꞌka tijoechio!
\p
\v 9 Eesusia terisapaopua puꞌka naꞌarario, iinatukerepua puꞌkao:
\p —¿Achini teewaeme muuua?
\p Waikao naꞌararia nehjiarepua cheekao:
\p —Reejioni tewaniame neeea, kii ookapi naꞌarari tijoeturikapa.
\p
\v 10 Waikaopu nanaarari tijoechi mochikamea, naaracheka itaneriaipua Eesusio, ki seꞌwiami ahpo uhjurapuaichiopua waꞌao.
\v 11 Nape waꞌapi waꞌa kahjena kaawichiamioio, ki ookapi koowi ohjopa waꞌao,
\v 12 waꞌa ahpo uhjuranurare nanaarari tiꞌtijoeturia, eee chaachapaka:
\p —Waꞌa puꞌka koowichioi taamo uhjuramitiapua, waꞌa pukachi taamo muimichiopua —chaachaparepua.
\p
\v 13 Waikao Eesusia waꞌa uhjurarepua koowichi. Waꞌa uhjuratiapa nanaararia, pukachi muirepua koowichi, tijoechi puuyanatiapao. Waikaopu ooka miiri ahka koowia, puꞌka nanaarari apochi muitiaapa, tahpitika noonoikao, ki muenati ujumarepua tekoratamio. Waꞌa noonowikaopua, yooma wahjiparepua tekoratatipo ruhjika, paꞌwechi neerochi ruhjikapa, siꞌrika.
\p
\v 14 Waikaopu koowi inatiamea, ahpo mochiwachi ujumasirepua yooma tuuyemia mochiwachio, yomachi oꞌokapi mochiwachiamiopua tiame. Waikao yooma waꞌami ohjoemea, waꞌa eꞌenarepua puꞌka ikitia neꞌnemia.
\v 15 Ajasisaapa Eesusi ihsiriachio, puuu nanaarari tijoeturi iinueriamea paꞌakachio, ehpeo yachapakame yasarepua waꞌa Eesusi ihsiachio, kaaweruma wakiraeka waꞌasi. Waikao waꞌa eꞌenakamea waꞌa iintoriopua Eesusio, tísia seeweparepua puꞌkao.
\v 16 Puuu puꞌka yooma waꞌa ikitiame tetewikamea, yooma tuuyerepua waꞌa eꞌenakame neꞌnemiao, aachin teererio puuu tijoe ki ookapi nanaarari apochi ohjoeriao, koowioi achipu noonowiriopua tiameo.
\v 17 Waikao waꞌa eꞌenakamea waꞌatiame tuuyetiapa Eesusi iintoriaopua tiameo, tísia seewepakaopua Eesusio, utewaeme itanerepua chaachapakao:
\p —Seꞌwi siimitiamua iꞌwao, sewinachiami akipaka.
\p
\v 18 Ehjepao pawekakerachi mooenoi Eesusio, puuu naꞌarari apochi ohjoeteriamea, utewaeme itaneriaipua Eesusio, ahpo yeetomichiopua ahpo simiyachio.
\v 19 Nape Eesusia ki eꞌrapa chiiao, chaanerepua puꞌkao:
\p —Muuua noꞌramitiapua ohso kaawe, aamo pehtewachi aamo tetejimachi. Muuua aamo taꞌpewachi asisaapa, yooma tuuyemitiapua puꞌkao, Riosi amochi iintoriao, achini iintoka Riosio, aamo tesiweriopua.
\p
\v 20 Waikaopu tijoea, ahpo petechi noꞌrasaopua, yomachi Reekapori weeechiami mochiwachi oirepua tuukao, yooma ihta itapiti ahpo Eesusie, kaawe iintoretiaopua. Waikao mochiwachiami ohjoemea, tísia peenia eꞌreka inamurepua Eesusi iintoriao.\f + \fr 5.20 \ft Reekapori chaniwamea, Oosa Mariki Mochiwarieme, chanika chaniwamepua.\f*
\s Airo tewaniame maarara; Aaata oowitiame Eesusi wisasoriwachi ihchepakame tiame
\r (Maateo 9:18-26; Ruuka 8:40-56)
\p
\v 21 Eesusio eenechi peꞌku paonasoopua paꞌwechio, muuwaeme napawirepua paꞌwesuwe tekiriachio. Waꞌa neerosue kahtioi Eesusio,
\v 22 waꞌa eenarepua aaata tijoe Airo tewaniame, puuua waꞌa mochiwachi napawikarichi paamiratuame enerepua. Waꞌa tewakapa Eesusio, chopokorieka weripaka taweminao, chaanerepua Eesusio:
\p
\v 23 —Paamira, tísia yaapi eꞌraka eenakamene amochio, amori mukuyame teekane noꞌo maara petechi. Waꞌa simika ahjachi seekarepajeraninia saumichio, ahjame weritomichiopua pehjio.
\p
\v 24 Waikao Eesusia waꞌa simirepua ahjamao. Nape pooechi nokisinioio, muuwaeme tahchiame ajatoriaipua Eesusichio.
\v 25 Waꞌa naasipa muuwaeme nokisiniachioipua tiameo, waꞌachi weritoriai aaata oowitiameai, erawisu kokoriame. Puuua waꞌa teerekaopua, oosa mariki aampa ooka paaumpari waꞌa tiiame enerepua waꞌasi.
\v 26 Ki kuꞌwitapi aiwakame eneriaipua waꞌasi, ki ookapi meꞌmerikochi oiyai waꞌasi, waꞌapi teerekame eneriaipua, kihta sauka, ki ookapi toomi naꞌatakaiopua.
\v 27 Ihji oowitiamea, Eesusi sautiame inamukapaopua, waꞌachi eenakame eneriaipua, Eesusie sautetiame itipinariapa tiame. Pukaepa Eesusi ahjama nokisiachi ihtoaiopua naasipao, Eesusi wisasoriwarachi ihcherepua, káátisia saunareka.
\v 28 Ihjia waꞌa eꞌraka ihchepasaapua Eesusi wisasoriwachio, saukame itipirepua: “Eesusi wisasoriwachi ihchepakaio, saukame itipimania”, eꞌrakapa.\fig |58-LB00310B.TIF|col|||Oowitiame kokoriame Eesusi wisasoriwachi ihchepani.|5:28\fig*
\v 29 Waꞌa eꞌraka ihchepasaopua Eesusi wisasoriwachio, saukame itipirepua ikanati. Ikanati teewekame saaerepua ahpo erawisuao.
\v 30 Waikao Eesusia ahpo utewari uꞌyetia saaekapao, kuꞌrika chaanerepua apochi tahchiame muuetoao:
\p —¿Aatanapu noochi ihchepakamea, wisasorichio?
\p
\v 31 Nape masiteraa chaachaparepua:
\p —Nape Paamira, tetewameai muuua amochi tahchiame ajatonio amochi ijichepaka, ¿iinatukiamemua: “¿Aatana noochi ihchepakamepua?” —cheeka?
\p
\v 32 Waꞌa cheesapa Eesusia, neneku neꞌnesao, apochi ihchepakame wisasoriwachi neꞌneparepua oowitiame.
\v 33 Waikao oowitiamea ahpo naneꞌretiamekapaopua Eesusieo, chachapia ihsika majakao, chopokorieka weripakaopua, apoe ihsirio tuurepua.
\v 34 Waikao Eesusia chaanerepua oowitiameo:
\p —Noꞌo maalala, saukame itipikame muuuapa, noochi teꞌta paparakamekapa. Waꞌa chaanesaapa chaanerepua tiameo: Kaawe eratoka ehpeo, noꞌramitiamua aamo petechi.
\p
\v 35 Iiweta Eesusi oowitiame naewaka ihsiaio, waꞌa eꞌenariame aaata kooriaa, Airo taꞌperachi oꞌinia eꞌename. Puuua chaachaparepua Airoo:
\p —Aamo maaraapa, kiterepakamepua waꞌasi. Kihtawichio noonotepuame taamo Paamira masitaria waꞌasi, taamo taꞌpechi siimichioopua waꞌasi.
\p
\v 36 Nape Eesusia waꞌa chaachapoiopua puꞌka kooriao, chaanerepua kuita noonorao:
\p —Kaꞌte paache yuuwesipa muuua, teꞌta paparapuachepua muuua, Riosichio.
\p
\v 37 Waikao Eesusia ki yeetokaopua wahjachio, naatiche iꞌtoka simirepua, Peero, Saantiao, Waani Saantiao poonira tiame.
\v 38 Ehjepamio, Airo taꞌperachi ajasitioiopa, neꞌku ohjoame tewarepua waꞌa mochika inatiameo, weeru chaachapaka naarakokao.
\v 39 Waikao Eesusia yooremina pakisaapua kutewe poꞌyachio, chaanerepua waꞌa poꞌyachi neesetoka mochikameo:
\p —¿Achinikai naarakoame eemea? ¿Ki oowera waꞌa tiiai tiiamepua kochikache? Kiisi mukukamekaitepua.
\p
\v 40 Nape waꞌa chiiopa Eesusio, aꞌacheretupua waꞌa mochikameeopua chokichi. Waꞌa cheesao Eesusia yooma puuyanarepua waꞌa neesetoameo, maꞌchisi machenaka tiame. Waikaopua puꞌka kutewe noonorache iꞌtokaopua yeeyera tiame, ahpo ahjama ohjoameopua tiame, eenechi pakirepua yooreminao, kutewe poꞌyachio.
\v 41 Puꞌkao sekachi chapikao, cheerepua:
\p —¡Talita, cumi! —eee cheeka chaniwamepua: ¡Kuita, aamo chaanenane, werisi!
\p
\v 42 Waikaopua kutewea oosa mariki aampa ooka paamuamea, oijenarepua eenechi ahjaka. Waꞌa iika werisisaapua, oisirepua eenechi. Puuu aꞌachekamea waikao, sewina ijikirepua tísia kaawe erapaka, tísia peenia tiame tetewa Eesusi iintoriao.
\v 43 Nape Eesusia waikao puꞌkao, utewame chaanerepu puꞌkao, kiisi ahpo tuupuaichiopua waꞌa ahpo iintoriao, aaataoi. Waikao Eesusia, puꞌka kutewe ahjatesaopua, koꞌkotenurarepua puꞌkao.
\c 6
\s Eesusi Nasare mochiwachi ihsia
\r (Maateo 13:53-58; Ruuka 4:16-30)
\p
\v 1 Waꞌa oꞌiniao Eesusia, ahpo weewachi noꞌrarepua ahpo masitewa ahjamao.
\v 2 Waꞌa asisaapa ahpo weewachio, resipuniachi taawechiopua, waꞌa napawikarichi oꞌinerepua masitekao. Waꞌao Eesusi keepukamea, ki nuꞌuti peenia erakokaopua, chaachaparepua ahpoo:
\p —¿Akatia tísia penipakame ohjoare ihji tijoea, iꞌka itapiti ki ookapi peenia ihsiwaopua?
\v 3 ¿Naakona ki naatikosapu ihji tijoea, kapintero Maaria taanara? ¿Ki Aakowo paꞌchirapu ihjia, ki Oose, Uurasi, Siimoni tiamepu tiamea, puꞌka poponirapuaa? ¿Kikosa ihji tijoe pipiniraa, iꞌwa ohjoemepua tiame taamo ohjoekachi?
\p Waꞌa chaachaparepua ki kaawe eꞌerakoapa Eesusi masitiao, kiisi paparaniamekapa Eesusichio.
\v 4 Waikao Eesusia waꞌa chaachapame inamukapaopua puꞌkao, chaanerepua:
\p —Yomachi yooreka tetewiniame Riosi nayewatuamea, nape ahpo ohjoekachiopua kaꞌi, ahpo tetejimarichioi, ahpo waꞌapi petechioi.
\p
\v 5 Pukaepa kihta aꞌchi ihsime eꞌrarepua waꞌao, ihtaoi peenia ihsiwaopua Riosieo. Waꞌa mochikameo kiisi pichikenariopa apochio, paikapioi sautesa kokoriame, uꞌmatorepua waꞌao.
\v 6 Waꞌa teꞌtiopa Eesusia waꞌao, kiisi kaawe eratoka uꞌmatorepua waꞌao, eee tiiame inatasika puꞌkao: “¿Naakona ahkasi waꞌa teꞌtiame ihji tiꞌtijoeria?”
\p Waikao Eesusia waꞌa oꞌinia uꞌmatosapao, yooma waꞌami waapiami simiterepua masitekao, Riosi yeꞌkarichi simiyame tuuyewariopua, ahkaoi ahkasi tiꞌtijoeekachisi, mochiwachiamio.
\s Eesusia ahpo ajawaria, Riosi yeꞌkarichi simiyame masitemichio uhjurani
\r (Maateo 10:5-15; Ruuka 9:1-6)
\p
\v 7 Ihji Eesusia ahpo ajawariao kaawe tuuyesaopua puꞌkao ahpo yoramiao, oꞌokache uhjurarepua mochiwachiamio, ki kaꞌkaruma tijoeturi puuyanemichiopua, tiꞌtijoechi mochikame.
\v 8 Ahpo siimpachiwichio kihta iꞌtoka siimpanurerepua, teesorache makoka ahpo sekachio, kihta mokewarioi iꞌtokaopua, nutukaoi kihta iꞌtoka, toomioi kihta iꞌtoka ahjae taripuameo,
\v 9 kaakaoi ahpoche chuhchaka ohjoa iꞌtonurerepua, wakiraoi ahpoche chuhchaka oiya iꞌtonurerepua.
\v 10 Iꞌkao eee chaanesa uhjurarepua tiameo:
\p —Aaata taꞌpechiami ajasisaa, waꞌache mochisa uumatomitiapua waꞌao.
\v 11 Wahka pirenachi mochiwachi aamo ajasiriachio, ki kaawe aamo uutioopua ki inamunareka aamo masitio, puuyasaapua waꞌao, aamo tarachi pechichisa uumatopuapua waꞌao. Waꞌa aamo noonoipuapua, naneꞌremichiopua puꞌkao, ki kaawe erakoka aamo uumatoamekopua waꞌao, aapoe naneꞌremeripua epeche ahpo ikimeriopua aiwari kokosario ki Sooroma Oomorachitia, kiisi inamunareriopa, aamo Riosi kaaweruma tuuyewario.
\p
\v 12 Waikao Eesusi ajawatiamea siimpasaapa, yomachi sisinamurepua Riosi kaaweruma tuuyewario, Riosichikamera eꞌenamichio paajuteka, yooma apochi ki kaaweruma tiiao, Riosichi tuusa pichiwa toinariameko tuuka, yooma ahpo ki kaaweruma noonowiriao, cheriwepuawichiopua.
\v 13 Puuu Eesusie uhjuratiameapua tiameo, ki ookapi nanaarari puuyanarepua tiꞌtijoechio ooweruchiopua tiame, kokoriameoi ki ookapi sauterepua Riosi utewarieo, ooriwo nerosowi chuhchesika.
\s Waani Paatori meritiame
\r (Maateo 14:1-12; Ruuka 9:7-9)
\p
\v 14 Teꞌta Eerore yawichia, Eesusi tísia sautiame inamukapao, tísia Eesusi nayewaniame yomachiamio, tuuyerepua mochiwachi mochikameo:
\p —Puuu Eesusi tewaniamea tiꞌtijoeeo, Waanikotinia Riosi nayewatura eenechi ahjakame, pukaepa sautewa utewari iinuemepua.
\p
\v 15 Nape aaata wahjachia chaachaparepua tiꞌtijoerio:
\p —Kaꞌi ki puuupua. Eeriakamera puuua, eenechi iꞌwa weeechi eenakame.
\p Wahja wahjachia tiame, chaachaparepua:
\p —Naatikamera puuua, aaata ehkoriami Riosi nayewaturao, iꞌwa weeechi eenakame.
\p
\v 16 Nape Eerorea waꞌa chaachapanioiopua, cheerepua ahpo chokichi mochikameo:
\p —Kaꞌchitia piirechipua. Waanitarukamera puuua, teꞌta pichiwa, puꞌkao nooe moꞌora tehpunenureria, ehpeopua eenechi ahjakame.
\p
\v 17 Eerorea, Eroria iintowachi karichi yahchakame eneriaipua Waanio, kaarenae oꞌyeraeka. Eerorea Eeripe uupira ahjama neewikame eneriapua, ahpo pooni uupieria.
\v 18 Waania Eeroreo chaanekame eneriaipua:
\p —Muuua aamo pooni uupirao, kiisi uupietame teereriaimua, waꞌa iintokapao muuua, kiisi kaawe iintokamemua Riosichio.
\p
\v 19 Pukaepa Eroriaa Waanio, nekamuchiame eneriaipua puꞌkao, merinareka tetewame, nape kaꞌchi ikime eꞌrariaipua waꞌa eꞌraio.
\v 20 Eeroreapua Waanio, Riosi nayewaturakopaopua puꞌkao, seeweka tetewame enerepua puꞌkao, Riosie kaaweruma tijoekopaopua tiame. Waꞌa tiiachipa seewiaio, kaꞌchi yorapuawichio neesetoriaipua Waanio. Ki kaawe pahtiaipua Waani chiia Riosieo, puꞌsereka keepuame eneriaipua Waanio.
\v 21 Nape Eroriaa, tewarepua piie taawechi ahpo iintomiachio, Eerore ahsepatioipua paamupari pahko. Eerorea yooma paajuteriaipua waikao ahpo yeꞌkarichi yawichituameo, Arirea ohjoeme tiamé, weruma teꞌteriame tiꞌtijoeri.
\v 22 Eroria maararaa yawimia pakiriaipua pahkochi koiꞌrachiopua, Eerorea tísia puꞌserekapa puꞌka yawiriao, yooma waꞌa mochikame inamuachio, chaanerepua ahpo piisi maarao:
\p —Ihtaoi aamo noꞌo itanesoo, aamo kiamania,
\v 23 ahkasi noꞌo nuurari naasipasioi yawichiwa.
\p
\v 24 Waikao piisi maararaa, ikanati ahpo yeeyechi simikao, iinatukerepua ahpo yeeyeeo ihtana itanejeraopua yawichio. Waikao yeeyeraa chaanerepua:
\p —Waani Paatori moꞌora itanemitiapua.
\p
\v 25 Waikaopu Eroria maararaa, yaapi eenechi pakisaopua yawichi kahtiachio, chaanerepua puꞌkao:
\p —Ehpe waꞌapi noꞌo kiajeraninia pehtorichi yachasao, Waani Paatori moꞌora tehpunasa.
\p
\v 26 Waikao yawichia waꞌa chiiopa ahpo piisi maarao, tísia iiyana eraparepua apochio. Nape yooma paajutetiame inamuachi waꞌa cheekamekapaopua, kaꞌchi ikime eꞌrarepua kaꞌitanariaio.
\v 27 Waꞌa tiiachipa yawichia, ikanati uhjurarepua piiripi ahpo soontaro, Waani moꞌora tehpunasa upamichiopua, pehtorichi yachasa.
\v 28 Waikao soontaroa waꞌa akiparepua Waani moꞌora upamia. Puuu soontaroa Waani moꞌora upasaopua, Eroria maararaa kiꞌyarepua, pehtorichi yachatiame. Waikaopu kutewea, ahpo yeeye kiꞌyarepua puꞌkao.
\p
\v 29 Waikao Waani naꞌnaritoamea, Waani meritiame naneꞌrekapao, waꞌa eꞌenarepua Waani weerewara iꞌtomiao, wahjipame toaniachi tekimia.
\s Mariki miiri tiꞌtijoe Eesusi koꞌkoteria
\r (Maateo 14:13-21; Ruuka 9:10-17; Waani 6:1-14)
\p
\v 30 Iꞌka ikitiame uꞌmatosoopa, Eesusi yomachi masitemichio uhjurariaa, eenechi eꞌenarepua Eesusi kahtiachio. Waikao Eesusi uhjurariaa, yooma tuuyerepua Eesusio, achini teereriopua ahpo ohjoriachi nokariao, yooma mochiwachiami ahpo masiteriachio.
\v 31 Nape waꞌa Eesusi kahtiachio, naapi nonowasika wahjachi enapasiamekopaopua ki wahjika, ki toiwamekapapua kuꞌitapioi koꞌkomichiooi, chaanere Eesusi ahpo ajawariao:
\p —Nahpe noꞌo ahjama, yuuweekachi siimpapuapu, kuꞌitapi resipumia.
\p
\v 32 Waꞌa iintore Eesusia waikao ahpo ajawaria yeekao, pawekakerachi moꞌmoenasao, paonamina ooruchi resipumia.
\v 33 Nape muuwaeme tiꞌtijoeri Eesusi ahka suwenamiachi naneꞌrekamea, waꞌa uumparepua paonamiachi puuyemia. Waꞌa paonamiachi siimpoio puꞌkao, ahkaoi ohjoeme ahjama naꞌpeparepua, ahjama siimpamia siimpachi.
\v 34 Pukaepa Eesusi waꞌa tekiyaiopua suwenakao, muuwaeme mochikame tewarepua waꞌao, ahpo puuyeka mochikame. Waikao Eesusia waꞌa teꞌteriopa puꞌkao, tísia tesiwa eꞌreparepua puꞌkao, tísia tesiwa teꞌtiamekopua puꞌkao, poꞌwa ki tepuniamechitia neesetoka. Waꞌa iikapa Eesusia, waꞌapechi simiterepua masitekao, ki ookapi itapiti Riosichi simiyame nayewaka.
\v 35 Aarikopa waꞌasi Eesusi ajawariaa, Eesusi naaepakao chaanerepua:
\p —Masitari, tísia ariwanipua waꞌasi. Ki waapi ooruchi iꞌwao.
\v 36 ¿Ki kaawejoare nonorapunia iꞌwa eꞌenakameo, kooame tarisimichiopua wahka mochiwachiamio?
\p
\v 37 Nape Eesusia nehjiarepua:
\p —Kaꞌi. Eeme koꞌkotemeripua puꞌkao.
\p Nape aapoeo chaachaparepua Eesusio:
\p —¿Puꞌka kehkiwichio tarijeranimua kooame, ooka siento taawechi yowiniame toomi tehki, yooma koꞌkotepuamewichioo?
\p
\v 38 Eesusia waikao, cheerepua:
\p —Neꞌnemitia eemea kehkisa kooame iinueniame iꞌwao.
\p Eesusi ajawariaa eꞌenasaapa, chaachaparepua:
\p —Mariki paani waꞌapi maaniamepua iꞌwao, ooka waꞌapi soꞌchi tiame.
\p
\v 39 Waikao Eesusia puꞌka muuwari waꞌa eꞌenakameo, paꞌpaikapichi mochipanurerepua puꞌkao, paasepo siionachio.
\v 40 Waikao waꞌa chaanetiaapa, waꞌa teeka mochiparepua paꞌpaikapiche, pipie siento ahsieme, wahja oꞌoka weerewa aampa oosa marikisi.
\v 41 Waikao Eesusia puꞌka mariki paani uusao, Riosichi neꞌnepakaopua tewekachio, cheriwema kiasapa tewekachi Noꞌnoo, ahpo ajawariao chiꞌwanasa kiꞌyarepua puꞌka paanio, soꞌchioipua tiameo, naachutamichio kiꞌyarepua. Waikao Eesusi ajawariaa, yomatiame waꞌa mochipakame muuwari, naachuterepua, puꞌka paaniopua, soꞌchiopua tiame.
\v 42 Pukae kooame naachutatiameopua, yooma posakame itipirepua, ahkasi soparamesi.\fig |59-DN00443b.tif|col|||Eesusi mariki miiri koꞌkoteriachi, soparakame naꞌpoani.|6:42\fig*
\v 43 Puuu koꞌkotiame chiꞌwapame soparakamea, oosa mariki aampa ooka waꞌwari weeweruma pochikame, naꞌpoaretupua paani soparakameopua, soꞌchi tiame.
\v 44 Puꞌka paani koꞌkakamea soꞌchi tiame, mariki miiri uꞌmatoame, enerepua tiꞌtijoe.
\s Eesusi nerojampa ihtoria
\r (Maateo 14:22-27; Waani 6:16-21)
\p
\v 45 Neipa iꞌkao Eesusia, ahpo ajawaria pawekakerachi moꞌmoenapusaopua, Weꞌsaira mochiwachi paonanurarepua pahcha, waꞌa weruma neeroi maaniachiopua, ahpoo puꞌka tiꞌtijoeri waꞌa muuweeriao, nonorapuachisi.
\v 46 Neipao nonorapusaapa Eesusia puꞌkao, kaawichi mooenarepua pehji, ahpo Noonoma nayewamia tewekachi kahtiame.
\v 47 Ariwatoipua pehji pawekakeraa, naasipapo paꞌwechi ihtoraipua pehjio, Eesusio weeechi itipirioiopua pehjio, piineri.
\v 48 Eesusio puꞌka muuwari nonorapusaapa, paaomi nokisiame tetewarepua ahpo ajawariaopua pehjio, tehki nokisiame pawekakera kaꞌkepusikaopua, natepaka nokisiamekapapua eekao. Ehjepamio Eesusia, marikarowaopua waꞌasio, nerojampa weritoka eenarepua ahpo ajawaria nokisiachio, uꞌmatome iintokaiopua weriparepua. \fig |60-GR-lllg07n.tif|col|||Eesusi ajawariaa, Eesusi nerojampa ihtoame tetewani.|6:48\fig*
\v 49 Nape ajawariaa waꞌa ihtoame tetewapa Eesusio nerojampa weritoameo, naayuri maaekaopua puꞌkao, siinakorepua tísia majakao.
\v 50 Nape Eesusia waꞌa chaachapoio majakao, ikanati nayewerepua cheeka:
\p —¡Kaꞌte majako eemea! ¡Neeekaite puuua! ¡Iika yachapasa eemea, aamo majaya erakoao!
\p
\v 51 Ihji Eesusia pawekakerachi mooenasaopua, teeweterepua eekao. Waikao Eesusi ajawariaa tahpitika eraparepua, waꞌa tiiame tetewakapa Eesusi iintoriao.
\v 52 Kiisiki pahtiame eneriaipua pehjio, aatana teꞌtakoopua, Eesusio, Eesusio ki ookapi koꞌkotekame tetewikameai. Puuua ahpo pahtemiao, peewame eneriaipua pehjio.
\s Eesusi yachapateria kokoriame, Eenesare mochiwachi ohjoeme
\r (Maateo 14:34-36)
\p
\v 53 Waꞌa paꞌwechi paonasaapua Eenesare weewarachi ajasisaapua, waꞌao paꞌwesuwe oꞌyesapa pawekakerao, waꞌa toarepua puꞌkao.
\v 54 Eesusio waꞌa tekisochepa pawekakerachio, machiretupua muuwarieo.
\v 55 Waꞌa iikapa tiꞌtijoeria, ahpo taꞌpechiami ujumasirepua, ahpo kokoriame ijinuwaeka iꞌnoramia, yomachiami mochiwachiamiopua, ipetachi tekitoka upamia.
\v 56 Waikao ahkaoi eenoio Eesusio, teesa ohjoewachioi, wekapi ohjoewachioio, pipiripi ohjoewachioio tiameo, ahkaoi uꞌmatomiachi pooechiamio, poowesue tootowariamepua kokoriameo, tísia tesiwa chaachapaka Eesusichio, teesaoi Eesusi wisasorirachi ihchepajeraka, saukame itipitemichiopua ahpo kokoriamewao. Waikamio, yooma Eesusi wisasoriwachi ihchepakamea, saukame itipiriamepua, ahpo kokorewao.
\c 7
\s Itapiti ki kaꞌkaruma enepatiame aaata iikachio
\r (Maateo 15:1-20)
\p
\v 1 Paꞌparisero tiꞌtijoea, ookapi iyoteri tiꞌtijoe Eerusareni ohjoeme yeeka eꞌenakamea, Eesusi naaeparepua.
\v 2 Ihjia ookapi Eesusi masitera ki paanikosa koayopaopua, Moisetaru nuurari chiiachitiao, naꞌarerepua Eesusi maꞌmasitewarao.
\v 3 (Puuua naꞌarerepua puꞌkao, ki koayamekapa ki weesa paanikosaapua pahchao, koꞌkomiao. Puuu parisero tiꞌtijoea, yooma iꞌisaeri tiꞌtijoeriapua tiamea, puꞌka ehkoriami Moisetaru nuurari chiia, iyorika mochitoamekapa pehjio.
\v 4 Ihjia tiameo, teꞌta muuwari nehjiwachi noꞌrakaiopua, tísia kaawe paanikosa koayame eneriaipua. Ihjia tiameo, weeka iinueriaipua tiame itapiti ahpo iyoriwa nokayao, iꞌka eee nokiwamechitia: paasoo tísia kaawe papakoniame, piicheri, pehtoriopua tiame, oronse meetari kaajete, ahpo kochiyachioi, kaawe wichotiame ipetiachi.)
\v 5 Pukaepa paꞌpariseroa iyoteri tiꞌtijoea tiame, puꞌkachi simiyame iinatukerepua Eesusio, chaachapaka: ki taamo ehkoriami nokariachitia nokayamepua? Puuua ki Riosichi iyorikao, kiisioi teꞌta paanikosa koayamepua.
\p
\v 6 Eesusia waꞌa chaachapao, nehjiarepua puꞌkao:
\p —Isaia ehkoriami Riosi nayewatukamea, maꞌchiame cheeka iyoteriaipua, iꞌka Riosi chiiao:
\q Ihji tiꞌtijoeria noꞌo kaawe chaachapanipua chuwaecheo,
\q2 nape puuua ahpo iikachi yooreminao,
\q2 tísia mehka tiiai chaachapamepua noochio.
\q
\v 7 Puuua tísia iyoriameka nokayai,
\q2 noochi simiyame masitekao,
\q2 kihta kaawerumakaitepua ahpo noochi iyoriwa nokayao,
\q2 puꞌka masitiao wihtukikapa, aapoe erakowachiche machename.
\p
\v 8 ’Eemea waꞌa nokakao, toayamepua Riosi kaꞌkaruma nuurario, aamo waꞌapi erakoakamera yoranarekao, aamo ehkoriami noonori noonowiriachitia.
\p
\v 9 Eemea aamo ehkoriamichitia nokaria yooraio, ki ahsepari yooramepua Riosi teꞌta kaaweruma nuurariopua,
\v 10 iꞌka eee chiiachitia: “Aamo noono aamo yeeyeopua tiameo, kaꞌkarumako tuupuapua, aaata ahpo Noono naꞌara cheekamea, ahpo yeeyeoiopua tiameo, meripuamechi puuua.”
\v 11 Eemea ki eꞌwiamepua puꞌka Riosi kaaweruma nuurario, ki yooreka tetewamekapa aamo yayawao. Eemea ki kuꞌyamepua aamo yayawao, puꞌka yooma aamo iinuekao, Riosi iinuwarako tuuka.
\v 12 Eemea waꞌa tiame masiteka aamo tatanao, ki utewa yorapuameko tuuyamepua, ahpo yeeye kuꞌipuaopua, ahpo noonooi.
\v 13 Waꞌa teꞌtiapa eemea Riosi teꞌta Riosi nuurario, kiisi kihta nateyame iintamepua, puꞌka ehkoriami oꞌinia aamo teꞌteretoria teetoapa pehji. Waꞌa nokisika eemea aamo tijoetusiachio, aamo tatanachi toisiame eemea, iꞌka ki ahpo yayawa yoorepuaopua. Eemea, ki ookapi waꞌa teꞌtiame nokaka mochitoamepua.
\p
\v 14 Waꞌa chaanesapa Eesusia iꞌisaeri paꞌpamiratuameo, ahpo waapi paaesapa wahjachi tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo, chaanerepua puꞌkao:
\p —Noꞌo kaawe keepumitiapua iꞌkao, nape kaawe inataka, kaawe aamo pahtemichiopua:
\v 15 Ihtaoi maꞌchi eenaka amochi pakiyamea, ki aamo naꞌitutiamepua Riosichi aamo kaawe teerewao. Aamo Riosichi kaaweruma tiia naꞌitutiamea, naatipua, aamo ki kaaweruma chiiakamera, aamo iikachi oꞌinia eenamera.
\v 16 Eemea pahtiame enesaa, pahtepuapua iꞌkao, noꞌo aamo cheeriao.
\p
\v 17 Eesusi toisoopa puꞌka tiꞌtijoerio, petechi pakisoopua, Eesusi masiteraa, iinatukerepua Eesusio:
\p —¿Achini cheeka chiiamua maꞌchi eename tamochi pakiyameo, ki naꞌitutiamekoopua taamo Riosichi kaawe teꞌterewao?
\p
\v 18 Eesusia chaaneka nehjiarepua:
\p —¡Aa eemee, kiisi pahtekame eemeai puꞌkao? ¿Ki naneꞌriame eemea itapiti aamo rupituao, ki iikachisi pakiyamekopua puꞌkao,
\v 19 ki aamo iikachi teꞌta pakiyamekopua puꞌkao, aamo eꞌrariwachi? ¿Ki naneꞌriame eemea topachikamerache uꞌmatoamekopua puꞌkao, siwachituche, neipao puꞌkao machenamekopua weerewachio?
\p Waꞌa cheekao Eesusia, cheeka cheerepua yooma ihtaoi kooame enesaa, kaꞌchi tiiameko tuurepua koꞌkotiaio, Riosichi kaawe teꞌterewao.
\p
\v 20 Cheerepu tiame:
\p —Puuu tijoe ki kaaweruma erapatiamea, tijoe chuꞌwarachi machenamekamerapua, puuukamerapua, taamo Riosichi kaawe teꞌterewa naꞌitutiamea.
\v 21 Puuu taamo ki kaꞌkaruma erapatiamea, taamo iikachi oꞌinia machenamepua, teꞌta eratewarachi, yooma ihta suuwe erapori iintonarewa eraniamea, ichikonarewaa, tijoe koꞌinarewaa, yooma ihta ki ahpo iinuwa iinuwanarewaa tiame,
\v 22 yooma ihta naꞌara nokinarewaa, wihkuenarewaopua tiame, nawajinarewaa, piirechi iinuwa ikotunarewaa tiame; taamo aaata pukamina naꞌara chaachapanarewa, weruma ahpo uunarewa, ki inata nokinarewaa tiame.
\v 23 Yooma ihta aamo yooremina oꞌinia eratiamea, taamo naꞌitutiame taamo Riosichi kaawe teerewao.
\s Seenu oowitiame, Eesusichi paparakame
\r (Maateo 15:21-28)
\p
\v 24 Waꞌa oꞌiniao Eesusia, Tiiro mochiwachiami akiparepua, Siironi mochiwachiami tiame. Waꞌa asisaapua, aaata petechi pakiriaipua kiisi ahpo naneꞌrejereka aaataeoi, nape kaꞌchi iika waꞌa ikime teererepua.
\v 25 Ikanati waꞌa eenarepua aaata yeeyera, ahpo kutewe naꞌarari yahchame uꞌpaka. Puuua ikanati waꞌa eenaka Eesusi kahtiachio, chokichi chopokorieka weriparepua.
\v 26 Puuu oowitiamea, seenu weeechi ohjoeme enerepua Sirojenisi tewaniachi. Waꞌa iintoka puuu oowitiamea, Eesusi itanerepua maꞌchipasemichioopua, ahpo kutewewachi kahtiameopua naꞌarari.
\v 27 Nape Eesusia chaanerepua puꞌkao:
\p —Nape kukuchikamera koꞌkoteniamepua pahchao. Ki kaawepu taamo tatana koꞌkoamiao, chuhchurikamera kipoteniao.
\p
\v 28 Nape puuu oowitiamea waꞌa chiioi Eesusio, cheerepua:
\p —Pichiwa waꞌatepua Paamira, ahkasi chuhchuri koayamepua, kukuchi koayoi meesatere ruhjitiao.
\p
\v 29 Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —Kaawe cheeka nehjiakame muuua. Aamo tísia kaawe cheeka nehjiariawichioo, aamo kuteweapa yachapakame kahtiame puuuapa aamo taꞌpechio. Kaawe eratoka noꞌramitia muuua. Puuu naꞌarari aamo kutewechi yasariameapa, toarepua puꞌkao waꞌasi.
\p
\v 30 Waikaopu oowitiamea, ahpo taꞌpechi asisaapapua, saukame tewarepua ahpo kuteweo, taꞌiria poꞌyame ahpo kochirachio.
\s Eesusia yachapatena aaata nakapi niꞌo
\p
\v 31 Eesusia Tiiro muuwari mochiwachiami oiyai machenasaapua, Siironiami uꞌmatosaapua Reekapori weeechi mochiwachiami tiameo, Arirea weruma neromanichi eenarepua, waꞌao paꞌweka tiiachi.
\v 32 Waꞌa asisoopua Eesusio, waꞌa uꞌyeparetupua piiripi nakapi niꞌo. Puuu nakapi niꞌo uꞌyepakamea Eesusio, ahpo tesiwenurerepua puꞌka nakapi yachapateka.
\v 33 Waikao Eesusia poanachi iꞌtoka ki tijoe tetewachi puꞌka nakapio, nakachi suhturepakaopua, sekachi akachupasaopua tiameo, sutue chachaterepua yenichi.
\v 34 Waikaopua tewekachi neꞌnepaka weeru panisukaopua iwiwao, nakapi neꞌnepakaopua:
\p —¡Ejata! —chaacharepua eureo naewaniachio, puuua: ¡Wahjosa!, cheeka chaniwame.
\p
\v 35 Waꞌa chaanetiache nakapia, wahjorepua nahkarao, kaawe inamupakao. Yeeniraai wiꞌropakao, kaawe nayewarepua. Saukame itipirepua waꞌasio.
\v 36 Waikao waꞌa iintosaapua, ki aaata tuuyenurarepua ahpo iintorio; nape waꞌa chaanetiai nakapi sautetiamea, newitoka tuusirepua.
\p
\v 37 Waikao inamukamea ki nuꞌuti peenia erakokaopua, chaachaparepua:
\p —¡Tisiwa peenia ihsiamepu tijoea, ahkasi tísia nakapikooiopua, inamutiamepua; niꞌooio nayewatiamepua tiameo, kiisi maaepori tiiamekoipua!
\c 8
\s Eesusi naao miiri muuwaepakame koꞌkoteria
\r (Maateo 15:32-39)
\p
\v 1 Piire taawechi Eesusia, ki ookapi napawirioi ahpo oiyachio, Eesusi masitia keepumiao, iꞌkao kihta koꞌkome teꞌtioi, chaanerepua ahpo ajawariao:
\p
\v 2 —Neeea tísia tesiwa eꞌriamenia iꞌka ki ookapi iꞌwa noꞌo masitiachi napawikameo, paika taawe iꞌtoamekopapua noꞌo ahjamao puꞌkao, yooma soopariopa waꞌasi ahpo koꞌkometio.
\v 3 Waꞌatia noꞌo nonorapusoopua puꞌkao ki koꞌkotesao, wahka pooechioi wahjipamaoipua toore, kai waapisi eꞌenakame ihji iꞌwa eꞌenakamea.
\p
\v 4 Eesusi ajawaria waikao iinatukerepua:
\p —¿Nape ihtana koꞌkotetariapua, iꞌwa ki tiꞌtijoeekachio, kiꞌtiachiopua ahka taripuachio koꞌkotepua?
\p
\v 5 Waikao Eesusia iinatukerepua ahpo ajawariao:
\p —¿Ihkina paani itipitiame eemea naaju?
\p Aapoeo chaachaparepua:
\p —Oowisaniche paani.
\p
\v 6 Waikao Eesusia puꞌka muuwaeme eꞌenariameopua, wehchi mochipanurerepua puꞌkao, yoomahka. Waikao Eesusia wehchi mochipasoopua, ahpo sekachi uusaopua puꞌka oowisani paanio, tewekachi neꞌnepasopua, cheriyema kiasaopua ahpo Noono, ahpo ajawaria kiꞌyarepua puꞌka paani chiꞌwanasao, yooma waꞌa mochipakameo, naachutemichiopua. Waikaopu Eesusi ajawariaa, naachuterepua yooma muuwario.
\v 7 Waꞌa ikisaopua Eesusia, soꞌchi paikapi maniriopa tiameo, ahpo Noono cheriwema kiasaopua, ahpo ajawaria kiꞌyarepua puꞌka soꞌchioi, naachutamichio tiameo.
\v 8 Yoomahka koꞌkosepatioopua waꞌasi, ahkasi yooma taꞌiria itipiwachisiopua, puꞌka koꞌkotiame soparakameopua, ahkasi oowisani weeweruma waꞌwari popochiame, naꞌpoaretupua.
\v 9 Puuu waꞌa koꞌkakamea, kiiya naao miiri enerepua, tiꞌtijoe ooweru kukuchi tiame. Ehjepamio Eesusia waꞌa iintosaapa nonorapukaopua, kaawe eratonurerepua puꞌkao.
\v 10 Waꞌa iintosaopua Eesusia, pawekakerachi mooenasaapua, Ramanuta weeechiami akiparepua, ahpo ajawaria ahjama.
\s Parisero tiꞌtijoea, Eesusi peenia ihsiwa iintojerani
\r (Maateo 16:1-4; Ruuka 12:54-56)
\p
\v 11 Waꞌa Ramanuta weeechi ohjoniaio, parisero tiꞌtijoea Eesusi naaeparepua. Puuua naaepasopua, oꞌinerepua Eesusio nekakoa chaachapaka. Waꞌa chaachapakoapua parisero tiꞌtijoea Eesusio, itapiti peenia ihsiwa itanerepua, ahpo Riosichi eename pichiwatame.
\v 12 Eesusia waikao weeru panisusaapua iwirao, chaacharepua:
\p —¿Aatia ehpe taawechiami mochikame tiꞌtijoeria, Riosi peenia ihsiwache ahpo tetewitejeramepua, noꞌooche akana oꞌinia eename maꞌchitame? Nape neeea aamoo, maꞌchiame chiiamepua aamowichioo, kihta tetewitepuamekopua waꞌasio, Riosi peenia ihsiwaopua.
\p
\v 13 Waꞌa chaanesapa Eesusia, toarepua puꞌkao. Eenechi pawekakerachi mooenasaopua ahpo ajawaria ahjamao, paonamina akiparepua paꞌwechio.
\s Paꞌparisero masitia rewarurachitia ihsiame
\r (Maateo 16:5-12)
\p
\v 14 Waika taawechio Eesusi ajawariaa, natakepariaipua ahpo weeru nutuka iꞌtomiaopua. Piiripi paani waꞌapi itipitiame eneriaipua waꞌasio.
\v 15 Waikao Eesusia naneꞌriapao, natakepariamekopua ahpo ajawariao nutukao, paani rewarurarachi simiyame masiterepua, eee cheeka:
\p —Kaawe aamo neesetomitia eemea, parisero tiꞌtijoechi rewarurarachio, Eerore rewarurachiopua tiameo, ihji tiꞌtijoe naꞌarame rewaruraraa, aaatachioi muꞌipamepua.
\p
\v 16 Nape Eesusi ajawariaa poanachi ahpo piiripi paaniche itipitiache, ahpo chaachaparepua:
\p —Aa, Eesusia rewarurachi simiyame taamo nayewiamepua, taamo natakepariopa weeka paani nutuka taamo upamiao.
\p
\v 17 Eesusia waꞌa ahpo chaachapame inamukapaopua, chaanerepua puꞌkao:
\p —¿Achinikai kaꞌchi ijikime erakoame eemea, soparamekoipua piiripi paani waꞌapi iinuekoio? ¿Kiisi noochi teꞌta paparapamekosa eemea pehji?
\v 18 Noꞌo ihsia tetewai eemea, ¿kiisi pahteka tetewame eemea? Maꞌchiame noꞌo chiioipua masitekao, aatanakoopua noꞌoo, ¿kiisi pahtiame eemea noꞌoo, aatanakoo?
\v 19 ¿Ki inatapame eemea mariki miiri tiꞌtijoe koꞌkoterioio? ¿Kehkina waari pochikame apechunatioio koꞌkotioio soparakameo?
\p Aapoeo nehjiarepua:
\p —Oosa mariki aampa ooka waari enekamepua.
\p
\v 20 Eesusia chaanerepua tiameo:
\p —Naao miiri noꞌo koꞌkoteriaoio, oowisani paanieoipua waꞌasi, ¿kehkina waari pochiwatiamepua apechunatiameopua soparakameo?
\p Eesusi ajawaria nehjiarepua:
\p —Oowisani waari, apoche soparakameo.
\p
\v 21 Waikao Eesusi chaanerepua:
\p —Yooma waꞌa noꞌo iintorioio eemea, ¿kiisi pahtiame eemea noꞌoo aatanakoo? ¿Ki soparame ohjoarepua, piiripi waꞌapikaipu puuu paani?
\s Eesusia ki maꞌchiriame maꞌchirepatena, Weꞌsaira tewaniachi
\p
\v 22 Arirea paꞌwechi paonasaapa Eesusia, Weꞌsaira mochiwachi asirepua. Waꞌa tekisaapua, aaata ki maꞌchiriame uꞌyeparetupua. Puuu ki maꞌchiriame iꞌtoka eꞌenakamea, tesiwa chaachapaka itanerepua Eesusio, ahjachi seekarepakaoi, sautemichiopua puꞌkao.
\v 23 Waikao Eesusia maꞌchi mochiwachi iꞌtokaopua sekachi panitokao, ahpo aꞌkae saampatekaopua puichio, ahjachi seekarepaka sauterepua. Waꞌa ikisaopua, iinatukerepua puꞌkao:
\p —¿Ehsoo ehpeo neꞌnepao, tetewamemua ehpeo?
\p
\v 24 Waikao ki maꞌchiriamea neꞌnepakao, nehjiarepua Eesusio:
\p —Ejeꞌe, tetewapamenia teesa, nape kutemorika tiame ohjoame.
\p
\v 25 Waikao Eesusia eenechi puichi seekarepasoopua, kawiyame maꞌchireparepua waꞌasi, ahsieme saukame itipikaopua waꞌasi.
\v 26 Waꞌa ikisoopua Eesusia, uhjurarepua ahpo petechi noꞌramichio, nape puꞌkao chaanesapa pahcha:
\p —Iꞌwapi oꞌinia aamo weeriachio, seene simika noꞌramitiapua aamo petechio, kaꞌte eenechi pakimitiapua mochiwachio.
\s Peeroa Eesusio Riosie Weratiameko tuunapua
\r (Maateo 16:13-20; Ruuka 9:18-21)
\p
\v 27 Neipao Eesusia ahpo ajawaria ahjamao, puꞌka ki maꞌchiriame sautesao, Sesarea nuꞌnunti mochiwachiami akiparepua, Iiripo weewachi. Pooechi nokisinioi Eesusia, iinatukerepua ahpo ajawariao:
\p —¿Aatanako noꞌo tuuna tiꞌtijoeria?
\p
\v 28 Aapoea nehjiarepua:
\p —Waanitaru Paatoamekata muuua, chaachaparepua. Wahjachi tiꞌtijoeria, Eeriataru aamo maayamepua, nape epeche wahjachia chaachapamepua, piirechi ahka aaatakatamua, ehkoriami Riosi nayewatukame eenechi eenariame.
\p
\v 29 —Eemepe, ¿aatanakotipua noꞌoo? —iinatukere Eesusia.
\p Peeroa waikao chaanerepua:
\p —Muuua, Teꞌta Riosie Weratiameramua.
\p
\v 30 Nape Eesusia Peero ahpo cheeriao, ki aaata ahpo maꞌchitanurarepua pehjio.
\s Eesusia ki mukuyai pehjio, ahpo mukimia tuuna
\r (Maateo 16:21-28; Ruuka 9:22-27)
\p
\v 31 Waikao Eesusia, pooechi ihtoai waꞌa chaanesaapa Peeroo, apochi simiyame nayewerepua ahpo ajariao, eee cheeka oꞌineka:
\p —Ihji neee Tijoe Tijoetukamea, tísia aiwatepuamepua. Kiisi nakika tetewipuamenia yooma iꞌisaeri paꞌpamiratuameeo, ihji paꞌpamiratuamea naatipua: oꞌochetiame maꞌmasitari tewaniamee, waꞌa ikisa teꞌta paꞌpamira neeseriosie, iꞌisaeri iyoteri tiꞌtijoee tiame. Yooma pukae tísia aiwatesapa neeea, meripuamepua. Nape meritiaio neeea, paika taawechi iꞌtoaionia, eenechi oijenamania.
\p
\v 32 Peeroa Eesusio ahpo ajawariao maꞌchiame waꞌa chiiopa ahpo meripo tuukao, poanachi iꞌtoka, teꞌyarepua Eesusio.
\v 33 Nape Eesusia kuꞌrika neꞌnesapa ahpo wahjachi ajawariao, utewaeme teꞌyaka Peeroo, chaanerepua:
\p —¡Poanatu muuua noochio, kaꞌte noꞌo naaepa muuua, Satanasi! Kiisi Riosi eꞌrachitia tetewamemua noꞌoo Riosio, ikitemo eꞌrao, ohsotia muuua, tijoe erakoachitia eꞌramemua, Satanasi naꞌnaritoame.
\p
\v 34 Waikao Eesusia ahpo ajawariao, yooma muuwaeme waꞌa napawikameopua tiameo, chaanerepua:
\p —Aaata noꞌoe teꞌta masiteniame enenariamea, natakepametepua ahpochewichio teerewa inatao, ahkasi ahpo meripuame tiiaio, noꞌoche ki toaka naꞌnaritomeripua.
\v 35 Aaata ki toakamea ahpo pukeri oꞌiniasi yooma ihta ahpo ki kaaweruma ihsiao, kaꞌchi iika iniwaemeripua, Riosi weemera ahjariopua, Riosie ahpo kiapuameopua. Nape toakamea ahpo pukeri oꞌinia ahpo ki kaaweruma inisiriao, iinuemeri puuua weemera ahjario, Riosie newipaniameo.
\v 36 ¿Teꞌta kaawenanapu teꞌta weeechi tísia paarasariteniamea, ki iinueniamewichio teꞌta Riosi ahjari kiꞌyao?
\v 37 ¿Iintunakosarepua epeche nateyameo, ki Riosi weemera ahjari taamo kianarewachitia?
\v 38 Aaataai tiꞌtijoechio, suuwe eꞌrameopua noochi teerewameo, suuwe erapameopua tiameo noꞌo kaꞌkaruma masitiao, waꞌachi teerema neeeai Riosie Tijoe Tijoetukamea pukachio, eenechi noꞌo weeechi tekisaapa, tewekachi oꞌinia eenaiopua, yooma noꞌo Noono tewekachi kuꞌkuira ahjama.
\c 9
\p
\v 1 Eesusia chaanerepua tiame:
\p —Pichiwa chaaninia ihji ookapi iꞌwa ajakameo, ki wahjipamerikopua pehjio, ki tetewakaopua, noꞌo Noono Riosiwari tísiwari tekika noochi yasipameopua, noꞌo apoe aamo kiꞌyamechiopua reesiserio, noꞌo Noono yeꞌkarichi muipuameopua.
\s Eesusi sewina iikame tetewitiame
\r (Maateo 17:1-13; Ruuka 9:28-36)
\p
\v 2 Puhsani taawe iꞌtoiopua Eesusi waꞌa cheerioio, Eesusia Peero yeetorepua ooruchi kaawichi, Aakowoopua Waani tiame. Waꞌa mooenasao Eesusia, sewina tiiame eneparepua ahpo ajawaria tetewachiopua. \fig |61-WA03858b.tif|col|||Eesusi ajawariaa Eesusi sewina tiiame enepakame tetewani.|9:2\fig*
\v 3 Ihji Eesusi wisasoriraa, ki teesa tohsaname eneparepua, tajayame, keepachitia tohsaname. Ihji wisasoriraa, tisiwa kaawe wichotiameka tiiame eneparepua, kiisi ahsepame tiiame aaataeoi, waꞌa tiiame tísia tohsaname wichokao.
\v 4 Puuu yeetotiamea waꞌao, Eeriataru tetewarepua, Moisetarua tiame, Eesusi ahjama ajakame nayewaka.
\v 5 Waꞌa teꞌteriopua puꞌkao Peeroa, chaanerepua Eesusio:
\p —¡Masitarii, kaawechupena iꞌwa aamo ahjama eꞌenakame teemea! Paika ekaporatama teemea, piiripi aamowichio, piireo Moisetaruwichio, piireo Eeriataruwichio.
\p
\v 6 Peeroa waꞌa chaacharepua Eesusio, tísia tahpitika erapakaopua ahpo tetewariao. Yooma paikaopua, waꞌachi erakorepua tiame.
\v 7 Waꞌa chiioi Peeroo, paawika tiame tepoona eenakao, moꞌporeparepua puꞌkao, yooma ajakachio. Waikao waꞌa toomarichio aaata nayewa chaaniame inamuretupua. Puuua cheechaniame:
\p —Ihjipu noꞌo Taanaaa, teꞌta tísia noꞌo nakiyaa. Yooma puꞌka Apoe aamo chaaniao, yoorakache mochitopuapua.
\p
\v 8 Waꞌa tiiai apechusoopua paawio, Eesusiche werirepua waꞌao. Wahjaa ki naania ikirepua waꞌao, Moisea Eeriaa tiame.
\p
\v 9 Waꞌa kaawichi oꞌinia tetekinioiopua Eesusi ahjamao, Eesusia ahpo ajawariao, ki aaata tuuyenurerepua pehjio, puꞌka teꞌpa kaawichi ahpo tetewariao, ahkasi ahpo eenechi oijenachisiopua ahjaka, iꞌka Tijoe Tijoetukameo.
\v 10 Pukaepa ihchi teeweka mochitoriai Eesusi ajawariaa puꞌka ahpo tetewariao. Aapoeo Eesusi oijenaniame nayewariachi inataka mochitorepua, puꞌka cheeriao eee cheeka ahpo iinatukekache: ¿Achini cheeka cheeriamare Eesusia, oijenaniamechi simiyame nayewaio, mukukai eenechi ahjaniameo?
\v 11 Waꞌa erakoapaopua, chaachapaka iinatukerepua Eesusio:
\p —¿Achinikai chaachapani iꞌisaeri iyoteri tiꞌtijoea, Ehkoriami Iyoterichio, Eeriakamera enamio tuukaopua pahchao, keꞌchu Riosie Weratiame yawichituka yasipoiopua?
\p
\v 12 Eesusia cheeka nehjiarepua puꞌkao:
\p —Pichiwapu puuua, Eeriakamera enamio tuutiamekopua pahchao, yooma ihta pahcha katewemiaopua pooeo aaata enameriwichioopua. Nape ¿aatia Ehkoriami Iyoteria chiiamepua tiameo, aaata Tijoe Tijoetukameo, tísia kokosa aiwamerikopua, ki nakipo tuuwameopua muuwaemeoipua tiꞌtijoeeo?
\v 13 Neeea puꞌka Eeriao, eenario tuuyame neeeapa, yooma noꞌo enamia katewemiaopua; nape puꞌkachepa teꞌta Ehkoriami Iyoterichio cheeriachitiao, tísia nanaaramea, aꞌchikoi naꞌara yoorarepua puꞌkao.
\s Eesusia temari maꞌchipasena naꞌarari
\r (Maateo 17:14-21; Ruuka 9:37-43)
\p
\v 14 Waꞌa chaachapasiaiche, ajasitioopua wahjachi Eesusi ajawaria toitiachio, muuwaeme nooreka mochiniame tewarepua ahpo ajawariao, Moise nuurari maꞌmasitariopua, weeru chaachapame ahjama.
\v 15 Puuu muuwaemea waꞌa ihtoame tetewapa Eesusio, tísia kaawe erapaka ujumasirepua, Eesusi natepaka teepotemia.
\v 16 Waikao Eesusia, iinatukerepua ahpo ajawariao:
\p —¿Ihtana weeru chaachapai eemea puꞌka Moise nuurai maꞌmasitari ahjamao?
\p
\v 17 Nape keꞌchu Eesusi nehjianiaiopua, aaata puꞌka muuwaemechi kahtiamea, peichi chaacharepua:
\p —Masitari, saukame itipiniame nayewai teemea. Iꞌwa aamo uꞌyepakamene noꞌo taanao, naꞌarari yahchame, niꞌo iintapakamekapu puꞌkao.
\v 18 Ahkaoi oiyoiopua puꞌkao, ihji naꞌarari yahchaa, utewaeme wiiwichipatiapu puuua, mumukipateka puꞌkao. Waꞌa ikitekaopua puꞌkao, tootonewatiapua chuꞌwachio, maꞌchi cheeteka taameraopua kiꞌsutekao. Waꞌa yoorakaopua, uꞌwanakame teetekipapua puꞌkao. Aamo ajawaria maꞌchipanurekainia puꞌka naꞌarari yahchao, nape ki kajukapua maꞌchipasekao.
\p
\v 19 Waꞌa tiiame chaanetiapa Eesusia, chaacharepua:
\p —¡Ai eeme tiꞌtijoeria, teesaoi ki paparame eemea Riosichio! ¿Ahkasi achinitio waꞌa teereta neeea aamo ahjamao, aamo pepenipamichiopua waꞌasio, aamoe waꞌapi Riosichi itamichioopua aamo sautepuawichioo? ¿Ahkasi akanasi anachata neeea, aamo ki oowe eꞌreka mochikaopua Riosio? Árisa, yaapiti noꞌo uꞌyepasao waꞌana puꞌka temario.
\p
\v 20 Waikao uꞌyeparetupua temario. Nape naꞌararia Eesusi tetewapao, mukipaterepua puꞌka temario, wehchi wichipatekaopua, ikapurisitekapua puꞌkao, chuꞌwachioiopua toonewateka.
\v 21 Waikao Eesusia, iinatukerepua noonorao:
\p —¿Achinitio oꞌinia waꞌa ihsiame ihji temaria?
\p Noonoraa waikao, chaanerepua Eesusio:
\p —Ahkasi simarokoi.
\v 22 Weesa naꞌichi iipapakamepua puꞌkao, neerochiami tiame, merinarekaopua puꞌkao. Waꞌa tiiachipa muuua, yuumpame teeresaamua puꞌkao, taamo cheriwepuapua yachapatenekao.
\p
\v 23 Eesusia waikao waꞌa chiiopao, chaanerepua:
\p —¡Yuumpame teeresa —chiiame muuua? ¡Noochi paparamewichioo, yooma yuumpaniamepua!
\p
\v 24 Waikao temari noonoraa sisinarepua cheekao:
\p —¡Pichiwa amochi paparame neeeaaa! ¡Muuua epeche noꞌo kuꞌimitiapua, epeche noꞌo amochi paparamichiopua!
\p
\v 25 Waikao Eesusia muuwaeme tetewachio, teꞌyarepua naꞌarario, chaaneka:
\p —¡Muuu Satanasi naꞌararii, niꞌo enepatekame iꞌka temaríii, nakapi enepatekameopua tiameo, ikanati machenamitiapua iꞌka temarichio! ¡Kaꞌte seena aampasi, ahjachi pakimitiamua eenechio!
\p
\v 26 Waikao Satanasi naꞌararia, ki kuꞌita sisinakaopua, mukipaterepua eenechi. Waꞌa iintokaopua naꞌararia, machenarepua waꞌasi temarichio, mukipakame toisa temario. Waikao muuwaeme waꞌa napawikamea, mukukame maaeriaipua puꞌkao.
\v 27 Nape Eesusia sekachi chapikaopua puꞌkao, werisipurepua puꞌkao. Waikaopua Eesusie werisiputiaapa temaria, saukame werisirepua waꞌasi.
\p
\v 28 Neipao Eesusio, aaata taꞌperachi muitoopua resipupuachio, Eesusi ajawariaa, iinatukerepua Eesusio:
\p —¿Achini iikai ki kajure teemea puꞌka naꞌarari maꞌchipakao?
\p
\v 29 Eesusia chaanerepua waikao:
\p —Puꞌka waꞌa tiame naꞌarari maꞌchipaniamea, teꞌta Riosichi paparaka maꞌchipaniamepua, teꞌta apoe Riosi utewarie. Apoea, apoe ahpo eꞌra ihsiamepua.
\s Eesusia oosa simiyachi tuuna ahpo mukimiao
\r (Maateo 17:22-23; Ruuka 9:43-45)
\p
\v 30 Waꞌa ahpo tetekiriachi oꞌinia nonowasaa, Arireami uumparepua waikao. Eesusia ki aaata ahpo naneꞌrejerarepua ahpo simiyachio,
\v 31 ahpo ajawariakamera epeche teꞌta pahtemichio masitenariapa, pehjio. Pukaepa puꞌkao, chaanerepua:
\p —Neee Tijoe Tijoetukamea, tijoe nanaaramechi nehjipuamekaitepua, meripuawichioo. Nape neipa paika taawe iꞌtoiopua meritiachio, eenechi oijenamerikaite neeea, wahjiparichi oꞌinia machenakao.
\p
\v 32 Nape Eesusi ajawariaa, kiisiki pahtiaipua puꞌka chiiao, tísia seewerepua iinatukenariaio.
\s Aatanakameraa epeche weruma enemeri Riosi yeꞌkarichio
\r (Maateo 18:1-5; Ruuka 9:46-48)
\p
\v 33 Kapenau mochiwachi ajasirioiopua puꞌkao, aaata taꞌperachi ahpo cheꞌcherepachio, Eesusia ahpo ajawaria iinatukerepua, cheeka:
\p —¿Ihtana naewaka chaachapasia eemea pooechi nokisiaio?
\p
\v 34 Nape masiteraa kiisi ahpo tuunariapa chaachapariao, ihchi itipirepua, ahpo aatanakamera epeche weruma itipiniame nayewakamekapaopua pooechi nokisiaio.
\v 35 Waikao Eesusia yasipasao, puꞌka ahpo oosa mariki aampa ooka ajawariao, ahpo waapi ajapanuresopua, chaanerepua:
\p —Aaata epeche weruma enenariamea ahpo wahjachio, ki weruma ahpo uumetepua, ohsotia puuua, apoekamera yorakemeripua puꞌkao.
\p
\v 36 Neipao tiꞌtijoeekachi oiaio, piiripi kuita koomipaka naasipa werapakao, chaanerepua waꞌa mochikameo:
\p
\v 37 —Aaata peenia eꞌraka apochi uuyamea aaata kuitao, waꞌachi eꞌraka noꞌo uuyai teeremeripua apochio. Aaata piire noꞌo kaawe eꞌreka uukamea, ki noꞌoche kaawe eꞌreka uuyai tiiamepua, teꞌta teꞌpa kahtiamera noꞌo Noono kaawe uuyai teeremeripua, Apoe iꞌka wehjoarichi noꞌo uhjurakamera.
\s Ki tamomina ihsiamea, taamo ahjama tiiamepua
\r (Ruuka 9:49-50; Maateo 10:42)
\p
\v 38 Waikao Waani Eesusi weerariaa, chaanerepua Eesusio:
\p —Masitarii, aaata tetewikame teemea, aamo teewachi puuyachame naꞌarari, nape puꞌkao, taꞌomaka teemea ki taamo ahjama ohjoamekopua puꞌkao.
\p
\v 39 Nape Eesusia waꞌa chiiopa Waanio, chaanerepua:
\p —Kaꞌte taꞌomamitia eemea puꞌkao. Aaataai peenia ihsiame noꞌo teewaraeo, kiisi naꞌara ihsiamepua noochio.
\v 40 Waꞌa teeresoo aaataai ki taamo seepurawa enesaa, taamo ahjama teꞌteriamepua.
\v 41 Aaataai noochi paparamea, piire arapaoi neeroi aamo oowekameo, kiisi wehchi wichiyamepua, Riosie kaawe yorapuao.
\s Tatakorichi wichime teꞌterewa
\r (Maateo 18:6-9; Ruuka 17:1-2)
\p
\v 42 ’Aaata kukuchichitia noochi paparakame tatakorichi ruhjitesoopua, ohso kaawe enemii puuua, weruma moorino matasurara kutachi oꞌyesa paꞌwechi ipaniaopua.
\v 43 Eemea aamo seekaraoiopua tatakorichi aamo wichitesoo, ohso kaawe aamo tehpunapuapua puꞌkao. Epeche kaawe piiripi seekaeka Riosi peenia tiiame yeꞌkarichi pakiniaa, ki ooka seekaeka Satanasi ahjama naꞌichi ipapuachitiao, kiisi wahjiamesi tajayachiopua;
\v 44 waꞌao naꞌioo kiisi wahjiame tajenarichio; waꞌao ikuchuwaoi ki wahjipakao, tahpitika eiwepua tiiachiopua.
\v 45 Aamo taaraoi tatakorichi aamo wichipatesoo, ohso kaawe puuua tehpunatia. Epeche kaawe piiripi taaraeka pakiniaa Riosi taꞌiria mochiwachi yeꞌkarichiopua, ki ooka taaraeka Satanasi naꞌichi ipapuachi aamo ipaniachitiaopua;
\v 46 waꞌao naꞌioo kiisi wahjiame tajenarichiopua; waꞌao ikuchuwaoi kiisi wahjika tahpitika tiiachi eiwepuao.
\v 47 Aamo puusioi aamo tatakorichi aamo wichitiame enesoo, ohso kaawe puuua maꞌchipatiaa. Epeche kaawe piiripi puusiekai tewekachi pakiniaa Riosi kahtiachi ahjamao, ki ooka puusieka Satanasi naꞌichi ipapuachi aamo ipapuachitiaopua;
\v 48 waꞌao tísia ikuchuwao kiisi wahjiame tiiachi, naꞌioi ki choipachi seena aampa.
\p
\v 49 ’Waꞌa teꞌteremeri eemea, tísia kaawe aamo neesetoka tatakorichi wichiniameo, kihta tatakori aamo tewikepuawichiopua Riosi teꞌta katewiachi taawechiopua, Riosia ahpo taawechi tiꞌtijoeri katewiachio, yoomahka naꞌie iꞌyekiamechitia iintomerikopua, tamochi iꞌyawakaopua taamo tatakoriria ki cheriwetiameo.
\v 50 Eemea, ki tatakorichi wichitepuawichio aamo piirechio, teꞌta oonaemechitia mochitopuapua, aamo piirechi tetewachio kaawerumache yooraka mochitoka. Oonaeme eneniamea, aamo piirechiwichio kaawe yorapuao, nape aamo onachari wekatesaamua, kihtawichio kaawe enemamua aamo piirechi kuꞌimiao. Oonaa, ahpo anachari wekasaapapua, ki oosa onachari enepamepua. Pukaepa eemea, kaawe aamo neesetopuapua onachari eneniameo, ki wekapuawichio aamoo, aamo onachari eneniameo. Waꞌa teꞌteresaa eemea, taꞌiria mochima eemea aamo wahjachi ahjamao, waꞌachitia oonaeme enepakapao.
\c 10
\s Eesusia, nenewiwa poanatuniame masitena
\r (Maateo 19:1-12; Ruuka 16:18)
\p
\v 1 Eesusia Kapenau tewaniachi machenasaapua, tetuminatu akiparepua, Uurea weewachiami, Oorani akichi cherayachiami. Waꞌami inisika asiyachiamio, muuwaeme napawisiachiopua tiꞌtijoe ooweruopua tiame, ahpo Riosi kaaweruma tuuyewari masitesirepua, senepi taawechi inisiwachitia.
\v 2 Piie taawechi waꞌami inisioio puꞌka weeechiamio, ookapi parisero tiꞌtijoea Eesusi naaepariaipua, itapiti ki kaawe chaachasoopua, chapinariapa. Waꞌa erakoapaopua teepotesao, iinatukerepua Eesusio chaachapaka:
\p —Masitari, ¿reesiserijuare kuunarao, ahpo uupi toiwao?
\p
\v 3 Eesusi puꞌkao nehjiarepua:
\p —¿Ihtana aamo chaaniamekosapu, Moisetaru nuurarikosaapua naaju?
\p
\v 4 Aapoeo chaachaparepua:
\p —Taamo ehkoriami Moisetarua reesisekamepua puꞌkao, nape iyosichi chanika iyotesa kiasa, ahpo poanatawa pichiwatawao.
\p
\v 5 Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —Moisetarua naneꞌriai Riosio ki reesisiamekopua puꞌkao, oowera waꞌa iintorepua, tísia waꞌa chaachapopapua puꞌkao, kiisi eꞌwenarekaopua Riosio.
\v 6 Nape pukeri oꞌinia Riosi yooma ihta enepaterioio, ki waꞌa teereriaipua, Ehkoriami Iyoterichio Moise waꞌapi eee cheeriopua: “Riosia pukeri oꞌiniao, piiripi tijoe neterepua piiripi oowitiame tiame.
\v 7 Waꞌa tiachipa tiꞌtijoea, toimeripua ahpo yayawao, ahpo uupima pirenatumiaopua waꞌasi,
\v 8 naꞌpa piiripichitia teeremeripua pirenatusaa.” Waꞌa tiiachipao pirenatutiameapa, ki ookakaite puuua, piiripi waꞌapikaitepua.
\v 9 Pukaepa pirenatutiameo, aaataai tijoea oowitiameai, ki poanatametepua puꞌkao, apoe Riosi iintokamekopua pirenatakao, pukeri oꞌinia nenewitiaiopua.
\p
\v 10 Ehjepamio taꞌpechi nonorasaapa Eesusi ahjamao, Eesusi ajawariaa, iinatukerepua Eesusio nenewikame poanatuniame nayewariame.
\v 11 Eesusia waikao puꞌkao, teꞌta maꞌchiame tuuyerepua, eee cheekao:
\p —Aaata piire ahka ahpo uupichi poanatusa piirechi ahjama neewisaa, suwepori tiiame tatakoriamepua, kiisi kaawe iintoka ahpo pahcha uupieriamechio.
\v 12 Oowitiameai ahpo kuuna toisaa, piirechi ahjama neewisaapua, waꞌachitia ki nuꞌuti suwepori iintuamepua tiameo, ki nuꞌuti tatakorika ahpo pahcha kuunaeriachiopua.
\s Eesusia Riosi kaaweruwari yahchenapua kukuchichi
\r (Maateo 19:13-15; Ruuka 18:15-17)
\p
\v 13 Neipao, maꞌchi kahtioio Eesusio, kukuchi uꞌyeparetupua waꞌao, puꞌkao Eesusia ahjachi seekarepakao, Riosi kaaweruma neesetori yahchemichiopua puꞌkao. Nape Eesusi ajawariaa, ki eerinatemichiopua Eesusio, ki uꞌyepajereriaipua kukuchio.
\v 14 Nape Eesusia ahpo ajawariao, waꞌiniopa ki apochi eꞌenamichiopua kukuchio, teꞌyarepua puꞌkao, eee cheeka:
\p —Tooa puꞌka kukuchio noomina eꞌenamichio. Kaꞌte waꞌine puꞌkao. ¿Ki naneꞌriamekosa eemea, kukuchika teꞌteriamekopua Riosi yeꞌkarichi muimerio?
\v 15 Pichiwa aamo chaanenania, ki kukuchichitia ikanati pichikiamea, Riosi chiia ahpo yeꞌkarichi paajutewao, kaꞌchi iika pakimeripua waꞌao.
\p \fig |62-CN01734B.TIF|col|||Eesusia ahpo ajawariao, Riosio nuꞌutichitia pichikepo tuunapua.|10:15\fig*
\v 16 Waikaopua piiripi kuita apechunasaapua, koomirepua. Waꞌa ikisaopua ahjachi seekarepaka, Riosi neesetori yahcherepua puꞌkao, kaaweruma weritomichiopua puꞌkao.
\s Tijoe tomiwaeme Eesusi ahjama nayewaria
\r (Maateo 19:16-30; Ruuka 18:18-30)
\p
\v 17 Piie taawechi wahkami uꞌmatoi Eesusio, aaata tijoea uꞌmasika eenaka naaeparepua Eesusio. Ihjia Eesusi tawemina chopokorieka weripakao, taweminao, iinatukerepua puꞌkao:
\p —Muuu Kaaweruma Masitari, ¿ihtana yoratania ki wahjiame ahjari Riosie noꞌo kiapuawichioo?
\p
\v 18 Eesusia chaanerepua:
\p —¿Ihtanawichio kaaweruma noꞌo teewame muuua? Apoe Teꞌta Kaawerumaraa, piiripiche puuua, apoeche teꞌpa kahtiameche Riosi.
\v 19 ¿Machiyamekosa muuua, Moisetaru nuurari chiiao? Puuua eee chaaniamepua aamoo: “Kaꞌte suuwe erapori ihsi, kaꞌte meꞌya, kaꞌte ichiko, kaꞌte wihtucha aaataoi naꞌara yorapuaichioo, teꞌta yooreka yasitopuapua aamo yayawao.”
\p
\v 20 Waikaopu tijoea, nehjiarepua Eesusio:
\p —Ejeꞌe Masitari, nuꞌutikai machiyamenia puꞌkao, nuꞌutikai ahsieme yooraka yasitoamenia puꞌkao.
\p
\v 21 Waikao Eesusia kaawe eꞌrepakaopua puꞌkao, chaanerepua:
\p —Nape muuua waꞌa tiiaio, piiripi itapiti toitiamemua pehjio: nehjimitia naaju muuua, yooma aamo iinueka kahtiao, waꞌa iintosaamua, tooremuka mochikame kuꞌimitiamua pukaeo. Waꞌa iintosaa muuua, tewekachikamera iinuemamua, aamo paarasario. Yooma waꞌa iintosaapua muuua, noochi enapuapua waikao, noꞌokamera yorakeka yasitomia. Ahkasi yooma waꞌa iintosaape, iinuemamua waikao, ki wahjiame ahjario.
\p
\v 22 Nape ihji tijoea tísia tomiwaemekapaopua, yuuweeme itipirepua waꞌa tiiame inamukapao, yuuwesipakapaopua. Waꞌa teetoka noꞌarepua, kiisi wekatenariapapua ahpo tísia paarasatiao.
\p
\v 23 Waikao Eesusia ahpo maꞌmasitia norikame neꞌnepakao, chaanerepua puꞌkao:
\p —¡Ki teesa tehki eꞌrame tísia totomiwaemea, Riosi yeꞌkarichi ahpo muipuao!
\p
\v 24 Iꞌka waꞌa chiiopa Eesusio, Eesusi ajawariaa, tahpitika eraparepua Eesusi cheeriao, kiisi pahtiapa puuua puꞌka chiiao. Waikao Eesusia eenechi chaanerepua puꞌkao:
\p —¡Tísia tehki eꞌrame aaata tísia paarasatiamea, ahpo Riosi yeꞌkarichi muimiao, ahpo tísia paarasarichi toomichiche paparamekapa, tisiwa weemuame pukachio!
\v 25 Epeche ki tehki tiiaitepua tumusari tewaniame animaria, iꞌikia puusirachiami uꞌmatoteniaopua, ki aawata teꞌta paarasatiameo, Riosi yeꞌkarichi pakimiao.
\p
\v 26 Waꞌa tiiame inamukapa Eesusi ajawariaa, epeche tahpitika erapakaopua chaachaparepua ahpoo:
\p —¿Aatanakamera newipame teeretapua, waꞌa teeresoo?
\p
\v 27 Eesusia waꞌa chaachapame inamukapaopua, chaanerepua:
\p —Tiꞌtijoewichioo ki kajume tiiamepua, ki ahpo waꞌapi newipateme tiiamekapapua. Nape Riosiwichioo, kiisi tehki tiiaitepua, apoekameraka puuua, teꞌta taamo newipatiameraa. Apoewichioopua Riosio, kihta itapitioi, kiꞌtiaitepua ki kajume tiiameo.
\p
\v 28 Waikao Peeroa chaanerepua Eesusio:
\p —Paamira, kaawechupena teemea, yooma toakamepua taamo weeechi iinuenarewa erakopua, aamokamera ahjama teꞌteretonariapa.
\p
\v 29 Waikao Eesusia yooma inamumichioopua, weeru naewakao, cheerepua Peeroo:
\p —Pichiwa chaaninia iꞌkao: aaataai iꞌka kaaweruma tuuyewarichi, noochi teꞌteriamewichioo, ahpo taꞌpewa toakamea, ahpo papachiwao, ahpo pipiniwao, ahpo noonoo, ahpo yeeyeo, ahpo uupio, ahpo tatanao, ahpo weewaoio,
\v 30 kiapuamepua iꞌka weeechi mochitoiopua pehjio, itapiti epeche piire sientosa uꞌmatoka nateyame ki yooma ahpo toariachitiao. Puuu tísia nateyame puꞌka kiapuameraa, Riosie ahpo newipaterapua, ahpo tatakoriria ahsieme cheriweniame, iꞌka weeechi mochitoaiopua pehjio, aiwaka mochitoaiopua. Puuua kiapuamepua tiameo, weemera Riosi yeꞌkarichi mochipuameo, ahkasi ki wahjiamesi ahjaka mochipuachi.
\v 31 Nape puꞌka taawechiami Riosie ahpo yeꞌkarichi muipuachio, Riosie reesiseniaopua, ehpiami iꞌka wehjoarichi teꞌta weruma nateyame tetewiniame paarasatiapao, kihta weruma nateyame tetewipuame puuua, Riosieo. Nape ehpiami iꞌka wehjoarichio, kihta weruma nateyame tetewitiamea kihta weruma paarasatiapao, waika taawechi Riosia ahpo yeꞌkarichi muipuawichio reesisiaio, teꞌta weruma teꞌterewaeme tetewimapu Riosia.
\s Eesusi Paisachi simiyame mukimia tuuya
\r (Maateo 20:17-19; Ruuka 18:31-34)
\p
\v 32 Pooechi nokisinioi Eerusareniteo, Eesusia ahpo ajawariao, pahcha weritoriaipua. Puꞌkao oisa teetoka pahcha weritopao, seewerepua Eesusio itapiti ahpo ikipuao. Neipa nonosiamea tiamea, waꞌachitia seewerepua. Eesusia waꞌa erakotopapua puꞌkao, poanatasaopua puꞌka oosa mariki aampa ooka ahpo ajawariao, maꞌchiame tuuyerepua puꞌkao, ihtana apochi teeremerikopua waꞌa Eerusarenio.
\v 33 Waikao Eesusia oꞌinerepua tuuyekao, ihtana ahpo ikimiaopua waꞌao:
\p —Tetewame eemeapa, Eerusarenite asiyamekopua waꞌasi. Waꞌao neee Tijoe Tijoetukamea, nanaarame tiꞌtijoechi nehjipuamepua, isaeri neꞌneseriosi paꞌpamuratuamechi tiame, waꞌa ikisao iyoteri tiꞌtijoechi iꞌtopuamenia tiame, yooma puuu noonoimeripua, noꞌo mukiwachi uhjurakao. Neeea puꞌka noonoimerie chaachapatioopua, seesenu tiꞌtijoechi kiapuamenia meripuawichioo, rooma tiꞌtijoerichi.
\v 34 Puuu seesenu tiꞌtijoeria, noꞌo tísia naꞌara yorameripua, aꞌchikoi yoorakao wepaka tiame. Puuua ahkasioi noꞌo nanarichi akachupemeripua, nanaarakao. Waꞌa noonoisaapua, noꞌo meripuachi iꞌtomeripua, kurusichi chuhchaka meripuaichiopua. Nape waꞌa meritiainia, paika taawe simiyachiopua, eenechi ahjameri neeea oijenakao.
\s Saantiao Waani tiame, Eesusi itanewa itapiti
\r (Maateo 20:20-28)
\p
\v 35 Waikao Aakowoa Waania tiame naꞌpa Sewereo tatanaraa, Eesusi naaepakao, chaanerepua:
\p —Masitari, itapiti aamo itanenariai teemea taamo yorajera.
\p
\v 36 Eesusia waikao waꞌa chaachapatiapao, chaanerepua puꞌkao:
\p —¿Ihtana noꞌo aamo yorakejerai eemea?
\p
\v 37 Waikao aapoeo chaachaparepua:
\p —Teemea aamoo, aamo yeꞌkarichi yasipasaapa, taamo reesisejeranipua aamo chokichi mochipuapuawichiopua, taamo piiripio aamo ahjamina, piireo aamo owemina.
\p
\v 38 Waikao Eesusia chaanerepua puꞌkao:
\p —Eemea kiisi ijinatamepua aamo itayao. ¿Ahkasioi anachameri ohjoare eemea noꞌo tísia aiwamia paasochi iijimiachitiao, puꞌka tísia noꞌo aiwarieo pukachi moropiteka paatoniamechitiao?
\p
\v 39 Aapoeo nehjiarepua waikao:
\p —Ejeꞌe, anachameri teemea.
\p Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —Pichiwa aiwatare eemea kokosatiameo, itapiti tísia chihpuame iijikaopua, itapiti tísia aiwaniamechi aamo moropiteka paatoniamechitiaopua;
\v 40 Nape puuu aamo noꞌo ahjamina mochipuao, piiripio noꞌo oenao, piirea noꞌo ahjaminaoi, ki neeekamera iintomeripua puꞌkao; Apoe noꞌo Noono tewekachi iintomeripua puꞌkao, apoe teꞌta apochi reesiseri kiꞌyamera.
\p
\v 41 Waikao puuu oosa mariki Eesusi ajawaria ki waꞌa chaachapakamea, puꞌka ooka Eesusi ajawaria waꞌa chaachapariopao, nekawerepua puꞌkao, Saantiaoopua, Waaniopua tiameo.
\v 42 Nape Eesusia puꞌka nekawiopao, yooma ahpo ajawaria paaesaopua, pirena ajawakaopua chaanerepua:
\p —Eeme waꞌapiai naneꞌreka mochitoamepua iꞌka wehjoarichio, iintuamekopua aaata yaꞌyawichio, ahpo tararia tiꞌtijoerio, tísia kokosa yooraka tekipanatiamekopua puꞌkao. Puuua, tísia ahpo weruma erakoka mochitoamepua.
\v 43 Nape eemea noochi paparamea, ki waꞌachitia weruma erakoka mochitopuapua. Ohsotia aaata eemea teꞌta weruma enenariamea, kiisi aamo weruma eꞌraka yasitomeripua; ohso kaawe puuua kaawe eꞌraka kuꞌimeripua ahpo wahjachio.
\v 44 Aaata teꞌta paamiratuame enenariamea, ohsotia puhkuka teeremeri puuua ahpo wahjachio.
\v 45 Neeeai Riosie Tijoe Tijoetutetiamekai ki epeche weruma teeremia eenakamenia amochio, noꞌo kaawe yorakepuawichioo, ohsotia neeea, aamokamera yorakemia eenakamenia, aamokamera kaawe yoramia. Neeea aamowichioo, ahkasioi noꞌo ahjarioi, aamowichio pejana nehpupaka nehjimia eenakame neeea, aamo kiisi kaawe noonowiriawichio natetemia.
\s Eesusia Watimeo ki maꞌchiriame yachapatena
\r (Maateo 20:29-34; Ruuka 18:35-43)
\p
\v 46 Eesusi Eriko mochiwachiami uꞌmatoi ahpo ajawaria ahjamao, muuwaeme nokisiame tiame Eesusi ahjamao, pooesuwe yasariaipua aaata ki maꞌchiriame, puuua ihkorewa itaka yasariaipua waꞌao. Puuu ki maꞌchiriamea, Watimeo tewaniame enerepua, Tiimeo tewaniame taanara.
\v 47 Puuua Eesusi waꞌami uꞌmatomioio, puuua Eesusio Nasare ohjoemeko tuuwame inamukapao, weeru sisinamurepua Eesusio, chaaneka:
\p —¡Eesúsiii, Raawitaru tetejimarisiwachi naawakamee, noꞌo cheriwejerani neeeaa!
\p
\v 48 Waꞌa chiiopa puꞌkao, waapi ajakamea, teꞌyarepua puꞌkao, nape puuu ki maꞌchiriamea teritiaio, epeche uwatiame sisinamurepua Eesusio:
\p —¡Raawitaru tetejimarisiwachi eenameee, noꞌo tesiwa eꞌremitiapua pahchúuu!
\p
\v 49 Waikao Eesusia weripakao, chaanerepua ahpo chokichi ajatoameo:
\p —Noꞌo uꞌyepao puꞌka tijoeo.
\p Waikao ki maꞌchitiame iꞌnoramea, chaanerepua puꞌkao:
\p —Nahpesa naaju aamo paaena Eesusi. Kaawe erapasa naaju. Utewataka werisisa.
\p
\v 50 Waikao ipasapa ahpo matomoporao, ikanati niika werisika, Eesusi chokichi eenarepua, ahpo iꞌnorame panitoaeopua.
\v 51 Eesusia waikao iinatukerepua puꞌkao:
\p —¿Ihtana aamo yoorejeranimua?
\p Ki maꞌchiriamea nehjiarepua cheekao:
\p —Masitari, maꞌchiriame enenare neeea.
\p
\v 52 Waikao Eesusia, chaanerepua puꞌkao:
\p —Wee, kaawepua. Kaawe eꞌraka noꞌramitiamua. Noochi paparakapa muuua, aamo ki maꞌchiriaopua muuua, saukame muuuapa waꞌasi.
\p Waikao ki maꞌchiriamea, ikanati maꞌchireparepua, kawiyame tetewaka. Waikao puichi saukamea, ahjama simirepua waikao, Eesusi naꞌnaritokao.
\c 11
\s Eesusia Eerusareni muuwari mochiwachi pakina
\r (Maateo 21:1-11; Ruuka 19:28-40; Waani 12:12-19)
\p
\v 1 Eesusia Eerusareni waapi ihtoaiopua, Weetajeo Wetaniao tiame, Ooriwo kaawichi taweminao, ooka ahpo ajawaria chaanerepua:
\p
\v 2 —Paao ohjoewachi siimpamitia eemea, iꞌwa oꞌiniao maꞌchiachio. Waꞌa muirachio piiripi uuru teimeri eemea, masotatiame waꞌasi, puuua ki yaasetoniame pehjio. Puꞌka uuruo, oꞌyaeka chuhkuame teimeri eemea waꞌao, waꞌa kaari koꞌre yeetarachi poemina. Naꞌsonasa noꞌo uꞌyepamitiapua puꞌkao.
\v 3 Piire ahka iinatukesoo puꞌka uuru aamo naꞌsochoio, chaanepuapua puꞌkao:
\p —Eesusi Apoe taamo Paamiraa, ahpo iꞌyetonurakapua kuꞌitapio, eenechi upapuatapua kuꞌwe.
\p
\v 4 Puuua waꞌa siimpasaa waikao, waꞌa tewarepua puꞌka uuruo, yeeta koꞌrechi poemina oꞌyetiame. Waikaopua puꞌka uuru oꞌyara naꞌsochoiopua,
\v 5 aaataa waꞌao sisinamurepua chaaneka:
\p —¿Ihtana yooraka nooka eemea waꞌao? ¿Achini iikai naꞌsochani eemea puꞌka uuruo?
\p
\v 6 Waikao Eesusi uhjurariaa, teꞌta Eesusi ahpo chaanenurechitia nehjiarepua. Waꞌa chaachapakopua puꞌkao, reesiseretupua iꞌtomichioo.
\v 7 Waikao Eesusi uhjurariaa puꞌka uuruo, Eesusi uꞌyeparepua puꞌka uuruo. Waikao Eesusia puꞌka uuruo, itapitie ipetetiopua puꞌkao, yaasetoka yasitorepua puꞌkao.
\v 8 Waikao wehchi ahjama nokisiamea, ahpo kemawa ipekesirepua simiyachio. Wahjachia kuhsisawa ihpapasesirepua uꞌmatomiachio.
\p \fig |63-CN01782B.TIF|col|||Eesusi simiyachio kuhsisawa toꞌwepasina tekeka uꞌmatomiachi.|11:8\fig*
\v 9 Waikao pahcha nokisiamea, neipa nokisiamea tiame, chaachapasirepua siinakosikao:
\p —¡Tisiwari, tisiwari! ¡Riosichi eename Yawichiii, Teꞌta kaawerumara Yawichiii!
\v 10 ¡Ehpe oꞌinia werisipupuapua eenechio, ehkoriamisi Raawitaru yawichituriao! ¡Cheriwema kiꞌyame teemea Riosi tisiwa teꞌpa kahtiameo, teꞌta teꞌpa tewekachi oꞌinia aamo uhjurakameopua weeechi!
\p
\v 11 Ehjepa Eerusareni ajasisaapa Eesusia, isaeri teꞌta tioparachi pakirepua, waꞌa yooremina napawikarichi. Waꞌao yooma neꞌnesapa yoorekoo, aarikopa waꞌasio, Wetaniami akiparepua ahpo oosa mariki aampa ooka ajawaria ahjamao.
\s Eechichuna Eesusi wakipanura
\r (Maateo 21:18-19)
\p
\v 12 Puꞌka meere Wetaniami nokisinioio Eesusi chorowapasaa,
\v 13 mehka oꞌinia tetewariaipua, echitiame chuunao weeru sawatakame weeriame. Puꞌkao ahseriaipua neꞌnemia taakaeko oꞌraka, kihta taakaeme werirepua, saawarache apoche.
\v 14 Waikao Eesusia chaanerepua puꞌka eechichunao:
\p —¡Kaꞌte oosa taakemitia muuua, ki aawata aamo koꞌkomichiopua taakiao!
\p Puuu Eesusi ajawariaa, inamurepua Eesusio, puꞌka eechichuna naꞌara chaanerioio.
\s Eesusi iꞌisaeri tiopachi ki kaꞌkarumao, maꞌchi ihpaparia
\r (Maateo 21:12-17; Ruuka 19:45-48; Waani 2:13-22)
\p
\v 15 Neipa iꞌka cheesoo Eesusio, Eerusareni ajasirepua. Waikaopua iꞌisaeri tiopachi pakisaapa Eesusia, yooma puuyanarepua waꞌao, ki kaawe nokayameopua waꞌao, itapiti nehjameopua waꞌao, tarayameopua tiame. Yooma ruꞌminerepua meesao, toomi naakuriwaka mochikameopua tiame, waankooi ahjachi mochikao, yooma ruꞌminaka ihpapaserepua tiame, kooro nehjaka mochikameo, yooma ihpapaserepua koorokario. \fig |64-CN01787B.TIF|col|||Eesusia iꞌisaeri tioparachio, yooma ujumapuna itapiti nehjaka mochiriameo.|11:15\fig*
\v 16 Eesusia waꞌa tiopachiopua tiameo, aawataoi ki towarepua itapiti iꞌtoka nonoramichioopua, yoorekomi nonoraka puuyaniachio.
\v 17 Waꞌa yoorasaapa puꞌkao, tísia teꞌyarepua puꞌkao, chaanekao:
\p —¿Ki Ehkoriami Iyoterichio, eee chiiame Riosia: “Noꞌo kariwaa, ki noochi paparapuawichio netetiamepua, yomatiame weeechi mochikamewichioo”? Nape eemea noꞌo kariwao, ichikoame teesowara, iintaparepua.
\p
\v 18 Neeseriosi paꞌpamiratuamea iyoteri tiꞌtijoea tiame, waꞌa ahpo chaaneniame inamukapaopua, waika oꞌinia iꞌyasirepua aachin teeka Eesusi ahpo merimiao. Nape waꞌa erakoaipua majawerepua tiꞌtijoerio, muuwaeme tísia peenia eꞌraka keepuamekopua Eesusio.
\v 19 Tukapasipasoopua waꞌasio, Eesusia ahpo ajawaria ahjamao, maꞌchi machenarepua waꞌa muuwari mochiwachio.
\s Eechichuna ki taakiame wakipatetiame
\r (Maateo 21:20-22)
\p
\v 20 Meere piario, eenechi waꞌami uumatonioio, puuu eechichuna Eesusi nayeweriaopua, wakipakame werirepua waꞌasi.
\v 21 Waikao Peeroa chaanerepua Eesusio:
\p —Masitari, neꞌneo puꞌka echichunao, tapana aamoo ki taakenureriao waꞌasi. Nee, ¿ikanáti wakiparepua waꞌási?
\p
\v 22 Eesusia nehjiarepua:
\p Waꞌa iintokame Riosia aamo tetewimichioopua, itapiti ahpo itanetiaapua aamoeo, waꞌa iintoka nehjiamekapapua ikanati.
\v 23 Pichiwa teꞌta paparaka nayewesaa eeme Riosichio, ihta itapiti aamo tesiwa eꞌraka itasoopua, aamowichio iintomeriche puuua, kai nuꞌutikoipua aamo itayao, kaawi kehchumakoio.
\v 24 Pukaepa, aamo weruma Riosichi itayao, kaawi kehchumaoi enesoo werumao, ihta kaawioi waꞌa weeriamechitiao, wiitu weripa paꞌwechi chaanesoo, waꞌa weripamii kaawia. Pukaepa aamo chaaniamenia, kihta seeweka itanepuapua Riosio ihta kehchuma aamo cheriwejeraopua, nape teꞌta pichiwa Riosichi paparaka.
\v 25 Nape eeme Riosi ahjama nayewanariame enasaa eemea, kaaweruma eꞌraka enamitia muuua aamo iikachio, aamo iikachioi kihta inasoka nayewemia.
\v 26 Aaata aamoo ki kaawe iintosoopua, kaꞌte nekumeka itipimitiamua puꞌkao; ohso kaawe cheriwepua muuua puꞌkao, waꞌachitia Riosiai waikao, aamo cheriwemapua tiameo, ihtaoi aamo itayae cheriwekao. Nape muuua ki cheriwiame enesoopua aaataoiopua aamo piirechio, Riosiaio kiisi aamo cheriwemapua.
\s Eesusi ahpo masitemia reesiseri iinuewa
\r (Maateo 21:23-27; Ruuka 20:1-8)
\p
\v 27 Neipa iꞌka waꞌatiame nayewasaapa Eesusia, eenechi Eerusareni eenarepua. Waꞌa iꞌisaeri tiopachi pakisa yooremina oiyoio, neeseriosi paꞌpamiratuamea, iyoteri tiꞌtijoea tiame ookapia, waꞌa ikisa oꞌochetiame pirenaturi tewaniamea tiꞌtijoe maꞌmasitari,
\v 28 Eesusi naaepakaopua, iinatukerepua:
\p —¿Aatana reesiserichi inisiamemua aamo masitiao?
\p
\v 29 Waꞌa chaachapopao Eesusia, chaanerepua:
\p —Puꞌkachi aamo noꞌo iinatukia, aamo iinatukiame neeeai. Puꞌka aamo noꞌo nehjiasoo, aamo nehjiama neeeai aamo noꞌo iinatukiao.
\v 30 ¿Aatanakamera ihsikame uhjuraka Waanio paatomichioo, Riosikamera, tiꞌtijoekamerakosaoi?
\p
\v 31 Waikao aapoeo, ihchi nayewakaopua ahpoo, chaachaparepua:
\p —Riosi uhjurario taamo tuusoo, eee cheeka taamo nehjiamapua: “¿Achini iikai ki pichikeka eeme puꞌka chiiao?”
\v 32 Waꞌa tiiachio, ¿ihtanakamera chaachapata teemea? Aaata tiꞌtijoerioi, kaꞌchi iikaoi uhjurario chaachapamete teemea.
\p Puuua waꞌa chaachaparepua majayapa tiꞌtijoerio, puꞌka Waanio yomarika tiꞌtijoe ooweru tiameo, Riosie uhjuratiameko, erakoamekopua puꞌkao.
\v 33 Waꞌa tiiachipao, chaachapaka nehjiarepua Eesusio:
\p —Kiisi naneꞌriame teemea.
\p Waikao Eesusia chaanerepua puꞌkao:
\p —Waꞌa teesoo neeeai ki aamo tuuyemapua, noꞌoo aatanakamera noꞌo uhjurariaopua, iꞌka noꞌo masitia inisimichioo.
\c 12
\s Tekipanatewa ichikokame, waꞌachitarichi nayewatiame
\r (Maateo 21:33-46; Ruuka 20:9-19)
\p
\v 1 Ehjepamio Eesusia waꞌachitarichi masiteka oꞌinerepua waꞌa iꞌisaeri napawikarichio. Puuua eee chaanerepua:
\p —Seenepi simiyachio wahka yasariataipua aaata tijoe panijuwari echayame. Puuua panijuwari echisapao, koꞌreteriataipua puꞌkao. Naati neteriaipua tiameo, tekesatura, puꞌkao iꞌipasaopua waꞌa sahtunapuawichiopua. Naati neteriataipua tiameo, kai waapisi weeriame neꞌnesero, waꞌa teꞌpa werika inatepuawichiopua echitiameo. Waꞌa ikisaapa neipa tekipaname iꞌyasaapua, waꞌa wasachi eechichi toariatapua tekipanamichioo. Yooma waꞌa iintosaapa, mehka akipariatapua seenu weeechi.
\v 2 Neipami ahsepasoopa puꞌka echitiame iꞌipasa naachutapuawichioo, aaata uujurariatapua ahpo naachutari iꞌnoramichioopua waꞌa kajukame naasipasio.
\v 3 Nape waꞌa tekipanamea chapisa wepisapao, waꞌatia uhjureriatapua ahpo teekoo, kihta iꞌtoka.
\v 4 Waikao waꞌa ikitiapa apoe teekoraa, piirechi uhjurariatapua waikao, ahpo kuꞌiwa. Nape puꞌkaoi tekipanamea, moochi weweka naꞌara yooraka eeranatesaopua, ahpo teekochi noꞌapuriatapua puꞌkaoi.
\v 5 Waikao paika simiyachiopua teꞌta teekoraa, eenechi piirechi uhjurariatapua, nape puuua meriretiatapua. Neipao epeche weeka uhjurariataipua, nape puꞌkaoi tekipanamea, ookapi koꞌisaopua, wahjachio oowera wepisaa nonorapuriatapua ahpo teekochio.
\p
\v 6 ’Waikaopu teekoraa, ki aaata uhjurame tiiapaopua, piiripi waꞌapi taanaekaipua tísia nakiyao, puꞌkapechi uhjurariatapua: “Ki merimapu iꞌkao”, eꞌraka, “Yooremapua iꞌka noꞌo taanakopao”, eꞌraka.
\v 7 Nape tekipanamea, puꞌka waꞌa ihtoame tetewakapaopua, chaachapariatapua: “Ihjia taamo teekora taanarapua, ihjia ahpo noono mukisoopua, puuukamera yooma ahpo noono iinuekao, teekorachitia itipimeripua. Meritaria puꞌkaopua tiame. Waꞌa noonoisaa teemea, yooma puꞌka iinuemia iinueka itipima teemea”, chaachapariatapua.
\v 8 Waikaopua puꞌkaoio, chapisa meꞌyariatapua. Puꞌkao merisapao, puꞌkao eechichio, maꞌchi iꞌtoka ipariatapua. Waꞌasa noonoiriata puuua.
\p
\v 9 Puꞌka yooma naewasaapa Eesusia, iinatukerepua ahpo keepuameo:
\p —¿Wee, ihtana iintotapu teekoraa ahpo tekipanateriao, waꞌa noonowiriopao? ¿Koꞌitarepua ahpo tekipanakiameo waꞌa enasaopua? Puuua waꞌa iintosaa, ¿ki wahjachi kiatarepua puꞌka tehkiwarao, ki ichikoka tekipanamekamera?
\p
\v 10 ’Naakona, ¿ki iyonakame eemea puꞌka Ehkoriami Iyoteri chiiao, tehte ki nakika ipatiame nayewachio? Eee chiiamepua Ehkoriami Iyoterichio:
\q Tehte tekipaname ihpapariaa ki nakika tetewikao,
\q2 puuu tehte ipaka tetewitiamea,
\q2 teꞌta nakiwamera eneparepua,
\q2 teꞌta kaari nawatera utewarachitia.
\q
\v 11 Puꞌka tehte teꞌta nateyame enepatekamea,
\q2 Apoe taamo Noono tewekachi kahtiame iintokamepua.
\q1 Teemea puꞌka tehteo taamo Noono iintoriao,
\q2 tísia peenia erakoka tetewame teemea.
\p Waꞌa cheeriame Raawitarua, Ehkoriami Iyoterichio.
\p
\v 12 Puuu neꞌneseriosi paꞌpamiratuamea, waꞌa cheekopa Eesusio, apochi simiyame nayewaka chiio erakoparepua. Waꞌa erakoapa puuua, karichi chapisa yachanareriaipua Eesusio, nape majawiapa tiꞌtijoerio, waꞌatia toisa nonowarepua puꞌkao.
\s Yaꞌyawichiwichio koparoarichi simiyame
\r (Maateo 22:15-22; Ruuka 20:20-26)
\p
\v 13 Neipapao Eesusia, parisero tiꞌtijoe uhjureretupua, Eeroremina chuchukuame tiꞌtijoe. Ihji uhjuratiamea, Eesusi noonotemichio uhjuratiame eneriaipua, itapiti ahpo wenejiwa chaachasoopua, ahpo paꞌpamuratuamechi wenejimichio.
\v 14 Waꞌa eꞌenakao chaanere puuua:
\p —Masitari, naneꞌrena teemea aamoo, teꞌta pichiwarichi simiyamekamera chiiamekopua, aꞌchikoi chaanenioiopua tiꞌtijoeeopua, kiisi sewina erapamekopua. Muuua, waꞌa chaaneriaiopua kiisi toayamekopua, teꞌta Riosi pichiwari chiia masitekao. Pukaepa iꞌka aamo iinatukemo oꞌrame teemea: “Nee, ¿kaawejoare teꞌta yawichiwichio koparoaniame, nateteniao?”
\p
\v 15 Nape Eesusia naneꞌriapa ahpo wihkueka chaachapopa puꞌkao, chaanerepua:
\p —¿Achini iikai noꞌo chapimo oꞌraka nayewiame eemea? Noꞌo uꞌyepamitiaopua piiripi toomi, noꞌo neꞌnemichiopua puꞌkao.
\p
\v 16 Waikako Eesusia uꞌyepatiapa puꞌka toomio, kaawe neꞌnesaapa puꞌkao toomichio, iinatukerepua puꞌkao:
\p —¿Aatanapu, ihji toomichi kahtiame nanariraa? ¿Aatana teewara iyotetiamepua iꞌka toomichio?
\p Waikao aapoeo chaachaparepua:
\p —Aa puuua, apoepua Seresa, apoe teꞌta yawichi —chaachaparepua aapoeo.
\p
\v 17 Waikao waꞌa chaachapakopa puꞌkao, chaanere Eesusia:
\p —Waꞌa teesoo teꞌta yawichi iinuwarao, teꞌta yawichikamera kiapuapua; nape Riosikamera iinuwarao, Riosikamera kiapuapua.
\p Waꞌa cheeka nehjiatiapao puuu Eesusieo:
\p —¡Naakonakosa waꞌa tiiaitepua, tísia inatamekaite puuua? —ahpo chaachapaka itipirepua.
\s Mukukai eenechi ahjaniame iinatukewa
\r (Maateo 22:23-33; Ruuka 20:27-40)
\p
\v 18 Waikao Eesusi kahtiachio, saruseo tiꞌtijoepechi eꞌenarepua waꞌao. Puuu saruseo tiꞌtijoea, ki pichikiame enerepua, mukukai eenechi ahjaniameo. Pukaepa iinatukeriaipua Eesusio, eee chaachapakao:
\p
\v 19 —Masitari, ehkoriami Riosi nayewatura Moisea, eee cheeriaipua ahpo Iyoterichio, aaata neewikame ki tatanatasa mukukameopua ahpo uupichio, puuu waꞌapi poonira neewimeri tuukamepua ahpo paꞌchi uupira ahjamao, ahpo tatanatariaopua, ahpo paꞌchitaru tatanara enemichiopua.
\v 20 Nape neeea puꞌkao waꞌachitarichi aamo nayewemania. Puuu waꞌachitaria eee teereriataipua: Oowisani tijoe eneriatai puuua, ahpo poponieme. Pahcha weeriamea neewiriataipua aaata oowitiame ahjamao, nape puuua ki tatanatasa mukuriatapua.
\v 21 Waikao puuu waꞌapi neipa weeriamera ahpo paꞌchi uupieria ahjama neewiriatapua, nape puuuai kihta tatanatasa mukuriatapua. Waꞌachi iika mukuriata neipa weeriame pooniraai ahpo paꞌchi uupira neewikameai.
\v 22 Yooma puuu oowisani ahpo poponiemea, waꞌachi iika wahjipariatapua, puꞌka oowitiame ahjama nenewikamea, aaataai ki tatanaeka. Waꞌasi neipaoi teꞌta paꞌchira uupiraai, mukuriatapua tiame.
\v 23 Waꞌa ikikame enesaa yooma puuua, ¿aatanakamera teꞌta kuunara enetarepu eenechi ahjarichio, yoomahka puuu oowisania ahpo poponieme, puꞌka oowitiame ahjama nenewikame enesoo, paꞌchira tiame?
\p
\v 24 Waikao Eesusia puꞌkao, cheeka nehjiarepua:
\p —Aa eemea, tísia seꞌwi erakoamepua, kiisi pahtiapa ehkoriami iyoteri chiiao, kiisi machiyapa tiameo, teꞌta Riosi utewarira ihsiao.
\v 25 Wahjipakamea eenechi oꞌoijenasaapua ahjarichio, aaataai ki nenewika mochitomeripua, tewekachi mochikamechitia teꞌteriamekapa.
\v 26 Eemea puꞌka wahjipakai oijenaniameo, kihta machiyamepua, Ehkoriami Iyoteri chiiamekoopua. ¿Kikosa iyonakame eeme puꞌka Ehkoriami Iyoterichi cheeria Moisetaruo, Riosie ahpo nayewetiameopua, kuhsi uuyari tajenarichi ahpo nayewetioiopua? Puꞌka uuyari tajenarichi oꞌiniao Riosia, eee chaanerepua Moiseo: “Neee Aurani Riosiwaraa, Ihsa Riosiwaraa, Aakowo Riosiwaraapua tiame.”
\v 27 Waꞌa cheekame enesoo Riosio, puuu paika Riosichi paparaka wahjipakameopua, Riosiwarako tuuriopao, waꞌa teeresoo ahjaka mochitoamekaitepua pehjio, eenechi weerewa uumerikaitepua. Waꞌa tiiachipa eemea, ki pichikiame enesaa eemea eenechi ahjaniameo, ki nuꞌuti seꞌwi erakoamepua.
\s Epeche nateyame nuurariwa
\r (Maateo 22:34-40)
\p
\v 28 Waikao piiripi puuu Moise nuurewa masitaria Eesusio, tísia peeneka nehjiachaniopa saruseo tiꞌtijoe iinatukeriao, Eesusichi eenakao iinatukerepua tiame, eee cheeka:
\p —¿Achini tiiamerapu Riosi nuuraria, teꞌta nateyamechitia tetewipuamea, teꞌta eꞌwaka nokisipuamea?
\p
\v 29 Eesusia nehjiarepua cheeka:
\p —Aamo ehkoriami Moisea, eee cheeka nayewerepua tiꞌtijoerio: “Eeme isaeri tiꞌtijoe ooweru tiame waꞌachitia, keepuka mochimitia eemea aamo Noono tewekachi kahtiameo, taamo Noono Riosia piiripi waꞌapipua, kiꞌtepua waꞌasi piirechia.
\v 30 Teꞌpa kahtiame taamo Noono nuuraria, ihjipua teꞌta yorapuamea: Aamoche Riosiwa nakika mochitopuapua, yomatiame aamo iikachi eꞌrae, yomatiame aamo inatarie, yomatiame aamo utewarie tiame.” Puuupua teꞌta nokaka mochitopuamea nuurari.
\v 31 Piirechi nuuraria tiame, ihjipua teꞌta nateyameraa: “Kaawe eꞌreka yasimitiamua aamo piirechio, aamo waꞌapi aamo nakiyachitia.” Teꞌta nuurari nokipuamea, kiꞌtepua waꞌasi epeche nateyamea, puꞌka ookachitiao.
\p
\v 32 Waikaopu Moise nuurari masitaria, chaanerepua Eesusio:
\p —Ejeꞌe, kaawe chaanimua masitari. Pichiwajupu aamo chiiaa, pichiwa piiripi waꞌapipu Riosia, kiꞌtiamepua waꞌasi piirechio.
\v 33 Riosikamera epeche nakika mochitoniamea, epeche teꞌta nateyamepua, nape yomatiame ahpo iikae nakiniamepua, yomatiame ahpo inatarieopua tiame, yomatiame ahpo utewarieopua tiame, ahpo piirechioi ahpochitia nakiniameopua tiame. Yooma puuua epeche nateyamepua, ki animari Riosiwichio wahseka, oowewari kianiamechitia.
\p
\v 34 Waikao Eesusia Moise nuurari masitario, kaawe eꞌraka pichikeriopa ahpo pichiwari chiiao, chaanerepua puꞌkao:
\p —Ki seꞌwi tiiame muuuapa Riosi yeꞌkarichio.
\p Waikao tísia yeꞌkaka nehjiamekopua Eesusio ahpo iinatukeniao, ki aaata iinatukeme erakorepua puꞌkao.
\s Riosie Weratiame iinatukewa, aatanachi oꞌinia eename
\r (Maateo 22:41-46; Ruuka 20:41-44)
\p
\v 35 Eesusia iꞌisaeri tiopachi masitiaio, iinatukerepua tiꞌtijoerio, eee cheeka:
\p —¿Aatia tiiachipa chaachapame iyoteri tiꞌtijoea, Raawitaruchi eenameko tuuka Riosie Weratiameo?
\v 36 Raawitaru waꞌapiai Riosi Riosiwarie erapatetiaopua, cheerepua:
\q Apoe Riosi Paamiraa, eee chaanerepua ahpo Taana noꞌo Paamirao:
\q “Noꞌo ahjamina yasipamitia muuua, ahkasi aamo seepurawao, aamo taaratere noꞌo toapachisi.”
\p
\v 37 Eesusia waꞌa Ehkoriami Raawi Iyoteria cheesaapua, iinatukerepua tiꞌtijoerio:
\p —¿Achini iikai Raawitarua, ahpo paamira teewakame Riosie Weratiameo, tísia ahpo neipami naawakamekoipua puꞌkao?
\p Tiꞌtijoea ooweru tiamea muuwaeme, puꞌsereka keepuame enerepua Eesusio.
\s Eesusio ki puꞌsereria iyoteri tiꞌtijoe masitiao
\r (Maateo 23:1-36; Ruuka 11:37-54; 20:45-47)
\p
\v 38 Eesusia iꞌisaeri iyoteri tiꞌtijoe masitario, kiisi kaawe noonowirio tuunapua. Pukaepa eee chaanerepua ahpo masitia keepuameo:
\p —Naane eꞌreka iꞌisaeri iyoteri tiꞌtijoe masitiao, puuua teteperuma wakirata puꞌseriamekapu, kaawe yooreka ahpo tepotejeramepua, ahpo ihtoachi natepatiaapua.
\v 39 Aapoeo ahpo napawikarichiopua tiameo, epeche yoorewa tiꞌtijoe mochipamiachi momochipamepua, epeche yoorewa tiꞌtijoe koꞌkomiachi momochipamepua.
\v 40 Puuua kunamukukameopua tiameo, aꞌchikoi chaachapaka wihkueka kariwaraoi uꞌyamepua tiame, puuua kaꞌchi erakopuawichio tiꞌtijoerieo, tepekuma niꞌokiamepua Riosi cheriwema kiꞌyakaopua, ahpo tísia kaawe yoratiamewichioopua kunamukukameeo. Nape puuua waꞌa nokayaio, ki nuꞌuti kokosapuaitepua Riosieo.
\s Kunamukukame nehjaria Riosiwichio oowewari
\r (Ruuka 21:1-4)
\p
\v 41 Eesusia piire taawe neꞌneka kahtioio. Riosiwichio toomi oowewari toaniachio, muuwaeme enapame teteware Eesusia waꞌao, ahpo Riosiwichio oowewa toꞌwiame. Ki ookapi weꞌweka tomiwaemea, weꞌweka toꞌeriaipua toomio.
\v 42 Nape piiripi waꞌa eenakame kunamukukamea, ki weeka toomiwamekapaopua, ookapi waꞌapi nuꞌnutira toomi toꞌerepua Riosi oowewario, kiisi weeka nateyame. \fig |65-WA03903b.tif|col|||Kunamukukamea Riosio, yomatiame ahpo iinueka toomi oowewena.|12:42\fig*
\v 43 Waikao Eesusia ahpo ajawaria paaesapaopua, chaanerepua:
\p —Pichiwa ihji oowitiame kunamukukamea, epeche oowewari kiꞌyakai tiiamepua Riosio, ki puꞌka wahjachi ki ookapi tomiwaemechitia, Riosiwichio nehjariachitia oowewario.
\v 44 Yooma puuu tísia paarasatiamea toomi, ahpo soparawatiakamera kiꞌyamepua Riosi oowewarichioo, nape puuu kunamukukamea, ahpoche koꞌkomia ahjae tarimia iinuekaiopua, yooma Riosiwichio oowewariopua.
\c 13
\s Eesusi iꞌisaeri tiopa ruꞌminamio tuuya
\r (Maateo 24:1-2; Ruuka 21:5-6)
\p
\v 1 Eesusi iꞌisaeri tiopachi machenoio, piiripi Eesusi ajawaria chaanerepua:
\p —¡Masitari! ¡Neꞌneo, achipu kekechumapu tehte, achini keena ajakamepu raampakariai!
\p
\v 2 Eesusia nehjiarepua:
\p —Ejeꞌe, ¿kaawe tetewamemua puꞌka kaario, kai waapisi ajakamekoo? Nape puuua waꞌa tiiaio, kiisi itipimerikaitepua piiripioi tehte, raampata maaniameo. Yooma wehchi yasipamiitepua waꞌa tiiaio, piie taawechiamio.
\s Keꞌchu weee kajuyoi naania teetowa
\r (Maateo 24:3-28; Ruuka 21:7-24; 17:22-24)
\p
\v 3 Ooriwo Roomosachi ajasitioopua iꞌisaeri tiopa maꞌchiachiopua, Eesusia yasiparepua. Waꞌa yasipasoopua Eesusio, Peeroa, Aakowoa, Waania, Anteresia tiame, piineri iinatukerepua Eesusio, chaachapaka:\f + \fr 13.3 \ft Aakowoa, Saantiao waꞌapipua.\f*
\p
\v 4 —Teemea taamo tuuyejeramemua puꞌka iꞌisaeri tiopao, achinitio enemerikopua wehchi yasipamiachio, ihtana enemerikopua naania teerewa ikipuachio.
\p
\v 5 Eesusia nehjiarepua:
\p —Eeme waika taawechi ohjoemea, aamo inateka mochitometepua, ki aawata aamo wihkuepuamichio puꞌka taawechiamio,
\v 6 muuwaeme eꞌenamerikaitepua chaachapame: “Neeeju Riosie Weratiamea.” Puꞌka chaachapaeo, ki ookapi ruhjimiitepua puꞌka wisikuewachio.
\p
\v 7 ’Eeme puꞌka taawechiami ohjoemea, ki nuꞌuti nasiwaniame inamuaio, kaꞌte teꞌta majamitiapua pehjio, waꞌa tiame inamuaiopua, ki kajuyachikai teetomapua pehjio.
\v 8 Pirenapi weeechi ohjoemea, piire weeechi mochikamechi nasiwasimeripua yaꞌyawichi. Weeeai, ki muenati noonomeripua tiame, yoomatiame wehjoarichi, waꞌa ikinioio tooretuniameai, ki teesa tiame teetomeripua. Nape yooma puꞌka waꞌa tiiame teetoaiopua pehjio, pukeri oꞌichari enemeripua, teꞌta tísia kokosa aiwapuachio, pehjio.
\p
\v 9 ’Eeme puꞌka taawechiami noochi paparaka mochitoamea, kaawe aamo neesetoka mochitopapua; waika taawechiamio eemea, yaꞌyawichichi ijitopuamepua eemea; ahkaoipua iꞌisaeri napawikarichiamioi chapisa wepipuame eemea. Eemea teꞌta weeweruma yaꞌyawichichi paaepuamepua noochi teꞌteriapa, waꞌa iika noꞌo nehpupaka nayewameri eemea, teꞌta yaꞌyawichi peereichio.
\v 10 Pukaepa ihji Riosi kaaweruma tuuyewaria, keꞌchu iꞌka weee kajuyoio, yomatiame iꞌka wehjoarichi nayewatupuamepua.
\v 11 Eemea weruma yaꞌyawichichiami ijitotiaio itapiti iinatukemiao, waꞌa weeweruma yaꞌyawichi peereichi ajakaio, kaꞌchi eramitia eemea aamo chaachapamiao, Riosia aamo eratiae chaachapameri eemea waꞌao, ki eemeche piineri nokimerikapa waꞌao, waꞌachi ihsiamerikopua Riosiai, aamo ahjama kuꞌika nayewakao.
\v 12 Waika taawechiamio ahpo poponiemeai, ahpo poonioi nehjimeripua meripuawichio, noonoraai waꞌachi iintomeripua tiame, ahpo tatana nehjakaopua koꞌipuamechio; aaata tatanaraai ahpo noono nehjimeripua tiame meripuaichio.
\v 13 Yooma wehjoarichi mochikamea, noochi teꞌteriopa aamoo, nekamuchemeripua; nape waꞌa teꞌtereniai ki seꞌwika noochi paparaka newitoka puuyakamea, teꞌta kajuyachisio, Riosie newipatepuamepua.
\p
\v 14 ’Ehkoriami Riosi nayewatura Raanieria, wahka ihtoriachi ikipuame iyoteriaipua, itapiti tísia iinya tiiame yachapuamekopua iꞌisaeri tiopachi yooreminao, kiisi yachapuachi tiiame. Ehkoriami Raanieri tuuya iyonakamea, puꞌka taawechi puꞌka tísia iinya tiiame tetewapao, pahtemapua Raanieri cheeriao. Pahteka tetewamea puꞌka tísia iinya tiiameo, kaawichiami ujumamitiapua, yooma Uurea weeechiami mochikamea.
\v 15 Aaata ahpo karijampa ihsiamea, ki tekisaa kaawe enemiipua ahpo itapitiwaoi maꞌchipamiao;
\v 16 aaata wahka nokayameai ki eꞌenasaa kaawe enemiipua, ahpo petechioi ahpo wisasoriwa maꞌchipamiao.\fig |66-HK00127B.TIF|col|||Aaata tiꞌtijoea, maꞌre ihtapaka tekipanani.|13:16\fig*
\v 17 Puꞌka taawechi peteteka mochikame oowerua, ahpo tatana chiiteka mochikameaipua pehjio, ¡tísia tesiwa teꞌteremeripua!
\v 18 Pukaepa puꞌka taawechiami noochi paparaka mochitoamea, Riosichi itaka mochitomitiapua, ki tuuroi enemichiopua waꞌa ikipuameo.
\v 19 Puꞌka taawechiami tísia aiwapuamea, ki nuꞌuti teeremeripua, kaꞌchitia taawechi tetewiniame, naayachi oꞌinia iꞌka weee yachatiasichiopua, neipami ahkaoi wahka ihtoriachioi.
\v 20 Iꞌka tísia aiwario ki kahporatasoopua Riosio, apochi paparamewichioo, aaataai ki itipimeripua ahjakameo. Nape yooma apochi paparakameopua Riosia, ahpo tatana iintapariaopua, kahporatamapua puꞌka taawechiami tísia aiwaka mochitoao.
\p
\v 21 ’Waikami taawechiami aaata Riosichi paparamea aaatae ahpo chaanetiao: “Neꞌneo, iꞌwa kahti Riosie Weratiamea”, wahjachikoieoi chaanetiaapua: “Neꞌneo, waamikachi kahtipua”, kaꞌte pichikemitiapua puꞌkao.
\v 22 Eꞌenameripua weeka aaatao, Riosie Weratiameko tuuyame, nape wihtuka chaachapameripua. Eꞌenameripua tiameo, pichiwaka Riosi nayewameka chaachapame, ahkasioi puuua tiameo, Riosi peenia ihsiwa nokisikao. Ahkasioi puuua Riosi ahpo tatana iintapariaoi, wihkuenaremapua; nape puꞌkaopua wihkuenariaio, kiisi yuumpamapua, teꞌta pewatiame mochitoamekopua Riosichio.
\v 23 Neeea noꞌo ahjariao, iꞌka waꞌa ikipuame aamo tuuyenapua, teꞌta naneꞌreka mochitomichiopua, wahka ihtoriachi ikipuameo.
\s Tijoe Tijoetukamea eenechi enameri
\r (Maateo 24:29-35, 42-44; Ruuka 21:25-36)
\p
\v 24 ’Nape puꞌka taawechiami puꞌka aiwari uꞌmatosoopa, taaaai tukapasipamapua, meechaai ahpo mechatajenao choipameripua.
\v 25 Soꞌporiai tewekachi oꞌiniao, ki ookapi ruhjiame tetewipuamepua, ahkasi tewekachi ohjoemeai, tísia chachapia noonoimeripua majakao.
\v 26 Waikao neee Tijoe Tijoetukamea, toomarichi eename tetewipuamepua tekika, ki teesa tiame tajitoka eename Riosi utewarieo, tahpitika tiame teetoka uutapari.
\v 27 Waikao neee Tijoe Tijoetukamea tekisaopua, nuuremania noꞌo kuꞌiwario, yooma naꞌpoamichiopua noꞌo poanatariaopua Riosiwichioo, yomatiame naomina iꞌka weeechi mochikame, ahkasi iꞌka wehjoarichi sihkochiamisioi mochikame. Waꞌa ikisa tewekachi Riosie apechunatiameoipua waꞌasio, yomatiame naꞌpoanuremania puꞌkaoi.
\p
\v 28 ’Eemea pepenipamitiapua iꞌkao, chuunachitia waꞌachitarichi noꞌo aamo masitiao: Puꞌka oowarao rahtatiame uuyoiopua sawatakao, naneꞌriame teemea waikao, paamuni asiriamekopa waꞌasi.
\v 29 Waꞌachitia iꞌka aꞌchitiame simiyoiopua, taaa ikiyao, meechaoi, soꞌporioi tiame tutukapasipasoopa, noꞌo eenamechitiapa naneꞌreniame enemeripua, noꞌo Tijoe Tijoetukameo, aamo taꞌpechi muirachi weeriamechitiaopua, erakopuamekoopua waꞌasio.
\v 30 Yooma ihji waꞌa tiiame teetomeria, pichiwa waꞌa teeremeripua kajuyachi taawechio, keꞌchu wahjipoi waikami mochikame, tetewimerio.
\v 31 Tewekaa weeea tiamea wahjipatarepua, nape ihji noꞌo chiiaa teꞌta pichiwapua, kiisi wehchi wichika itipimeripua.
\p
\v 32 ’Nape puꞌka keenako ikimiao ihta taaweoio, ki aawata naneꞌriamepua puꞌkao, Riosi kuꞌiwari tewekachi mochikameai, neeeai wehjoarichi tiꞌtijoechitiaoi kiisi naneꞌriamepua, apoche noꞌo Noono tewekachi kahtiamera, naneꞌriamepua puꞌkao.
\p
\v 33 ’Waꞌa tiachipa eemea, pusakameche mochitopuapua noꞌoche enamia inataka, ki naneꞌriapa achini keenako noꞌo enemiaopua.
\v 34 Ihjia naatika tiiamepua, aaata tijoe teekora seenu weeechi akipakamechitia, ahpo tehkiwao ahpo tekipanatewa tooesaopua yoramichio, ahkasi ahpo eenachisi. Puuua ahpo taꞌpechi yeetepawa tekipanatewaopua, chaanesa simirepua: “Kaꞌte kochika yasimitia muuua, eenechi eenaionia senawato enamiitenia.”
\v 35 Waꞌa tiachipa eemeai puꞌkachitiao, kaꞌte kochika mochitomitia noꞌo enamiaopua, ki naneꞌriamekapa eemea, achini keenako noꞌo enamiao, seenekachioinia tukapasipooi enamaoinia, naasipa tukaooi seenekachio, seenekachi totori oowira kusuyooipua marikarowa, piarioiopua seenekachi.
\v 36 Aamo inateka mochitopuapua, ki aamo kokochiame tewipuawichiopua, senawato noꞌo eenoiopua.
\v 37 Iꞌka noꞌo aamo chaania, yomachi weeechi mochikame chaaneka chiiamenia: ¡Kaꞌte natakia mochitomitia eemea, senawato noꞌo enamiao!
\c 14
\s Eesusi noriwi chapipua katewewa
\r (Maateo 26:1-5; Ruuka 22:1-2; Waani 11:45-53)
\p
\v 1 Ooka taawe toiriai Semejenato pahko enamiachiopua, paani ki rewaruraeme koiꞌwachio. Iꞌisaeri tiopa neꞌneseriosi teꞌta paꞌpamuratuameraa iꞌisaeri iyoteri tiꞌtijoea tiame, Eesusi achini yooraka ahpo chapimia iꞌyariaipua, wihkueka merimo oꞌrakapua puꞌkao.
\v 2 Nape ookapi puuua chaachaparepua:
\p —Nape pahko simiyoiopua pehjio, kaꞌchi yoramete teemea puꞌkao, ki tahpitika noonowemichiopua pahkochio.
\s Oowitiame peeniajuwa toꞌwekame Eesusi moochi
\r (Maateo 26:6-13; Waani 12:1-8)
\p
\v 3 Eesusia Wetania mochiwachi eenariaipua Siimoni taꞌperachi, Reperaeme teewataniame tijoe ohjírachi. Eesusio meesa weeriachi kahtioio, waꞌa eenarepua aaata oowitiame, piie riimeta pochikame tísia nateyame sewajuya makotoame, apoche narato tewaniamee netetiame sewajuya. Puuu oowitiamea puꞌka riimeta kuhtarachi kahponasaopua, Eesusi moochi toꞌwerepua puꞌka riimetachi peeniajuwao.\fig |67-DD-032.tif|col|||Aaata oowitiamea, Eesusi moochi toꞌwenapua, tísia nateyame sewajuwa.|14:3\fig*
\v 4 Waikao waꞌa iintokopao puꞌkao, ookapi waꞌa mochikamea, nekaweka tetewarepua puꞌka oowitiameo. Waꞌa erakoapa puuua, ahpo chaachaparepua:
\p —¿Achini iikai naꞌatame puuua tísia nateyame peeniajuwao?
\v 5 ¿Nehjimetioipua puꞌkao ohso kaawe, paika siento taawechi yowiwame kehkisi, puꞌka toomieo, tesiwa teꞌtiamera kuꞌime teereriaipua?
\p Waꞌa chaachapaka naꞌareriaipua oowitiameo.
\p
\v 6 Nape Eesusia waꞌa chaachapopa puꞌkao, chaanerepua:
\p —Kaꞌte naꞌara chaachapa eemea iꞌka oowitiameo; ¿achini iikai naꞌara chaachapame ihji oowitiameo? Ihji oowitiamea kihta ki kaaweruma iintokamepua, ohsotia puuua, teꞌta kaawerumara iintowa iintokamepua.
\v 7 Aaata teꞌta tooremuameo, senepi taawechi amochi iinuemeripua kuꞌipuamewichioo, nape noꞌooo, ki senepi taawechi amochi iinuemeripua.
\v 8 Ihji oowitiamea ahpo tesiwatia iinuekai iꞌka peeniajuwao, noꞌo moochi toꞌwekamepua. Ihji oowitiame iintoriaa, keꞌchu noꞌo mukuyoi, noꞌo weerewachi chuhchekamepua peeniajuwao, noꞌoo, peeniajutiame katewepuawichiopua teesotatiachio, wahjipame toaniachio.
\v 9 Pichiwa aamo chaaniamenia iꞌkao, ihji oowitiamea iꞌka noochi iintoriao, ahkaai iꞌka wehjoarichi Riosi kaaweruma tuuyewari nayewatutiachio, iꞌka oowitiame kaaweruma iintoria inatepaka mochitopuamepua.
\s Uurasi tewaniame Eesusi noriwi nehjaria
\r (Maateo 26:14-16; Ruuka 22:3-6)
\p
\v 10 Uurasi Ihkarióte tewaniamea, piiripi puuu oosa mariki aampa ooka ajawariaa, iꞌisaeri neꞌneseriosi teꞌta paꞌpamuratuamechi simirepua, Eesusi noriwi nehjiwa ahjama nayewamia.
\v 11 Waikao puuu iꞌisaeri tiopachi teꞌta paꞌpamuratuamea Uurasi chiia inamukapao, kaawe erakoka natetemo tuurepua natekarao. Waikao oꞌinia Uurasia, oꞌinerepua iꞌyasika achini iintoka ahpo nehjimia Eesusiopua.
\s Taamo Paamira Eesusi Semejenato pahkokoi, aari koꞌkaria
\r (Maateo 26:17-29; Ruuka 22:7-23; Waani 13:21-30; Pahcha Koꞌkorintio Iyotepawa 11:23-26)
\p
\v 12 Pahcha pukeri oꞌiniachi taawechi Semejenato pahkoo, ki rewaruraeme koiꞌwachio paanio, poꞌwa Riosi oowewariwichio meriwachiopua, Eesusi ajawariaa iinatukerepua Eesusio:
\p —¿Akana aamo yorajeranimua, Semejenato pahko koꞌkopuachio?
\p
\v 13 Waikao Eesusia ooka ahpo ajawaria uusaopua, chaanerepua:
\p —Waami siimpamitia eemea muuwari mochiwachi. Waꞌa tetewimeri eemea aaata tijoe sikorichi neeroi mahtotoame. Puꞌka naꞌnaritopuapua, ahkasi taꞌpechi pakiyachisi.
\v 14 Waꞌa taꞌpechi pakiriachio, chaanemitiapua waꞌa kariwaemeo, taamo Masitaria aamo iinatukenurekapua, akana yooreko yorapuamekopua, Semejenato pahko koꞌkopuameo, ahpo ajawaria ahjama koꞌkomiachio.
\v 15 Waikao apoe aamo neꞌnetemapua, akana yooreko aamo yoramia puꞌka kooameo, teꞌpa raampatakarichi yoorémina. \fig |68-cn01798B.tif|col|||Raampata kaari teekoraa Eesusi ajawariao, Eesusi uhjuraria kooame ahpo yorakepuachi neꞌnetena.|14:15\fig*Waikao waꞌa yorapuapua puꞌka kooameo, taamo koꞌkomiao.
\p
\v 16 Waikao Eesusi ajawariaa, waꞌa siimpasaapa waꞌa muuwari mochiwachio, yooma ahpo chaaneretiachitia tetewarepua waꞌao. Waꞌa yooremina yoorarepua waikao, puꞌka Semejenato pahkokoi koiꞌwao.
\p
\v 17 Waikao Eesusia tukapasipasoopua, waꞌa eenarepua koꞌkomiao, ahpo oosa mariki aampa ooka ajawaria ahjamao.
\v 18 Waikao Eesusia ahpo ajawaria ahjama mochinioiopua koiꞌrachiopua koakao, chaanerepua ahpo ajawariao:
\p —Pichiwa aamo chaaneniame neeea, piiripi iꞌwa koayame noꞌo ahjamao, noꞌo toomichi noriwi nehjimerikopua.
\p
\v 19 Waikaopu ajawariaa, tísia yuuwesipakaopua, yoomahka pipiripi iinatukerepua Eesusio, chaachapaka:
\p —¿Neeejoare Paamira?
\p
\v 20 Eesusia nehjiarepua:
\p —Piiripi eemepua, iꞌwa mochikame noꞌo ahjame, oosa mariki aampa ookao, noꞌo ahjama pehtorichi ichuka koayame.
\v 21 Ihji noꞌo Tijoe Tijoetukamechi iintopuamea, Ehkoriami Iyoterichi chiia iintopuamepua; nape ¡Ai puuu noꞌo noriwi nehjakamea, epeche kaawe eneriaipua ki naawasaa!
\p
\v 22 Waꞌa cheeka Eesusia koaka mochinioio, piiripi paani uusa cheriyema kiasaopua ahpo tewekachi Noonoo, naasipasi chiꞌwanasa puꞌka paanio, chiꞌwapame kiꞌyarepua ahpo ajawariao, eee chaaneka:
\p —Ihji paania noꞌo weerewapua. Koꞌkomitia eemea puꞌkao.
\p
\v 23 Waꞌa ikisaopua, paaso toꞌwame uusaopua tiameo, tewekachi ahpo Noono cheriyema kiasaopua tiameo, ahpo ajawaria iijinurerepua puꞌkao, puꞌka paasochi maaniamepua. Waikao Eesusi ajawariaa, yooma ahka iijirepua puꞌkao.
\v 24 Waꞌa ikisoopa ahpo ajawariao, chaanere Eesusia:
\p —Puuu paasochi maaniame aamo iijiriaa, noꞌo eerapua, puuu eeraa Riosi ehkoriami mochiriame ahjama kateweria pichiwatamepua, noꞌo eera wiꞌsumiae pichiwataniame. Ihji eera noꞌo wiꞌsumiaa, ki ookapi tatakoririamewichio piipatepuamepua.
\v 25 Ehpeo pichiwa chiiamenia, ki oosa noꞌo iijimerikopua, iꞌka echijuwari neeroraopua, ahkasi noꞌo Noono yeꞌkarichi noꞌo yasipaka yeꞌkachisi. Ahkasi waikamisi iijimerinia eenechio, iꞌka echijuwari neerorao, weemera yeꞌkarichi.
\s Eesusi kaꞌitawa Peeroe
\r (Maateo 26:30-35; Ruuka 22:31-34; Waani 13:36-38)
\p
\v 26 Neipao, aari koiꞌwame koꞌkosaapua, Riosi wikatari wikatasaapa waꞌasio, Ooriwo roomosachite eꞌenarepua Eꞌsemaní siimpakao.
\v 27 Waꞌa nokisiaio, chaanere Eesusia ahpo ajawariao:
\p —Yooma eemea noochi paparamekaio, ehpe tukao waꞌapi noꞌo chapitioo, piineri noꞌo toaka ujumameripua, Ehkoriami Iyoterichio, eee chiiamekopa: “Meꞌrema neeea tepuyamerao, waꞌa ikitiaapa poꞌwa tepuyaa, yooma chiꞌripamapua.”
\v 28 Meripuamenia meꞌyao, nape eenechi oijenamerinia; oijenasaapa neeea, Arirea ihsimania waꞌa aamo eꞌenoio.
\p
\v 29 Waikao Peeroa waꞌa chiiopa Eesusio, chaanerepua:
\p —Peꞌyachi wahjachi aamo ajawariaa, aamo piineri toita, nape neeea kaꞌi.
\p
\v 30 Nape waꞌa chiiopa Peeroo, Eesusia chaanerepua:
\p —Pichiwa aamo chaaniame neeea, iꞌka waꞌapi tukaoo, keꞌchu oosa kusuyoi totori oowirao, paisa simiyame noꞌo kaꞌitamiitemua, kiisi noꞌo machiyo tuuka.
\p
\v 31 Nape Peeroa utewaeme naawesakao, eenechi chaanerepua Eesusio:
\p —Nape neeea ahkasioi meripuameaio, kiisi aamo kaꞌitamerinia.
\p Waikao yooma Eesusi ajawariai, waꞌachi chaachaparepua tiame.
\s Eesusia ahpo tewekachi Noonoma nayewani, Eꞌsemaní tewaniachi
\r (Maateo 26:36-46; Ruuka 22:39-46)
\p
\v 32 Ehjepamio, Eꞌsemaní tewaniachi ajasirepua. Eesusia waꞌa ajasitioopua, chaanerepua ahpo ajawariao:
\p —Iꞌwa noꞌo puuyemitia eemea kuꞌitapio, noꞌoo noꞌo Noonoma nayewachisi pehji.
\p
\v 33 Waikao Eesusia, waꞌa toisapa ookapi ahpo ajawariao, Peeroche iꞌtorepua, Aakowoo Waani tiame. Puꞌka yeeka simiyaiopua, tísia iiyana eraparepua.
\v 34 Waꞌa erapakaopua Eesusia, chaanerepua ahpo yeetoao:
\p —Ki nuꞌuti tahpitika eꞌramenia noochio, noꞌo iikachi yuuwesiwao, ahkasi mukime eꞌramenia. Iꞌwa itipimitia eeme kuꞌitapiopua pahchu, nape ki kokochika.
\p
\v 35 Waikao Eesusia, teesa wamichuri akiparepua ahpo Noono tewekachi kahtiame ahjama nayewamia. Waꞌao chopokorieka weripakao, ahpo Noonoo, ahpo aiwamia seꞌwitepua itanerepua. \fig |69-cn01698B.tif|col|||Eesusia, ahpo Noono ahjama nayewani, tewekachi kahtiame.|14:35\fig*
\v 36 Puꞌka ahpo Noonochi itakao, eee cheerepua ahpo Noonoo:
\p —Muuu noꞌo Noꞌnoo, kihta iinuame aamowichioo, ki kajuka iintome tiiao; pukaepa noꞌo seꞌwijeramenia iꞌka tísia noꞌo aiwamiao, nape ki noꞌo eꞌrachitia iintoka, aamokamera eꞌrachitia ohso kaawe.
\p
\v 37 Ehjepao ahpo paika ajawaria toariachi enasaa, kokochiame tewarepu puꞌkao. Eesusia waꞌa teꞌteriopa puꞌkao, yooma pusatesaopua puꞌkao, chaanerepua Peeroo:
\p —Siimoni, ¿kohchiame muuua? ¿Kiisi pusakame yasime eꞌramemua kuꞌitapioi, neꞌneka yasimitiooi?
\v 38 Neꞌneka mochimitia eemea Riosichi itakao, ki aamo eenechi ahsemichiopua aamo nahsinapari kochirewao. Aamo ki kochimeriko eꞌraio, aamo waꞌapi resipariwaa, aamo kochipatiamepua.
\p
\v 39 Waikao Eesusia, eenechi simisaapua ahpo Noono ahjama nayewamiao, eenechi simiterepua cheekao, puꞌka waꞌapi naewaka.
\v 40 Eenechi enasaapua oosa simiyachi ahpo ajawaria neꞌnemiao, eenechi kokochiame tewarepua puꞌkao. Eesusia pusateniaio, kihta nehjiame erakorepua, tísia kochinariapa.\fig |70-WA03914b.tif|col|||Eesusia eenechi eenakao, ahpo ajawariao kokochiame tewani.|14:40\fig*
\v 41 Ehjepa eenechi enasaa Eesusia paisa simiyachiopua, chaanerepua ahpo ihsiachi yeetoriao:
\p —¿Iiweta resipuna eemea kokochika? Soparanipa waꞌasi; ahseparupua waꞌasi keenakoo, noꞌo Tijoe Tijoetukameo, nanaaramechi nehjipuachio.
\v 42 ¡Yaapiti mochisisa! Nahpe waami wahja itipiriachi!
\p Wahja itipiriachi asisaapa Eesusia chaanerepua puꞌkao, yooma ahpo ajawariao:
\p —Waꞌatikia ihtoame tijoeapa, noꞌoo Tijoe Tijoetukameo, noriwi toomichi nehjakamea.
\s Eesusi chapisa, iꞌtoniame
\r (Maateo 26:47-56; Ruuka 22:47-53; Waani 18:2-11)
\p
\v 43 Waꞌa chiioi Eesusiopa, waꞌatikia ihtore Uurasiapa, Eesusi noriwi toomichi nehjakamea, piiripi puuu oosa mariki aampa ooka Eesusi ajawariaa. Ihjia, ki ookapi merimacheta makotoame, yeetoka eenariamepua, wahjachi puuua, kuuu ahjae wewepua makotoka eꞌenakamepua. Puuua teꞌte neꞌneseriosi teꞌta paꞌpamuratuamee uhjuratiame enerepua, iyoteri tiꞌtijoee uhjuratiame tiame, wahjachi tiꞌtijoee uhjuratiame tiame, oꞌochetiame pirenaturi tewaniamee.
\v 44 Uurasia Eesusi toomichi nehjaio, cheekame eneriaipua: “Puꞌka aaata noꞌo chuchuyao, puꞌka chapisa iꞌtopuapua, kaawe chapitoka, ki aamo neipumichiopua.”
\p
\v 45 Pukaepa puuua asisaapa, Eesusi naaepakao:
\p —¡Masitari! —cheekao, chuchurepua. Waikao iꞌisaeri paꞌpamiratuame soontarowaraa, Eesusikamera chapirepua.
\p
\v 46 Waꞌa yooraka chapinioi Eesusio, iꞌtopuawichioo,
\v 47 piiripi Eesusi ajawariaa, ahpo merimacheta maꞌchipasa, nakachi meteka tehpunerepua, teꞌta neꞌneseriosi paamiratuameopua, kuꞌira. \fig |71-WA03915b.tif|col|||Piiripi Eesusi ajawariaa, Eesusi nehpupawa iintona.|14:47\fig*
\p
\v 48 Waikao Eesusia chaanerepua ahpo chapiriameo:
\p —¿Eemea nasimachetawaeka eꞌenakamepua, kuuu makoka tiame noꞌo chapimiao, eemea noꞌoo aaata ichikoameka yooramepua?
\v 49 ¿Achini iikai ki noꞌo chapika eemea, noꞌoo iꞌisaeri tiopachi senepi taawechi noꞌo tetewaio, noꞌoo masiteka ihsioio? Aa, nape waꞌa teetoame ihjia, Ehkoriami Iyoterichio waꞌa chiiamekopa, waꞌa ikikache itipimerikoopua.
\p
\v 50 Waꞌa ikinioio yooma Eesusi ajawariaa, piineri toisa ujumarepua. \fig |72-WA03916b.tif|col|||Eesusi ajawariaa Eesusi chapitioopa, yooma ujumani toaka.|14:50\fig*
\p
\v 51 Piiripiche temari naꞌnaritoriaipu, nape puuuai chapinareretiaipua tiame;
\v 52 nape puuuai wisasoriwarachi chapiniaopua, yasipaka newika poiyame uꞌmarepua.
\s Eesusia teꞌta iꞌisaeri napawiriachi
\r (Maateo 26:57-68; Ruuka 22:54-55, 63-71; Waani 18:12-14, 19-24)
\p
\v 53 Waikao Eesusia, teꞌta neꞌneseriosi paamiratuamechi iꞌtoretupua. Waꞌao yooma neꞌneseriosi paꞌpamiratuamea, oꞌochetiame tewaniameapua tiame pirenaturi, waꞌa ikisa iyoteri tiꞌtijoeapua tiame, waꞌa weruma nanapawiwa nanapawiniachi napawirepua.
\v 54 Peeroa mehka weritoka neꞌnetoka, naꞌnaritosaapua, ahkasi teꞌta neeseriosi taꞌperachisi eenarepua, waꞌa taꞌpechio naꞌiretiopao, waꞌa weriparepua tatapamiao, waꞌa taꞌpechi inatiame tatapachi.
\p
\v 55 Waꞌa weruma napawitiachio, yooma iꞌisaeri paꞌpamuratuame waꞌa eꞌenakamea, yooma teꞌta, Eesusi naꞌara iintoria iꞌyeriaipua iinatukekao, nape itapiti merime teerewa; nape Eesusia kihta tewikeretupua, ihtaoi weruma naꞌara iintoriao.
\v 56 Aapoeo muuwaeme wihtuki Eesusi wenejiaio, ki napati waꞌachi chaachapaka wenejirepua, aapoe waꞌapi ahpo nateparika nayewapapua.
\v 57 Nape wahjachi waꞌa eꞌnakamea tiamea, wihtuka wenejiriaipua Eesusio, eee chaachapakao:
\p
\v 58 —Teemea iꞌka tijoeo, inamukamepua chiiameo: “Neeea iꞌka tiopa tiꞌtijoee netetiameo, nooe waꞌapi ruꞌminasa iꞌka tiopao, paika taawechi werapamania eenechio” —waꞌa chiiame inamukame teemea.
\p
\v 59 Nape waꞌa chachapaipua wenejikao, ki napati waꞌachi chachaparepua.
\p
\v 60 Waikaopu neꞌneseriosi teꞌta weruma paamiratuamea, werisika waꞌa napawitiachi naasipao, iinatukerepua Eesusio:
\p —¿Kihta nehjianimua aamo wenejiwao? ¿Ihtana chanimamua aamo nehpupakao?
\p
\v 61 Nape Eesusia waꞌa chaaneniaio iinatukekao, kihta nehjiarepua, piiripioi naera. Waikaopu neꞌneseriosi teꞌta weruma paamiratuamea, eenechi iinatukerepua Eesusio, cheeka:
\p —¿Muuupu teꞌta Riosie Weratiamea, teꞌta Riosi Kaaweruma Taanaraa?
\p
\v 62 Eesusia nehjiarepua:
\p —Ejeꞌe, neee puuua. Eemea wahka ihtoriachio, noꞌoo Tijoe Tijoetukameo, noꞌo Noono teꞌpa kahtiame Ki Teesa Utewaeme kahtiachi ahjama, ahjamina kahtiame noꞌo tetewimeripua, waꞌa oꞌiniaopua tiameo, toomarichi weritoka noꞌo tekiyame tetewimeripua, iꞌka weeechio.\fig |73-cn01816B.tif|col|||Neꞌneseriosi teꞌta paamiratuameraa, tahpitika tiiame nekamuparepua, Eesusi nehjiariaeo.|14:62\fig*
\p
\v 63 Waikaopu neꞌneseriosi teꞌta weruma paamiratuamea nekakao, ahpo wisasoriwa panisuka siꞌpanarepua, waꞌa iintosaapua, chaanerepua waꞌa napawikameo:
\p —¿Ihtanawichio epeche wenejiwa nakitariapua?
\v 64 Inamukame eemeapa, naꞌaraka nayewamekopua Riosichio. ¿Ihtana chaachapame eemea puꞌkao?
\p Waikao yooma ahkao, meripo tuurepua Eesusio.
\p
\v 65 Waikaopu Eesusi chokichi ajakamea, oꞌinerepua Eesusi akachupeka. Waꞌa nokisao, Eesusi puusira toꞌpeka wewesao, chaachaparepua:
\p —Ehsoo, ¿aatana ihsirupu aamo wewekao? —chaachaparepua naꞌarekao.
\p Waꞌa nokisaopua Eesusio, waꞌa inatiame soontaroa, nanarichi wewesa maꞌchiparepu iinatukeniachio.
\s Peeroa Eesusi kaꞌitani
\r (Maateo 26:69-75; Ruuka 22:56-62; Waani 18:15-18, 25-29)
\p
\v 66 Waꞌa ikitioio Eesusio, Peeroa teere weririaipua pehji, napawitiachi maꞌchi. Waꞌaoi waꞌa eenaka piiripi oowitiame neeseriosi kuꞌyamea,
\v 67 waꞌa weeriame tetewapa Peeroo, naꞌisuwe tatapaka, puuua kaawe neꞌnepaka Peeroo, chaanerepua:
\p —Muuu tiamepua, Eesusi Nasare ohjoeme ahjama oiyamea.
\p
\v 68 Waꞌa chaanetiapa Peeroa kaꞌitarepua cheeka:
\p —Kaꞌi, kiisi machiyamenia puꞌkao. Neeea aamo chiiao, ki naneꞌriamenia.
\p Waꞌa chaaneretiaapa Peeroa, maꞌchi machenarepua waikao, waꞌapi waꞌa taꞌpechi muiwachio. Puꞌka waꞌapichi kusuriame totori oowiraai.
\v 69 Puuu waꞌapi oowitiamea waꞌa kuꞌyamea, eenechi tetewapa Peeroo, chaanerepua wahjachi waꞌami ajakameo:
\p —Ihji tijoeai, puuupua tiame Eesusi ahjama oiyamea.
\p
\v 70 Nape Peeroa, eenechi kaꞌitarepua, ki pichiwako tuukao. Waikao puuu ajakame tuuyetiamea, ehjepamio paisachi simiyachio, chaachaparepua Peeroo:
\p —Pichiwa muuupua tiame, puꞌka tijoe chapitiame ahjama oiyamea, Arirea ohjoemechitia nayewámemua.\fig |74-cn01820B.tif|col|||Peero paisa simiyame ahpo kaꞌitani Eesusie yeetoka oiniao.|14:70\fig*
\p
\v 71 Waikao Peeroa, tísia utewaeme ahpo kaꞌitarepua, eee cheekao:
\p —¡Kiisi machiyamenia puꞌka tijoeo, aamo chaachapao!
\p
\v 72 Waꞌatiaiche, eenechi kusure totori oowiraa, paika simiyachiopua. Waikao Peeroa inateparepua, eee ahpo chaaneretia Eesusieo: “Keꞌchu oosa kusuyoi totori oowirao, paisa noꞌo kaꞌitameri muuua, kiisi noꞌo machiyo tuukao.” \fig |75-cn01821B.tif|col|||Peero nanarani.|14:72\fig*Puꞌka waꞌa ahpo waꞌa chaaneretia inatepakapaopua Peeroa, nanararepua tísia yuuwesipaka.
\c 15
\s Eesusi Piiratoe, utewaeme iinatukewa
\r (Maateo 27:1-2, 11-14; Ruuka 23:1-5; Waani 18:28-38)
\p
\v 1 Maꞌchirepasoopa yooma neꞌneseriosi paꞌpamiratuamea iyoteri tiꞌtijoea tiame, oꞌochetiame pirenaturia tewaniameapua tiame, waꞌa ikisa yooma puuu teꞌta weruma peereira paꞌpamiratuameapua tiamea, Eesusi oꞌyesa iꞌtonurerepua Piiratochio.
\v 2 Waikao Piiratoai waꞌao, iinatukerepua Eesusio:
\p —¿Muuukosapu iꞌisaeri yawichia?
\p —Waꞌatepua, amoe waꞌapi waꞌa chiiamepua —cheeka nehjiare Eesusia.
\p
\v 3 Waikao neꞌneseriosi paꞌpamiratuameo, weeka itapiti utewa chaachapopa wenejikao,
\v 4 iinatukerepua eenechio chaaneka:
\p —¿Oowera kihta nehjianimua aamo wenejiwao, ki ookapi aamo wenejiniaio?
\p
\v 5 Nape Eesusia kihta nehjiarepua. Waikaopu Piiratoa: “Aatia waꞌa tiiamejuarepua”, eraparepua Eesusio.
\s Eesusi merinurewa muuwarie
\r (Maateo 27:15-31; Ruuka 23:13-25; Waani 18:38-19:16)
\p
\v 6 Piiratoa senepi puꞌka pahkokoio paamuachio, aaata naꞌsonatiame toayame eneriaipua aaata peeresoo, aatanakamera peereso maꞌchi toinuraniame tiꞌtijoeeo.
\v 7 Waika taawechiamio waꞌa iinueniame eneriaipua piiripi peereso Warawasi tewaniame, wahjachi ahjama pirenatuka tiꞌtijoe koꞌyame, puuua muuwaeka nasiwaniachi nasiwakame, ahpo yeetowa nasiwaniame ahjama.
\v 8 Waikao muuwaria, Piirato senepi paamuparichi ijintoakamera yoranurarepua, aaata piiripi peereso maꞌchipaka toiwame.
\v 9 Waikao Piiratoa chaanerepua muuwario:
\p —¿Aatanakamera nahki eemea toipuaichioo, iꞌka iꞌisaeri Yawichiwara?
\p
\v 10 Waꞌa cheere Piiratoa, naneꞌrejeretoapa puꞌka neꞌneseriosi paꞌpamiratuameo, ahpo paamiratuwa waꞌinaka wenejiriopua Eesusio.
\v 11 Nape neꞌneseriosi teꞌta paꞌpamuratuamea yooma muuwari noonotekao, weeru chaachapaterepua, Warawasikamera itamichio puhjepuawichoo.
\v 12 Waikao Piiratoa eenechi iinatukerepua cheekao:
\p —¿Nape ihtana noꞌo yorajerani eemea waikao, iꞌka iꞌisaeri Yawichiwarao?
\p
\v 13 Waikao muuwaeme wenejiameraa, chaachaparepua siinakokao:
\p —¡Kurusichi merisáaa, kurusichi merisáaa!
\p
\v 14 Piiratoa chaanerepua waikao:
\p —¿Ihtana naꞌara iintokamesapua naajuo, ahkasi meripuawichiooo?
\p Nape muuwaria simiterepua chaachapakao:
\p —¡Kurusichi meꞌyáaa, kurusichi meꞌyáaa! \fig |76-cn01825B.tif|col|||Muuwari tiꞌtijoea siinakokao, kurusichi merinurena Eesusio.|15:14\fig*
\p
\v 15 Waikao Piiratoa kaawe itipinariapa puꞌka muuwari ahjamao, Warawasikamera puhjerepua waikao. Waikao Piiratoa wepinurarepua Eesusio muuwari tetewachi, waꞌa ikisao Eesusio, ahpo soontarowao, kurusichi merimia iꞌtonurerepua.
\p
\v 16 Waikaopu soontaroa, keꞌchu kurusichi merimia iꞌtomiaio, yawichikarichi taꞌperachi iꞌtosaapua Eesusio, waꞌa napawinurarepua yomatiame soontarowa.
\v 17 Waꞌaopua Eesusio, sehtamurame mopowakira chuhchéretupua, waꞌa ikisapapua moochio, wehcha mosokira netetiame yahcheretupua.\fig |77-cn01827B.tif|col|||Eesusi naꞌara chaanenia Piirato soꞌsontaroe.|15:17\fig*
\v 18 Waꞌa yorasaapa naꞌarekao, chaachaparepua siinakoka:
\p —¡Nee, neꞌneopu isaeri Yawichio!
\p
\v 19 Waꞌa chaachapakao, moochi weparepua kuhsie, akachupekao. Waꞌa nokisaapa, chopokorieka aajapekao, naꞌarerepua ahpo yawichi teewaka.
\v 20 Neipapa waꞌa nokisapa naꞌarekao, puhjerepua wisasori sehtamurameo, waikao waꞌa ikisaopua, waꞌapi puꞌka wisasorira chuhcherepua eenechi. Waꞌasi waꞌa nokisapao, maꞌchiparepua waikao, kurusichi merimia iꞌtomiaopa.
\s Eesusi kurusichi meriwa
\r (Maateo 27:32-44; Ruuka 23:26-43; Waani 19:17-27)
\p
\v 21 Piiripi tijoe Siirene eenamea, Siimoni tewaniame eneriaipua. Ihji Siimoni tatanaraa, Arejantoro eneriaipua piiripia, piirea Ruujo tewaniame. Ihji Siimonia, wasachi tekipanai eenaka waꞌami uꞌmatoio, utewa yoraretupua, Eesusi kurusi mahtotoa, kuꞌika mahtotomichio.
\p
\v 22 Eesusia Ókota tewaniachi iꞌtoretupua, Wahjipakame Moꞌojoa, cheeka chaniwame rieko naewaniachio.
\v 23 Waꞌao Eesusio, wiino ooweretupua miira naꞌpetiame, nape Eesusia ki nakirepua puꞌkao.
\v 24 Waikaopua Eesusio mukimichioo, kurusichi chucharetupua. Waꞌa noonowisaa soontaroa Eesusi wisasoriwao, ahpo newitopua teꞌerepua Eesusi wisasoriwichioo, naneꞌrenariapapua aaatakamera newitoka machenamerikopua Eesusi wisasorieo. \fig |78-CN01837B.TIF|col|||Piirato soꞌsontaroa, Eesusi wisasoriwa newitowa teꞌena.|15:24\fig*
\p
\v 25 Puꞌka kurusichi chuchanioio, watani keenako enerepua.
\v 26 Waꞌa kurusichioiopua, itapiti iyoteri chuhcheretupua, eee chiiame: “Iꞌisaeri Yawichira ihjia.”
\v 27 Waꞌa Eesusi meriwachio, ooka ichikoame koꞌiretupua tiameo kurusichi chuhchakao, piiripi ahjamina, piirea owemina.
\v 28 Ookapi ehkoriami Riosi iyotaperichio, iꞌka eee tiiame ikipuame nayewakao, eee chiiamepua: “Ki kaꞌkaruma tiꞌtijoechi tetewipuamepua.”
\p
\v 29 Waꞌami uꞌmatopamea moꞌrewakao, Eesusi naꞌarekao, chaachaparepua:
\p —Ehso muuua, tiopa ruꞌminamo tuukamekai, paika taawechi weramo tuukamekai eenechio,
\v 30 ¿achini iikai ki aamo Riosi utewarie tekika aamo newipanimua waꞌa kurusichio? \fig |79-cn01838B.tif|col|||Ooka iꞌisaeri paꞌpamiratuamea Eesusio, tísia naꞌareka tekinuranipua kurusichio.|15:30\fig*
\v 31 Neꞌneseriosi paꞌpamiratuameai, waꞌa ikisa iyoteri tiꞌtijoeai, waꞌami uꞌmatopaio, naꞌarerepua tiame chaachapaka:
\p —Kaawe newipaterepua wahjao, nape ahpo waꞌapio kaꞌchi iika ahpo newipateme eꞌramepua.
\v 32 ¡Riosie Weratiame enesaa, apoe waꞌapi ahpo tekipumetepua kurusichio, waꞌa iintosoopua puꞌkao, pichiwa iꞌisaeri Yawichirako, erakopuawichiopua puꞌkao!
\p Wahjachi ookaa kurusichi chuchukuameaa tiame, naꞌara chaachaparepua Eesusio.
\s Eesusia mukuna
\r (Maateo 27:45-56; Ruuka 23:44-49; Waani 19:28-30)
\p
\v 33 Oowetawe enetoiopa, yomatiame weeechi tukapasiparepua, ahkasi paikachi keenakoosi.
\v 34 Waꞌa keenako teetoio Eesusia, weeru sisinakao chaacharepua:
\p —Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? —puuua cheeka cheerepua: Noꞌo Riosiwa, noꞌo Riosiwa, ¿achini iikai piineri noꞌo toanimua?
\p
\v 35 Wahjachi waꞌa mochikamea, waꞌa chiiame inamukapaopua Eesusio, ahpo chaachaparepua:
\p —Keepukao, ehkoriami Eeria paaechanipu, ehkoriami Riosi nayewatura.
\p
\v 36 Waikao piiripi puuu inamukamea, ikanati uꞌmasika ikanati aꞌpotiame uusaopua, wiino choꞌkoamechi saampatesaopua, kuhsichi chuchasa Eesusi ooweparepua waꞌapote, piꞌpimichio. Waꞌa iintosaopua cheerepua tiꞌtijoerio:
\p —Puuetariaopua pehjio, enamakoipu Eeriaa tekipumia.
\p
\v 37 Nape Eesusia weeru sisinakao, mukurepua waꞌasi.
\v 38 Puꞌka waꞌapichioi, puuu wisasori teꞌta iꞌisaeri tiopara iyoriwachi toꞌpiamea, chaꞌrika siꞌparepua teꞌpasi oꞌinia teeresi.\fig |80-CN01843B.TIF|col|||Iꞌisaeri tiopara iyoriwachi toꞌpiamea, chaꞌrika siꞌpare teꞌpa oꞌinia teeresi. |15:38\fig*
\v 39 Waikaopu rooma kapitaia, Eesusi tawemina weripakao, cheerepua:
\p —Pichiwa Riosichi eename eneriai ihji tijoea.
\p
\v 40 Wahjachi ooweruai waꞌachi ajariaipua mehka ajaka neꞌneka. Puuu piiripia, Maaria Maarena tewaniame eneriaipua, piire Maariaa, Saantiao epeche nuꞌutira poonira yeeyera enerepua, puuua waꞌapi Maariaa, Oose yeeyera enerepua tiame, Sarome yeeyera tiame.
\v 41 Ihji oowerua, Arirea oꞌinia Eesusi ahjama eꞌenariame enerepua, Arirea kahtioi Eesusio, tísia kuꞌikame. Waꞌa nokarepua tiame wahjachi weeka ooweruai, Eesusi naꞌnaritoka eꞌenakame Eerusarenisio.
\s Eesusi mukiso katewetiame
\r (Maateo 27:57-61; Ruuka 23:50-56; Waani 19:38-42)
\p
\v 42 Semejenato pahkowichio kateweniachikoo, tukapasipachiopua waꞌasio, puꞌka meereopua resipuniame taawechikoopua waꞌasio,
\v 43 Oose Arimatéa ohjoemea, naanaso eratoka Piiratochi eenakao, Eesusi weerewara itanerepua. Puuu Oosea Teꞌta Weruma Pirenatuwa tewaniamechi piiripia, weruma yooreniamechitia tetewiniame eneriaipua. Puuua tiameo, Riosi yeꞌkari puuyetoka yasitoame eneriai puuua.
\v 44 Nape Piiratoa Oosee itanetiapa Eesusi weerewarao, tahpitika eraparepua Eesusio, ikanati mukuriopa. Pukaepa paaerepua ahpo kapitaio, Eesusi pichiwa mukuria iinatukenariapa.
\v 45 Waikao Piiratoa, pichiwa mukurio tuuyetiapa kapitaieo, reesiserepua Ooseo, Eesusi weerewara tekipusa iꞌtomichioo.
\v 46 Waikao ihji Oosea wisasori tohsaname tarisapaopua, simirepua Eesusi weerewara tekipumia. Waꞌa asisa tekipusa Eesusi weerewara ahpo kuꞌiwa ahjamao, puꞌka ahpo iꞌtoria wisasori tohsanamechi ikapisaapua, wahjipame toaniachi iꞌtokaopua, yooremina teekarepua. Waꞌa tekisaopua muirachio, weruma tehte rahpename chihturamee toꞌperepua. \fig |81-WA03929b.tif|col|||Wahjipame toaniachi tesotatiachio, Eesusi yooremina tekisapao, yeetepaka toꞌpepanipua.|15:46\fig*
\v 47 Maaria Maarenaa, Maaria Oose yeeyeraa tiame, tetewakamepua puꞌkao, Eesusi weerewara tekitiachio.
\c 16
\s Eesusi oijenawa wahjiparichi oꞌinia
\r (Maateo 28:1-10; Ruuka 24:1-12; Waani 20:1-10)
\p
\v 1 Uꞌmatosoopa resipuniachi taawechio, Maaria Maarenaa, piirechi Maariaa Saantiao yeeyeraa, Sarome tewaniamea oowitiame tiame, peeniajuwa tararepua Eesusi weerewarachi chuhchemia.
\v 2 Waikaopua puꞌka oowisari pahcha taawechio, Eesusi mukutekitiachi siimparepua puꞌka peeniajuwari chuhchemia.
\v 3 Piari taaa machenoi waꞌa siimpakao ahpo chaachapasiriaipua:
\p —¿Aatana taamo wahjoneta Eesusi tekitiachi muirachio?
\p
\v 4 Nape ihji oowerua, ajasisaapa waꞌa Eesusi mukukatewetiachio, tehte waꞌa toꞌpiameo, ikichatiame tewarepua.
\v 5 Iꞌkao, waꞌa muisoopua mukukatewechi yooremina neꞌnemiao, waꞌa yasarepua aaata Eesusi tekitiachi ahjamina, tepekuma tohsaname wakiraeme.\fig |82-cn01851B.tif|col|||Paika oowerua, Riosi kuꞌiwari Eesusi tekitiachi kahtiame tetewani.|16:5\fig*
\v 6 Puuu oowerua tísia majariaipua puꞌka tetewakao, nape puuu waꞌa kahtiamea Eesusi tekitiachi ahjaminao, chaanerepua ooweruo:
\p —Kaꞌte majakoo, eemea Eesusi Nasare ohjoeme iꞌyamepua kurusichi meritiame, nape puuua kiꞌtiamepua iꞌwao, oijenakame puuuapa waꞌasi.
\p
\v 7 Waꞌa cheesaapa Riosi kuꞌiwaria, chaanerepua tiameo:
\p —Yaapiti nonoraka Eesusi ajawaria tuuyemitiapua, Peerokamera pahcha, puꞌkao chaanepuapua: Eesusia Arirea ihsimeriko tuuyo, keꞌchu ahpo ajawaria waꞌa eꞌenoiopua, keꞌchu meriwaio ahpo ajawaria chaaneriachitia.
\p
\v 8 Waikao oowerua, uꞌmapaka puuyarepua mukukatewerachio, ahpo sasaweka tísia majakame. Pukaepa aawata tuuyerepua pooechi uꞌmapasiaio.
\s Eesusia Maaria Maarena machejena
\r (Waani 20:11-18)
\p
\v 9 Piiripi puuu uꞌmasikamea Maaria Maarena enerepua, puꞌkao Eesusio oowisani nanaarari puuyaneria weerewachio.
\v 10 Puuu Maariaa piirechi ooka ooweru ahjamao, riisaka eꞌenarepua Eesusi ajawaria mochikachi, Riosi kuꞌiwaria ahpo chaaneria tuuyemia. Waꞌa ajasisaapua, tísia yuuwesiame tewarepua Eesusi ajawariao, naarakoka mochikame. Waikaopua oowerua, chaachaparepua Eesusi ajawariao, eenechi oijenariame Eesusia, waꞌa cheeka tuuyetiame teemea Riosi kuꞌiwarieo, Eesusi tekitiachi yasariameeo.
\v 11 Nape ihji Eesusi ajawariaa, waꞌa chaanetiaiopua oowerueo, kiisi pichiwako chaachapame tuurepua.
\s Eesusia ahpo ajawaria machejenena pooechi
\r (Ruuka 24:13-35)
\p
\v 12 Neipatakiro Eesusia, ooka ahpo naꞌnaritoamera machejenerepua pooechi nokisinioio, nape sewina tiiame weritopa, ki machiriapua Eesusio.
\v 13 Nape waikachuriami machisaapua Eesusikoo, ikanati siimparepua Eesusi oosa mariki aampa piiripi ajawaria mochikachi, tuuyemia puꞌkao. Nape puuu Eesusi ajawariaa, kiisi pichikerepua pichiwa tetewiko tuuyetiaipua.
\s Eesusi ahpo ajawaria uhjurani nayewatumichio
\r (Maateo 28:16-20; Ruuka 24:36-49; Waani 20:19-23)
\p
\v 14 Puꞌkachi meeriamio Eesusia, senawato yooma puꞌka ahpo oosa mariki aampa piiripi ajawaria mochikachi machejenerepua, aaata ohjoewachi meesamina mochikoi. Eesusia waꞌa machejenekao, teꞌyarepua ahpo ajawariaopua chaaneka:
\p —¿Achini iikai ki pichikeka eemea, noꞌo oijenario tuuyetiaio? Tísia peewame eemea iikachio, kiisi pichikekapa eemea aamo tuuyetiameeo, aaata amochisi eꞌenakameeo.
\v 15 Neipa waꞌa chaanesapaopua Eesusia, ahjama koꞌkarepua. Koꞌkosepasaopua, keꞌchu machenaiopua waꞌa taꞌpechio, iꞌkao achini nokisimia kaawe tuuyerepua. Puꞌkao eee chaanerepua:
\p —Eemea ehpe oꞌiniao, yomachiami mochiwachiami siimpamitiapua, yooma ihta noꞌo iintoria nayewatumia, ihtana iintoriopua noꞌoo, yooma noochi paparakameo newipatepuawichioopua.
\v 16 Kiisi pichikekamea iꞌka tuuyewario, kokosapuame puuua, Riosi nekarewaeo. Nape pichikekamea iꞌka noochi simiyame aamo nayewatiao, ahpo ki kaꞌkaruma nokaya toaka, ahpo paatokameapua tiameo, noꞌoe newipatepuamepua Riosi nekarewachio.
\v 17 Neeea aamo nayewatusiachio, aamo ahjama inisimeripua neeea noꞌo utewarie aamo kuꞌisikao. Puꞌka noochi paparasiameopua, maꞌchiame tetewitesimania noꞌo utewario, aamo aaata noochi simiyame tuuyesiwachio. Puuu noochi paparakamea, iꞌka naaniatiwari aamo nokisiame tetewimeripua: Ahkaoi aamo asikoachiamio, noꞌo teewae puuyachame tiꞌtijoechi muikame naꞌarari; ahkaoi aamo ajasisiachiopua, puꞌka seesenu nayewachi nayewame aamo inamumeripua.
\v 18 Puuu noochi paparasiamea, amochi tetewimeripua tiameo, sekae chapikoi sayaweo, kiꞌkioiopua, kaꞌchi aamo ikiyame; itapiti yerowaeme aamo iijikoiopua, ki mukuyame; aaata kokoriamechi aamo seekarepasoopua, sautiame aamo tetewimeripua puꞌkao.
\s Eesusia tewekachi apechunania
\r (Ruuka 24:50-53)
\p
\v 19 Iꞌka nayewesaapua, neipatakiri taawechiopua, apoe Paamira Eesusia, tewekachi ahpo Noonoe apechunaretupua, waꞌasi.\fig |83-WA03936b.tif|col|||Eesusia tewekachi akipaka mooenani. |16:19\fig* Waꞌa akipasaapa puuua, ahpo Noonomina yasiparepua yawichitumiao.
\v 20 Waꞌa ikisoopua Eesusio, Eesusi ajawariaa, ahkaoi yomachi mochiwachiami puuyarepua, Riosi kaaweruma tuuyewari nayewatumiaopua, Eesusi iintorio tatakoriria cheriwepuawichiopua tuuyesikaopua. Waikao nayewatuka nokisinioio, ahkaoi Eesusichi simiyame nayewesinioiopua tiꞌtijoerio, Riosia puꞌka ahjama inisirepua kuꞌisikao, maꞌchiame tetewitesikaopua ahpo utewario, ahpo ajawariachi tísia peenia ihsiwa ki maaenari inisikaopua, ahpoo, cheeriachitia. Iꞌwasi kajuna ihji iyoteri chiiaa.