\id LUK
\h Ruuka Iyoteria
\mt2 Riosi Kaaweruma Tuuyewari
\mt1 Ruuka
\mt2 Iyoteria
\c 1
\s Ruuka teepote
\p
\v 1 Kúíraa, weruma teerewaeme Tiiojiroo. Iꞌwa aamo nayewemane iꞌka iyoterichio, muuwaeme tiꞌtijoee Riosi iintoria iyoteka mochitoriaopua, muuwaeme itapiti Riosi iintoriaopua iꞌka weeechio, taamoo naneꞌreka mochitoapa puꞌkao, yooma tiꞌtijoeri tetewachi ikitiame.
\v 2 Ihji tiꞌtijoe pukeri oꞌinia iyotekamea, Eesusi Riosie Weratiamechi simiyame, taamowichio toowerepua yooma Eesusi iintoria iyotetiame, pukeri oꞌiniachisi Riosie Weratiamee ahpo tetewiteretia, yooma pukeri oꞌiniachisi ahpo nayeweretiaopua tiame pukae.
\v 3 Waꞌa tiiachipao neeeai, tehpe simitekapa iꞌyaeka iꞌka ikitiameo, aamoo Tiiojiroo, weruma tiiamekopa aamoo, aamo iyotepamio orapakania waikao, nape maꞌchiame chiiamepua iꞌkao,
\v 4 aamoo, naneꞌremichiopua iꞌka Riosie Weratiamechio, yooma itapiti ikitiameopua, teꞌta pichiwa waꞌa tiiame ikitiamekoopua, aamo masiteriachitia.
\s Riosi kuꞌiwariaa Waani Paatori naawamio tuunapua
\p
\v 5 Uurea weeechi teꞌta yawichikoipua Eeroreo, waꞌa yasariaipu piiripi tijoe neeseriosi,\f + \fr 1.5 \ft neeseriosi: Riosi iyoriwa neesetowa\f* isaeri tiopachi neesetoame. Ihji tijoea Sakaria tewaniame eneriaipua, Aawiasi tewaniamechi pirenaturichi neeseriosi eneriaipua. Ihji Sakaria uupiraa, Eerisawe tewaniame eneriaipua, Aaronichi oꞌinia tiꞌtijoeturichi eename.
\v 6 Ihji Sakariaa uupimao, naꞌpahka kaawe teteiwame enerepua Riosieo, kaaweruma teetoka mochitoamekapa, teꞌta Riosi chiiachitia, Riosi yoorewao, ki seꞌwika mochitoapa.
\v 7 Puuua, ki tatanaeme eneriaipua, puꞌka oowitiameopua ki tanayamekopa; oowitiamea, yaꞌwatiame enerepua waꞌasi, tijoeai oochetiame waꞌasi.
\p
\v 8 Piire taaweo, Sakaria ahpo pirenaturi neꞌneseriosichio, aaata pakimioiopua tiꞌtijoeriwichio iintomiaopua, iyoriwachio,
\v 9 Sakariachi wichirepua pakimiao, teꞌta iyoriwachi choꞌi moorimiaopua Riosiwichioo.
\v 10 Sakariao, yooremina ihsioio puꞌka choꞌi moorekao, waꞌapi maꞌchi itipikamea, Riosichi nayewarepua paparaka.
\v 11 Waꞌa yooremina ihsioiopua Sakariao, senawato waꞌa weeriame tetewarepua Riosi kuꞌiwari, moorera chokichi weeriame ahjamina.
\v 12 Sakariaa, waꞌa weeriame tewakapa moorera ahjaminao, tajinachurepua, tísia majakapa puꞌka tijoeo.
\v 13 Nape Riosi kuꞌiwaria chaanerepua puꞌkao:
\p —Kaꞌte mahja muuua. Neeea, Apoe Teꞌpa Kahtiamee uhjuratiamenia aamo tuuyemichioopua, aamo Riosichi itariaopua inamutiamekopapua waꞌasi.\fig |84-BK00278B.TIF|col|||Riosi kuꞌiwariaa, Sakaria nayewechani.|1:13\fig* Aamo uupia, taanaremerikatapua piiripi temarí, puꞌka temari aamo uupi taanaremerio, Waani tewamiatamua, waꞌa aamo noꞌo chaanenurekapu Riosia.
\v 14 Puꞌka kuita naawasoo tisiwa peenia erakomeri eemea, ahkasi wahjachiai waꞌachitia erakomeripua.
\v 15 Ihji kuita naawameria, ki oowera tijoe enemeripua Riosiwichioo. Kiisi iijiame enemeripua ihta utewaeme teekuchameoi. Ihji Waani tewapuamea, Riosi Riosiwari yahchame enemeripua, keꞌchu naawaio, pukaepa itapiti yoorame enemeripua Riosiwichioo.
\v 16 Puuua, muuwaeme isaeri tiꞌtijoerio, ahpo Paamira Riosichi eꞌenapumeripua, pukachi paparaka mochitomichiopua puꞌkao.
\v 17 Ihji Waania yooma tiꞌtijoerio, ehkoriami Eeriachitia Riosi utewarie nayewemeripua, Riosi Riosiwarie, keꞌchu eenoiopua puꞌka Paamirao, tiꞌtijoeri masitemiaopua. Ihji Waania, tiꞌtijoeri weeweruma tiiarieme erakoniameo, nuꞌnunti tiiarieme erapaniamewichio nayewemeripua puꞌkao, waꞌa erapakaopua, yooreka tetewimichiopua puꞌka Paamira enameriopua masitemia.
\p
\v 18 Sakariaa chaanerepua Riosi kuꞌiwario:
\p —¿Taanaetare teemea, noꞌo uupio yaꞌwatuamekoi, neeeai oochetiamepua waꞌasi?
\p
\v 19 Waikao, Riosi kuꞌiwaria chaanerepua:
\p —Apoe Kaurieri neeea, Riosi kahtiachi oꞌinia eename. Amochi uhjuratiame neeea, iꞌka peeniatiame tuuyepua, chaanemichio aamoo.
\v 20 Nape ehpeo, ki ikanati pichikekapamua Riosi chiiao, niꞌo itipimamua, ahkasi yooma ikiyachisi iꞌka Riosi aamo chaaneriao.
\p
\v 21 Iꞌka waꞌa tiame ikiyoipua Sakariao Riosieo, maꞌchi itipikame tiꞌtijoeria, yaapi erakoka puuyerepua: “¿Aatia ki machenaniare Sakariaa?”, chaachapaka.
\v 22 Sakariao ahkasi machenasoopa iyoriwachio, naneꞌrerepua itapiti ikiriopua waꞌa iyoriwachio, ki ijiyenopapua naewakao, sekaeche nayeopa puꞌkao, itapiti tepoena eename tetewiriameko maaerepua.
\p
\v 23 Waꞌa teekaopua, ahpo neeseriosi tehkiwa yorasao, noꞌrarepua ahpo taꞌpechi.
\v 24 Neipa iꞌkao, Sakaria uupira Eerisawe tewaniamea, petetereparepua waikao. Peteterepasaapa, ki ahka oirepua mariki meecha. Ahpo iikachio eꞌrarepua:
\v 25 “Iꞌka noꞌo yoorare Teꞌpa Kahtiamea Noꞌnoa, ki suuwe eramichiopua noꞌoo, ki tatanatapao, apoe cheeria ihjia, noochi ikimia.”
\s Riosi kuꞌiwaria Eesusi naawamio tuunapua
\p
\v 26 Puhsani mechachiopua Riosia, eenechi uhjurarepua Kaurierio, nape ehpeo, Arirea weeechi, Nasare tewaniame mochiwachi.
\v 27 Waꞌa naewanurerepua oowitiame ahjama, Maaria tewaniame enerepua. Puuua ki neewiame eneriaipua pehjio, Oose ahjama neewimeri, ehkoriami Raawitaru tetejimarichi, naawakame.
\v 28 Waꞌa asisaapa Riosi kuꞌiwari Kaurieria, puꞌka oowitiameo, chaaneka teepoterepua:
\p —¡Kúíra Maaria, Riosie kaawe yoratiameráa! ¡Aamo ahjama tiiame Riosía! \fig |85-DN00401b.tif|col|||Riosi kuꞌiwariaa, Maaria nayewena.|1:28\fig*
\p
\v 29 Riosi kuꞌiwarichio waꞌa tiiame inamukapa Maariaa, tahpitika eraparepua, ki pahtekapa waꞌa tiiame teepotario.
\v 30 Nape Riosi kuꞌiwaria chaanerepua:
\p —Kaꞌte aꞌchi eꞌra Maariaa, kaaweruma iintomeri Riosia aamowichioo.
\v 31 Ki maaeme tiiaiopua, peteterepameri muuua. Puꞌka temari naawasoopua, Eesúsi tewamerimua.
\v 32 Puuua ki nuꞌuti enemeripua, ahkasioi puuua Teꞌta Werumara Riosio, Taanara tewapuamepua, apoe Paamira Riosia, ki nuꞌuti yeꞌkari kiameripua puꞌkao, ehkoriami Raawitaru teereriachitia yeꞌkari.
\v 33 Yawichi enemeripua tiameo, yooma ahkasi Aakowo tetejimarisiwachisi yeꞌkarisiwachi, ahkasi ki seenampachisi ki wahjiame; ihji kuita yawichituniamea, ki seenampasi enemeripua, ki wahjiamesi.
\p
\v 34 Maariaa iinatukerepua waikao:
\p —¿Nape ihtana ikika waꞌa teereta neeea, ki kuunaemekai, ki neewikameai neeea?
\p
\v 35 Nape Riosi kuꞌiwaria nehjiarepua:
\p —Riosi Riosiwaria, amochi enameripua, Teꞌpa Kahtiameraai tewekachi, amochi yasipameripua. Pukaepa naawasaapa temaria, Riosika tiiame iinuemeripua, kihtaoi aꞌchi tiiame, Riosi Taanara tewapuamepua tiameo.
\v 36 Aamo tejima Eerisaweai, kiisi maaepori tiiaio, taanaemeripua tiameo, piiripi temari. Puuua, ki tatanatameko tuuniameai, puhsani meecha iꞌtonapapua peteterekao.
\v 37 Waꞌa ikikame puuua, kiꞌtiopa Riosiwichioo, ki kajume tiameo.
\p
\v 38 Waikao Maariaa, chaanerepua:
\p —Kaawepua. Riosi nuurewarachi kahtiame neeea. Waꞌa erasaa Riosia, waꞌa ikitemapua noochio, puꞌka aamo chiiao.
\p Ikaechepa Riosi kuꞌiwaria, noꞌarepua waikao.
\s Maaria Eerisawe neꞌnemia eenaria
\p
\v 39 Puꞌka taawechiamio Maaria, yaapi Uurea weeechiami akiparepua, piiripi mochiwachi roomosachiami.
\v 40 Waꞌami simikaopua, Sakaria taꞌperachi eenarepua, waꞌa asiyaio taꞌpechio, teepotarepua Eerisaweo.\fig |86-CN01609b.tif|col|||Maariaa Eerisawe neꞌnemia eenare.|1:40\fig*
\v 41 Eerisawea, wahka teepotame inamukapaopua Maariao, Eerisawe simaroraapua topachio, noonorepua. Puꞌka waꞌapichi Riosi Riosiwariai, Eerisawechi eenarepua.
\v 42 Waꞌa iikapa puuua, ki nuꞌunti kaawe erapakao, chaacharepua:
\p —Yomachi ooweruchio, muuukamerapua uutiameapua Riosieo, amochi naawakameo, ki nuꞌuti uupuamepua Riosieo.
\v 43 Tísia kaawe iintoremua eenakao, tísia kaawe eꞌrame neeea aamo tetewapao. Cheriwema aamo eenariawichioopua, nape neeekamera enameriaipua aamo kahtiachio, aamokamera kaawe eratemiao.
\v 44 Aamokamera kiameri tiiai neeea kaawe eꞌrewao, noochi kahtiame simaroo aamo teepotachanioopua, káitisia peenia erapaka noochi noonorioopua.
\v 45 Tísia kaawe yoratiame muuua Riosieo, pichikekapa muuua aamo chaanenuretiao.
\p
\v 46 Waꞌa chaanetiapa Maariaa, cheerepua:
\q Noochio neeea,
\q2 ki nuꞌutiko eꞌriamenia Paamirao,
\q
\v 47 pukachi kaawe erapasiame neeea noꞌo iikachio,
\q2 noꞌo Teꞌpa Kahtiamechi Paamira,
\q2 noꞌoo newipatiamechi;
\q
\v 48 Riosio noꞌoo, oowera ki weruma tiiamekoipua yorakiame,
\q2 noochi neꞌnepakamepua,
\q2 ahpo iintomeriopua noochi,
\q2 ki aaatakoipua noꞌoo.
\q Ehpe waanamio yooma tiꞌtijoetusiamea,
\q2 Riosie noochi kaawe iintotia,
\q2 chaachapaka mochitomapua,
\q2
\v 49 iꞌka Riosi yomachi aampa utewariemeopua,
\q2 ki nuꞌuti iintoriopa noochio.
\q Tísia kaawerumakotinia puꞌkao.
\q
\v 50 Apoe Riosia tesiwe eꞌriame aaatao,
\q2 ahpo kaawe eꞌreka yooriameopua, ahjachi paparakao;
\q puꞌka ahpo iyoriameo,
\q2 cheriwiamepua puꞌkao, ahkasi ihtori tijoetusiwachi.
\q
\v 51 Apoe Riosia ahpo ki nuꞌunti utewarieopua,
\q2 yooma ahpo weruma erakoame noonowinariao,
\q2 pihtuchamepua.
\q
\v 52 Ihji Riosia yaꞌyawichioio, puipamepua ahpo yasirachiopua,
\q2 waꞌa ikisaopua puꞌka yawichiwa yasirachio,
\q2 ki ahpo weruma erakoamerakamera mochiwamepua,
\q2 waꞌa weruma ahpo erakoame yawichi yasirachiopua,
\q2 weruma teꞌtereparichi apechunakaopua.
\q
\v 53 Choꞌchorowa eꞌraka ahpo iikachi Riosichi enapameopua,
\q2 kaawerukamera kiatiamepua Riosieo,
\q2 cheriwiamepua puꞌkao.
\q Wahjachiopua,
\q2 ki tesiwa erakoka enapameopua apochio,
\q2 waꞌatia noꞌrapuamepua puꞌkao,
\q2 kihta cheriwesa.
\q
\v 54 Apoe Riosia, kuꞌirepua iꞌisaeri tiꞌtijoerio,
\q2 ahpo seekaerachitia teꞌteriameopua tiameo,
\q2 ki natakepaka ahpo tesiwemiaopua.
\q
\v 55 Riosia, puꞌka iintomeri tuuriaipua taamo ehkoriamio,
\q2 aaata newipatemeri uhjuramio tuukao,
\q2 yooma Auranisi oꞌinia tetejimarisiwichioopua,
\q2 ahkasi ki wahjiamesi.
\p
\v 56 Maariaa, paika meechahka yasisaa Eerisawe taꞌperachio, eenechi noꞌarepua ahpo petechio.
\s Waani Paatori naawaria
\p
\v 57 Neipao Eerisawea, puꞌka kuita naawameri asisoopua, saurepua puꞌka kuitao, temari enerepua.
\v 58 Waikaopua, Eerisawe tetejimara waapi mochikameraa, eꞌenarepua waikao, kaawe eꞌremiaopua sauriao, tísia kaawe yooratiamekopua puꞌkao, apoe Paamiraeopua Riosio.
\v 59 Osanao taawe iꞌtoiopua kohjao, siichitepumia iꞌtoretupua, teewara yahchepuawichioopua, tiopachi neeseriosieopua. Waꞌa teewatanioiopua neeseriosia, Sakaria tewamo oꞌrariaipua, waꞌa teewaekopa noonorao,
\v 60 nape yeeyeraa chaanerepua neeseriosio:
\p —Kaꞌipua, ihjia Waani tewapuamepua.
\p
\v 61 Waꞌa chiiopa Eerisaweo, tetejimaraa chaachaparepua:
\p —¿Nape aatia? Kiꞌte aaataai waꞌa tewaniamea, taamo tetejimachio.
\p
\v 62 Waikao, sekae iinatukerepua noonorao, aachin tewapuamekoopua puꞌkao.
\v 63 Waikao noonoraa iyositasaopua iyotepuachio, waꞌa iyoterepua teewarao, Waani tewapuameko tuuka. Waꞌa ikisoopua puꞌkao, ahpo neꞌnepakaopua, “naakona”, chaachaparepua.
\v 64 Puꞌka waꞌapichi Sakariaai, iiyenarepua waikao naewasika. Waꞌa ikisaapua, ki nuꞌuti cheriwema kiꞌyarepua Riosio, yooma Riosi iintoriawichioopua.
\v 65 Waikao puꞌka waꞌa ikitiameopua waꞌao kuitachi simiyameo, waapiami mochikamea, ki nuꞌuti erakorepua Riosichio, iꞌka iintoriaopua. Ahkaoi mehka ohjoemeoi Uurea weeechi tuuyeretupua iꞌka ikitiameo, ahka roomosachiami ohjoemeoi.
\v 66 Yooma iꞌka naneꞌrekamea aatia tiiao, ahpo chaachaparepua:
\p —¿Ihtatia enemerijuare ihji kohja temaria?
\p Waꞌa erakore puuua, Apoe Paamira Riosio, weruma teereme tiiopa kuitachiopua.
\s Sakaria wiikara
\p
\v 67 Sakariaa, ki nuꞌunti erapaka Riosi Riosiwarieopua ahpo iikachio, chaacharepua:
\q
\v 68 Iꞌisaeri Paamirawa Riosio,
\q2 ki nuꞌuti paparawa chanipuapua puꞌkao,
\q2 yooma ahpo mochiwachiamiopua tiꞌtijoeri,
\q2 newipatemia eenariopa.
\q
\v 69 Apoe Riosia, taamowichio weerakamepua aaata,
\q2 taamoo, taamo newipatemeri tuuyemichio;
\q2 puuu newipatemeriaa,
\q2 ehkoriami Raawitaru tetejimarichi eenamepua.
\q
\v 70 Iꞌka newipatemeri nayewaka cheerepua ehkoriamio,
\q2 uhjuramio tuukao,
\q2 ahpo nayewaturachiopua, tiꞌtijoe.
\q
\v 71 Riosia taamo newipatemo tuuriaipua,
\q2 taamo seepurawachio,
\q2 taamo nekumiamechiopua tiameo.
\q
\v 72 Iꞌka iintowachiopua ahpo cheeriao,
\q2 taamo ehkoriami cheeriaopua,
\q2 pichiwa iintokamepua;
\q kiisi natakepakamepua ahpo katewerio,
\q2
\v 73 taamo ehkoriami Aurani ahjama kateweriao,
\q
\v 74 taamo seepurawachio,
\q2 naꞌsonamio tuuriaopua;
\q waꞌa iintosoopua puꞌkao tamochio,
\q2 kihta seeweka mochitopuawichiopua,
\q2 Riosichewichio yorakesikaopua.
\q
\v 75 Waꞌa teerekao Riosio,
\q2 kakupachi nokisimeri teemea,
\q2 taamo iikachio kihta aꞌchi tiiame ki kaaweruma inatatokao,
\q2 ahkasi ki seena aampasi.
\q
\v 76 Muuua, noꞌo taanaai,
\q2 Teꞌta Riosi Werumarawichioo, nayewatura enemerimua;
\q pahcha teetomerira puꞌkao,
\q2 katewesika pooeopua, tiꞌtijoeri iikachi,
\q2 apoe enasoopua teꞌta Paamira tewekachi oꞌinia enameriopua,
\q2 kaawe eꞌraka uupuaichiopua.
\q
\v 77 Iꞌka Paamirao naewameripua,
\q2 tatakori cheriwemio tuuka,
\q2 tiꞌtijoerio newipatemio tuuka,
\q2
\v 78 ahpo nakiyae tesiwe eꞌriaopua.
\q1 Puꞌka Apoe Paamira enasoopua,
\q2 weemera maꞌchirepakameka teeremapua,
\q2 weemera taajenakamechitia apochio,
\q2
\v 79 puꞌka teꞌta tukapachi mochitoameopua,
\q2 taajenamichiopua iikachio,
\q2 apochi paparaka enapameopua,
\q2 cheriweka,
\q2 Riosichio taꞌiria mochiwa teerepaka.
\p
\v 80 Puuu Waania simiterepua weripakao, epeche teetoka Riosichio, epeche teetokaopua paparaka. Ihjia, keꞌchu oꞌiniaiopua, isaeri tiꞌtijoerichio nayewatukao, poanachi ohjoere puuuapu ki tijoeekachiopua pehjio.
\c 2
\s Eesusi naawaria
\r (Maateo 1:18-25)
\p
\v 1 Puꞌka taawechiamio, Aauhto tewaniame eneriaipua teꞌta yawichi. Puuu iintokamepua yooma tiꞌtijoeri kehkiwa naneꞌrepua teewara iyopunurakaopua, yomatiame ahpo yeꞌkarichiopua.
\v 2 Ihji tiꞌtijoeri kehkisa ihtetawa pukeri oꞌiniachio, Siirenio Siiria weeechi yawichikoi enerepua.
\v 3 Pukaepa tiꞌtijoeria, yooma ahpo naawariachi eꞌenapuretupua, ahpo iyopumichiopua teewarao.
\v 4 Oosea waikao machenarepua Nasare Arirea weeechio; waꞌa oꞌiniao Uurea weeechite mooenarepua Weereni muuwarichi, Raawitaru tetejimarichi naawakamekapa.
\v 5 Waꞌa ahpo iyopure Oosea, Maaria ahpo uupi enemeri ahjamao, amori sauyamepa waꞌasi.
\v 6 Waꞌao Weereni nokioio, asire Maariaa ahpo saumiachio.
\v 7 Waꞌa saure Maariaa pahcha simiyame temariopua. Puꞌka naawasoopua, wisasorichi ikapisaapua, wakasi koiꞌrachi teekarepua. Ki karichi naawakame puuua, ki tewitiopa ahka cheꞌrepapuachio.
\s Riosi kuꞌiwari chaachaparia; poꞌwa tepuyame tiame
\p
\v 8 Waika tukaooi, waꞌami ahka cheꞌrepariaipua waapio, poꞌwa tepuyameaipua tiame.
\v 9 Senawato waꞌa weeriame tetewarepua eekachi, aaata tewekachi eename, Riosi kuꞌiwari. Waikao iꞌka norikame cheꞌrepameo, ki nuꞌuti uutapatere Riosia, ahpo tísia peeniatiamee tisiwariopua. Puꞌka tetewakaopua, tísia majarepua.
\v 10 Nape waꞌa tiiopao Riosi kuꞌiwaria, chaanerepua:
\p —Kaꞌte majako eemea. Kaaweruma aamo tuuyemia eenakamenia, yomatiame wehjoarichio tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo, tisiwa peenia erakopuame.
\v 11 Ehpe tukao Weereni mochiwarichio, waꞌao aamo newipatemeri naawakamepua, apoe Paamira Riosie Weerapuamea, waꞌa Weerenio, Raawitaru mochiwarichi tewaniamepua tiame.
\v 12 Eee tiame teima eemeapu puꞌkao, wisasorichi ikapitiame enemapua, itapitichi kaanoachitia wakasi koꞌirachi tekitiame.
\p
\v 13 Puꞌka waꞌapichi waꞌa eekachio, Riosi kuꞌiwari weeriachiopua, ki ookapi ajaparepua ahjama wahjachi Riosi kuꞌiwari.\fig |87-CN01621B.TIF|col|||Muuwaeme Kuꞌkuiwari poꞌwa tepuyameo nayewani.|2:13\fig* Puuua Riosi kaꞌkaruma naewakao, chaachaparepua:
\q
\v 14 Ki nuꞌuti peenia tiame naewariii,
\q2 ki waapisi teꞌpa kahtiameoopuaaa,
\q2 weeechi mochikame tiꞌtijoe ooweru tiameoo,
\q2 tísia taꞌiria mochiwari puꞌkawichiooo,
\q2 Riosi teꞌta teꞌpa kahtiamee tesiwewaeooo.
\p
\v 15 Puꞌka tewekachi eꞌenameo nonorasoopua, poꞌwa tepuyamea chaachaparepua:
\p —Siimpataria waꞌa Weereni, waꞌa ikitiameo Riosi taamo tuuyeria neꞌnemia.
\p
\v 16 Waꞌa chaachapasaapa, yaapi teetoka siimparepua waꞌao. Waꞌa ajasisaapa puuua, kahtiame tewarepua Maariao, Ooseopua tiame. Kohjao, itapitichi kaanoachitia poꞌyame tewarepua, wakasi koiꞌrachi.
\v 17 Waikao, waꞌa poꞌyame tetewisaapua pukeri naawakame kohjao, yooma tuurepua Maariao, puꞌka tepoena eꞌnakame Riosi kuꞌiwari ahpo chaaneriaopua, puꞌka kohjachi simiyameo.
\v 18 Waikao yooma waꞌa inamukamea, tahpitika erapakaopua chaachaparepua: “¡Aa, naakónaa! ¡Itapiti ikipuamejuarepua naaju?”
\v 19 Nape Maariaa yooma iꞌkao, senepi apochi inataka yasitorepua, iꞌka ikipuameopua.
\v 20 Puuu poꞌwa tepuyamea, poanachi nokisire puuuapu chaachapasika, kaawe naewasika Riosio, puꞌka itapitio ahpoo, chaaneretia, tetewaria tiame.
\s Eesusio kohjaai pehji, iꞌisaeri tioparachi tetewitewa
\p
\v 21 Osanao taawe iꞌtoiopua kohjao, siichitepumia iꞌtoretupua teewatemia. Ihji kohja temaria, Eesusi teewaretupua, Riosi kuꞌiwario waꞌa cheeriopua Maariao, keꞌchu peteterepoiopua pehjio.
\p
\v 22 Maaria ahsepatesoopua ahpo sauria piipatepuachi taaweo, Eerusareni siimparepua Eesusi temari iꞌtokaopua tiame, Riosichi tetewipumiapua, Moisetaru nuurari chiiachitia.
\v 23 Waꞌa noonoirepua, iꞌka Riosi Iyoterichio eee chiiamekopa: “Yooma pahcha naawakame tehtemaria, Riosiwichio teewepuamepua.”
\v 24 Yayawaraa Eesusio, ahpo tatakoririawichioopua, Moise yoranura yoorarepua, puuua chiia: “Ooka chonoporo oowemitia, ooka piichonioi.”
\p
\v 25 Waika taawechiamioi, Eerusareni yasariaipua piiripi tijoe, Siimeoni tewaniame. Ihji tijoea, tísia kaaweruma eneriaipua, tísia paparame Riosichiopua tiameo, Riosichio, isaeri tiꞌtijoeri newipatewa tísia puuyetoka yasitoame. Ihji Siimeoni Riosi Riosiwarieo, eratetiame eneriaipua,
\v 26 ki mukimerikopua pehjio, ki tetewaapua pehjio, Riosie Weratiameopua, tísia puuyeniameopua, yoomahka.
\v 27 Ihji Siimeonia, Riosi eratewachi eenariaipua waꞌao, isaeri tiopachio. Waꞌachi eꞌenariopua Eesusi yayawarao, Moise nuurari yoramiao, Siimeonia tetewarepua kuitao.
\v 28 Waꞌa ikisaopua, koomirepua kuitao, puꞌka koomikao, cheriwema kiꞌyakaopua Riosio, cheerepua:
\q
\v 29 Paamira, ehpeo muuua aamo cheeriao,
\q2 iintokame muuuapa,
\q Puꞌka aamo iintomia tetewikapao,
\q2 taꞌiria mukimerinia,
\q2
\v 30 aamo uhjuraria newipatemerio,
\q2 tetewakapa.
\q
\v 31 Ihjia aamo iintoriaapua,
\q2 aamo tetewachi iintotiamepua,
\q2 yooma mochiwari tetewachi.
\q
\v 32 Ihji aamo weeechi enateriaa,
\q2 yomachi weeechi mochikamewichio, tahjewaripua,
\q2 yoomahka aamo inatariao, yoomahka pahtepuawichio,
\q2 yooma isaeri tiꞌtijoeriopua,
\q2 puꞌkao teꞌta kaawe tetewipuawichiopua. \fig |88-WA03805b.tif|col|||Siimeonia, Eesusi achini teeremia tuuyena.|2:32\fig*
\p
\v 33 Waikaopu kuita yeeyeraa noonoraapua tiame, tahpitika erapakaopua: “Naakónaa”, eraparepua.
\v 34 Waikao Siimeónia, kaawerumari Riosie eꞌresaapua yayawarao, chaanerepua Maariao:
\p —Ihji aamo kohja temaria, ki ookapi tiꞌtijoe ooweru tiamee, ki nakika tetewipuamepua. Puuu iꞌka kohja weripaso waꞌa teeka tetewikamea, ahpo Noono tewekachi kahtiamechi simiyame nayewatuka oioioo, kiisi kaawe teꞌteremeripua iꞌka Noonora tewekachi kahtiamechio. Waꞌa teeremiaipua, wahjachi ki ookapi tiꞌtijoea ooweruapua tiame, kaꞌkaruma enepaka Riosichio, tísia kaawe teꞌterepakaopua Riosichio, tísia kaawe erakoka ahjachi paparamapua.
\v 35 Ihjia nayewatuka oioi naneꞌrepuamepua, ihtana erakoameko tiꞌtijoerio pukachio, kaawe erakowao ki kaawe erakowaoi. Iꞌka tiꞌtijoerieo kiisi kaawe eꞌreniamekopao, tísia yuuwesimeri muuua aamo iikachio, ahkasioi nasimachetae aamo iikachi otopuniamechitia.
\p
\v 36 Waꞌapi tiopachio, waꞌa yasariaipua piiripi ooitiame, Aana tewaniame. Ihji oowitiamea, Riosi naewatura eneriaipua tiame, Aanueri maarara eneriaipua, Aasere tetejimari tetejimaeme. Yááꞌwatiame eneriaipua waꞌasio. Pukeri weripai neewisaapua, oowisani paamupariche ohjoeriaipua kuunaekao,
\v 37 naao weerewa aampa oowisani paaumpari iꞌtoriaipua. Waika oꞌinia tiopachi ohjoeme eneriaipua waꞌao, senepi waꞌa ihsiame eneriaipua iꞌisaeri tioparachio, Riosichi naewaka tiꞌtijoeriwichio. Ki kuꞌitapisi weesa waꞌa iijisia Riosi naewakao, chorowaio ki teewiame eneriaipua.
\v 38 Siimeóni kajukoiopua nayewakao, waꞌachi eenare Aanaai waꞌao, puꞌka tetewakaopua kuitao, cheriwema kiꞌyarepua Riosio, yooma inamuachiopua waꞌao. Waikao iꞌka kuitachi simiyame nayewerepua yooma waꞌa ahpo tetewaka waꞌa tiopachi ajakameopua, puꞌka kuita koomika weeriáío. Waikao puꞌka nayewaria inamukamea, puꞌka kuita maaerepua ahpo newipatemerio, rooma soontarowarachi nasiwaka Eerusareni uꞌyekao, rooma yawichiwatere mochiteniameo, waꞌa tiiame puuyeka mochitoamekapa puuua.
\s Nasare eꞌenawa eenechi
\p
\v 39 Oosea Maariaa tiame yooma yorasaapua Riosi nuurari chiiaopua, Nasare nonowarepua peꞌku, ahpo mochiwachi Arirea weeechi.
\v 40 Waꞌao nuꞌuti temaria, epeche epecheche weruma weripatorepua, epeche epecheche peenewarieme enepatoka, epeche utewasipaka Riosieopua, ahpo neesetowachio.
\s Eesusi nuꞌutikai tiopachi ihsiriame
\p
\v 41 Eesusi yayawaraa senepi paaumparichio, Eerusareni siisimpame eneriaipua pahkochio, Semejenato pahko tewaniamechi.
\v 42 Eesusio, oosa mariki aampa ooka paamuoiopua, eenechi siimparepua Eerusarenio, senepi paaumparichi, siisimpaniachitia.
\v 43 Nape yooma kajusoopa pahkoo, nonowanioipua eenechio, Eerusareni itipiriai Eesusia, ahpo yayawae ki naneꞌreka.
\v 44 Yayawaraa, waꞌa ihtoame maaerepua muuwarichio. Nape ahkasi piie taawe poorosimiai ki tetewapa puꞌkao, iꞌyasirepua waikao, tetejimarichiopua, muuwari nokisiwachi.
\v 45 Ki tewakapa waꞌao Eesusio, peꞌku eꞌenarepua Eerusareni, waꞌa iꞌyamia.
\p
\v 46 Ahkasi paika taawechi neipa, tewarepua puꞌkao, iꞌisaeri tioparachi yooremina kahtiame, masitaria ahjama naewaka, iinatukekaopua puꞌkao, keepukaopua tiame.
\v 47 Waꞌa mochikame maꞌmasitarie iinatukeniaapua, tísia peeneka nehjiarepua.\fig |88-WA03808b.tif|col|||Eesusia temarikaio, iꞌisaeri paꞌpamiratuame pepeniwari iinatukia nehjiani.|2:47\fig* Waꞌa chiiopua iꞌkao, maꞌmasitaria, tísia peenia eꞌraka inamurepua, tísia peeniopa.
\v 48 Waꞌa tewakapa yayawaraa, tahpitika eraparepua, waꞌa tewakapa puꞌkao, nuꞌutikaiopua puꞌkao, tísia machiyame ahjama nayeopa. Waikao yeeyeraa, chaanerepua:
\p —Eesusi, ¿achiníii waꞌa iintoka muuua taamoo, ki tuuyesa taamoo? ¿Ki naneꞌriamemua taamoo, ki ahjame eꞌraka aamo iꞌyamekoo?\fig |89-CN01647B.tif|col|||Eesusi yayawaraa Eesusio, pepeniwari paꞌpamura nayewiame teware.|2:48\fig*
\p
\v 49 Waꞌa chaachapopa ahpo yayawao, Eesusia chaanerepua:
\p —¡Aa, waꞌa erakoka noꞌo iꞌyamekosa eemea? ¿Ki naneꞌriamekosa eemea, noꞌo Noono kariwarachi itapiti noꞌo Noonowichio yoramerikoo?
\p
\v 50 Nape yayawaraa waꞌa chiioi, ki pahterepua.
\p
\v 51 Waꞌa oꞌinia ahpo yayawae Nasareniko iꞌtotiaapua, Nasare eꞌenarepua ahpo ohjoewachi. Waꞌa ohjoekai Eesusia, ahpo yayawa eꞌwewachi weripatorepua. Yooma waꞌa ikiniameo, yeeyeraa, apoeche inataka yasitorepua.
\v 52 Eesusia waꞌa oꞌiniao, oꞌinerepua weripakao ahkasi tijoe werumachitia inatapakao, epeche muuwepasika Eesusi nakiyameo, tísia kaawe ahpo tetewiniame, ahpo Noono tewekachi kahtiameeoi.
\c 3
\s Waani Paatoria ooruchi weeechi
\r (Maateo 3:1-12; Marako 1:1-8; Waani 1:19-28)
\p
\v 1 Tiiwerio teꞌta yawichio, oosa mariki aampa mariki paaumpari yomatiame Rooma weeechi yawichituka kahtioio, Poonsio Piiratoa, Uurea weeechi rooma yeꞌkarichiopua, ki teꞌta weruma yawichi eneriaipua. Eerore yawichia tiameo, Arirea weeechi ki teꞌta yawichi eneriaipua, rooma teꞌta yeꞌkarichi yawichituwachio. Eerore poonira Eeripea, Iturea weeechi ki teꞌta yawichi eneriaipua Tarakoni weeechiopua tiameo, rooma teꞌta yeꞌkarichi yawichituwachiopua. Riisiani ki teꞌta yawichia, Awirinia weeechi yasariaipua yawichitukao, rooma teꞌta yeꞌkarichi yawichituwachio.
\v 2 Puꞌka taawechiami Eerusarenio, Aanasia, Kaijaa tiame, iꞌisaeri tioparachi neꞌneseriosio puuua, teꞌta neeseriosi eneriaipua. Puꞌka taawechiamioi Riosia, Waani nayewerepua, Sakaria taanara, ki tijoeekachi yaajatoiopua puꞌkao,
\v 3 Riosia puꞌkao, ahpo kaaweruma tuuyewari nayewatumichio uuriame enerepua, tiꞌtijoerio, toinuremichiopua ahpo ki kaꞌkaruma nokayao, ahpo paatokaopua. Pukaepa Waania yooma ahpo ki kaꞌkaruma nokaya toinariameo, yooma Oorani akichiko oirepua paatokao, iꞌka ahpo tatakoriwa toinarekameopua ahpo paatokao, Riosie cheriwepuawichiopua tatakoririao.
\v 4 Waꞌa iintore Waania, ehkoriami cheeriachitia Isaia. Ihjia eee cheeriaipua:
\q Wahka siinachani aaata tijoée,
\q2 mehka ooruchi ki tijoeekachi.
\q Puuua cheechaniamepua:
\q2 “Kaaweruma pooe katewemitia aamo iikachio,
\q2 Teꞌta Apoe Paamirao amochi enamichiopua iikachio,
\q2 Riosi Riosiwarirao.
\q
\v 5 Yooma aamo iikachi roomosameo,
\q2 yepotapuapua;
\q yooma aamo iikachi tekopameo,
\q2 napatitapuapua;
\q nohkorameo pooe aamo iikachio,
\q2 riisatepuapuapua;
\q motochipua tiiameopua aamo iikachio,
\q2 ikichapuapua puꞌkao, mehka ipaka.
\q
\v 6 Yooma waꞌa iintokamea puꞌkao,
\q2 piipakame itipikamepua iikachio,
\q2 papakotiame tatakorio,
\q2 ki kokosapuamepua Riosieo.”
\p
\v 7 Pukaepa Waania, muuwaeme ahpo kahtiachi eꞌenarioiopua tiꞌtijoeri paꞌpamiratuameo, ki ahpo iikachi piipanariai ahpo paatojeriopaopua puꞌkao, chaanere puuua puꞌkao:
\p —¡Saꞌsayawe tiꞌtijoeturipua, tisiwa wiwisituame! ¿Aatanae noochi eꞌenaka paatonuretiame eemea, aamo newipamichioopua Riosie kokosapuameo?
\v 8 Toipuapua naaju aamo tatakoriao, waikaope, aamo paatomania. Nape kaꞌte tatakorika mochitomitiapua naajuo, maꞌchiame aamo kaꞌkarumache erapakame iikachio. Eemea Riosichio ki kaawe teꞌtiameaio, kaꞌte aamo teꞌta piipakame maaemitiapua tatakorio: “Aurani tatanarakamera teemea” chaachapakao. Oowera waꞌa chaachapame nakiyame enesaa Riosia, ahkasi iꞌka tehteoi Aurani tatanara enepatemiipua. Teꞌta pichiwari Aurani tatanaraa, ki tiꞌtijoerichitia naawaniamepua, puuua Riosie piipatewae Riosichi naawakamepua, yooma ahpo tatakori ihsiwao toariamekapa.
\v 9 Aamo neꞌnepuapua amochio, ki kaawe nokayame enesaa, waꞌa weeri tepuraapa aamo ahjaeo, tehpunapuame. Yooma kuuu ki taakiameo, chokichi meteka tehpunapuamepua, waꞌa yorasaapua naꞌichi ipapuame.
\p
\v 10 Waikao waꞌa chiiopa Waanio, muuwaeme tiꞌtijoeria, iinatukerepua Waanio, Paatomerao:
\p —¿Ihtana yorata naajuo teemea?
\p
\v 11 Waania nehjiarepua:
\p —Ooka iinuwaeme wakirao, aaata aamo piirechi kiapuapua piiripio; aaata eeme soparame iinuemea kooame, kipotepuapua aaata ki iinuemeo. Waꞌa nokaka aamo maꞌchitama eemea, aamo kaawerumachi erapariaopua iikachio.
\p
\v 12 Wahjachi tiꞌtijoe yawichiwichio koparoamea, Waani naaepakamea ahpo paatopuawichioo, iinatukerepua tiame:
\p —Masitari, teemepe, ¿ihtana yorata teemea, Riosichi kaawe teerepuawichioo?
\p
\v 13 Waania chaanerepua puꞌkao:
\p —Toinaria eemea aamo ki kaꞌkaruma nokiwao, kaꞌte uꞌmatoka koparoamitia eemea, aaata wikiriekao.
\p
\v 14 Soontaroai naaepaka iinatukerepua:
\p —Teemeape, ¿ihtana yorata teemea Riosichi kaawe teerepuawichoo?
\p Puꞌkao chaanerepua:
\p —Kaꞌte uꞌyemitiapua aaataoi, kihta ki kaaweruma iintokoi utewachi koparoakao. Aamo natetewaeche kaawe erapuapua.
\p
\v 15 Yooma isaeri tiꞌtijoeria, Riosie Weratiame enameri puuyeka mochitoamekapaopua, ahpo rurumurakao chaachaparepua: “¿Ki ihji ohjoarepu Riosie Weratiamea, Riosi uhjuramo tuuria?”
\v 16 Nape Waania inamukapa waꞌa chaachapameo, chaanerepua yoomao:
\p —Kaꞌi, ki puuu neeea. Neeea, neeroie paatoame neeea, nape piirechi noꞌo pukamina ihtoamea, Riosi Riosiwarie paatomeripua aamoo, teꞌta piipari aamo yoorakaopua, oꞌro naꞌie kokoka piipatiamechitia. Neeea puꞌkao, kakajoyaraoi ki naꞌsopume tiamenia.
\v 17 Sekachi makotoame puuuapa charejicherao, ahpo ahjae kasarapumiaopua tiirikoo, waꞌa iintosaopua ekasuaka mooapumiao. Waꞌa iintosaapua puꞌka tiiriko kuhsira kasarao, naꞌichi kosimapua, puꞌka naꞌio kaꞌchitia taawechi choipamechi, ki seena aampasi. Waꞌa yorapuamepua, kiisi piipakameopua ahpo tatakoriwaopua apochio. Puꞌka tiiriko pahchira kaꞌkarumaraopua, ahpo tiiriko oomawachi toamapua. Puuu tiiriko kaꞌkarumaraa, tiꞌtijoeri puuua, tatakoriria Riosie piipatetiamera.
\p
\v 18 Waania utewa chaaneka uunurarepua, Riosi kaaweruma tuuyewariopua, ahpo tatakoririaopua cheriwepuawichioo.
\v 19 Waania naewatuka oiyaiopua, kiisi kaawe iintorio tuurepua Eeroreo, rooma yawichiopua Eerusareni, puꞌka Eeroreo ahpo pooni uupira ahjama kahtiopa, Eroria tewaniame. Waania, muuwaeme tiame ki kaawe iintoria Eeroreo, teriwame nayewarepua.
\v 20 Pukaepa Eerorea, perekarichi yahcharepua Waanio, epeche teerepakaopua, ahpo ki kaawe ihsiao.
\s Eesusi paatowa taawechi
\r (Maateo 3:13-17; Marako 1:9-11)
\p
\v 21 Nape keꞌchu peereso karichi yachanioiopua Waanio, Eesusia Waanie paatoretiamepua, piie taawe Waanio, tiꞌtijoeri paatoka ihsioiopua. Eesusia ahpo paatonioi ahpo Noonoma Teꞌpa Kahtiame naeyoio, wahjorepua teꞌpa tewekachio.
\v 22 Waꞌa teꞌpa oꞌiniao, Eesusichi tekirepua kooroka tiame, Riosi Riosiwaria. Pukachi yasipasoopua puꞌkao, teꞌpa tewekachio teꞌteorepua, waꞌa oꞌinia chaacharepua:
\p —Muuua noꞌo Taanapua, noꞌoo teꞌta noꞌo nakiya; amochio neeea, taꞌiria yasitoame neeea.
\s Riosie Weratiame, ehkoriamisi oꞌinia tetejimarisikame
\r (Maateo 1:1-17)
\p
\v 23 Ihji Eesusia, ahpo Noono Riosi tehkiwa oꞌiniaio, piire weerewa aampa oosa mariki ahka paamuame eneriaipua. Eesusia, iꞌka tetejimarisiwachi oꞌinia eenamepua: Eesusi noonoratewaa, Oose enerepua,
\pi
\v 24 Oose noonoraa, Eeri enerepua, ihji waanamio teꞌta teerekameraapua teꞌta ojochira: Maata, Reewi, Mereki, Ajanai, Oose,
\v 25 Matatia, Aamosi, Naaumi, Ehri, Naakai,
\v 26 Maaati, Matatia, Siimei, Oose, Uura,
\v 27 Ooana, Reejesa, Soorowawe, Saratieri, Neeri,
\v 28 Mereki, Aariri, Koosami, Emorami, Eeere,
\v 29 Osuwe, Erieseri, Oorimi, Maatati,
\v 30 Reewi, Simeoni, Uura, Oose, Oonami, Eriakími,
\v 31 Meerea, Meena, Maatata, Naatani,
\v 32 Raawi, Isai, Oowere, Wooosi, Saramoni, Naasoni,
\v 33 Aaminara, Aremini, Arini, Ehroni, Aaresi, Uura,
\v 34 Aakowo, Ihsa, Aurani, Taare, Naakori,
\v 35 Seeruku, Raakau, Peereku, Eewere, Saraa,
\v 36 Kainani, Arajasa, Seemi, Nooe, Raameke,
\v 37 Maatusareni, Eenoko, Aarete, Majareeri, Kainani,
\v 38 Eenosi, Seeti, ahkasi ehkoriamisiopua, Aarani, Riosi tijoe neteria, ahpoka tiiame taana.
\c 4
\s Eesusi aatiatawa
\r (Maateo 4:1-11; Marako 1:12-13)
\p
\v 1 Eesusia pochikamepa Riosi Riosiwarieo, noꞌrarepua Oorani akichi oꞌiniao. Waꞌa oꞌinia Riosi Riosiwaria,
\v 2 ki tijoeekachi iꞌtorepua. Waꞌao riaorósia, iikachi noonoterepua Eesusio, ooka weerewa taawe waꞌa ihsika, neꞌnenariapa puꞌkao aatia tiiamekopua ahpo iikachio, tísia ahpo Noonochi Riosi iyoriwaopua. Puꞌka ooka weerewa taawechio tísia choroware Eesusia, kiisi koaka oiriamekapa.
\v 3 Waꞌa tiiopa chorowakao, riaorósia, chaanerepua Eesusio:
\p —Riosi Taanara enesaa muuua, ¿achinikai ki paani enepatena muuua iꞌka tehté, koꞌkotai?
\p
\v 4 Waꞌa chiiopa riaorósio, Eesusia nehjiarepua:
\p —Ehkoriami Riosi Iyoterichio chaanipua: “Tiꞌtijoeria Riosichio, ki paaniche koaka ahjameripua, Riosi chiiakamerache teꞌta yooraka ahjatoniamepua.”
\p
\v 5 Waikao, teꞌpa apechunakaopua riaorósia, ikanati yomatiame neꞌnetesaopua iꞌka weeechi yeꞌkari mochiwao,
\v 6 chaanerepua:
\p —Néé, yomatiame iꞌka yeꞌkari ki nuꞌuti mochiwari, aamo kiamania. Yooma ihjia, noꞌo iinuwapua, aaata noꞌo kianaria kiamania, kianaresaa.
\v 7 Aamo noꞌo yawichiwatere enepasoo noꞌo chopokorieka weripekao, yomatiame noꞌo yawichituao, aamo iinuwa enepatemania.
\p
\v 8 Eesusia nehjiarepua puꞌkao:
\p —Ki yuumpamamu noꞌoo, Ehkoriami Iyoterichio chiiopa: “Aamoche Riosi paparapuapua, teꞌta aamo Paamirache; puꞌkache eꞌweka yasitopuapua.”
\p
\v 9 Waꞌa oꞌiniao ehjepao riaorósia, Eerusareni uꞌparepua. Waꞌa Eerusarenio, teꞌta teꞌpa tiopachi mooenapurepua, waꞌa moenapusapao chaanerepua:
\p —Aamo ihpao iꞌwa. Riosi Taanara enesaa, kaꞌchi ikimamua;
\v 10 Ehkoriami Iyoterichio chiiopa:
\q Riosia uhjuramapua ahpo kuꞌiwario,
\q2 aamoo neesetomichio.
\q
\v 11 Aapoeo puuua, aamo inatetomapua,
\q2 ki tehtechi motochika wichipamichiopua.\fig |90-DD-010.tif|col|||Eesusia teꞌta teꞌpa tiopachi aampa weeri.|4:11\fig*
\p
\v 12 Waꞌa chiiopa riaorósio, Eesusia chaanerepua:
\p —Nape Iyoterichio chaanipua tiame: “Kaꞌte oowera aatiata Riosio. Kaꞌte oowera aatiataka neꞌnemo oramitiamua Riosi utewario.”
\p
\v 13 Riaorósia ki tewakapa ahjae aatiatapao, toarepua waikao, ahkasi piire taawechi yorame tiiachisi.
\s Eesusia ahpo tehkiwa oꞌinena Arirea weeechi
\r (Maateo 4:12-17; Marako 1:14-15)
\p
\v 14 Eesusia, Arirea weeechi eenarepua eenechi, ahpo Noonoe weratiameopua Noonora Riosiwarie, iꞌka weeechiopua, ahpo tehkiwa yoramia. Eesusia waikao, yomachi inamuretupua waꞌa weeechio.
\v 15 Ahka ahpo asiyachiamio, iꞌisaeri napawikarichiami masitioio, tiꞌtijoea oowerua tiame, kaawe eꞌreka tetewarepua puꞌkao.
\s Eesusia Nasare mochiwachi ihsiwa
\r (Maateo 13:53-58; Marako 6:1-6)
\p
\v 16 Waꞌa teetoka asirepua, ahpo weripariachiopua Nasare. Waꞌa asisaapua, napawikarichi pakirepua resipuniame taawechio, waꞌa ihsiamekapa, ahkaoi ahpo asiyachiamio. Waꞌa yooreminaopua, werisirepua Ehkoriami Iyoteri iyonamiao.
\v 17 Eesusia werisisa weerioiopua, Isaia iyoteria kiaretu puuua, iyonamichioo. Waikaopua puꞌka iyotape wahjonaio, ahpo iyonamiachi iꞌyaiopua, iꞌka chiiame iyonarepua:
\q
\v 18 Riosia, ahpo Riosiwarie noꞌo weerakamepua,
\q2 tesiwa teꞌtiameopua Riosie cheriwepuao,
\q2 tuuyemichiopua iꞌkao,
\q2 ahpo kaꞌkaruma tuuyewariopua.
\q Neeea tatakorie chapitiameo,
\q2 puhjewa naewamichio, uhjuratiamenia.
\q Yooma puꞌka ki maꞌchiame tetewaopua,
\q2 Riosi iintonariaopua puꞌkawichioo,
\q2 maꞌchitamia eenakamenia.
\q Kaꞌchi ikime erakoameopua ahpo iintoriawichioo,
\q2 cheriwemia eenakamenia,
\q2 taꞌiria mochiwamia.
\q
\v 19 Neeea weratiamepua tiameo,
\q2 Riosi naewamichio teꞌta paaumpari enamiachi,
\q2 puꞌka enameri tuuyemichiopua tiꞌtijoerio.
\p
\v 20 Waikao iyonasaapa puꞌka Iyoterio, piꞌrinarepua puꞌkao, waꞌa ikisaopua, waꞌapi kuꞌyame kiꞌyarepua eenechi. Waꞌa ikisaopua, yasiparepua. Eesusi kahtioiopua, yooma waꞌa mochikameapua napawikarichio, ki wahjiame neꞌneka itipirepua.
\v 21 Waꞌa teꞌtioiopua puꞌkao, waikao Eesusia eenechi werisikao chaanerepua:
\p —Ihji Iyoterichi ehkoriami oꞌinia cheesitiamea, ehpe taawechi ikiyamepua, noochi simiyamekaitepua aamo tetewachi weeriame. \fig |91-CN01678B.TIF|col|||Eesusia Ehkoriami Isaia Iyoteri apochi simiyame chiia, maꞌchitani.|4:21\fig*
\p
\v 22 Waꞌa chiiopa Eesusio, yoomahka kaaweruma nayewarepua puꞌkao, Eesusio peeniatiame nayeopa. Aapoeopua ahpoo, chaachaparepua:
\p —¡Naakona! ¡Ki Oose taanarapu ihji? ¡Puuukona enetapu Ehkoriami Iyoterichi chiiaa?
\p
\v 23 Waikao Eesusia cheerepua:
\p —Eemea piie taawechiamio, chaachapameripua: “Muuua ki ookapi sautekameai, ¿achinikai ki newipani muuu aamo waꞌapio tekika?” Ihta taawechi noꞌo chaanemeri eemea tiameo: “¿Achinikai iintoame muuua iꞌwa aamo mochiwachi waꞌapio, aamo Kapenau iintoria taamo inamuria?”
\p
\v 24 Puꞌkao Eesusia cheerepua waikao:
\p —Pichiwa chiiamenia iꞌkao: Aaataai Riosi nayewaturaa, aaataeoi ki nakiwamepua ahpo waꞌapi mochiwachio.
\v 25 Kaꞌchi iika waꞌa iintomera iꞌwao, ehkoriami Eeria ikitiameka tiiopa iꞌwao, Eeria taawechiamio tísia tooretunioiopua paika paaumpari ki yukukopao, isaeri weeechio ki ookapi mochikoiopua kunamukukame tooremuame, ki waꞌao uhjuraretu Eeriaa kuꞌimichioo.
\v 26 Saarepa mochiwachikamera uhjuraretupua seesenu weeechi, waapi Siironi weeechiami, waꞌa kuꞌimichioo, piiripi kunamukukame waꞌapi. Isaeri mochikamea, waꞌa yooraretupua, ki pichikeriopa Eeriao.
\v 27 Eriseo taawechiamioi, ki ookapi repera kokoriame mochirioipua isaeri weeechio, ki sauteretupua piiripioipua waꞌao, Eriseoeo, naatiche sauteretupua piiripi, Naamani tewaniame, Siiria weeechi ohjoeme, seenu weeechi. ¿Ki waꞌa yooraretupu ihjia, ki pichikeriapa?
\p
\v 28 Waꞌa tiame inamukapa, yooma napawikarichi mochikamea, tísia nenekarepua, Eesusi ahjamao.
\v 29 Waikao, tahpitika chaachapakaopua, chapisa maꞌchiparepua waꞌao, maꞌchi mochiwachi. Waꞌapi mochiwachi tekorata iꞌtore puuua, waꞌa ipamia.\fig |92-CN01680B.TIF|col|||Tiꞌtijoea, tekorata ipaka merinare Eesusi.|4:29\fig*
\v 30 Nape Eesusia, ki naaniai iikao, naasipami uꞌmatoka newirepua. Waꞌa ikisaopua waꞌao, sewinami akiparepua waꞌao.
\s Tijoe ki kaaweruma tijoetuwari yahchame
\r (Marako 1:21-28)
\p
\v 31 Waꞌa newisaa Kapenau akiparepua, Arirea weeechi. Waikaopua waꞌa masiterepua, resipuniame taawechi.
\v 32 Tiꞌtijoeria tísia peenia eꞌraka keepurepua waꞌao, ki teesa peeneka nayeopa.
\p
\v 33 Waꞌa napawikarichio, waꞌa yasariaipua tijoe, reemoniwari yahchame, puuua Eesusi tetewapao, ki kuꞌita sisinaka chaacharepua Eesusio:
\p
\v 34 —¿Ihtana yoramia teetonamua tamochio Eesusi Nasare ohjoeme? ¿Taamo koꞌimiakosa eename muuua? Neeea aamo machiyamepua aatanakoo, teꞌpa tewekachi oꞌinia tekikamekoo. Muuua, Teꞌta Kiꞌtiamerapua Ihtaoi Ki Kaawerumao, ihtaoi Kaꞌchi Tiiamera, teꞌta Riosichi eenámeramua.
\p
\v 35 Waikao Eesusia teꞌyarepua puꞌka reemonio, pukachi kahtiameo, puꞌkao chaanerepua:
\p —Ihchi yaasamua, yaapiti machenasa muuua, puꞌka tijoechio.
\p Waꞌa chaanetiapa riaorósi reemoniwaria, wichipaterepua puꞌka tijoeo, ahjachi machenakaopua weerewachio, kaꞌchi ikitekaopua tijoeo.
\v 36 Waꞌa ikitiame tetewapao, ki inata erakorepua, peenia erapakao. Waꞌa teꞌtiapaopua chaachaparepua ahpoo:
\p —¿Ihtana iikame ihji tijoea, tísia utewariemekopua ahpo chiiao, ki kaꞌkaruma reemoniowarioi, yooreniame?
\p
\v 37 Ihji ikitiamea, yomachi waꞌa mochiwachiamio, yomachi chaachaparetupua iꞌka waꞌa ikitiameo.
\s Eesusia Siimoni Peero waasira yachapatena
\r (Maateo 8:14-15; Marako 1:29-31)
\p
\v 38 Eesusia napawikarichio, werisika machenarepu waꞌao, waꞌa ikisaopua Siimoni taꞌperachi eenarepua. Waꞌaoi Siimoni waasirao tísia cheꞌyopao, Eesusia tesiwa chaachaparetupua, yachapatemichio.
\v 39 Waikao Eesusia kokoriame poꞌyachi chukipakao, teꞌyarepua cheꞌerio. Waikaopu cheꞌyamea, ikanati yachaparepua. Yachapasaapua, ikanati oꞌinerepua itapiti yoorakao, Eesusi koꞌkotepuawichio, yooma waꞌa mochikame tiame.
\s Eesusia weeka kokoriame sautena
\r (Maateo 8:16-17; Marako 1:32-34)
\p
\v 40 Ehjepamio taaa pakioio, ihta kokoriame ijinuemeai ahpo petechio, waꞌa eꞌenarepua Eesusi uꞌyepakao, kokoriameo, yachapatemichiopua puꞌkao. Waikao puuua, yooma pipiripichi seekarepakao, yachapaterepua puꞌkao.
\v 41 Reemoniwariai, muuwaeme puuyanaretupua tiameo. Reemoniwariai Eesusie puuyanachiaio, chaachaparepua siinakokao:
\p —¡Aa Muuua, Riosi Taanaramua!
\p Nape Eesusia waꞌa chaachapopao, teꞌyarepua puꞌkao, naneꞌriai chaachapopa puꞌkao, ahpoo, Riosie Weratiamekoo, ki waꞌa chaachapamichiopua puꞌkao, reemoniwari tiꞌtijoeturio.
\s Eesusia iꞌisaeri napawikarichiami tuuyesina
\r (Marako 1:35-39)
\p
\v 42 Maꞌchirepasoopua, machenarepua waꞌa mochiwachi muuwarichio, ki aaata kiꞌtiachi yasinariapa. Nape waꞌaoi tiꞌtijoeria, tewarepua iꞌyasikao. Utewa yoorariaipua itipimichioo, ahpoche ahjama yasimichiopua. Taꞌomapuaipua itipimichioo, taꞌomamo orakoriai puuuapu ki ahka siimichio.
\v 43 Nape Eesusia chaanerepua:
\p —Kaꞌchi iika iꞌwache itipimerinia. Wahjachi mochiwachi siimerinia tiameo, iꞌka kaaweruma Riosi tuuyeturi, tuuyemiao, puꞌkawichio uhjuratiamekapania, noꞌo Noonoe teꞌpa kahtiameeo.
\p
\v 44 Eesusia waꞌa inisika nayewatusirepua, yomachi Arireami iꞌisaeri napawikarichiopua, waꞌa ikisirepua tiame, Uurea weeechiamioi.
\c 5
\s Soꞌchi chapiniame ki maaepori ikitiame
\r (Maateo 4:18-22; Marako 1:16-20)
\p
\v 1 Seenepi simikame Eesusi Eenesare paꞌwesuwe ihsioiopua masitekao, tahchiame weririai muuwaeme tiꞌtijoeria, Eesusi keepunaria, Riosichi simiyame naawesari.
\v 2 Waꞌa tiiopa Eesusia, ooka pawekakera tetewapa neerosuwe chuchukuameo, piiripi puuu tetekorao, tetekiriopa ahpo sochichaira papakomia,
\v 3 waꞌa mooenare Eesusia waikao. Puuu pawekakera aaata Siimoni tewaniame enerepua. Waꞌa mooenasaapua chaanerepua Siimonio, puꞌka pawekakerao, epeche mekapi neerochi chuchapamichiopua. Waꞌa ikitioopua Eesusia, waꞌa oꞌinia yasaka masiterepua tiꞌtijoerio.
\v 4 Eesusia, tiꞌtijoeri masiteka kajusaapa, chaanerepua Siimonio:
\p —Epeche waanami chuchapamitia iꞌka pawekakerao. Waꞌa ipasemitiamua puꞌka aamo sochichairao, waꞌaope chapitai soꞌchi.
\p
\v 5 Nape Siimonia nehjiarepua Eesusio:
\p —¿Waꞌá? ¿Ki waꞌa nokakame teeme yooma tukawari waꞌami ihpapaseka sochichaerao, oowera kihta chapikao? Nape aamo waꞌa chiioopao, waꞌa ipasemane.
\p
\v 6 Waikao waꞌa ipasesoopua sochichairao, ki ookapi chapirepua soꞌchí. Waikao panisuka maꞌchipanioiopua pawekakerachi moenapukaopua sochichairao, ahkasi tehpume teetorepua, ki ookapi chaiteriamekapapua soꞌchio.\fig |93-WA03818b.tif|col|||Ki ookapi chapiriapa sochichairaa, tehpume teetonapua pawekakerachi mooénapunia.|5:6\fig*
\v 7 Waꞌa teetopua sochichairao, wahjachi pirenachi pawekakerachi nokayame sisinamurepua, waꞌa eꞌenaka ahpo kuꞌimichio puꞌkao. Waꞌa eꞌenasaopua kuꞌimiao, ooka pawekakera pochiwarepua, ahkasi chuurame pochikame, ahkasi piwiteme tiiamesi.
\v 8 Waikao Siimoni Peeroa, waꞌa ikitiame tetewapao, tawemina chokoporieka weripakaopua, chaanerepua Eesusio:
\p —Paamiraa, aamo poanatujeraninia noochio, kiisi noꞌo neꞌneme tiiamenia aamoeo, tísia tatakoriekapania noochio.
\p
\v 9 Waꞌa cheere Siimoni Peeroa, ki nuꞌuti iyoriwapakapapua Eesusio, tahpitika erapakaopua tiameo, puꞌka ki nuꞌuti ki maaepori iintoriopua Eesusio, ki ookapi soꞌchi puuyanateka.
\v 10 Wahjachi Siimoni ahjama nokayameai, tahpitika erakorepua tiame iyoriwa Eesusichio, Saantiaoa, Waania tiame, puuua naꞌpa Sewereo tatanara. Waꞌa teꞌteriopao Eesusia, chaanerepua Siimonio:
\p —Kaꞌte teꞌta noꞌo peenia erapamua, iꞌka soꞌchi noꞌo aamo chapiteriao, neeea ehpe waanamio aamoo, tiꞌtijoeri Riosichi aamo eꞌenapatiame enepatemerikopua, Riosiwichio poꞌwachuamechitia tiꞌtijoeopua ooweruopua tiame waꞌachitia.
\p
\v 11 Waikao puuua, waꞌa nokayaipua soꞌchi chapika, waꞌapi toisa ahpo pawekakerao, toare puuua ahpo sochiero eneniameo. Waꞌa ikisaopua, yooma ahpo iinueka toisaopua tiameo, Eesusi ahjama nokisirepua waikao, ahjama tekipanasikao.
\s Eesusia repera kokoriame sautena
\r (Maateo 8:1-4; Marako 1:40-45)
\p
\v 12 Piire taawechio, Eesusi piie mochiwachi ihsioio, waꞌa eenarepua piiripi tijoe, repera kokoriame. Puuua wehchisi koomorasipakao, tesiwa cheerepua Eesusio:
\p —Paamira, naneꞌrenania aamoo, noꞌo tesiwe eꞌresoo, noꞌoo yachapatemerikopua.
\p
\v 13 Waꞌa chiiopua Eesusia, ahjachi seekarepakaopua, chaanerepua:
\p —Ejeꞌé, waꞌa aamo eꞌriame neeea. Yachapakame itipisa naajú.
\p Waꞌa cheesoche Eesusio, yachapakame itipirepua, ahpo repera kokoriao. Teꞌta saukame itipirepua waꞌasi, puꞌka kokoriao, kiisi naania ikiteka waꞌasi.
\v 14 Sautesaapa Eesusia, chaanerepua puꞌkao:
\p —Muuua, kaꞌte aaata tuumitia, iꞌka noꞌo aamo sauteriao, ohso kaawe iꞌisaeri tioparachi siimitiamua iꞌyetokao, waꞌa neeseriosio kiamia, puꞌka Moise nuurari chiia kianurawao, puꞌka Riosiwichio oowewario. Puꞌka kiariwa oowewaeo, yooma naneꞌremichiopua aamoo, yachapakamekoopua aamoopua waꞌasi.
\p
\v 15 Nape Eesusio ki mehtajerioipua ahpo iintoriao, ahkaoi yomachiami mehtarepua. Pukaepa Eesusi ahkaoi asiyoio, muuwaeme eꞌenaparepua keepumiao, ahpo kokoriame iꞌyetokaopua Eesusio, sautemichiopua puꞌkao.
\v 16 Nape Eesusia tísia resipakapa sautiaio, poanachi siisimiriaipua ooruchi, ahpo Noono tewekachi kahtiame ahjama nayewámia, resipunariaapua tiameopua kuꞌitapioi.
\s Eesusi tuꞌikame sauteria
\r (Maateo 9:1-8; Marako 2:1-12)
\p
\v 17 Piie taawechi masiteka ihsioi Eesusio, parisero tiꞌtijoeai waꞌami ahka mochiparepua keepumia, ookapi Moise nuurari maꞌmasitari tiame. Ihji tiꞌtijoea, Eesusi ihsia neꞌnemia eꞌnariamepua, Riosi utewarie ihsia. Puuu yomachi eꞌenakame enerepua: Arirea weeechi, Uurea weeechi, waꞌa ikisa Eerusareni muuwarichi oꞌinia eꞌenakame tiame.
\v 18 Waꞌachi eꞌenarepua tiameo, tuꞌikame uꞌpakame, eꞌtaparachi tekitoka. Muinareriai puuua Eesusi kahtichio,
\v 19 nape ki ahka pakime tiiopa muuwaekapao. Ihjia waꞌa karichio, yomachi iꞌyai ki tewakapa pachapuachio, teꞌpa moꞌmoenaka wahjonerepua, karijampara wehchorieme netetiameo. Waꞌatipo wahjonasaapua, puꞌka tuꞌikameo, waꞌatipo tekipurepua eꞌtaparachio, teꞌta Eesusi kahtiachio.
\v 20 Waikao Eesusia puꞌka uꞌpariao, ki nuꞌunti apochi paparariopao, chaanerepua kokoriameo:
\p —Saukame itipiame muuuapa, aamo tatakoriria cheriwetiame.
\p
\v 21 Waꞌa cheekopa Eesusio, Parisero tiꞌtijoea, nuurari maꞌmasitariaapua tiame, erakorepua: “¿Ihtana iikame ihjia chiia? ¿Ki ahpo Riosiko tuunapu? Riosiche puuua waꞌa iintomeria, tatakori cheriwemeria, waꞌasi waanamiopua, aaataai kaꞌi.”
\p
\v 22 Eesusia naneꞌriapa erakoao, chaanerepua:
\p —¿Achinikai waꞌa erakona eemea, ki tatakori noꞌo cheriwemia iinuekoo, maaeka?
\v 23 Ehsoo, ¿ihtanakamera epeche tehkijuarepua neꞌnetewao, tatakori cheriweniame, yachapakame werisiteniamekosaoi iꞌka tuꞌikameo? Oowera waꞌa chaniwamea ki tetewitekao, ki tehki tiiame puuua. Teꞌta tehki tiiamea, teꞌta iintoka ikiteka, neꞌneteniamepua.
\v 24 Pukaepa neee Tijoe Tijoetukamea, iinuekapa neeea noꞌo tatakori cheriwemiao, iintomania.
\p Waꞌa cheesaa chaanerepua tuꞌikameo:
\p —¡Yachapakame werisísaa, aamo chaanenane tuꞌikameoo! ¡Apechunasa ipetáa, noꞌrasa petechíí!
\p
\v 25 Waikao kokoriamea yooma tetewachi werisikao, ikanati apechunasa ahpo ipetao, noꞌrarepua ahpo petechi, pooechio, cheriwema kiasika Riosio, ahpo yachapariawichioo.
\v 26 Waikao yooma waꞌa mochikamea, ki nuꞌuti tiiame tetewikapa Eesusichio, tahpitika eraparepua apochio, káátisia, peenia iintoriopua Eesusio. Waꞌa iikapa puuua, tísia kaawe nayewarepua Riosio. Puuua chaachaparepua ahpoo:
\p —Ki teesa tiiame, tetewakame teemea ehpe taawechio. Iꞌka taamo tetewariao, kaꞌchitia taawechi tetewikamekai teemea.
\s Eesusia Maateo yeetona, Reewi teewataniame
\r (Maateo 9:9-13; Marako 2:13-17)
\p
\v 27 Ehjepao waꞌa taꞌpechi machenasaapa Eesusia, Maateo tewaniame tijoe tetewarepua, Rooma yawichiwichio koparoame, ahpo yooremina koparowachi kahtiame. Waꞌa kahtiame tetewaopua, chaanerepua puꞌkao:
\p —Nahpé, noꞌo ahjáma.
\p
\v 28 Waikao Maateoa, yooma waꞌapi toisaopua, naꞌnaritorepua Eesusio.
\p
\v 29 Ehjepao Maateoa ahpo taꞌpechio, weruma pahkotarepua Eesusiwichioo, weruma koiꞌwari yooreka. Waꞌao wahjachi eꞌenarepua tiame, rooma yawichiwichio koparoame, wahjachi tiame oowera tiꞌtijoeri. Yooma waꞌa mochirepua meesa chokichi.
\p
\v 30 Pukaepa parisero tiꞌtijoea, iyoteri tiꞌtijoeapua tiame, waꞌa oiꞌinia ki kaawe chaachapasirepua, Eesusi teꞌta yeeka oiya masiterao. Pukaepa piie taaweo, Eesusi ahpo yeeka oiya masitioio, paꞌparisero tiꞌtijoea iꞌiyoteri tiꞌtijoea tiame, naꞌara chaachapariaipua Eesusi yeeka oiyao. Puuua eee chaachapariaipua puꞌkao:
\p —¿Achinikai eemea yawichi koparoame ahjama koayamepua, wahjachi tatakoriame ahjama tiame? \fig |94-CN01724B.TIF|col|||Eesusia paꞌparisero nayewena.|5:30\fig*
\p
\v 31 Eesusia, waꞌa chaachapame inamukapao, chaanerepua puꞌkao:
\p —¿Ki kokoriamea sauteniamekosa nakiyamepua? ¿Ki kokoriamekosapu teꞌta ahpo sautepuame nakiyamea?
\v 32 Pukaepa neeea, tatakoriamera paaemia eenakamenia, noochi eꞌenaka itamichiopua, ahpo tatakoriria cheriwepuawichioo, yooma toimo tuukaopua, ahpo tatakoririao. Ki ahpo tatakoriame maayameo, ki paayamenia puꞌkao.
\s Ki koiꞌwa Riosi iyoriwa iinatukewa
\r (Maateo 9:14-17; Marako 2:18-22)
\p
\v 33 Piirechi taawechiamio aaata tiꞌtijoeria, chaachaparepua Eesusio:
\p —Waani naꞌnaritoamea, parisero naꞌnaritoamea tiame, tísia iyoriamepua Riosio ki koaka. Nape aamo yeeka oiya masitiaa, ki waꞌachi nokayamepua. ¿Aatia?
\p
\v 34 Waꞌa chaachapopa puꞌka tiꞌtijoerio Eesusia, chaanerepua:
\p —¿Aiwatarepu tooree neewiwachi paajutetiamea, iiweta ahpo ahjama kahtioiopua neewikameo? Kaꞌii, neewiwachio, koꞌkomichio paajutetiamepua.
\v 35 Noꞌo maꞌmasitiaapua noꞌoo ahjama kahtioiopua pehjio, ki iyorimetepua koiꞌwao, ahkasi noꞌo noꞌraka apechunaniachisi tewekachio, waikaope Riosi iyorimeripua ki koiꞌwao, kihta koakao, noꞌo Noonochi ahpo kuꞌiyeraka nokayaiopua, ihtaoi noochioi itapiti kuꞌiwa itayaiopua.
\p
\v 36 Waꞌa ikisaopua Eesusia, waꞌachitarichi nayewerepua tiame, weemera Riosichi teꞌterewachi simiyameopua, eee cheeka:
\p —Aaataai ki weemera wisasorie koyachiamepua oochetiame wisasorio. Waꞌa iintotioopua, waꞌatia naꞌatameripua weemera wisasorio. Puuu weemera wisasoria, iinya teeremeripua pukachio, oochetiamechiopua.
\p
\v 37 Cheerepua tiameo:
\p —Aaataai ki toꞌwamepua, weemera wiinoopua oochetiame wiꞌchijarichiopua. Waꞌa iintotioopua, puuu aari wiꞌchia tataka siꞌpamapua, waꞌa ikisoopua puꞌkao, waꞌatia naꞌitumapu wiinoai, wiꞌsukao.
\v 38 Pukaepa wiino weemeraa, weemera wiꞌchijarichi toaniamepua. Waꞌachitia eemeai, kaawe teꞌterenariaa eemea aamo weemera teꞌterewaeo noꞌo Noono tewekachi kahtiamechio, kihta naꞌpemete eemea oochetiame teꞌterewaopua Moise nuuriwachi oochetiame nokisitiameopua, animari koꞌyaka Riosiwichio kohseka oowepaniameopua.
\p
\v 39 Waꞌatepua tiiao, nape eeme parisero paꞌpamiratuamea, oochetiame teꞌtereniakamera puꞌseriamepua, weemera Riosichi teꞌtereniakamera puꞌsereme tiioipua. Ihji noꞌo aamo tuuyeka chiiaa, ki wiinoka tiiame puuua, wiinoa, paamutetiamerakamera, tísia teꞌyamerapua. Nape Riosichi simiyamea, weemera Riosichi teꞌtereniakamera, teꞌta taꞌyameraa.
\c 6
\s Resipuniame taawechi Eesusi teꞌta maꞌmasiterao, tiiriko muurara tehpuchasiwa
\r (Maateo 12:1-8; Marako 2:23-28)
\p
\v 1 Piire taawechi Eesusia teꞌta ahpo masitera ahjama ihtoio, resipuniame taawechio, tiiriko echitiachiami uꞌmatoipua puꞌka ahjamao, Eesusi teꞌta masitewaraa, tiiriko muurara tehpuchasika koiꞌsiriaipua, okisikao.
\v 2 Paꞌparisero tiꞌtijoea, waꞌa nokisiame tetewapao, chaanerepua:
\p —¿Achinikai waꞌa nooka eemea resipuniame taawechioi, taamoo ki reesiseniamekoipua waꞌa nokiwao?
\p
\v 3 Waikao Eesusia nehjiarepua:
\p —¿Kiisi iyonakamekosa eemea Raawitaru iintoriaopua, ahpo ahjama nokisia ki teesa choꞌchorowapasoopua?
\v 4 ¿Ki Riosi karichi pakika, Riosi toꞌwewa paani koꞌkakamepu, ahpo yeetoaopua kipoteka tiame, neeseriosiche koaya koꞌkometi?
\p
\v 5 Eesusi chaanerepua tiameo:
\p —Puuu resipuniame taawe yahchakao, neee Tijoe Tijoetukame, iintokamepua puꞌkao.
\s Tijoe sekachi chookopakame
\r (Maateo 12:9-14; Marako 3:1-6)
\p
\v 6 Piirechi taawechi resipuniame taawechio, Eesusio iꞌisaeri napawikarichi ihsioiopua masitekao, waꞌachi yasariaipua piiripi tijoe, sekachi chookopakame.
\v 7 Ookapi paꞌparisero tiꞌtijoea, iꞌiyoteri tiꞌtijoea tiame, Eesusi ichipuka inateriaipua, itapiti ki reesisewa iintosoopua resipuniame taawechio, yawichichi wenejinariapa chapisa.
\v 8 Nape Eesusia naneꞌriaipua ahpo chapinarewao, sekachi chookopakameo chaanerepua:
\p —Ehsoo enasao waꞌana, iꞌwa weripaomua naasipa.
\p Waikao sekachi chookopakamea, waꞌa iintorepua.
\v 9 Waikao Eesusia waꞌa naasipa weripasoopua, chaanerepua ahpo norikame mochikameo:
\p —Aamo iinatuketaone: ¿Ihtanakamera reesiseripua resipuniame taawechio, kaawerumara yoraniame, ki kaaweruma yoraniamekosaoipua; aaata sauteniamera, ki aaata sauteniamekosaoipua?
\p
\v 10 Nape aapoeo kihta nehjiakopaopua, Eesusia ahpo norikame neꞌnepakaopua waikao, chaanerepua chookopakameo:
\p —Riisasipaomua aamo seekao.
\p Waꞌa iintorepua waikao sekachi chookopakamea. Waꞌa iintosochepua puꞌkao, saukame itipirepua, sekachio.
\v 11 Nape waꞌa iintokopa Eesusio, paꞌpariseroa tísia nenekarepua Eesusichio. Waꞌa iikapa puuua, ihchi ahpo katewerepua, achini yorapuameopua Eesusio.
\s Eesusi ajawaria, oosa mariki aampa ooka
\r (Maateo 10:1-4; Marako 3:13-19)
\p
\v 12 Puꞌka taawechiamio Eesusia, teewi roomosachite akiparepua, ahpo Noono tewekachi kahtiame ahjama nayewamia. Waꞌa simisaa Eesusia, yooma tukawari ihsirepua waꞌao.
\v 13 Taaa machenasoopua piario, ahpo ahjama ohjosikameopua ahpo masitia keepusikao, ahpo kahtiachi waapi ajapanurerepua. Ahpo kahtiachi ajapasoopua puꞌkao, puꞌkao oosa mariki aampa ooka uusaopua, ahpo Noono tehkiwachi ahpo kuꞌika nokisimichio ajawarepua.
\v 14 Ihji ajawatiamea naati enerepua: Siimoni, puuua Peero teewataniame tiame; Anteresi, Siimoni poonira; Saantiao; Waani; Eeripe; Waatorome;
\v 15 Maateo, Reewi teewataniamepua tiame; Toomasi; Saantiao Arajeo taanara; Siimoni Weemuame teewataniame;
\v 16 Uurasi Saantiao taanara; Uurasi Ihkarióte kuchitewaeme, puuua neipao Eesusi nehjakame noriwi.
\s Eesusia ki ookapi masitena
\r (Maateo 4:23-25)
\p
\v 17 Ehjepao Eesusia ahpo ajawawa kajusaapa, ahjama tekiyaiopua waꞌa yeepoo, ki ookapi tewarepua tiꞌtijoerio, waꞌa Eesusi keepumia napawikame, ahpo kokoriame sautekepuaichio eneriapua tiameo. Puuu tiꞌtijoeri napawikamea, yomachi ahkaoi eꞌenakame enerepua: Uurea weeechiami, Eerusareni muuwarichi oꞌinia eꞌenakame, Tiiro weruma mochiwachi oꞌinia eꞌenakame, Siironi weruma mochiwachi oꞌinia eꞌenakame, naꞌpa puuua, Meritaráneo paꞌwesuwe weruma mochiraeme.
\v 18 Yooma ki kaaweruma tijoeturi yahchari aiwameoi, sauteretupua Eesusieo.
\v 19 Eesusia ahpo utewarieo, seekarepakache yachapatiopaopua, yoomahka ahjachi ihchepakaoi, yachapanarerepua, waꞌa eꞌenakamea.
\s Taꞌiria yasiwame, ki taꞌiria yasiwame tiame
\r (Maateo 5:1-12)
\p
\v 20 Waikao waꞌa iintosaapa sautekaopua Eesusia, masiteka oꞌinerepua waꞌao, ahkaoi oꞌinia ahpo keepumia eꞌenakameopua, tiꞌtijoeri. Puꞌkao yooma neꞌnepakaopua, chaanerepua:
\p —Eeme tesiwa erakoameopua iikachio, taꞌiria mochitomitia eemea, kiatiamekapa eemea, Riosi ahjama aamo mochipuaopua, Riosi yeꞌkarichio.
\p
\v 21 ’Taꞌiria mochitomitia eemea, chorowachitia eꞌramea iikachio, aiwaka posatepuaite eemea, Riosieo.
\p ’Taꞌiria mochitomitia eemea, ehpe taawechiami naarakoamea aamo tatakoriwichioo, enamitepua taawechio, aamo Riosie cheriwetiame tatakorio, taꞌiria achikomiachiopua.
\p
\v 22 ’Taꞌiria mochitomitia eemea ohso kaawe, noꞌowichioo aamo nekamuchenioi, aamo waꞌineka mochinioi, aamo naꞌara chaanenioi, aamo ki kaaweruma tijoerichitia ipaka tetewinioiopua, noꞌo Eesusi Tijoe Tijoetukamechi teꞌteretopa.
\v 23 Ohsotia eemea waꞌa yoraniaio, peenia erakopuapua puꞌkao. Eemea ohso kaaweo, kaawe erakopuapua, Riosio aamowichioo ki nuꞌuti kaawe erapuame aamo nuutekiopa, ki teesa taꞌiria mochipuame. Puuu ehkoriami Riosi nayewaturaai, amochitia naꞌaretiamepua tiameo, iꞌka ki kaꞌkaruma tiꞌtijoeeo, ehkoriami mochiriameeo.
\p
\v 24 ’Nape ai eeme ki Riosichi erakoamea, aamo toomi tísia paarasatiachiche tahpitika erakoamea, eemea puꞌkao, kuꞌitapisi waꞌa teꞌtereka taꞌiria mochikamepua.
\p
\v 25 ’Ai eeme Riosi toakamea, ki Riosie soparame ahpo erakoamea. Waꞌa erakoame eemea ehpiamiopua pehjio, nape asimiitepua piie taawechiamio, tísia aamo tesiwa erakomiachiopua Riosichio, tahpitika erakoka Riosie ahpo kuꞌipuawichioo.
\p ’Ai eeme, ehpe taawechiami taꞌiria achikoameapua, kiisi kaawe teꞌtereka Riosichio, asimiitepua piie taawechiamio, aamoo tísia yuuwesika mochimiachio, Riosio tiꞌtijoerio, teꞌta kateweka ihsioio.
\p
\v 26 ’Ai eeme aaata tísia kaawe nayewaniame tiꞌtijoerieo, ahpo tísia kaawe teꞌteriame erakoamea Riosichio, waꞌachitia teteiwame eneriai ehkoriami mochiriameai, ahpo ki kaꞌkaruma Riosi nayewaturiameo, kiisi pichiwaka chaachapakameo.
\s Ahpo seepurawa nakiwame
\r (Maateo 5:38-48; 7:12)
\p
\v 27 ’Ohso kaawe noꞌo keepupuapua, noꞌo aamo chaanemia. Kaꞌkarumara teerewachiche teꞌteretopuapua. Aamo naꞌara yoorameo, ki nekaka tetewipuapua; aamo nekumiameo, kaꞌte nekumeka tetewimitiapua puꞌkao.
\v 28 Aamo mukijeraka naꞌarameo, kaaweruma eꞌrepuapua puꞌkao. Naꞌara aamo chaaniameo, ohsotia kaaweruma itapuapua puꞌkawichioo.
\v 29 Aamo nanarichi wewetioo, oowepuapua piire aamo nanarioi, wewepuaichio. Aaata aamo ampawakira uꞌyenaresoo, ohsotia aamo wakiraoi kiapuapua puꞌkao.
\v 30 Aaata itapiti tesiwa tiiapa aamo itanesoo, kiapuapua puꞌkao. Itapiti uꞌyetiaimua, ki utewa yorapuapua, aamo noꞌrawemichioo.
\v 31 Aaataoi muuua, aamo yorajerachitia, yorapuapua.
\p
\v 32 ’Aamo nakika mochikameche nakiyame enesaamua, ¿teꞌtana kaawe ihsiame enetamua? Puꞌka waꞌa tiiameo, ahkasi ki Riosi nakiyameai, waꞌachi nokayamepua.
\v 33 Aaata aamo kaawe yoorameche, kaawe yoresaamua, ¿ihtana peenia ihsiame enetamua waikao? Ahkasi ki kaawe teꞌtiameai Riosichio, waꞌachi nokayamepua puꞌkao.
\v 34 Aaata aamo noꞌrawepo oꞌraka reweyameche enesaamu, ¿ihtatia peenia ihsiwa enetamua waikao, puꞌka tatakoriameoi waꞌachi nokayamekoo?
\v 35 Kaawe uuka teteipuapua, aaata ki aamo nakiyoiopua. Aamo reweka itaniameo, rewepuapua puꞌkao, ki epeche aamo noꞌraweniame puuyeka. Waꞌa teꞌteriamea, teꞌpa kahtiame Noꞌnoeopua, ki nuꞌuti enemeripua kiapuamea. Waꞌa teꞌtereka mochitoamea, Riosi nakiyachitia mochitoamepua, tísiwa teꞌpa kahtiame tatanarachitia. Teꞌpa kahtiame Noonoeopua tiameo, aaata ki kaꞌkarumaoipua, kaaweruma itapiti kiapuamepua Riosieo, ahpo waꞌa iintowachio, ki cheriwema kianiaipua.
\v 36 Eemea, tesiwe eꞌriame enepuapua, taamo Noonoopua aamoo, tesiwa eꞌriachitia.
\s Kiisi naꞌara chaaneniame aaataoi
\r (Maateo 7:1-5)
\p
\v 37 ’Kaꞌte ihta ki kaaweruma chaanemitiamua aaatao, kihta aꞌchi aamo chaanepuawichioopua aaataeo. Kaꞌte aaata itapiti iintoko tuumitiamua aaatao, ki waꞌachi aamo iintorio tuupuaichiopua. Eemea cheriwiame enepuapua aamo piirechio, aamo Noono tewekachi kahtiameo, aamo cheriwemichiopua tiameo.
\v 38 Chuurame pochikame ihko nehjame enepuapua, puuu aamo ihkokiamea, epeche pochikame aamo ihkokemapua, wiꞌsuame, sasaweka pochiwatiame, pewatiame sasaweka. Aamo kaawe eꞌrariachitia ihko nehjaka, waꞌachi kaawe eꞌraka ihkokepuame muuuai.
\p
\v 39 Eesusia cheerepua tiame:
\p —¿Achini teeka aaata ki maꞌchiriamea, kaawe neesetotarepua aaata piirechio ki maꞌchiriameopua, ki maꞌchitiame enesaa? ¿Ki naꞌpa wahka tekopachi ruhjitarepua? Pukae eemea pipiripi, ki kakupachi ohjoame enesaa, kihta chaanemete muuua aaataoi.
\v 40 Masiteniamea ki epeche pepeniamepua ahpo masitiachitiao. Ahkasi ahpo masitarichitia ahsepari penipasaape, waꞌachi ihsimeripua tiameo, ahpo masitarichitia. Waꞌachi teeremete eemeai, aaata chaanenariaa.
\p
\v 41 ’¿Achini iikai kasarae pusiwekameko tuunamua piirechio, aamoo ki tetewamekaipua, kutemori teekaopua puichi? Pukaepa muuuai, ¿aachin teeka chaanetamua aaatao, muuu waꞌapi ki kaawerumachi oiyameai enesaa?
\v 42 Waꞌa tiame teekame enesaa, ¿aatia chaanetaremua aamo poonio: “Ehsoo, aamo pusiweria maꞌchipasetaone kasara?” ¡Tísia wistuame muuua, aamo puichi teekai kutemori! Aamo puichi teeka kutemorio, aamo pusiwepupuapua pahchao. Kaawe maꞌchiriapa muuua waikao, kaawe pusiwepumamua waikao, aamo piirechi kasara pusiweriao.
\s Kuuu taakia taakewarachi machiwamepua
\r (Maateo 7:17-20; 12:33-35)
\p
\v 43 Eesusia, simiteka masitekao, cheerepua tiameo:
\p —Kuuu kaꞌkarumaa, kiisi taakiamepua ki kaawerumao; kuuu ki kaꞌkaruma taakiamea, kaꞌchi iika kaꞌkaruma taakiamepua.
\v 44 Yooma ihta kuuu taakiamea, ahpo taakiamechi machiwamepua. Wehchajurichiai, ki taakiamepua waurio. Panijuwariai, ki ihta uuyawichiooi, pujiniamepua.
\v 45 Kaaweruma tijoea oowitiameai waꞌachitiao, ahpo iikachi kaaweruma tiiakamera, chaachapamepua; ki kaaweruma tijoea oowitiameoi, ahpo naꞌara tiiakamera iikachi chaachapamepua.
\s Ooka teꞌterewa nawatewa
\r (Maateo 7:24-27)
\p
\v 46 Eesusia eee cheeka masiterepua tiame:
\p —¿Achini iikai aaataa, noꞌo Paamira teewanipua, ki noꞌo chiia yoorai? Teꞌta noꞌo Paamira teewamea, ki waꞌa teeka yasitomeripua.
\v 47 Aaata noꞌo Paamira teewamea, noꞌo chiia yooramea, eee tiiamekatepua:
\v 48 Ihjia, teeresi wejisa kaari chokitetiamechitepua. Ihjia teere chokitesa weeramepua kaario, eꞌpechitia pewatiachi. Waikao aakia, tísia utewaeme eenakaiopua motaka, kiisi koꞌrimeripua, tísia pewatiame weeriapa puꞌkao.
\v 49 Nape noꞌo keepuaio, ki yooramea noꞌo chiiao, setechi karitakameka tiiamepua, ki pewatiachi chokiteka. Iꞌka kaariopua, aaki utewaeme enasaopua, ahjachi motaka ruꞌminamapua pihtunaka. Waꞌachitia ruꞌmichaniame aaataa noochi paparao, ki pewatiame kahtiamea noochio, itapiti aiwaka yasitoapaopua.
\c 7
\s Eesusi rooma kapitai weripateria yachapatena
\r (Maateo 8:5-13)
\p
\v 1 Eesusia tiꞌtijoeri nayeweka kajusaapua, Kapenau eenarepua mochiwachi.
\v 2 Waꞌa Kapenauo, waꞌa yasariaipua piiripi soontaro kapitai, rooma tijoe eneriaipua. Puuua ahpo taꞌpechio, ahpo tísia nakiya nuurewao, tísia kokoriame iinueriaipua, ki paparamepa.
\v 3 Ihji kapitaia, Eesusi waꞌamahka oiyame inamukapao, paaenurerepua puꞌkao, ookapi iꞌisaeri tiꞌtijoee, oꞌochetiame pirenaturi tewaniamee. Puꞌkao kapitaia, ahpo cheriwenureka uhjurerepua Eesusio, eenaka sautejeraka ahpo taꞌpechi kokoriameo.
\v 4 Waikao uhjuratiamea Eesusichi eꞌenakao, ahpo cheriwe nuurio tuurepua kapitaio, ahpo kahtiachi eenaka sautemichioopua, ahpo kokoriameo. Waꞌa chaanesaapua uhjuratiamea, chaachaparepua:
\p —Tísia kuꞌijerani teeme puꞌka kapitaio, tísia kaawe erakoma teemea amochio, puꞌka kuꞌiriao.
\v 5 Puuu kapitaia tiameo, tísia taamo kuꞌikamepua, taamoo iꞌisaeri tiꞌtijoerio, taamo napawikarioi apoe waꞌapi weerakamepua puꞌkaoi.
\p
\v 6 Waꞌa chaanetiaapa Eesusia, ahjama simirepua, nape waapi taꞌpechi ihtoame tetewapa kapitaia Eesusio, wahjachi ahpo kaawe uuya uhjurerepua Eesusio, chaanemichioo: Eee chaani kapitaia:
\p —Kaꞌte aamo eerinamitiamua noꞌo taꞌpechisi asikao, ki aaata neeea noꞌo taꞌpechi pakipuaio.
\v 7 Waꞌa eꞌrapa neeea, ki simikame neeea nooe aamo paaemiaoi, noꞌo cheriwejerakao, noꞌo kokoriame yachapatejerakao. Aamo cheesochepaoi, yachapatemioche eꞌrapaopua, noꞌo weripateria kokoriame iinuekaopua —chiiame uhjurerepua Eesusio ahpo nuurewaeo—.
\v 8 Neeeai amochitia nuuramepua tiameai, noꞌo soontarowaa noꞌo nuurewachi mochitoamepua tiamé. Iꞌkao amochitia noꞌo chanisoche: “Waami siimitia”, waꞌache ikimapua; piirechio noꞌo chaanesooi: “Eenao noochi”, enamachepua noochioi. Noꞌo yorakiame mochikameoi, noꞌo chaanesoo: “Iꞌka yoramitia eemea”, yoramachepua puꞌkao —waꞌa chaachapare kapitaie uhjuratiamea.
\p
\v 9 Eesusia, yooma iꞌka kapitai ahpo chaania inamusaapa: “Aa, naakona waꞌa eꞌramemua”, eraparepua kapitaio. Waꞌa iikapa Eesusia, yooma neꞌnepakaopua ahpo naꞌnaritokameo, chaanerepua:
\p —Aaatachioi ki tewakamenia teꞌta iꞌka kapitaichitiao, teꞌta noochi paparameopua, ahkaoi isaeri tiꞌtijoechiopua. Waikao Eesusia ki pakika waꞌa taꞌpechio, yachapaterepua kapitai weripateriaopua kokoriame.
\p
\v 10 Waikaopu uhjuratiamea, kapitai taꞌpechi noonorasaapua, saukame tewarepua kokoriameo.
\s Eesusia, kunamukukame taanara sautena
\p
\v 11 Waꞌa oꞌinia neipao Eesusia, Naaini mochiwachi akiparepua ahpo teꞌta masitera ahjama, muuwaeme ahpo naꞌnaritoa ahjama.
\v 12 Waapi Naaini nokisiaio, mukukame iꞌtoame nateparepua, muuwaeme nokisiame. Ihji mukukame yeeyeraa, kunamukukame eneriaipua, púꞌkache taanaekaipua piiripi waꞌapi, kiterepatekame.
\v 13 Waikao Eesusia puꞌka oowitiameo, tesiwe eꞌrepakaopua, chaanerepua:
\p —Kaꞌte naara oowitiame.
\p
\v 14 Waꞌa cheekao Eesusia, chapikerepua eꞌtaparao iꞌtoniachio. Waikao mooketoameai, ajaparepua. Ajapasoopua Eesusia, mukukameo chaanerepua:
\p —¡Werisisa temaríí! —aamo chaanenane temaríí.
\p
\v 15 Waikao temaria yasisirepua, nayewasirepua waikao. Waꞌa iintosaapa Eesusia, chaanerepua yeeyerao:
\p —Waꞌa kahti aamo taanaapa, kaaweruma.
\p
\v 16 Waikao waꞌa iintokame tetewakamea, ki nuꞌuti iintoriame eꞌreparepua Eesusio. Waꞌa iikapaopua, tísia kaaweruma nayewarepua Riosio, chaachapaka:
\p —Ki nuꞌuti kaawerumapu Riosia, ki nuꞌuti taamo nayewatumeri uhjurekamepua tamochio.
\p Ahpoopua chaachaparepua tiameo:
\p —Riosi apoe ihjia, tamochi eenakame, ahpo ijinuwa kuꞌimia.
\p
\v 17 Ihji iꞌwa waꞌa ikitiamea, ki tehpe yomachi Uurea weeechi naneꞌreretupua, yooma norikameopua tiameo, Uurea weeechio.
\s Waani Paatori uhjuraria
\r (Maateo 11:2-19)
\p
\v 18 Waani Paatoria, ahpo masiterae naneꞌrekapaopua, yooma itapiti Eesusi peenia inisiaopua,
\v 19 ooka ahpo masitera uhjurerepua Eesusi iinatukemichioo, apoekosapua enamerio, aaata piirechikosakoiopua, taamo puuyemerikoopua enamerio, Ehkoriami Iyoterichi Riosi naꞌnayewatura chaachapariachitiao.
\v 20 Waikao Waanie uhjuratiamea, Eesusichi eꞌenakao, chaachaparepua:
\p —Teemea aamo iinatukemichio uhjuratiamekapu, muuujuareko iinatukemichio Riosie uhjuratiame enameria, aaata piirechikosaoipua, puuyepuamea pehjio.
\p
\v 21 Puꞌka uhjuratiamea ajasioio, Eesusia, tiꞌtijoeri yachapateka ihsire puuua, muuwaeme naꞌarari yahchame sauteriaipua, yooma ihta koꞌkoame iinueme, ki mamachiriame tiame.
\v 22 Waꞌa ihsiai sauteka Eesusia, chaanerepua Waani uhjurariao:
\p —Nonorakao, yooma iꞌka tuuyemitiapua Waanio, iꞌka noꞌo ihsia aamo tetewa, yooma iꞌwa aamo keepuria tiame. Chaanepuapua puꞌkao noꞌoo, ki mamachiriameo maꞌchirepatio —tuuyepuapua—; roꞌrojioi noꞌoo, ohjotio —tuupuapua—; repera kokoriameoi noꞌo sautio —tuuyepuapua tiameo—; naꞌnakapioi inamutio —tuuyepuapua—; mukukameoi ahjatio —tuuyepuapua tiamée—; aaata ahpo tatakoririoopa tesiwa erakoameopua iikachio, Riosi kaꞌkaruma tuuyewarie, noꞌo kaawe erapatio —tuuyepuapua—.
\v 23 Aaataoi ki suuwe eꞌriameopua noochi paparakao, tísia taꞌiria yasitomeriko tuuyepuapua.
\p
\v 24 Waani uhjuraria nonorasoopua Eesusia, Waanichi simiyame nayewesirepua tiꞌtijoerio. Uwatiame nayewaka iinatukerepua:
\p —¿Ihtana neꞌnemia siimpakame eemea ooruchi weeechio? ¿Oowera paaka eekae nokayamekosa, tijoe chachapia ihsiame? ¿Aaata tijoe rooroikamekosaoi?
\v 25 ¿Naatikosaoipua, tijoe sosopatiame wakiraeme, tísia nayewame? Kaꞌi puuua, puuu waꞌa teꞌtiame wakiraemea, ahpoche taꞌiriache mochikamea, yaꞌyawichiche teꞌta kaarirachiche mochikamepua.
\v 26 Ki waꞌatiame neꞌnemia siimpaka enesaa, ¿ihtana neꞌnemia siimpaka eemea naaju waꞌao? ¿Riosi nayewatuame tijoe? Ejeꞌe, puuu enerepua. Nape puuua, epeche tiiame, ki Riosi nayewaturachitia.
\v 27 Ihji Waania, ehkoriami nayewatiame enerepua, Ehkoriami Iyoterichio, puꞌka Waani nayewakao iyoteria, chaanipua:
\q Waꞌa aamo uhjurenane piiripi nayewatura,
\q aamo nayewatumichio pahcha.
\p
\v 28 Neeea aamo chaanenapua, aaataai iꞌka weeechio, ki epeche tiamekopua Waanio, noꞌo enameriko tuuka ihsikamea; nape teꞌpa tewekachi Riosi yeꞌkarichio, aaata nuꞌuti tiiamekaipua, epeche weruma tiiamekaitepua ki Waanichitiao, weeechio ohjoemeo.
\p
\v 29 Yooma Waani keepukamea, Rooma teꞌta yawichiwichio koparoamea tiameo, pichikeka keepukame Waani chiiao, ahpo paatonurerepua Waanio, Riosia puꞌkao, teꞌta papakorepua tatakorio.
\v 30 Nape paꞌpariseroa, Moise nuurari maꞌmasitaria tiame, ki nakikame puuua ahpo paatopuawichioo, ipaka tetewikamepua, iꞌka Riosi kaꞌkaruma tuuyewariopua, Riosio kaaweruma eꞌraka oowioiopua, ki ahpo tuunareriopa tatakorio, kiisi cheriwepuame Riosieo.
\v 31 Eesusia simiteka naewakao, cheerepua:
\p —¿Ihtanaka tiiameko tuutane iꞌka ehpe taawechiami tiꞌtijoerio? ¿Aatia tiiame ohjoarepua?
\v 32 Aa, puuu tiꞌtijoeria, kukuchi teꞌeka mochiriamekatepua, eee chaachapariaipua: “Taamoo pakapucherae peenia chaachatekoio, kiisi yawikame eemea; taamoo tísia yuuwesiwa tiiame chaachatekoio, kiisi naarakokame eemea.”
\v 33 Waꞌachi teꞌterekame eemeai, ki yoorakapa Waani Paatori chiiao. Ohsotia eemea, reemoikame teewarepua Waanio, puꞌkao, ki tijoeekachi yaajatopa, ki paani koayamekopua puꞌkao, wiinooi ki iijiamekopua puꞌkao.
\v 34 Noꞌooi Tijoe Tijoetukameoi, ki yooriame eemea noꞌo chiiao, noꞌoo aamo mochikachiami oiyoipua ahjama koaka, aamo ahjama iijika itapiti. Waꞌa tiiopa noꞌoo, oowera posaka noꞌo puꞌseriame teewanipua, iijika puꞌseriameopua tiame. Waꞌa chaachapakaopua tiame, noꞌo tatakoriame ahjama oiyo tuunapua, aaata Rooma yawichiwichio koparoame tiame.
\v 35 Nape ehpe taawechiami tiꞌtijoerio waꞌa teꞌterioio, Riosi teꞌta kaꞌkaruma tuuyewaria taamo tiꞌtijoeri chaaniao, ki pichikenarerioiopua, Riosi peenewaria maꞌchiame tetewitemeripua, yooma aaata Riosi chiia pichikekameopua, Riosio teꞌta peenewariamekopaopua.
\s Eesusia iintoria Siimoni parisero taꞌperachi
\p
\v 36 Piiripi parisero tijoe Siimoni tewaniamea, ahpo taꞌpechi yeetorepua Eesusio, koꞌkotemia. Eesusia kajena poipaka yasiparioiopua koꞌkomia,
\v 37 waꞌachi eenare piiripi oowitiame suweporichi tehkieme, Eesusi waꞌa eenario tuuo inamukapa. Puuu oowitiame, piire riimeta sewajuya iꞌtoka eenarepua.
\v 38 Waꞌa eenakaopua, tarachi chukipaka nanararepua tísia oꞌkewataka, puꞌka oꞌkewae papakosaapua Eesusi tarachio, ahpo kupae wakipaterepua piꞌwekao. Waꞌa ikisaopua, tarachi chuchusaopua, pukae seewajuyae peeniajurepua tarachio, toꞌwepaka.
\v 39 Waikapu pariseroa, ahpo taꞌpechi paajutekamea koꞌkotemiao, eꞌraka tetewarepua Eesusio: “Pichiwa Riosichi eename enesaa ihjia, naneꞌreka tetewimiipua iꞌka oowitiame apochi imachukameo, suwepori nokiwamechi tekipanamekopua.”
\v 40 Nape Eesusia naneꞌriapa ahpo eꞌreniao, chaanerepua:
\p —Siimoni, aamo chaanemo oꞌrane itapiti.
\p Siimonia waikao nehjiarepua:
\p —Ehsoo noꞌo chaaneo masitari.
\p
\v 41 Waikao Eesusia oꞌinerepua chaanekao, waꞌachitarichi nayewekao:
\p —Ooka tiꞌtijoea, wikirieriataipua aaatao, aaata toomi reweyame. Piiripi puuua, mariki siiento taawe yowiniame wikirieriataipua, piirea ooka weerewa aampa oosa mariki taawe yowiniame.
\v 42 Puꞌka ookao, ki nateteme teꞌtiopao, naꞌpa wikiriara choꞌweriatapua puꞌkao. Ehsoo, noꞌo chaanemitiao, ¿aatanakamera epeche nakiyame enerepua ahpo reweyameo?
\p
\v 43 Siimonia nehjiarepua:
\p —Epeche wikiria cheriwetiamera, maaenania.
\p Eesusia chaanerepua:
\p —Ejeꞌe, kaawe nehjiarumua.
\p
\v 44 Waikao puꞌka oowitiame neꞌnepakao Eesusia, chaanerepua Siimonio:
\p —¡Nee, neꞌneo iꞌka oowitiameo, achini iintorupua noochio! Nape muuua ki waꞌa iintorumua. Muuua, aamo taꞌpechi asikoiopua, neeroioi ki noꞌo kiꞌyakamepua, noꞌo tarachi papakopuamichoopua. Nape ihji oowitiamea, ahpo oꞌkewaeoi papakosaopua noꞌo tarachio, ahpo kupaeoi noꞌo wakipaterupua, piꞌwekao.
\v 45 Muuua ki noꞌo chuchukamepua teepotaio, nape ihji oowitiamea noꞌo pakisoche aamo taꞌpechi, oꞌinekamepua noꞌo chuchuka taarachi.
\v 46 Muuua noꞌo moochioi, kiisi noꞌo toꞌwekamemua ooriwo soowioi, waꞌa taamo nokayamekoi muuua. Nape ihji oowitiamea, yooma iintokamepua puꞌkao, ahpo uꞌparia seewajuyaoi, noꞌo tarachioi chuhchekamepua ohsotia.
\v 47 Pukaepa aamo chaanenania, iꞌka oowitiameo ki ookapikoipua tatakorirao, cheriwetiame itipio tuunania tatakoririao, tísia nakiwari iintokaopua, ki nuꞌunti paparari iinuekapapua. Ihji ooitiamea, tísia weruma cheriwetiamepua, nape ki weruma cheriwepuame iinuemea, ki teꞌta ahpo nakiwari, tetewitiamepua.
\p
\v 48 Waꞌa chaanesaapua Siimonio, chaanere Eesusia oowitiameo:
\p —Aamo tatakoririao, yooma cheriwetiame itipitenania.
\p
\v 49 Waꞌa cheekopa Eesusio, wahjachi waꞌa paajutetiamea, chaachaparepua ahpoo:
\p —¿Ihtana iikame ihji tijoea, ahkasi tatakorioi cheriwio tuuyame?
\p
\v 50 Nape Eesusia oowitiamechi neꞌnepakaopua, cheerepua aampachi:
\p —Aamo tatakoririao, aamo paparariawichio, newikame itipikame muuua Riosie kokosapuameopua. Ehpeo aamo iikachio, taꞌiria teetoka noꞌrapuapua.
\c 8
\s Ooweru Eesusi kuꞌikame
\p
\v 1 Kuꞌwetakiri neipao Eesusia, yomachi oiparepua mochiwachiamio, Riosi chiia ahpo yeꞌkarichi simiyame nayewesikaopua, tuuyesika, ahpo oosa mariki aampa ooka, ahpo ajawaria ahjama.
\v 2 Waꞌachi nokisire ooweruai, Eesusi sauteria kokoriao, wahjachi ooweruai tiame, ki kaꞌkaruma tijoeturi puhjetiame. Piiripi ihji oowerua, Maaria enerepua, Maarena teewataniame, pukachio, oowisani reemo puuyanetiame.
\v 3 Waꞌachi ihtore Uhwana tewaniameai, Kuusa tewaniame uupira. Kuusaa, Eerore yeꞌkarichi kuꞌyame eneriaipua. Waꞌachi inisire Suusana tewaniameaipua. Waꞌachi nokisiriai muuwaeme wahjachiai, Eesusi kuꞌikame itapiti ahpo iinuekae, yooma Eesusi ajawaria ahjama.
\s Echayame waꞌachitarichitia nayewatiame
\r (Maateo 13:1-9; Marako 4:1-9)
\p
\v 4 Piie taawechio, muuwaeme norikame ahpo mochiwachiami puuyakao, Eesusi neꞌnemia eꞌenarepua keepumia. Eesusia ahpo kahtiachi napawikopao, iꞌka waꞌachitarichi oꞌinerepua nayewekaopua cheeka:
\p
\v 5 —Piiripi echayamea oꞌineriataipua echakao. Ihjia echayaio, pooechi ruhjiteriataipua ookapi iimori. Puꞌkao tiꞌtijoeria waꞌa uꞌmatopamea, yooma tekeka uumatoriatapua. Tuchikiai waꞌa eꞌnakaopua, yooma pepeka koꞌkariatapua puꞌka iimorio.
\v 6 Wahjachi iimoria eꞌpeekachi ruhjiriataipua, waitiame chuhkuachi weee. Puuuai yaupakai, ikanati wakipariatapua tiame, iꞌka weee samiyao, ki tehpe eꞌoka wakipariopa.
\v 7 Wahjachi iimoriai wehchajuritere ruhjiriatapua, pukaepa iꞌkao, wehchajuri weweripakao, wakipateriatapua siꞌrinaka.
\v 8 Neipa waꞌasi iimori ruhjikamea, tunakame weeechi ruhjiriatapua, kaꞌkaruma weeechi.\fig |95-cn02064b.tif|col|||Aaata tijoe ahpo taana ahjamao, echaka ihsina.|8:8\fig* Pukaepa puuua weweripakao, piie siiento pahchira taakeriatapua, pipiripi iimoria.
\p Puꞌka kajusaapa Eesusia, puꞌka keepuameo, utewaeme nayewaka chaanerepua:
\p —Iꞌka waꞌachitari pahtenariamea, kaawe inataka iꞌyepuapua masitiao.
\s Aatia tiiachipa waꞌachitarichi nayeweria Eesusi
\r (Maateo 13:10-17; Marako 4:10-12)
\p
\v 9 Ehjepamio Eesusi ajawariaa, iinatukerepua piineri kahtioio:
\p —¿Achini chanika chiiamua paꞌao, waꞌachitarichi nayewakao?
\p
\v 10 Waikao Eesusia, cheeka nehjiarepua:
\p —Eemea Riosichi noriwi tiiao, maꞌchitepuamepua, nape wahjachi ki Riosi chiia pichikiameopua, kaꞌi. Wahjachi tiꞌtijoeri ki Riosi chiia pichikenariameo, waꞌachitarichi nayewiamenia puꞌkao, inamuaio, ki maꞌchiame pahtepuawichiopua, neꞌniaio, ki pahteka tetewipuawichiopua.
\s Eesusi ihtanako tuuniame echayame waꞌachitaria
\r (Maateo 13:18-23; Marako 4:13-20)
\p
\v 11 Eesusia puꞌka waꞌachitarichi nayewaka kajusaapa, cheerepua ahpo keepuameo:
\p —Ihji iimori waꞌachitari noꞌo nayewiaa, eee chanika cheekamenia: Iimoria, Riosichi simiyamepua, kaaweruma tuuyewari.
\v 12 Pooechi ruhjikame iimoriaa ikiriao, Riosichi simiyame nayewetiamepua, kaꞌkaruma tuuyewari, puꞌkao keepurioipua ki apochi uuriáa, apochi eenaka riaorósio uꞌyeriopua sewina erepateka, ki Riosichi paparaka newipamichiopua puꞌkáo.
\v 13 Puuu iimori eꞌpechi ruhjikamea, weee waitiachio, Riosi tuuyewari pichiketiamepua, nape puuua, ki teeresi naawaekapa ahpo pichikeriao, kokosa tiiame aiwapa Riosichio, toakame ahpo pichikeriao.
\v 14 Puuu iimori wehchajuritere ruhjikamea, Riosi tuuyewari pichiketiamepua, nape paarasari weemuniamee, itapiti ki kaꞌkaruma eraniameeopua tiameo, itapiti ki kaꞌkaruma puꞌserewaeopua, kihta iintokame taakewachitiaopua, teesa teesache siꞌrikame.
\v 15 Nape puuu iimori tunakame weeechi ruhjikamea, pichiwaka kaaweruma iikaeka pichikekamepua ahpo nayeweretiao. Puuua pewatiame uukamepua ahpo tuuyeretia pichikeriao, aꞌchikoitia tísia aiwaiopua Riosichi teetoapao, tísia anachakame puuua. Puuu waꞌa teeka tísia anachakamea, tísia kaawe taakekamepua Riosichi teꞌteretowachiopua.
\s Tahjerachi simiyame waꞌachitari
\r (Marako 4:21-25)
\p
\v 16 ’Puuu iimori taakeniameka tiiame puuua, tiꞌtijoeri tahjeraka teꞌteriame. Ihtaoi tahjeraa, ki noriwi weraniamepua, sikori yakana chuhcheka toꞌpekao, eꞌtaparatereoi ki weraniamepua noriwio. Puuua ohso kaawe uutapamichioo, teꞌpa weraniamepua tepatetiachi, waꞌa enapameoopua, uutapemichio.\fig |96-LB00148B.TIF|col|||Tahjeraa yomachi karichi uutapamichio weraniamepua.|8:16\fig*
\v 17 Ihji tiꞌtijoe ooweru tiame tahjeraa, ki noriwi teꞌteremetepua ahpo tahjera teꞌteriao, yooma apochi enapameopua ahpo uutapachi eꞌenamichiopua, Riosichi paparamiao. Asimitepua piie taaweo, Riosio, yomatiame ki kaꞌkaruma noriwi noonoitiameo, maꞌchitamiachiopua.
\p
\v 18 ’Kaawe inataka inamumitiapua iꞌka noꞌo chiiao. Teꞌta iinuemea Riosie cheriwetiameo, Riosia kajuyachi taawechi enasaopua, epeche iinuemeripua Riosie ahpo kiapuao, Riosieo ahpowichio nuutekeka kahtiao. Nape kihta iinuemea Riosie cheriwetiameo, kihta ahpo kiapua teeremeripua Riosieo, ohsotia puuua ahkasi ahpo teesa iinueka erakoaoipua, uꞌyepuamepua Riosieo. Waꞌa teeremeri Riosia, teꞌta katewetiachi taawechio.
\s Eesusi yeeyera nayewaniame, poponira tiame
\r (Maateo 12:46-50; Marako 3:31-35)
\p
\v 19 Seenepi simikame Eesusi aaata taꞌperachi ihsioio, waꞌa eenare Eesusi yeeyeraa, Eesusi poponira yeeka, nape ihjia tahchiame weeriopa tiꞌtijoeri muirachio, kaꞌchi iika muime erakorepua Eesusi ihsiachio.
\v 20 Eesusi yeeyera maꞌchi weerioio Eesusi poponira ahjama, aaataa chaanerepua Eesusio:
\p —Aamo paaechani aamo yeeyea, aamo poponia tiame waami maꞌchi.
\p Waꞌa chaanetiaapa Eesusia, cheerepua ahpo norikame ajaka keepuameo:
\p
\v 21 —Áaa, ¿Aatanakamerajuare noꞌo yeeyea noꞌo poponiaio tiame, noꞌo tetejimaria tiameo? Noꞌo teꞌta yeeyea, noꞌo teꞌta poponia, noꞌo teꞌta tetejimaa tiame, yooma aaata Riosi chiiakamera keepuamepua, teꞌta Riosi chiiakamera yoorame, Riosikamera eꞌwaka.
\s Eesusia eeka teewetena paꞌwechi, neeroi peꞌkonira tiame
\r (Maateo 8:23-27; Marako 4:35-41)
\p
\v 22 Piie taawechi Eesusia, pawekakerachi pakisaapua ahpo teꞌta masitia ahjamao, chaanerepua puꞌkao:
\p —Nahpe, paonamina iꞌka weruma neerochio.
\p Waꞌa siimparepua waikao.
\v 23 Eesusia paꞌwechi nokisinioio, waꞌa poitoka kochipariaipua. Waꞌa teetoiopua Eesusio, waꞌa paꞌwechio, ki nuꞌunti yukurepua, tísia eejeka. Waꞌa ikitiopa pawekakeraa, maapori inisirepua, neeroie pochisika piwiteme teetoka.
\v 24 Waꞌa ikiniopa Eesusi masiteraa, yaapiti pusitesa chaachaparepua Eesusio:
\p —¡Masitari, masitari, yaapiti pusasáaa! ¡Piwitepani teeméee! —chaachaparepua siinakokao.
\p Waikao Eesusia werisikao, teeweterepua eekao, paꞌwe peꞌkoniraoi. Eesusia, teewetesoopua eekao, teewere paꞌwe peꞌkoniraai. Waikao, yooma yúúweeme itipirepua.\fig |97-GR-lllf18n.tif|col|||Eesusia paꞌwechio, eeka teewetena peꞌkonira tiame.|8:24\fig*
\v 25 Waꞌa ikisao chaanerepua ahpo masitiao:
\p —¿Achini ijikikame eemea, aamo noochi paparao?
\p Nape aapoeo tahpitika erapakamekapapua, poanachi ahpo chaachaparepua:
\p —¿Ihtana iikame ihji tijoea, eekaoi teewetiame, paꞌweeoi yooreniame?
\s Eerasa ohjoeriame tijoe reemo yahchame
\r (Maateo 8:28-34; Marako 5:1-20)
\p
\v 26 Ehjepa waꞌa tiame ikisaapua paꞌwechio, Kaarara weeechi paonarepua, Arirea weruma neerochiopua.
\v 27 Waꞌa weeechi tekikoiopua Eesusio, waꞌa machejenarepua piiripi tijoe, naꞌarari tijoeturi yahchame. Puuua waꞌa mochiwachi ohjoeme eneriaipua, nape neipao, wahjipame toaniachi yaajatoame, ki chuhchaka wisasori oiyame, poiyame. Ki kuꞌitapi waꞌa teeka, yaajatoame eneriaipua.
\v 28 Weesa kaarenae oꞌyaeka, yaꞌyachatiame enerepua soontaroeo, nape puuua, tehpunasa kuhsitere uujumame eneriaipua, puꞌka naꞌarari tijoeturie iꞌtoniapa.
\p
\v 29 Puuua Eesusi machikapa aatanakoo, chopokorieka weripaka cheerepua sisinaka:
\p —Eesúsiii, ¿ihtana yoramia teetonamua noochio, muuu Teꞌta Teꞌpa Kahtiame Taanáraaa?
\p Nape Eesusia waꞌa chiiopa naꞌarari tijoeturio, teꞌyarepua puꞌkao chaaneka:
\p —Yaapi machenasa muuua puꞌka tijoechio.
\p Waꞌa chaanetiapa naꞌararia tijoeturi, chaanerepua Eesusio:
\p —Noꞌo tesiwe eꞌrésaa, ki noꞌo kokosájeraniniaa.
\p
\v 30 Waikao Eesusia iinatukerepua:
\p —¿Achini tewania muuua?
\p —Piie Siento tewaniame neeea —nehjiare reemoa.
\p Waꞌa cheere puuua, ki ookapi muitekamekapa nanaarari reemoniwario.
\v 31 Waikaopu tijoechi mochikamea naꞌararia, tesiwa chaachaparepua Eesusichio:
\p —Kaꞌte taamo kokosamitia taamoo, ki waapisi wichiwachi tísia aiwateniachi taamo ihpapakao.
\p
\v 32 Waꞌapi waapi kahjenakooi, muuwaeme ohjopaopua koowi, pukachi ahpo uhjuranurarepua. Waikao Eesusia, pukachi reesiserepua muimichioo.
\v 33 Waikao tijoechi puuyasaopua, koowichi muirepua. Waikao koowia ahjachi muitiao, tahpitika noonowirepua ujumaka. Kai muuenati ujumakaopua waatachituo, neerochi ruhjirepua siꞌrika.
\p
\v 34 Waꞌa iikopa koowio, koowi inatiamea, ahpo mochiwachi eꞌenarepua tuumia, tísia majakame. Waꞌa ajasisaapa, yooma tuurepua mochiwachio, yooma ihta ahpo ikiriao, ihtana ikirio ahpo tepuya koowio.
\v 35 Waikao yooma waꞌa mochiwachi mochikamea, yooma waꞌami mochikameapua tiameo, waꞌa ikitiachi eꞌenarepua neꞌnemia. Waꞌa eꞌenatioopua Eesusi ihsiachio, naꞌarari tijoeturi iinuekamea, waꞌa kahtiame tetewiretupua, kaawéruma, yachapakamepua waꞌasi. Wakiratakame yasarepua waꞌao, kaawerumapua ki roorowiame. Nape tiꞌtijoeria waꞌa iintokame tetewapa Eesusio, tísia majawerepua puꞌkao, chachapia nokaka.
\v 36 Puuu yooma tetewikamea, yooma tuuyerepua puꞌkao, Kaararami eꞌnakameopua neꞌnemia.
\v 37 Waikaopua yooma naneꞌresaapa, Eesusi iintoria ahpo utewarieo, tísia seewepakaopua Eesusio, tesiwa chaachaperepua Eesusio, ahpo weewachio, machenajeraka Eesusio. Waikao Eesusia, noꞌrarepua pawekakerachi chuhkuachio. Waꞌa mooenamioiopua pawekakerachio,
\v 38 puuu ki ookapi naꞌarari tijoeturi puuyanetiamea, tesiwa cheeriaipua Eesusio ahpo yeetojerao, nape Eesusia chaanerepua puꞌkao:
\p
\v 39 —Ohso kaawe muuua, iꞌwa aamo mochiwachi itipimitia muuua, yooma tuuyemia aamo mochiwachio, Riosi iintoriaopua amochio.
\p Waikaopu ihji tijoea, ahpo mochiwachi noꞌrasaopua, yooma tuuyerepua ahpo mochiwachio, ihtana iintorio Eesusiopua apochio.
\s Airo maarara oijenatewa; oowitiame Eesusi ampawakirachi ihchepariame tiame
\r (Maateo 9:18-26; Marako 5:21-43)
\p
\v 40 Waikao Eesusio eenechi noꞌrakao, Arirea weeechi paonasoopua, muuwaeme napawikame tewarepua waꞌa, kaawe eꞌraka puuyeka mochiriame.
\v 41 Waꞌa tekisoopua Eesusio, waꞌachi eenarepua aaata piiripi, Airo tewaniame. Puuu tijoea waꞌa napawikarichi paamiratuame enerepua, kokoriame iinueme. Ihjia chopokorieka weripakao, tesiwa chaacharepua Eesusio, ahpo taꞌpechi enajeraka.
\v 42 Amori mukuyo tuurepua ahpo maarao, puꞌka ahpo maarara oosa mariki aampa ooka paamuame, puuuche ahpo iinueka. Waikao waꞌa simiyoio Eesusio, ki ookapi naꞌnaritorepua, tahchiame weritokaopua norikameo.
\p
\v 43 Waꞌa muuwari nokisiniachio, waꞌachi ihtoriaipua piiripi oowitiame, oosa mariki aampa ooka paaumpari iꞌtoame, erayena kokoreka. Puuua meꞌmerikochi iꞌyowakao, ki ookapi naꞌatakame eneriaipua toomio, kiisi yachapaka.
\v 44 Ihji oowitiamea pukamina eenaka naaepakao, Eesusi wisasoriwarachi ihcheparepua teesa. Waikaopua, ahjachi ihchepasache ahpo erajenao teewekame saaerepua.
\p
\v 45 Waikao Eesusia, apochi ihchepatiame saaesao, cheerepua:
\p —¿Aatana noochi ihcheparu?
\p Nape aaataai ki noonorio tuuyopao, Peeroa chaanerepua Eesusio:
\p —Masitari, ¿naneꞌretare teemea, taamo tahchitoka teetoachio motasikao? Waꞌa teetoi taamoo: “¿Aatana noochi ihcheparu”, iinatukiamemua?
\p
\v 46 Waikao Eesusia cheerepua:
\p —Nape noochi ihchepakamea, ki oowera noochi ihchepakamepua, noochi machenakame saaekame neeea, noꞌo Riosi utewari.
\p
\v 47 Waikao oowitiamea ki newime tiiapa ahpo iintoriao, chopokorieka weripaka Eesusio, yooma tetewachi apoe ihsirio tuurepua Eesusio, chachapia ihsika seewiapa. Waikao puuua cheerepua tiame, aatia tiiachipa ahjachi ihchepario, waꞌa iintosacheopua, ikanati saukame itipirio tuurepua.
\v 48 Waikao Eesusia kaawe eꞌrekao chaanerepua:
\p —Noꞌo kutewée, noochi paparakapa, saukame itipikamemua. Noꞌraka ehpeo aamo taꞌpechi, kaawe eratoka.
\p
\v 49 Eesusi waꞌa chaanioipua oowitiameo, waꞌa eenare piiripi kooriaa, Airo ohjirachi oꞌinia eename, puuua chaanerepua Airoo:
\p —Aamo maaraapa, kiterepakame puuuapa. Kihtawichio noonotepuame Paamiraapa.
\p
\v 50 Iꞌka inamuka Eesusia, chaanerepua Airoo:
\p —Kaꞌte yuuwesi muuua. Noochiche oowe eꞌrepuapua, aamo maaraa, saumitepua.
\p
\v 51 Eesusia asisaapa waꞌa taꞌpechiopua, ki aaata pakinurerepua wahjao, naatiche yeetoka pakimio tuurepua waꞌao, Peero, Waani, Saantiao, puꞌka kuita yeeyera tiame, noonora waꞌachi, wahjaopua kaꞌi.
\v 52 Waꞌa taꞌpechi tísia naarakopao, Eesusia chaanerepua puꞌkao:
\p —Kaꞌte naarako eemea. Ihji kuita kutewea, ki mukukamekaitepua, oowera kohchiaitepua.
\p
\v 53 Waꞌa chiiopa Eesusio tiꞌtijoeria, aꞌacherepua naꞌarekao, puuua puꞌka kuteweo pichiwa mukukameko naneꞌriamekapa.
\v 54 Waikao yooreko pakisao Eesusia, sekachi chapikaopua, utewaeme chaanerepua puꞌka kuita kuteweo:
\p —¡Kutewéee, yasisísaaa!
\p
\v 55 Waikao kuita kutewea, eenechi eenaka iikarao, eenechi ahjarepua oijenakao. Waꞌa ikisaopua, yasisisoopua kuitao, koꞌkotenurare Eesusia.
\v 56 Waikao yayawaraa, ki teesa kaawe erakorepua, tahpitika eꞌrakao Eesusi iintoriao. Nape Eesusia chaanerepua puꞌkao, kaꞌte tuumitiapua iꞌkao, aawataoi.
\c 9
\s Eesusia ahpo ajawaria uhjuria, Riosi yeꞌkarichi simiyame masitemichio
\r (Maateo 10:5-15; Marako 6:7-13)
\p
\v 1 Seenepi simikame tiameopua, Eesusia paaesapa ahpo oosa mariki aampa ooka ahpo ajawariopua, yooma pipiripi yahcherepua utewario, ahjae sautemichiopua kokoriameo, ahjae puuyanamichiopua tiame ihtaoi reemoniwari nanaarariopua.
\v 2 Yooma waꞌa iintosaopua, nayewatumia siimpanurerepua, iꞌka kaaweruma Riosichi simiyame tuuyewariopua, yooma ihta koꞌkoameoiopua yachapatemichio.
\v 3 Eesusia puꞌkao, chaanesa uhjurarepua:
\p —Waꞌatia siimpamitia eemea, kihta iꞌtoka teesorao, kihta iꞌtoka mokewarioi, nutukaoi kihta iꞌtoka, toomioi kihta kahcheka, wakiraoipua, ahpoche chuchatoa iꞌtoka.
\v 4 Ahkaoi mochiwachi aamo cheꞌrepachioi, waꞌache mochisa uumatopuapua, pirenachi mochiwachiamio.
\v 5 Ahka ki aamo nakiwachi eꞌenasaa, aamo kaaka pechichisa uumatopuapua waꞌao, kihta Riosi tuuyewari nakiriopa.
\p
\v 6 Yooma iꞌka chaanetiaapao, siimparepua waikao, iꞌka kaaweruma tuuyewari, tuuyesimia, sautesimiaopua tiameo, kokoriame.
\s Waani Paatori meriretia
\r (Maateo 14:1-12; Marako 6:14-29)
\p
\v 7 Puꞌka taawechiamioi Eerore yawichiai, Eesusi ihsiame inamukapaopua, wekana eꞌrarepua, aaata ookapia Waaniko tuuopa eenechi ahjakame.
\v 8 Wahjachi aaataa, Eeriako tuurepua, eenechi ahjakame. Wahjachi piirechia tiame, ehkoriami Riosi nayewatura, oijenakameko tuurepua, eenechi ahjakame.
\v 9 Nape Eerorea cheerepua:
\p —Nape neeea Waanio, meꞌyakamenia puꞌkao, moꞌora tehpunakao. ¿Aatanapu naaju puuua, ki ookapi itapiti ihsia tuuwamea?
\p Pukaepa Eerorea naneꞌrenariapa puꞌkao aatanakoo, iꞌyasirepua, aachin teeka ahpo tetewimia puꞌkao, machinariapa.
\s Eesusio mariki miiri tiꞌtijoeri koꞌkoteria
\r (Maateo 14:13-21; Marako 6:30-44; Waani 6:1-14)
\p
\v 10 Eesusie ajawatiame uhjuratiamea eenechi eꞌenasaapa, yooma tuuyerepua Eesusio, yooma ahpo ohjoriaopua tuuyesikao, mochiwachiamio. Eesusia waikao eꞌenariopaopua puꞌkao, poanachi ooruchi iꞌtomo oꞌrariaipua puꞌkao, Weꞌsaira muuwarichi waapi, waꞌa resipupuamichioopua ahjama.
\v 11 Nape muuwaeme naneꞌrekamea akanamina uumpariameo, waꞌamina naꞌnaritorepua. Eesusia ahka ahpo akipariachi ahsepatiaopua, puꞌka muuwari ahpo naꞌnaritoka ahsepakameo, kaawe eꞌreka uurepua. Waꞌa ikisaapa Eesusia, Riosi yeꞌkarichi simiyame nayewerepua, masitekao. Waꞌaopua tiameo, ahpo sautejererameopua ahpo kokoriame uꞌuyepariao, sautekerepua puꞌkao.
\p
\v 12 Aarikopao waꞌasio Eesusi ajawariaa, naaepaka chaanerepua Eesusio:
\p —¿Ki kaawejoarepa tiꞌtijoerio uhjurania, waꞌami ahka cheꞌrepamichiopua mochiwachiami, kooame iꞌyamichiopua tiame? Ooruchi iꞌwao, ki ahka iꞌyamete kooamea.
\p
\v 13 Eesusia chaanerepu puꞌkao:
\p —Eeme koꞌkote puꞌkao.
\p Waꞌa chaanetiapa Eesusie ajawatiamea, chaachaparepua:
\p —Nape iꞌwao mariki paani waꞌapi maaniamepua, ooka soꞌchi waꞌapi tiame. Nape ¿ahsepamanapua yooma koꞌkotepuamewichioo? Aamo ehpeche tarijenuresoope kooame, ahsepameripua.
\p
\v 14 Tiꞌtijoeria mochikame waꞌao ooweru tiame kukuchimao, uꞌmatoame enerepu mariki miiri. Waikao Eesusia chaanerepua ahpo ajawariao:
\p —Ooka weerewa aampa oosa mariki ahka, mochipanuramitiapua piꞌpirenapio.
\p
\v 15 Waikao ajawatiamea, waꞌa kehkiche mochipanurepua, piꞌpirenapio, tiꞌtijoeria waꞌa noonoirepua waikao.
\v 16 Waꞌa ikitioopua Eesusia, puꞌka mariki paani uusaopua, puꞌka ooka soꞌchiopua tiameo, teꞌpa tewekachi neꞌnepakaopua ahpo Noonochio, cheerepua:
\p —Noꞌnoo, aamo utewarie muuwetejeraninia iꞌka kooameo.
\p Waꞌa cheekaopua nuꞌnunti chiꞌwanasao, ahpo ajawaria kiꞌyarepua, yooma tiꞌtijoeri naachutamichio.
\v 17 Waikao muuwari mochipakamea, ahkasi ahpo aiwachisi koꞌkarepua. Iꞌka sopakameopua chiꞌwapameo, oosa mariki aampa ooka weeweruma waari, popochiame apechunarepua.
\s Peeroa Eesusio, Riosie Weratiameko tuunapua
\r (Maateo 16:13-19; Marako 8:27-29)
\p
\v 18 Piirechi taawechiopua Eesusio, poanachi ooruchi ihsioio, ahpo Noonoma nayewakao, waꞌachi mochiriai Eesusi teꞌta masitiaapua ahjama. Waꞌa mochiniaoi Eesusia, iinatukerepua ahpo teꞌta masitiao:
\p —¿Aatanakata neeea, chaachapani tiꞌtijoeria?
\p
\v 19 Eesusie teꞌta maꞌmasiteniamea nehjiarepua:
\p —Ookapia, Waani Paatoriko tuunapua aamoo; ookapi wahjachia, Eeriataruko tuunapua aamoo; nape epeche wahjachia tiameo, piirechi ahkako tuunapua aamoo, ehkoriami Riosi nayewatura, eenechi ahjasa eenakame.
\p
\v 20 Waꞌa cheesaopua Eesusia, ahpo ajawaria iinatukerepua:
\p —Eemepe, ¿aatanakotipua noꞌoo? —iinatukerepua puꞌkao.
\p Peeroa nehjiarepua cheeka:
\p —Muuua, Riosie Weratiamepua, Riosi tijoe enepakame.
\s Eesusia ahpo mukimio tuunapua
\r (Maateo 16:20-28; Marako 8:30-9:1)
\p
\v 21 Waꞌa cheeka ahpo maꞌchitakopa Peeroo, Eesusia chaanerepua:
\p —Pichiwa puuua, nape kaꞌte tuumitia eemea puꞌkao pehjio, aaataoi.
\v 22 Neee Tijoe Naawakamea, tísia aiwamerikaitepua pehjio, kiisi nakika teteipuamepua iꞌisaeri tiꞌtijoeeo, isaeri paꞌpamiratuameeopua tiame, waꞌa ikisaopua tiameo, neꞌneseriosi paꞌpamiratuamee, Moise nuurari neesetoameeopua tiame. Ihji neee Tijoe Naawakamea, yooma pukae meripuamepua meꞌyao, nape neeea, paika taawechi teetoiopua, eenechi ahjakame werisimeri neeea, oijenaka.
\p
\v 23 Aaata noꞌo naꞌnaritonariamea, ahpo kiapuaichiopua weemera ahjario, ki ahpochewichio inataka yasitomeripua, senepi noochi teetoka yasitomeripua, aiwaiopua.
\v 24 Aaata ahpo inatiamea, ki noochi teeretoka aiwanarekao, wekatemeripua ahpo kiapuameo, weemera ahjario. Nape ki suuwe erapamea noochi tiiapao, aꞌchi chaaneniaipua, uumeripua weemera ahjario.
\v 25 ¿Ihtanawichio kaawe enetapu, yooma iinueniaiopua iꞌka weeechi iintuameopua, yooma wekapuame enesaapua, ahpo weemera ahjarichiopua Riosichio?
\v 26 Aaataeoi ki noꞌo suuwe erapaka noochi teetokameo, neee Tijoe Naawakameai, ¿ki waꞌachi teeretare neeeai suuwe eꞌrekao, eenechi taawechi noꞌo eenoiopua? Ejeꞌe, waꞌachi teerema neeeai eenechi eenaka tekisao, waika teꞌta peenia tiiachi taawechi noꞌo Noonowichioo, teꞌpa noꞌo Noono kuꞌiwariwichioopua tiame, noꞌo Noonochio tísia iyoriwamewichioopua.
\v 27 Pichiwa chaaninia ookapi iꞌka ajakameo, ki wahjipama puuua, ki tetewaiopua pehjio Riosi yeꞌkariwao.
\s Eesusi sewina tiiame ikiwame weerewara
\r (Maateo 17:1-8; Marako 9:2-8)
\p
\v 28 Osanao taawe neipao, teꞌpa mooenare Eesusia, roomosachi ahpo Noono tewekachi kahtiame ahjama nayewemia. Waani yeetoka simirepua waꞌao, Peero tiame, Saantiao waꞌachi.
\v 29 Eesusia ahpo Noono ahjama nayewaio, sewina ikirepua nanarirao, ihji Eesusi wisasoriraai, ki teesa tiame tohsaname eneparepua, nape tisiwa tohsaname, tajayame.
\v 30 Waꞌa ajarepua tiame, ooka tijoe Eesusi ahjama nayewakao. Puuu piiripia, ehkoriami Moisetaru enerepua, piirea, ehkoriami Eeriataru yasariame.
\v 31 Ihji ooka Eesusi ahjama ajakameaio, tahpitika tiiame tajayame ajakaopua tiameo, Eesusi tewekachi noꞌramia, tehpe nayewarepua Eesusi ahjamao, Eerusareni meripuaopua.\fig |98-LB00317B.TIF|col|||Paika Eesusi ajawariaa, Eesusi sewina ikiyame tetewani.|9:31\fig*
\v 32 Peeroa, ahpo ahjama mochikameapua tiame, tísia kokochinariaipua, anachaka mochirepua neꞌnekao. Waꞌa teꞌteriapa puuua, tetewarepua Eesusi waꞌa ikiyame tísia tisiwariraeo, nape ki teesa tiiame tajayáme, waꞌachi teꞌtereka tajayamekoopua, puuu ooka Eesusi ahjama ajariameai.
\v 33 Puuu ooka tiꞌtijoeo, Eesusio piineri toakoioopua, Peeroa kihta naneꞌriapa ahpo chanimiao, oowera waꞌa chaanekapua Eesusio:
\p —¡Masitari, kaawechupena iꞌwa nooka teemeai! Paika ekapora ajawama teemea, piiripi aamowichio, piirea Moisewichio, waꞌa ikisa Eeriawichio tiame. Nape Peeroa kihta inatapa ahpo chanimiao.
\p
\v 34 Peeroo waꞌa chanioipua Eesusio, toomari yasiparepua waꞌao, moꞌporepaka. Waꞌa iikopa toomario, majapochire Peeroa, wahjachi ooka mochikameapua tiame.
\v 35 Waꞌa ikisoo toomario, waꞌa toomaritereo, chiiame inamurepua:
\p —Noꞌo Taana puuua, noꞌo weeraria, noꞌo uuria. Eemea puꞌkao, eꞌweka mochipuapua.
\p
\v 36 Iꞌka ihkepameo, nayewaka kajusoopua, toomari apechusoopua, Eesusiche weeriame tetewiretupua. Nape aapoeo iꞌka ahpo tetewariao, ihchi teewerepua puꞌka taawechiamio, aawataoi ki tuuyerepua puꞌkao.
\s Eesusi temari ki kaaweruma tijoeturi yahchame yachapatena
\r (Maateo 17:14-21; Marako 9:14-29)
\p
\v 37 Meereopua, kaawitiachi tetekiaio waꞌasio, muuwaeme nokisiame tetewarepua ahpo natepameri.
\v 38 Waꞌa muuwarichi inisiame piiripi tijoea, utewaeme sisinamurepua Eesusio:
\p —Masitári, noꞌo tesiwe eꞌremitia noꞌo taanao. Piiripi waꞌapi taanaemekane.
\v 39 Nape naꞌararia, tísia chachapia ihsitiamekapua. Senawato ki kuꞌita sisinatekaopua puꞌkao, muumukipatiapua puꞌkao, chuꞌwachiopua toonewateka. Puꞌkao chapisaopua, ki toinariamekapua puꞌkao, ahkasioi weerewaraopua, yooma saasawetiapua.
\v 40 Aamo teꞌta maꞌmasitiao utewa yoorakaine maꞌchipamichioopua, nape aapoeo ki kajukamekapua maꞌchipakao.
\p
\v 41 Waikao Eesusia chaanerepua yooma waꞌa ajakameo:
\p —Ai eeme, kiiisí ahjachi erakoame Riosichio, oowera yooma wewekakame tiꞌtijoeri. ¿Ahkasi achinitio waꞌa teeretania aamo ahjamao, aamo anachakao aamo waꞌa teꞌtia? Ehsoopua puꞌka temario, noꞌo iꞌyetosaopua waꞌana.
\p
\v 42 Puꞌka temario Eesusichi upatioopua, reemoniwari ahjachi kahtiamea, eenechi kai muenati puiparepua puꞌka temario, tísia kokosa yooraka mumukipateka. Nape puꞌka reemoniwario waꞌa yooroiopua puꞌka temario, tísia teꞌyaka maꞌchipakesaopua puꞌka reemoniwari mumukipatiao, saukame kiꞌyarepua puꞌka noonorao.
\p
\v 43 Waꞌa ikitiopua Eesusieo, tiꞌtijoeria, ki nuꞌuti ihsiame eraparepua Riosichio.
\s Eesusia oosa simiyamechi chaanipua, ahpo mukimiao
\r (Maateo 17:22-23; Marako 9:30-32)
\p Iꞌka tiꞌtijoerio ki nuꞌuti erakoiopua Eesusi iintoriao, Eesusia chaanerepua ahpo teꞌta masitiao:
\p
\v 44 —Tísia kaawe keepukao, iꞌka tiꞌtijoeri chaachapao, waꞌa chaachapanioi noꞌoo, neee Tijoe Naawakamea, wahjachi ki kaꞌkaruma tiꞌtijoechi, nehjipuamepua.
\p
\v 45 Nape aapoeo ki pahteka inamurepua puꞌkao, waꞌa chiioio. Kaꞌchi iika chapime erakorepua, pahtewakao, puꞌka iinatukemiaoi suuwe eraparepua.
\s ¿Aatanakamera epeche weruma teerewaeme?
\r (Maateo 18:1-5; Marako 9:33-37)
\p
\v 46 Piie taaweo Eesusie teꞌta maꞌmasiteniamea, nekakome chaachapariaipua ahpoo, aatanakamera epeche ahpo weruma teeremeriko nayewakao.
\v 47 Nape Eesusia, naneꞌriapa ahpo ajawaria inatao, piiripi kuita uukaopua ahpo chokichi werapakao, chaanerepua puꞌkao:
\p
\v 48 —Noochitia kaawe eꞌreka uuka tetewamea kuitao, ki weruma ahpo eꞌrakao, noochi kaawe teereniameapua. Noochi kaawe teereniamepua, waꞌachitia kaawe teereniamepua, noꞌo Noonochioi. Waꞌa teesoo, puuu kiisi weruma ahpo tetewamea, epeche weruma tiiamekaitepua.
\s Aaata ki taamo waꞌiniamea, taamo ahjama teetoamepua
\r (Marako 9:38-40)
\p
\v 49 Waꞌa cheesoopua Eesusio, Waania chaanerepua:
\p —Muuua taamoo, taamo paaeriamemua aamo naꞌnaritomichio, aamo tehkiwachi kuꞌimichio tiame, nape teemea tapanara nayewatuka ohjoaio, aaata tetewaka teemea ki taamo ijinuwa, aamo teewarachi cheeka maꞌchipayame nanaarame reemoniwario. Taꞌomaka teemea puꞌkao, ki taamo ijinuwakopa.
\p
\v 50 Waꞌa chiiopa Waanio, Eesusia chaanerepua:
\p —Peꞌyachipua puꞌkao, ki taamo ahjama nokayai puuua, ki taamo naꞌara nokayamepua, ohsotia puuua taamo kuꞌyamepua.
\s Eesusia Saantiao teꞌyanipua Waani tiame
\p
\v 51 Paikapi taawe toioiopua, Eesusi tewekachi mooenamiachio, Eesusia oisa teetoka mooenarepua Eerusarenio.
\v 52 Nape pahchao, ahpo ajawaria uhjurarepua, ahpo cheꞌrepapuachi iꞌyamichioo, nuꞌuti mochiwachio, Saamaria weeechio.
\v 53 Nape Eesusi ajawaria waꞌa mochiwachi eꞌenatioio uhjuratiaio, ki kaawe uuka tetewiretupua, Eerusarenichi siimpameko naneꞌrekapa. (Saamaria ohjoemea waꞌa teeka tetewirepua Eesusi uhjurariáo, ki ahpo kaawe uuka tetewamekapapua, Eerusareni tiꞌtijoerio.)
\v 54 Waꞌa ikisaopua Saantiaoa Waania tiame, iꞌka inamusaa, chaachaparepua Eesusio:
\p —¿Ihtana iintotariapua puꞌkao Masitari, tewekachi naꞌi itatariarepua, ahjae kosimichiopua puꞌkao, Eeria Riosi nayewatura iintoriachitia waika ehkoriami taawechiamio?
\p
\v 55 Nape Eesusia waꞌa chaachapopao, kuꞌrika kaawe neꞌnepaka, teꞌyarepua puꞌkao chaaneka:
\p —¿Aaataai Riosichi paparamea, waꞌana erakometepua? ¿Kikosa aaata aamo naꞌara yoora, waꞌachi yoranare eemeai?
\p
\v 56 Waikao uumatorepua pirena mochiwachi cheꞌrepapuachi iꞌyamia.
\s Eesusi naꞌnaritonariamea
\r (Maateo 8:19-22)
\p
\v 57 Pooechi siimpoio aaataa, Eesusi naaepakao, chaanerepua:
\p —Paamira Eesusi, aamo ahjama siminare neeeai, ahkaoi aamo simiyachi.
\p
\v 58 Nape Eesusia chaanerepua:
\p —¿Kaawe inatakame muuua aamo chiiao? Keeochia, keeochikai iinuemepua ahpo kochimiachio, tuchikia tuchikikaio iinuemechi puai ahpo taꞌsowao, nape neee Tijoe Tijoetukamea, kihta iinuemenia ahkaoi noꞌo kochimiachio. Waꞌa tiiamekoio, ¿noꞌo ahjama siminariame muuua?
\p
\v 59 Piirechiopua tiame Eesusia, ahpo ahjama nokisiame inisiameo, chaanerepua:
\p —Noꞌo ahjama ihsiame enemitiapua, noꞌo Noonochi tehkiwa kuꞌisika.
\p Nape tijoea nehjiarepua Eesusio:
\p —Ejeꞌe waꞌa ikimane Paamira, nape iiweta pahchao, noꞌo noono kiterepakame, noꞌo toimitiapua wetemajimichioopua pehjio —cheerepua oowera waꞌa chaanekao.
\p
\v 60 Eesusia naneꞌriapa oowera waꞌa chiioopua puꞌkao, chaanerepua:
\p —Toipuapua puꞌka Riosiwichio wahjipakameka teꞌtiameo, aapoe nokimichiopua ahpo wahjipakame wetemajikao. Muuua ohso kaawe, pichiwa noꞌo Noono tehkiwachi teetonaresaa, noochitia teetomitiapua ohso kaawe, Riosi kaaweruma tuuyewarikamera tuuyetopuapua tiꞌtijoerio.
\p
\v 61 Piirechi tijoe pooechi nokisinioi natepatiamea, chaanerepua Eesusio:
\p —Paamiraa, siima neeeai aamo ahjama, ahkaoi aamo inisiachi kuꞌisimia, nape noꞌo puuyepuapua pehjio, noꞌo taꞌpechi aamo ahjama siimio, tuuyemichiopua pehjio.
\p
\v 62 Nape Eesusia oowera naneꞌriamekapa puuua, oowera waꞌa chiiamekopa puꞌkao, chaanerepua:
\p —Oowera waꞌa chiiame muuua, ki teꞌta noꞌo ahjama siminariaio. Muuua aaata yoomuameka tiiamepua, yoomoka ihtoai pukamina neꞌnepame, ahka aamo asimiachiche neꞌnetomitiapua ohso kaawe. Waꞌa tiiamea ki teꞌta neꞌnetoamepua ahpo asimichiopua inatariachi. Muuua pichiwa noꞌo naꞌnaritonariame enesaa, ki wekana erametemua aamo noꞌo ahjama simiao, waꞌa erasaa muuua, aamo pukamina neꞌnepameka tiiamepua. Waꞌa ikisaamua kaꞌchi iika noꞌo Noonochi teetomerimua, noꞌo Noono tehki yorakesikaopua.
\c 10
\s Eesusia paika weerewa aampa oosa mariki uhjurani
\p
\v 1 Neipa piirechi taawechio, Apoe Eesusi Paamiraa, pahcha pukeri simiyachi ajawakaipua uhjurawa, eenechi uurepua neipamio, wahjachi tiꞌtijoe uhjurapuameo. Puuua, paika weerewa aampa oosa mariki tiꞌtijoe enerepua. Puuua puꞌkao, chaaneriaipua:
\p
\v 2 —Ki kuꞌichi iꞌipapuachio, nape tekipanamea paikapipua. \fig |99-LB00101B.TIF|col|||Tiiriko tehpunapuamea ki nuꞌuti teereniamepua, tekipanameche ki ookapi nakiwamepua.|10:2\fig*Utewa itanekepuapua, iꞌipapuame Teekorao, aamo uhjuramichiopua, ahpo tehkichio.
\p Waꞌa chaanesapaopua, oꞌokache uhjurarepua yooma mochiwachiamio, ahpo asimiachiamiopua, nape aampachi chaanesapa pehji:
\p
\v 3 —Kaawe aamo neesetoka naaju. Poꞌwachitia teꞌteretoame eemea, sapoorika teꞌteriame tiꞌtijoerichio.
\v 4 Kihta iꞌtomeri eemea naatio: mokewario, toomioi, kaakaoi. Kaꞌte tehpe weripamitia pooechioi, teepotakaio.
\v 5 Wahka taꞌpechi ajasisaai: “Kúíraaa, Riosichi paparame tiꞌtijoeri”, chaachapaka teepotapuapua waꞌao.
\v 6 Riosi tiꞌtijoeri enesaa, kaaweruma aamo teepoteka aamo asipumapua. Ki waꞌa tiame enesaa, ki aamo nehjiamapua.
\v 7 Aaata taꞌpechi ajasitetiai, waꞌache mochisa checherepasa uumatopuapua waꞌao. Kooameoi, kihta chanika koꞌkopuapua, koꞌkosa iijiwa kiatiaio, ihchi iijipuapua. Tekipanaka oiyamea, koꞌkoteniamepua.
\v 8 Wahka mochiwachi ajasisaa, ihta kooame kiatiaa koꞌkopuapua.
\v 9 Waꞌa kokoriame mochisoo, sautesaapua, chaanepuapua: “Riosi yeꞌkaria epeche waapi enetoamepua, Apoe Teꞌta Yawichi aamo sautena.”
\v 10 Nape ahka mochiwachi ajasitioi ki nakitiaa, maꞌchi puuyasapa uumatopuachio waꞌasi, ahpo tarachi pechichisaopua kaakao, chaachapasa uumatopuapua:
\v 11 “Aamoo taamo waꞌinekopao, weꞌe moorewaraoi taamo kaakachi chukipakame, taamo pechichisa uumatoma teemea. Nape naneꞌremitia eemea, taamo Riosi kaaweruma tuuyewario, amochi uꞌparia aamo nayewetioopua, Riosie newipameriko enerio eemea, ahpo yawichituwachi mochimeri enerioiopua.”
\v 12 Iꞌkao, kajusaapa tuuyekao, chaanerepua ahpo uhjurapuameo tiame:
\p —Puꞌka taawechi Riosi katewiachio, puꞌka mochiwachio ki aamo nahkeriopao, Riosi kokosaria, epeche teeremiitepua puꞌkawichioo, ki Sooroma mochiwari ikiriachitia.
\s Moꞌmochiwari ki eꞌwaka mochikame
\r (Maateo 11:20-24)
\p
\v 13 Waikao Eesusia, ki eꞌwaka mochiwachi mochikame inatepakao, cheerepua puꞌkao: “¡Áii muuu Korasini mochiwachi mochikame! ¡Áii muuu Weꞌsaira mochiwachi mochikame tiame! Yooma puuu amochi peenia tiame noꞌo iintoriao, Tiiro mochiwachi iintokame enesoopua Siironi mochiwachiopua tiame, ki ehpesi suuwe erapamii puuua, napisochi yasipamii puuua, sosotiame wisasori wakirataka, ahpo tatakoririao, suuwe erapakapa.
\v 14 Nape aamo waꞌa noonoriawichioo ki kaꞌkarumao, epeche weruma enemera Riosi kokosariopua, ki Tiiro mochiwachitia, ki Siironi mochiwachitia tiamea.
\v 15 Muuu Kapenau mochikameai, ¿tewekachi uumpameri maaena eemea Riosieo? Kaꞌii. Ohsotia ki wahjiame ruhjiniachi ihpapapuame eemea, ki teesa aiwaniachi.”
\p
\v 16 Eesusia eenechi naewaka puꞌka paika weerewa aampa oosa mariki ooka ahpo uhjurameri, chaanerepua:
\p —Aamo noꞌo uhjurari keepuamea, noꞌo keepuamepua; ki aamo nahkiekamea keepukao, ki noꞌo nahkiekamea keepukao; puuu ki noꞌo nahkiekamea keepunarekao, noꞌo Noono iꞌka weeechi noꞌo uhjuraria, ki nahkiekamepua keepunarekao.
\s Paika weerewa oosa mariki ooka tiꞌtijoe uhjuratiame noꞌrawa
\p
\v 17 Neipaopua eenechi eꞌenasaapua puuu paika weerewa oosa mariki aampa ookaa uhjuratiame, tisiwa kaawe erakokaopua, chaachaparepua Eesusio:
\p —¡Paamira, ki teesa peenia teerekapua tamochio, reemonioai aamo teewarachiche cheesochepa, taamo eꞌwekamepua puuyachaniaa tiꞌtijoechio!
\p
\v 18 —Ejeꞌe —cheere Eesusia—, pichiwapua teware eemea Satanasi kuꞌkuyao, Satanasionia, tetewakamenia tewekachi oꞌinia ipatiameo, suꞌwerichitia wichikameo. Puuu kuꞌiwaripua, iꞌwa weeechi ohjoamea.
\v 19 Neeea aamoo, utewari kiꞌyakamepua kiꞌyao, pukaeo, puꞌka seepurawa Satanasi utewari newitomichiopua; sayaweoi aamo kiꞌkitioio, kaꞌchi aamo ikimichiopua, machirie kiꞌkitiaiopua, kihta saaemichiopua koꞌkoameo.
\v 20 Nape waꞌa teꞌtiai noꞌo utewari yahcheriaieo, kaꞌte pukaekamera aamoo oijeramitiapua, ohso kaawekamera aamo kaawe erakopuapua tewekachi mochimerikapapua Riosi yeꞌkarichi, aamoopua teewarao, Riosi iyotaperichi iyotetiamekapa waꞌasi. Puuukamerapu, epeche nateyameraa, aamowichioo.
\s Eesusi ahpo Noono Riosichi teerewa nayewa
\r (Maateo 11:25-27; 13:16-17)
\p
\v 21 Puꞌka waꞌapichio Eesusia, tísia peenia erapaka Riosi Riosiwarieo, cheerepua ahpo Noono tewekachi kahtiameo:
\p —Cheriwema Noꞌnooo, yomatiame itapiti iintuame teekorao, yooma tewekachi iintuameopua, yoomatiame weeechi iintuameopua tiameo, tísia kaawe iintoriopa aamoo, yooma aamo yeꞌkarichi muiniamechi simiyameo, aamo noriwi teeweriopa aapoe ahpo pepeniwachichee pahtenariameoopua; nape nuꞌnuntika teꞌtereriame amochi itaka, aamo yeꞌkariwachi simiyame pahtenarewao, kawiyame maꞌchitakamemua puꞌkawichioo. Ejeꞌe Noꞌnoo, waꞌa iintokame muuua, waꞌa tiiame inatakamekapa.
\p
\v 22 Ahpo Noono ahjama nayewasaapa, yooma ahpo keepuameo, chaanerepua:
\p —Yooma ihta itapiti iintuameo, yooma kiatiamenia noꞌo Noonoeo. Noꞌo tiiao, aaataai ki noꞌo machiyamepua, noꞌo Noonoche teꞌpa kahtiame. Noꞌo Noono tiiaoi tewekachi kahtiameo, neeeche naneꞌriamepua puꞌkao, apoe teꞌta Taanarache, ki aaata piirechi. Neeeche puuua tiameo, noꞌo Noono machinariameo, machitiameraa.
\p
\v 23 Waꞌa cheesaapa ahpo ajawariamechi kuꞌrikao, chaanerepua, aapoechewichioo:
\p —Kaawechupena eemea, tetewani eemea ehpe noꞌo ihsiao.
\v 24 Muuwaeme ehkoriami Riosi nayewaturaa, iꞌka aamo tetewa tetewisaapua, tísia kaawe erakomiipua, aapoe tetewapa iꞌkao, aapoe inamuapua tiame iꞌkao, nape waꞌatia ki tetewarepua.
\s Kaaweruma tijoe Saamaria ohjoeme, waꞌachitarichi nayewaniame
\p
\v 25 Seenepi simikameo, piiripi Moise nuurari masitaria, oowera aatiatakaopua Eesusio, chaanerepua:
\p —Masitari, ¿ihtana yoratania ahsepanariaa, ki wahjiame ahjaniameo?
\p
\v 26 Eesusia nehjiarepua:
\p —¿Achini cheeka iyotetiamepu naaju, Moise nuurariaa? ¿Ihtana pahtena muuua puꞌkao?
\p
\v 27 Moise nuurari masitaria, nehjiarepua:
\p —Waꞌao chaanipua: “Apoe Teꞌta Paamirao, nakika tetewipuapua, yooma aamo iikae, yooma aamo utewaeopua, yooma aamo inatarie; aamo piirechiopua, aamo waꞌapi nakiyachitia, waꞌachitia nakipuapua puꞌkao.”
\p
\v 28 —Waꞌatepua, kaawe nehjiakamemua —chaanere Eesusia—. Puꞌka teresaamua, ki wahjiame ahjamamua —chaanere Eesusia.
\p
\v 29 Waikao, masitari tijoea puꞌkao, waꞌa ihsiame eꞌrapaopua, kaawe iinatukerepua Eesusio eenechi:
\p —Puuu noꞌo piirechia, ¿aatanajuarepua?
\p
\v 30 —Keepusao naaju —chaanerepu Eesusia—. Nee. Aaata tijoea Eriko simiriataipua, Eerusareni pooechitu, nape pooechi ihtoaiopua, aaata nanaaramee wepiretiatapua, kiiya mukukame toaka. Waꞌa yorasaapu, yooma ichikoneretiatapua, ahkasioi wisasori ahpo chuchatoaoi.
\v 31 Ehjepamio, aaata neeseriosiai puꞌka waꞌapichi pooechi ihtoriataipua, nape waꞌa poꞌyame tewakaiopua, ikicha uꞌmatoriatapua, kiisi kuꞌipasa.
\v 32 Reewi tijoeai waꞌami uꞌmatoaio, waꞌachi iintoriatapua tiame ikicha uꞌmatoka.
\v 33 Nape piirechi tijoe Saamaria eenamea, waꞌami uꞌmatoaio, waꞌa poꞌyame tewakapaopua, tesiwa eꞌrepariatapua.\fig |100-WA03863b.tif|col|||Saamaria tijoea, isaeri tijoe ichikoeka wepitiame iꞌyowena. |10:33\fig*
\v 34 Ihjia, apechunaka sowijiyoi chuhcheka iꞌyowesaapua, itapiti aakorieme chuhchekaopua tiameo, puureriatapua puꞌkao naꞌituriachio. Waꞌa ikisaopua ahpo yaasetoachi tekitokao, mochiwachi iꞌtoriatapua, cheꞌcherepaniachio, waꞌa cheꞌrepariatapua inatekao.
\v 35 Puꞌka meereo, ooka toomi maꞌchipasao, waꞌa cheꞌrepaniachi teekorao, kiꞌyariatapua cheekao: “Ía, epeche nateyame enesoo aamo inateriao iꞌka tijoe, eenechi eenaio aamo natetemane. Waꞌa cheesaa, uꞌmatoriatapua.”
\p
\v 36 Waꞌa tiame nayewesaapa Eesusia, puꞌka tijoe masitario, iinatukerepua:
\p —¿Achini tiamera ihji paika uumatokamea, kaawe iintorepua ahpo piirechio?
\p
\v 37 Waikao masitaria, cheeka nehjiarepua:
\p —Wee, neeea tesiwa eꞌreka kuꞌikamera maayamenia —cheerépua.
\p —Ejeꞌé —chaanere Eesusia.
\p Waꞌa cheesaopua:
\p —Waꞌachi iintomitia muuuai —chaanerepua.
\s Eesusi Marata Maaria tiame pehterachi ihsiria
\p
\v 38 Piie taawechi Eesusio, Eerusareni simiyoiopua ahpo ajawaria ahjamao, paikapi mochiwachi asisisoopua, aaata Marata tewaniamee tetewiretupua. Puuu oowitiamea, ahpo taꞌpechi paajuterepua puꞌkao, Eesusi ajawaria ahjama, ahpo taꞌpechio koꞌkomichiopua.
\v 39 Marataa ahpo taꞌpechio, ahpo piini ahjama ohjoeme eneriaipua, Maaria tewaniame. Puuu Maariaa, Eesusi chokichi yasiparepua, Eesusi nayewa keepunaria.
\v 40 Nape Marataa, tísia eerina ihsiapapua weeka itapiti yoorakao, chaacharepua Eesusio:
\p —¿Kaꞌchi eꞌranimua noꞌo piinio ki noꞌo kuꞌioio, piineri noꞌo tehki ihsioio kooame yorakao? ¿Ki noꞌo kuꞌinuretaremua noꞌo Paamira?\fig |101-cn01750b.tif|col|||Marataa ahpo koꞌchi Maariao, kiisi kaawe eꞌraka tetewani.|10:40\fig*
\p
\v 41 Nape Apoe Paamiraa, nehjiarepua:
\p —¡Aa Muuu Marataa! ¿Tahpitika eꞌramemua itapitichio?
\v 42 Piiripi waꞌapipua, itapiti tísia tahpitika erapuamea. Maariaa, puꞌkakamera uunarerepua puꞌkao, puꞌkao, aaatae ki uꞌyemetepua.
\c 11
\s Eesusia Riosichi nayewaniame masitewa
\r (Maateo 6:9-15; 7:7-11)
\p
\v 1 Seenepi simikame Eesusio, tewekachi kahtiame ahpo Noonoma nayeoio, iꞌka kajusoopa nayewakao, ihji teꞌta Eesusi masitiaa chaachaparepua Eesusio:
\p —Paamira, taamo masitemitia taamooi, Waanichitia ahpo masiterao masiteria, achini cheeka nayeweniamepua, teꞌpa kahtiame Noꞌnoo.
\p
\v 2 Eesusia chaanerepua waikao:
\p —Aamo Noono nayewenariaa, eee chaachapapuapua:
\q Muuu teꞌpa kahtiame Noꞌnoo, aamo teewaa, teꞌta tísia iyoriniame enemitiapua.
\q Iꞌwa weeechi enamitia muuua, aamo yeꞌkari yasipatemiao.
\q Aamo eꞌra ikimitia weeechioi, teꞌpa tewekachichitia.
\q
\v 3 Soparame taamo kiamitia kooame senepi taawechi.
\q
\v 4 Taamo tatakoririao cheriwepuapua,
\q2 taamo cheriwiachitia taamo naꞌara yoorameo.
\q Kaꞌte taamo tooa ki kaawerumachi taamo ruhjimichioo,
\q2 taamo newipatemitiamua pukachio.
\p
\v 5 Waꞌa cheesaapa Eesusia, cheerepua tiame Riosichi itaniameopua, iꞌka waꞌachitarichi aaata iintoriachitia nayewaka, eee cheere Eesusia:
\p —Aaataa, aaata ahpo piirechi taꞌperachi eenariataipua naasipa tukaomiahka. Puuua waꞌa eenakao, chaaneriataipua puꞌkao: “Noꞌo reewemitia ookapioi paani.
\v 6 Noꞌo taꞌpechi eenakapu aaata poorosimiame, koꞌkotemo oꞌrane puꞌkao noꞌo taꞌpechi cheꞌrepamiopa, nape kihta iinuekane noꞌo koꞌkotemiao.”
\v 7 Taꞌpechi reweniamea, pichiwa nehjiatarepua nehjiao, nape eee cheeka: “Kaꞌi, ki werisime eꞌrani neeeapa, yooma yeetepakame teemeapa waꞌasi, kukuchiai, yooma kokochika peꞌtiamepua waꞌasi. Ki werisinare neeea, aamo kiamiaio.”
\v 8 Nape reweka itayameo utewa chiiopao, ki kichiwa cheemichioopua, rewemapua ohso kaawe, ki suuwe eꞌraka eꞌrarioipua, tísia tukao eenakao.
\v 9 Nape Riosia ki aaata nahsinepameaapapua, aꞌchitia keenakooi aamo apochi eenakoiopua itapiti itanemiaopua, naasipa tukaokooipua, aamo kaawe eꞌreka kiamapua. Iꞌyamitiapua, teimapua waikao. Yeetarachi chochoka sisinamupuapua, wahjonepuamemua waikao.
\v 10 Yooma waꞌa teeka ihta keenakooi itayamea Riosichio, uutepuamepua. Riosichi itasaa, kiapuamemua. Riosichi iꞌyasaa, teimamua. Riosi yeetarachi aamo sisinamusoo, aamo yeetapumapua.
\p
\v 11 ’¿Naakona aaata noonoraa ahpo taana paani itasoo, tehtena kiamapua? ¿soꞌchioi itasoopua ahpo taanao, siinoioi kiamanapua?
\v 12 ¿kaꞌwaoi itasoo ahpo taana, machirioi kiamanapua?
\v 13 Weeh, aamoo tatakoriamekoi kaaweruma kiꞌyame enesoopua aamo tatanao, ¿ki kehkisa epeche kaawe eꞌraka amochi enanaretare Riosia, amochi yasipamiaopua Riosiwarie? Waꞌa iintomeri aamo Noono tewekachi kahtiámea, yooma aaataoi apochi yasipamichio ahpo Riosiwarie, apochi enapaka itaniamechio.
\s Eesusia reemoniochi uuyame tewaniapua utewario
\r (Maateo 12:22-30; Marako 3:19-27)
\p
\v 14 Senepi simikame Eesusia, tijoe yachapate puuua, reemonie niꞌopakame. Ihji reemonieme niꞌopakamea yachapasaapa, maꞌchipasetiaopua reemoniwario, nayewasirepua. Iꞌka waꞌa iikame tetewakame tiꞌtijoeria, tísia peenia eraparepua Eesusichio, waꞌa iintokopa.
\v 15 Nape ookapi puuu tetewikamea, chaachaparepua:
\p —Áaa, Weseu yahchamekapa apochi, waꞌa ihsiamepua, puꞌka waꞌapi reemo noonora utewarie.
\p
\v 16 Nape wahjachi tiꞌtijoe tiamea, ki pichiwa utewarieme maayameopua Eesusio, puꞌka ahpo iintoriaopua reemo maꞌchipaka, itapiti ki maaenari itarepua iintomichioo, teꞌpa eekachi teteipua tiiame.
\v 17 Nape Eesusia, naneꞌriapao, Weseu utewarie ihsiame maaeniao, chaanerepua:
\p —¿Achini teeka nasiwata Satanasia ahpo waꞌapi? Aaata ahpo ijinuwa ahjama nasiwasaa, ¿ki yooma ahpo waꞌapi soopatarepua? Aaata taꞌpechioi, ahpo tatanachi waꞌapi nasiwasaa, ¿ki ahpo waꞌapi taꞌpechio, yooma ahpo koꞌitarepua?
\v 18 Satanasiai, ahpo waꞌapi ahjama ijinuwa nasiwasaa, waꞌachitia ahpo waꞌapi soopamapua.
\v 19 Eeme waꞌapiai, tiꞌtijoeri puuyacho tuusaa reemonio, ¿ihtana utewarie puuyachame eemea? Riosi utewarie chaachapasaa, ki pichiwaniamea noꞌo chaachapao.
\v 20 Nape noꞌoo, Riosi utewarie puuyachame enesoopua Satanasi reemoniwarioo, Riosi utewarirakamera ihsiamepua. Waꞌatiao neeea, Riosi utewarie Riosi yeꞌkari iintapame neeea, pukae inisikao, Satanasio newitopakaopua.
\p
\v 21 ’Satanasia, aaata weeechi ohjoemekatepua, ahpo karichio ki ookapi aataeka tísia utewaeme, ahpo iinueka kahtiao kaawe neesetoka. Waꞌa tiiapa puuu aaata tijoea, kaꞌchi iika ichikoneme tiiamepua, tísia kaawe neesetoka yasitoamekopa.
\v 22 Nape piirechi tijoe epeche utewaeme enasoopua ki ookapi aataekao, puꞌka taꞌperachi iinueka uꞌyemiao, newitoka yooma uꞌyemapua puꞌkao. Waꞌa iintosaapa puuua puꞌka newitoka uꞌyeriao, ahpo iintonaria iintomapua pukaeo. Weeh, neee Riosie Tijoe Tijoetutetiamea, puꞌka Riosi teꞌta utewarie eenakamenia, Satanasi yeꞌkari utewarira puipamia.
\p
\v 23 ’Yomatiame aaataa ki noochi ahjama teꞌteriamea, noꞌo seepurawapua. Ki noꞌo kuꞌika Riosimina upapameaapua tiꞌtijoerio, noꞌo mamajochakiame puuua, ki noochi enepamichio, puꞌkao ki noꞌoeo chiꞌrípamichio.
\s Ki kaawerumari tijoeturi eenechi aaatachi eename
\r (Maateo 12:43-45)
\p
\v 24 ’Aamo inateka mochitomitia eemea, puꞌka Satanasi reemoniwachio. Ihji Satanasi reemoniwaraa, tijoechio machenasaapua, oowera wahka ooruchi oiyaipua aaatachi ahpo pakimiachi iꞌyakao; ki ahka tewisaapua pakipuachio, erapamapua: “Noꞌo yasariachio kakupakaipua, ohso kaawe waꞌakamera siimania eenechio.”
\v 25 Waꞌao waꞌapitia kakupa tiio tewisaapua, ki waꞌa Riosi Riosiwarie eina teeresoopua ahpowichio waꞌao,
\v 26 ehpeche oowisani epeche ki ahpochitia nanaarame Satanasi reꞌremoniwa paajutesaapua, eenechi waꞌa pakimapua. Waikao puuu tijoea oowitiameoiopua, epeche ki kaaweruma enepameripua, ki keꞌchu ahpo teereriachitia.
\s Teꞌta pichiwari peenia eraniame
\p
\v 27 Iꞌka waꞌa tiame nayeoio Eesusio, piiripi oowitiame waꞌachi ihsiameai keepukao, sisinarepua cheeka:
\p —¡Aamo naawatekamea, tísia kaawe eꞌramejuarepua, puuu aamo chiiteka weripatekamea!
\p
\v 28 Eesusia chaanerepua puꞌkao:
\p —¡Teꞌta kaawe erakoamea, naati puuúa, Riosikamera eꞌweka mochitoamera, puꞌka chiiakamera keepuamera!
\s Ki kaꞌkaruma tiꞌtijoeria ki maaenari naaniatiwa itaya
\r (Maateo 12:38-42; Marako 8:12)
\p
\v 29 Waꞌa ihsioi Eesusio masitekaopua pehjio, tiꞌtijoeria epeche epecheche enetorepua napawikao, tísia muuwepakaopua Eesusi norikameo. Waꞌa iikopa waꞌao, Eesusia, oꞌinerepua masitekao. Puuua chaanerepua:
\p —Ehpe taawechiami tiꞌtijoeria, teꞌta noꞌo peenia ihsiwae itayamepua noꞌo naaniatiwao. Nape ki tetewitepuamepua waꞌasio noꞌo naaniatiwaopua noꞌo peeniasiwaeo, naatiche enemeripua noꞌo naaniatiwaa, Oonasi ikiriaka tiiame, enemeripua puꞌkawichioo, noꞌo naaniatiwaria. \fig |102-AP-04-11n.tif|col|||Oonasi Riosi nayewaturaa, ki nuꞌuti soꞌchi rupitutiaio, paꞌwesuwete yoꞌyoretu, eenechi ahjakame.|11:29 \fig*
\v 30 Waꞌachitiao ehkoriami Oonasi ikiriaa, ehkoriami Níniwe taawechiamiwichio eneriamepua naaniatiwario, Riosie waꞌapi uhjuraria ahpo maꞌchitameopua, waꞌachitia ehpiami taawechiami neeeai apoe waꞌapi Riosie uhjurakamepua ahpo maꞌchitario, ehpiamiwichio noꞌoo tiꞌtijoeri nayewemichioopua. Puuu enemeripua naaniatiwaria, aatanakoo teꞌta noꞌo maꞌchitamea, noꞌo Noonoo noꞌo mukukoio, eenechi noꞌo ahjaterioio.
\v 31 Wahka ihtoriachi Riosi tiꞌtijoeri teꞌta katewiachio, puuu yawichi oowitiame Tetuyachi oꞌinia eenakamea, Saromoni teꞌta peenewari machiwari neꞌnemia eenakamea, teꞌta wenejimeripua aamoo, ehpe taawechiami mochiriameoo. Waꞌa iintomeri puuua, kai waapi oꞌinia eenakamekapa Saromoni tísia peenewari keepumiao, eemeo ki ahpo iintoriachitia teꞌteriopa, noꞌoo epeche weruma tiiariemekoio ki Saromonichitiao, noꞌoo tísia aamo chokichi oioiopua, kiisi noꞌo ewakoamekopua noꞌo aamo masitiao, kiisikoio, noꞌo keepunarekao.
\v 32 Waꞌachitia Níniwe ohjoekameai, aamo wenejimapua tiameo, Riosi teꞌte tiꞌtijoeri katewechio. Waꞌa noonoimapua aamoo, tísia pichikeriapa Oonasi cheeriaopua, aamoo, kiisi noꞌo pichikeriamekopa noꞌo masitiao, noꞌo epeche tísia weruma tiiariemekoipua, ki Oonasichitia.
\s Tahjera taamo weerewachi tiia
\r (Maateo 5:15; 6:22-23)
\p
\v 33 Waikao Oonasi ikiria teereria nayewasaopua, taamo weerewarachi tiia nayewakapua iꞌka waꞌachitarichio, eee cheekao:
\p —Tahjeraa, ki noriwi weraniamepua itapiti teereo, teꞌpa weraniame ohso kaawe, weeresi uutapamichiopua, waꞌa enapameopua uutapemichiopua.
\v 34 Puusia, tahjeraka tiiamepua taamo weerewachio, pukae tetewiniamepua teꞌta kaawerumara pahtewario. Kaawerumache aamo inatame enesoo, puuu tahjewaa amochi tajimeripua, kaawerumachiche aamo oiteka. Nape ki iꞌka masitewa kaaweruma pahtewari uusaamua, ki kakupachi oimamua, tukapachikamera.
\v 35 Waꞌa teesoo, kakupachi mochitonariaa, ki toipuapua choipamichioo, puꞌka kaaweruma pahteriaopua, amochi uuriao. Ki waꞌa teeresaamua, tukapari enemamua amochio.
\v 36 Yomachi amochi uutapame enesaamua, kihta kiꞌtiameomua noriwi ihsitiameo, kaawerumache enemamua waikao amochio, yooreminao, aamo itapiti tahjerae, uutapaniamechitia.
\s Eesusia wiwisituame teewanipua paꞌpariseroo, Moise nuurari maꞌmasitariopua tiame
\r (Maateo 23:1-36; Marako 12:38-40; Ruuka 20:45-47)
\p
\v 37 Eesusia kajusoopa waꞌa naewakao, aaata parisero tijoe ahpo taꞌpechi paajuterepua, ahpo taꞌpechi koꞌkomichioopua. Eesusia, puꞌka parisero taꞌperachi asisaapapua, chitokae poiparepua koꞌkomiao, wahjachi ahjama koꞌkomiao.
\v 38 Nape pariseroa, ki paanikoriamekopua Eesusio koꞌkomia, Moise nuurari nokiwachitiao, iinatukerepua: “Achina tiiachipa ki paanikokamua koꞌkomiao?”
\p
\v 39 Waꞌa chiiopa puꞌkao Eesusia chaanerepua:
\p —Eeme parisero tiꞌtijoea, aampache kaawe pakoyamepua pehtorio, nape yooreminao waꞌatia toayai, ki papakotiame. Waꞌache teꞌtiame eemea yooreminao, ki papakotiamechitia, aamo yooreminao eemea, pochikame kahtiame eemea, ki kaawe noonoitiame ichikoka, yooma ihta ki kaꞌkaruma tiame.
\v 40 ¡Ki ijinatame eemea! ¿Ki naneꞌriame eemea, maꞌchi weerewa netekameo, yooremina tiame neteriamekopua? ¿Ki naneꞌriamekosa eemea, maꞌchi ahpo weerewachi papakoamea, ahpo yooremina tiame papakomerikopua?
\v 41 Pukaepa eemea, tiopachiwichio toomio nehjaio, iikachi kaaweruma eꞌraka kiapuapua, ki tiꞌtijoerikamera, aamo kaawe eꞌremichiopua. Waꞌa nokisao eemea, yooma piipateka enemii eemea, yooreminao, maꞌchio tiameo.
\p
\v 42 ’¡Áii eeme parisero tiꞌtijoea! Eeme oosa mariki simiyame poanatakiame Riosiwichioo, yooma ihta aamo echaria iꞌipaopua, meenta saawaraopua tiame, ruura iꞌyowiopua tiame, yooma ihta rahtatiame koiꞌwameopua tiame, nape waꞌa nokakai eemea, ki tesiwe eꞌriame eemea tiꞌtijoeri ichikoekao. Waꞌa teꞌtiapa eemea, maꞌchiame tiiame eemea, ki pichiwa nakiyamekopua Riosio. Ki ichikoka mochitomete eemea tiꞌtijoerio, puꞌka Riosiwichio poanatakia kiꞌyariwaoi, ki toaka kiatoka.
\p
\v 43 ’¡Áii eeme parisero tiꞌtijoea! Eemea napawikarichio, teꞌta weruma teerewame mochipachi moomochikonariame, ahpo yooreka teteipuawichiopua tiꞌtijoerieo. Pooechi ohjoiopua eemea, yooreka teepotejeranipua.
\p
\v 44 ’¡Áii eeme wahjipame toaniachika teꞌtiame, waꞌami uumatoame tiꞌtijoeria, tísia eiwepuatiachi tekeyame ki waꞌa tiame maaekaopua teereo.
\p
\v 45 Waꞌa chiiopa Eesusio, piiripi puuu Moise nuurari masitaria, chaanerepua Eesusio:
\p —Masitari, parisero tiꞌtijoe waꞌa cheekaomua, taamo nekamutenamua tiame.
\p
\v 46 Nape puꞌkao tiame Eesusia, chaanerepua:
\p —¡Áii eeme iyoteri tiꞌtijoeai! Uꞌmatoka pehtiame iyoriwa yorapuameopua tiꞌtijoerio, Moisetaru nuurari chiia naꞌroakao, aamo waꞌapioi, kiisi kajume tiiaopua iyorikao.
\p
\v 47 ’¡Ai eeme!, ehkoriami Riosi nayewatura wahjipakame toatiachi tosawiamea, teꞌta nakiriamechitiapua puꞌkao. Nape puꞌka Riosi nayewaturao aamo waꞌapi ehkoriami mochiriame koꞌyakamekoipua puꞌkao.
\v 48 Waꞌa teꞌterekao eemea, kaawe eꞌriameka nooka eemea puꞌkao, puꞌka koꞌyariopua, ehkoriami Riosi nayewatukameopua, puꞌka wahjipakame toatiachiopua, senepi paaumparichi tosawesikaopua.
\p
\v 49 ’Pukaepa Teꞌpa Kahtiame Noꞌnoa, naneꞌriapa puuua ehkoriamio, cheerepua: “Waꞌa uhjurenane noꞌo nayewatura, neipa noꞌo ajawariaopua tiame, tuuyetumeri. Puuua, koꞌipuamepua ookapio, wahjachio naꞌara yoramia, naanaripuame.”
\v 50 Waꞌa nokayamekapa eemea, waꞌachitia ki kaawe noonokame eemeai, aamo ehkoriami noonowiriachitia. Yooma ehkoriamisi oꞌinia Riosi nayewatura koꞌitiameopua,
\v 51 Aaweri yasaria taawechi oꞌinia, ahkasi Sakaria ooka Riosi iyoriwa tepawetiachiami uꞌmatoi meritiachisi koꞌitiameo, yooma eeme iꞌka ikitiamewichioo, teꞌta Riosi kokosariraa, amochi wichimeripua.
\p
\v 52 ’¡Áii eeme Moise nuurari maꞌmasitari! Tísia kaawe naneꞌriai eemea, achini teeka kaawe mochitopuame Riosichio, ki waꞌa teꞌtereka mochitoamepua. Waꞌa teꞌteriameai eemea, ki toani eeme wahjachioi, kaawe teꞌtereka mochitomichioopua puꞌkao, Riosichio.
\p
\v 53 Waikao oꞌinia, parisero tiꞌtijoea, Moise nuurari maꞌmasitaria tiame, nekaweka tetewarepua Eesusio. Waikao oꞌinia waꞌanao, ki taꞌiria yahcharepua Eesusio, muuwaeme itapiti iinatukeka,
\v 54 ki kaawe chaachasoopua puꞌkao, chapisa wenejimiipua teꞌta isaeri paꞌpamirachiopua.
\c 12
\s Eesusie, ki pichiwaka chaachapame teriwa
\p
\v 1 Piie taawechio ki ookapi napawioiopua, ahkasi apochi momotochikao, Eesusia waꞌa eꞌnakameo, oꞌinerepua masitekao. Pahchao oꞌinerepua cheekao:
\p —Eemea aamo inateka mochitopuapua, puꞌka parisero tiꞌtijoe masitiao, kaꞌkaruma masitiameka chaachapameopua ki kaꞌkaruma erakoka masitiaio. Puuu masitiaa, rewaruraka ikiyamepua, tiꞌtijoechi muꞌipakao.
\v 2 Puꞌka ahpo masitiai ki yooreka mochitoaa, noriwi noonowiriaopua tiame, teꞌta Riosi katewiachi taawechiopua, yooma maꞌchitapuaitemeripua. Kihta waꞌatia itipipuaitepua, ki naneꞌrekao Riosieo.
\v 3 Waꞌachita eemeai waꞌachi teꞌteriame enesaa, yooma noriwi aamo nayewariaa, yooma noriwi aamo noonowiriaopua tiameo, maꞌchiachi toapapuamepua puuua maꞌchitakao, taajenachi. Waꞌachitia puuu, yooremina yeetaeka ihchi naewatiameai, karijampa weripaka, maꞌchitaka sisinamuniameka teeremapua.
\s Aatanapu seeweme tiamea
\r (Maateo 10:28-31)
\p
\v 4 ’Pukaepa neeea aamoo, noꞌo kaawe eꞌriao, aamo chaanenane, kaꞌte seeweka tetewamua ihta tiꞌtijoerio, aamoo naꞌara yooroiopua, aamoo ahkasi merinarioiopua, aamo waꞌa chaachapaiopua, kaꞌchi yorameripua aamo iikao.
\v 5 Nape neeea aamo chaanenapua aatanakamera seewemerio: puuua Riosipua, Apoe taamo Noonokamera tewekachi kahtiame. Puꞌkakamera seewemeri ki kaawe noonoikamea, puꞌkao Apoe kokosariao, taamo iikachikamera kokosamekopua puꞌkao, teꞌta kokosarichi ihpapamaopua, ki wahjiamesi tajayachiopua naꞌi, waꞌa ki wahjiamesi aiwaniame teeremiachi. Pukaepa Riosichikamera iyorika mochitopuapua, ki waꞌa tiiame Riosi kokosari ikimichiopua amochio.
\p
\v 6 ’¿Tuchikina kehki nateyame eemea? ¿Ki ooka toomichi waꞌapi nehjiwamepu mariki tuchiki? Nape kuꞌita kehki nateyoi Riosia, ki natakepamepua puꞌkao. Ki kuꞌita epeche nateyame eemea Riosiwichio.
\v 7 Eemea ki teesa nakiwamepua Riosieo, ahkasi aamo kuupaoi kehkitaka neꞌneka.
\s Riosie weratiamechi teꞌterio tuuwai ki suuwe erapame
\r (Maateo 10:32-33; 12:32; 10:19-20)
\p
\v 8 ’Kaꞌte suuwe erapa noochio, aaata tiꞌtijoerichioi. Aaata noomina ahpo maꞌchitame tiꞌtijoerichio, neeeai Tijoe Tijoetukamea, noomina teꞌterio maꞌchitamania puꞌkao, noꞌo Noonochi tewekachi kahtiamechiopua, yooma noꞌo Noono tewekachi kuꞌiwari, tetewachiopua tiame.
\v 9 Nape ahpo waꞌiname tiꞌtijoerio, ki noomina teꞌterio tuukao, waꞌachitia neeeai, noꞌo waꞌinemapua pukachio noꞌo ahjama teerewao, yooma noꞌo Noono tewekachi kuꞌiwari tetewachio.
\p
\v 10 ’Noꞌo chiia naꞌarekamea, Riosieo cheriweme tiiamepua pehjio, nape aaata Riosi Riosiwarie ahpo nayewenia ki eꞌwiame enesaa, kiisi cheriwepuame puuua Riosieo, kiisi eꞌwekapa ahpo nayewia Riosiwario.
\p
\v 11 ’Nape noꞌo ahjama teꞌtiamea, wahka iꞌtotiaipua isaeri napawikarichi wenejikao, kaꞌchi eramitia eemea, aamo nehpupaka nehjiamiao,
\v 12 puuu waꞌapi Riosi Riosiwari amochi yasitoame, ihsimeripua aamo kuꞌika nehjiatekao, aamo wenejiwa iinatukewao.
\s Ahpo paarasatiaeo maaporichi wichime tiiari
\p
\v 13 Eesusi masitioio, piiripi waꞌachi keepuamea, senawato chaacharepua Eesusio peyachi, eee cheeka:
\p —Masitari, noꞌo kuꞌika chaanemitia noꞌo paꞌchio, taamo noono tooeria mukukao, naachutamichio.
\p
\v 14 Nape Eesusia puꞌkao, nehjiarepua:
\p —¿Aaataekona weratiamenia puꞌkawichio aaata nayewemichioo?
\p
\v 15 Waꞌa cheeriopua puꞌkao, Eesusia cheerepua yoomao:
\p —Aamo inateka mochitopuapua, teꞌta ikotuwachi simiyameo; taꞌiria mochiniamea, ki itapiti teꞌta iinueniamepua.
\p
\v 16 Waikao Eesusia, iꞌka waꞌachitarichi nayewerepua. Waikao oꞌinerepua cheekao:
\p —Aaata tijoe ahpo echariachio, ki ookapi paarasatiamea, ki ookapi apechunamiapa iꞌipario,
\v 17 eꞌrariatapua: “¿Akatia katewetane iꞌkao? Ki iinuene ahkao.”
\v 18 Ehjepao erapariatapua: “¡Aa! Naꞌsonamane naaju noꞌo iꞌipari toaniachio, epeche weruma ajawamane ihsisao, puꞌka noꞌo iꞌipamiao, yooma ojowimichiopua waꞌao.
\v 19 Waꞌa iintosapaonia, chaanemania noꞌoo: Nee, tisiwá paarasatiame muuua, ki kuꞌitapisiwichio. Resipusa ehpeo, taꞌiria koꞌkósa, taꞌiria iijísa, pahkoteka puꞌséresa.” Waꞌasa chaniriatapua.
\v 20 Nape waꞌa eꞌrariopua puꞌkao, Apoe Riosia chaaneriatapua puꞌkao: “Kiisi inatame muuua. Waꞌa eꞌrakamekapa muuua, ehpe tukao mukima muuua. Puuu aamo paarasatiaa, piirechi aaataoi, kiapuame puuua”, chaaneriata Riosia.
\p
\v 21 Waika ahpo keepuameo, chaanere Eesusia:
\p —Waꞌa ikiyame puꞌka tijoechi oowitiamechi tiame ahpochewichio erakoamechio, ki nakika mochitoamechiopua, Riosichikamera paarasario.
\s Riosia, ahpo tatana inatena
\r (Maateo 6:25-34)
\p
\v 22 ’Pukaepa aamo chaanena neeea, kaꞌte epeche erako eemea, aamo koꞌkometiowichioo, aamo chuchamiaoi wisasorio.
\v 23 Teꞌta pichiwa ahjaniamea, ki kooamee ahjaniamepua, wisasoriai, chuchaniameo.
\v 24 Tetewame eemea kaarachio, ki echayameaipua, ki iꞌipameoipua, ki nuutiameaipua koꞌkopuameo, tewiteniamepua Riosieo koꞌkopuameo. Riosiwichioo eemea, epeche nateyamepua, ki ihta tuchikichitia.
\v 25 ¿Aatana eemea tahpitika eꞌrai iintonaria, aamoe waminatamua aamo ahjario, piire taaweoi ehpecheo?
\v 26 Kaꞌchi iika waminame teeresaamua aamo ahjario piie taaweoi, ¿achini iika puꞌka aamo tahpitika eꞌrarieo, kiamamua ihta aamo ahjariwachi nakisimiaopua, ihtoriachisi taawewichio? Ohso kaawe Riosichi paparapuapua puꞌkao, aamo nakika yasitoao.
\p
\v 27 ’Neꞌnemitia toꞌiwe seewarao, tísia peeniatiamekopua puꞌkao, kihta tekipanameaipua, kihta ikutamekoiopua ahpo peeniatiame teerepuawichioopua. Waꞌa tiiamepua. Saromoniai yawichikaipua, ki epeche peeniatiame wakiratakamepua, ki puꞌka seewa tísia peeniatiamechitiao.
\v 28 Riosio, toꞌiwekoipua puꞌkao, tísia peenia tiame teewiame enesoopua puꞌkao, ¿kehkisa epeche aamo wakiratetarepua, yooma kiatarepua itapiti aamo nakiwiaoi?
\v 29 Pukaepa ki teꞌta erakomete eemea, aamo koꞌkomiawichioo, aamo iijimiawichiooi.
\v 30 Puꞌka waꞌa tiiameo, ki Riosichi teꞌteriameche waꞌa erakoamepua. Nape aamoo, Riosi taamo Noono tewekachi kahtiame naneꞌriamepua aamo itapiti nakiweka mochitoao, apoe aamo ihsiamepua aamo kuꞌikao.
\v 31 Waꞌa teeso eemea, Riosi neesetowachi mochitonarepuapua, puꞌkakamera nakika yooraka mochitoka, apoe ihsiamekopua yooma ihta aamo nakiwia kiꞌyakao.
\s Tewekachi paarasatewa
\r (Maateo 6:19-21)
\p
\v 32 ’Aamoo noochi paparaka mochitoameo, tísia nakika yasitoamenia, noꞌo pupuku poꞌwachitia neesetoka tetewamekopao, kaꞌte seeweka mochitomitia eemea Satanasio, ihtaoi ki kaaweruma aamo naꞌara yoranarewao. Aamo Noono tewekachi kahtiamea, tísia kaawe aamo neesetonariamepua ahpo yeꞌkarichi mochipuawichioo, tísia puꞌsereka waꞌa tiiame eꞌrariapa.
\v 33 Nehjitiame maaemitiamua yooma aamo iinuekaopapua. Riosi tooemitia puꞌkao, ahjae ihsimichiopua puꞌkao, aaata kiamichiopua ahpo kianariao, kuꞌipuame nakiyameo. Waꞌatiaomua, tewekachi nuutepanimua, kakupa, kaꞌchi ikiyachi, ki yemipachi, kiꞌtiachioipua ichikoameo.
\v 34 Aamo maayachi aamowichio nateyame iinuwao, waꞌa yasima muuuapu aamo inatario, waꞌa kahtiachitia aamo iikaopua.
\s Kaawe ahpo katewekame yasipuame
\p
\v 35 ’Kaꞌte kochika mochimitia eemea, ohso kaawe pusakame mochipuapua,
\v 36 aaata ahpo teeko neewiwachi enameri puuyamechitia teꞌterepuapua, enasoche yeetapukepuawichiopua pakimichioo.
\v 37 Tísia peenia erakotariare ahpo teeko yorakiamea, waꞌa teꞌteriame tewitiapua ahpo teekoeo. Teekoraai tísia kaawe eratarepua tewisaa, teekoraai tísia kaawe eꞌreka ajawemeripua kooameo, koꞌkopuawichioo.
\v 38 Ahpo teeko naasipa tukaomi ahka eenakoio, tísia kaawe erakotarepu ahpo teeko yorakiamea, paꞌa marikarowa ahka eenakoio.
\p
\v 39 Eesusia iꞌka waꞌachitari masitewari chaanerepua tiameo: “Aaata petechi teekora naneꞌriame enesaa, achini keenako ahpo ichikuepuameo, puꞌka keenako ki kochika yasimiipua, ki ahpo ichikuepuawichioo.”
\v 40 Waꞌachitia eemeai, puꞌpusame mochitopuapua ohso kaawe, senawato enamaoi neeea, aꞌchitia keenakooi.
\p
\v 41 Waikao Peeroa iinatukerepua Eesusio:
\p —Masitari, ¿taamochewichio ohjoarepu, puuu waꞌachitari aamo cheeriaa, ki wahjachiwichioopua tiame?
\p
\v 42 Eesusia chaanerepua waikao:
\p —Aa, ¿ki pahtekakosa inamukame eemea, ahpo teeko kaarira inatiame noꞌo aamo nayeweriao? ¿Ki yooma aaatachitiapua amochitia noochi paparameopua, itapiti yoramichio noꞌo toowewa nuurewaopua, ahkasi tewekachi noꞌo noꞌrasoopua eenechi noꞌo eenachisiopua? Waꞌachitia aaata paamira iꞌwa weeechi ahpo taꞌpechi mochikame kianiame ahpo seekaere kaawe neesetomichioo, mehka weeechi simisoo, waꞌachitia neeeai tewekachi noꞌrasaa, yooma aaata noochi paparameo, yooma napati ahpo inateka mochitomichio toimania puꞌkao, noꞌo kariwao.
\v 43 Puꞌka ahpo teeko kaarira kaawe neesetoka mochiriamea, tísia kaawe erakomeripua ahpo teeko enasoopua, puꞌka ahpo teekoeo tísia kaawe eꞌreretiapaopua, ahpo tísia kaawe neesetoriaopua, ahpo teeko taꞌperao.
\v 44 Pichiwa chaaninia puꞌka teekorao, tísia kaawe iintomerikopua puꞌkawichioo, epeche weruma neesetori kiameripua puꞌkao, ahkasi yooma ahpo iinuwaoi. Neeeai waꞌachitia iintomeripua eenechi enasaa, tísia kaawe noonoikameopua noꞌowichioo, noꞌo neesetokeriaopua tísia kaawe yooraka inateriopao.
\v 45 Nape aaata ahpo teeko seekaerewao, ki enameri maaeka ahpo teeko ki kaawe noonoikameo, ki ihkokekaopua ahpo wahjachio, ahpoche kaawe koꞌkomia inatakameopua, nawajikache yasaka puꞌserekameopua,
\v 46 apoe teekoraa senawato enasaopua, waꞌa nokayame tewisaopua, kiisi cheriweka tísia kokosameripua puꞌkao, yooma ahpo seekaerewa ahjamaopua, ki ahpo eꞌwaka mochiriameopua.
\p
\v 47 ’Aaataai ahpo teeko seekarewachitia tiiameo, naneꞌriameai tísia iyoripua ahpo teeko iyorikameo, oowera yasakameopua kihta yooraka ahpo nuureretiao, epeche weruma kokosari nakiyamepua.
\v 48 Nape kihta naneꞌriapa ki yoorakamea ahpo teekora nuurariao, ki teꞌta kokosapua nakiyamepua. Epeche machiyame ahpo nuurewao, epeche iyorimete puuua ahpo nuurewao. Epeche kianiamea neesetomichioo, epeche iyoriwa itaneniamepua ahpo neesetopuaichio tooweretiao.
\s Eesusichi paparapawichio aaata ahpo poanatuniame
\r (Maateo 10:34-36)
\p
\v 49 Eesusia, simiteka masitekao cheerepua:
\p —Neeea, noochi kaaweruma paparawa tajenatemia eenakamenia amochio. Tísia puꞌseriamii neeea, amochi tiꞌtijoechi ooweruochiopua tiameo, tajenakame enesoo noochi paparario.
\v 50 Neeea, ki nuꞌuti aiwarichi uꞌmatomeripua, tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo, teꞌta piipakame itipimichio tatakoririao. Ahkasi kajuyachisi iintosaapua tatakori natetekao, tísia aiwamerimua noochio, ki ahjame eraniameo, ahkasi kujuyachisi yoranariapa aamo tatakoriria natetekao.
\v 51 ¿Taꞌiria yoomahka mochitemia noꞌo eenakame maayame eemea, napati inatakaopua noochio? Kaꞌi ki waꞌa teeremeripua. Neeea tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo, napati yoomahka paajutemia eenakamenia noochio, noochi paparaka mochitomichiopua. Nape tiꞌtijoeria, ki yoomahka napati paparaka mochitomeripua noochio, ki yoomahka napati noꞌo chiia pichikemeirikapapua. Waꞌa teꞌtiapa tiꞌtijoeria, ki napati ahpo kaawe eꞌreka mochitomeripua, ahkasioi tísia nekakomeripua apochio. Apochi nekakoapa puuua, ahkasioi poanatumeripua apochio.
\v 52 Waꞌa iikaopua, mariki mochikachio piiripi taꞌpechio, ooka waꞌapi noꞌo nakitarepu waꞌao, wahjachi paikaa kaꞌikoio. Waꞌa tiiapao, ahpo poanatumapua ahpo poponiemea pipiniemeopua tiameo.
\v 53 Yayawaraa, ahpo tatanachitiaoi, ki napati noochi paparamapua; tatanaraai, ahpo yayawachitiao, ki napati noochi paparameripua; waasiraai, ahpo moniawachioi oowitiameo ki kaawe nakika tetewimapua puꞌkao noochi paparamekopapua puꞌkao; moniawaraa, ahpo waasichio, waꞌachi teeremeripua pukachio, ki noochi paparemekopua puꞌkao.
\s Kajuyachi taawechiamio, naania teetomiachi
\r (Maateo 16:1-4; Marako 8:11-13)
\p
\v 54 Eesusia muuwari simiteka naewakaopua pehjio, cheerepu tiꞌtijoerio:
\p —Eemea, ariyachi toomaritame tetewapao, yukimio tuusoo, yuyukuamepua pichiwa.
\v 55 Iꞌka weee tekiyanatikia eejesoopua, tataremeri asimeriko aamo tuusoo, pichiwa waꞌa teeremeripua.
\v 56 Yooma puꞌkao machiyame enesaa eemea, ¿achini iikai ki pahteka tetewame eemea ehpe taawechiami amochi ikiyao, yooma noꞌo yooraka inisiao, amoe pusie tetewaio? Waꞌa teesoo, ki pichiwa naneꞌriai chaachapame eemea itapiti ikimiao. Waꞌa tiiapao eemea, oowera wihkuaka chaachapame eemea, aamoe waꞌapioi.
\s Taꞌiria teꞌterewa iꞌyaniame ahpo seepurawachi
\r (Maateo 5:25-26)
\p
\v 57 Waꞌa cheesaa Eesusia, cheerepua tiameo:
\p —¿Achini iikai ki aamoe waꞌapi ahpo katewena eemea, ahpo kaawe teerepuawichioopua ki kaawe ahpo nokariao, teꞌta Riosi nakiyachitia?
\v 58 Aaata peereichi aamo iꞌtonaresoo, ohso kaawe keꞌchu peereichi aamo iꞌtonioi, katewepuapua aamo wenejiame ahjamao.
\v 59 Waꞌa iꞌtotiame enesaapamua, ki machenama muuua waꞌao, ahkasi aamo ki kaawe iintoria yooma natetesapa. Pukaepa neeea aamoo, chaaniamepua: Keꞌchu asioi kajuyachi Riosi teꞌta peereio, Riosi ahjama aamo katewepuapua yooma aamo ki kaawe iintoriopua natetepuameo, kihta kokosari amochi teerepuawichiopua Riosi peereirachio.
\c 13
\s Riosichi enepaniame teꞌta nateyamera
\p
\v 1 Puꞌka taawechiami tiameo, Eesusichi eꞌenarepua kooria Eerusareni oꞌinia, Eesusio ahka kahtiachiami. Puuua chaachaparepua Eesusio, Piirato ahpo soontaroeo, Arirea eꞌenakame koꞌyakapua, Riosiwichio mananioiopua animari koꞌitiame, iꞌisaeri tioparachiopua.
\v 2 Waꞌa tiiame tuuyetiapa Eesusia, cheeka iinatukerepua ahpo masiteka ihsiaopua:
\p —¿Aatia tiiachipa koꞌiretiarepua? ¿Epeche tatakoririapa, ki wahjachi Arirea mochikamechitia? ¿Riosi kokosari iintokame maaena eemea Piiratoo?
\v 3 Kaꞌi puuua. Riosia teꞌta kokosamepua nape waꞌatia, yooma ki apochi eꞌenakameopua, wahjipakameka teewiamepua puꞌkao apochiopua poana, ki seenampasi waꞌasi.
\v 4 ¿Ihtana erakona eemea, puꞌka oosa mariki osanao mesuka wahjipakameopua Siroe chupakarichio, epeche tatakorikapa ki Eerusareni mochikamechitia, waꞌa iikame maaena eemea?
\v 5 Kaꞌi puuua. Ki waꞌa teꞌtereriapa waꞌa iikamepua. Nape aaata eemea, ahjame ohjoaiopua pehjio, ki Riosichi paparaka aamo tatakoriwa toinaresaa, wahjipakameka tiiame eemeapa Riosiwichioo.
\s Eechichuna ki taakiame waꞌachitarichi nayeweniame
\p
\v 6 Eesusia waikao, tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo, eechichuna echiwamechitiaka nayewerepua:
\p —Aaata tijoea, piiripi eechichuna echiwa echariataipua, taaketaoipu eꞌraka. Tehpe neipamio, taakerio oꞌraka simiriataipua neꞌnemia. Nape neꞌnioio, piiripioi ki taakeriatapua.
\v 7 Waꞌa tiioopa puꞌkao, chaaneriatapua ahpo moromatuao: “Paika paaumpari iꞌtonanepa ejenakao, ki tewaka piiirípioi iꞌka wauri taakeriao. Poꞌtanapuapua ohso kaawe, kihtawichio eina teeremichiopua waꞌao.”
\v 8 Nape puꞌka echiwa inatiamea, chaaneriatapua echakameo: “Toimitiao pehji. Itapitioi yahcheka kaawe yoramane wejikekao, taaketaoipu waꞌa yoratiaa.
\v 9 Taakesoo eenechi paaumparichio, waꞌatia toipuapu. Ki taakesoopua waikamio, poꞌtanapuapu.”
\s Eesusia tuumurame oowitiame yachapatena resipuniame taawechi
\p
\v 10 Piie taawe resipuniame taawechio, Eesusia napawikarichi ihsiriaipua masiteka,
\v 11 waꞌachi yasariaipua piiripi oowitiame, tuumuwari kokoriame. Waꞌa ikiteriaipu naꞌarari tijoeturia, oosa mariki aampa osanao paaumpari iꞌtoriaipua, ki werisika riisakao.\fig |103-DN00451b.tif|col|||Oowitiame tuumuwari yachapatena Eesusie.|13:11\fig*
\v 12 Eesusia waꞌa kahtiame tetewapao, apochi enanuresaopua, chaanerepua:
\p —Oowitiame, saukame itipiamemua, aamo kokoriao.
\p
\v 13 Waꞌa cheeka ahjachi seekarepasoopua, yachapakame itipire ooitiamea, kaawe oisirepua waikao, riisasipakao. Waꞌa ikikapa oowitiamea saukao, tísia kaawe eꞌreka nayewerepua, cheriwema Riosio.
\v 14 Nape waꞌa napawikarichi paamiratuamea, tísia nekarepua, Eesusi iintoriawichioopua resipuniachi taawechio, puꞌka oowitiame sautekao. Waꞌa iikapa puuua, chaanerepua waꞌao yooma tiꞌtijoerio:
\p —Tekipananiamea, puhsani taawechepua, puꞌkache taawechiami eꞌenamete eemea, aamo sautemiawichioo, ki resipuniame taawechi.
\p
\v 15 Eesusia waikao chaanerepua:
\p —¡Wisikuame eemea! ¿Ki nerojimia iꞌtoamekosa eemea animari koꞌrerachi maꞌchipasaopua, aamo oisiwao, aamo uuruoikosaoiopuá, resipuniame taawechikooikoopua?
\v 16 Waꞌa nokiwachi enesoo, ¿aatia ki sautepuame ohjoare ihji ooitiamea, resipuniame taawechikoopua, iꞌka ooitiameo ehkoriami Aurani tetejimarichi eenamekoopua, ki ehpesi kokoretetiameopua Satanasieo?
\p
\v 17 Waꞌa chiiopa Eesusio, puuu aꞌchi chaachapamea, ahpo newitotio eraparepua, nape wahjachi tiꞌtijoeria, ohsotia peenia erakorepua, yooma waꞌa, itapiti peeniatiame iintoriawichioopua.
\s Wacherai pahchira waꞌachitarichi nayewaniame
\r (Maateo 13:31-32; Marako 4:30-32)
\p
\v 18 Eesusia simitekaopua masitekao, cheerepua:
\p —¿Ihtanaka tiametatane Riosi yeꞌkarichi simiyameo? ¿Aatia chanika naewatane puꞌkao?
\v 19 Puuu yeꞌkaria, wacherai kuuu pahchiraka tiiamepua. Núúꞌutikoipua pahchirao, echitiaopua ki nuꞌuti weripame, ahkasi tuchikioi ahjachi taꞌsotachi. Waꞌa tiiame Riosi yeꞌkaria, ki weruma oꞌinetiaipua, ki kuꞌwichisi enepame, ki ookapi tiꞌtijoeri ohjorepuachi.
\s Rewarura waꞌachitarichi nayewaniame
\r (Maateo 13:33)
\p
\v 20 Eesusia cheerepua tiameo:
\p —¿Ihtanaka tiameko tuutania tiameo, Riosi yeꞌkario?
\v 21 Ihjia, rewaruraka tiamepua, ooweru paanitameo, paatusi yahchia aꞌpomichiopua, muuenati muꞌika. Waꞌa iika weruma mehtamepua, Riosi yeꞌkaria.
\s Kuꞌwichikachi muira
\r (Maateo 7:13-14, 21-23)
\p
\v 22 Eerusareni simiyai Eesusia, muuwaeme mochiwachiami masitesirepua, oꞌokapi mochiwachiami tiame.
\v 23 Waꞌami simika masitioiopua, aaataa iinatukerepua:
\p —¿Paamira, páikapijoarepu, tatakorichi newipameria?
\p
\v 24 Eesusia chaanerepua:
\p —Riosi yeꞌkarichi muirachia, ki weeresi puuua. Waꞌa muiniamea ki oowera aaata pakime tiiachipua ki Riosi reesiseri iinuesaa, waꞌa tiiachipa waꞌao muuwaeme muinariaiopua, kaꞌchi iika muiyamepua.\fig |104-cn01757B.tiF|col|||Eesusia Riosi yeꞌkarichi muirachi, ki weeresiko tuuyenapua.|13:24\fig*
\v 25 Nape taamo Noono tewekachi kahtiame yeetepasaapua waꞌao, aaataoi ki reesisemapua muimichioopua waꞌasi. Puꞌka taawechiamio muuwaeme enapoiopua chaachapakao: “¡Paamíra, taamo yeetapukesaaa!” Waꞌa chaachapoipua paamiraa, chaanemapua: “Kaꞌi, kiisi aamo macheyamenia aamoo, ahka eꞌnameo.”
\v 26 Nape aapoea, chaachapamapua: “¿Nape Paamira, ki pirena koꞌkakame teeme, aamo pooechi ihtoai taamo masiterioio?”
\v 27 Nape neee Paamiraa puꞌka taawechio chaanemania puꞌkao: “Kaꞌi, kiisi aamo maachinia, seesenu eemea noochio. Yaapi seꞌwisa eemea noochio, ki kaꞌkaruma iintosiame tiꞌtijoeri.”
\v 28 Waꞌa teeremera kajuyachiopua, noꞌo eenechi enasoo. Waika taawechio eemea, ki sewina erapakamea iikachio tatakori toakao, naarakoma eemea, puꞌka aamo ehkoriami Riosi nayewatura tetewapaopua, waꞌa mochikame yooremina, Auraniopua, Ihsaopua, Aakowoopua tiame, kaꞌchi ikime eꞌrapa eemea, puꞌka mochikachi muinariaio.
\v 29 Waꞌao waika taawechio waꞌao, yomatiame iꞌka weeechi tiꞌtijoe ooweru tiame eꞌenameripua, iꞌka weeechi kapoyachikia, tetuyachitikia, cherayachitepa, ariyachitikia.
\v 30 Puꞌka taawechio, muuwaeme teꞌta ahpo muime teꞌterekai, ki muimapua, ki tatakori papakotiame enesaa; nape, ki muime teꞌterekameai, nape papakotiamea ahpo tatakoriwa toakao, muimeriai teeremapua.
\s Eesusia Eerusareniwichio naaranipua
\r (Maateo 23:37-39)
\p
\v 31 Puꞌka waꞌapichioi, waꞌachi eꞌenaka ookapi parisero Eesusichi paparakameai, chaanerepua Eesusio:
\p —¡Masitári! Yaapiti machenamitia iꞌwao, aamo merinariapu Eerore.
\p
\v 32 Nape Eesusia chaanerepua puꞌkao:
\p —Nonorakao chaanemitia eemea puꞌka keeochi tísia wihkuameo: “Nee, ehpeo meere tiameo, iiweta pehji iꞌwa noꞌo ihsimio” —tuuyemitiapua—, “tiꞌtijoeri naꞌarari pakitekame puuyachekaopua, tiꞌtijoeri kokoriame sautekaopua tiame. Meerekachiopua kajusaapa, waꞌa noꞌo enamio” —tuuyemitiapua puꞌkao—.
\v 33 Ooka taawe toitena neeeapa, noꞌo asiyachio waꞌa Eerusareni. Waꞌa asinariame neeea, aaata Riosi nayewaturao, ki maꞌchi Eerusareni mukimerikopua.
\p
\v 34 Waikao Eesusia Eerusareni inatakao, chaanerepua puꞌka muuwario:
\p —¡Áii muuu Eerusarenia! Muuu Riosi naꞌnayewatura koꞌyamera, papaka koꞌyame amochi nayewatumeri uhjureretiaopua. Kehkinasa aamo naꞌpoakame neeea noochi pirenatumichioo, totori yeeyerachitia ahpo masatere toapanariamechitia, nape kiisi nakikame eemea.\fig |105-LB00061B.TIF|col|||Eesusia Eerusarenio totori yeeyerachitia ahpo maꞌsatere koominareria.|13:34\fig*
\v 35 Ehpeo muuu Eerusarenia, ooruchi itipimerimua aamo taꞌperao, waꞌa teeka itipimerimua, ahkasi noꞌo eenachisi eenechi, waikao chaachapapuameo: “Kaawechupena eenakame muuua, teꞌta Amoe Paamira Riosichi eename.”
\c 14
\s Eesusia aꞌpopari kokoriame sautena
\p
\v 1 Piie taawechio, Eesusio koꞌkomia yeetotioiopua, aaata parisero paamiratuame taꞌperachio, waꞌachi mochiriaipua tiame wahjachi paꞌparisero. Puuu wahjachi paꞌpariseroa, inateriai puuua Eesusio, aatia iintotarepu erakoka.
\v 2 Waꞌachi yasariai piirechi tijoeai, aꞌpopari kokoriame.
\v 3 Eesusia Moise nuurari maꞌmasitario, parisero tiꞌtijoeopua tiame, iinatukerepua:
\p —¿Reesiseniamejuarepua resipuniame taawechio, kokoriame sautewao? ¿Ejeꞌé, kaꞌikosaoi?
\p
\v 4 Nape aapoeo, kiisi chaachaparepua. Waikao ki chaachapakopa puꞌkao, apochi uukaopua kokoriameo, sauterepua. Waꞌa ikisaopua, uhjurarepua noꞌramichio.
\v 5 Puꞌka tijoe sautesaapa Eesusia, chaanerepua yooma wahjao:
\p —¿Aatana eemea ki maꞌchipata aamo oisio, aamo taanaoiopua tekorichi wichisoopua neeropairachi, peꞌyachi resipuniame taawechikoio?
\p
\v 6 Nape aapoeo, kihta nehjianarere puuua.
\s Nenewiwa pahkochi paajutetiame
\p
\v 7 Eesusia, koꞌkomia mochipuapuachio, epeche weruma teꞌteriame mochipamiachi uuyopua puꞌkao, iꞌka waꞌachitaka nayewarepua:
\p
\v 8 —Wahka nenewiwachi paajutetiaa koꞌkomichioo, kaꞌte teꞌta iyoriwachi yasipamitiamua, seenekachi epeche weruma tiiame paajutetiame enasoo,
\v 9 ki aamo werisipuka, sewina yachapamichioopua. Waꞌa yoratiaamua, tísia suuwe eꞌraka, sewina yasipamamua.
\v 10 Ohso kaawe muuua wahka paajutetiaa, mehka iyoriwa mochipamiachi yasipapuapua. Waꞌa tiiaopu aamo paajutekame enasaa, ahpo chokichi yasipatemaoipua, epeche iyoriwa mochikachio. Waꞌa aamo yoratioopua wahjachi aamo ahjama napawikamea, teꞌta iyorika aamo tetewimapua.
\v 11 Apoe waꞌapi ahpo weruma iintamia, suuwe erapatepuamepua; nape ki ahpo weruma uuyamea, weruma teewepuamepua Riosieo, ahpo teꞌta katewiachi taawechio.
\p
\v 12 Ahpo paajutekameo chaanerepu tiame:
\p —Itapiti kooame pahkotasaamua, kaꞌte totomiwaemeche paajutemitiamua, aamo tetejimacheoi, aamo waꞌachi yorame teꞌtiameopua.
\v 13 Ohso kaawe ihtaoi kooame pahkotasaa, naatikamera paajutepapua, ki totomiwaemera tiꞌtijoe ooweru tiame, aꞌchi iika kahpokame tiꞌtijoe ooweru tiame, rojowi tiꞌtijoe ooweru tiame, ki mamachiriame tiame.
\v 14 Puꞌkakamera paajutepuapua, kaꞌchi iika nateteme tiiopa puꞌkao, aamo noꞌrarewa paajutewao. Nape aapoeo ki aamo noꞌraweme teererioipua paajutewao, aamo Noono tewekachi kahtiamea, ki teesa aamo kaawe ikitema puuua, kaꞌkaruma tiꞌtijoe ooweru tiame oijenatiaio.
\s Aari teꞌta koiꞌwa waꞌachitaka nayewatiame
\p
\v 15 Piiripi waꞌa kahtiamea meesa chokichio, waꞌa chiiopa Eesusio, chaacharepua:
\p —Waꞌa teeresoo waika taawechio, ¿ki teesa taꞌiria koꞌkomerijoarepua waꞌa, Riosi ahjamao?
\p
\v 16 Nape Eesusia, chaanerepua puꞌkao:
\p —Waꞌatepua tiiao, nape siimerichemua, Riosie paajutetiachio. Waꞌa cheesaapua oꞌinere cheekao:
\p —Piie taawechio piiripi tijoea, weruma kooame yoorariataipua paajutewa. Waꞌa ikisaopua, muuwaeme paajuteriataipua waꞌao.
\v 17 Yooma wasipatesaapapua, uhjurariataipua waikao yooma paajutemichiopua, koꞌkomia eꞌenamichioopua.
\v 18 Nape puuua, aꞌchikoi chaachaparepu ki eꞌnanariapa. Piiripia cheeriatapua: “Kaꞌchi eranurepuapua ki noꞌo siinkoi, weꞌe noꞌo tararia neꞌnemia simiyo tuupuapua”, cheeriatapua.
\v 19 Piirechia cheeriatapua: “Mariki maakurawa oisi noꞌo tarario tuupuapua, kaꞌchi noꞌo eꞌrepo tuupuapua ki noꞌo simikoi, puꞌka oisi neꞌnemia noꞌo simiyo tuupuapua.”
\v 20 Ehpeche piirechia cheeriatapua: “Kaꞌi, pukeri neewikame neeea, ki siima neeea. Noꞌo cheriwenurepuapua puꞌkao, ki noꞌo simikoi”, cheeriatapua.
\v 21 Ehjepao, uhjuratiame enasaapa: “Ki eꞌenanarekapu”, chaaneriatapua ahpo teekoo. Waꞌa chaanetiapa teekoraa, tísia nekariatapua. Waꞌa ikisaopua eenechio, cheeriatapua: “Ehpeo yaapi siinka, yooma paajutemitiapua, kihta paarasatiameoi, pooechiami aamo tewaya, yooma sihkochiami aamo tewaya tiame. Teꞌta tesiwa teꞌtiamera paajutemitia: rojowika ohjoame, panaka ohjoniame ki maꞌchiriapa, waꞌa mahka ruhjika kahpokame.”
\v 22 “Paamira, yooma yoorakameniapa aamo cheeriao, nape itipina pehji mochipuapuachio, koꞌkomia”, cheeriata uhjuratiamea.
\v 23 Waikao teekoraa chaaneriatapua: “Wahka epeche mehka pooechiami iꞌyasaopua, utewa yorasaopua eꞌenamichioo, mochiwapuapua waꞌao. Yooma koꞌre chokichiami, aamo tewariaoi, muinurepuapua noꞌo taꞌpechi, pochimichiopua iꞌwa.
\v 24 Aaataai ki nakikamea noꞌoe paajutetiaio, kiisi koꞌkomeripua noꞌo kooameo.” Waꞌa teeremeri Riosia, tiꞌtijoerichio.
\s ¿Ihtana aiwaniame Eesusi naꞌnaritoniameo?
\p
\v 25 Piirechi taawechio, seenepi simikame Eesusia, muuwaeme nokisioiopua ahpo ahjamao, kuꞌrikao chaacharepua:
\p
\v 26 —Noꞌo pichiwa naꞌnaritonariamea, epeche noꞌo nakimeripua ki ahpo yayawachitia, epeche ki ahpo poponichitia, ahpo pipinioi, epeche ki ahpo uupichitia, epeche ki ahpo ahjarichitia. Ki waꞌa teeka noꞌo nakiyame enesaa, kaꞌchi iika noꞌo naꞌnaritomerimua.
\v 27 Ki ahpo maaporichi teetonariamea noꞌowichioo, kaꞌchi iika noꞌo naꞌnaritome enemeripua. Kaawe ahpo inataniamepua keꞌchu noꞌo naꞌnaritoaio.
\v 28 Keꞌchu noꞌo naꞌnaritoaio, kaawe aamo neꞌnepuapua amochio, ihtanakamera ehpeche nateyamerakoopua, aamo iintomiao. ¿Ki aaata karitameai, pahcha neꞌnesapa ahpo wekatemiaopua toomio, oꞌichamepua?
\v 29 Ki waꞌa iintokame enesoo, ahpo kaari oꞌinekai ki kajusoo, suuwe erapori chaanepuamepua waikao, waꞌami uꞌmatopamee, aꞌacheka puꞌkao.
\v 30 Waikao tiꞌtijoeria, puꞌka ki kajukame neꞌnekao, chaachapamapua: “Nee, ¿kiisi kajurepu tiame?”
\v 31 Yawichiai, ki nasiwameripua aaata piirechi yawichichio, ki newitomeri enesaa, ahpo oosa mariki miiri soontaroeopua, piirechi yawichichi, piire weerewa miiri iinuemechiopua soontaroo.
\v 32 Ki newitomeri teeresaapua, uhjuramapua waikao katewemichio, kehkioi kiamio tuuka, ki nasiwapuawichio.
\v 33 Pukaepa muuua, kaawe inatapuapua pahchao, noochi enanariaa. Aamo iinueka kahtia, epeche nateyamera maaesaamua ki noochi enaniamechitia, kaꞌchi iika enamerimua noominao, noochi teꞌteretomiao.
\s Oonaai wekatiame ahpo onachari
\r (Maateo 5:13; Marako 9:50)
\p
\v 34 Waꞌa cheesapa Eesusia, oonachi simiyame naewarepua waꞌachitarichio. Puuua cheerepua tiꞌtijoerio:
\p —Eemea, oonachitiapua. Oonaa, tísia nakiwamepua, onachariesaapua pehjio. Nape ahpo onachari wekatesaapua, ¿achini iika eenechi onataparetapua?
\v 35 Ki kaawe ihsiamepua toꞌiwe wasachi wakipatewawichiooi, itapiti kasaraoi echipuamewichio onawepuaoi, ipapuamepua waꞌasi. Pahteka inamumitia iꞌka noꞌo cheeriao, ki waꞌa ikipuaichio aamoo.
\c 15
\s Piiripi poꞌwa wekatetiame, waꞌachitarichi nayewaniame
\r (Maateo 18:10-14)
\p
\v 1 Yooma yawichiwichio koparoamea, wahjachi tiꞌtijoeria tiame tatakoriwaeme, Eesusi waapi eꞌenarepua keepumia.
\v 2 Parisero tiꞌtijoea waꞌa noonoikopa puꞌkao, ahpo chaachaparepua Eesusio, paꞌparisero tiꞌtijoea:
\p —Nee, achini ihsiamepua. Ihji tijoea, yooma tatakoriameoi, toayamepua ahpo naaepamichioo, ahjama koayamepua tiameo.
\p
\v 3 Waꞌa chaachapopa iꞌkao, Eesusia iꞌka waꞌachitarichi nayewerepua:
\p
\v 4 —¿Aatana eemea piie siento puhkuemea poꞌwa, piiripi wekatesaa, ki simiyamepua iꞌyamiao, piiripi toiyameopua siento?
\v 5 Ihjia iꞌyai tewesaapa, mooketoka noꞌrasaapa ahpo taꞌpechio, kaawe eꞌraka chanimapua waapi ohjoemeo:
\v 6 “¡Uꞌmasio neꞌnemia! Tewakasai neeeapa noꞌo wekateria poꞌwao. Pahkotamane puꞌka noꞌo tewariawichioo.”
\v 7 Iꞌka waꞌachi tiiame, epeche kaawe erapuame teꞌpa tewekachi mochikame Riosi kuꞌiwarieeopua waꞌasi, aaataoi weꞌwemerakamera ahpo tatakoria toimo tuukameopua Riosio, ki wahjachitia tiꞌtijoeo ooweru tiamechitia, ahpo tatakoria ki toinareriachitiaopua waꞌasi.
\s Oowitiame ahpo tomiwao tewakame
\p
\v 8 Waikao tepuyame nayewasaopua Eesusia, toomi wekatetiame nayewarepua waikao waꞌachitarichio. Puuua cheerepua:
\p —¿Aatana oowitiame, oosa mariki toomi oosa mariki taawechi yowiwame iinuekai piiripi wekatesaapua, ki chichika iꞌyatarepua ahkasi ahpo tewayachisio, tukapachi enesoo tahjekaoioopua?\fig |106-WA03871b.tif|col|||Oowitiame toomi ahpo wekateria iꞌyani.|15:8\fig*
\v 9 Tewisapaopua iꞌkao, ¿ki yooma ahpo kaawe eꞌria tuuyetarepua, ahpo tísia kaawe eꞌraopua, ahpo wekateria tewariapao? Iꞌka oowitiame kaawe eꞌreka tetewamea chaachapamiipua: “¡Kaawechupena muuua tewakamepua! ¡Teemeai aamo tewariopao, amochitia tísia kaawe erakoamepua!”
\v 10 Waꞌachitia Riosiai, tísia kaawe eramapua ahpo tewekachi kuꞌkuiwara ahjamao, aaata tísia tatakorichi wekakameoio, apochikamera eenariopao paparamiao, tatakoriria chewipuawichioo, aaataoi apochi paparamia eenariopao, ahpo tatakoriria cheriwepuawichioo.
\s Aaata ahpo taana cheriwekame, waꞌachitarichi nayewaniame
\p
\v 11 Eesusia naewarepua tiameo, cheeka:
\p —Aaata tijoea ooka tatanaeriataipua.
\v 12 Piie taawechi neipa weeriamea, chaaneriataipua ahpo noonoo: “Noꞌnoo, noꞌo kiajeraninia aamo mukusa tooemio.” Waꞌachiopa ahpo taanao noonoraa, yooma ahpo tatana naachuterepua iyosichi iyopusapua, yooma pipiripi weewara iinueka itipiniameopua.
\v 13 Waikao ehjepamio pooniraa, yooma ahpo weewa nehjisaopua, wahka akipariatapua waikao, méhka pirenachi weeechi. Waꞌa asisaopua, oꞌineriatapua ahpo toomi naꞌataka, itapiti suwepori ihsiwachi.
\v 14 Ahpo tomiwa sopasoopua, ki nuꞌuti toorewi eenariatapua waꞌa weeechio. Waikao puuua tísia toore aiwapao,
\v 15 tehki iꞌyasiriatapua puꞌka weeechio. Ehjepamio tewisaapa tehkio, oꞌineriatapua tekipanakao, koowi inateka, waꞌapi ohjoeme tijoe, puhkura.
\v 16 Waikao ihjia tekipanaio, tísia chorowapaopua, koowi koiꞌteniameoi koꞌkonareriataipua, nape ki kiatiapaopua puꞌkaoi, waꞌatia itipiriatapua.
\v 17 Waikao tísia aiwapa tooreo, eꞌrariatapua: “Noꞌo noono kahtiachio ki aiwaniachi tooreo, paarasanipua waꞌao. Muuwaeme noꞌo noono ahjama tekipanamea, ki aiwanipua tooreo. Nape neeea iꞌwao, amori mukuyame kahtinia toore.
\v 18 Noꞌramane ohso kaawe, noꞌo noono kahtiachi. Waꞌa asisaa chaanemane: Noꞌno, iinya iintokame neeea. Taamo Noono teꞌpa kahtiamechio, tatakorikame neeea noochio, amochiopua tiame.
\v 19 Kiisi aamo taana enemetekoinia ehpeo, nape waꞌatioi, aamo noꞌo cheriwesoo, oowera tekipanamechitia, uupuapua. Waꞌa chaanemane noꞌo noonoo, asisaa.”
\v 20 Waikao waꞌa erasaopua, noꞌariatapua ahpo noonochio.
\p ’Noonoraa iꞌka asioiopua taꞌpechio, waꞌa ihtoame tetewapaopua mehka oꞌinia ihtoiopua pehjio, tísia tesiwa teetopa ahpo taanao, uꞌmasiriatapua natepamiao. Natepasaapa noonoraa, koorepaka chuchuriatapua puꞌkao.\fig |107-CN01761B.TIF|col|||Noonoraa ahpo taana eenariopaopua, tísia kaawe eꞌraka koorepanipua.|15:20\fig*
\v 21 Waikao taanaraa, chaaneriatapua ahpo noonoo: “Noꞌnoo, tísia tatakorikame neeea, teꞌpa kahtiame Noonochiopua, amochiopua tiame. Kiisi aamo taana enemete neeea.”
\v 22 Waꞌa chiiopa ahpo taanao noonoraa, yaapiti sisinamuriatapua ahpo taꞌpechi mochikameopua chaaneka: “Yaapiti. Uꞌyepake wisasori, epeche kaꞌkarumara, chuhchepuapu. Aanio tiame uꞌyepamitia, sutuchi chuhchepuame, waꞌa ikisa kaaka weꞌwemera.
\v 23 Waꞌa ikisaopua tiameo, weesero iꞌnoramitiapua, epeche wiiyamera. Pahkotapuapu merisa, taꞌiria koꞌkopuawichio, tísia kaawe erakoka.
\v 24 Pahkotemane iꞌka noꞌo taanao, mukukameka teererioipua puꞌkao, eenariopa. Ihjia eenakao, eenechi oijenakamekatepua. Iꞌka noꞌo noorao, wekatekai neeea, eenechi tewakamepua.” Waikao oꞌineriata pahkoa, yoomahka puꞌsereka.
\p
\v 25 ’Nape pahcha naawakamea paꞌchira, wasachi ihsiriatapua tekipanakao. Ihjia eenaiopua, keꞌchu asiyaiopua ahpo taꞌpechio, weeru chiiame inamuriatapua, sooni cheeteniame yawika.
\v 26 Waikaopua asisaapa ahpo taꞌpechio, aaata ahpo taꞌpechi mochikame iinatukeriatapua cheeka: “¿Ihtana pahkotania iꞌwao?”
\v 27 Waꞌa tekipanamea, nehjiariatapua: “Aamo pooni pahkoteniapua. Aamo noonoa, aamo pooni pahkotiapua eenechi eenariopa wahka oiyai, puꞌkawichioopua, weesero meꞌyeriapua epeche sowiyamera, eenario tuukaopua kaaweruma.”
\v 28 Waikao paꞌchiraa tísia nekakao, kiisi pakinareriataipua waꞌao. Nape noonoraa kahtiachi eenakao, cheriweka nayewekaopua, pakinureriatapua.
\v 29 Nape taanara paꞌchiraa, chaaneriatapua ahpo noonoo: “Nape muuua, ki ehpesi noꞌo tekipanaoiopua aamo eꞌweka, seenepioi ki eꞌwekao, seenepioi ki noꞌo pahkotiamemua, noꞌo taaenarichio, noꞌo kaawe eꞌria ahjama koꞌkomichioopua, puꞌsereka.
\v 30 Nape muuua iꞌka aamo taana enasoopua, oowera suweporichi oika naꞌatakameoipua toomio, ikanati meꞌyamemua epeche wiiyame weeseroo, noꞌowichioo ki waꞌa iintokameai.”
\v 31 Waikao noonoraa chaaneriatapua: “Nape noꞌo nooláá, muuua senepi taawechi noꞌo ahjama kahtiamepua, yooma noꞌo iinueka kahtiaopua, yooma aamo iinuwapua tiame.
\v 32 Nape iꞌka aamo poonio, mukukameka teereriopua puꞌkao, eenechi eenakaopua, oijenameka ikiriopa puꞌkao; wekakameka teererioipua tiameo, eenechi tewitiameka ikiriopa puꞌkao. Pukaepa kaawepua, kaawe eꞌraka pahkoteniamepua.”
\p Waikao Eesusia, kajusapa puꞌka noonora ahpo taana cheriwetiameo nayewakao, chaanerepua yooma ahpo masitia keepuameo:
\p —Waꞌachi teeka cheriwiame teꞌpa kahtiame taamo Noonoa, ahpo tatakoriwa tuuka enapameo apochiopua, ahpo tatanachitia uuka.
\c 16
\s Aaata teeko neesetokiame, kiisi kaawe iintokame
\p
\v 1 Eesusia ahpo masitiachi keepuameo, iꞌka piirechi waꞌachitarichi nayewerepua:
\p —Aaata tijoe tísia paarastiame weeechio, ahpo paarasatia neesetokiameo, yooma ahpo paarasatia, naꞌatame inamuriatapua.
\v 2 Teekoraa waꞌa tiame inamukapaopua puꞌkao, paaesa iinatukeriatapua puꞌkao: “¿Achini iikai noꞌo ichikuame muuua? Yooma naneꞌriamenia aamoé noꞌo ichikokenioo. Yooma ihtetaripapua noꞌo tomiwa aamo maꞌchipariaopua, yooma kehkisasaapua, noꞌo iyotaperichi toapuapua, noꞌo naneꞌremichiopua. Ki tekipanamerimua waꞌasio noochio.”
\v 3 Waikao ahpo teeko tehkiwa neesetoamea, eꞌrariatapua: “¿Ihtana yoratarene ehpeo?, noꞌo teeko uꞌyesoopua tehkio. Ki utewaemenia waꞌasi wasachi tekipanamiao, ihkorewa itakaio, tísia suuwe eꞌramenia.
\v 4 Aa, inatepane noꞌo iintomiao, aachin teeka noꞌo kuꞌipuaichiopua, ki tehkiekoio.”
\v 5 Waikao yooma ahpo teeko wikirieme paaesapao, iinatukeriatapua. Pahcha simiyameo, chaaneriatapua: “¿Ihkina wikiriemua taamo teekoo?”, chaaneriatapua.
\v 6 Puuu tekipanamea, cheeriatapua puꞌkao: “Neeea, piie siento piire weerewa aampa oosa mariki weeweruma sikori, waariri tewaniame, ooriwo nerosowi koiꞌwame wikirienia. Puuu waariria, piire weerewa aampa mariki riꞌritoro toꞌwame enerepua pipiripio.” Waikao tehki paamiratuamea, chaaneriatapua puꞌkao: “Nee, tamochiche naneꞌrewa itipimeri ihjia. Aamo wikiriao, naasipasi choꞌwemane, ooka weerewa oosa mariki waariri waꞌapi, wikirieka itipimerimua.”
\v 7 Piirechi tekipanameo iinatukeriataipua tiameo: “¿Kehkinapu aamo wikiriaa?” “Neeea, piie siento aaneka wikiriemenia tiirikoo”, cheeriatapu wikiriemea. Waikao tehki paamiratuamea, chaaneriatapua puꞌkaoi: “Nee, kaꞌte tuumitia naaju aaataoi, neeea, naao weerewa aaneka, wikirieka itipitemania aamoo”, chaaneriatapua.
\v 8 Teekoraa naneꞌresaapa iꞌka iintoriao, eꞌrariatapua: “¿Ki teesa inatame puuua?”, eꞌrariatapua.
\p Puꞌka waꞌachitari kajusapa Eesusia, chaanerepua ahpo keepuameo:
\p —Tísia pichiwa ihjia: Tukapachi ohjoamea, teꞌta aꞌchikoi nokaka pepeniamepua ahpo ihsimiao, ki Riosichi paparaka mochitoamerakamerachitia, ki Riosi taajenarichi ohjoamechitiao.
\p
\v 9 ’Pukaepa aamo chaanenania, kaꞌte waꞌachi noonoimitia eemea, puꞌka tehki paamiratuameo, ki kaawe iintoriachitia. Ohso kaawe eemea, paikapioi iinuekaio, ookapieoi kuꞌika mochitopuapua aaata tísia tooremuka mochikameo. Waꞌa nokayame enesaa eemea, tewekachikamera ohjorewachi teꞌta paarasarikamera iinuemeripua.
\p
\v 10 ’Kaawe iintokame enesaamua paikaoi aamo Riosie kianiao, kaawe iintomerimua, epeche kiatiai Riosieo neesetomichioo. Nape ki kaawe neesetosaamua, paikapioi Riosie aamo neesetotetiao, ¿ihtana aamo kiatare Riosia, ehpeche aamo itapiti neesetomichio?
\v 11 Aamo iinueka paikapioi ki kaawe neesetoka yasitokame enesoo, ¿kiapua tiiamejuarepua Riosieo, itapiti neesetokepuawichioo ahpo kehkiwachi?
\v 12 Aaata kiisi peeniame enesoo, ahpo waꞌapi iinuwaoi neesetokao, ¿kiatariamejoarepua aaataeo, ahpo iinueka neesetokemichioo?
\p
\v 13 Eesusi waꞌa tiiame masitesaapa, eee cheerepua:
\p —Aaataai kaꞌchi iika yorakemetepua ooka teekoo waꞌapi keenakoo, eee tiiamekopa: piiripi ahpo teeko yorakioio, piire ahpo teekoai waꞌapichi keenako ahpo yorakejemerikopua. Puuua waikao, piiripi teekokamera yorakiopaopua, piire teekoa nekamapua; piiripi teekokamera ahsieme yorakepuamepua, piie ahpo teekoo toaka. Waꞌa tiiachiopua aaataai, Riosikamera teꞌta nakiyamea, kaꞌchi iika weemumetepua toomichio.
\p
\v 14 Paꞌparisero tiꞌtijoea, puꞌka inamukapaopua, aꞌachere puuua, toomikamera puꞌseriapapua.
\v 15 Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —Nape Riosia naneꞌriamepua aamoo, toomichikamera teꞌta paparamekopua, ki ahpokamerachi. Eeme paꞌpariseroa, teꞌta aamo yooreka tetewijeranipua tiꞌtijoerieo, nape aamo iikachio eemea, aamo wahjachi tiꞌtijoerichio, kiisi kaaweruma ijinatamepua. Iꞌka weeechi mochikame teꞌta nateyamechitia tetewao, Riosiwichioo, tísia iinya tiiame teerewa tetewamepua.
\s Riosi nuurari; Riosi yeꞌkarichi simiyame tiame
\p
\v 16 Puꞌka nayewaka kajusaapa Eesusia, iꞌka eeetiame simiterepua masitekao:
\p —Keꞌchu eenoi Waani Paatorio, tiꞌtijoeria, ehkoriami nokiwa yooraka mochitoriaipua, ahpo ehkoriami Riosi naꞌnayewatura masiteriachitia. Nape puuu Waani Paatori enasaapua, weemera nokiwa masiterepua tiꞌtijoerio, Riosi yeꞌkarichi muimichiopua puꞌkao. Pukaepa ki ookapi Riosi yawichituwachi mochirachi tísia muinarerepua waꞌao.
\p
\v 17 ’Puꞌka Waani Paatorichi simiyame waꞌa tiiame teꞌta pichiwa ikirepua, teꞌta waꞌa tiiame ikimeriko tuutiamekopua Ehkoriami Iyoterichio Riosieo. Yomatiame Riosi cheeria ikikache itipimerikai teererepua, ahkasi nuꞌnuti naawesari chanitiameoipua, teꞌta nateyame tetewaka, teꞌta nuꞌnuntiraoipua iyoti. Ihji weeea, ihji tewekaai, pahcha ki naania ikitarepua, nape Riosi cheeriaa kaꞌi, waꞌapi teeremeripua.
\s Eesusi masitia, aaata ahpo neewiria saꞌrunaniame
\r (Maateo 19:1-12; Marako 10:1-12)
\p
\v 18 ’Kaawe inatamitia iꞌkao: Aaata ahpo uupi toisaa, piirechi ahjama neewikameka ikiyameopua, suwepori iintowa. Waꞌachi teekao, aaata Riosichi chiia toisaa, piirechi masitewa pichikemichio, suweporika iintokame Riosimina. Aaata tijoe ooitiame toitiame ahjama neewisaa, suwepori iintokamepua tiame Riosi neꞌniachio. Waꞌachi teekao, aaata piirechi masitewa pichikesaa ki Riosi taamo chiia, suwepori iintokamepua Riosichio, toakame puuuapa Riosio.
\s Tijoe paarasatiame Rasaro tiame, waꞌachitarichi nayewatiame
\p
\v 19 Eesusia tiameo, Riosi chiia Ehkoriami Iyotetiame nateyarachi nayewakao, iꞌka waꞌachitarichi nayewerepua tiꞌtijoerio. Eesusia oꞌinekao cheerepua:
\p —Aaata tijoe eneriataipua, tísia tomiwaeme, tísia nateyame wisasori chuhchame eneriataipua, teꞌta toꞌtotomiwaeme koaya koayame, ihtaoi ki tooremuame eneriataipua ahpo taꞌpechio.
\v 20 Waꞌachi ohjoeriataipua tiame, aaata Rasaro tewaniame. Ihji Rasaroa, pochikame ehchaeme weerewachio enerepua, puꞌka paarasatiame taꞌperachi, yayasariataipua, muirachi.
\v 21 Ihjia puꞌka paarasatiame taꞌpera muirachi yayasariataipua, koꞌkotiame wehchi ruhjikameoi, ahpo ihkokepuaichio. Chuhchuriai waꞌa kahtioio, waꞌa enapaka saasaeriataipua ehcharao.
\v 22 Puꞌka ihkoriame mukisoopua, Riosi kuꞌiwaria, Aurani kahtiachi iꞌtoriatapua, Riosichi kaꞌkaruma enekame mochikachi. Puuu tijoe paarasatiame mukisoopua, wetemajiretiatapua.
\v 23 Waꞌa ahpo upatiachi kahtiaiopua, ki kaꞌkaruma wahjipame mochikachiopua, ki teesa aiwapaopua waꞌao, Aurani Rasaro ahjama kahtiachi neꞌnepariatapua, teꞌpa.
\v 24 Waikaopu teꞌta paarasatekamea, tísia aiwapa ahpo upatiachio, sisinamuriatapua Auranio, cheeka: “¡Noꞌnó Auráni, noꞌo tesiwéee! Uhjura puꞌka Rasaroo, piiripi suhturaoi saampatesa, noꞌo yenichioi seipatemane teesa. Tahpitika eꞌranine parae iꞌwa naꞌichio.”
\v 25 Nape Aurania chaaneriatapua: “Nape, ¿ki naneꞌrena muuua, weeechi kahtiaiopua tísia tomiwaekao, tísia aamo taꞌiria yasariopua ki Riosichi inataka? Nape Rasaroa tísia aiwaio weeechio, tísia kaaweruma enepakamepua Riosichio, pukaepa iꞌwa kahtiamepua noꞌo ahjamao tísia taꞌiria, muuua waꞌa.
\v 26 Iꞌwaoipua taamo pejanao, káii waapisi akipame teeresi poꞌipua waata, aaataai kaꞌchi iika uꞌmatometepua waꞌapoo, waꞌaponaoi aaataai kaꞌchi iika uꞌmatometepua.”
\v 27 Waikao paaresatekamea chaanerepua Auranio: “Waꞌa teeresoo muuu noꞌno Aurania, puꞌka Rasaroo, noꞌo noono taꞌpechi uhjuramitiapua, weeechi kahtiame.
\v 28 Waꞌao mariki noꞌo poponiekao, tísia utewaeme chaanenurapuapua puꞌkao, Riosi chiiakamera pichikenuraka, ki iꞌwa teꞌta aiwaniachi upapuaichiopua puꞌkao.”
\v 29 Nape Aurania, nehjiariatapua puꞌkao: “Nape aapoeo puuua, iinueme puuuapa Riosi cheeriao, ehkoriami nayewatura iyoteria, ehkoriami Moise iyoteria kiaretiaopua tiame. Puꞌka eꞌweka mochimeri puuua. Ki Moise eꞌwesaa tooweretiao nuurari, aaataoi wahjipakame oijenaka waꞌa eenakoipua aamo chiia tuuyemiao, oijenakao, ki pichikemapua.”
\v 30 Nape paarasatekamea nehjiariatapua: “Ejeꞌe, waꞌatepua tiiao, nape ki eꞌwekameai Riosi nayewatura iyoteriao, iꞌwa oꞌinia oijenakame waꞌa enasoo, yooma nayewesoo achini tiio iꞌwao, pichikemapua puꞌkao. Waꞌa iikapa puuua Riosio, yooma ahpo toimio tuumapua ahpo tatakoriwao.”
\v 31 Nape waikao Aurania, chaaneriatapua: “Kaꞌi. Ki eꞌwiame enesaa puꞌka Riosi Ehkoriami Iyoterichi chiiao, aaata waꞌa eenakoipua iꞌwa oꞌinia oijenakameo, kaꞌchitia pichikemapua puꞌkaoi.”
\c 17
\s Tatakorichi wichiwame maapori teerewa
\r (Maateo 18:6-7, 21-22; Marako 9:42)
\p
\v 1 Eesusia, ahpo teꞌta masitiao chaanérepua:
\p —Aaata tatakorimichio ihsiamea, waꞌapi iintumeripua, naꞌara yorapuaichio ihsiamea; nape ¡wéii!, waꞌa iintokamewichioo.
\v 2 Ohso kaawe eneriaipua puꞌkao, moorino matasuraraa tehte, kutachi oꞌyesao, paꞌwechi ipatiaa, kátisia teeresi akipamichio paꞌwechi, ki tatakorichi ruhjinamichioopua, iꞌka nuꞌnuntichitia noochi paparakame oꞌiniameoopua. Pukaepa eemea waꞌa aamo noonoimiao, tisiwá aamo neesetopuapua, aamo inateka eemea, puꞌkao.
\p
\v 3 Waꞌa cheesapa Eesusia cheerepua tiame:
\p —Kaawe keepusao. Aaata piire aamo naꞌaresoo, teripuapua puꞌkao; nape ahpo cheriwenuresoo, cheriwepuapua puꞌkao.
\v 4 Oowisanisa simiyame aamo naꞌaresoo, waꞌa iintokai ahpo cheriwenuresoopua pehjio, waꞌapichi kehki cheriwepuapua, oowisanisa.
\s Taamo Riosichi paparawa utewarira
\p
\v 5 Piie taawechi Eesusi ajawariaa chaanerepua Eesusio:
\p —Paamira, taamo kuꞌimitiapua tamochio, epeche taamo ahjachi eramichiopua amochio.
\p
\v 6 Waikao Eesusia waꞌachitarichi naewakao, chaanerepua ahpo teꞌta masitiao:
\p —Weruma kehki noꞌo ahjachi erakowa ki nakiniamepua. Kuꞌita kehkioi noꞌo ahjachi erakoame enesaa eemea, wacherai kuuu pahchira nuꞌutikoichitiao, iꞌka aoso aamoo chaanesoopua: “Poꞌtaka wiitu weripa neeroi paꞌwechi”, waꞌa weripamii puuua. Noochiche ahjachi eꞌrakaimua, soparamepua noochio.
\s Aaata yorakekiamera teeremeri
\p
\v 7 ’Nape kaꞌte weruma aamo maayame eemea, noꞌowichio yoorakawichio itapiti noochi ahjachi eꞌrakao. Keepuka iꞌka waꞌachitari: Aaataai ahpo yorakiame teekoraa, ahpo yorakiao wahka oirioipua wasachi tekipanakao, resipakame eenakoipua tekipanakao, ki chaanemapua: “Koiꞌwachi yasipasa. Aamo weeremane kooame.”
\v 8 Ohsotia teekoraa chaanemapua: “Noꞌo weere kooame, noꞌo neesetopuapua ahkasi noꞌo aiwaka koayachisi. Noꞌo koꞌkosopa koꞌkopua muuua.”
\v 9 Teekoraa, cheriwemaoi ki kiatarepua ahpo nuurewa yoorariawichioopua.
\v 10 Waꞌachitia eemeai, teꞌta Riosi chiia yooraka mochitoaiopua, kihta aamo wikirieko eramete eemea Riosio. Ohsotia eemea amochio erakopuapua: “Teemea, taamo Riosi yorakemeriche yooraka mochitoamepua.”
\s Eesusia, oosa mariki repera kokoriame yachapatena
\p
\v 11 Piie taawechi Eerusareni simiyai Eesusia, Arirea weeechiami Saamaria weeechiami tiame uꞌmatorepua.
\v 12 Waꞌami ihtoiopua pooechio, piiripi mochiwachi asiyoio, oosa mariki tiꞌtijoe machejenarepua, repera kokoriame. Ihji kokoriamea, mehka ajapaka
\v 13 sisinamurepua:
\p —¡Eesúsi masitárii! ¡Taamo tesiwe eꞌrésaaa!
\p
\v 14 Eesusia waꞌa chaachapameo tetewapao, chaanerepua:
\p —Neꞌneseriosichi siimpamitia eemea, puꞌka napawikarichi neeseriosi mochikachi, aamo tetewimichio puꞌkaopua, aamo yachapakamekopa waꞌasi.
\p Waꞌa siimpaiopua waikao, saukame itipirepua.
\v 15 Waꞌa iikapa piiripi puuua, saukame itipikapao, Eesusi ihtoachi noꞌarepu eenechi, cheriwema kiamia. Noꞌraiopua, weweru cheesika cheriwema kiasirepua Riosio, kaaweruma naewaka puꞌkao.
\v 16 Eesusi natepasaapa, wehchisi koomorasipakao, cheriwema kiꞌyarepua Eesusio. Ihji tijoea, Saamaria tijoe enerepua.
\v 17 Waikao Eesusia cheerepua ahpo ahjama nokisiameo:
\p —¿Ki oosa marikisakaipu saukamea? ¿Ki eꞌenakame wahja watania?
\v 18 ¿Ihji seenu tijoeche eenarepua Riosi cheriwema kiamiao?
\p
\v 19 Eesusia waikao seenu tijoeo, chaanerepua:
\p —Werika noꞌrasa ehpeo, noochi paparakapa saukamemua.
\s Achini teeka asimeri Riosi yeꞌkaria
\r (Maateo 24:23-28, 36-41)
\p
\v 20 Piie taawechi Eesusi masitioio, paꞌparisero tiꞌtijoea utewaeme iinatukeriaipua Eesusio, achinitio enamio Riosi yeꞌkariwao. Waꞌa tiiame iinatuketiaapa Eesusia, chaaneka nehjiarepua:
\p —Riosi yeꞌkaria amochi tiiaitepua waꞌasi, ki pusie tetewiwame. Puꞌka yeꞌkarichi eenepatiameo, amochio eenariamekopua waꞌasi.
\v 21 Puꞌkao ki pusie tetewiniamekapao, kaꞌchi iika cheepuamepua: “Nee, iꞌwane weeri”, “waꞌane kahti”, yooremina aamo iikachi kahtiamekopaopua, puuua aamo kaawe teꞌta tiiamepua Riosichio.
\p
\v 22 Eesusia simiteka ahpo masitiao, chaanerepua ahpo masiteka ihsiao:
\p —Asimitepua piie taaweo, aamoo piie taaweoi, noꞌo tísia tetewinaremiachio, nape waꞌa erakoai kaꞌchi iika noꞌo tetewimeri eemea.
\v 23 Puꞌka taawechiamio, tiꞌtijoeria chaachapameripua: “Uꞌmasi neꞌneo, iꞌwa kahti.” Wahjachia chaachapamapua: “Waami tetewika teemea puꞌkao, neꞌnetaria.” Nape waꞌa chaaneniai, kaꞌte siimpamitiapua ahjamao.
\v 24 Neeea, waika taawechio ki waꞌa chaachapamechi enameripua. Neee Tijoe Tijoetukame eenaio, kuhjiparichitia maꞌchiame enameri neeea, yooma maꞌchiame tetewachi.
\v 25 Nape ehpe taawechiami pehjio, ki noꞌo nakiyame tiꞌtijoerieo, weeka itapiti ikimeri neeea, tísia kokosa tiiame.
\v 26 Puꞌka yooma uꞌmatoso eenechi noꞌo eenoio, naatika teeremeripua, Nooe tewaniame tijoe taawechiami, teꞌtereka mochitiachitia.
\v 27 Ihji Nooea itapiti yooraka mochiriaipua, tekipanaka koakache, nenewikaoipua tiameo, ahkasi Nooeo pawekakerachi pakiriachisiopua, iꞌka yomatiame weeechi siꞌririnioiopua, teꞌta werumara siꞌriri, yuꞌkie.
\v 28 Rooti tewaniame taawechiamioi, waꞌachi teꞌtereriaipua, ahpo wahjipoiopua. Iꞌka tiꞌtijoerio waꞌachi nokaka mochikoiopua Nooe taawechitia, oowera koakaopua, oowera tarakaopua tiame, itapiti nehjakaopua, echakaopua, karitakaopua tiame.
\v 29 Rooti machenoiopua Sooroma mochiwachi muuwarichio, senawato ki kuꞌita naꞌi yukurepua Sooroma mochiwachio, yooma wahjiparepua pukaeo, choochoka.
\v 30 Waꞌachitia senawato enamania waika taawechio, neee Tijoe Tijoetukamea, eenechi iꞌka weee eenaiopua.
\p
\v 31 ’Puꞌka taawechio, karijampa ihsiamea itapiti yoorakaoi, kihtawichio inatametepua ahpo tekimiao, yooremina ahpo karichi iinueka maꞌchipamiao. Wahka ihsiameai kuhsitereo, kihta inatameripua ahpo noꞌramiaopua petechio, ahpo itapiti maꞌchipasa iꞌtomiao.
\v 32 Naneꞌriame eemea, Rooti uupirao, itapiti ahpo toaria iꞌnoranaria ukana neꞌnepariopaopua, oona enepariopua.
\v 33 Aaata iꞌwa weeechi ohjoewache epeche nateyame maayamea, ki Riosi weemera ahjarichi ohjoewachitiao, wekatemeripua teꞌta ahjario, ki wahjiamesi ahjaniameo. Nape aaata iꞌwa weeechi ohjoewa ki epeche nateyame maayamea, ki Riosi weemera ahjarichi mochiwao, puuua teimeripua teꞌta pichiwari ahjario, ki wahjiamesi ahjaniameo.
\p
\v 34 ’Puꞌka taawechi tukao noꞌo eenoio, aamoo chaanenania, ooka peꞌtiamea kokochikao, apechunapuamepua piiripio, piireo toaka.
\v 35 Ooka ooweru nokayamea tusukao, iꞌtopuamepua piiripio Riosieo, piirea toaka.
\v 36 Ooka tijoe nokayamea wasachio, piiripi waꞌapi iꞌtopuamechepua Riosieo, piireo toaka.
\p
\v 37 Waikao keepuameraa, iinatukerepua Eesusio:
\p —Nape ¿akana waꞌa ikimeri puuua?
\p Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —Waꞌachitia itapiti mukukame poꞌyachio, naania tiiatachiatia oonori weeru nokiwao, noꞌo aamo ikipo tuuriao, naania teeremeripua achinitio ikipuamekoopua puꞌkao.\fig |108-LB00075B.TIF|col|||Sapoori noonoipua tuutiame noonowiniame.|17:37\fig*
\c 18
\s Kunamukukame peereichi ahpo katewejera, waꞌachitarichi nayewaniame
\p
\v 1 Piie taawechio Eesusia, tiꞌtijoerio, ki toaka paparapuawichioopua Riosichio, eee cheeka nayewerepua waꞌachitarichio:
\p
\v 2 —Wahka muuwari mochiwachio, yasariataipua piiripi tijoe peereira, kiisi iyoriame eneriataipua Riosio, tiꞌtijoerioi, ki tesiwa eꞌriame.
\v 3 Waꞌachi ohjoeriataipua tiame piiripi oowitiame kunamukukame, aaatae naꞌara yoraniame eneriataipua. Waꞌa yoraniapa ihji ooitiamea, peerei kahtiachi simiriatapua ahpo katewepuaichio.
\v 4 Weesa eenakame eneriaipua, puꞌka peerei tijoechio, nape ihjia ahpo waꞌinariataipua, ki ikanati katewenareka. Nape puuu tijoe peereiraa, ki toaniapa senepi ejenakao, erapariatapua puꞌka ooitiameo: “Kaꞌchitia taawechi tesiwa eꞌriameaipua aaataopua Riosichioi,
\v 5 ikanati katewekemane iꞌka ooitiame, tísia kichiwa chiiopua puꞌkao, noochi ejenaka.”
\p
\v 6 Waꞌa cheesapa Eesusia, ahpo masiteka ihsiao chaanerepua:
\p —Kaawe inatamitia iꞌka peereira tijoe iintoriao, ki pichikiamekaipua Riosi kaaweruma tuuyewari chiiao.
\v 7 Ihji tijoe Riosi chiia ki pichikiameaipua, kaawe iintokame enesoo, ¿ki epeche kaawe iintomerijoare Riosia ahpowichio poanatariopua ijinuwaopua, apochikamera paparameopua? ¿Ki ikanati nehpupatarepua teꞌta ahpo ijinuwao?
\v 8 Riosia, kiisi puuyeka cheriwemeri puuua, aaata apochi enasoopua ahpo tatakori cheriwepuawichioo. Nape neeea noꞌo iinatukiamepua, neee Tijoe Tijoetukame eenaio, ¿tewimerijoarenia pehjio, aaata noochi paparameopua?
\s Parisero tijoe, yawichiwichio koparowame tiame, waꞌachitarichi nayewaniame
\p
\v 9 Eesusia iꞌka waꞌachitari nayewerepua, ahpoche kaawe nokayame maaeka Riosichio, wahjachio ki kaawe nokayame maaerepua:
\p
\v 10 —Ooka tiꞌtijoea iꞌisaeri tiopachi eꞌenariataipua, Riosi ahjama nayewamia. Piiripia, parisero tijoe eneriataipua, tísia ahpo iyoriame maaetame Riosichi. Piirea, yawichi koparoari ichikoame eneriataipua.
\v 11 Parisero tijoea, werisikaopua eee cheeka nayewariatapua Riosio: “Noꞌno Riosi, cheriwema kiꞌyaninia ki waꞌachitia tiiamekapa wahjachi teꞌteriamechitiao: aaata ichikoame; ki kaaweruma yoorame wahjachiwichioo; suwepori ihsiwa yoorame; ki waami weeriame aamo ahjama nayewame, yawichiwichio koparoame.
\v 12 Neeea oosa iyoriame neeea chorowario, oowisari taawechisiopua. Neeea noꞌo yowiyao, senepi oosa mariki toomi iinuekaionia, aamo poanatakiamenia piiripio.”
\p
\v 13 Nape puuu yawichiwichio koparoamea, ahpo muripa sonikao, chiiatapua mekapi werikao: “Noꞌo tewekachi kahtiame Noꞌnóo, noꞌo tesiwe eꞌremitia muuua, noꞌoo tatakoriamekopa.”
\p
\v 14 Puꞌka cheesaapa, Eesusia cheerepua:
\p —Neeea aamo chaanenapua, ihji yawichiwichio koparoamea, cheriwetiame noꞌrarepua ahpo taꞌpechio, nape piirea kaꞌi. Riosia ki keepuamepua aaataoi, ahpo waꞌapi werumataka naewameopua. Nape tesiwa cheeka nayewameopua, cheriwiame Riosia puꞌkao, tatakoririao.
\s Eesusia kukuchio, ahpo kaawerumari yahchena
\r (Maateo 19:13-15; Marako 10:13-16)
\p
\v 15 Eesusi masiteka ihsioio, waꞌa eꞌenariaipua ooweru kukuchi iꞌtoka, Eesusi kahtiachisi upanariapa, Eesusio ahjachi seekarepaka ahpo kaawerumari yahchemichio. Nape Eesusi teꞌta masitewaraa waꞌa uparetioopua, waꞌineriaipua ooweruo, puꞌka kukuchi Eesusichi asitepuawichioo.
\v 16 Nape Eesusia ki reesiseniopa puꞌka kukuchi, apochi asitepuawichioo, chaanerepua:
\p —Tooa puꞌka kukuchio noochi eꞌenamichio. ¿Ki naneꞌriame eemea puꞌka kukuchika teꞌtiamekopua Riosi yeꞌkarichi muimeria? —cheere Eesusia. Simitekaopua cheekao, Eesusia cheerepua:
\p
\v 17 —Pichiwapua noꞌo chiia: Ki kukuchichitia uukamea Riosi paajutewao, ahpo yeꞌkari muimichioo, kiisi reesisepuamepua Riosieo, ahpo yeꞌkarichi pakimichioo.
\s Temari teꞌta paarasatiame, Eesusi ahjama nayewani
\r (Maateo 19:16-30; Marako 10:17-31)
\p
\v 18 Piiripi tijoe itapiti paamiratuamea, iinatukerepua Eesusio:
\p —Kaaweruma Masitari, ¿aachin iintotania ahsepanariaa, ki wahjiame ahjaniameo?
\p
\v 19 Eesusia chaanerepua:
\p —¿Achini noꞌo kaaweruma teewamemua? Teꞌta Kaawerumaa, Riosichepua, ki aaata waꞌasi.
\v 20 ¿Kikosa naneꞌriamemua Moise nuurari chiio? ¿Ki eeekosa chiiamepua?: “Kaꞌte suwepori nokimitia eemea, kaꞌte merimitiapua aaataoi, kaꞌte ichikoemitiapua aaataoi, kaꞌte wihtuka wenejimitia aaataoi, aamo yayawao muuua, yoorekache tetewipuapua.”
\p
\v 21 —Wee Masitari, nape neeea puꞌkao, yooma yooraka yasitokamenia puꞌkao, temariai oꞌinia —chaanere iinatukeniamea.
\p
\v 22 Eesusia waꞌa chiiopao, chaanerepua puꞌkao:
\p —Nape toitiame muuua aamo iintomiaopua pehjio. Nehjimitiaopua naaju, yooma aamo paarasatiao, waꞌa iintosaapa muuua, yooma ihkokemitiapua puꞌkao yooma aaata tooremuka mochikameo. Waꞌa iintosaamua, teꞌpa Riosi kahtiachi iinuemamua aamo paarasario. Yooma waꞌa iintosaapamua waikao, noochi enepuapua noꞌo kuꞌisimiao.
\p
\v 23 Iꞌka inamukapa paamiratuame tijoea, iiyana eraparepua Eesusi waꞌa chiiao, ki ookapi itapiti paarasatiamekapapua.
\v 24 Waikao Eesusia waꞌa iikopa puꞌkao, yooma waꞌa keepuka ajakameo chaanerepua:
\p —¡Ki teesa tehki tiamepua, paarasatiamewichioo, Riosi yeꞌkarichi pakipuameopua!
\v 25 Animari tumusaria epeche ki tehki enemiipua, iꞌikia puusirachiami uꞌmatoteniaapua, ki puuu tijoe paarasatiamechitiaopua, Riosi yeꞌkarichi pakimichioo.
\p
\v 26 Inamukamea chaachaparepua waikao:
\p —¡Aa! Waꞌa teeresoo, ¡aatanakamera newipatapua waikao?
\p
\v 27 Eesusia waikao chaanerepua:
\p —Tiꞌtijoeriwichioo, kaꞌchi iika iintome tiiamekoio, nape Riosiwichioo, kihta tehki tiiamekaitepua. Nape Riosia aaata ahpo teꞌta paarasarichi weemuwa toisoo, apochikamera teꞌta weemusoopua waikao, reesisemapua puꞌkaoi, ahpo yeꞌkarichi pakimichioopua.
\p
\v 28 Waikao Peeroa muuwaeniachio, chaacharepua:
\p —Waꞌa teeresoo teemea, kaawe teꞌtiamepua aamo ajawariaa, aamo ahjama ohjomiaopua yooma toakamekapao, taamo iinueriaopua itapiti.
\p
\v 29 Eesusia chaanerepua:
\p —Pichiwa puuua, yooma aaataa ahpo taꞌpe toikamea, ahpo uupioi, ahpo poponioipua, ahpo tetejimaoi, ahpo tatanaoipua, Riosi yeꞌkariwichio ikimiapa ahpoo,
\v 30 ehpe oꞌinia iꞌka weeechio epeche nateyame tewimeripua Riosichio, Riosie ahpo kiapuameopua, waꞌasi kajuyachi taawechio, weemera mochiwachiopua tiameo, weemera ahjari kiapuamepua tiameo, ki wahjiame.
\s Eesusia paisachi simiyame tuunapua, ahpo mukimiao
\r (Maateo 20:17-19; Marako 10:32-34)
\p
\v 31 Eesusia poanachi iꞌtoka ahpo ajawariao, chaanerepua:
\p —Ehpeo Eerusareni moꞌmoenama teemea, waꞌao, yooma ikimiachipua waꞌasio, puꞌka ehkoriami nayewatura iyoteriaopua, noꞌo Tijoe Tijoetukamechi simiyameopua.
\v 32 Waꞌao seesenu tiꞌtijoeria noꞌo Tijoe Tijoetukameo, naꞌara yorapuamepua, naꞌara chaanepuamepua tiameo, akachupepuamepua tiame;
\v 33 puꞌka nanaarame tiꞌtijoeeo wepipuamepua, waꞌa yorasaopua meripuamepua, nape neeea meritiaio, paika taawe simiyachio, ahjaka oijenamania.
\p
\v 34 Nape Eesusie ajawatiamea, kihta pahterepua puꞌkao, waꞌa chiioio; kaꞌchi iika pahteme tiame enerepua.
\s Eesusia ki maꞌchiriame sautena, Eriko tewaniachi
\r (Maateo 20:29-34; Marako 10:46-52)
\p
\v 35 Eesusia amori asiyai Erikoo, aaata ki maꞌchiriame pooechi kahtiame tetewarepua, ihko itaka kahtiame.
\v 36 Ihji ki maꞌchiriamea, weeru cheetoame inamukapa pooechi nokisiameo, iinatukerepua:
\p —¿Ihtana yooramepu waꞌa cheetoamea?
\p
\v 37 Waikao neesetoamea chaanerepua:
\p —Aa, Eesusi Nasare ohjoemepua, iꞌwami uꞌmatoame.
\p
\v 38 Waikao ki maꞌchiriamea, sisinamurepua Eesusio:
\p —¡Eesusi, ehkoriami Raawi taanara! ¡Noꞌo cheriwesa pahchúu!
\p
\v 39 Pahcha nokisiamea chaaneriaipua puꞌkao:
\p —¡Ihchi yasakáa!
\p Nape puuua ohsotia weeru sisinakao, chaanerepua:
\p —¡Muuúu! Raawi taanáraa! ¡Noꞌo tesiwésaa!
\p
\v 40 Waikao Eesusia weripakao, ki maꞌchiriameo, ahpo weeriachi uꞌyepanurarepua. Uꞌyepatiaapa puꞌkao, Eesusia iinatukerepua:
\p
\v 41 —¿Ihtana aamo yorajeranimu noꞌóo?
\p Waikaopua ki maꞌchiriamea nehjiarepua:
\p —Noꞌo maꞌchirepatejerani neeea.
\p
\v 42 Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —Saukame itipinamua aamo ki maꞌchiriao. Muuua saukamemua, noochi paparakapa.
\p
\v 43 Waikao ki maꞌchiriamea, ikanati maꞌchireparepua puichio. Waꞌa iikapa puuua, waꞌapi oꞌinia naꞌnaritorepua Eesusio, tisiwa kaaweruma nayewasika Riosio. Waikao yooma tiꞌtijoeria waꞌa tiiame tetewikamea, kaꞌkaruma nayewasirepua tiame Riosichio, tísia kaaweruma chaachapakaopua Riosio.
\c 19
\s Eesusia Saakeo tewaniame nayewena
\p
\v 1 Eesusia Eriko mochiwachi pakisao, riisaka uꞌmatomo oꞌrariaipua,
\v 2 nape Saakeo tewaniame tewakapao, sewina eraparepua. Puuu Saakeoa, yawichiwichio koparoame, paamiratuame enerepua, tísia tomiwaeme tijoe.
\v 3 Ihji tijoea, tísia tetewinareriaipua Eesusio, nape wichipa weeriamekapao, ki ajasepapapua tiꞌtijoeri aampamiopua tetewinariaio,
\v 4 pahcha uꞌmasirepua Eesusi uꞌmatomiachi, sikomoro tewaniame kuuuchi mooenamia, teꞌpa werika tetewinaria.\fig |109-CN01776B.TIF|col|||Eesusia Saakeo pehterachi simiyoti ahjáma. |19:4\fig*
\v 5 Eesusia teeriami uꞌmatomiaio, teꞌpa kahtiame tewakapao, chaanerepua:
\p —Saakeo, yaapi tekisa waꞌao, aamo taꞌpechi noꞌo iꞌtojeraninia koꞌkomia.
\p
\v 6 Waikao Saakeoa, ikanati tekikao, ahpo taꞌpechi iꞌtorepua, kaawé eꞌraka.
\v 7 Waikao tiꞌtijoeria, Eesusi Saakeo ahjama akipakame tetewikapao, ihchi ahpo chaachaparepua:
\p —¡Naakona! ¿Tatakoriame taꞌperachi siminapua?
\p
\v 8 Ehjepao taꞌpechio, waꞌa mochikai nayewakao, Saakeoa yooma inamuachi chaanerepua Eesusio:
\p —Tísia kaawe erapaka aamo chiiaeo, kaaweruma enepanariapa ehpeo, naasipasi kiamane noꞌo iinuekao, tooremuka mochikameopua ihta, yooma noꞌo ichikoneriao, naaosa epeche noꞌo ichikoneria kiamania puꞌkao.
\p
\v 9 Waikao Eesusia chaanerepua yooma wahja waꞌa mochikameo:
\p —Riosi newiparia, ehpe oꞌinia oꞌiniamepua iꞌka taꞌpechio, ihji Saakeoo Riosichi paparariopa, Aurani tetejimarisiwachi enepaka, Riosi teꞌta yeꞌkarichiopua.
\v 10 Neee Tijoe Tijoetukamea iꞌka wehjoarichio, iꞌka Saakeoka teꞌteriame, iꞌyaka eenakamenia, teꞌta Riosichi paparame, tiꞌtijoe ooweru tiameo, tatakoriameo, teꞌta newipatemia kokosapuaio.
\s Oosa mariki toomi waꞌachitarichi nayewaniame
\r (Maateo 25:14-30)
\p
\v 11 Neipa Saakeo taꞌperachi machenasaapa Eesusia, pooechi ihtoai Riosi yeꞌkarichi simiyame nayewakao, tiꞌtijoeria waapikopa Eerusarenio, waꞌa enemio maaere puuua, Riosi yeꞌkario. Eesusia waꞌa erakopa puꞌkao, iꞌka waꞌachitarichi nayewerepua waikao.
\v 12 Waikao Eesusia oꞌinerepua nayewakao eee cheeka:
\p —Wahka yasariataipua piiripi tijoe, yawichi enemeri, puuua wahka akipariataipua mehka pirenachi weeechi, ahpo yawichichitia werapuachi, yawichi weratiaapa enasaa, ahpo weeechi yawichitumichiopua.
\v 13 Nape keꞌchu simiyaiopua, oosa mariki ahpo tekipaname paaesaopua, watani siento taawesi yowiwa kiꞌyariatapua puꞌkao, pipiripi. Puuua chaaneriatapua puꞌkao: “Íya, tekipanamitia eemea iꞌka toomio, noꞌo eenachisiopua.”
\v 14 Iꞌkao simisoopao, tijoe ki nakiyamea, pukaminachi uhjurariatapua asimiachiopua, chaachapaka: “Ki nahki teemea puꞌka tijoeo, taamo yawichi enemichioo.”
\v 15 Nape waꞌa chaachaparioi puꞌkao, yawichi weraretiatapua. Waikao eenechi enasaapapua ahpo weewachio, paaeriatapua waikao, ahpo tooeriaopua toomio, kehkisa yowiteriarepua ahpo toomio, eꞌraka.
\v 16 Pahcha eenakamea ahpo teeko tomiwarae tekipanakamea, cheeriatapua: “Paamira, iꞌwa maani aamo tomiwaa, oosa mariki toomi epeche muuwekamepua pipiripia.”
\v 17 Waikao yawichia chaaneriatapua: “Kaawe iintoremua. Kaaweruma iintokame tekipanamemua”, chaaneriatapua. “Waꞌa aamo iintoriawichioo, kaawe iintorepua aamo tehkiwachio, oosa mariki muuwari mochiwari, aamo yachamane yawichitumichioo.”
\v 18 Piire waꞌa eenakamea ahpo tehkiwaeo cheeriatapua: “Paamira, iꞌwa maani aamo toomiwaa, mariki toomi tiame, ehpeche muuwekame pipiripichi.”
\v 19 Puꞌkao, yawichia chaaneriatapua: “Mariki muuwari mochiwachi, aamo yawichitemane aamoo.”
\v 20 Ehpeche piirechi eenakamea, chaaneriatapua yawichio: “Paamira, iꞌwa maani aamo tomiwaa, wisasorichi toꞌwaka kaawe kateweka neeea.
\v 21 Ki tekipanakania pukaeo aamo majawiapa, kihta toꞌwakameai toomio yowiyamekopua; aamoo, kihta echakaiopua tiameo, apechunamekopua iꞌipario.”
\v 22 Waikao yawichia chaanerepua puꞌkao: “Aamoopua ki kaaweruma tekipanameo, aamo waꞌapi naawesarie chapimania aamoo.
\v 23 Waꞌa tiiame noꞌo eꞌrekame enesaa, ¿achinikai ki toomi tekipanateniachi toꞌwakamua, paikapioi yowimichio noꞌo eenoiopua? Oowera kihta iintoremua.”
\v 24 Puuua kajusapa chaanekao, ahpo waapi ajakameo chaaneriatapua: “Uꞌyemitiapua puꞌka toomio, naatikamera kiamitiapua puꞌkao, oosa mariki epeche yowitekamera.”
\v 25 Nape ki tekipanakamera uꞌyemeria, chaachapariatapua yawichio: “¡Puꞌkáa? ¿Ki oosa mariki kiꞌyakamemua puꞌkaopa?”
\v 26 Nape yawichia chaaneriatapua waikao: “Iinuemea, iinuekai epeche kiapuamepua; nape ki iinuemea, ahkasi teesa iinuekaoi, uꞌyepuamepua.”
\v 27 Waꞌa cheesaapa, yawichia cheerepua: “Yooma noꞌo seepurawao, ki noꞌo nahkiekamea noꞌo yawichi enemichioo, iꞌwa noꞌo uꞌyepamitia puꞌkao. Iꞌwa upasaapa puꞌkao, yooma koꞌimitiapua puꞌkao, noꞌo tetewachi.”
\p Eesusi cheerepua tiameo iꞌka waꞌachitarichi ikipuame inatakaopua:
\p —Neeeai eenechi tekisaapa iꞌka weeechio, waꞌachi iintomeri neeea, iꞌka weeechi yawichi yasipamiaapa.
\s Eesusia Eerusareni pakina
\r (Maateo 21:1-11; Marako 11:1-11; Waani 12:12-19)
\p
\v 28 Eesusia iꞌka nayewasaopua, Eerusarenite uꞌmatorepua.
\v 29 Eesusia Weetajeo waapi ihtoaiopua Wetania tiame, waꞌao Ooriwo kaawichio, ooka ahpo ajawaria uhjurarepua chaanesa:
\p
\v 30 —Waami siimpamitia eemea mochiwachi, waꞌa muirachio, waꞌa teima eemea piiripi uuru oꞌyetiame, ki aaata oiwame pehji ahjachio. Naꞌsonasa noꞌo uꞌyepamitia puꞌkao.
\v 31 Aaatao aamo chaanesoo: “¿Achini iikai naꞌsochani eemea puꞌka uuruo? Apoe Paamiraa nakiyapua iꞌkao”, chaachapapuapua, puꞌkao.
\p
\v 32 Waikao uhjuratiamea siimpakao, yooma waꞌa tiame nateparepua puꞌkao, Eesusi cheeriachitia.
\v 33 Iꞌka uuru naꞌsochaniaio, teekoraa iinatukerepua:
\p —¿Achini iikai naꞌsochani eemea, puꞌka noꞌo puhku uuruo? —cheerepua.
\p
\v 34 Waikao puuua, chaachaparepua:
\p —Taamo Paamira Eesusia, ahpo rewenurekapu kuꞌitapi.
\p
\v 35 Waikao Eesusia uꞌyepatiapa puꞌka uuruo, ahjachi ipetesapa wisasorio, yaasetorepua puꞌkao.
\v 36 Waikao Eesusio, uuruchi yasitoiopua puꞌkao, yooma waꞌa nokisiamea, ahpo wisasorie ipekesirepua simiyachio, pahcha.
\v 37 Asiaiopua Ooriwo roomosachi oꞌinia tekiwachio, yooma muuwaeme nokisiamea kaawe eꞌrakao, weeru chaachapasirepua siinakao, kaꞌkaruma naawesari siinasika Riosio, ki teesa tiame ki maaenari yooramekopa, ahpoo peenia eꞌraka tetewaria.
\v 38 Puuua chaachapasirepua:
\p —¡Ée Yawichíí! ¡Tewekachi eename yawichíí! ¡Apoeo tísia teꞌta kaawérumaraa! ¡Tewekáchio taꞌiria mochiwáaa! ¡Puꞌka ki nuꞌuti teerewame tewekachi oꞌinia eenameo, teꞌta weruma iyoriwa puꞌkawichióo!\fig |110-CN01784B.TIF|col|||Eesusia Eerusareni pakina, tahpitikae siinakosiwa tiꞌtijoeriee.|19:38\fig*
\p
\v 39 Ookapi parisero waꞌachi nokisiamea, chaanerepua Eesusio:
\p —Masitárii, teꞌya puꞌka aamo naꞌnaritoameo, ki waꞌa chaachapamichiopua puꞌkao.
\p
\v 40 Nape Eesusia nehjiarepua:
\p —Iꞌka tiꞌtijoe ooweru tiame waꞌa chaachapame noꞌo teewetekekoio, ahkasi ihji iꞌwa tehteewaapechi siinakomapua, noꞌo asiya kaawe eꞌrewa siinakowao.
\p
\v 41 Waapi enepasaapa muuwari mochiwachio, nanarare puuua mochiwachi neꞌnekaopua cheeka:
\p
\v 42 —Yuuwesinania aamoo ki noꞌo machiriopa aatanakoopua noꞌoo, aaata aamo newipatemia eenakameo. Nape eemea aamo waꞌinekamepua noochio.
\v 43 Ehpeo ki teesa teeremeri aamo mochiwarichio, aamo seepurawaa norikame noorepaka ki ujumamichioo, ahjachi mooenapuame ajawasaapua norikameo. Kiisi kaawe teeremera eemea aamo ikiyao, aamo seepurawaa eꞌenasaapua, yooma weꞌee iꞌmorataka moꞌmoenasaapua norikameo,
\v 44 aamo aampa eꞌenamapua koꞌisikao, yooma aamo tatanama koꞌisika wehchi wewekaopua. Yooma ohjorewao saꞌmikoreopua tiameo, yooma koꞌrinamapua, chiꞌrinaka. Yooma waꞌa tiame ikimeri muuua, ki machika tetewikapa muuu mochiwachia, aaata aamo newipatemia eenariaopua.
\s Eesusia iꞌisaeri napawikarichi tioparachio, nanaarame nehjame puuyanaria
\r (Maateo 21:12-17; Marako 11:15-19; Waani 2:13-22)
\p
\v 45 Neipa iꞌka cheesaopua, napawikarichi eenakaopua, waꞌa pakirepua yooremina tiopachi weeriamechi. Waꞌao, waꞌa nehjameopua, tarayameopua tiame, yooma puuyanarepua puꞌkao.
\v 46 Iꞌka puuyachaiopua, chaanérepua:
\p —¿Ki Ehkoriami Iyoterichio, eee chiiamepua: “Noꞌo kariwaa, noꞌoche naewapuachipua waꞌao?”, nape eemea ichikoame teesowara, iintapare eemea.
\p
\v 47 Waꞌa iintosaapua, waꞌa masitesirepua waikao tiopachi, senepi taawechi. Waikao oꞌinia neeseriosi paꞌpamiratuamea, iyoteri tiꞌtijoea tiamea, wahjachi tiꞌtijoe waꞌa mochiwarichi paꞌpamiratuamea tiameai, iꞌyasirepua waikao, aachin teeka ahpo merimiaopua Eesusio, waꞌasi werapapuawichiopua Eesusi masitiao.
\v 48 Nape kaꞌchi yorame eꞌrarepua puꞌkao, muuwaeme tiꞌtijoerio, puꞌka masitiachi chuchutopa puꞌkao.
\c 20
\s Eesusi ahpo iintomia reesiseri iinuewa
\r (Maateo 21:23-27; Marako 11:27-33)
\p
\v 1 Piie taawechio Eesusio, tiꞌtijoeri masitioiopua tiopachio, puꞌka Riosi kaꞌkaruma tuuyewari nayewioio, waꞌa eꞌenare neeseriosi paꞌpamuratuamea, iyoteri tiꞌtijoea tiame, mochiwari paꞌpamiratuamea tiame.
\v 2 Ihjia Eesusi naaepakao, iinatukerepua:
\p —¿Aatana nuurena aamoo, iꞌka yoramichioo? ¿Aatanachi utewaemua, iꞌka aamo ihsiaopua masitekao?
\p
\v 3 Waikao Eesusia, chaanerepua puꞌkao:
\p —Eemekamera noꞌo nehjiapapua pahchao:
\v 4 ¿Aatana ihsire Waanio, paatopuame kiꞌyakao, Riosi iintoriarepua, tiꞌtijoekosaoi?
\p
\v 5 Waikao aapoeo ahpo chaachaparepua:
\p —Riosi iintorio taamo tuusoo, waikaopua taamo chaanemapua: “¿Achini iikai ki pichikeka eemea puꞌkao?”
\v 6 Tiꞌtijoeri reesiserio taamo chaachapasoooi, tiꞌtijoeriai taamo koꞌimapua waikao tehtee pasipupaka, tiꞌtijoeria, Riosie reesisetiameko erakoapa puuua.
\p
\v 7 Waꞌa erakosaapua puuua, chaachaparepua:
\p —Ki naneꞌrena teemea —chaachaparepua.
\p
\v 8 Eesusia chaanerepua waikao:
\p —Neeeai ki aamo nehjiamane waikao, aatana noꞌo reesisiaopua, iꞌka noꞌo yoramichioopua.
\s Ki kaꞌkaruma echayame neesetotiame waꞌachitarichi nayewaniame
\r (Maateo 21:33-44; Marako 12:1-11)
\p
\v 9 Waikao Eesusia, iꞌka waꞌachitarichi nayewerepua tiꞌtijoerio:
\p —Aaata tijoea panijuwari ajawariataipua ahpo wasachi weweripamichioopua, waꞌa iintosaapua, aaata naasipasi uupuaichio taakesoo, yahchariatapua neesetomichioo. Waꞌa iintosaapua, mehka simiriataipua pirenachi weeechi.
\v 10 Asisoopa taakemiachiopua, uhjurariatapua neꞌnemiao ahpo inatetiao, ahpo neꞌnetepuaichiopua naasipasio, ahpo naachutawao. Nape echiwa inatiamea puꞌka uhjuratiameo, wewesa uhjurariatapua peꞌkuo, waꞌatia seekaekaopua kihta iꞌtoka.
\v 11 Waikao eenechi uhjurariatapua, puꞌkaoipua echitiachi inatiamea, naꞌara chaaneka wepisaopua, waꞌatia seekaeka uhjurariatapua eenechio, kihta iꞌtoka.
\v 12 Waikao paisa simiyachio teekoraa, piirechi eenechi uhjurariatapua, nape iꞌkaoi eechi inatiamea, kiiya merika wepisaopua, maꞌchi ipariatapua.
\p
\v 13 ’Neipao waꞌasipao, teekoraa eꞌrariatapua: “¿Ihtana yoratane ehpeo?”, eꞌrariatapua. “Aa, noꞌo taana uhjuramane naaju, noꞌo teꞌta nakiya, yooremakoipua puꞌkao, noꞌo taanakopa.”
\v 14 Nape eechi inatiamea, iꞌkao waꞌa eenakopao, chaachapariatapua ahpoo: “Nee, ihjipu tijoea, yooma ahpo noono iinuekao, ahjama itipimeria. Meritariapua puꞌkao, taamowichio itipimichiopua, taamo teeko iinuwarao.”
\v 15 Waikaopua puꞌkao, maꞌchipasaopua puꞌkao, meꞌyariatapua puꞌkao.
\p Waikao Eesusia waꞌa cheesaapua, iinatukerepua tiꞌtijoerio:
\p —¿Ihtana iintomo erakona eemea, apoe echijuwari teekora enasaa? ¿Ki koꞌitariarepua puꞌkao?
\v 16 Ejeꞌe, yooma koꞌimapua enasaa, waꞌa iintosaapua puꞌkao, piirechi inatetemapua waꞌao, tekipanamichioo.
\p Tiꞌtijoeria iꞌka Eesusi ahpo nayeweria inamukapao, chaachaparepua:
\p —¡Naakona, kiisi waꞌa noonoimii teemea!
\p
\v 17 Waikao Eesusia neꞌnepakao chaanerepua:
\p —¿Waꞌa erakona eemea? Nape ¿ihtana chanika chaanikosapu Ehkoriami Iyoteria? Eee chiiamepua:
\q Puuu tehte karitamee,
\q2 ki nakika ipatiamea,
\q2 puuu tehte waꞌapia,
\q2 epeche teꞌta nateyame tehte enepamiitepua.
\p
\v 18 Pukachi tehte motochikamea, kahsimeripua chapakarao; puꞌka tehtee mesukamea, pihtukame itipimeripua. Waꞌa chiiame Ehkoriami Iyoteria. ¿Ki noꞌokamera nayewaka chiiamejuarepua?
\p
\v 19 Ihji waꞌachitaria, ahpowichiokopa puꞌka chaniwao, tiopa neꞌnesero paꞌpamuratuamea, iyoteri tiꞌtijoe tiamea, waꞌapi chapime erakoriaipua Eesusio, nape seꞌsewepakapaopua tiꞌtijoeria, kaꞌchi ikime eꞌrarepua, chapinariai.
\s Teꞌta yawichiwichio koparoawa
\r (Maateo 21:45-46; 22:15-22; Marako 12:12-17)
\p
\v 20 Waikaopu waꞌa tiiopa paꞌpamiratuamea, aaata ajawarepua Eesusi naꞌnaritomichio, aatia iintota inatemia, ihtaoi ki kaawe cheesoopua puꞌkao, yawichichi iꞌtoka wenejinariapa chapisá.
\p
\v 21 Ihjia waikao waika taawechio, kaꞌkaruma tiꞌtijoe ahpo eratenareka Eesusio, chaachaparepua puꞌkao:
\p —Masitari, aamo chiiaa pichiwapua, naneꞌrena teemea aamoo, pichiwarichi teetoka masitiameko, Riosi nakiyachitia mochijeraka, yooma taamoo aaataoi, nuꞌnuntio weewerumaoi waꞌachitia.
\v 22 Pukaepa aamo iinatukena teemea:
\p —¿Kaawe ohjoarepu Seresa yawichi kopariari nateteniao, kaꞌikosa?
\p
\v 23 Nape Eesusia naneꞌriapaopua ki kaaweruma erakoai waꞌa chaachapopaopua, chaanerepua puꞌkao:
\p
\v 24 —Noꞌo neꞌneteo piiripi toomi.\fig |111-cn01790B.tif|col|||Eesusia iinatukena paꞌpariseroo, aaatana nanarira kahtiamekopua toomichio, teewaraopua tiame.|20:24\fig* ¿Aatanapu waꞌa toomichi netetiamea? ¿Aatanapu tiame waꞌa teere iyotetiamea, teewara?
\p —Seresa puuua —chaachaparepua.
\p
\v 25 Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —Puuu enesoo toomichi kahtiameo, puꞌkawichio kiapuame enesoo, puꞌka kiapuapua; nape Riosiwichio iyoriwa kiapuame enesoo, Riosikamera iyoripuapua.
\p
\v 26 Waikaopu chapimeria, kitachi chiia chapime eꞌrarepua Eesusio, tiꞌtijoeri tetewachio. Ohsotia puuua, tísia peeneka nehjiopa Eesusio, ihchi itipirepua, tísia peenia erapakaopua tiameo, Eesusi chiia.
\s Eenechi ahjaniamechi simiyame iinatukewa
\r (Maateo 22:23-33; Marako 12:18-27)
\p
\v 27 Neipamio, Saruseopechi eꞌenariaipua Eesusichi iinatukemiao, itapiti ki kaawe chaachasoo chapinariapao. Puuu Saruseo tiꞌtijoea, ki pichikiame eneriaipua, mukukai eenechi ahjaniameo.
\v 28 Puuua waꞌa teꞌtiamekapaopua, chaachaparepua Eesusio:
\p —Masitari, ehkoriami Moisea taamo chaaneka tooeriaipua ahpo nuurariwachiopua, aaata paꞌchira mukisoo ki tatanaeka ahpo uupichio, kaawe neewimio tuunapua waꞌapi pooniraoipua, pukachi oowitiame tatanaremichiopua, ahpo paꞌchi tatanarachitia enemichiopua.
\v 29 Nee, aaataa oowisani ahpo poponieme eneriataipua. Yooma puuua pipiripio, ahpo paꞌchi uupira ahjama neewiriataipua. Pahcha neewikamea ahjamao, waꞌatia ki tatanaeka mukuriatapua.
\v 30 Oosachi simiyamea,
\v 31 paisachi simiyamea tiamea, yooma puuu oowisaniapua tiamea, waꞌachitia neewika puꞌka ooitiame ahjama, yooma wahjipariatapua tiameo, ki tatanaeka.
\v 32 Neipao oowitiameai, waꞌatia mukuriatapua tiame, ki tatanaeka.
\v 33 Weh, ¿achini tiamera puuu tiꞌtijoe, teꞌta kuunara enetapua puꞌka oowitiameo, eenechi yooma ahjatiachiopua, pichiwa ahjaniame enesoopua eenechio?
\p
\v 34 Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —Iꞌka weeechi ahjarichio, nenewiniachipua wahjipaniachipua tiameo,
\v 35 nape Riosi weemera ahjari kiꞌyariachiopua ahpo ahjamao, ki nenewiwachi enemeripua waꞌao.
\v 36 Waꞌao, ki wahjipaniachi enemerapua tiameo, yooma Riosie eenechi ahjatetiachio, tiꞌtijoea ooweru tiamea, Riosi kuꞌiwarika teꞌteremeripua, kaꞌchitia taawechi wahjipame.
\v 37 Eenechi ahjapuamea pichiwa enemeripua, waꞌatiame taamo tetewitenapua inatarichio, Moisetaru tuuriaeopua Riosi ahpo chaaneriao, kuhsi tajenakamechi Riosio, ahpo chaanerio tuuriaeo. Puꞌka Riosio, Auranitaru Riosiwako tuurio cheerepua, Ihsa Riosiwara, Aakowoo Riosiwara tiame.
\v 38 Riosia waꞌa cheekao, wahjipariamekoiopa ahjameko tuuriamepua pehjio, Riosia ahjakame Riosiwarakapa. Waꞌa teesoo Riosia, eenechi oijenatemeripua yooma ahpo ijinuwao, tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo, iꞌwa weeechio wahjipakamekoiopua.
\p
\v 39 Waikao ookapi iyoteri tiꞌtijoea, chaachaparepua:
\p —Waꞌatepua. Ahjachi chaanimua masitari.
\p
\v 40 Aapoea ki oosa aampa iinatukerepua waikao, naawesarichi wichipamichioopua, seewiapa Eesusi nehjiamiaopua, iinatukenariai.
\s ¿Aatanachi oꞌinia eenamepu Riosie Weratiamea?
\r (Maateo 22:41-46; Marako 12:35-37)
\p
\v 41 Nape Eesusia, waꞌa chaachapasoopua iinatukerepua puꞌkao:
\p —¿Achini tiiachipa tiꞌtijoeria, Raawitaruchi eenameko tuuyamepua Riosie Weratiameo?
\v 42 Ehkoriami Raawitaruai ahpo Wiikari Iyoterichio, eee cheerepua iyotekao:
\q Teꞌta Riosi Paamiraa, chaanekapua noꞌo Paamira Meesíao:\f + \fr 20.42 \ft Meesia chaniwamea, Riosie Weratiame chaniwamepua, rieko naerawachio.\f*
\q2 “Noꞌo ahjamina yasipamitiamua pehjio,
\q2
\v 43 ahkasi noꞌoo, yooma aamo seepurawao,
\q2 aamo taaratere toapachisi tekeka.”
\m
\v 44 Eee cheekame enesoopua, ¿aatia tiiachipa ehkoriami Raawitaruai ahpo paamira teewarepua Meesíao, ki kuꞌitapi neipami naawamerioipua puꞌkao? Aaataai ki ahpo paamira teewamepua, ahpo neipa naawakameopua. Waꞌa cheeriopa ehkoriami Raawiaipua, Meesiaa epeche paamirakai tiiamepua Raawitaruchio. Waꞌa teesoo Meesiaa, ki ehpesi oꞌinia waꞌapitia paamira yasitoamepua, puuu Meesiaa, neee Riosie Weratiamepua.
\s Eesusia Moise nuurari maꞌmasitari wenejina
\r (Maateo 23:1-36; Marako 12:38-40; Ruuka 11:37-54)
\p
\v 45 Waikao yooma inamuachio, Eesusia chaanerepu ahpo teꞌta masitiao:
\p
\v 46 —Naane eꞌreka eemea, Moise nuurari maꞌmasitari nokayaeo, puuua tepekuma wakiraeka ohjowa puꞌseriamepua, ahpo teꞌta kaꞌkarumako maaetiameopua Riosichio; muuwaeka nehjiwachi ohjoaiopua, ahpo yooreka teepotejerameopua; napawikarichioiopua, epeche kaꞌkaruma mochipaniachi momochipanariamee; pahkotaniachioiopua, epeche ahpo teteiwachi mochipanariame,
\v 47 ooweru kunamukukame kariwaraopua, uꞌyeka puꞌseriame; ki kuꞌitapisi ahpo Riosiwachi paparamechitia chaachapaka, oowera ahpo kaawe teteipuawichio nokaka. Nape puuu waꞌa nokayamea, ki nuꞌunti kokosa aiwamiitepua Riosieo.
\c 21
\s Kihta iinuemera toomi kunamukukame oowewari
\r (Marako 12:41-44)
\p
\v 1 Eesusia waꞌa ihsiaiopua tiꞌtijoeri naewekao, tetewarepu waꞌao, aaata tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo, weeka totomiwaemeopua, toomi naꞌpoa toaniachio, weeka toomi toꞌwame.
\v 2 Aaata ooitiame tetewarepua tiameo, waꞌachi eenariame toomi naꞌpoaniachiopua toamia, puuua kunamukukame eneriamepua. Eesusia puꞌkao, ooka waꞌapi toomi, kiisi weeka nateyame toꞌwame tetewakamepua.
\v 3 Waꞌa iikopao Eesusia, ahpo norikame ajakame tiꞌtijoerio, chaanerepua:
\p —Nee, pichiwa chaanine iꞌka oowitiameo, epeche nehjai tiiamekopua puꞌkao, Riosiwichio oowewao, ki wahjachitia tiꞌtijoeri tísia totomiwaemeo.
\v 4 Weeka totomiwaeme tiꞌtijoeria, ahpo soparatiakamera oowewamepua Riosio, nape ihji oowitiamea, kihta itipitiai ahpo koꞌkomiawichio taripuameo, yooma nehjarepua Riosiwichio oowewakao.
\s Eesusia iꞌisaeri tiopara, pihtunapo tuuria
\r (Maateo 24:1-2; Marako 13:1-2)
\p
\v 5 Waꞌapi iꞌisaeri tiopachi toomi toaniachi puuyapanioiopua, Eesusi teꞌta masitewaraapua ookapia chaachapasiriaipua:
\p Nee ihji tiopaa, ¿ki tísia peenia teꞌtiame tehtee peeniatatiamepua? ¿Kikosa teꞌta peeniatatiamepua itapitie tiꞌtijoeri oowewariáo?
\p Nape Eesusia waꞌa chaachapopao, cheeka nehjiarepua:
\p
\v 6 —Nape yooma ihji tísia peeniatiame aamo tetewao, enamitepua piie taawechio, piiripioi ihji tehtera toꞌweteka ahjae peeniatatiamea, piiripioi ki itipimeriitepua raampatao. \fig |112-LB00247B.TIF|col|||Eerore tioparaa, kihta itipirepua werikao.|21:6\fig*
\s Keꞌchu kajuyoi iꞌka wehjoario, naania teetowa
\r (Maateo 24:3-28; Marako 13:3-23)
\p
\v 7 Waikao Eesusi teꞌta masitiaa iinatukerepua Eesusio:
\p —Masitari, ¿achinitio enetapu waꞌa ikimeri ihji tiopaa? ¿Ihtana naaniatiwachi naneꞌreta teemea waꞌa ikimiao?
\p
\v 8 Eesusia cheeka nehjiarepua:
\p —Naane eꞌreka naaju, ki aamo wisikuepuawichioo, muuwaeme enapamitepu noꞌoko tuukao. Puuua chaachapamapu: “Neee puuua, Riosie Weratiamea; noꞌo eenaria asikamepua waꞌasi.” Nape kaꞌte pichikemitiapua puꞌkao, waꞌa chaachapoio.
\v 9 Nasiwaniame inamuaioopua wahkao, weeru nokayo tuuoiopua ahpo ahjama nasiwaka tiꞌtijoerio, ahkaoi iꞌka wehjoarichio, ki teꞌta seewepuapua puꞌkaopua pehjio. Yooma puuua, teꞌta aiwari pukeri oꞌiniachi enemeripua. Puuua, ki kajuyachikai teeremapua pehjio.
\p
\v 10 Eesusia simitere puuuapu cheekao:
\p —Pirenapi tiꞌtijoeritukamea, pirenachi tiꞌtijoeritukame ahjama nasiwasimeri puuua; pirenapi yawichiwachio, pirenachi yawichiwachi ahjama, ahpo chapisimeripua nasiwasikao;
\v 11 weeeai, ki muenati noonomeripua, yomatiame wehjoarichiopua; toorewiai tísia aiwaniame ki nuꞌuti teeremeripua yomatiame wehjoarichio; tísia majaniameai ki nuꞌuti teeremeripua ahkasi yomatiame wehjoarichio; tewekachioi káátisia iinyatiame teteipuamepua, itapiti ikiyameo.
\p
\v 12 ’Nape keꞌchu waꞌa teetoiopua noochi paparamea, tísia naꞌara yoramia naanaritopuamepua. Waika taawechiamio aaata noochi paparameopua, napawikarichiami upapuamepua wenejikao, napawikarichi teꞌta paꞌpamiratuamechio, karichi toapuaichiopua; waika taawechiamio tiame, ahkasioi teꞌta weruma yaꞌyawichichi upapuamepua tiame wenejikao, noochi paparaka mochitoapaopua.
\v 13 Yooma puuu noochi paparapa yaꞌyawichichiami iꞌtopuamea, noochi simiyame kaawe chaachapameri puuua, yaꞌyawichichi peꞌpeirachi iꞌtotiapaopua.
\v 14 Nape puꞌka taawechi noꞌo nehpupawachi chanimiao, kaꞌchi eramete puuua ahpo ki kajumia chanimiao, ahpo noꞌo nehpuwaka nehjiamiaopua.
\v 15 Neee waꞌapi ahjama ihsimeripua pukachio, ahpo noꞌo nehpuwachi kuꞌikao, aaataoi yaꞌyawichioi, kaꞌchi iika newitome teeremichioopua, aaata noꞌo nehpupaka nayewameopua.
\v 16 Waikachiami taawechiamio aaata ahpo waꞌapi taꞌpechioi, ahpo wenejipuamepua, ahpo noonoeoipua, ahpo papachieoiopua, ahpo tetejimaeoiopua, ahkasi aaata ahpo kaawe uuyameeoi, ahkasi aaataeoi meripuameeoipua.
\v 17 Puꞌka taawechio noꞌowichioo, yoomahka ahpo nekamumeripua nekamuao,
\v 18 nape ahpo Riosichi teꞌta weemera ahjarichio, teꞌta newitoka puuyameripua, kihta wekateka piiripioi ahpo kuupaopua.
\v 19 Yooma aaata ki toakamea noochi ahpo paparao, newitoka puuyameripua, Riosi weemera ahjarichi mochipuameopua, Riosi yeꞌkarichio.
\p
\v 20 ’Puꞌka taawechiami Eerusareni mochikameo, pochikame tetewapa norikame seesenu weeechi eꞌenakame soontaroo, asikame enemapua Eerusareni mochiwario, wehchi yachapuameoopua pihtunaka.
\v 21 Waikao, yooma Uurea weeechiami mochikamea, kaawichi ujumapuapua, kaꞌchi ikipuaichio. Eerusareni mochikamea maꞌchiami ahka ohjoamea, kaꞌchi iika nonowameripua ahpo taꞌpechio.
\v 22 Waꞌa teeremeripua waꞌao, tísia aiwaniachi taawechikoopua, Riosia ki ahpokamera eꞌweka mochikopapua, tísia kokosamapua puꞌkao. Waꞌa teeremio tuuyame, Ehkoriami Riosi Iyoterichiopua.
\v 23 ¡Ai, puuu ooweru peteterepakame mochikameapua puꞌka taawechiamio, kukuchi chiiteka mochikameapua pehjio! Ki teesa tesiwa teꞌteremeri puuua, ki teesa iinyatiame ikiniopa weeechio, tiꞌtijoerio. Weeeai kokosa aiwameripua tiameo, waꞌa tiiame ikiyopa.
\v 24 Puꞌka taawechi mochikamea, ki nuꞌuti teeremeripua koꞌiniameo; chapitiamea, seenu weeechi iꞌtopuamepua, pirenachi; Eerusareni mochiwaria, ahkasioi teketiame itipimeripua, ki Riosi iyoriamee nanaarame. Waꞌa teeremeripua waika taawechiamio, ahkasi Riosio newitoka machenachisi, yomatiame nanaarame tiꞌtijoerio.
\s Eesusi Tijoe Tijoetukameo aachin teetoi eenechi enameri
\r (Maateo 24:29-35, 42-44; Marako 13:24-37)
\p
\v 25 ’Puꞌka ihtoria taawechio, taaachio tísia iinyatiame teetomeripua, meechachio tiame, soꞌporichioi waꞌachi. Iꞌka weeechioi, ki nuꞌuti siimapua wekana eraniamea. Tiꞌtijoeria, kaꞌchi ikime erameripua tiameo, paꞌweo tahpitika chiiopua, peꞌkokao teꞌokaopua.
\v 26 Ki nuꞌuti iinyatiame simiyopa weeechio, tewekachiopua tiameo, mukipaka ruhjimapu tiꞌtijoeria, ki ahjame eꞌrapa ahpo iikachio, ki teesa majakaopua ahpo iikachio, tisiwa iinya tiiame ikimia iꞌka weeechio, chaachapamapua.
\v 27 Waika waꞌa teerenioio, tetewipuame neee Tijoe Tijoetukamea, eenameo, naasipa toomari weritoame, ki nuꞌunti utewarieme teetoka, tahpitika tiame teetoka.
\v 28 Yooma waꞌa tiiame tísia iinyatiame tetewiniopao, waika taawechiami tiꞌtijoeria, kaawe erakoka yooma ahpo katewemapua, kihta toiyame naneꞌriapa tewekachi ahpo apechunapuachiopa.
\p
\v 29 Waikao Eesusia simiteka naewakao, cheerepua tiameo iꞌka eeetiame waꞌachitarichio:
\p —Naakoo, inataka neꞌnemitaopua chuunao, ihta kuuuoi.
\v 30 Iꞌka sewayoopa teemea, naneꞌremapua waapi teeto paamuniopa.
\v 31 Waꞌachitia ihjiai, yooma tetewapa iꞌka aamo noꞌo chaaneriao, amori asinapua ihjia, erakopuapua, puꞌka Riosi iintomiaopua iꞌka weeechio, yawichitukao.
\p
\v 32 ’Yooma iꞌka iinyatiame tetewikamea, waika taawechiami ohjoekamea, ki wahjipama puuua, ki tetewaopua pehjio, yooma ikiyameopua ihta noꞌo cheeriaopua. Kiisi wehchi wichimapu noꞌo chiia.
\v 33 Yomatiame weꞌea tewekaa tiame, kajutarepua, nape noꞌo chiia waꞌapi teeremeripua, kiisi sewina iika ki wahjiamesi. Yooma noꞌo cheeriaa ikikache itipimeripua.
\p
\v 34 ’Aamoo, kaawe aamo inateka mochimitia eemea. Kaꞌte teꞌta weemuka moochi eemea. Aamowichio kaawe eratewa yooraiopua, kaꞌkarumachi simiyame yorapuapua puꞌkao, ki uꞌmatoka nawajika wekaniachisiopua. Kaꞌte aamo iikachi peewanate puꞌka itapiti aamowichioche yoraniameoipua; ki yooresaa eemea noꞌo chiiao, senawato mesuma eemeapu, puꞌka iinyatiame taaweeopua, teeremerieopua, ihta kaari amochi ruꞌmiamechitia, matachinaka.
\v 35 Kaawe aamo neesetopuapua naaju, ki aamo wichimichiopua itapiti wiitari ihsumarichio puꞌka taawechio, ki teesa iinya tiiame ikiwame teeremerichio, yomatiame iꞌka wehjoarichi mochikamewichioo.
\v 36 Aamo neesetoka mochimitia aamo iikachio, puꞌka taawechiwichioopua. Senepi nayewaka mochimitia aamo Noono teꞌpa kahtiame ahjamaopua, ki seꞌwika, ahkasi noꞌo eenachisiopua, noꞌoo Tijoe Tijoetukameo, yooma katewemioiopua, tiꞌtijoeri teꞌtereka mochiriaopua.
\p
\v 37 Senepi taawechio, napawikarichi ijisire Eesusiapu masitekao, tukaoopua, ooriwo kookochire puuuapu teewi, kaawitiachi.
\v 38 Senepi piario, tiꞌtijoeria waꞌa eejenaparepu keepumia.
\c 22
\s Iꞌisaeri paꞌpamiratuame noriwi ahpo katewia, Eesusi chapipua
\r (Maateo 26:1-5, 14-16; Marako 14:1-2, 10-11; Waani 11:45-53)
\p
\v 1 Waika taawechiamio, amori asiaipua pahkoa, paani ki rewaruraeme koiꞌwameo, Semejenato pahko tewaniamea tiameo,
\v 2 napawikarichi neꞌnesero paꞌpamiraa, iꞌisaeri iyoteria tiamea, naapi iꞌyaiopua Eesusio, aachin teeka meripuameopua nape noriwí, kiisi aaata tetewachi, majayapa tiꞌtijoerio, ki ahpokamera chapisipuawichiopua puuua.
\p
\v 3 Piie taaweo, Uurasi Ihkariótea, piiripi puuu Eesusi ajawaria, oosa mariki aampa ooka ajawatiamea, Satanasie noonoteretupua.
\v 4 Ihjia noriwi simikao, isaeri napawikarichi neꞌnesero paꞌpamiratuameopua, yooma tuuyere puuuapu akana teipuame Eesusio, noriwi tarichere puuuapu puꞌkao, pukamina naewaka.
\v 5 Waikao aapoeo, tísia kaawe erakokaopua, natetemo tuurepu Uurasio.
\v 6 Uurasia kaawe iintasaopu puꞌkao, iꞌyasire puuuapu aachin teekao ahpo nehjimiaopua Eesusiopua, wahka noriwi, ki muuwaeme tetewachiami.
\s Taamo Paamira Ariwatopi Koꞌkaria
\r (Maateo 26:17-29; Marako 14:12-25; Waani 13:21-30; Pahcha Koꞌkorintio Iyotepawa 11:23-26)
\p
\v 7 Asisoopa pahko paani ki rewaruraemeo, puꞌka poꞌwao teꞌta meriwachiopua, Semejenato pahkowichioopua,
\v 8 waikao Eesusia, Peeroo Waaniopua tiameo, chaanerepua puꞌkao:
\p —Siimpamitiapa eemea, kooame yoramia, Semejenato pahko kooame, taamo koꞌkomiaopua.
\p
\v 9 Uhjurapuamea iinatukerepu:
\p —¿Akana yorajeranimua puꞌkao?
\p
\v 10 Eesusia chaanerepu puꞌkao:
\p —Nee, muuwari mochiwachi muisaapao, waꞌa teteima eeme piiripi tijoe, neropai sikori mahtotoame, puꞌka naꞌnaritopuapua, ahkasi karichi pakiyachisi.
\v 11 Waꞌao, asika chaanepuapua kariwaemerao: “Masitaria iinatukiapu, akana yooreko enamerikopua, Semejenato pahko kooame yorakepuaichio, ahpo masitari ahjama koꞌkomiachio.”
\v 12 Waikaopua, tepakarichi aamo neꞌnetema puuuapu, yooma katewetiame ajakachi, kooame ahjae yorapuameopua, yooreminao, weere enemapu waꞌao. Waꞌa yorapuapua kooameo.
\p
\v 13 Waikao siimpasaopua waꞌao, yooma waꞌa tiame teware puuuapu, ahpo chaaneretiachitia. Waikaopua, waꞌa yoorarepu kooameo.
\p
\v 14 Ehjepamio waꞌa eꞌnatioopua, Eesusia waikao, yasiparepu koꞌkomiao meesa weeriachio, yooma ahpo ajawariopua ahjama.
\v 15 Waꞌaopua Eesusia cheerepua:
\p —¡Káátisia eꞌrainia iꞌka Semejenato koiꞌniameopua aamo ahjamao, keꞌchu noꞌo tísia aiwatenioiopua!
\v 16 Pichiwa simiyame ihjia, ki seenampa noꞌo koꞌkomania iꞌkaopua, ahkasi Riosi yeꞌkarichi mochikapa, yooma ihta ikimerio, ikikopa.
\p
\v 17 Waikao, iijipaso uusapao ahpo sekachio, cheriwema nehjisaopua ahpo Noono tewekameo, chaanerepua ahpoe ajawatiameopua:
\p —Íya, iijio puꞌkao, yoomahka pipiripio;
\v 18 ki oosa aamo oowemania iꞌka uuwa neerora iijiwariopua, ahkasi Riosi yeꞌkarichi mochipachisi taamo ahjama.
\p
\v 19 Waꞌa cheekaopua, paaniopua tiameo uusaopua, cheriwema kiasaopua ahpo Noonoo, puꞌka paanio, naasipasi chiꞌwanasaopua, teꞌta ahpo masitia kiꞌyarepua chiꞌwapame koꞌkomichioo. Waꞌa iintosaapua chaanerepua:
\p —Ihji paania, noꞌo weerewapua aamo tatakoriwichio pejana natetemia. Noꞌo kiꞌtioiopua, iꞌka nokaka mochitomitiapua, ahkasi taawechisi, noꞌo aamowichio mukuka iintoria inatapasika.
\p
\v 20 Waꞌa ikisaopua Eesusia, paanio koꞌkotioopa, waꞌachi iintoka apechunaka iijipasoo, puꞌka iijipaso neꞌnetekao chaanerepua:
\p —Ihji aamo iijimiaa, noꞌo eerapua, aamowichio wiꞌsumeri aamowichio mukukao.\fig |113-cn01804B.tif|col|||Ihji iijipasochi maaniamea, noꞌo merinioi eerarapua.|22:20\fig* Puꞌka waꞌa noꞌo mukuriaeo, Riosiea aamo tatakoriria cheriwepuame pichiwatame puuua, yooma noochi paparakameo.
\p
\v 21 ’Aa, nape iꞌwa kahtipua apoea teꞌta puuu noꞌoo, noriwi iintomeria. Taamo ahjama kahtipua koaka.
\v 22 Neeea Tijoe Tijoetukamea, waꞌa yooraka meripuamenia, waꞌa tiiame inatariopa apoe noꞌo Noonoo, tewekachi kahtiameo. Nape ai puuu, noꞌo noriwi nehjikamea.
\p
\v 23 Waikao Eesusi ajawaria, Aatanakamerajuarepu waꞌa iintomeria, chaachaparepua ahpoo.
\s Aatanakamera epeche weruma teeremeria
\p
\v 24 Ehjepao, Eesusi ajawaria, ahpo waꞌineriai puuuapu waikao, aatanakamera ahpo weruma paamiratuame enemerikopua.
\v 25 Nape Eesusia waꞌa chaachapame inamukapaopua, chaanerepua:
\p —Yomatiame ahkaoi wehjoarichio, mochikamepua yaꞌyawichio, tísia utewa yooraka tetewamekopua, ahpo yawichituwachi yeꞌkarichi mochikameopua. Puꞌka yaꞌyawichi tiꞌtijoeria, tísia iyorika tetewamepua.
\v 26 Nape eemea amochio, ki waꞌa teꞌtereka mochitopuapua. Ohso kaawe eemea amochio, napati aamo waꞌachi teꞌtereka mochitomeripua. Aaata epeche weruma paamiratuame enenariamea, ki werumachitia teeremeripua amochio; aaata nuuriamera enenariamea, aaata puhku seekaerewachitia tiiame enemeripua, ahpo wahjachiwichioo.
\v 27 ¿Aatanakosa naaju, epeche teerewaemea, meesachio mochikamera koaka, meesachi ajawiamekosa kooameo? ¿Ki puuu ohjoarepu naaju, mesachi mochikame koaka? Nape neeea, aamo paamiratuameai, aamokamera yorakiamerania.
\p
\v 28 ’Naneꞌrenania aamo aiwariao noꞌo ahjamao, yooma ihta noꞌo aiwa teetoria ikiyachi.
\v 29 Pukaepa neeea, waꞌachitia noꞌo Noono weerariachitia ahpo yeꞌkarichi yeꞌkamichioo, waꞌachitia aamo ajawame neeeai,
\v 30 noꞌo yeꞌkarichi yeꞌkamichiopua noꞌo ahjamao. Aamo yaꞌyawichi ajawamania noꞌo yeꞌkarichio, oosa mariki aampa ooka yawichituwachiopua, isaeri tiꞌtijoeri tetejimarichiopua.
\s Eesusia Peeroe ahpo kaꞌitapo tuuna
\r (Maateo 26:31-35; Marako 14:27-31; Waani 13:36-38)
\p
\v 31 Nape keꞌchu wahka ihtoriachi ahpo ajawaria ikimioio pehjio, ehpe taawechiami ikipuame nayewerepua ahpo ajawariao. Waikao Eesusia Siimoni Peeroo chaanerepua:
\p —Aa muuu Siimoni Peero, utewaeme aamo chapipuapua, Satanasia tahpitika aamo yoojoranariamekapu yuuwesitekao, yooma aamoo noꞌo ajawariachiopua, tiiriko mooarachitia aamo eejepunariapu, waꞌa aamo yooraka aamo uꞌyenariapa teꞌta noochi paparao.
\v 32 Nape neeea itakamenia noꞌo Noonochio, aamo kuꞌipuaichioopua, kiisi sewina erapamichiopua aamo noochi paparao. Puꞌka waꞌa tiiame yooma ikisaopua Satanasie aatiatario, eenechi kaawerumachi enepasaopua, tísia yeꞌkame enemamua waikao, teꞌta aamo kaawe cheeka tuuyemiaopua, noꞌo aamo wahjachi ajawariaopua, kiisi toaka mochinurekaopua puꞌkao, teꞌta noochi iyoriaopua.
\p
\v 33 —Nape Paamira —chaanere Peeroa— Satanasia kiisi noꞌo yuumpameripua noꞌo aatiatao. Aꞌchitiameoi noꞌo yoraniaio pukaeo, anachamania aamowichioo, karichi yachatiaiopua, meripuamekaipua.
\p
\v 34 Nape waꞌa chiioi Peeroo, Eesusia chaanerepua puꞌkao:
\p —Muuu Peeroa, kaꞌte aamo oise eꞌremua, teꞌta. Waꞌa chiiaiomua, keꞌchu kusuyoipua totorio, paisa simiyame noꞌo kaꞌitamapua, kiisi noꞌo machiyo tuuka.
\s Eesusi ajawaria Eesusichi paparawa aatiatawa
\p
\v 35 Waikao Eesusia, chaanerepu ahpo ajawariao:
\p —Naneꞌriame eemeapa, noꞌo aamo wekanami mochiwachiami uhjurarioiopua kihta iꞌtoka uhjurarioipua, kihta toomi iꞌtoka, kihta iꞌtoka mokewario, kakajoyaoi weekao. ¿Ihta itapiti nakiwa aiwakamekosa eemea waꞌami ohjoaio?
\p Aapoeo nehjiarepua:
\p —Kaꞌi. Kihta nakiwa aiwakame teemea.
\p
\v 36 Eesusia chaanerepua waikao:
\p —Nape ehpe waanami ki aamo ahjama noꞌo kahtioio, nakimeri eemea aamo itapiti iꞌtoka ohjomiao, toomio, wisasoriopua tiame; aaata eemea ki peeturi maacheta iinuemea, tarimaoipua piiripi ahpo ampawakiraoi nehjisa.
\p
\v 37 Chaanerepua tiameo:
\p —Ehpe asirupua, puꞌka Ehkoriami Iyoteri chiiao noochi simiyameo, puuua chiia: “Nanaaramechi teteipuame puuua, naꞌaramechitia.” Yooma puuu waꞌa cheeka iyotetiame Ehkoriami Iyoterichio, ikimachepua.
\p
\v 38 Eesusi ajawariaa chaachaparepua:
\p —Aa, iꞌwa iinueka teeme ooka nasimachetao, aamo nehpupapuaeo.
\p Nape Eesusi chaanerepua:
\p —Kaꞌte waꞌa chaachapa eemea. Ki nasiwaka taamo nehpupameri teemea.
\s Eesusia, Eꞌsemaníchi ahpo Noono tewekachi kahtiame ahjama nayewani
\r (Maateo 26:36-46; Marako 14:32-42)
\p
\v 39 Eesusia waꞌa cheesapa, Ooriwo kaawichite noꞌrarepu, yayasaniachi ahpo Noono nayewemia, ahpo ajawarewaoi yeetoka.
\v 40 Asisapao cheerepu:
\p —Nayewamita eemea Riosi ahjamao iꞌwa, ki aamo aꞌchi eꞌra naꞌarachi, ruhjimichio.
\p
\v 41 Waꞌa cheesaapapua, epeche waꞌami akiparepua, piie tehte pasipuniachi keenako, waꞌaopua, ahpo Noono ahjama naewamia. Waꞌao chopokorieka weripakao cheerepua:
\p
\v 42 —Noꞌnoo, noꞌo cheriwepua muuua iꞌka tísia noꞌo aiwamiao, waꞌa tiame erasaamua noochio; nape ki noꞌo chiiachitia iintojeraninia noꞌoo, aamo teꞌta eꞌrachitia iintojeraninia noꞌoo.
\p
\v 43 Waikao piiripi Riosi kuꞌiwaria, waꞌachi machejenarepu chokichi, iika yachapatemichiopua, ahpo tahpitika eꞌrao.
\v 44 Waꞌaopua, ki nuꞌunti tahpitika eꞌraka apochiopua, epeche yuuweeme nayewere puuuapu ahpo Noono, taipochiraoipua, ki kuꞌita wehchisi ichuparepu, eerachitia.
\p
\v 45 Werisisaapa puuua waꞌa oꞌiniao, waami eenarepu ahpo ajawario, toariachi. Waꞌa enasao, kokochiame tewakapua puꞌkao, kihta yorame eꞌropa yuuwesikao,
\v 46 chaanerepu:
\p —Mochisisa, mochika nayewe eemea Riosio, aamoo, ki aamo ruhjimichiopua naꞌara eꞌrachio.
\s Eesusia chapinia
\r (Maateo 26:47-56; Marako 14:43-50; Waani 18:2-11)
\p
\v 47 Waꞌa chiioipua puꞌkao, waꞌatikia nokisirepua soontaroapa muuwaeme tiꞌtijoeri ahjama, pahcha weritorepu yeetoamea, piiripi puuu oosa mariki ooka Eesusie teꞌta masiteniamea, ihji tijoea, Uurasi tewaniámera. Ihjia, Eesusi naaepakao chuchurepu.\fig |114-cn01812B.tif|col|||Uurasia Eesusi chuchuna chapipuawichio soꞌsontaroe.|22:47\fig*
\v 48 Nape Eesusia waꞌa yoratiaopua, chaanerepua:
\p —Uurasi, ¿piiripi chuchuwachi nehjanimua, Tijoe Tijoetukameo?
\p
\v 49 Waikao ahjama mochikamea, maapori tiame simiyopao, chaanerepua Eesusio:
\p —Paamiraaa, ¿nasiwasitariare merimachetae?
\p
\v 50 Waikao piiripi Eesusi naꞌnaritoa, puꞌka napawikarichi neꞌnesero paamiratuame seekaerewao, meteka tehpunarepu nahkaraopu piiripi, ahjamina weeriamera.
\v 51 Eesusi cheerepua:
\p —¡Kaꞌte waꞌa iintomua! ¡Mooena yasaka!
\p Waikao Eesusia, nahkara tehpuriachi chapikaopua, weemera enepaterepu eenechi.
\v 52 Waꞌa ikisa Eesusia, neꞌnesero paꞌpamiratuameo, napawikarichi kapitaiopua tiameo, mochiwari paꞌpamiratuameopua tiameo, ahpoo iꞌtomia eꞌnakameo, chaanerepua:
\p —¿Merimacheta iꞌtoka enapani eemea noꞌo chapimiao, kuuu makoka tiame, noꞌoo, ki nuꞌuti ichikoamechitia?
\v 53 Ki ehpesi aamo tetewachi noꞌo ihsioi napawikarichio, ¿kiisi noꞌo chapika eemea? Nape ehpe waꞌa noonoimeri eemea, ehpe kiatiame Tukapari Noonoraai, waꞌa iintomichioo.
\s Peeroa, ki machiyo tuuna Eesusio
\r (Maateo 26:57-58, 69-75; Marako 14:53-54, 66-72; Waani 18:12-18, 25-27)
\p
\v 54 Waikao chapisao, neꞌnesero paamiratuame ohjirachi iꞌtoretupu waikao. Waikao, Peeroa naꞌnaritore puuua, mekapi.
\v 55 Eesusi iꞌtoamea ajasisaapa, taꞌpechio naꞌyarepua. Waꞌa ikisaapa, waꞌa mochiparepua tatapamia. Peeroai waꞌachi yasipariaipua tatapaniachio.
\v 56 Waꞌa tekipaname piiripi oowitiamea, naꞌi tajayachio, kaawe neꞌnepaka puꞌkao, cheerepua:
\p —¿Ki puꞌka ahjama oiyame ihji?
\p
\v 57 Peeroa chaanerepua:
\p —Kaꞌi, ki maachinia puꞌkao.
\p
\v 58 Neipatakiriopua, piirechia cheerepua:
\p —Puuuchi muuuai, ahjama oiriamea.
\p Nape Peeroa nehjiarepu:
\p —Kaꞌi, seenunia puꞌkao.
\p
\v 59 Epeche ehjepamio, piie keenakomi ahkao, cheerepu piirechi:
\p —Puuuchi ihjiai, ki aaata piirechi ihjia, Arirea tijoea ihjia.
\p
\v 60 Nape Peeroa chaanerepu:
\p —Kaꞌi, kiisi maachinia aamo chiiao.
\p Puꞌka waꞌapichi chiioi Peeroo, totoria kusurepu.
\v 61 Waikao, Eesusio kuꞌrika neꞌnepakoopua, Peeroa, inateparepu waikao, eee cheeria: “Keꞌchu kusuyoi totorio ehpe oꞌiniao, paisa noꞌo kaꞌitamamu.”
\v 62 Waꞌa iikapa Peeroa, machenakaopua waꞌao, ki teesa yuuwesika nanararepu.
\s Eesusia naꞌarenia
\r (Maateo 26:67-68; Marako 14:65)
\p
\v 63 Eesusio inatiamea, naꞌara chaanerepu puꞌkao, wepaka.
\v 64 Puichiami purisaopua ki maꞌchiremichioo, wewesapa, chaanerepua Eesusio:
\p —Ehsoo, ¿aatana aamo weweru?
\p
\v 65 Ki ookapi naꞌara naawesari chaanerepua tiame.
\s Eesusia teꞌta isaeri napawirachi katewewa
\r (Maateo 26:59-66; Marako 14:55-64; Waani 18:19-24)
\p
\v 66 Maꞌchirepasoopua, mochiwari neꞌneseroa, napawikarichi neꞌneseriosi paꞌpamiratuamea, iyoteri tiꞌtijoea tiame, napawire puuuapu. Waikao Eesusia, waꞌa uparetupua, teꞌta napawi napawitiachi. Waꞌa upatiopaopua, iinatukeretupua:
\p
\v 67 —Taamo chaanemitiakoo, ¿Riosie Weratiameko tuuyamemua, taamo yawichi enemichioo?
\p Nape Eesusia cheerepua:
\p —Ejeꞌe noꞌo cheekoio, kiisi noꞌo pichikema eemea;
\v 68 itapiti aamo iinatukekooi, kihta pichiwaka noꞌo nehjiama eemea. Noꞌoo pichiwaka aamo naneꞌretekoio teꞌta aatanakoo, kiisi noꞌo toimapua.
\v 69 Nape ehpe oꞌinia neee Tijoe Tijoetukamea, yeꞌkamia yasipamerinia, noꞌo Noono tewekachi kahtiame yasirachi yawichitumia yasipamania, noꞌo Noono ahjaminaopua, tísia utewariekaopua. \fig |115-cn01815B.tif|col|||Isaeri neꞌneseriosi teꞌta paamiratuamea Eesusio, teꞌta Riosi Taanarakookosako iinatukena.|22:69\fig*
\p
\v 70 Waikao puuu paꞌpamiratuamea, chaanerepua Eesusio:
\p —Waꞌa teesoo, ¿Riosi Taanarakoti muuua?
\p Eesusia nehjiarepua:
\p —Waꞌatepua. Ki seꞌwipua aamo chaachapao.
\p
\v 71 Waikao paꞌpamiratuamea, ahpo chaachaparepua:
\p —¿Ihtana nakita teeme epeche naneꞌreniameo? Soparame ahpo maꞌchitari cheekamepua waꞌasio, ahpo waꞌapi chuwae.
\c 23
\s Eesusi Piiratoe iinatukeniachi
\r (Maateo 27:1-2, 11-14; Marako 15:1-5; Waani 18:28-38)
\p
\v 1 Waikao, Teꞌta Weruma Napawitiachi oꞌiniao, yoomahka werisikao, Piirato peereirachi iꞌtoretu Eesusia.
\v 2 Waꞌa upasopua, Piiratochi wenejirepua waikao, chaachapaka:
\p —¡Yawichi! Iꞌwa aamo uꞌyepaka teeme iꞌka tijoeo, weeru chaachapatiapu taamo mochiwachio ki natetepo tuuyekaopua, teꞌta Seresa yawichiwichio koparoaniameopua, rooma yawichi kahtiameopua. Apoeopua tiameo, Riosie Weratiame yawichiko tuuyapu puuua.
\p
\v 3 Waꞌa chaanetiaapa Piiratoa, chaaneka iinatukerepua Eesusio:
\p —¿Pichiwa yawichiju muuua, iꞌisaeri tiꞌtijoerio?
\p Eesusia nehjiarepu puꞌkao:
\p —Waꞌatepua, aamo chiiachitia.
\p
\v 4 Waꞌa tiame inamukapa Piiratoa, napawikarichi neeseriosi paꞌpamuratuameo, yooma waꞌa napawikame tiꞌtijoeriopua tiameo, chaanerepua:
\p —Puꞌka aamo chaachapa iꞌka tijoechio, kihta aꞌchi tiame iintoria tewakamenia pukachio. Waꞌa tiiachio ihjia, ki asiyamepua teꞌta kokosapuameo.
\p
\v 5 Nape aapoeo, epeche utewaeme chaachaparepua Piiratoo:
\p —Ahpo masitiaeopu tiꞌtijoerio, weeru chaachapatiapua, yomachi taamo mochikachiopua. Ihjia, Arirea weeechi oꞌinesao waꞌa tiame masitekao, waꞌachi ihsinapua ahkasi iꞌwa Eerusarenioi.
\s Eesusia Eerore yawichi peereirachi ihsiwa
\p
\v 6 Piiratoa Arirea oꞌinerio tuuopa Eesusio, iinatukerepua waꞌa muuwaemeo, Eesusio Arirea tijoekoopua.
\v 7 Puꞌka muuwaemeo, Arirea ohjoemeko tuukopa Eesusio, Eerore yawichie katewepo tuurepua waikao, Eerore yeꞌkarichikopua waꞌao. Waikao Piiratoa, Eerorechi iꞌyetonurerepua Eesusio, puꞌka taawechiami Eeroreo, Eerusareni eenariamekopua.
\v 8 Eerorea Eesusi tetewapao kaawe eꞌrarepua, tehpe oꞌinia tetewinareka yasitoriaipua, Eesusi tísia peenia ihsiame inamukapaopua, tísia tetewinarere puuua achini ihsiao.
\v 9 Ahpo kahtiachi upatiopao, Eerorea ki ookapi itapiti utewa chaaneka iinatukerepua, nape Eesusia kihta nehjiarepua.
\v 10 Waꞌachi mochirepua tiameo, neeseriosi paꞌpamiratuame, Moise nuurariwa maꞌmasitari tiame, tísia utewaeme wenejika.
\v 11 Waikao Eerorea soontarowaraopua tiameo, naꞌarerepua waikao aꞌchikoi chaaneka Eerore tetewachi yooma ahjama waꞌa mochikameopua tiame. Yawichi wisasorira chuhcherepua tiame naꞌarekao. Kajusaapa waꞌao naꞌarekao, eenechi Piiratochi iꞌyetorepua Eesusio.
\v 12 Waika oꞌinia kaawe erapare Eerorea, Piiratochi ahpo nekumeka mochiriao.
\s Eesusi merinureretia
\r (Maateo 27:15-26; Marako 15:6-15; Waani 18:39-19:16)
\p
\v 13 Waikao Piiratoa Eesusi uꞌyepatiaopua, yooma napawinurerepua iꞌka tiꞌtijoeo: iꞌisaeri neeseriosi paꞌpamiratuame, mochiwari paꞌpamiratuameopua tiame, yooma waꞌa Eerusareni mochiwarichi mochikameopua tiame.
\v 14 Napawisoopua, Piiratoa chaanerepua:
\p —Ki nuꞌunti wenejika noꞌo uꞌyepariai eemea iꞌka Eesusio, tiꞌtijoeri weeru nokitio chaachapaka, nape iꞌkao neeea, aamo tetewachi teꞌta iinatukekamenia, eeme waꞌapi tetewakamepua puꞌkao, noꞌoo kihta naꞌara iintokame tewakamekopua pukachio.
\v 15 Eeroreai kihta naꞌara iintoriame tewakapa, noꞌo uhjurekamepua iꞌka Eesusio. Maꞌchiame tetewame eemeai, kihta iintoriamekopua puꞌkao, meripuawichioo.
\v 16 Waikaonia waꞌa tiioopao puꞌkao, wepisache toimania puꞌkao. \fig |116-WA03923b.tif|col|||Piirato soontarowa Eesusi wepani. |23:16\fig*
\p
\v 17 Waꞌa chaanere Piiratoa waꞌa muuwari napawikameo, senepi paamuparichi Semejenato pahkochio, piiripi peereso toiwamekopua puꞌkao, tiꞌtijoeri kaawe erakomichioo.
\v 18 Nape muuwaria Eesusikamera toinariopua Piiratoo, yoomahka weeru sisinaka chaachaparepua:
\p —¡Kaꞌi puꞌkáo! ¡Warawasikamera toipuapua ohso kaawe! —chaachaparepua.
\p
\v 19 Nape Warawasia tijoe koꞌyame eneriaipua, nasiwari mehtachame eneriai puuua.
\v 20 Piiratoa eenechi chaaneriaipua tiꞌtijoerio, Eesusikamera toinario tuuka.
\v 21 Nape muuwari tiꞌtijoeria, epeche utewaeme siinakokao, chaachaparepua:
\p —¡Kurusichi merisáaa, kurusichi merisáaa!
\p
\v 22 Paisa simiyachi waꞌa chaachapoipua Piiratoa, chaanerepua:
\p —¿Nape aatía? ¿Ihtána iintokamepua naaju ki kaawerumao? Neeea ki tewakame puꞌkao, ihta meripuame tiiameo. Iꞌkao neeea, wepisache toimania.
\p
\v 23 Nape muuwaria, waꞌapi chaachaparepua siinakokao:
\p —¡Kurusíchi merisáaa, kurusíchi merisáaa! —chaachapaka. Waꞌa chaachapaka simiterepua, ahkasi Piiratoopua ahpo erakoa eꞌwachisi.
\v 24 Waikao Piiratoa puꞌka muuwaeme chaachapao, eꞌwérepua.
\v 25 Piiratoa waikao waꞌa iintorepua waikao. Tijoe koꞌyamekamera, puhjerepua waikao, Eesusiopua, nanaaramechi kiꞌyarepua, aapoeo ahpo eꞌra nokimichiopua puꞌkao.
\s Eesusi kurusichi meriwa
\r (Maateo 27:32-44; Marako 15:21-32; Waani 19:17-27)
\p
\v 26 Ehjepamio, pooechio iꞌtonioiopua Eesusio kurusichi merimiao, pooechi nateparetupua piiripi tijoe, Siireneo ohjoeme Siimoni tewaniame, tekipanaio eename. Waikao Eesusi mooketoaopua kurusio, puꞌka kuꞌika mooketonureretupua, Eesusi pukamina weritoka.
\p
\v 27 Waꞌa pooechi Eesusi iꞌtoniachio, ki ookapi nokisiriai tiꞌtijoea ooweru tiame. Oowerua tesiwe eꞌrekaopua Eesusio, weeru chaachapasirepua naarakoka.\fig |117-CN01834B.TIF|col|||Kurusi mahtotoai Eesusia, nayewena ooweruo.|23:27\fig*
\v 28 Nape Eesusia ooweruchi kuꞌrika neꞌnepakao, cheerepua puꞌkao:
\p —Eerusareni Ooweru, kaꞌte naarako eemea noꞌowichioo. Aamowichiokamera naarakopuapua, aamo tatanawichio tiame.
\v 29 Enamiitepu taawe chaachapaniamea, Ehkoriami Iyoteriao eee chiiao: “¡Tísia kaawe erakomeri ooweru ki tatanatamea, kaꞌchitia taawechi ki peteterepakamea, kaꞌchitia taawechi kohja chiitekamea!”
\v 30 Puꞌka kajuyachi taaweo chaachapama tiꞌtijoeria tiame: “¡Tamochi ruꞌmisa kaawíii! ¡Taamo wetemaka ichipupasa kaawíii!”
\v 31 Iꞌka nokioiopua noꞌo siiyoname kuuu ki wakiyame kuuu pehjio, ¿achipu nokitarepua, noꞌo kuuuchitia wakipasoopua waꞌasi? Ihji kuuu siiyoname weritoame chaniwamea, noꞌo weeechi oioio ahjariamepua; ihji kuuu wakiyame chaniwamea, noꞌo iꞌwa kiteremio noꞌo cheeka chiiapua.
\p
\v 32 Waꞌa chaanerepua Eesusia, soontaroe iꞌtoio puꞌkao, ahpo merimiachi. Waꞌachi iꞌtoretupua tiameo, wahjachi ooka tiꞌtijoe, tiꞌtijoe koꞌyame, Eesusichitia koꞌipuame kurusichi.
\v 33 Ajasisaapua Mukukame Moꞌojoa tewaniachio, kurusichi chucharetu Eesusia mukimichioo. Wahjachi ooka tiꞌtijoeopua tiameo, waꞌachi chokichi kuꞌkurusichi chucharetupua, piiripia ahjamina, piirea owemina, kuꞌkurusichi wahjipamichiopua tiameo.
\v 34 Waꞌa kurusichi chuhkuaio Eesusia, cheerepua ahpo Noono Tewekachi kahtiameopua:
\p —Noꞌno, cheriwepuapua iꞌkao waꞌa nokayoio, ki noꞌo teꞌta machiyamekapa, waꞌa nokayamepua.
\p Waꞌa chuhkoi Eesusio wisasorirao, puuu inatiamea soontaro, ahpo newitowa teꞌerepua wisasorirao, aatanakamera, ahpo ahjama itipimerikopua puꞌkao.
\v 35 Muuwari tiꞌtijoea ooweru tiamea, waꞌa ajarepua neꞌnekao. Iꞌisaeri paꞌpamuratuamea waꞌachi ajarepua tiameo, Eesusi kurusichi chuchatiameo, naꞌareka, eee chaachapaka:
\p —Newipatio tuurepua wahjao, ehpeo ahpo waꞌapi newipatemetepua, Meesia enesaa Riosie Weratiame.
\p
\v 36 Soontaroai Eesusio naꞌara chaachaparepua, itapiti choꞌkoame neero, piꞌpiteka. Puuua waꞌa yoorakao, chaachaparepua:
\p
\v 37 —Isaeri yawichi enesaamua, ¿achini iikai ki aamo soontarowa nuuriamemua, aamo tekipumichioo, aamo nehpupaka?
\p
\v 38 Teꞌpa kurusichi moochiminao, waꞌa manirepua iyotetiamea, puuua chiiame: “Ihjia, isaeri tiꞌtijoeri Teꞌta Yawichirapua.”
\p
\v 39 Piiripi tijoe koꞌyame kurusichi chuchatiamea, naꞌarariaipua Eesusio chaaneka:
\p —¿Ki Meesíakosamu muuua, Riosi taamo uhjureriao newipatemichioo? Yaapi aamo newipasa naaju, taamo newipatepuapua tiame.
\p
\v 40 Nape piire kurusichi chuchatiameapua tiame, taꞌomarepua puꞌkao, waꞌa chiiopao:
\p —¿Kiisi iyorina muuua Riosikoipua puꞌkao? ¿Ki waꞌachi teerenia muai?
\v 41 Teemea naꞌara noonoikapa iꞌwa chuchatiamepua, nape puuu apoea, kihta yoorakai iꞌwa chuchatiamepua.
\p
\v 42 Waꞌa cheesaapa, chaanerepua Eesusio:
\p —Aamo yeꞌkarichi kahtiaiopa, noꞌo inatepajeraninia. \fig |118-CN01836B.TIF|col|||Piiripi puuu tijoe koꞌyamea Eesusi ahpo tesiwewa itanenapua, Eesusi yeꞌkamiachi ahpo yasipuawichio.|23:42\fig*
\v 43 Eesusia chaanerepua waikao:
\p —Ehpe oꞌinia noꞌo ahjama yasimeri muuua, teꞌta peenia tiame paarasarichiopua.
\s Eesusi mukuya
\r (Maateo 27:45-56; Marako 15:33-41; Waani 19:28-30)
\p
\v 44 Waꞌa teꞌterenioi waꞌao, oowetawe oꞌinia tukapasiparepua, ahkasi paika keenako simiyachiopua arikiri, yoomachi weeechi tukapasipaka.
\v 45 Taaaai, ahkasi waꞌa keenakosi, choipakame yasarepua waikao. Eerusareni tiopachioipua waikao, Riosi iyoriwachi toꞌpiameai wisasoria, teꞌpa oꞌinia teeresi siꞌparepua tiame.
\v 46 Eesusia arikiriopao, ki kuꞌita sisinarepua cheeka:
\p —¡Noꞌno, aamo neesetowachi toaninia noꞌo iika!
\p Waꞌa cheesache, mukurepua.
\p
\v 47 Waikao rooma kapitaia, yooma waꞌa iikame tetewapaopua, kaaweruma nayewerepua Riosio, waꞌa ikisaapa cheerepua:
\p —Pichiwa ihji tijoea, kihta iintokame eneriaipua, ki kaawerumao.
\p
\v 48 Yooma waꞌa eꞌenakamea neꞌnemiao, yooma iꞌka iikame tetewikamea, noꞌwapaiopua, ahpo moripa chonisirepua, kiisi kaawe noonowiretio, erasikaopua.
\v 49 Yooma Eesusi tetejimaraa, Eesusi kaawe tetewikameapua tiamea, ooweru tiamea Arirea oꞌinia Eesusi naꞌnaritokamea, waꞌa itipirepua pehjio, mehka ajaka neꞌneka.
\s Eesusi mukukatewa
\r (Maateo 27:57-61; Marako 15:42-47; Waani 19:38-42)
\p
\v 50 Eerusarenio, yasariaipua piiripi tijoe, Oose tewaniame. Puuua isaeri tijoe eneriaipua Arimatéa ohjoeme. Puuua, teꞌta weruma napawirachi teeriame eneriaipua, kaaweruma tijoe.
\v 51 Puuua ki ahpo pirenaturi waꞌachitia inatame eneriaipua, waꞌa ikitiamechitiaopua Eesusichio. Ihjiai tiameo, Riosie yeꞌkari yasipapuame, inataka yasitoame eneriaipua.
\v 52 Ihji Oosea Piiratochi simikao, itanerepua Eesusi weerewarao, katewemio tuuka.
\v 53 Reesisetiaapa puuua, Eesusi chuchatiachi eenaka tekipurepua. Tekipusaapua Eesusi weerewarao, riino tewaniamechi wisasori tohsanamechi uusaopua, ahjachi ikapirepua. Ikapisaopua, wahjipame toaniachi iꞌtorepua tekimia, weemera teesotatiame, ki aaata tekiwachi pehji.
\v 54 Wienechi enerepua pehjio, sawarachi resipuniameo, amori oꞌichachi.
\p
\v 55 Arirea eꞌenakame oowerua, naꞌnaritokaopua, kaawe tetewarepua Eesusi weerewarao, tekitiachio.
\v 56 Puuu ooweru Arirea eꞌenakamea, ahpo cheꞌrepachi nonowasaapa, peeniajuri naꞌpoarepua, itapiti chuhchepuameopua tiame. Waꞌa ikisao oowerua sawarachi taawechio, resipurepua, waꞌatia yachatiamekopapua, Moise nuurarieo.
\c 24
\s Eesusi eenechi ahjani
\r (Maateo 28:1-10; Marako 16:1-8; Waani 20:1-10)
\p
\v 1 Waikao oowerua, oowisari taawe oꞌwicharichiopua (toomikochi eneriaipua waika taawechiamio), paꞌa piari siimparepua Eesusi tekitiachio, ahpo peeniajuri naꞌpoariao, iꞌtoka.
\v 2 Waꞌa ajasisaa neꞌnioiopua tekitiachiopua, wahjonatiame tewarepua waꞌao, puuu waꞌa tehte yeeteraa, ikicha yasarepua.
\v 3 Waꞌa muirepua waikao neꞌnemiao, nape Eesusi weerewaraa, kitererepua waꞌao.
\v 4 Waikao oowerua, weeka inatarepua, ihtana ikiriaopua waꞌao. Kaꞌchi ikime eꞌroiopua puꞌkao, senawato ahpo chokichi ajapakame tetewarepua, ooka tijoe tísia totosaname tajayame wakiraeme, tewekachi eꞌename Riosi kuꞌiwari.
\v 5 Puꞌka tewakapaopua ahpo chokichi ajakame, tísia majarepua puꞌkao. Waꞌa iikapa puuua seewepamaopua puꞌkao, wehchisi koomorasiparepua, yoorewika. Waikao Riosichi eꞌenamea chaachaparepua:
\p —¿Achinikai wahjipame toaniachi iꞌyani eemea, aaata ahjameo?
\v 6 Puuua aamo iꞌyaa, kiꞌtepua iꞌwao, ahjakamepua waꞌasi eenechio.\fig |119-cn01853B.tif|col|||¡Eesusia kiꞌte iꞌwao, oijenakame puuua!|24:6\fig* ¿Ki naneꞌrenakosa eemea Arirea kahtiaio
\v 7 paika taawechi teetoio oijenamio tuurio, nanaaramechi nehjitiaiopua kurusichi meritiaio?
\p
\v 8 Waikao oowerua, inateparepua Eesusi cheeriameopua.
\v 9 Waꞌa iikapa puuua nonorarepua, tuuyemia puꞌka oosa mariki aampa piiripi Eesusi teꞌta masitiao, wahjachi waꞌa mochikame Eesusichi paparame tiame.
\v 10 Tuumia eꞌenakamea Eesusi ajawariao, naati enerepua: Maaria Maarena, Uhwana, Maaria Saantiao yeeyera tiame, waꞌa ikisa wahjachi ooweru, ahjama ohjoame tiame.
\v 11 Nape Eesusi ajawariaa, kiisi pichikerepua puꞌka ahpo tuꞌtuyameo, kiisi maaeporikopa chaachapao.
\p
\v 12 Nape waꞌa tiioi Peeroa, uꞌmasirepua neꞌnemiaopua, tekitiachi. Asika yooremina neꞌnioiopua, kiteerepua aaataai, ahjae ikapi tiameche waꞌa yasarepua, riino wisasori. Waikao Peeroa noꞌrarepua tahpitika erasikaopua: “¡Naakona waꞌa ikirepua!”, erasika.
\s Emausi pooechi ikitiame
\r (Marako 16:12-13)
\p
\v 13 Puꞌka waꞌapi taawechi Eesusia, ooka ahpo naꞌnaritoame machijenerepua, Emausi mochiwachi simiyameopua pooechi, waꞌao Eerusareni piari machenasao, oowetawesi asiwame.
\v 14 Puuu pooechi nokisiaio, Eerusareni ikitiame ahpo nayewesiriaipua.
\v 15 Waꞌa nokisinioiopua nayewasikao, senawato naaepaka ahjama weritore Eesusia.\fig |120-cn01859B.tif|col|||Eesusia senawato ooka tiꞌtijoe machejenesao, ahjama nayewasina.|24:15\fig*
\v 16 Nape waꞌa Eesusi ahjama siimpaiopua, aapoeo Eesusi tetewaio, kiisi machirepua.
\v 17 Kuꞌitapi simiyaiopua ahjamao, iinatukere Eesusia:
\p —¿Ihtana naewasina eemea pooechi nokisikao?
\p
\v 18 Waikao yuuwesiame ajapakaopua Kereojá tewaniamea, chaanerepua:
\p —¿Muuuchekosapua, ki naneꞌreka itipiameopua pehjio, ihpi taawechiami Eerusareni ikitiameo?
\p
\v 19 Eesusia waꞌa cheeka nehjiatiaapua, eenechi iinatukerepua:
\p —¿Ihtana ikiretupua naaju?
\p Waikao aapoeo, chaachaparepua:
\p —Waꞌa Eerusarenio aaata meriretiapua, Nasare tijoe Eesusi tewaniame, Riosi nayewakame enekame. Puuua, ki ookapi itapiti kii maaepori iintokameaipua, tísia peenia ihsiwa. Weruma masitari Riosichi eename enekamepua, tísia kaawe tetewitiame ki ookapi tiꞌtijoerieo.
\v 20 Nape taamo neꞌneseriosi paꞌpamuratuamea, rooma yaꞌyawichichi nehjariapua kurusichi meripuawichio.
\v 21 Puꞌka Eesusieo teemea, taamo mochiwa yawichiwa poanatuwa puuyetoai teemea, naꞌsopuameopua waꞌasi taamo rooma yawichi yeꞌkaritere mochitoao, nape puuua mukukamepua waꞌasi, paika taawe iꞌtoamepua.
\v 22 Paꞌa piarioi ooweruai taamo ohjoekachi ohjoemeapua tiamea, tísia taamo majatekapua, ki teesa tiiame taamo tuuyeriaeopua. Paꞌa piari siimpakai Eesusi tekitiachiopua,
\v 23 ki tewako tuukapua waꞌao, waꞌa eꞌenakaiopua neꞌnemiao. Waꞌa nonorasaapua, ooka tijoe tewekachi eꞌename tetewiko tuukapua, Riosi kuꞌiwari. Ihji Riosi kuꞌiwaria Eesusio, eenechi ahjario tuuriatapua.
\v 24 Waꞌa chaachapariopa ihji ooweruo, wahjachi taamo ahjama mochikame tiame, siimpariaipua tiame neꞌnemiao, waꞌachi chaachapakapua tiame ooweru taamo tuuyeriachitia, kitererio tuukapua tiameo, Eesusi mukukame tekitiachio.
\p
\v 25 Waikao Eesusia chaanerepua:
\p —¿Kiisi ijinatame eemea iꞌka waꞌa tiame ikitiameo, aamo pahtemiao? ¿Kiisi pahtekame eemea, ehkoriami Riosi nayewaturao aamo chaaneriameopua ahpo iyoteriachio?
\v 26 ¿Ki waꞌa tiame aiwamerikosaaipu Meesiaa, apoe Riosie Weratiame tewaniamea, keꞌchu tewekachi mooenaipua, yawichi yasipamiaopua?
\p
\v 27 Waꞌa chaanesaapua, oꞌinerepua waikao, kaawe tuuyekao, yooma ahpo nayewaka chaachapario tuurepua puuu Riosi nayewaturao, ahkasi Moise Iyoterichi oꞌiniaopua, ahkasi yooma wahja Riosi nayewatura chaachapariachisi, Riosie ahpo iyotetesiwao.
\p
\v 28 Iꞌka pooechi nokisiameo, ahpo taꞌpechi ajasimioio, Eesusio riisaka uꞌmatomerikopua,
\v 29 nape aapoeo utewa yoorarepua chaachapakao:
\p —Ariwanipa waꞌasi, ohso kaawe taamo taꞌpechi cheꞌrepasa uꞌmatopuapua meere.
\p Waikao ahjama asirepua taꞌperachio.
\v 30 Ehjepao koꞌkopuachioipua waꞌao, Eesusia, piiripi paani uusaopua, cheriwema kiꞌyarepua ahpo Noonoo. Waꞌa iintosaapua puꞌka paanio, naasipa chiꞌwanasaopua, waꞌa koꞌkomeri kiꞌyarepua.
\v 31 Ahkasi waꞌa iintokopa Eesusio, ahpo taꞌpechi paajutekamea, machirepua Eesusio, ahpo kiꞌyoiopua paanio chiꞌwanoi.\fig |121-cn01862B.tif|col|||Eesusi machiretu paani chiꞌwanasa.|24:31\fig* Waikao Eesusia waꞌa iintosao, ahjama kahtiaiopua tetewachi, senawato ki naania ikirepua.
\v 32 Waꞌa ikikoopa chaachaparepu:
\p —¿Kíkosa tamochi eename saaeka teeme iikachio, puꞌka taamo nayewioio, puꞌka Ehkoriami Iyoterichi chiia taamo nayewioio tuuyekao, puuu apoe Eesusikopa, waꞌa erekore teemea?
\p
\v 33 Waikaopua ikanati werisika siimparepua Eerusarenio, waꞌa ajasitiopa, puꞌka oosa mariki aampa piiripi Eesusi ajawariaopua, napawikame tewarepua waꞌao, wahjachi ahpo ahjama ohjoame tiame.\fig |122-cn01864B.tif|col|||Puuu ooka Emausi ohjoemea, Eerusarenia eꞌenarepua, Eesusi ajawaria tuuyémia, Eesusi ahpo tetewiria.|24:33\fig*
\p Puuua puꞌka ajasikameo, chaachaparepua:
\p
\v 34 —¡Pichiwa Eesusi oijenariaa, Peero tiame machejeneriopa!
\p
\v 35 Waikaopu ooka waꞌa ajasikamea, yooma tuurepua tiameo, pooechi ahpo ijikiriao, achini teeka ahpo machiriopua Eesusio, ahpo koꞌkomia paanio, naasipa chiꞌwanasa kiꞌyoio.
\s Eesusia ahpo teꞌta masitewara machejenena
\r (Maateo 28:16-20; Marako 16:14-18; Waani 20:19-23)
\p
\v 36 Iꞌkao, waꞌa chaachapaoiopua tuukao, naasipa weripame tetewiretupu Eesusia. Waꞌa weripasaapa, teepotarepua cheeka:
\p —Kúíra, Riosie taꞌiria mochikáaa.
\p
\v 37 Senawato waꞌa weeriame tetewikapaopua, tísia majarepua, naayuri maayapa.
\v 38 Nape Eesusi chaanerepua:
\p —¿Achinikai tísia majawa eemea? ¿Tísia tehkikosamua noꞌoo aatanako pichikemiao?
\v 39-40 ¿Ki neeekosapua naaju? Neꞌnesao naaju noꞌo sekachio, noꞌo tarachiopua tiame. Noochi ihchepaka, neꞌneo. Tijoe neeea, ki naayuri. Naayuria, ki noꞌoka tiiame weerewaeme puuua.
\p
\v 41 Iꞌkao ki teꞌta ahpoko maaeka teteopao, chaanerepua:
\p —¿Iinue eeme koꞌkopuame? Noꞌo kiapuapua koꞌkomichioo, naneꞌretai neeekopua.
\p
\v 42 Waikao soꞌchi wahsetiame kiaretupua.
\v 43 Waikao puꞌka kiatiaopua, koꞌkarepua ahpo ajawaria tetewachi.
\v 44 Koꞌkosepasaopua, chaanerepua:
\p —Yooma ihji noꞌo ikiriaa, yooma noꞌo aamo nayeweriapua, aamo ahjama oiyaiopua pehjio. Yooma ihji noꞌo ikiriaa, Ehkoriami Moisetaru Iyoteria chiiapua, ahpo Iyoterichio, ehkoriami Riosi nayewatura, chaachaparia tiame, waꞌa ikisao, yooma Ehkoriami Wiika Iyotaperichi chiiaopua tiame.
\p
\v 45 Waꞌa cheesaapa, yooma epeche kaawe tuuyerepua Ehkoriami Iyoterichi chiiao, kaawe maꞌchiame, ki tehki eramichiopua pahtekao.
\v 46 Iꞌka Iyoterichio, maꞌchiame chiiamepua Riosie Weratiameo, meripuamekopua, meritiaiopua, paika taawechi oijenamiopua eenechio.
\v 47 Yomachi weeechi siimpameri eemea tuuyemiao, iꞌwa Eerusareni oꞌinekao, yooma iꞌka noꞌo iintoriao. Riosichi paajutepuapua tiꞌtijoeriopua ooweruoopua tiameo, ahpo tatakoriria cheriwepuawichioo, yooma aaata ahpowichio uukameopua noꞌo iintoriao, yooma ahpo toimo tuukameopua ahpo tatakoriniameo.
\v 48 Tuuyemitia iꞌkao eemea, yooma iꞌka noꞌo iintoria tetewikamekapa eemea.
\v 49 Nape ehpeo pehjio, Eerusareniche nokimera eemea, ahkasi Riosi kiamo tuuria, kianiachisi. Ahkaoi ki seꞌwi ohjomeri eemea pehjio, ahkasi noꞌo Noonoo tewekachi kahtiameo, utewari aamo kiꞌyachisi.
\s Eesusia tewekachi mooenani
\r (Marako 16:19-20)
\p
\v 50 Iꞌka weeechi oika kajusaapa Eesusia, ahpo Noono tewekachi kahtiamee oijenatetiaapa waꞌasio, Wetania eenarepua waikao muuwaeme yeekao, ahpo naꞌnaritoame. Waꞌa asisaopua teꞌpa seekarepakao, kaawerumari yahcherepua waꞌa tiꞌtijoerio.
\v 51 Waꞌa iintosaapa Eesusia, teꞌpa apechurepua tewekachi, ahpo neꞌneka ajakameo weeechi toaka.
\v 52 Waikao ahjama naꞌnarito Wetania eꞌenakamea, Eesusi tewekachi mooenoiopua: “¡Nee, teꞌta pichiwa tewekachi oꞌinia eenakame enerepua.” Waikaopua kaaweruma nayewasacheopua, nonowarepua Eesusio, Eerusareni nonowarepua, tísia kaawe eratoka.
\v 53 Waꞌa oꞌinia waanamio, aapoe waꞌapi ahpo Riosi tioparachi nanapawirepua, senepi taawechi Riosichi paparamiao.
\p Waꞌasi ihji noꞌno iyoteka chiiaa. Cheriwema waꞌasio, yooma iꞌka noꞌo iyoteria iyonamerio. Neeea Riosieo, tísia kaaweruma teetojeramenia amochio.