\id ACT
\h Eesusi Ajawariae Nokitiame
\mt2 Eesusi Ajawariae
\mt Nokitiame
\c 1
\s Riosi Riosiwara enamo tuuria
\p
\v 1 Kúíra Tiiojiroo, weruma iyoriwa tiiame. Kaaweruma kahtiare muuua. Kaaweruma yasisaamua tísia kaawe enemiipua. Neee aamo iyotepuamea, aamo noꞌo pahcha simiyame iyoterichi iyotepuriaa, Eesusi Riosie Weratiame iintoria iyotepukamenia, masiteria tiame.
\v 2 Puꞌkaonia, pukeri oꞌiniachisi ahkasi tewekachi apechunatiachisi Eesusio, yooma iyotekania iintoriao. Ihji Eesusia keꞌchu mooenai tewekachio, ahpo ajawariao Riosi Riosiwarie nuurerepua puꞌkao, ahpo nayewatumichiopua puꞌkao, neipa ahpo tewekachi mooenasoopua.
\v 3 Neipa mukukai oijenasaapua, Eesusia ahpo ajawariao, apoe waꞌapi ahpo tetewiterepua eenechio, ahpo masitera mochikachi machejeneka, ahpo ajawariao, pichiwa ahpo oijenario erakomichiopua. Eesusia ahpo ajawariaopua tiameo, ahpo teꞌta Noono yeꞌkarichi simiyame nayewerepua, Apoe tisiwa teꞌpa kahtiame.
\p
\v 4 Nape neipa eenechi oijenasaopua tiameo, ahpo ajawaria ahjama koayaio, Eesusia ahpo ajawariao, ki ahka puuyanurerepua Eerusareniopua pehjio. Waꞌa cheesaapua eee chaanerepua:
\p —Riosi iintomia puuyemitiapua pehjio, noꞌoo aamoo ki ehpesi aamo nayeweka yasitoria.
\v 5 Eemea ehpe taawechiamio, neeroie paatotiamepua Waani Paatorieo, nape kuꞌwe eemea Riosia ahpo Riosiwarie aamo paatomeripua, ahpo utewarie aamo teetomichio apochi simiyame nayewatukaopua.
\s Eesusia tewekachi mooenaria
\p
\v 6 Piiechi taawechiami neipao, Eesusi ahjama mochikaio, Eesusi ajawariaa, iinatukerepua Eesusio:
\p —¿Paamira, ehpe taawechiami enetarepu aamo yawichitumiaa, yooma iꞌka iꞌisaerichi ikimiaopua?
\p
\v 7 Waikao pukachi simiyameo, chaanere Eesusia:
\p —Puꞌkao ki aamo naneꞌreporipua pehjio, iꞌka itapiti Riosi iintomiaopua, apoekamera Riosi naneꞌriamekapaopua puꞌkao.
\v 8 Nape keꞌchu aamo naneꞌrioiopua puꞌkao, iꞌka aamo chaaninia aamoo: Eemea Riosi Riosiwari amochi enasoopua, Riosi utewarie teetomeri eemea noꞌo nayewatukao, Eerusareni oꞌinesaopua ahkasi yomachi Uurea weeechiami ohjomeripua, Saamaria weeechiami tiamé, yomachi mochiwachiami, puꞌka noochi simiyame nayewatuwao; neipami eemechitia noochi paparakamea, noochi simiyame nayewatuka nokisimeripua, ahkasi yomatiame iꞌka wehjoarichi mochiwachiami, noochi paparamichio nayewatukao.
\p
\v 9 Neipa iꞌka cheesaapa Eesusia, neꞌneka ajanioipua pehjio Eesusia, tewekachi apechunaretupua, ahkasi toomarichi wekaka.\fig |148-WA03935b.tif|col|||Eesusia tewekachi mooenani toomarichi pakika akipaka.|1:9\fig*
\v 10 Puꞌka neꞌneka ajakoiopua pehjio, senawato Eesusi ajawaria chokichi ajakame tetewiretupua ooka tiꞌtijoe, totosáme wakiraeme.\fig |149-CN01887B.TIF|col|||Ooka Riosi kuꞌkuiwaria, iinatukena tiꞌtijoeri neꞌneka ajakameo.|1:10\fig*
\v 11 Ihji ooka Riosi kuꞌiwaria chaachaparepua:
\p —Arirea tiꞌtijoérii, ¿achini iika waꞌa teeka neꞌneka itipina eemea puꞌka tewekachi mooenaka akipariachio? Puuu waꞌapi Eesusia, ahpo waꞌachi teeka tewekachi mooenariachitia, waꞌachi teeka eename tetewipuamepua, kii ookapi tiꞌtijoeri yeeka tekiyame tewekachi oꞌiniao.
\s Maatia weraniame Uurasi teetoriachi
\p
\v 12 Waikao waꞌa ijikisaapua waꞌa kaawichi Ooriwo taakeri echitiachi tewaniachi oꞌiniao, yoomahka Eerusareni eꞌenarepua eenechi, sawarachi\f + \fr 1.12 \ft Iꞌisaeria, puꞌka taawechi resipuame eneriaipua.\f* oiwa keenako reesisewachi.
\v 13 Puuu Eesusie ajawatiamea, Eerusareni nonowasaapua, raampakarichi moꞌmoenarepua waꞌa naanapawika mochikachi, naatia: Peero, Aakowo, Waani, Anteresi tiame, Eeripe, Toomasi, Waatorome tiame, waꞌa ikisa Maateo, Aakowo Arajeo taanara, Siimoni Weꞌmuame teewataniame, naati tiame, Uurasi Aakowo poonira.
\v 14 Waꞌao yooma puuua, waꞌa nanapawiame eneriaipua Riosichi iyoriwa nayewamia, Maariaa Eesusi yeeyera, Eesusi poponiraapua tiame, wahjachi ooweru tiame.
\p
\v 15 Seenepi simikame Eerusareni waꞌapiopua napawitioio, Peeroa werisika nayewerepua napawikameo. Waꞌa napawikamea, piire siento aampa piire weerewahka napawiriaipua. Puꞌka napawikameo Peeroa, chaanerepua:
\p
\v 16 —Riosichi poponiwaa pipiniwa tiame, noꞌo keepumitiaopua kuꞌwitapio. Ehkoriami Raawitaru iyoteriaa Riosi Riosiwarieo, aaata wahka ihtoriachi naꞌara iintomeriko tuuriaa, ikikache itipirupa puuua. Uurasi waꞌa iintomia nayewaka cheeriamepua, Uurasia pichiwa waꞌa iintokamekopapua, pichiwa muuwaeme yeeka eenakamepua Eesusi chapisa iꞌtopuawichioopua.
\v 17 Puuu Uurasia, Eesusi ahjama taamo ohjoio, waꞌa iintokamepua Eesusi naꞌarekao.
\v 18 Puꞌka naꞌara iintoriao teemekamera tetewikamepua, ahpo Eesusi naꞌara iintoria nateteretiaeopua, weee tarariamekopua Uurasio. Waꞌa iintosaopua neipao, tekoratatipo wichika, yooma taꞌpariamepua topachio, maꞌchi wichika siiwarao.
\v 19 Uurasi ikiriao, yooma Eerusareni ohjoeme tiꞌtijoeria, tísia naneꞌreka ohjoemepua puꞌkao. Pukaepa puꞌka weꞌe tarariao, Akerama teewaretupua, rieko nayewarichio, puuu weee waꞌa teewaraa, Eeraeme Weee cheeka chaniwamepua.
\v 20 Uurasi ikiriaa, teꞌta Wiika Iyotaperichi chiiachitia ikirepua, Raawi iyoteriachitiaopua, ehkoriamio. Wiika Iyoterichio eee cheeriame puuua:
\q Uuruchi toipuapua ohjirao,
\q ki aaata ohjoepuapua waꞌao.
\m Puuua cheeriamepua tiameo:
\q Puꞌka tehkiwa teetoriachio, piirechi werapuapua.
\p
\v 21 ’Pukaepa Uurasi tehki towariachio, piirechi werapuamepua, nape Eesusiche ahjama oikame, iiweta Apoe Paamirao, taamo ahjama oiyoi.
\v 22 Nape puuua Eesusio, Waanie paatoniachisi oꞌinia, ahkasi tewekachi mooenariachisi tetewikame enemeripua. Teꞌta puꞌka tetewakame nakiwamepua, taamo ahjama pichiwatamichiopua Eesusio, puꞌkao, teꞌta pichiwa oijenakamekopua.
\p
\v 23 Waikao waꞌa cheesoopa Peeroo waꞌa raampa karichi napawitiachio, Eesusi ajawariaa ooka neꞌneparepua waikao werapuameo, Uurasi Eesusie weratiamechitia teetomichiopua, aaata puꞌka ooka uutiameo, Riosie uutiamekoopua werapuawichioo. Piiripi puuua, Oose enerepua werapuamea, Warawasi teewataniame, Uhto teewataniameopua tiame. Piirea, Maatia tewaniame enerepua.
\v 24 Waikao Riosichi nayewarepua, chaachapaka:
\p —Muuu Noꞌno tewekachi kahtiameraa, muuu teꞌta machiyamerakapa puꞌka tiꞌtijoeri iikara teꞌteriao, taamo neꞌnetepuapua aatanakamerakopua taamo weramiao, iꞌka ookao. Amoe uupuapua iꞌka werapuameo,
\v 25 iꞌka Uurasi teetoriachi tehki werapuawichioopua, Uurasio simikamekopua puꞌkaopua waꞌasio, ahpo teꞌta kokosa aiwamiachiopua waꞌasio, ahpo ki kaawe iintoriawichioo.
\p
\v 26 Waikao puuu oosa mariki aampa piiripi Eesusi ajawariaa, aaata puꞌka ooka piiripi werapuame inatariao, itapiti ihpapaka naneꞌrepuamechi iyoterepua teewarao, puꞌka ihpapaniamechio naneꞌrepuawichiopua Riosio, aatanakamera eꞌrariopua werapuameo. Waikao Riosie naneꞌrepuame ihpapatiamechio, Maatiachikamera wichirepua werapuamea. Waꞌa yooraka naneꞌretioopua Riosie eratiameo, Maatiakamera weraretupua, Uurasi tehkiwara teetoriamechioopua. Waika oꞌinia Maatiaa, Eesusi ajawaria ahjama oisirepua, Uurasi tehkiwaeria yorasika, puꞌka Eesusi oosa mariki aampa piiripi ajawari ahjámao.
\c 2
\s Riosi Riosiwari eenari
\p
\v 1 Iꞌipari pahko asisoopua, yooma puuu oosa mariki aampa ooka Eesusi ajawaria napawiriachiopua,
\v 2 senawato teꞌpa tewekachi oꞌinia inamuretupua, weruma eeka cheetoamechitia. Puuu cheetochaniamea Eesusi ajawaria mochikachi, pochikame yasiparepua.
\v 3 Waikao weeka yeenika tiiame puuyarepua, naꞌika tiame tajenarieme. Puuu naꞌi yeenia yooma Eesusi ajawariachi moochi chachasoopua yomatiame waꞌa yooremina mochikamechio, pochikame yasipare Riosi Riosiwaria.
\v 4 Waꞌa iikaopua Eesusi ajawariaa, pochikame ahjachi muipaterepua Riosi Riosiwario, yooma ihtaoi seesenu naeraoi kajuteka, Riosi Riosiwarie kiaretia iiyenawa.
\p
\v 5 Puꞌka waꞌa ikinioio Eesusi ajawariao, puuua yomachi weeechi Eerusareni eꞌenakamea, yooma Eerusareni mochikameapua tiameo, puꞌka weruma eeka ahpo inamuriachi, ujumasirepua neꞌnemia.\fig |150-HK00379B.TIF|col|||Teꞌta Eerusareni múuwaeme mochiwachi.|2:5\fig*
\v 6 Waikao Eesusi ajawariaa waꞌa eꞌenakameopua, yooma aaata pipiripi naewarichi, iiyenaka nayewerepua. Waikao waꞌa eꞌenakame seesenu tiꞌtijoeria, ahpo waꞌapi naewachi nayewetiaopua Eesusi ajawariaeo, tísia wekamuwa erakorepua.
\v 7 Waikao ahpo nayewa nayewachaniopao, tahpitika erakokao, chaachaparepua ahpoo:
\p —¿Ihtana ijikikame ohjoare naaju ihji tiꞌtijoea? Naakona, ¿ki Arirea ohjoemekosapu ihji tiꞌtijoe?
\v 8 Nape Arirea ohjoeme enesaa, ¿achini iika taamo nayewa nayewachaniamepua, yooma pipiripi taamo seesenu nayewamechi?
\v 9 Ihji tiꞌtijoeri ahpo seesenu naewachi inamukamea, wekanami weeechi oꞌinia eꞌenakamepua: Paratia weeechi eꞌenakame, Meeria weeechi eꞌenakame, Eerami eꞌenakame, Meesopotami eꞌenakame, Uurea eꞌenakame tiame, Kaparosia eꞌenakame waꞌachi, Poonto eꞌenakame, Aasia eꞌenakame tiame,
\v 10 waꞌa ikisa Rijia eꞌenakame, Paanjiria eꞌenakame tiame, Eejito eꞌenakame tiame, Riiwia weeechi eꞌenakame tiame, Siirene weeechi waapi. Iꞌwa nookapua tiameo, Rooma muuwarichi eꞌenakame, Iitaria weeechi oꞌinia; ookapi ihjia iꞌisaeri naawakame enerepua, epeche ookapi puuua isaeri enepakamepua.
\v 11 Iꞌwachi nookapu tiameo, Kereta eꞌenakame, Aarawia weeechi eꞌenakame tiame. Yooma ahka maꞌchiame pahteka inamuame teemea puꞌka Eesusi ajawariao, maꞌchiame taamo nayewa nayewachaniamekoo, Riosio yooma ihta peenia iintoriamekoopua taamowichioo.
\p
\v 12 Yooma ihji tiꞌtijoeria, ki nuꞌunti peenia erakorepua, ki teesá peenia tiame ikitiopua waꞌao. Waꞌa erakoapaopua, chaachaparepua ahpoo:
\p —¿Ihtana ikiwame iꞌwao? ¿Ihtanapua?
\p
\v 13 Nape aaata wahjachia, naꞌarakao chaachaparepua:
\p —Aa puuua, nawajikamepua.
\s Peero naewaria
\p \fig |151-CN01892B.TIF|col|||Peeroa weeru sisinamuka nayewena tiꞌtijoerio.|2:13\fig*
\v 14 Waꞌa chaachapopa Peeroa, yooma puꞌka Eesusi ajawaria ahjama weripakao, puꞌka tiꞌtijoeri ahpoo nawajiame teewariao, weeru sisinaka chaanerepua:
\p —Yooma tiꞌtijoeri yomachi eꞌénakamea, yooma iꞌwa Eerusareni ohjoeme tiaméa, kaawe noꞌo keepumitiapua pahchuo.
\v 15 Teemea, kiisi nawajika chaachapamepua. ¿Aatana nawajita piarikooiopua pehjio?
\v 16 Ihji taamo ikiyaa, ehkoriami chanitiamepua, Ooeri iyoteriachi, Riosi nayewatura. Ihjia cheeka iyoteriaipua:
\q
\v 17 Neipami taawechiamio, Riosi nayewatura kajumiachiopua waꞌasio, Riosia cheeriaipua:
\q Yooma weeechi mochikamewichioo, noꞌo Riosiwari kiamania puꞌkao;
\q yooma noochi paparameo, aamo tatana tehtemario, noꞌo kaaweruma nayewamichiopua,
\q2 aamo mamaraopua tiame, waꞌachi chaachapamichio;
\q aamo tehtemario, kaꞌkaruma yoorari inatatemichiopua puꞌkao;
\q oꞌochetiamea yayawatiamea tiame, peenia tiame teemumichiopua kochirewachio,
\q2 ahpo peenia erakoa tewekachi mochipua.
\q
\v 18 Puꞌka taawechiamio, noꞌo seekarachitia mochikameo, tiꞌtijoeo ooweruo tiameo,
\q2 noꞌo Riosiwari yahchemania puꞌkao,
\q2 noochi simiyameo peeneka nayewamichiopua, ki seꞌwi simiyame;
\q
\v 19 Neeea tewekachio, itapiti tetewitemania neipamio,
\q2 itapiti peeniatiwari uurapari tetewitemania neipami teetomeri waꞌasi,
\q wehchioi itapiti eera uurapari teetotemania waikamio,
\q2 itapiti naꞌi uurapari tiame, itapiti morowa tiame.
\q
\v 20 Taaaai tukapamapua, meechaai eeraka tiiame ikimapua sehtanasipaka,
\q keꞌchu noꞌo aamo Paamirao Riosi Tijoetukame eenoio pehjio,
\q1 yooma waꞌa tiiame teetomeripua, nape noꞌo Taana eenaiopua Tijoe Tijoetukameopua,
\q2 tahpitika teetoka enameripua, puꞌka taawechio.
\q
\v 21 Yooma puꞌka Riosi Tijoetukamechi paparakamea,
\q2 newipatepuamepua pukaeo, tatakoriwao.
\p
\v 22 ’Eeme iꞌisaeri tiꞌtijoeria, keepusa iꞌka naawesari: Naneꞌrena eemea Eesusi Nasare ohjoemeo, Riosie weratiamekopua puꞌkao, puꞌka weruma itapiti, peenia tiame ihsiriapa, Eesusia pukae peenia ihsiawae ahpo pichiwatarepua, pichiwa Riosie weratiamekopua ahpoo, puꞌka taamo naneꞌreka mochitomichiopua.
\v 23 Nape ihji Eesusichi ikitiamea, Riosi eꞌrariachitia teerekamepua, Apoe Riosi Taanarao, amochi kiatiamekopua meripuaichio. Eeme waꞌapi nokakamepua puꞌkao, nanaaramechi kiꞌyakao. Pukaepa waꞌa noonoire eemea, kurusichi meripuaichioo.
\v 24 Nape Riosia iꞌka ahpo Taana Eesusio, eenechi ahjatere puuua, oijenatekao. Waꞌa iintoka Riosia Eesusio, newitoterepua wahjipaniameo; wahjipaniameo kaꞌchi iika newitome tiiamekopua Eesusio.
\v 25 Taamo yawichi ehkoriami Raawitaru ikipo tuuriai, iꞌka Eesusi ikiria cheeka cheekame puuuai, eee cheeka iyotiaiopua:
\q1 Neeea noꞌo Noonoo, ki piineri noꞌo toaka tetewamepua,
\q1 pukaepa noꞌoche ahjama inisiame tetewamenia,
\q pukaepa ki majayamenia noochio, apoeo noꞌo ahjamakopua puꞌkao.
\q
\v 26 Pukaepa peenia eꞌraninia noochio, noꞌo iikachio, pukachi ahjachi eꞌrapa;
\q pukaepa noꞌo yeenieoi, taꞌiria nayewamenia waꞌa eꞌrapa;
\q noꞌo weerewaai ahjachi eꞌramepua, ahpo oijenatepuao mukukai, amoeopua Noꞌnoo.
\q
\v 27 Muuua noꞌo iikaoi, ki toimapua wahjiparichio,
\q2 aamo Taana Teꞌta Piipari weerewaraoi, kiisi toimamua pikamichioo.
\q
\v 28 Muuua noꞌo tetewitekamemua aachin iintoka noꞌo mukukoio,
\q3 eenechi noꞌo ahjatemio; waꞌa ikitiapao neeea,
\q2 tísia taꞌiria yasitomerikopua, aamo kahtiachi ahjamao.
\p
\v 29 ’Ihji ehkoriami Raawi waꞌa cheeriao, maꞌchiame ki ahpo weerewa nayewaka cheerepua, apoeai Raawitaruo, wetemajitiamekopua mukisoo, iꞌka Raawitaruo tetewikame teemea wetemajitiachio.
\v 30 Ihji Raawitarua Riosie naewaniamekapa, maꞌchiame tiiame enerepua, iꞌka Riosi ahpo chaaneretiao, pichiwa ahpo tetejimarisiwachi machenamerikopua piiripi aaata yawichi, ahpo tetejimariwachi yawichitumeri.
\v 31 Waꞌa tiame pahtekapa Raawitarua, keꞌchu ehpiami simiyame ikiyoiopua pehjio; pukaepa, waꞌa cheeka iyoterepua Eesusi oijenatepuao, kaꞌchi iika pikamerikopua weerewarao, waꞌa iikaopua, kiisi itipimerikopua wahjiparichio mukukaio.
\v 32 Ihji Ehkoriami Iyoteri noꞌo aamo tuuyeriaa, Eesusi naewaka cheetiamepua, iꞌka Eesusio, Riosie oijenatetiame. Iꞌka waꞌa ikitiameopua teemea, tetewákame teemea.
\v 33 Ehpeo Riosie Eesusia, tewekachi iꞌtoretupua, puꞌkao ehpeo ahpo chokichi yasitenapua, teꞌta ahpo weruma teerewaeka. Riosi ahpo ahjama yachapasaopua Eesusio, tamochi teerepanurarepua ahpo Riosiwari, ahpo utewarie teetopuawichiopua, ihtaoi ahpowichio nokiwao. Puuupua ihjia, ehpe iꞌwa aamo tetewariaa, ehpe iꞌwa aamo inamuriaopua tiameo, yooma iꞌka itapiti aamo naewachi taamo nayewariaopua.
\v 34 Waikao, maꞌchiame pichiwa ki ahpo naewaka cheere Raawitarua, ki apoekamera ki mooenariopua tewekachio. Pukaepa Raawitarua, Eesusi ahpo Paamira naewakaopua, eee cheerepua:
\q Apoe noꞌo Noono Paamira Riosia, chaanerepua noꞌo Paamira weeechi enamerio:
\q “Iꞌwa yasipamitia noꞌo ahjamina,
\q
\v 35 ahkasi noꞌo aamo seepurawao newitoachisi,
\q1 ahkasi aamo taaratere soꞌmipaka tesiwa teꞌtereka toapachisi.”
\p
\v 36 ’Yooma iꞌisaeri tiꞌtijoeria, teꞌta weruma naneꞌrewa iintaka mochitopuapua, iꞌka Eesusi aamo meꞌyariaopua kurusichio, ki nuꞌuti teerewa kiaretiame eneriopua puꞌkao, puꞌkakamera teꞌta Noonorao, ki nuꞌuti Paamiratumichio uuriamekopua puꞌkao, yomatiame wehjoarichi mochikame tiꞌtijoerichio, yooma ihta yomatiame iꞌka weeechi iintuameopua tiame.
\p
\v 37 Waikao iꞌisaeri tiꞌtijoea, aapoe meꞌyario tuuwapa Eesusio, ki teesa iiyana erakorepua apochio, ahpoo ki kaawe noonowirio tuuwapa. Waꞌa erakoapa puuua, iinatukerepua puꞌka Peeroo, yooma wahja Eesusi ajawariaopua tiameo, chaachapaka:
\p —¿Ihtana noonoita teemea ehpeo, taamo ki kaawe nokaria kaawe itipipuawichioo?
\p
\v 38 Peeroa waikao chaanerepua:
\p —Eemea, Riosichi aamo maꞌchitapuapua ohso kaawe, puꞌka aamo ki kaawe noonowiria erakoao, Riosio eemea, aamo cheriwenurapuapua. Puꞌka ki kaawe aamo noonowiria erakoao, Riosichi aamo paatoka tetewitepuapua. Aamoo kaaweruma inatamekopua, Riosi eꞌrariopua amochi yasipariopua ahpo Riosiwarie.
\v 39 Ihji Riosiwarie paatoniamea, Riosi ehkoriami oꞌiniao taamo kiamo tuuriaopua, aamowichiopua, aamo tatanawichiopua, seesenuwichiopua tiame, yooma Riosichi paparameopua tiame, Riosichi eꞌenakame.
\p
\v 40 Peeroa tehpe weeka itapiti tuuyerepua pehjio, apoe Riosie Weratiameo, Eesusikopua puꞌkao. Waꞌa cheesaopua chaanerepua tiameo:
\p —Yooma ki kaꞌkaruma nokiwameopua tiꞌtijoeeo, poanatupuapua puꞌkao.
\p
\v 41 Waikao, yooma Riosichi simiyame Peero nayewaturia pichikekamea, ahpo paatonurerepua, yoomahka pipiripi Riosichi maꞌchitaka, ahpo ki kaꞌkaruma yoorariao. Waika taawechio, paika miiri ahka Riosichi eneparepua, teꞌta Riosichi paparakao, yooma Eesusi ikiria pichikekameopua, iintoria.
\v 42 Waꞌa iika paatotiamea, yoomahka Riosi chiia naꞌnaritorepua, puꞌka Eesusi ajawariae masiteriao. Puuu papatotiamea, waika oꞌinia ahpo nanapawirepua, wahjachi Eesusichi paparame ahjamao, kaawe erakoka teetomiaopua, Riosichi nayewamiaopua, Eesusi Aari Koꞌkaria\f + \fr 2.42 \ft Ihji Eesusi aari koiꞌwamea, Riosie Weratiame nuuraria enerepua, inatepaka mochitopuawichiopua. Eesusia paanio, ahpo weerewako tuukamepua, puuu echijuwari neerorao, ahpo eerako tuukamepua.\f*, yorasimiaopua.
\s Pukerio aachin teꞌtereria Eesusichi paparakameo
\p
\v 43 Waika oꞌinia yomatiame Eesusichi paparakamea, Riosie tísia peeniatiwari tetewiwa mochitorepua, Eesusi ajawaria nokisiwaeopua.
\v 44 Yooma Riosichi paparaka mochikamea, yoomahka ahpo kipotiame eneparepua, ihtaoi ahpo kipoteka mochipuameo.
\v 45 Ihjia, aꞌchitia ahpo nakisiachi, ahpo kuꞌisiame enerepua, ahpo iinueka itapiti nehjisa.
\v 46 Tiopachioi ki toarepua napawikaopua, senepi taawechi. Ahpo taꞌpechioi napawisaoi tiame, yooma ahpo kaawe uuka mochitorepua, puꞌka Paamira Aari Koiꞌwameopua, koayaio. Wahjachi kooameopua tiameo, ahpo kipoteka koꞌkarepua puꞌkao, nape kaawé erakoka.
\v 47 Ihji weꞌwemera Eesusichi paparamea, tísia kaawe tetewiniame enerepua aaataeoi wahjachio. Puuu weꞌwemera Eesusichi paparasiamea, wahjachi paparakame ahjama enepasirepua, Riosie.
\c 3
\s Chookopakame kokoriame yachapatewa
\p
\v 1 Piire taawechiamio, Peeroo Waani tiame tiopachi eꞌnoiopua, arikiri Riosi ahjama nayewamia tiopachio.
\v 2 Waꞌa tiopa muirachio, yasariai aaata chookopakame kokoriame. Waꞌa tiopa muirachio, puuu rojomi kokoriamea, waꞌa ujuparetiaipua senepi taawechio, ihko itamichiopua waꞌao, Peeniatiame teewaeriachi muirachio.
\v 3 Puuua, Peero Waani tiame tiopachi muiyame tetewapao, ihko itanerepua puꞌkao.
\v 4 Nape Peeroa Waani tiamea, chaanerepua:
\p —Ehsoo, taamo neꞌnepao.
\p
\v 5 Waikao kokoriamea neꞌneparepua, itapiti ahpo kiapuame maaeka.
\v 6 Nape Peeroa cheerepua:
\p —Toomio ki iinuenia, nape aamo kokoriao aamo yachapatemia iinuemenia: Eesusi Riosie Weratiameo, utewarie.
\p Waꞌa cheesaopua chaanerepua:
\p —¡Werisísaa! ¡Kaaweruma oisísa saukame!
\p
\v 7 Waikao Peeroa ahjamina sekachi chapikao, werisipurepua. Waikaopu chookopakame sautetiamea, puꞌka waꞌapichi werisipuniaio, tonochi utewarepakaopua, oisirepua.
\v 8 Waꞌa iika oisisaapua chookopakamea, tísia kaawe eꞌraka niinipakao, Riosichi papararepua; waꞌa inisika pakirepua tiopachio.\fig |152-cn01897B.tif|col|||Tijoe chookopakame naawakamea, kaawe eꞌraka niininapua, Peeroe sautetiapa.|3:8\fig*
\v 9 Puꞌka chookopakame oisikameo, yooma tiꞌtijoeri tetewarepua puꞌkao, Riosio ahpo iintoria pukachio, tísia cheriwema kiꞌyaopua puꞌkao, tísia kaawéruma naewakaopua Riosichio.
\v 10 Yooma machirepua chookopakame sautetiameo, puuukopua chookopakame kokorekameo, tiopa muirachio yayasamekoopua puꞌkao, iꞌisaeri tiopachi, Peeniatiame muirachi tewaniachi yayasariameo, ihko itaká. Waꞌa iikame tetewikame chookopakameo, yooma weruma peenia erakorepua chookopakameo, waꞌa ikikame tetewapao.
\s Peero masiteria tiopachi
\p
\v 11 Peeroo Waani tiame tiopachi ohjoio, puꞌkao tiopateriami nokisioiopua Saromoni tewaniachi, puuu yachapakamea, chokichi weritoriaipua tiameo. Waikao yooma tiꞌtijoeria, waꞌa ihtoame tetewapa yachapakameo, waꞌa ujumasirepua neꞌnemia, tísia peenia erakokaopua yachapariopa.
\v 12 Peeroa waꞌa noonoikopao, cheerepua puꞌkao:
\p —Eeme tiꞌtíjoeri, ¿achini iikai taamokamera weruma erakona eemea, taamoe utewarie yachapaterio erakoka iꞌka tijoe?
\v 13 Kaꞌipua. Ki teemekamera iintokaitepua. Keepusao naaju. Ihji sautetiame aamo tetewariaa, Riosikamera iintokamepua sautekao, ahpo teꞌta utewarie, puuu waꞌapia Aurani Riosiwara, Ihsa Riosiwara tiame, Aakowo Riosiwara waꞌachi. Puuu Riosiwara iintokamepua, aamo ehkoriami oꞌinia Riosiwara. Puuu waꞌapi Riosi ihsikamepua, Eesusi werumatakaoiopua, ahpo Seekaechitia yasimichioopua. Puꞌka eeme iꞌisaerio, Piiratochi nehjaria meripuaichio, Piiratoo ki merinarioio aamo utewa yooraria meripuaichioo.
\v 14 Eemea Piiratoo, Eesusi Teꞌta Kaawerumara puhjenarioiopua, tijoe koꞌyakamera itaria, puhjepuawichioo.
\v 15 Waꞌa nokaka meꞌyakame eemea Eesusio, puꞌka Eesusi teꞌta ki wahjiame ahjari taamo kiꞌyameopua. Eemea puꞌka meꞌyarepua meꞌyao, nape Riosia eenechi oijenaterepua puꞌkao. Yooma iꞌkao, taamoe waꞌapi tetewakamepua, teeme Eesusie waꞌapi ajawátiame.
\v 16 Ihji tijoe aamo machiyachitia ikiriao, Eesusi utewarira iintokamepua sautekao, tonochi utewatekao oitekao. Ihji waꞌa ikitiamea iꞌka tijoechio, Eesusichi paparakapa waꞌa ikitiamepua, yoomá aamoo, tetewachi.
\p
\v 17 ’Eeme noꞌo tetejimari waꞌapi, naneꞌrenania aamoo, aamo paꞌpamiratuameopua tiameo, ki naneꞌriamekopua aatanakoo, waꞌa noonowiriopua Eesusi meꞌyakao.
\v 18 Nape puuu waꞌa aamo noonowiriaa, waꞌa teeremiapa waꞌa noonowirepua, waꞌa ikimio tuutiamekapa, ehkoriami Riosi nayewaturaeo, Aapoeo chaachapariaipua, ihji Riosi Uutiamea, tísia aiwameri puuua.
\v 19 Waꞌa teesoo puꞌka aamo noonowiriawichioo, Riosichi eꞌenamitia eemea, apoe aamo noonowiriawichioo, aamo cheriwemichiopua, puꞌka aamo noonowiria Eesusichio, ki peteremichiopua waꞌasio.
\v 20 Waꞌa aamo noonoisoopua, eenechi uhjurepuame eemea iꞌka Riosie Weratiameopua, puꞌka aamo puuyetoka mochitoao weeechi yawichitumeriopua, apoe yasipamichiopua waikao, aamo yawichichitiao. Ihji enapuame aamo puuyeka mochitoaa, ihji Eesusi puuua, ehkoriami Riosi nayewatura chaachaparia.
\v 21 Nape Eesusia pehjio, tewekachi yasimeripua pehji, ahkasi Riosi yahchariachisiopua ahpo eenechi enamiachio. Waika enasaapua Eesusia, teꞌta kakupachi aamo iintapameripua iꞌwao, teꞌta ehkoriami Riosi nayewatura chaachapariachitia.
\v 22 Moisetaruai, ahpo Ehkoriami Iyoterichio, cheeriaipua: “Apoe taamo Paamiraa Riosi, aamo tetejimarichi maꞌchipamapua, piiripi noochitia Riosi naewame. Yoorepuapua puꞌkao, yooma ihtaoi aamo nuuriao.
\v 23 Aaata ki eꞌwakamea puꞌkao, kihta teeremeripua Riosichio, poanachi teꞌteremeripua Riosi ijinuwarachio, ki seená aampasi.”
\p
\v 24 ’Yooma puuu Riosi naꞌnayewakamea, waꞌachi chaachapariamepua, yooma iꞌka ikitiameopua, Saamueri taawechi oꞌinia ahkasi ehpesi.
\v 25 Yooma Riosi aamo kiamo tuuriaa ahpo naꞌnayewaturachio, kajukame itipimeripua amochi enasoopua, puꞌka Nayewatura Riosi enamo tuuria. Naneꞌriame eemea tiameo, Aurani ahjama ahpo katewiaiopua Riosio, cheeriopua Auranio: “Amochi machenameripua piiripi tijoe, yoomá weee mochikamewichioo, ki teesá kaawe iintomeri.”
\v 26 Pukaepa aamo iꞌisaeri tiꞌtijoerio, Riosia Eesusi naawatesao, amochikamera uhjurerepua pahchao, amochi pahcha cheriwepuawichiopua tatakorio, aamo toinaresoopua aamo ki kaꞌkaruma nokayao.
\c 4
\s Peeroa Waania tiame, yaꞌyawichi iinatukewachi
\p
\v 1 Neipa taawechiamio, Peeroo Waanio tiame tiꞌtijoeri ahjama nayewioio Eerusareni tiopachi masitekao, waꞌa eꞌenarepua ookapi tiopachi neesetori. Puuua piiripi kapitai yeeka eꞌenarepua, tiopachi inatiame, naati yeeka tiame, saruseo tiꞌtijoe, puuua Moise nuurarira neesetoame enerepua.
\v 2 Puuua nekamucherepua Peeroo Waaniopua tiame, Eesusio meritiai eenechi ahjariae, pichiwa iintapariopua tuuyopua, eenechi ahjaniameo.
\v 3 Puuua waꞌa erakoapao, chapisa yeeteparepua puꞌkao, nape tísia aarikopua waꞌasio, meerewichio toarepua katewepuao.
\v 4 Nape muuwaeme tiꞌtijoe ooweru tiamea, kaawe eꞌraka inamukamea puꞌka eenechi ahjapuame tuuyewario, pichikerepua. Puꞌka waꞌa ikipuame pichikekamea, ahkasi mariki miiri enetorepua, tiꞌtijoeche ihtetakao.
\p
\v 5 Puꞌka meereo iꞌisaeri yaꞌyawichia ahpo napawirepua, Peero katewemia Eerusareniopua. Waꞌa napawikamea tiameo, tuuyewari paꞌpamuratuame enerepua, Moisetaru nuurari neesetoame.
\v 6 Waꞌa mochirepua tiameo, Aanasi teꞌta tiopachi paamiratuamera, waꞌa ikisa Kaija, Waani, Arejanto, wahjachi tiame teꞌta tiopachi paamiratuameo, tetejimara.
\v 7 Waikao waꞌa napawisaapua, ahpo napawiriachi upanurarepua Peeroo Waani tiame. Puꞌkao upatioopua, naasipa ajawaka iinatukerepua, chaachapaka:
\p —¿Aatanachi utewaeka peenia nokayame eemea, puꞌka ki maaepori aamo nokayao? ¿Aatana reesisewachi waꞌa nokayame eemea?
\p
\v 8 Waikao Peeroa, Riosi Riosiwari kuꞌirae naewakao, cheerepua:
\p —Yooma eeme teꞌta paꞌpamiratuameopua tiꞌtijoeri,
\v 9 iꞌka rojomi taamo cheriweka sauteria katewenariao, pukachi simiyame taamo iinatukiao,
\v 10 maꞌchiame chanimania puꞌkao, yooma aamoopua, yooma aamo iꞌwa napawikameopua, yooma aaata iꞌisaeriopua tiame. Ihji tijoe iꞌwa weeriame aamo tetewachio, Eesusi ihsikamekaitepua yachapateka ahpo utewarieo, Nasare tijoe enekame, Apoe puuu aamo merinureria, nape Riosio eenechi ahjateria.
\v 11 Ihji Eesusia, aamo waꞌapi ipaka tetewariapua, nape ehpeo tísia nateyame enepakame, yomatiame ihta itapitichiopua. Ihji Eesusia, tehte teꞌta nateyamechitia enepakamepua, itapiti tehte teꞌta kaari naawarachi yachaniamechitia.
\v 12 Kiꞌtepua waꞌasi iꞌka weeechio, aaataai taamo tatakorio, teꞌta puhjiamea.
\p
\v 13 Waikaopua yaꞌyawichia, Peeroo Waani tiameopua, kihta seeweka nayewiopua puꞌkao oowera tiꞌtijoekai, tísia pepeniamekopua puꞌkao, tahpitika eraparepua. Waikao naneꞌrerepua puꞌkao, Eesusi ihsiriopua masitekao.
\v 14 Waikaopu paꞌpamiratuamea, puꞌka yachapatiamechi simiyameo, kihta chaachapame eꞌrarepua, puꞌka saukameo waꞌachi weeriopua puꞌkao tetewachi, yachapakame waꞌasi.
\v 15 Waikao Peeroo Waani tiameo, maꞌchi puuyanasaopua kuꞌitapio, aapoeche ahpo nayeweka itipirepua waikao, ihtana ahpo noonowimiao.
\v 16 Puuua ahpo chaachaparepua:
\p —¿Achini yoorata teeme iꞌka tiꞌtijoeo, iꞌka nokariao iꞌwa Eerusarenio, yooma naneꞌreniamepua waꞌasio, ihji oika yachapatetiamea, pichiwakoopua? Puꞌkao teemea, kaꞌchi iika kaꞌitametepua.
\v 17 Kihta yorametepua tiiao, nape aꞌchitiaoi teewetenia nakiyame puuua, Eesusichi simiyame masitiao, ki weruma mehtamichiopua waꞌasi. Mamajochatia kaawepua puꞌkao, teewemichiopua waꞌasio, puꞌka Eesusichi simiyame masitiao.
\p
\v 18 Waꞌa erapasaapa puuua, Peeroo Waani tiameo, eenechi ahpo mochikachi upanurerepua. Waꞌa upasaapa puꞌkao, utewaeme chaanerepua puꞌkao, kiisi masitemichiopua waꞌasi Eesusichi simiyameo.
\v 19 Nape Peeroa Waani tiame waꞌa chaanetiapao, chaacháparepua:
\p —Eemea, eeme waꞌapi neꞌnepuapua aaatakamera yoorepuameo, Riosioi, aamo chaachapaoi,
\v 20 nape teemea taamoo, kiisi teewemeriko erakoamepua taamo tetewariao taamo inamuriaopua tiame Eesusichio.
\p
\v 21 Waikao isaeri paꞌpamiratuamea, oowera mamajochasa toarepua Peeroo, Waaniopua tiameo. Ki wepisa toarepua puꞌkao, muuwaeme tiꞌtijoe ooweru tiameo, Riosi peenia ihsiwa puꞌsereka tetewiriopua puꞌkao. Pukaepa tiꞌtijoerio, majawekaopua tiame.
\v 22 Ihji paꞌpamuratuamea, kihta chaachapame erakorepua aapoeo, puꞌka sautetiameopua, apoe waꞌapi nayewame tiiopua puꞌkao, ooka weerewa paamuamekopua tijoeo waꞌasi.
\s Eesusichi paparamea, ahpo nayewatumia oisa teetowa itaniame
\p
\v 23 Waikaopua toitiapao, Peeroa Waania tiame, wahjachi Eesusichi paparame mochikachi nonowarepua. Puꞌkao waꞌa eꞌenasao, yooma tuuyerepua ahpo ikiriao, puꞌka paꞌpamuratuame noonowiriaopua apochi, yooma ihtaopua tiameo, ahpo mamajochatiame.
\v 24 Ihji Eesusichi paparame kaawe keepusaapua, yoomahka pirena kaawe erakoka nayewerepua Riosichi paparakaopua chaachapaka:
\p —Muuu teꞌta yoomachi Paamiraa, Muuu amoe netekameraopua tewekao weeeopua tiameo, yooma ihtaoipua paꞌweoi, taamo anachari kiamitiapua utewari, ki seeweka nayewatupuaichiopua aaataoiopua, yooma ihta amochi simiyame naawesariopua.
\v 25 Muuua aamo Riosiwarieo, aamo Raawi seekarewachi naewakao, cheeriaimua:
\q ¿Achini iikai ki noꞌo nakiyamea noꞌo puipameriko erakoame eemea,
\q1 kaꞌchi iika noꞌo newitome tiiai eemea?
\q
\v 26 Yooma yaꞌyawichi weeechi mochikamea,
\q puꞌkawichio noochi nasiwamia pirenatuamepua, noꞌo Uuria
\q2 Weerariamechi nasiwamiaopua tiamé.
\p
\v 27 ’Puuu aamo Raawichi cheeriao, pichiwa ikikamechepua. Eerore yawichia, Poonsio Piiratoa tiame, seesenu tiꞌtijoeriopua tiameo, iꞌwa Eerusareni napawikamepua, aamo Uuriame merimia, Eesusi, puꞌkao aamo seekarewachitia yasitoame.
\v 28 Puuua, pichiwa waꞌa noonowiretupua, teꞌta aamo cheeriachitia.
\v 29 Ehpeomua Apoe taamo teꞌta Paamiraa, taamo kuꞌimitiapua ki majamichiopua taamo mamajochameo, taamoo, anachaka aamo nayewamichiopua.
\v 30 Tamochi teerepuapua aamo seekao, amoe sautepuawichiopua aaataoi ahpo sautejeresoo, aaata aamo Taanachi paparakameo. Tamochioi itapiti aamo peenia ihsiwa yorajerasaa, taamo kuꞌipapuapua aamo tetewitepuaichiopua utewarirao.
\p
\v 31 Kajutiopa Riosi nayewekao, waꞌa mochikachio noonorepua, Riosio waꞌa kahtiopa ahjama. Puꞌka noonosoopua yooremina mochikamea, ahpo iikachio peenia eraparepua, Riosi Riosiwari apochi eenariopa. Pukaepa waꞌa puuyasaapa, oisa eꞌraka nayewasirepua eenechio, Riosi tuuyewario.
\s Yoomahka ahpo iinuwao, ki ahpochewichio erakowa
\p
\v 32 Eesusichi paparamea muuwaeme enerepua, yoomahka pirena, ahpo tetejimachitia mochikame. Pukaepa yooma ahpo iinuekao, ahpo kipotepuamewichio iinuerepua.
\v 33 Waikaopu yooma puuu Eesusi ajawariaa, utewaeme teꞌteretorepua ahpo Paamira Eesusi oijenaria naewatukao. Riosiai epeche teetorepua pukachio, ahpo kuꞌisika cheriwewaeo.
\v 34 Eesusichi paparamechio, kitererepua chorowaniamea. Weewaemeai, kariwaemeai ahpo ijinuwa nehjisaapua,
\v 35 Eesusi ajawaria kiasirepua, kehkisa ahpo kuꞌinariaeopua. Waikaopu Eesusi ajawaria yooma Eesusichi paparakameche, kiasirepua naachutekao, ki choꞌchorowamichiopua puꞌkao.
\v 36 Weee nehjiwa naewaniachio, waꞌachi yasariaipua piiripi tijoe Oose teewaeme, puuua Wenawe teewataniame eneriaipua Eesusi ajawariaeo. Puuu teewaraa, “Kaawe Erapatiame” chaniwame puuua. Puuu tijoea, tiopachi kuꞌyame eneriaipua, Chipire tewaniachi oꞌinia eenakame eneriaipua, pawenasipa weeechi.
\v 37 Ihjia ahpo weewa nejisaopua, Eesusi ajawaria uujuyeparepua toomio, naachutepuaichio kooame nakisiameo.
\c 5
\s Ananiaa tatakoriwa, ahpo uupira Saajira tiame
\p
\v 1 Nape piirechi tijoea, ki waꞌachi iintorepua, Anania tewaniamea ahpo uupimaopua Saajira tewaniame. Puuua ahpo weewa nehjisaapua,
\v 2 paikapi toomi ahpowichio katewesaopua, ki ahsieme iꞌyetorepua Eesusi ajawariaopua, puꞌka nehjitiame toomio. Ihji Ananiaa, waꞌa eenakaopua yooma Eesusi ajawaria ajakachio, wehchi toꞌweparepua toomio cheeka:
\p —Iꞌwa maani weee taamo nehjaria toomia.
\v 3 Waikao Peeroa chaanerepua:
\p —Anania, ¿achini iika aamo toakamua Satanasie wisikuepuawichioo, Riosi Riosiwarikamera aamo wihkuenaremichioo, ki ahsieme aamo wihkueka upamichiopua toomio?
\v 4 Keꞌchu nehjiwai weeea, ¿ki aamo weeekosakaipua? ¿Achini iikai wihtumio oꞌraka nehjaka eemea weeeo, ki ahsieme upanariapa toomio ki wihkuamechitia, aamoo teꞌta weeka nehjariachitia tetewipuawichioo? Puuu aamo iintoria, ki nuꞌunti wihkuatiamepua Riosiwichiokamera, ki tiꞌtijoeriwichiokamera.
\p
\v 5 Iꞌka inamusache Ananiaa, mukukame wichirepua. Iꞌka tetewikamea waꞌa ikitiopao, ki nuꞌuti iyoripo eraparepua Riosio.
\v 6 Waikao waꞌa eꞌenaka aaata tehtemaria, wisasorie ikapisapao weerewarao, apechunasa iꞌtorepua wetemajimia.
\p
\v 7 Paika keenako tepepio, puuu uupiraa waꞌa eenarepua. Puuu uupiraa kihta naneꞌriame eneriaipua pehjio, ahpo kuuna ikiriao.
\v 8 Puꞌkao Peeroa chaanerepua:
\p —¿Eee kehkichi nehjaka eemea weeeo?
\p —Ejeꞌe. Waꞌa kehkichi nehjitiapua —cheerepua.
\p
\v 9 Waikao Peeroa chaanerepua:
\p —¿Achini iikai waꞌa noonoimo oꞌraka eemea, aamo tísia kokosapuame tiame Riosie? Kaꞌchi ikimete muuua ehpeo. Neꞌneo waꞌa ajakameopa, aamo kuuna iꞌtokame puuuapa, wetemajimiao; ehpeo aamopechi iꞌtomia eꞌenakamepua.
\p
\v 10 Waꞌa chaanesoche Peeroo, mukukame wichirepua ikanati, puuuai. Puꞌka tehtemari muioipa, mukukame poirepua waꞌasi. Waikao maꞌchipasaapua, kuunara wetemajitiachi wetemajirepua tiame.
\v 11 Yooma tiꞌtiopachio, aaataai iꞌka ikitiame inamukameopua tiameo, tísia majaka inamurepua, waꞌa ikitiameopua waꞌa.
\s Eesusi uhjurawaa muuwaeme ki maaenari yoorani
\p
\v 12 Yooma puuu Eesusi ajawariaa, ki ookapi Riosi peenia ihsiwa tetewiterepua tiꞌtijoeriopua, Eesusi utewarieo. Eesusichi paparamea, eepi nanapawiriaipua tiopatereo, Saromoni tewaniachio.
\v 13 Wahjachi tiꞌtijoeria, kaawe tetewiriaipua puꞌkao, nape ki nanapawiriaipua ahjama, tísia iyoriniame tetewapa waꞌao.
\v 14 Nape waꞌatioipua, Eesusichi paparamea, epeche epecheche teetorepua muuwesikao, tiꞌtijoeopua, ooweru tiame.
\v 15 Muuwaeme tiꞌtijoeriaio, eꞌtaparachi puyanariaipua ahpo kokoriamewao pooesuwe Peero uꞌmatomiachi toamia, Peero ekawiraraa ahjachi uꞌmatosaapua sautemapua, erakokao.
\v 16 Ahkasi Eerusareni mochiwachiamioi waꞌachi noonoirepua, Peero uꞌmatomiachi puuyanekaopua kokoriameo, pooechi. Waikao yooma Eesusi ajawariaa, yooma kokoriame Eesusichi paparaka sautesirepua, waꞌami uꞌumatokao.
\s Eesusi ajawaria chapipuame naanaritowa
\p
\v 17 Waꞌa tiame inamukapa napawikarichi paꞌpamiratuamea, wahjachi tiame saruseo tiꞌtijoe pirenaturiai, kiisi kaawe erakore puuua ahpoche tísia erakowae pochikapa, muuwaeme tiꞌtijoe ooweru tiame Eesusi ajawariakamera naꞌnaritoamekopua.
\v 18 Waikaopua, puꞌka Eesusi ajawariao chapisaopua, yeeteparepua meeresi.
\v 19 Nape tewekachi Riosi kuꞌiwaria, waꞌa eenaka tukaoo, wahjonerepua Eesusi ajawariao, yeetaeka mochikachio. Puuua yeetapuka puuyanasaopua, chaanerepua:
\p
\v 20 —Eemea, simitepuapua tiopachio masitekaopua tiꞌtijoerio, puꞌka weemera ahjarichi simiyameopua.
\p
\v 21 Waꞌa chaanetiamekapa Eesusi ajawariaa meere piario, simiterepua masitekao, waꞌapi tiopachio.
\p Waikao waꞌa nokayoiopua masitekao, puuu teꞌta isaeri napawikarichi paꞌpamuratuamea, eenechi napawirepua, ahpo yeetepariachi simiyame katewemiaopua. Waꞌa napawisaopua, Eesusi ajawariao, upanurerepua eenechio, puꞌka noonowiria katewepuawichioopua.
\v 22 Nape waꞌa yeetepatiachi eꞌenasaapua iꞌnorameria, ki aaata tewarepua yeetepatiameo. Waꞌa ikisaopua, waꞌatia nonowarepua, ahpo paꞌpamuratuamechi tuumiaopua.
\v 23 Pukachi eꞌenakaopua chaachaparepua:
\p —Kiꞌtiapua waꞌao. Yooma yeetaeka weririapua weeriao, inatiameai waꞌachi ajariapua ajariao, nape taamo yeetapusa neꞌnioipua yooreminao, kiꞌtia waꞌao aaataai.
\p
\v 24 Waikao yoorewa inatiame kapitairaa, tiopachi neesetori paꞌpamuratuamea tiame, iꞌka inamukapao, wekana erakokao chaachaparepua: “¿Ihtana ikiniamekosapua naaju iꞌwao?”
\v 25 Waꞌa erakoiopua pehjio, waꞌa eenare aaata tijoea chaanesikao:
\p —Aamo karichi moꞌariaa tiꞌtijoe, waami nokayamekapua tiopachi masiteka.
\p
\v 26 Waikaopua tiopachi inatiame kapitairaa, piirechi yeeka simirepua tiame, puꞌka Eesusi ajawaria ahpo yeetepariachi iꞌnoramiaopua. Nape ki eꞌraka chapisa uꞌparepua, majawiapa puꞌka tiꞌtijoeriopua, ahpo pasipupuawichioo.
\v 27 Waikao paꞌpamiratuamea, ahpo mochikachi uꞌyepatiaapua puꞌkao, naasipa ajawaka iinatukerepua puꞌkao:
\p
\v 28 —¿Ki utewaeme waꞌineka teeme aamoo, ki masitemichiopua waꞌasi Eesusichi simiyame utewario? ¿Ki waꞌa noonoire eemea ohsotia? ¿Ki yomachi Eerusareni pochiware eemea aamo masitiaeo? Eemea pukaeo taamokamera sahtuchamepua, puꞌka Eesusio taamokamera meꞌyario tuuka.
\p
\v 29 Waikao Peeroa, wahjachi Eesusi ajawariaa tiamea, nehjiarepua:
\p —Waꞌatepua tiiao, nape teemea, Riosikamera yooremetepua, ki tiꞌtijoerikamera.
\v 30 Puꞌka Riosi taamo ehkoriami mochikame Riosiwarao, puꞌka Eesusi eenechi ahjatekame, puꞌkao aamoo, kurusichi chuhchaka meꞌyaria.
\v 31 Puꞌka waꞌapi Eesusio Riosia, eenechi ahjaterepua, waꞌa iintosaapua, epeche teꞌta weruma yasira kiꞌyarepua puꞌkao, ahpo ahjamina yasimichiopua, teꞌta ki nuꞌuti weruma Paamirachitia yasimichiopua. Riosia puꞌka Eesusio ahpo ahjamina yasakao, teꞌta ki nuꞌuti Newipatiamera enepaterepua puꞌkao, yooma isaeri tiꞌtijoe ooweru tiameo, cheriwepuawichiopua tatakoririao, yooma ahpo ki kaawe nokayao pichiwaka toinaresoopua.
\v 32 Iꞌka Eesusi Riosi eenechi ahjateriao, tamoe waꞌapi tetewikamepua. Yooma wahjachi Eesusichi paparamea, ki tetewameai Eesusi oijeraniao, Riosi Riosiwariae ahpo naneꞌretia teꞌta pichiwatame puuuai.
\p
\v 33 Waikaopua aapoe noonowirio tuuwapa Eesusi meꞌyakao, ki teesa nenekarepua, ahkasi koꞌinareka Eesusi ajawariaopua.
\v 34 Nape piiripi parisero tijoea, Amarieri tewaniamea, werisika maꞌchi uhjurarepua kuꞌitapi Eesusi ajawariao. Ihji Amarieria waꞌa mochiwachio, tísia nakiwame eneriaipua, Moise nuurari masitiame.
\v 35 Waikao ihjia paꞌpamuratuameo, chaanerepua, yooma waꞌa napawikameo:
\p —Eeme isaeri tiꞌtijoe, aamo chaanemane noꞌo eꞌrao. Ki teꞌta yorajepo eꞌraninia iꞌka tiꞌtijoeo, seenekachi ki kaawe teeremaoi eeme.
\v 36 Naneꞌriame eemea piie taawechiamio, Teurasi tewaniameo, muuwaeme ahjama werisiriopua, weruma ahpo maaeka. Puꞌkao meriretiopua, yoomahka ahpo ahjama ohjoao, naao sientohka. Waꞌa iikapa puuua, yoomahka chiꞌripaka kajurio.
\v 37 Neipaoipua tiameo, aaata Uurasi tewaniameai, waꞌachi iintoriai puai, muuwaeme pirenatusao. Nape meriretu puai, puꞌka naꞌnaritoameai, yooma chiꞌripaka.
\v 38 Pukaepa, ehpe tiiachio, toitia kaawe eneriaipua ohso kaawe. Oowera tiꞌtijoerichi eename enesaa, waꞌatia uꞌmatomapua.
\v 39 Senawato seenekachi Riosichi eename enesoo, kaꞌchi iika saipatema eemea iꞌkao, Riosichi nasiwame enemeri eemea, Riosi puipanariame.
\p
\v 40 Waikao Amarieri chiia kaawe eꞌresaapua, uhjurarepua waikao Eesusi ajawariao, upapuaichio. Upasaapua iꞌkao, ki oosa naewanuresaapua Eesusio, wepisache toarepua puꞌkao.
\v 41 Waikao waꞌa weruma napawitiachi puuyaiopua, kaꞌchi erakorepua Eesusiwichio wepiretia aiwakaio, ohsotia kaawe erakorepua waꞌa yoratiaiopua.
\v 42 Waꞌa yoratiai puuua, kaawe erakoka simiterepua Eesusichi simiyame masitekao, senepi taawechi waꞌapi isaeri tiopachio, yomachi waꞌapi mochiwachiami taꞌpechiamiopua tiame.
\c 6
\s Oowisani tijoe naachutari ajawatiame
\p
\v 1 Puꞌka taawechiamio Eesusichi paparamea, epeche teetorepua muuwaepakao. Waꞌa teetopa iꞌisaeri tiꞌtijoeri rieko naeraemea tiame, ki kaawe erakorepua, ahpo wahjachi iꞌisaeri eureo naewamechio, ahpo tetejima ki kukunaemeo, ki ajasepo tuuka kooameo, senepi taawechi naachutaniameopua.
\v 2 Waikao puuu oosa mariki aampa ooka Eesusi ajawariaa, napawinurere puuua, Eesusichi paparameo. Napawisoopua piiripi puuu Eesusie ajawatiamea, cheerepua waꞌa napawikameo:
\p —Noꞌo keepumitia yoomahka. Ki yekimeri teemea naachutakao, ki toime tiiapa teemea masitekao, Riosi kaaweruma tuuyewari tuuyekao.
\v 3 Pukaepa ajawatia kaawepua aaata kooame naachutameri. Aamoe chaachapamitia eemea amochio, aatanakamera ajawapuame amochi uuka oowisani tiꞌtijoeo, nape kaꞌkaruma ijinatamera tiꞌtijoe, ahsepari ahjachi oowe eꞌrepua teꞌteriame naachutapuawichioo, apochi yahchaka ohjoamera Riosi Riosiwario, kaawe eꞌrariwa tiiame.
\v 4 Waꞌatiaopua teeme Eesusie ajawatiamea, waꞌapitia simitemapua masitekao, Riosichi itasikaopua tiame aamo kaawe teꞌteretopuawichioo.
\p
\v 5 Waikao chaanetiamea, yooma ahka ahpo pirena kaawe iintasaapua puꞌkao, apochi iꞌyasaapua aaatao, Teiwa uurepua piiripio, kaawerumakoopua puꞌkao, soparame yahchamekopua apochio, Riosi Riosiwario. Waꞌachi teꞌteriame uuretupua wahjachioi, Eeripeopua, Poorokoroo, Nikanoriopua tiame, Tiimoni tewaniame, Paramena tewaniame tiame, Nikorasi Antiokía ohjoekame tiame. Ihji tijoea pukerio, isaeri tijoe enepakame, ehpeopua Eesusichi paparame.
\v 6 Waꞌa ikisaopua iꞌka oowisanio Eesusi ajawaria uꞌyeparepua. Waikaopua Eesusi ajawariaa, ahjachi seekarepaka Riosichi naewakao, puꞌkakamera uurepua naachutamichioo.
\p
\v 7 Waikao puuu Eesusi ajawaria nokisiachio, Riosi kaaweruma tuuyewari tuuyekao, epeche mehtasirepua Eerusarenio, waꞌao, yomatiame waꞌa weeechiamiopua tiame. Waꞌa ahkaoio, ahkasi muuwaeme isaeri tiopachi neeseriosiai, Riosichi papararepua.
\s Teiwa chapisa iꞌtoniame, teꞌta weruma kateweri napawirachi
\p
\v 8 Teiwaa, piiripi puuu naachutamea, weeka itapiti peenia ihsiwa ihsikamepua tiameo Riosi ihsiwaeo, muuwaeme tiꞌtijoeri tetewachiopua, tiꞌtijoeria puꞌsererepua Teiwa masitiao.
\v 9 Nape Puhku Puhjetiame napawikari tewaniachi teꞌteriamea Eerusareni oꞌinia eꞌenakamea, kiisi puꞌsereka tetewarepua Teiwa masitiao. Pukaepa Teiwa masitiao, oꞌinerepua Teiwa chiia kaꞌitakao. Yooma puuua Aasia weeechiami oꞌinia eꞌenakame enerepua, Siirene tewaniame mochiwachi, Arejanti mochiwachi tiame, waꞌa ikisa Seerisia mochiwachi.
\v 10 Yooma ihji tiꞌtijoea Teiwa newitonariaipua, kaꞌchi iika newitome teererepua, Teiwao Riosi ihsiopa ahjama kuꞌisikao, ahpo Riosiwarieo.
\v 11 Waikao puuu tiꞌtijoea, ki newitome tiiapa Teiwao, aaata nateterepua Teiwa wenejimichiopua, Eerusareni ohjoemechiopua. Ihji natetetiamea waikao, ahkaoi oiyachio chaachaparepua wenejikao: “Naꞌara chiiame inamukame teemea, Moise masiteriao, waꞌa cheekaopua, naꞌarinapua Riosio.”
\v 12 Waꞌa chaachapakaopua, weeru noonowiterepua tiꞌtijoerio ki kaawe erakoteka, waꞌachi chaachapakao ki kaawe erakoterepua tiameo, isaeri paꞌpamuratuameoi, ahkasi tiopachi iyoteri tiꞌtijoeoi nenekaterepua. Waꞌa iikapao, Teiwa chapisao, weruma kateweri napawirachi uparetupua.
\v 13 Waꞌa napawitiachi upasaopua, puuu wihtuka wenejiamea, chaachaparepua:
\p —Ihji tijoea, kiisi teewenarepu naꞌara cheekaopua, iꞌka taamo tiopao, Moisetaru nuurai taamo iyoria.
\v 14 Iꞌka Teiwao chiiame inamuka teemea, Eesusi Nasare tewaniameo, yooma ruꞌminamio tuuyamekapua iꞌka tiopao, puꞌka Moise nuurari taamo yooriaopua tiameo, yooma taamo toitemio tuuyapua tiameo, taamo ehkoriami oꞌinia taamo nokisiwaoi.
\p
\v 15 Nape Teiwaa waꞌa chaachapaka wenejiniaiopua, sewina iikaopua nanarirao, Riosi kuꞌiwarika tiame eneparepua, tewekachi eename.
\c 7
\s Teiwa ahpo nehpupaka naewa
\p
\v 1 Teꞌta neeseriosia, iinatukerepua Teiwao:
\p —¿Pichiwapu ihji aamo chaachapawaa?
\p
\v 2 Waikaopua nehjiarepua:
\p —Kaꞌíí, ki waꞌatepua. Noꞌo keepumitiaopua kuꞌitapiooio, yooma eemea paꞌpamuratuamea, yooma eeme keepuamea tiameo.\fig |153-cn01915B.tif|col|||Teiwaa ahpo nehpupaka nayewani, teꞌta weruma napawitiachi, ahpo katewepuachi.|7:2\fig* Riosia, Auranitaruo tetewiterepua ahpoo, taamo ehkoriami Meesopotami weeechi kahtioiopua pehji, keꞌchu Aarani mochiwachi eenoiopua.
\v 3 Riosia chaaneriaipua puꞌkao: “Machenamitia aamo weewachio, aamo tetejimachio, waꞌa ikisaomua, noꞌo aamo tuuyemiachi weeechi siimitiapua.”\fig |154-HK00037B.TIF|col|||Aurania Riosi eꞌwekaopua ahpo chaaniao, Kaareo weeechi machenasaa, Aarani weeechi ohjoemia siimpani.|7:3\fig*
\v 4 Waikao Aurania Riosie siminuretiapao, Kaareo weeechi machenasaopua, Aarani weeechi eenarepua mochiwachi. Neipao waꞌao, ahpo noono mukisoopua, Riosia iꞌwa uꞌparepua, ehpe aamo mochikachi.
\v 5 Aurania waikamio kihta weewaeka yasariaipua, ahkaoi iꞌwami ahpo ohjoekachio. Nape Riosia iꞌwami kiamo tuuriaipua weeeo, ahpo tatana tatanasiwachiopua tiame. Puꞌka ahpo waꞌa chaanetiameo, keꞌchu aaata tatanaekoi eneriaipua.
\v 6 Nape Riosia Auranio chaanekame eneriaipua tiameo, puꞌka tatanachi puuyakameo, seesenuchitia mochimerikopua wahka seenu weeechiopua, puhkuchitia, naao siento paamuparichisi.
\v 7 Nape Riosia puꞌka puhkuchitia mochitiameo, cheerepua: “Neeea puꞌka aamo puhkuekachitia mochitiameo, ki teesa aiwatemania puꞌkao. Nape neipa waꞌa noꞌo puuyanasoopua puꞌka iꞌisaerio, noochi paparameripua, iꞌwa noꞌo upasoopua eenechi.”
\v 8 Riosia waꞌa cheesaapua ahpo kateweka Aurani ahjamao, puꞌka Auraniopua ahpo kateweri naaniatiwachitiao, ahpo siichitepujewerepua, yooma ahpo tatanaopua tiame tehtemari. Neipamio Aurania, pahcha weeriame tatanaesaopua, osanao taawe iꞌtoi siichitepurepua, Ihsa tewaniameo. Ihsaai, waꞌachi iintorepua ahpo taanachi Aakowooi; puuu Aakowoai tatanatasikaopua, waꞌachi inisirepua siichitepuwa inisikaopua tiameo, yooma ahpo oosa mariki aampa ooka tatanasiriao.
\p
\v 9 ’Ihji Aakowo tatanaraa, epeche kaawe tetewiniopua ahpo pooni Ooseo, ki kaawe erakorepua papachiraa puꞌkao. Waꞌa tiiame ki kaawe erakoapa puuua ahpo poonichio, tiꞌtijoe tarayamechi nehjarepua, Eejito siimpamechi. Nape Oosea waꞌa yooratiaio, tísia kaawe teeremiai teeerepua Riosieo.
\v 10 Riosia, yooma ihta aꞌchi ikiyoio, nehpuparepua puꞌkao. Neipamio Eejito weeechioo, Riosia Ooseo, ki teesa tiame machiwari kiꞌyarepua puꞌkao. Pukaepa Eejito yawichia, Araoni teewataniameapua tiameo, tísia kaawe tetewapa puꞌkao, weruma yeꞌkamechitia yahcharepua puꞌkao, yooma ahpo kariwachi neesetoame, yomatiame weeechiopua tiame, Eejitoo.
\p
\v 11 ’Waꞌa weruma teereka kahtioiopua Ooseo, waꞌa puꞌka taawechiamio, weruma toorewi eenarepua, yomachi Eejitoo weeechiopua, waꞌa ikisa Kaanani weeechi tiame. Pukaepa taamo ehkoriami noonoria, kaꞌchi ikime erakorepua tooremuri.
\v 12 Waikaopu taamo noonori Aakowoa, Eejito ki tooremuniame inamukapa tiirikowichioo, waꞌa uhjurarepua waikao, taamo ehkoriami noonoriwa papachiopua, tiiriko tarijupamichiopua waꞌao. Ihjia pahcha simiyamechi enerepua pukeri.
\v 13 Oosea, oosa simiyachi uhjuratioi ahpo papachio, ahpo maꞌchiterepua ahpo papachio. Waꞌa iika naneꞌreretu Eejito yawichieo, Oose tetejimaraa.
\v 14 Ehjepamio Oosea, upanurarepua ahpo noonoo Aakowo tewaniameo, yooma ahpo taꞌpechi tetejimaopua tiame. Puuu taꞌpechi tetejimaraa, paika weerewa oosa mariki aampa mariki enerepua.
\v 15 Waikao Aakowoa, waꞌa iika Eejitoo, eenarepua. Waꞌa ohjoekai mukurepua, taamo noonori tatanaraapua tiame, yooma wahjiparepua waꞌa.
\v 16 Ihji weerewaraa Kaanani weewarachi iꞌtosiretupua, Siikeni weeechi toasimia, ehkoriami Aurani tarariachi, wahjipame toapuachio. Puuu weeea, Aamori tewaniamechi tatanara, taritiame.
\p
\v 17 ’Amori asiyoi Riosi Aurani kiamo tuuriachi weeeo, ki ookapi muuwekame eneriai iꞌisaeriapa, Eejitoo.
\v 18 Waika taawechiami Eejitoo, piirechi yawichi yasiparepua, Oose ki nakiyame.
\v 19 Ihji yawichia, taamo ehkoriami noonoriwao, ki nuꞌuti tesiwa yooraka tetewarepua. Puuua taamo yayawaopua tiameo, ki nuꞌunti naꞌara yoorarepua puꞌkaoi, ahkasi puꞌka kohjawaraopua yooma ihpapanura, toore wahjipamichiopua puꞌkao.
\v 20 Puꞌkachi taawechiami naawariai Moiseai, puuu kohjaa tísia peeniatiame eneriaipua. Ihji kohjaa, paika meecha inateretupua, ahpo yayawaeopua petechio.
\v 21 Iꞌka kohjao paika meecha iꞌtoiopua, akisuwe neerochi toiretupua apoe yeeyeraeo, aaatae teipuaichiopua puꞌkao. Waikao waꞌa eenaka, yawichi maaaraa, neerochi poꞌyame tewakaopua itapitichi pohjachuka, apechunarepua puꞌkao. Waꞌa ikisaopua ahpo taanachitia weripaterepua.
\v 22 Waikao Moisea, yooma masiteretupua, Eejito teꞌta pepenipari machiwariopua. Ki teesa peeneka nayewame eneparepua, ahpo yooraoi, tísia inatame.
\p
\v 23 ’Moisea, ooka weerewa paamuaipua, ahpo tetejima tekipanachi neꞌnemia, machenariaipua, iꞌisaeri tiꞌtijoeri.
\v 24 Waꞌa oiyai tekipananiachio, aaata ahpo tejima wepayame tetewapao Eejito tijoeo, meꞌyarepua puꞌkao ahpo tejima nehpupakao.
\v 25 Ihji Moisea, ahpo pahtepo oꞌrariaipua, apoekopua ahpo tetejimao, Eejito puuyanamerio, nape aapoe, kiisi pahterepua.
\v 26 Puꞌka meere eenechiopua, Moisea, eenechi nateparepua nasiwaniame, nape ooka isaeri waꞌapi ahpo. Puuua puꞌkao, taꞌomakao chaaneriaipua: “Kaꞌte nasiwaa, ¿achinikai nasiwani eemea, eeme waꞌapikai?”
\v 27 Waikao Moise tejimariaa, chaanerepua: “¿Achinikai papakinamua tiame taamo nasiwachio? ¿Aatana aamo weerakame aamoo, taamo taꞌomamichioo?
\v 28 ¿Noꞌokosa merinaremua tiameo, tapana aamo meꞌyariachitia, eejito tijoe?”
\v 29 Moisea waꞌa tiame inamukapao, simirepua Eejitoo. Mehka uꞌmarepua Mariani weeechi, waꞌao, seenuchitia ohjoerepua. Waꞌao neewisaapua, ooka tatanaerepua.
\p
\v 30 ’Waꞌa Mirianio, ooka weerewa paamupari ohjoekaio, waꞌa wakiwechi, waapi Sinai kaawichiami oiyoio, waꞌa nayewere Riosia, weeru kuhsichi tajenakaopua.
\v 31 Moisea waikao, weruma ihtanakaitepu erapakao, neꞌnemo oraparepua waapi weripaka. Nape Riosia waapi weritoio, chaanerepua:
\v 32 “Aamo ehkoriami Riosiwara neeea, Aurani Riosiwara, Ihsa Riosiwara tiame.” Waikao Moisea tísia majarepua. Oowera chachapia ihsirepua majakao, kiisi neꞌneme eꞌrareoipua waꞌa tajenarichio.
\v 33 Waikao Riosia cheerepua: “Pujisa moꞌkorio, aamo kaakaopua tiame, noꞌo tetewachi werika, yooresa.
\v 34 Maꞌchiame tetewaninia noꞌo mochiwario, Eejito mochikameo, tísia aiwaka mochikopua puꞌkao, tesiwa chaachapaka, pukaepa tekikamenia kuꞌimia puꞌkao. Muuu enemeripua puuua, puꞌka tiꞌtijoeri kuꞌimeriopua noꞌo kuꞌika.”
\p
\v 35 ’Ihji kuhsichi nayewakamea, iꞌka Moise waꞌapi weerarepua Eejito uhjurapuaichio, ahpo tetejima nehpumichioopua, Riosie paamiratuamechitia, iꞌka Eejitoo kahtioio: “¿Aatana aamo weerakame aamoo taamo taꞌomamichioo?” chaanetiame.
\v 36 Waꞌa ikire Moisea waꞌao. Waikao Riosia puꞌkao, ki ookapi peenia ihsiwae yorateka, puuyanarepua Eejitoo, ahpo utewarie kuꞌikao Moiseo. Ihji peenia ihsiriaa, Eejito mochikoi enerepua pukerio, neipao Paꞌwe Sehtanamechi paatenioi, waꞌa ikisa wakiwechiami nokisinioi, ooka weerewa paamuparisi.
\v 37 Moise waꞌapi enerepua, isaeri tiꞌtijoerio chaanekamea: “Riosi aamochi machenatemapua piiripi, noochitia Riosi nayewatura.”
\v 38 Ihji Moise waꞌapi enerepua tiameo, isaeri tiꞌtijoeri, wakiwechi nokisioio paamiratuame. Puuua enerepu tiameo, Riosi kuꞌiwari ahjama nayewakamea, teꞌpa Sinai kaawichiopua. Puuuchi enerepua tiameo, taamo ehkoriami noonori ahjama yasakamea, puꞌka Riosi nuurari taamo aꞌchi teeka mochitopuameo, tuuyeka.
\p
\v 39 ’Nape puꞌkao, taamo ehkoriami mochiriamea, ki yoorerepua puꞌkao, ohsotia ahpo iikachiopua, sewina erakorepua, Eejito nonowanarewa eenechi, Eejito tiꞌtijoechitia mochitonarewa.
\v 40 Iꞌka Moise sinai kaawichi ihsioiopua, Riosi nuurari kianioiopua, taamo kiꞌyami mochiriamea, chaachaparepua Aaronio: “Muuua, taamo netekemita itapiti taamo ahjachi paparamia, iꞌka Moisea Eejito taamo kuꞌika puuyanakameapa, ki naaniajupua puuuapa waꞌasi, itapiti ikireoipua.”
\v 41 Waikao Aaronia, wakasi taanara riosirewa netekerepua, yooma tiꞌtijoeri kuꞌiwae itapiti netetiamee oꞌroe, puꞌkao puꞌka riosieka mochimichiopua. Waꞌa ikisaapua puꞌka ahpo riosi neteriaopua tooroo, wakasi meꞌresa manawerepua, kohseka. Waikao waꞌa noonoisao, ahpo waꞌapi netetetiachi, ahpo riosiwaka paparawerepua, pahkotekaopua.
\v 42 Waikao Riosia towarepua puꞌkao, ahpo waꞌapi riosichi neteria, paparaweka mochimichiopua, itapiti soꞌsoporichiopua tiame, paparawemichiopua tiame. Puꞌka waꞌa tiame noonowitiame chaachapare Riosi ehkoriami nayewaturaa taamo ehkoriami mochiriamea, eee chaachapaka iyoteriaopua Riosieo:
\q ¿Noꞌo oowekamena eemea wakiwechi nokisiaio,
\q noꞌonawichio kohsekamena eemea,
\q1 noꞌowichio kaaweruma erakokaopua aamo iikachio?
\q
\v 43 Eemea noꞌo iyoriwa karitera mooketoriaipua mooketoao,
\q1 nape ki kaꞌkaruma iikaeka,
\q ohsotia eemea, aamo neteriakamerachi, inataka nokisirepua,
\q1 Mooroki tewaniame aamo riosiwatiachi.
\q Waꞌachitia tiameo, Reejani soꞌporichi paparare eemea tiame,
\q waꞌachi tiiame soꞌpori netesa.
\q Pukaepa Wawironia aamo iꞌtotemania,
\q seesenuchitia mochimichiopua waꞌao, puhkuchitia.
\p
\v 44 ’Puuu iyoriwachi Riosi karitera\f + \fr 7.44 \ft Puuu Riosi kariteraa, wiꞌchi yokitiame eneriaipua, ahpo siimpachio, saꞌrunasa iꞌtosiniame, tuuminasa.\f* iꞌtoniamea wakiwechi nokisinioio, Riosi teꞌta cheeriachitia netetiame enerepua, ehkoriami Moisetaruo, Riosi cheerio tuuyeriachitia, ahpo moochi tetewiteriachitia tiamé.
\v 45 Puꞌka Osuwetaru ahjama nokisinioio ahpo Riosie kiapuaopua weee, puꞌkao waꞌa mochikame uꞌyerioiopua weeeo, puꞌkachi mookeka nokisiriaipua tiame, puꞌkachi Riosi karitera iyoriwachi. Ihjia Riosi karitera iꞌtokao, waꞌa nokisiretupua ahkasi Raawitaru taawechiamisi.
\v 46 Raawitaru eneriaipua teꞌta weranariamea, Riosi kaari tiopao, waꞌa ohjoremichio Aakowo Riosiwarao, waꞌa enapaka paparapuawichiopua Riosichi iyorikao, yoomá iꞌisaeri tiꞌtijoeriopua tiame.
\v 47 Nape puꞌka tiopao Saromonikamera iintorepua, teꞌta weerakao,
\v 48 Riosio ki weeechi karichi ohjoemekoipua, Riosio Ehkoriami Iyoterichio, eee cheeriopa:
\q
\v 49 Noꞌo nuurari yasiraa tewekachi oꞌiniapua;
\q noꞌo ihteka kahtiachio weeepua.
\q Waꞌa kehchuma kahtiame enesoopua weeechi ihtekao,
\q1 ¿Kajutare eemea, noꞌo kariwa netekao, noꞌo kehchumawichioo?
\q
\v 50 ¿Ki Neee iintokamepu tiameo, yooma itapiti netekao?
\p
\v 51 ’Eemeai iꞌwa napawikamea, waꞌachitia tísia peewaeme kuhtaemepua, ki kuꞌrime tiiame Riosie kuꞌrichaniaiopua. Eemea waꞌachi teꞌtiamepua aamo ehkoriami noonoriwachitia, tísia peewaeme aamo iikachio, kiisi keepunariame eemea Riosio, aamo chaaneniameopua Riosiwarieo.
\v 52 ¿Aatana ehkoriami Riosi naꞌnayewatura, ki naꞌara yoorakamepu, aamo ehkoriami mochiriamea, aamo noonori? Yooma puꞌka Riosi naꞌnayewaturaopua, kiisi kaawe yoorakamepua puꞌkao, puꞌkao, Riosi Teꞌta Kaawerumara enameriko tuuyoio, ohsotia koꞌyakame puuua puꞌkao. Ahkasi ehpiami taawechioi eemea, waꞌachi noonoikamepua, ahkasioi puꞌka Teꞌta Kaaweruma Riosi enameri tuutiameopua tiame, meꞌyare eemeai.
\v 53 Eemea puꞌka Teꞌta Kaaweruma Eesusi meꞌyakamekapao, kiisi iyorikame eemea Moise nuurario, puꞌka nuurario eee chiiame: “Kaꞌte aaata merimitia muuua.” Puuu waꞌa chiiame nuurari Moise kiatiamea, Riosi apoe iintokamepua kiꞌyakao, ahpo tewekachi nuurewarie kuꞌiwarie.
\s Teiwaa meriwame
\p
\v 54 Ihji isaeri paꞌpamiratuame waꞌa napawiriamea, ahpo waꞌa chaaneniapao, tísia nekamuparepua Teiwachio, kiꞌpupaka taameo.
\v 55 Nape Teiwaa, kihta seeweka Riosi Riosiwarieopua, teꞌpa neꞌnepaio, Riosi tahpitira tiiari tetewarepua, tewekachi wahjorachio, Riosi ahjama weeriame tetewarepua Eesusio, Riosio ahjamina kahtiachi.
\v 56 Waikao chaacharepua:
\p —¡Nee! ¡Wahjore tewekachio! ¡Waꞌa weeri Eesusi Tijoe Tijoetukamea, Riosi ahjamina!
\p
\v 57 Nape waꞌa napawikame tiꞌtijoea, kiisi inamunariapa Teiwa chiiao, ahpo nahka toꞌpekao, yooma aampa eꞌenarepua Teiwao, weeru chaachapaka.
\v 58 Waikaopua chapisao, teꞌta napawirachi maꞌchipasao, maꞌchi iꞌtorepua mochiwachio, merimia. Waꞌa ikisaopua, yoomahka pasipuka meꞌyarepua Teiwao. Wahjachi neꞌneka ajakamea, ahpo kaawe iintamechitia waꞌa nokiwao, ahpo wakira pujisaa, Sauro tewaniametere toꞌwarepua, tarachi.
\v 59 Teiwaa ahpo papaniaio, Riosichi nayewerepua, cheeka:
\p —Noꞌo Paamira Eesusi, noꞌo iikao, aamo kahtiachi noꞌo iꞌtomitiamua.
\p
\v 60 Waꞌa cheeka chopokorieka weripakao, weeru sisinarepua cheeka:
\p —¡Eesusi, waꞌa nokayoiopua iꞌkao, cheriwemitiapua!
\p Waꞌa cheesache, mukukame wichirepua.
\c 8
\s Aaata Sauro tewaniame Eesusichi paparame naꞌararia
\p
\v 1 Puꞌka taawechi Teiwa meritioio, waꞌachi ihsiriai Sauro tewaniameai, puuu eneriaipua tiame, Teiwa merinioi kaawe iintameapua meripuawichioo. Ihji Sauroa, parisero eneriaipua isaeri tijoe.
\p Ihji Sauroa puꞌka taawechi oꞌinia oꞌinerepua, Eesusichi paparameopua tesiwa yorasikao, kokosa yorasikao, Eerusareni mochiwachio. Eesusichi paparamea muuwaeme eneriaipua, yooma Uurea weeechiamio, chiꞌrika mochikame, Saamaria weeechiami tiame, naatiche ki ujumakame eneriaipua, Eesusi ajawaria.
\v 2 Riosichi teꞌteretoame tiꞌtijoea, Teiwa apechunasa wetemajirepua. Waꞌa ikitiameopua, tísia naaracherepua puꞌkao, yuuwesika.
\v 3 Nape Sauroa simiterepua puꞌka Eesusichi paparameo, tesiwa yorasika, yooma taꞌpechi pakisika puuyachasika puꞌkao, tiꞌtijoeoipua ooweru tiame chapisaopua, perekarichi toamia.
\s Riosi kaaweruma tuuyewari, Saamaria mochikame sisinamuwa
\p
\v 4 Nape ujumakamea waꞌa Eerusarenio, ahkaoi nokisiai, simiterepua Eesusichi simiyame nayewakao, Eesusi iintoriaopua ahpowichioo.
\v 5 Eeripea piiripi puuu oowisani kunamukukame naachutemichio weratiamea, Saamaria eenariaipua muuwari mochiwachi. Waꞌa enasaapa puuua, Riosie Weratiamechi simiyame nayewarepua waꞌao.
\v 6 Eeripe nayewariao, yoomahka yooreka keepuretupua waꞌao, Eesusichi itakaopua, tísia peenia ihsiopa puꞌkao, sautekao. Waikao ki ookapi puuua, Eesusichi papararepua.
\v 7 Ki ookapi yachapaterepua tiame, ki kaꞌkaruma naꞌarari yahchameopua, puuu naꞌararia, ki kuꞌita siinakoka puuyaparepua puuyachaniaio; muuwaeme tuꞌikameoipua yachapaterepua, rojomiwa kokoriame tiame.
\v 8 Waꞌa inisia Eeripe waꞌa muuwarichio, weruma kaawe erakoretupua waꞌao.
\p
\v 9 Waꞌa ohjoeriaipua piiripi tijoe, Siimoni tewaniame. Ihji tijoea, puusi wihkueka machiyame eneriaipua. Puuua, muuwaeme wihkuekame eneriaipua waꞌasio, itapiti yooraka ahpo peenia ihsiwaeopua, yomatiame waꞌa weeechi mochiwachiamiopua. Ihjia epeche machiyame ahpo tetewipuawichio ihsiame eneriaipua ki aaatachitia.
\v 10 Waꞌa ihsiopa Siimonio, yooma tiꞌtijoeria yooreka tetewiriaipua puꞌkao, ahkasi yaꞌyawichiai peenia eꞌreriaipua puꞌkao. Pukaepa chaachapame eneriaipua:
\p —Ihjiape, pichiwa Riosi utewara iinuemepua.
\p
\v 11 Iꞌka yooreka tetewakao, ki kuꞌitapisi waꞌa teꞌtereriaipua waꞌami ohjoemia.
\v 12 Nape Siimoni naꞌnaritoamea tiꞌtijoeri, Eeripe nayewa Riosi yeꞌkarichi simiyamera tísia puꞌsereka inamukapao, Eesusi Riosie Weratiameo ahpowichio iintoriamekopaopua tiameo, Eeripechikamera eeneparepua, Eeripe chiiakamera pichikiapa. Waꞌa iika Eesusichikamera papararepua. Waꞌa iikopaopua puꞌkao Eeripea, yooma paatorepua puꞌkao, tiꞌtijoeopua ooweruopua tiame.
\v 13 Waikao ahkasi Siimoniai kaaweruma tiiamekopua Eesusichi simiyameo, Eesusichi papararepua tiame. Waꞌa iintokoopua puꞌkao, paatoretupua tiame. Waꞌa oꞌiniao, Eeripe ahjama oisirepua. Eeripe ahjama oikao, tísia peenia eꞌrerepua, Eeripe peenia ihsiao.
\p
\v 14 Eesusi ajawaria Eerusareni mochikamea, Saamaria mochikameo, apochi uuka mochiko tuuopa Riosi tuuyewariopua tiameo, Peero uhjurarepua waꞌao Waani tiame.
\v 15 Waikao puuu uhjuratiamea Saamaria eꞌenasaopua, yooma Eesusichi paparakameo, Riosi Riosiwarichi simiyame kaawe maꞌchiame masiterepua. Chaanerepua puꞌkao aaata Eesusichi paparanaresoo, Riosia pukachio, ahpo Riosiwari yahchemerikopua, aapoeo pukae ahpo kuꞌika mochitomichiopua.
\v 16 Aaataai ki naneꞌreka mochitoriaipua, Riosi iintoriaopua aapoechio Eesusichi paparariopao, pukachi yahcheriaopua ahpo Riosiwario. Puuua oowera paatotiame mochiriame eneriaipua pehjio, Eesusichi paparakao.
\v 17 Waikao, Saamaria ohjoeme Eesusichi paparakameo pahteriopapua Riosi Riosiwario apochi uuriamekopapua Eesusichi paparaka, Peeroa Waaniapua tiameo, ahjachi seekarepasoopua, pirena cheriwema kiꞌyarepua Riosio, Riosio ahpo Riosiwari ahjachi enepariopa.
\p
\v 18 Waikao Siimonia, Peeroo Waani tiameo, Saamaria mochikame Eesusichi paparakamechi ahjachi seekarepakoopua Riosi Riosiwari kiaretiawichioo, puuu Siimonia waꞌa nokayopao puusi wihkueniame maaerepua. Pukaepa waꞌa nokiniameo, toomie tarinareriaipua, waꞌachi ihsinariapa.
\v 19 Pukaepa eee chaaneriaipua Peeroopua Waaniopua tiame:
\p —Noochi nehjimitia puꞌka aamo pepenia nokaka, waꞌachi ihsimichiopua noꞌooi, aaatachi noꞌo ihchepakoi seekarao, uutemichiopua Riosiwario.
\p
\v 20 Nape Peeroa chaanerepua:
\p —¡Teesana ki inatanimua aamo chiia? ¡Aamo toomichi pikapuapua ohso kaawe! Riosie kianiamea, ki toomichi kianiamepua; Apoe Riosi ahpo Riosiwari kiꞌyaa, kihta natekachi kiꞌyamepua.
\v 21 Waꞌa cheekamekapa muuua, ehpe waanamio muuua, kihta ihsimeripua Riosi tehkichio, kihta kaawerumakapa muuua aamo iikachio.
\v 22 Yaapiti Riosichi aamo cheriwepua itamitiapua, yooma tuuyeka aamo ki kaaweruma erapariao, nape teꞌta pichiwaka Riosichi tuumitiapua naaju. Aamo teꞌta pichiwaka cheesoo Riosia, aamo cheriwemapua.
\v 23 Naaniaju noochio, tísia iinya tiiamechi aamo kahtio. Aamo naꞌarariaa, aamo chapirepua waꞌasi.
\p
\v 24 Waikao Siimonia nehjiarepua:
\p —Noꞌowichio kaꞌchi ikimichio nayewamitiapua aamo Riosichio, kihta noꞌo aꞌchi ikimichio noꞌo aamoo, ki kaaweruma chaaneriawichioo.
\p
\v 25 Ahpo uhjuratia kajusaapa waꞌao, puꞌka Riosi tuuyewari naewakaopua, ihji Peeroa Waani tiamea, nonowarepua waikao Eerusareni. Waikaopua ahpo uumatosiachiamio, yooma masitesirepua mochiwachiamio, Saamaria weewachiamio.
\s Eeripe tomikatewiame nayewia, Etiopía ohjoeme
\p
\v 26 Neipatakirio iꞌka Eeripeo, Riosi kuꞌiwari machejenerepua puꞌkao. Ihjia Eeripeo chaanerepua:
\p —Werisika muuua teetu siimitiapua, Eerusareni oꞌiniao, Kaasa tewaniachi akipame pooechi.
\p
\v 27 Waikao Eeripea werisika simirepua, puꞌka pooechituo. Pooechitu ihtoaiopua, waꞌa nateparepua aaata tijoe, waꞌachi pooechitu ihtoame, Etiopía weeechi ohjoeme. Puuu tijoea, weruma teerewa iinueme enerepua, Etiopía yawichi tomiwara katewekiame. Eerusareni oꞌinia noꞌrakame eneriaipua, ahpo Riosiwa iyoririaiopua, kaawai kaaretachi yasitoriaipua. Puuu Etiopía yawichia, oowitiame eneriaipua waika taawechiamio, Kaantasi tewaniame oowitiame.
\v 28 Ihji tijoea, Isaia tewaniame iyoteria iyonasiriaipua, ehkoriami Riosi nayewatura iyoteria.
\v 29 Waikao Riosi Riosiwaria chaanerepua Eeripeo:
\p —Kaareta chokichi weritomua.
\p
\v 30 Waikao Eeripea kaareta chokichi weritoaiopua, ehkoriami Isaia iyoteria, iyonasiame inamurepua. Puꞌka iyonasiame inamukaopua, iinatukerepua puꞌkáo:
\p —¿Pahtiamejoaremua puꞌka aamo iyonasiaó?
\p
\v 31 Waikao puuu tijoea, nehjiarepua:
\p —Kaꞌi, tehkipua pahteniaa ki aaatae masiteniaa. Noꞌo kuꞌisaomua pahchu, pahtiame enesaa.
\p Waikao utewa yoorarepua, ahpo ahjama kaaretachi mooenamichioo. \fig |155-CN01932B.TIF|col|||Eeripe Isaia iyoteria masitesia, Etiopía yawichituwa tomiwara katewetosiamera.|8:31\fig*
\p
\v 32 Ihji tijoe iyonasiriaa, eee chiiachi iyonasiriaipua:
\q Poꞌwachitia iꞌtoretupua meriwachio,
\q ihchi itipirepua, poꞌwa poasikira sikiniamechitia.
\q
\v 33 Naꞌara yooranioipua puꞌkao, ki aawata eenarepua pejana naewameo.
\q Kiterema puuua tatanaraa, aaata ahpo naewapuameo, puꞌkao,
\q1 keꞌchu tatanaekoi uꞌyetiapa iꞌka weeechio.
\p
\v 34 Waikao iyonamea Tiopia tijoe, iinatukerepua Eeripeo:
\p —¿Aatana naewaka cheekame ihji Riosi naewaturaa? ¿Ahpo waꞌapi naewaka, aaata piirechikosaoi?
\p
\v 35 Eeripea, puꞌka waꞌapi iyonarichi nayewakao, kaawe tuuyerepua puꞌkao, yooma aꞌchitiame ikitiame Eesusichio.
\v 36 Waikaopua yooma Eeripe cheeria pichikekapao, ahpo paatomo eraparepua. Neeroi maaniachi ajasitioopua tijoea, chaanerepua Eeripeo:
\p —Nee, iꞌwane maani neeroi; ¿ki kaawejoarene iꞌwa paatotia?
\p
\v 37 Eeripea chaanerepu puꞌkao:
\p —Ejeꞌe. Kaawepua, nape pichiwa aamo pichikesoo.
\p Tijoea waikao nehjiarepua:
\p —Aamo pichikena neeea, puꞌka Eesusi Riosie Weratiameo, pichiwa noꞌowichio mukuriopua, apoekopua tiameo, teꞌta Riosi Tijoetukamekoo.
\p
\v 38 Waikao tetekisaapua kaaretachio, neerochi muika paatoretupua Eeripeeo.
\v 39 Neerochi puuyatiaopa, Eeripea ki naania ikirepua waꞌao, Riosi Riosiwarie apechunatiapa sewinachi iꞌtoka. Waikaopu puuu tijoea, ki tewakapa Eeripeo uꞌmatorepua, ki oosa tewarepua waꞌasi. Nape waꞌa ikisaopua, ihjia tísia peenia eratoka uꞌmatorepua.
\v 40 Waꞌa ikisaopua Eeripea, ikanati puꞌka waꞌapichio, Aasoto mochiwachi, ahpo tetewarepua. Waꞌa oꞌiniao, Sesarea mochiwachi akiparepua, yooma mochiwachiami nayewatusika, puꞌka Riosi kaꞌkaruma tuuyewario, Eesusichi simiyameo.
\c 9
\s Eesusichi paparaparia Sauro
\r (Nokitiame 22:6-16; 26:12-18)
\p
\v 1 Sauroa, tísia nekamuka Eesusichi paparaka mochitoameo, pukaepa tísia nekamuchekaopua puꞌkao, yooma koꞌimo tuurepua puꞌkao, tísia tahpitika cheeka oiriaipua ahkaoi oiyachio.\fig |156-CN01924B.TIF|col|||Sauroa Eesusichi paparamechio, chapinuraka naꞌara yoratena.|9:1\fig* Waꞌa eꞌrapaopua, teꞌta isaeri neeseriosi paamiratuamechi eenariaipua, waꞌapi Eerusarenio,
\v 2 puꞌkao iyojura reesiseri itanémia, Raamahko ahpo iꞌtomiaopua. Waꞌa Raamahko napawikarichi paꞌpamuratuame asinariame eneriaipua, puꞌka reesiseri Eerusareni ahpo itariao, waꞌa napawikarichi paꞌpamuratuame iyonamichiopua puꞌkao, puuua iyonasaapa, piirechi reesisewa ahpo kiamichioopua. Puꞌka piirechi reesiseri iyoteria, yooma Raamahko mochikame Eesusichi paparameo, chapisa peꞌpereso Eerusareni upameri enerepua.
\v 3 Nape waꞌa simika pooechi ihtoio Sauroo, senawato ki nuꞌuti uutapasiparepua tepoona oꞌiniao, nape ki teesa tísia utewaeme tajayame, Sauro norikameo tisiwa uutapasipaka.\fig |157-WA03960b.tif|col|||Eesusia Sauro nayewechani, tisiwá uutapasipateka norikameo.|9:3\fig*
\v 4 Waꞌa iikapa Sauroa tísia majakao, wehchi wichirepua. Sauroo wichikame poꞌyoiopua tewekachio, ahpo chaaniame inamurepua:
\p —Sauróo, Sauróo, ¿achini iikai noochi nasiwánimua?
\p
\v 5 Waikao Sauroa iinatukerepua:
\p —¿Aatanamua chiiaa?
\p Nayewachaniamea nehjiarepua:
\p —Neeea Eesusipua, aamo ahjachi nasiwa. Aamo waꞌapi naꞌatanimua waꞌa ihsikao, itapiti animari, icherachi motayamechitia.
\p
\v 6 Sauroa waikao chachapia ihsikao, nehjiarepua:
\p —Paamira, ¿ihtana cheenariamemua noꞌoo?
\p Waikao tepoona oꞌinia Paamiraa, chaanerepua:
\p —¡Werisíí! Waami siimitiamua Raamahko mochiwachi, waꞌa chaanepuamemua, itapiti aamo yoramiao.
\p
\v 7 Puuu Sauro ahjama nokisiamea, tajinachukame ajarepua waꞌao, waꞌa nayewachaniame inamurepua inamuao, nape ki tetewarepua aaatao.
\v 8 Waꞌa chaanetiapa Sauroa, werisirepua, nape werisiaiopua tiisi maꞌchirerepua. Waꞌa iikopa Sauroo, puuu ahjama nokisiamea, sekachi panitoka iꞌtorepua Raamahko mochiwachisi.
\v 9 Raamahkoo, paika taawe yasarepua ki maꞌchirekao, ki koakaopua tiame, kiisi nerojikaoi.
\p
\v 10 Raamahkoo, waꞌa yasariaipua aaata tijoe, Anania tewaniame. Ihji tijoea, Eesusichi paparame eneriaipua tiame. Iꞌkao kochirewachio, Eesusi Paamiraa chaanerepua:
\p —¡Ananía! —chaanerepua.
\p Waikao Ananiaa teemurichio, nehjiarepua:
\p —¿Ihtana Paamíraa?
\p
\v 11 Waikao chaanere Apoe Paamiraa:
\p —Werisika siimitiapua, waꞌa Pooe Riisame tewaniachi. Waꞌa asisaapa, Uurasi kariwara iꞌyapuapua, puꞌka kaari tewisaapa, aaata Sauro tewaniame iinatukepuapua waꞌao, Taraso oꞌinia eenakame. Ehpe waꞌapi waꞌa ihsiamepua, noochi paparaka.
\v 12 Puuu Sauro tewaniameai tiameo, ehpe waꞌapi kochirewachio, aamo tetewanipua tiameo, aamoo, ahpo puichi seekarepaka sautiame.
\p
\v 13 Ananiaa nehjiarepua:
\p —Nape Paamira Eesusi, ki teesa naꞌara ihsiame inamukamenia puꞌka tijoeo, yooma Eerusareni mochikameopua, amochi paparame.
\v 14 Puuu tijoea tiameo, iꞌwa waꞌapioi reesiseri itamia enamerikaipua, iꞌwa paꞌpamuratuameeoi, yooma amochi paparameopua, chapisa iꞌtopuawichiopua Eerusareni katewepuawichioo.
\p
\v 15 Nape Eesusi Apoe Paamiraa, chaanerepua Ananiao:
\p —Nape waꞌa ihsiamekoipua tuunioi Sauroo, siimitiapua muuua, puꞌka tijoeo nooekamera uukamekopa. Neeea puꞌkao, yomachi ki iꞌisaeri mochikachiamio, uhjuramerinia, waꞌami yaꞌyawichiopua tiame, aaataoipua tiameo, iꞌisaerichi tijoe.
\v 16 Neee waꞌapi neꞌnetemapua puꞌkao, aachin teetomerikopua puꞌkao, noꞌowichio aiwasikaopua.
\p
\v 17 Waikao Ananiaa, waꞌa eenasaapua ahpo tuuyetiachio, waꞌa tewarepua Sauroo. Waikao Ananiaa chaanerepua puꞌkao:
\p —Noꞌo Riosichi pooniwa Sauroo, Eesusi Paamiraa, iꞌwa noꞌo uhjurakapua aamo poꞌyachi, iꞌwa eenaka aamo sautemichiopua puichio, aamoo eenechi maꞌchirepatepaka. Eesusieo amochi uhjuratiamenia tiameo, noꞌoo aamo weramichiopua Eesusio amochi yachamichiopua ahpo Riosiwario, aamo yorasiachi kuꞌimichiopua ahpo tehkiwachio.
\p
\v 18 Waikao waꞌa chaanesaapua, Sauroo ahjachi seekarepasaopua, Riosichi itarepua sautemichioopua puichio. Waꞌa cheeka itasoche Riosichi paparakao, ikanati sinapewaka tiame ruhjikapua puichi oꞌiniao. Waꞌa ikisaopua maꞌchiriame itipirepua, eenechi kawiyame tetewaka. Waꞌa iintosaapua Sauroo waꞌa ikisaopua, Eesusi weeraria enepaterepua. Waikao Sauroa werisisaapa, Eesusichi paparakaopua, ahpo paatorepua.
\v 19 Waꞌa ikitiaopua koꞌkarepua waikao, utewaparepua eenechio. Waꞌa tiiaapua, Raamahko itipirepua ookapi taawe, Eesusichi papareme ahjama.
\s Sauroa Raamahko nayewatuna
\p
\v 20 Waꞌa oꞌinia oꞌinere Sauroa, puꞌka Eesusi Riosi Taanarao, Riosi waꞌapichi eenamekopua, Riosi tiiarichi. Waꞌa cheeka nayewasire puuua, ahkaoi mochiwachiamio, iꞌisaeri napawikarichio.
\v 21 Yooma iꞌka nayewatuame inamukamea, chaachaparepua:
\p —¡Naakona! ¿Ki ihjipu naꞌara iintokame Eesusichi paparame, Eerusareni kahtiaio? ¿Ki puuupu tiame iꞌwa eenakamea, Eesusichi paparameo chapisa Eerusareni iꞌtomo oꞌrakame, teꞌta neeseriosi yawichichi katewepuaichio?
\p
\v 22 Sauroa, epeche yekatorepua tiꞌtijoeri oowe eꞌretekaopua Eesusichio, puꞌkao Riosie Weratiameo, teꞌta Riosi tiiarirachi oꞌinia eenameo. Waꞌa chiiopua Sauroo, teꞌta masitari isaeri tiꞌtijoea, kaꞌchi ijikime erakorepua, kihta tewakapa ahpo chaachapamiao.
\s Sauro kuꞌiwa uꞌmamichio
\p
\v 23 Neipa muuwaeme taawechiamio, iꞌisaeri teꞌta paꞌpamuratuamea, ahpo naꞌpoasaapua Sauro ahpo merimia katewerepua.
\v 24 Pukaepa puuua merinarekao, senepi taawechi tukao tiame puuyeriaipua Raamahkoo, waꞌa muirachio, nape Sauroa naneꞌrerepua puꞌkao.
\v 25 Pukaepa Sauro naꞌnaritoamea, weruma waarichi tekipurepua wanaminao, saꞌmikore yeewachitipo maꞌchipakaopua. Waꞌa iika newipateretupua ahpo seepurawachio.
\s Eesusichi paparame uutiame Sauro
\p
\v 26 Sauroa Raamahko machenasaapa, Eerusareni asisaapa puuua, wahjachi Eesusi ajawaria ahjama enepamia teetoriaipua. Nape Eesusi ajawaria Eerusareni asisoo, majawerepua Sauroo, ki naneꞌriamekapa Eesusichi paparamekoo.
\v 27 Pukaepa Sauro natepasaapa Wenawea, Eesusi ajawariachi uꞌparepua, tetewipuawichioopua puꞌkao. Waikao Wenawea yooma tuuyerepua puꞌkao, yooma ihta Sauro ikikame Eesusieo, Raamahko pooechi ihtoaio. Yooma tuuyerepua tiameo, Eesusie Sauro nuureratiaopua, achini teeka utewaeme teetoriopua Eesusichi simiyame nayewatukaopua Sauroo, yomachiami Raamahko mochiwachiamiopua.
\v 28 Waꞌa ikisao Sauroa, waꞌa Eerusarenichi Eesusi ajawaria ahjama teereparepua. Waikaopua waꞌao, ahkaoi Eesusichi simiyame nayewarepua tiꞌtijoerio.
\v 29 Nape riꞌrieko nayewame nayewioio Eesusichi simiyameo, ki puꞌsereka inamuretupua Paoro nayewao, newitoka nayewaniapa Sauroeo. Pukaepa merinaretupua pukaeo.
\v 30 Nape ookapi Eesusichi paparamea, merinareniopao Sauroo, Sesarea iꞌtorepua, paꞌwesuwe mochiwachi, Sesarea oꞌiniao puuu iꞌtokamea, Taraso mochiwachi uhjurarepua waikao, pawekakerachi.
\p
\v 31 Waika oꞌiniao Paoroo, tisiwa teꞌta Eesusichi paparame enepariopao, taꞌiria mochirepua waikao, yooma Eesusichi paparame Uurea mochikamea, Arirea mochikamea tiame, Saamaria mochikamea waꞌachi, Riosichio iyoriwa teꞌteriapao. Puuu ahjachi erakoaa Eesusi Paamirachio, epeche epecheche peewapasika, epeche taꞌiria mochisika Riosi kuꞌiraeo. Waꞌa iikao ki ookapi muuwepasirepua, Eesusi Paamirachio.
\s Eenea tewaniame yachapatetiame
\p
\v 32 Peeroa piiripi Eesusi ajawaria, ahkaoi oiyai masiteka Eesusichi simiyameo, piie taaweo Riira mochiwachi asirepua.
\v 33 Waꞌa mochiwachio, aaata tuꞌi kokoriame tewarepua, Eenea tewaniame. Ihji tijoe Eenea tewaniamea, osanao paamupari iꞌtoame eneriaipua tuꞌikameo.
\v 34 Peeroa, tesiwa tiiame tetewapa Eeneao, sautekao chaanerepua puꞌkao:
\p —Aamo Eeneao, Eesusi Riosie Weratiamea, aamo sautekame itipitenapua waꞌasi. Werisisa, apechunasa katewemitiamua aamo ipetao.
\p Waikao Eenea tewaniamea, ikanati werisirepua, yachapatetiame waꞌasi.
\v 35 Muuwaeme Riira mochikamea, Saaroni mochiwachia tiame tetewarepua saukame itipikameo. Puꞌka kokoriame sautetiame tetewikapao, Eesusichi paparasirepua tiame, Apoe Paamirachi.
\s Taawita tewaniame oijenatewa
\p
\v 36 Pirenachi mochiwachi Oope tewaniachio, waꞌa tewarepua tiame aaata Eesusichi paparame, puuua, Taawita tewaniame enerepua oowetiame. Taawita teewaa rieko naewachio, Roroka teewarapua. Puuu oowitiamea, kaaweruma enerepua, yooma kaawe tetewika kuꞌyame.
\v 37 Puꞌka taawechiami Roroka tewaniamea, kokorepaka mukuriaipua. Puꞌka weerewara papakosaopua, teꞌpa rampakarichi kateweriaipua yooreko.
\v 38 Riira mochiwachio waapikopa Oope mochiwachio, Peeroa Oope oiyame inamuretupua. Waikao ooka Eesusichi paparamea, waꞌa uhjureretupua, yaapiti enanuremichio.
\p
\v 39 Waikao Peeroa paaetiaapao, ahpo uhjuraretia ahjama eenarepua. Enasoopa Peeroo, teꞌpa karijampa iꞌtoretupua mukukame poꞌyachi. Waꞌao Peeroo, ooweru kunamukukamea, naarakoka neꞌneterepua Peeroo, itapiti puꞌka kiterepakame neteria, sipicha, wakira, puꞌkao ahjaka kahtiai neteria.
\v 40 Peeroa yooma puuyanasapa puꞌkao, Riosichi paparaka nayewarepua. Waikao puꞌka weerewa neꞌnepakao, cheerepua:
\p —¡Taawitaa, werisisaa!
\p Waikao mukuriame oowitiamea, neꞌneparepua. Waꞌa kahtiame tetewapa Peeroo, yasisirepua.
\v 41 Waikao Peeroa, sekachi chapika werisipurepua. Waꞌa ikisaapua, paaesapa Eesusichi paparameo, kukunara wahjipakameopua tiameo, ahjakame kiꞌyarepua puꞌkao.
\v 42 Yooma Oope mochikameai, naneꞌrerepua iꞌka ikitiameopua Riira mochiwachio. Puꞌka naneꞌrekapaopua, muuwaeme papararepua Eesusichio.
\v 43 Peeroa waꞌao, muuwaeme taawe itipirepua, Oope mochiwachio, Siimoni wiꞌchi yokiyame taꞌperachio.
\c 10
\s Peero Koonerio tiame
\p
\v 1 Sesarea mochiwachio, waꞌa ohjoeriaipua aaata tijoe Koonerio tewaniame, soontaro kapitaira eneriaipua, piie siento soontaro pirenaturi, Iitaria tewaniamechi.
\v 2 Ihji tijoea yoomahka Riosi iyoriame eneriaipua ahpo taꞌpechio, senepi Riosichi nayewame, tiꞌtijoerioi tísia kuꞌyame enerepua, kooamechio tesiwa teꞌtiameopua.
\v 3 Piie taawechi Koonerioo, ahpo taꞌpechi kahtioiopua arikiri waanamio, ahpo kahtiachi eename tetewarepua aaata, tepoena eename Riosi kuꞌiwari. Ihji tewekachi eenakamea Koonerio kahtiachio, chaanerepua Koonerioo:
\p —¡Kúíra Koonerio!
\p
\v 4 Koonerioa majakame neꞌnepakao, nehjiarepua:
\p —Kúíra. ¿Ihtana teetoamemua noochio paamira?
\p Waikao tewekachi eename Riosi kuꞌiwaria, chaanerepua Koonerio:
\p —Aamo Riosichi paparariaopa, kaawe eꞌretiame muuua Riosieo, aamo tísia kuꞌika yasitoaoi aaata, peenia eꞌreka tetewitiamemua tiameo.
\v 5 Muuua Oope uhjuramitiapua aaata, waꞌa mochiwachio Siimoni Peero teewataniame iꞌnoramichioopua.
\v 6 Waꞌa taꞌpechio, piirechi Siimoni taꞌperachi kahtipua, wiꞌchi iyokame paꞌwe suuwerachi. Puuu Peero aamo tuuyemapua, apoe enasaa.
\p
\v 7 Koonerioa, waꞌa cheesa noꞌrasoopua tewekachi eenakameo, ooka ahpo nuurewa paaerepua, piiripi soontaro tiame Riosichi iyoriame tiame, pukachio Koonerioo oowe eꞌrewa tiiame enerepua.
\v 8 Iꞌkao yooma tuuyesa uhjurarepua Oope mochiwarichio.
\p
\v 9 Puꞌka meereopua iꞌka pooechi waapi nokisirioio, Peeroa oowetaweopua waꞌasio, karijampa mooenariaipua, Riosichi paparamia.
\v 10 Waꞌa ihsiaiopua Riosi ahjama nayewakao, chorowapariaipua. Chorowapasopua, ahpo kooame yoranurariaipua. Waikaopua ahpo kooame yorakenioio, kochirewachi wichikameka ikirepua.
\v 11 Waꞌa ahpo ikiwatereopua, teꞌpa tewekachio, wahjoame tetewarepua. Waꞌa oꞌiniao, weruma wisasori apochi waapi tekiyame tetewarepua, naomina oꞌyaeka taꞌrame.\fig |158-WA03963b.tif|col|||Peeroa tewekachi oꞌinia tekikame tetewani, ki ookapi animari chuchukuame ahjachi, kiisi koiꞌwamera.|10:11\fig* Ihjia ahpo waapi tekikao, taꞌraka ipeparepua wehchi.
\v 12 Puꞌka wisasorichio, kii ookapi chuchutorepua yooma ihta ahjakame, chuchuka ohjoame, wehchi petika ohjoame itapiti animari, maꞌsaeme eekachi ohjoame tiame.
\v 13 Puꞌka tekisoopua, tewekachi oꞌinia inamurepua Peeroa, eee cheechaniame:
\p —Werisisa Peeroo. Yaapi merisa koꞌkosa.
\p
\v 14 Waikao Peeroa nehjiarepua puꞌkao:
\p —Kaꞌi, ki koꞌkomania puꞌkao, noꞌo Noono Paamira Riosíi. Kaꞌchitia taawechi koayamenia, ki noꞌo aamo reesiseria koꞌkomichioo, ki aamo iyoriniameopua kooameo.
\p
\v 15 Nape Riosia eenechi chaanerepua:
\p —Noꞌo aamo reesisia koꞌkopuame kiꞌyaa, kiisi ki iyoriniame tewamete muuua puꞌkao.
\p
\v 16 Paisa simiyame waꞌa cheechaneretupua. Waꞌa ikitioopua, eenechi apechuneretupua wisasorio, teꞌpa tewekachio.
\v 17 Peeroo weeka inataka itipioiopua pehjio, ihtana cheerio eꞌrioiopua ahpo chaaneretiao. Peeroo waꞌa tiame inataka kahtioipua karijampao, puuu Koonerio uhjurariaa, Siimoni wiꞌchi iyokame taꞌperachi, muirachi ajarepua waꞌasi, Peero akana kahtiame iinatukeka.
\v 18 Puuua sisinamukao chaachaparepua: “¿Iꞌwaju Siimoni Peero ohjirachio?”
\v 19 Peeroo waꞌa kahtioio pehji ahpo chaaneretia inatakao, Riosia eenechi chaanerepua inatarichio:
\p —Peeroo, neꞌnesao muuua. Aamo taꞌpe teereo paika tijoea aamo iꞌyachanipua.
\v 20 Ehpe waꞌapi werisika tekisaa, kihta seeweka siimpuapua ahjamao, neee uhjurakamekapu puꞌkao.
\p
\v 21 Waikao Peeroa tekirepua teepotemiao, puꞌka Koonerio uhjurariao. Puꞌkao teepotasaopua chaanerepua:
\p —Kúíra. Neeeju aamo iꞌyaka teꞌteretoaa. ¿Ihtana eratoka teetoame eemea noochio?
\p
\v 22 Aapoeo chaachaparepua:
\p —Kúíra. Teemea kapitai Koonerioe uhjuratiamekapua, kaaweruma tijoe Riosi iyoriamee, kaawe tetewiniameopua tiameo, iꞌisaeri tiꞌtijoeeo. Ihji Koonerioa aamo paaenurekapua, Riosi kuꞌira tewekachi eenamee, aamo paaenureretiapa, Koonerio taꞌperachi enamichioopua aamoo, aamo keepupuawichio waꞌa enasoo, Riosichi simiyame aamo nayewa.
\p
\v 23 Waikao Peeroa muinurarepua yooreko, waꞌa cheꞌrepamichiopua puꞌkao. Puꞌka meereopua piari yasisisaapua, ahjama simirepua waikao, wahjachi yeeka tiame, waꞌapi mochikame Oope, Eesusichi paparame.
\p
\v 24 Puꞌka meere ahpo puuyariachiopua, Sesarea ajasirepua Koonerio ohjirachi. Waꞌa taꞌpechi ajasioio, Koonerioa waꞌa yasarepua, weeka ahpo tetejima paajutesa ahjama, wahjachi tiame ahjama, kaawe ahpo tetewame tiame, seenu yeeniemeopua ahpo nayewa.
\v 25 Koonerioa Peero asikame tetewapao, weruma yooreka teepoterepua puꞌkao, chopokorieka weripaka.
\v 26 Nape Peeroa sekachi apechunakao, chaanerepua:
\p —Kaꞌte waꞌa iinto noꞌochio, werumachitia tijoe iyorikao. Oowera tijoekaite neeeai amochitia.
\p
\v 27 Puꞌka ahjama nayewasikao, yooremina pakirepua. Waꞌa yooreminao, muuwaeme mochikame tewarepua napawikame.
\v 28 Waikao Peeroa cheerepua:
\p —Eemea naneꞌriamepua waꞌasio taamo isaeri tiꞌtijoerio, ki reesiseniamekoopua taamoo, seesenu ahjama teꞌterepuawichioopua. Waꞌa teꞌteriame teemea ki ehpesio. Nape Riosia noꞌo chaanekamepua puꞌkao, aaataoio ki chaanepuameo, kiisi piipariemekoo, seesenu ahjama teꞌtereniameo, kaꞌchi ikiwamekoopua taamo Riosichi iyoríwao.
\v 29 Waꞌa chaanetiapania Riosieo, ikanati kihta chanika eenakania amoe paaetiapaonia. Ehpeo noꞌo chaanejeraninia aamoeo, itapiti eꞌraka aamo noꞌo paaeriaopua.
\p
\v 30 Koonerioa waikao, yooma tuuyekaopua ahpo ikiriao, oꞌinerepua cheeka:
\p —Noꞌo keepumitiao noꞌo tetewariao. Naao taawe iꞌtonapua ehpesio, iꞌka waꞌapi keenakoio arikiri ahkao, noꞌo taꞌpechi Riosichi naewaka kahtioio, noꞌo neꞌneka kahtiachi eenakapua aaata tijoe, tohsaname wakiraeme, tatapara ihsiame.
\v 31 Puuua noꞌo chaanekapua: “Inamukame Riosia aamo nayeweriao, tetewakamepua tiameo, aamoo tísia kiꞌyamekopua tiameo, wahjachi tijoeoi.
\v 32 Pukaepa muuu Koonerioa, aaata uhjuramitiapua Siimoni Peero iꞌnoramichioo, Oope mochiwachi kahtiame, piirechi Siimoni tewaniame taꞌperachi. Puuu Siimonia, paꞌwe suuerachi ohjoemepua, wiꞌchi iyokame tijoe.”
\v 33 Waꞌa chaanetiapa neeea tewekachi eenameeo, ikanati aamo uhjurekania paaepuawichioo. Kaawechupena eenakame muuua, noꞌo paaewa tesiwekao. Ehpeo iꞌwa mochikame teemea Riosi tetewachi aamo keepumia puuyekao, Apoe Paamira cheeria taamo tuuyepuawichioo.
\s Peero naewaria Koonerio taꞌpechi
\p
\v 34 Peeroa waikao Koonerio taꞌpechio, oꞌinerepua cheekao:
\p —Ehpeo neeea, pahtiamepua, Riosio taamoo napati taamo nakika kahtiamekopua, ki aaatache piiripi, epeche kaawe eꞌreka tetewame.
\v 35 Aaata tijoeoi Riosi iyoriameo, kaꞌkaruma yoranariameopua tiameo, kaawe uuka tetewamepua Riosia, ki isaeri tiꞌtijoekoipua.
\v 36 Waꞌa tiiamekapa Riosia, tísia nakiyamekapapua yomatiame wehjoarichi tiꞌtijoerio, Riosia ahpo Taanao, pahchao, isaeri tiꞌtijoerichi uhjurarepua Eesusi Riosie Weratiameopua, puꞌkao, teꞌta yomatiame ihta aampa tiiamerao. Pukaepa puuua yomachi oikamepua, teꞌta Riosi chiia kaaweruma tuuyewari nayewatukao, yomachiami tiꞌtijoeo ooweru tiameo, ahpo tuuyewari chiiae Riosichi paparamichiopua, kaꞌkaruma erakoame enepamichioopua ahpo iikachio, Riosie cheriwetiaapua yooma ihta ahpo tatakoririao.
\v 37 Inamukame eemeapa, iꞌka waꞌa tiame naawesario, Arirea oꞌineriopua iꞌkao, waꞌa oꞌinia iꞌka nayewatuwao, ahkasi yomachi mehtariopua, Uurea weeechio. Ihji waꞌa ikitiamea, neipa Waani Paatori nayewaturioi eneriamepua, Riosimina eꞌenamichio sisinamurioi tiꞌtijoerio, ahpo tatakoriwa toaka paatomichiopua.
\v 38 Naneꞌrenachi eemea Eesusio, Riosie uutiamekopua ahpo Riosiwari yahchekao, ahpo Riosiwarie weerarepua puꞌkao, ahpo tehkiwa oꞌinemichiopua weeechio, pukachi teetomerikapapua ahpo utewarieo. Naneꞌrena eemea Eesusio, Riosi utewarieo, waꞌa teetoriopua, yooma riaorósie naꞌitutiameopua sauteka.
\v 39 Puꞌka yooma teetoriao, taamowichio ikiriaopua tiame, taamoe tetewikamepua puꞌkao, Eesusi ajawatiamea, yooma iꞌisaeri weeechio iintoriaopua, yooma Eerusareni muuwarichio, ikiriaopua tiame. Ihji Eesusia, tísia naꞌaraka meritiamepua, kurusichi chuhchaka,
\v 40 nape Eesusio Riosia, paika taawe iꞌtoi mukukoio, eenechi ahjaterepu. Waꞌa ikisaopua, eenechi ahjasaapua, tamochi eenaka tetewitekapua,
\v 41 nape ki yooma tiꞌtijoechi, taamochekamera ahpo ahjariachiche, ahpo pichiwatameriche. Puuua pichiwa eenechi ahjakamepua, taamo waꞌapi koꞌkakamepua ahjama, teeme waꞌapi ahjama ohjokamepua tiame, eenechi ahjakoio.
\v 42 Apoe Riosi ihsikamepua taamo uhjurakaopua tiame, yooma tiꞌtijoeri chaanemichiopua, Riosie weratiamekopua Eesusio, iꞌka wehjoarichio yooma weeechi tiꞌtijoerio apoekopua teꞌta katewemerikoopua puꞌkao, wahka ihtoriachi iꞌka weee kajuyachiopua, yooma wahjipakame ahpo oijenateria, ki wahjipakameoiopua tiame.
\v 43 Yooma ehkoriami Riosi naꞌnayewaturaa chaachapariaipua, Riosio aaata uhjuramio tuukao, teꞌta tatakori choaniamewichio meripuameo. Puuu Riosie uhjurapo tuutiamea, ihjipua Eesusi, taamo tatakori natetewawichio meritiáme. Pukaepa yooma Eesusi iintoriao ahpowichio iintorio erakoamea, cheriwepuamepua, tatakoririao, yooma aaataai waꞌa erakokamea.
\s Riosia ki iꞌisaeri tiꞌtijoerioi, ahpo Riosiwari kiꞌya
\p
\v 44 Puꞌka waꞌa tiame inamukapa ki isaeri tiꞌtijoeri Koonerio paajuteriaa, Riosi Riosiwarie noonotetiaopua, tísia peenia eraparepua, Eesusi ahpowichio waꞌa iintoriopao. Waꞌa iikapa puuua, ahpo seesenu naerachi naewaka tísia kaawe erakoka cheriwema kiꞌyarepua Riosio.
\v 45 Waikao, puuu iꞌisaeri tiꞌtijoeri ookapi Eesusichi paparakamea, Peero ahjama eꞌenakamea, keꞌchu Eesusichi paparai siichitepuwetiameapua, chaachaparepua: “¡Naakonakosa puuuai cheriwetiamepua, ahpo tatakoririaopua tiame, kiisioi siichiteputiamekai puuua? ¡Waꞌa teesoopua, ¿aaataai kaawe Eesusichi paparamecheoi, kihta siichiteputiamekai, ahpo tatakoriwa cheriwepuawichioo? Waꞌa teesoo Riosia, aaataoi ahpo Taana Eesusichi paparakame enesoo, kaawe uuyamepua puꞌkaoi, pukachi yasitoaopua, ahpo Riosiwarieo.”
\v 46 Ihji siichitepuwetiame Eesusichi paparakamea, waꞌa chaachaparepua, puꞌka ki siichitepuwetiameo, ahpo waꞌapi seesenu naerachi kaawe erakochaniopapua, Eesusichi paparakao.
\v 47 Waikao Peeroa yooma waꞌa napawikameo, chaanerepua:
\p —Waikao Riosia, maꞌchiame tiiamepua, puꞌkao tamochitia tiameo, maꞌchiame kiꞌyariopua ahpo Riosiwario, oowera Eesusichi paparakopaopuache. Waꞌa iintokame enesoo Apoe Riosio, ¿ihtana taamo waꞌiniame waꞌa teesoo, iꞌka Eesusichi paparakameo, papatopuawichioo?
\p
\v 48 Peeroa waꞌa tiiame kaawe iintatioopa, paatonurerepua waikao, Eesusi Riosie Weratiamechi paparaka, puꞌkao Eesusichi paparame tetewipuawichiopua. Waikao yoomahka waꞌa eꞌenakamea Koonerio taꞌperachio, Peeroo, paikapi taaweoi utewa yoorarepua waꞌa itipimichioo, Koonerio taꞌperachio. Waikao Peeroa, waꞌa ikirepua.
\c 11
\s Peero tuuiwa, Koonerio taꞌperachi ikitiame
\p
\v 1 Puꞌka taawechiamio, puꞌka Koonerio taꞌpechi ikitioio, yooma ahkaoi Uurea weeechiamio, iꞌisaeri tiꞌtijoeri Eesusichi paparakamea, naneꞌreka mochitiapapua, ki iꞌisaeri tiꞌtijoeaio, Eesusichi paparamekopa, Riosi kaaweruma tuuyewari pichikekaopua.
\v 2 Nape puuua, ki naneꞌreriaipua pehjio, siichiteputiame apochi nokiwameopua, ki nateyamechitia tetewarioi Riosiopa puꞌkao. Pukaepa Peeroo Eerusareni enasoopua, Eesusi ajawaria napawiriachio, teriretupua Eesusi ajawariaeo, wahjachi waꞌa mochikameeopua tiame, iꞌisaeri tiꞌtijoeri Eesusichi paparakamee.
\v 3 Puuu teꞌyaka chaachaparepua Peeroo:
\p —¿Achini iikai waꞌa noꞌraka muuua, ki siichiteputiame mochikachio, ahjama koꞌkakamua tiameo, kaawe eꞌriamechitia?
\p
\v 4 Waikao Peeroa waꞌa chaachapopao, chaanerepua:
\p
\v 5 —Noꞌo Riosichi poponiwaa, noꞌo keepumitia pahchuo, neeepechi aamo nehjiamakoo, aatia tiiachipa waꞌa noꞌo oiriao.
\p ’Piie taawechi Oope mochiwachi noꞌo kahtioi noꞌo Riosi ahjama nayewakao, itapiti tetewitetiamenia Riosieo, itapiti tewekachi oꞌinia eename, wisasorika tiiame naomina oꞌyaeka. Puuu wisasoria noꞌo kahtiachisi tekika taꞌrapakapua.
\v 6 Noꞌoo kaawe neꞌnepasoopua puꞌkao, pukachi yooreminao ki ookapi chuchukuapua itapiti ahjakame, yooma ihta animari ki koiꞌwame, ihjichitia: animari naao taaraeme, animari saꞌpa koayame mawiyachitia, topae ohjoame animari siinoichitia, teꞌpa eekachi ohjoameopua tiame tuchiki.
\v 7 Puꞌka tetewaiopua Oope mochiwachio, noꞌo chaaneniame inamukania tewekachi oꞌinia: “Peeroo, werisisa. Werisika Merisa koꞌkosa.”
\v 8 Neeea waikao puꞌka waꞌa cheechaniameo, chaanekania: “Kaꞌi Paamira. Neeea noꞌo kutachitipoo, kiisi uꞌmatotiamenia ki reesiseniameopua kooame.”
\v 9 Waikao tewekachi cheechaniamea, eenechi noꞌo chaanechaniapua: “Riosi apoe aamo koꞌkonuriao, kihta kaꞌitametemua puꞌkao.”
\v 10 Waikaopu wisasoria, paisa simiyachi waꞌa cheesoopao Riosio, yooma apechukapua eenechio teꞌpa tewekachi.
\v 11 Waikaopua, puꞌka waꞌapichio apechusocheopua puꞌkao, waꞌa eꞌenakapua paika tiꞌtijoe Sesarea ohjoeme, puuua noꞌo iꞌyasika eꞌenakame eneriapua.
\v 12 Waikaonia Riosi Riosiwarieo, ahjama siinurakapua puꞌkao. Waikaonia kihta cheeka siimo erapakania ahjamao, ki iꞌisaeri tiꞌtijoekoipua uhjuratiameo. Waikao neeea, iꞌka puhsani iꞌisaeri Eesusichi paparakameo, noꞌo ahjama siimpamichio uusaopua, pirena eꞌenaka teemea, Oope mochiwachi oꞌiniaopua Koonerio taꞌperachio.
\v 13 Sesarea ajasitioopa, Koonerioa, yooma taamo tuuyekapua ahpo ikiriao, yooma aꞌchitiame siinkameopua waꞌao. Puuua waꞌao, aaata tetewako tuukapua tewekachi eename, puuua apochi eenakao chaanetiotiapua pukaeo eee cheeka: “Oope tewaniachi uhjuramitia tiꞌtijoe, Siimoni iꞌnoramichiopua, Peero tewataniame.
\v 14 Apoe aamo chaanemapua enasaapa, aachin teeka aamo newipamerikopua aamo tatakoririao, yooma aamo taꞌpechi ohjoemeopua tiame.”
\v 15 Waikao noꞌo Sesarea ihsioiopua Koonerio taꞌperachi napawikame nayewekao, Riosia ki isaeri tiꞌtijoeo iikachi noonoteriapua. Tísia puꞌserekapa Eesusi iintoriaopua ahpowichioo, Eesusichi papararepua waikao. Ahpo waꞌapichi nayewa nayewakao, tísia puꞌsereka nayewarepua ahpo Eesusichi paparao, ahpo tatakoririao cheriwetiame itipikapapua. Waꞌa iikopaopua puꞌkao, naneꞌrekania Riosi Riosiwario pukachi eenarioopua, tamochi eenariachitia, pukeri Eesusichi taamo papararioiopua.
\v 16 Waikao waꞌa iikopua puꞌkao, Eesusi cheeria inatepakania waikao, eee cheeria: “Pichiwa chiiame neeea, Waania neeroiye paatoriaipua paatoao, nape eemea Riosi Riosiwarie, paatopuamekaitepua.”
\v 17 Waikao waꞌa teeeriopao iꞌkao ki iꞌisaerikoi, Riosi Riosiwarie noonotetiamekopaopua puꞌka iikachio, waꞌachitia taamo peenia erakoriachitia pukeri Eesusichi taamo paparoio, ¿ihtana kaꞌitatania, puꞌka Riosie ikitiameo? ¿Ki kaawe iintoriokosa tuutarenia Riosio?
\p
\v 18 Waikao Eerusareni ohjoeme isaeri tiꞌtijoeri Eesusichi paparakamea, yuuweeme itipirepua, waꞌa chaanetiapa Peeroeo. Tahpitika tiiame peenia erakorepua Riosichio, tísia kaawe iintoriopua ahpowichioo. Waikao chaachaparepua tahpitika peenia tiame eꞌrakao:
\p —¡Naakonakosa cheriweretupua tiame Riosieo, kiisi iꞌisaeri tiꞌtijoerikaiopua?
\s Antiokía tiopa
\p
\v 19 Ehpeo, Eesusichi paparame chiꞌripakame nayewamania iꞌka noꞌo iyoterichio. Neipao Teiwa meritioi ujumakamea, Eenisi mochiwachiami eꞌenarepua, wahjachi Eesusichi paparakamea Chipire tewaniachi eꞌenarepua, wahjachi puuu ujumakamea tiame, Antiokía tewaniachi eꞌenarepua, Eesusi Riosie Weratiamechi paparapa chapipuai uujumasaapua. Waikao waꞌami ohjorepua puꞌka taawechiamio, Riosi kaꞌkaruma tuuyewari nayewatukaopua, nape isaeri tiꞌtijoerichiche.
\v 20 Nape wahjachi isaeri tiꞌtijoeria, Siirene ohjoemea Chipire ohjoemea tiame, puꞌka ujumakamechi pepenipakamea, Antiokíami ohjoparepua Eesusi kaꞌkaruma tuuyewari naewatuka. Nape puuua waꞌa ajasisaapua tiameo, rieko tiꞌtijoeri masiterepua tiame, machimichiopua puꞌkaoi, Eesusi Riosie Weratiamechi simiyameo.
\v 21 Iꞌkao waꞌa ohjoi riꞌrieko nayewekao, Riosia iꞌka riꞌrieko iikarachio, apochi paajutesirepua puꞌkao, ahpoo Riosiwarieopua. Puꞌka waꞌa inisiniaopua Riosi Riosiwarieo, apochi paajutesikao, muuwaeme Eesusichi papararepua. Waꞌa iikaopua, Eesusichikamera paparaka mochitorepua waikao, ahpo ki kaaweruma teꞌtereriaopua toaka.
\p
\v 22 Iꞌka inamukapa Eesusi ajawatiamea, Eerusareni tiopachi mochikame paꞌpamuratuamea, Wenawe uhjurerepua waikao, Antiokía mochiwachio.
\v 23 Wenawea Antiokía asisaapa, Riosio tísia kaawe iintorio tetewikapaopua waꞌao, tísia kaawe erapare Wenawea. Waꞌa teꞌteretoriopua waꞌao Wenawea, kaawe eꞌraka tuuyerepua waꞌao, yooma puꞌkao, ki seꞌwika mochitomichiopua ahpo Eesusichi papararichio, pewatiame mochitonureka Eesusichio, Apoe teꞌta Paamirachiopua.
\v 24 Wenawe waꞌa uhjuratiameo, kaawe eꞌrame tijoe eneriopaopua puꞌkao, Riosi Riosiwarieopua puuua, taꞌirepakamekopaopua tiameo, tísia paparamekopua Riosichio, pukaepa Antiokía uhjuratiame enere Wenawea. Puuua yooma waꞌa tiiamekapapua, muuwaeme Eesusichi paparaterepua, Eesusichi oowe erapateka.
\p
\v 25 Neipao Wenawea waꞌao, ki ookapi enepariopua Eesusichi paparakameo, Taraso muuwarichi akiparepua waikao, Sauro iꞌyasikaopua ahpo kuꞌimichio.
\v 26 Sauro tewisaopua, Antiokía iꞌtorepua yeeka. Waikaopua Antiokíao, piie paaumpari mochirepua waꞌao masiteka, puꞌka weemera muuwekameopua, Eesusichi paparakameopua. Waꞌa Antiokía enere, Eesusichi paparameo, Riosie Weratiamechi paparakame tewatiachio, pahcha pukeri waꞌa teewaka oꞌinetiachiopua.
\p
\v 27 Puꞌka taawechiamio, waꞌa Antiokía eꞌenariaipua ookapi tiꞌtijoe, Eerusareni oꞌinia eꞌenakame, Riosi naꞌnayewatura eneriapua tiame.
\v 28 Piiripi puuu tijoe Akausi tewaniamea, chaanerepua Antiokía ohjoemeo, tísia toorewimio tuuyo tuurepua Riosio, yomachiami iꞌka weeechiamio. Puuu cheeriaa, pichiwa waꞌa teerekapua, Kaurio tewaniame yawichikoipua, rooma weeechiami mochiwachio.
\v 29 Tísia tooremuniopa yomachi Uurea weeechio, Antiokía mochikame Eesusichi paparamea, itapiti kuꞌiwa uhjurenariapaopua puꞌkawichioo, yooma aꞌchitia ahpo ahsepatia, kuꞌipaka naꞌpoarepua, yoomahka pipiripi.
\v 30 Waꞌa noonoirepua waikao. Waikao yooma aꞌchitia ahpo ahsepatia naꞌpoasaopua puꞌka kuꞌiwao, Wenawe uhjurarepua Sauro ahjama, iꞌtochekaopua puꞌka kuꞌiwao, yomachiami pipiripi mochiwachiami paꞌpamuratuameopua, yooma tooremuame naachutemichiopua puꞌkao.
\c 12
\s Saantiao meriretia; Peeroo karichi yachaniame
\p
\v 1 Puꞌka taawechiami Eerore yawichiai, paikapi Eesusichi paparame chapinurarepua, tísia naꞌarenareka.
\v 2 Saantiaoo merimachetae merinurarepua puꞌkao, Waani paꞌchirao.
\v 3 Eerorea puꞌka isaeri napawikarichi yaꞌyawichio, kaawe uuka teteopua puꞌkao, chapinurarepua Peerooi. Ihji waꞌa nokitiamea, paani ki rewaruraeme pahkotanioi nokiretupua.
\v 4 Iꞌka chapisaopua perekarichi yahcharepua, naao naꞌnao soontaro inatetekaopua. Puꞌkao, neipa maꞌchipasa pahko uꞌmatosoopa, katewemo oꞌrariaipua puꞌkao, waꞌa muuwarichi ohjoeme iinatukekaopua, aatia yorapuamekoopua puꞌkao.
\v 5 Nape Peeroo waꞌa kahtioi perekarichi yeetepatiameo, Eesusichi paparamea, ki toarepua Riosichi itakaopua, utewaeme chaachapakaopua, Peeroo maꞌchipuawichiopua Riosieo.
\s Riosia Peero maꞌchipani karichio pereso
\p
\v 6 Puꞌka tukao waꞌapi meereo, Eerore maꞌchipamiachi Peero katewemiao, Peeroo, ooka soontaro inatewachi poiriaipua naasipa, kaarenae oꞌyaeka kochika. Wahjachi ooka soontaroa, yeetachi ajarepua inateka.
\v 7 Waꞌa teerenioiopua tukaoo, senawato waꞌa eenare Riosi kuꞌiwaraa Peero poꞌyachi yooremina. Iꞌka waꞌa eenakoopua, weeru uutapasiparepua waꞌao. Puuu Riosi kuꞌiwaria waikao, Peero wachikachi noonoteka pusaterepua. Pusatesaopua chaanerepua:
\p —Yaapiti Peeroo, werisisa.
\p Puꞌka waꞌa chaanetiochepa naꞌsore kaarenaa, sekachi oꞌyaraa tiame.
\v 8 Waikao Riosi kuꞌiwaria chaanerepua:
\p —Ikanati wakiratasa kaakatasa tiamé.
\p Waꞌa iintosoopua Peeroo, Riosi kuꞌiwaria chaanerepua:
\p —Yaapi kematosa noꞌo naꞌnarito.
\p
\v 9 Peeroa machenarepua waikao naꞌnaritoka, oowera naꞌnaritoka ki naneꞌriai ahpo ikiyao. Oowera teemuameka eꞌrarepua.
\v 10 Pirenapi unatiame weeriachi uumatotioopa, pirenachi tiameo, sisioki yeetachi ajasirepua waikao, puuyaniachipua waꞌasi waꞌa perekarichio. Puuu waꞌa yeetaraai apoe waꞌapi wahjorepua. Puuyatioopua ahpo maꞌchiparia Riosichi eename kuꞌiwari ahjamao, piiripi pooe paonaka uumatotioiopua, puuu Riosi kuꞌiwaria ki naania ikirepua piineri toaka.
\v 11 Waikao Peeroa pusakameka ikirepua. Waꞌa ikisaopua eꞌrarepua:
\p —Pichiwa waꞌa teesoo noꞌo ikiyao Riosieo. Ehpeo naneꞌrenane, Apoe ihsirio Riosio noꞌo karichi maꞌchipakao. Ahpo kuꞌiwari uhjurarepua, noꞌo Eerorechi nehpupakao, yooma isaeri paꞌpamiratuameo, noꞌo naꞌara yoranariaopua tiame.
\p
\v 12 Yooma pusasaapa Peeroo, Maaria taꞌperachi siimo oraparepua, Waani Marako tewaniame yeeyera kahtiachi. Waꞌa Peero asimo oꞌrachio, waꞌa mochirepua muuwaeme, Riosichi paparaka Peerowichio.
\v 13 Peeroo teepotasoopua kaari yeetarachio, puuu Roora tewaniamea nuurewaraa, nehjiarepua.
\v 14 Nape puuua machikai Peero naewachaniao, ki wahjonesa waꞌatia uꞌmasirepua, tísia kaawe eꞌraka, waꞌa werichanio tuumia Peeroo, yeetachi.
\p
\v 15 —¡Wííhtuame! —chaachaparepua aapoeo.
\p Nape nuurewaraa, utewa chaanerepua —Pichiwáá.
\p Waikao aapoeo chaachaparepua:
\p —Ki puuukoi chaanipua, iikarachichekoipua chiiaa.
\p
\v 16 Nape Peeroa simiterepua yeetapunurekao, kaari yeetarachio chonaka. Waikao aapoeo wahjonesaapa, tetewisaapa Peerokopaopua:
\p —Naakona muuukaite —chaachaparepua waikao, kaawe erakoka. Sewina ijikirepua tetewapao, ki maaeriaiopaopua puꞌkao.
\v 17 Waikao Peeroa pakisaapua, sekae ihchitarepua puꞌkao, ahpo keepupuawichiopua kuꞌitapioi. Waikao Peeroa oꞌinerepua nayewakao, yooma aꞌchi tiame ahpo ikiria, aꞌchi teeka ahpo maꞌchiparetiaopua perekarichio, ahpo Noono tewekachi kahtiameopua. Saantiao tuuyenurerepua tiame ahpo ikiriao, wahjachi pichikiame tiame poponiwari. Waꞌa machenasaapa, pirenachi akiparepua.
\p
\v 18 Meere maꞌchirepasoopa, perekarichi soontaroa, ki teesa wekana erakorepua, Peerochi simiyame aatiatiachi waꞌa ikiriopua.
\v 19 Eerorea, iꞌyanurerepua puꞌkao, nape neipao, ki tewariopa Peeroo, utewaeme iinatukesache soontaroo, koꞌinurerepua puꞌka soontaroo. Neipao Eerorea, Uurea machenakaopua, Sesarea akiparepua ohjoremia.
\s Eerore mukuria
\p
\v 20 Eerore nekasoopua Tiiro mochikame ahjamao, Siironi mochikameopua tiame, naꞌpa ihji ahjama nekatiamea, Rasito itanerepua Eerore itanemichio ahpo ahjama napawipuawichioo. Waꞌa napawisaapua, Eerore ahjama ahpo katewepuawichio, waꞌa noonoimo oꞌrarepua, ki ahpo uꞌyepuawichiopua, ahpo kooame tariwachi kianiameopua.
\v 21 Eerorea yahcharepua piie taaweo, puꞌka Tiiro mochikameo Siironi mochikameopua tiame ahpo kahtiachi napawipuachioopua. Eꞌenasoopa Eerorea, yawichi wakirataniame wakiratasaopua, yawichi yasirachi yasipaka nayewerepua.
\v 22 Waikao oꞌinesoopua nayewakao tiꞌtijoeria, oꞌinerepua chaachapakao, siinakoka:
\p —¡Néé, keepusao eemea! ¡Ihji nayewamea, Riosi apoe puuua, ki tijoééé!
\p
\v 23 Waikao tewekachi eename Riosi kuꞌiwaria, puꞌka waꞌapichi ahjachi eenakaopua, tísia kokorepaterepua Eeroreo, Riosichitia iyoriniame ahpo eꞌrariopa, tiꞌtijoerio waꞌa chaachapopa. Waꞌa iika mukure Eerorea ikuchuapakao, kiisi tehpe simiyachi.
\p
\v 24 Waꞌa waꞌa ikitiameeo yoomachi mochiwachiami naneꞌreretiopapua, weruma mehtare Riosi kaꞌkaruma tuuyewaria, muuwaeme tiꞌtijoe Eesusichi papararepua, ooweru tiame.
\p
\v 25 Wenawea Sauroa tiame, Eerusareni kajusaopua ahpo tehkiwao, Antiokía nonowarepua eenechi, Waani yeekaopua, puꞌka Waanio Marako teewaemeopua tiame.
\c 13
\s Wenawea Sauroa tiame, oꞌinenapua ahpo ohjoa Riosi naawesari iꞌtowa
\p
\v 1 Puꞌka taawechiami Riosi naꞌnayewatuamea Antiokía tiopachi mochiriaipua, masitari tiꞌtijoea tiame. Riosi chiia masitiamea, ihji enerepua: Wenawe, Simeoni (Niijeri teewataniame), Ruusio tiame (Siirene eename tijoe), Manaeni (Eerore yawichichi weripakame), waꞌa ikisa apoe Sauro.
\v 2 Piie taawechio Eesusichi paparameo, Riosichi paparaka nayewenioiopua kiisi koakao, Riosi Riosiwaria waꞌa eenaka napawikameo, moochi nayewerepua inatarichio chaaneka:
\p —Noꞌo poanatekemitia Wenaweo Sauroopua tiame, noꞌo paaeriakamerakopapua puꞌkao, noꞌo tehkiwa teetomichiopua.
\p
\v 3 Waikao Riosichi paparaniame nayewai kajusaapua, kiisi koaka nokarioio, Wenawea Sauroa tiame, Riosi chiia nayewatumichio ajawaretupua; aampa seekarepaka ahjachio, Riosi kuꞌiwari yahcherepua, Riosi Riosiwari. Waꞌa yorasaapua uhjuraretupua waikao, Riosi tehkiwa teetomichio.
\s Chipire weeechi pawenasipa nayewaturia Paoroo, Wenawe tiame
\p
\v 4 Uhjuratiaapa Riosi Riosiwarieopua, ahkasi Sereusia tewaniachi ajasirepua paꞌwesuwe, waꞌa oꞌinia pawekakerachi moꞌmoenasaopua, Chipire tewaniachisi eꞌenarepua, pawenasipa weeechi.\fig |159-cn02009B.tif|col|||Paoroa iꞌka pawekakerachi mooenasao, Chipire tewaniachisi pawenasipa, pawesimera.|13:4\fig*
\v 5 Chipire weeechi ajasisaapa pawenasipao, Saramina pawekakera chuchupachi, waꞌa oꞌinerepua Riosi tuuyewari naewatukao, iꞌisaeri napawikarichiamiopua. Puuu Waani, Eerusareni oꞌinia yeeka enatiameai, waꞌachi ihtoame enerepua tiameo, Paoro Wenawe ahjamaopua tiame, Riosi tehkiwachi kuꞌisika.
\v 6 Waꞌa pawenasipa weeechi masitesikao, ahkasi Parajo tewaniachi eꞌenarepua. Waꞌa tewarepua aaata tijoe Warajesu tewaniame, puuua isaeri tijoe enerepua. Ihji tijoea riaorósi tekipanakiame eneriaipua, ahpo masitiao wihtuka Riosichi eenameko tuuka.
\v 7 Puuu tijoea Serejio Paoro tewaniame eneriaipua, ki teꞌta yawichi ahjama oiyame, tísia inatame. Ihji ki teꞌta yawichia, apochi upanurarepua Wenaweo Sauroopua tiame, keepunariapua puꞌkao, Riosichi simiyame nayewatusiaopua.
\v 8 Nape puuu Warajesua, Eerima teewataniamea (riaorósimina simiyame, masitiame cheeka chaniwamepua), puuua waꞌinerepua Wenaweo Sauroopua tiame, puꞌka ki teꞌta yawichio, nayewepuawichioo, ki pichikemichiopua puꞌka chaachapao.
\v 9 Nape Sauroa (Paoro teewaemea tiame), ki nuꞌuti yahchameapa utewari Riosi Riosiwarieo, puichi kaawe neꞌnepaka itipisaapua kuꞌitapi,
\v 10 teꞌyarepua cheeka:
\p —¿Muuu riaorósichi eename, muuu yooma kaꞌkaruma seepurawaa, yooma naꞌarari wiskuari pochikame yahchame, ¿ahkasi achinitio waꞌa teeretamua aamo naꞌararie? ¿Kiisi toime eꞌranimua puꞌkao? Toipuapua muuua puꞌkao, waꞌasi, ki eerina aamo ihsimichiopua Riosio, Riosi kaaweruma pooe masitewachiopua.
\v 11 Ehpeopua muuua, kokosapuame muuuapa waꞌasi Riosieo. Ki maꞌchiriame itipimeri muuua waꞌasi, puꞌka aamo tísia naꞌara ihsiriawichio; waꞌa teeremerimua meeriamesi. Muuwaeme taawechi ki maꞌchiremamua; taaaoi teesa taꞌwesameo, ki tetewimamua.
\p Ikanati tukapachi wichirepua chaanetiache. Waikao imasuka iꞌyarepua, aaata ahpo kuꞌimichiopua, panitoka.
\v 12 Waikao ki teꞌta yawichia, puꞌka Paoro masitia yooma inamukapaopua, iꞌka nokaya tetewikaopua tiameo, tísia iyoriwamekopua Riosio. Waikaopua yooreka yasitomo erapakapao Riosio, Eesusichi papararepua.
\s Paoroa Wenawea tiame Antiokía, Piisiria weeechi
\p
\v 13 Waꞌa teꞌteresapa Parajo mochiwachio, Paoroa ahpo ahjama nokisiameo tiameo, pawekakerachi moꞌmoenasopua, Pereka mochiwachi uumparepua Paajiria weeechi; nape Wanimarakoa, waꞌasi toisa noꞌarepua Eerusareni.
\v 14 Pereka oꞌiniao Paoroche ahjama nokisikao, Antiokía eꞌenarepua eenechio, Piisiria weeechi. Waꞌaopua resipuniame taawechio, napawikarichi eꞌenarepua keepumia, waꞌa mochiparepua yooreko.
\v 15 Neipa paꞌpamiratuamea Ehkoriami Iyoteri iyonasaopua, chaachaparepua Paoroo, itapiti iinuesoo ahpo cheemia, ehpe chanimichio.
\p
\v 16 Waikao Paoroa werisikao, sekae nayeweka ihchiwasaopua yooma napawikame neꞌnepakaopua, cheerepua:
\p —Yooma eeme isaeri tiꞌtíjoe, wahjachi tiame Riosichi iyoriameapua tiꞌtíjoe, noꞌo keepumitiaopua pahchuo.
\v 17 Ihji taamo Riosiwaa, puuu waꞌapipua iꞌka taamo ehkoriami noonoriwa uuka tetewikamea, ihji waꞌapi iintokamepua muuwepatekaopua Eejito mochikoiopua. Ihji waꞌapi Riosi iintokamepua tiameo, taamo ehkoriami puhkuchitia Eejito mochikoio puuyanakaopua ahpo utewarieo, tísia aiwaka mochikoiopua.
\v 18 Ihji waꞌapi Riosi enerepua tiameo, kiisi iyoriniameoipua taamo ehkoriami mochiriameeopua, tísia kaawe neesetokamepua puꞌkao, ooka weerewa paamuparisi, nokisinioiopua wakiwechiamio.
\v 19 Ihji Riosi waꞌapichipu tiamea, Kaanani weee uꞌyesaa, taamo ehkoriami noonoriwa kiꞌyakamea, waꞌa Kaananio oowisani tiꞌtijoeri mochiwari puipasaopua ki kaꞌkaruma nokayameopua.
\v 20 Waꞌa iintosaapa Riosia weewara kiꞌyakao, naao siento aampa ooka weerewa mariki paaumpari yawichituterepua waꞌao, taamo noonoriwao, teꞌta paꞌpamuratuame tuꞌtuyewari ajawesikaopua, peꞌpereira, ahkasi Saamueri taawechisi waꞌa teererepua. Saamueri oꞌinia waꞌanao, Saamueri waꞌapi Riosi nayewatura enerepua, pahcha púkeri Riosie nayewatura ajawanioiopua.
\v 21 Waika taawechiami Riosi naꞌnayewatura ajawasioio, iꞌisaeri tiꞌtijoeria, yawichi itanerepua Riosio, ahpoo yawichitupuawichiopua. Waikao Riosia, Saauri tewaniame weerarepua yawichitumichioo, puuu Saauria, ooka weerewa paamupari yawichiturepua. Ihji Saauria, Kiiisí tewaniame tijoe taanara enerepua, Chaamini tetejimarisiwachi naawakame.
\v 22 Neipamio Riosia, Saauri uꞌyesapa yawichiwao, Raawitaru weerarepua waikao, Riosio pukachi tewako tuuria, ahpo kaawe eꞌrewao, puꞌkao, weemuamekopua puꞌkao, ahpo yoratiao.
\v 23 Iꞌka Raawi tetejimarisiwachi uꞌpakame Riosia, iꞌisaeri newipatemeriopua, ihji Eesusi tewaniame enerepua, ehkoriami oꞌiniao, Riosie enamio tuutiameopua.
\v 24 Waani paatoamerao keꞌchu iꞌka Eesusi eenoio, tiꞌtijoeri tuuyeka ihsiriaipua, ahpo tatakoriria toinurekao waꞌasi, ahpo paatonurerepua ohso kaaweo, apochi teꞌta pichiwa tetewipuawichiopua, ahpo tatakorika yasitoao, toinariamekopua waꞌasi.
\v 25 Puuu Waani Paatori waꞌapiai cheeriaipua tiameo: “Neeea, oowera paatoamepua neeroiyeo, ki neeekapapua pehjio, aamo puuyeka mochitoao, puuua noꞌo neipa ihtoaitepua, puuu apoe teꞌta cheriwemeria, yooma ihta ki kaaweruma nokitiameopua. Neeea, kihta nateyamenia pukachio, puꞌka kaakaraoi noꞌo naꞌsonemiao kakajoyarao.”
\p
\v 26 ’Poponíi, Riosichi noꞌo poponíwariii, yooma eeme Aurani tetejimarisiwachi eꞌename, wahjachi tiame eeme Riosi iyorika mochitoame, ihji Eesusi kaꞌkaruma tuuyewaria, yooma tamowichio uhjuratiamepua, Apoe Riosio, uhjuraria.
\v 27 Nape Eerusareni iꞌisaeri paꞌpamiratuamea, kiisi machika tetewarepua puꞌkao, apoe Eesusikoipua puꞌkao, Riosi uhjurariao, senepi resipuniame taawechi ahpo napawikarichio, puꞌka chiia nayewame iyonaiopua. Pukaepa waꞌa noonoirepua Eesusi meꞌyakao, puuu waꞌa noonowiriaa, Ehkoriami Iyoterichi chiiachitiao, pichiwa machenakamepua.
\v 28 Puꞌka Eesusio kihta aꞌchitiame tewakaipua meripuawichio, paꞌpamiratuamea Piiratochi uꞌparepua, kurusichi chuhchaka meripuawichiopua.
\v 29 Neipao yooma Eesusi kurusichi meriwame uꞌmatosoopua Ehkoriami Iyoterichi chiiachitiao, tekipuretupua kurusichio, waꞌa ikisaopua, mukukatewechi tekiretupua.
\v 30 Nape Riosia puꞌka mukukoiopua, eenechi ahjaterepua.
\v 31 Eenechi oijenasaapa Eesusia, muuwaeme taawechi mamachenarepua, ahpo ahjama eꞌenakameopua Arirea oꞌiniao Eerusareni. Ehpeo puuu nokayamepua Eesusi eenechi ahjaria pichiwatakaopua, tiꞌtijoerio.
\p
\v 32 ’Waꞌa tiiachipa teemea, puꞌka waꞌapi Riosi taamo ehkoriami mochiriame iintomio tuuyeria, puꞌka waꞌapi simiteka aamo nayewatuame teemea, ahkasi aamo mochikachiami uꞌyepasikaopua.
\v 33 Waꞌa tiiachipao taamoo, taamo ehkoriami oꞌinia tijoetusiwachi eꞌenameo, Riosia ehpe taawechiamio pichiwa waꞌa tiiame iintorepua ahpo cheeriao, Eesusi mukukoio, eenechi ahjatekao. Riosia ehkoriami Wiika iyotaperichio, Eesusi naewakao chiiame Riosia: “Ehpeo muuua noꞌo Taanapua; neeea aamoo, aamo Noono enepakamepua, aamo tijoetutekao.”
\v 34 Iꞌka Eesusio Riosia keꞌchu ikiyoiopua mukiwao, eenechi ahjatemo tuuriaipua Ehkoriami Iyoterichio, ki pikamichiopua Eesusi weerewarao. Pichiwa iintaparepua ahpo cheeriao, Raawitaru ahpo iintokemo tuuriachitiaopua kiisi wehchi wichika itipimerikopua, eee ahpo ikitemio tuukao: “Neee Riosia yooma noꞌo cheeriao, teꞌta pichiwache iintomerinia, Raawi noꞌo seekarewa noꞌo iintokemoche cheeriachitia.”
\v 35 Pirenachi iyoterichio Wiika tewaniame Iyoterichio, ihji waꞌapi Raawiai Riosichi paparaka nayewaiopua, eee cheekamepua ahpo iyoterichioi: “Muuu noꞌo Riosia aamo Taana Teꞌta Tísia Piipariemeoopua, mukukoioopua, kiisi toimamua puꞌka weerewara pikamichioo.”
\v 36 Ihji Raawitarua waꞌa cheeka iyoteriaa, ki ahpokamera waꞌa teeremia nayewaka cheeriamepua, puꞌka Raawitaruo, yooma ahpo Riosiwa tehkiwa kajusa mukisaopua, pikariamekopua weerewarao, puuua, ahpo ehkoriami noonori wahjipakame toatiachi, wetemajitiame puuua.
\v 37 Waꞌa teesoo Raawia, ki ahpo naewaka cheeriamepua ahpo Ehkoriami Iyoterichio, Eesusikamera naewaka cheeriamepua, puꞌka weerewarao Riosia, eenechi ahjateriopua puꞌkao, ki pikamichiopua. Waꞌa tiiachiopua puuu ehkoriami Raawi iyoteriaa, Eesusi Riosie Weratiamekamera nayewaka cheeriamepua.
\v 38 Puuua taamo tatakoriawichio nateteka mukukamepua, puuua mukiwameo newitokamepua, taamoo weemera ahjarichi iintapapuaichiopua, teꞌta kaaweruma ahjari ki wahjiamechi. Iꞌka Eesusi teꞌta aamowichio iintoria mukuka, puꞌka teꞌta inataka mochitojerani neeea.
\v 39 Yooma aaata iꞌka Eesusi iintoriao, ahpo pejanaka mukurio erakoamea, yooma ihta ahpo ki kaawe noonowiriaopua, yooma teꞌta choꞌwetiame itipimeripua waꞌasi; yooma puuu ehkoriamisi Moise nuurari nokisitiamea, kihtawichio kaawe enekamepua, kihta teꞌta choꞌwiame eneriopua puuua tatakorio.
\v 40 Waꞌa tiiachipa eeme iꞌisaeri tiꞌtijoeria, kaawe inataka pahtepuapua, aamo ehkoriami Riosi naꞌnayewatura Riosie chaachapariaopua. Puꞌkao eee chaachapaka iyoteriao:
\q
\v 41 Nee, eeme noꞌo iintomo tuuya naꞌariamea,
\q2 kihta nateyame tetewikameapua puꞌkao;
\q eeme ki noꞌo pichikeka naꞌariamea,
\q2 tahpitika erakosa noꞌo iintomia teꞌta peenia iintosoopua,
\q2 ki puꞌserekamea oowera neꞌnepasa toisa nonorapuapua;
\q nape noꞌoo, puꞌka taawechi noꞌo iintomiaa,
\q2 ki teesa peenia tiame enemeri puuua,
\q2 ki aaata ahsepari maaeme tiame,
\q2 aaataeo aachin teererio tuuyetiai.
\p
\v 42 Paoroo kajusoopa napawitiameo, ahpo ahjama ohjoame machenoio napawikarichio, tiꞌtijoeri ki iꞌisaeria, ki muika keepukamea Paoro cheeriao, eenechi eꞌenanurarepua puꞌkao, eenechi resipuniame taawechiopua, puꞌka waꞌapichi simiyame ahpo nayewepuawichiopua.
\v 43 Muuwaeme iꞌisaeri tiꞌtijoeria, iꞌisaeri tiꞌtijoeri enepakameapua tiame, Paoroa ahjama nokisirepua. Paoroa Wenawea tiame pooechi nokisiaiopua, chaachapasirepua ahpo ahjama nokisiao:
\p —Simitemitia eemea, puꞌka Riosie aamo nakirewa teetoachio, pewatiame teꞌteretokapua pukachio.
\p
\v 44 Eenechi sawarachi resipuniame taawechio, kiiya yooma waꞌa mochiwari eꞌenarepua waikao, puꞌka Paoro nayewa keepumiaopua, Apoe Paamira Eesusichi simiyameo.
\v 45 Nape waꞌa napawikarichi iꞌisaeri paꞌpamiratuamea, tísia muuwaepariopua waꞌao, nekamucherepua Paoroo. Waꞌina eꞌrerepua puꞌkao, epeche keepuniopa puꞌkao ki ahpochitia. Waꞌa erakoapua puuua, naꞌara yoorarepua Paoroo, kaꞌitaka Paoro chiiao.
\v 46 Waikao Paoroa Wenawe ahjamao, uwatiame nayewaka nehjiarepua puꞌkao, chaaneka:
\p —Aamo isaeri tiꞌtijoerio, aamokamera pahcha tuuyepuamekai ihji Riosi tuuyewaria, nape aamoo, ki nakiyopa iꞌka Riosi tuuyewari ki wahjiame ahjaniameo, wahjachi tiꞌtijoechi nayewatuma teemea ohso kaawe, ki iꞌisaeri tiꞌtijoechi.
\v 47 Iꞌka ki iꞌisaeri naewepuameopua tiameo, Ehkoriami Iyoterichio, cheeriai Riosia:
\q Aamo iꞌisaeri tiꞌtijoerio tahjerichitia ajawakamenia,
\q2 yooma puꞌka ki iꞌisaeri mochiwarichiopua tiame,
\q eeme nayewemichiopua puꞌkao tiame,
\q2 ahkasi yomatiame iꞌka wehjoarichisi.
\p
\v 48 Waꞌatiame chaniwame inamukapa ki iꞌisaeri tiꞌtijoeria, tísia kaawe erakorepua, Riosi tuuyewario tísia kaawerumako tuuka. Waikao yooma nakikamea puꞌka weemera ahjari ki wahjiameo, apochi uurepua puꞌka Riosi kaaweruma tuuyewario.
\v 49 Waꞌa iika Riosi tuuyewaria, yomachi mehtarepua waꞌa wehjoarichiamio, Riosichi pichikiamee nayewaturae.
\v 50 Nape iꞌisaeri napawikarichi paꞌpamiratuamea, ookapi ooweru nayewarepua tísia kaawe teꞌtereka mochitoame waꞌa napawikarichio, ookapi tiꞌtijoeriopua tiame, tísia kaawe teꞌtereka mochitoameopua waꞌa muuwarichio, weruma teꞌtewaka mochikameopua, puꞌka Paoroo Wenaweopua tiame, weeru chaachapaka ujumapumichiopua puꞌkao, tísia naꞌarekao.
\v 51 Waikao Paoroa Wenawea tiame, ahpo ki kaawe erakoa ahpo pechichisapa kaakao, uumatorepua waꞌao Iikonio mochiwachio.
\v 52 Nape nuꞌuti Antiokía mochikame Eesusichi teꞌta paparakamea, kaawe erakore puuua, Paoro masiteriae pepenipakamekapa puuua, Riosi Riosiwario apochi yasipariopa, apochi ahjama oimia.
\c 14
\s Paoroa Wenawea tiame, Iikonio nokiniame
\p
\v 1 Iikonio ajasisaapa waꞌasi, Paoroa Wenawe tiamea, pirena muirepua iꞌisaeri napawikarichio tiꞌtijoeri nayewemia. Waꞌaopua, puꞌka nayeweriaopua Eesusichi simiyameo, ki ookapi oowe eꞌrepaterepua iꞌisaeri tiꞌtijoeria ki iꞌisaeri tiꞌtijoeriopua tiame. Waꞌa iikapa puuua, ki ookapi papararepua Eesusichio.
\v 2 Nape puuu ki Eesusichi paparakamea iꞌisaeri paꞌpamiratuame, kiisi kaawe erakoapa puuua Paoro masitiao, nekakomichio ki iꞌisaeri tiꞌtijoeo noonoterepua puꞌkao, ki aaata waꞌasi pichikemichio Paoro Wenawe tiame masitiaopua, Eesusichi paparameo, ki epeche muuwepamichiopua. Waꞌa noonowirepua, puꞌka Eesusichi paparakameo, ki nakipuawichiopua waꞌasi ahpo mochiwachio.
\v 3 Pukaepa Paoroa Wenawea tiame, tehpe eeneparepua waꞌao, utewaeme nayewekaopua Eesusichi simiyameo, kihta seeweka teꞌta pichiwako tuurepua, ahpo masitiao. Apoe teꞌta Riosiai ahjama inisirepua ahpo teꞌta peenia ihsiwae kuꞌisikao, ahpo ki maaenari ihsiwaeopua tiame, pukae peenia ihsiwae pichiwatasikaopua, Paoroo Wenawe tiame masitesiao.
\v 4 Waꞌa teꞌterepakaopua waꞌa Iikonio mochiwachio, ooka poanaturi eneparepua: pirenaminao isaeri paꞌpamiratuame ahjama, pirenaminao Paoro ahjama Wenawe tiame.
\v 5 Waꞌa ikisaapua iꞌisaeri paꞌpamiratuamerachi enepakamea, teꞌta iꞌisaeri tiꞌtijoeria, teꞌta ki iꞌisaeri tiꞌtijoeria tiame, Iikonio yaꞌyawichichi ahpo katewerepua, Paoroo Wenaweo tiame pasaka koꞌipuawichiopua.
\v 6 Nape Paoroa Wenawe tiamea, waꞌa noonoimia naneꞌrekapao, Rikaonia weeechiami uumparepua, Risitira mochiwachi Erewe mochiwachi tiame eꞌenaka, waꞌa iika newiparepua ahpo pasipupuao.
\v 7 Waꞌa ikisaopua tiameo, wahjachi weeechi ohjorepua tiame, yooma wahja weeechiami tiame masitesika, puꞌka Riosi kaꞌkaruma tuuyewario.
\s Risitira tewaniachi pasipunia Paoroa
\p
\v 8 Nape Risitira eꞌenakaiopua, waꞌa tewarepua aaata, tuꞌirewa kokoriame, waꞌa tiiame naawakame eneriaipua kiisi oiyame.
\v 9 Iꞌka tijoeo keepuka kahtioiopua Paoroa, kaawe neꞌnepakaopua puichio, tísia Riosichi paparame tetewarepua puꞌkao, ahsepari tiiame ahpo yachapatepuaichioo.
\v 10 Waikao Paoroa, utewaeme naewakao, chaanerepua:
\p —¡Werisika weripa, utewarieme muuuapa aamo tonochio!
\p Waikao tuꞌikamea, niika werisirepua. Oisirepua waikao.
\v 11 Waikao waꞌa iintokame tetewakapa Paoroo, weeru chaachaparepua, ahpo waꞌapi nayewachi naewaka, Riikoni nayewaniame:
\p —¡Nee, tamochi tetekire riꞌriósii, tijoeka teꞌtiame enepakame!
\p
\v 12 Wenaweo, Seeusi riosi teewarepua\f + \fr 14.12 \ft Seeusia, Úpite teewarapua tiame.\f*, Paoroo Eremesi riosi teewarepua\f + \fr 14.12 \ft Eremesia, Meekurio teewarapua tiame.\f*, teꞌta nayewamekopapua puꞌkao.
\v 13 Puuu Seeusi tioparachi neesetoamea, waꞌachi muuwari maꞌchi muirachi, iinueriaipua ahpo tiopawao; puuua Paorochi eenakaopua Wenawechi tiame, tooro uꞌyepariaipua, Paoroo Wenaweopua tiameo koꞌyeka oowewemia. Pukaepa sewateriaipua Paoro ihsiachio Wenawe tiameo, riꞌriosichitia paparawemiaopa puꞌkao, ahpo muuwari ohjoeme ahjama. \fig |160-cn02119b.tif|col|||Úpite tewaniame riosi neeseriosia, Paoroo Wenaweopua tiameo, riꞌriosichitia iyorinarepua puꞌkao.|14:13\fig*
\v 14 Nape Wenawea Paoroa tiame, naneꞌrekapa puꞌka noonowinariao, ahpo siꞌpanarepua wakirao, tísia iiyana erapakapaopua ahpo yorakepuao. Waikao waꞌa erapakaopua Paoroa, muuwarichi naasipa weripaka, utewaeme sisinamurepua puꞌkao, cheeka:
\p
\v 15 —¡Kaꞌtéee, kaꞌte waꞌa nooka taamóó! ¡Teemea aamóka teꞌtériamekaitepua tiaméé, oowera tiꞌtijoe! Ki aaata riꞌriosikaite teemea. Teemea aaata Riosi naewamia eꞌenakamepua, nape teꞌta pichiwarikamera Riosíi, Apoe teꞌta teweka netekamerachi nayewaniame, Apoe teꞌta iꞌka weee yahchakame, paꞌweoipua Apoe netekamerachi simiyameopua tiame, yooma ihta iꞌka paika Riosi neteriachi ahjakame iintuameopua tiame. Puꞌka teꞌta Riosichi simiyame aamo nayewemia eꞌenakame teemea, puꞌka aamo riꞌriosiwa tiꞌtijoee neteriameo, toaka mochitomichiopua puꞌkao, kihta kaawewichiokamekopua puꞌkao, aamoo ohso kaaweo teꞌta Riosi pichiwarikamerachi, paparaka mochitomichio.
\v 16 Apoe Riosia, taamo ehkoriami mochiriameo, aꞌchikoi erakoka ki kaꞌkaruma yooraka mochirioiopua, ki ahpo nakiyoiopua puꞌkao,
\v 17 Riosia ki toaka tetewarepua puꞌkao tísia kaawe yoorakao. Puuua tísia taamo nakiyapaopua, taamo yukitekerepua, yooma ihta taamo echariao tísia taamo taaketemichiopua, taamo taꞌiria mochitomichiopua puꞌka koaká.
\p
\v 18 Nape yooma iꞌka nayewetiaipua, tesiwatia ewaterepua puꞌkao, ki ahpo oowewemichiopua puꞌka tooro meꞌyenekao.
\p
\v 19 Nape pukeri oowe erapatetioi waꞌao, waꞌa eꞌenaka ookapi iꞌisaeri tiꞌtijoea Antiokía eꞌename, wahjachi Iikonio eꞌenakamea tiame, puuua ikanati eenechi sewina erapateriamepua Risitira mochikameo. Waꞌa iikaopua, Paorochi aampa eꞌenariamepua pasipusikao. Ihjia pasipukepasaopua, maꞌchi ipariamepua mochiwachio, panisutoka iꞌtoka, mukukame maaeka.\fig |161-cn01965B.tif|col|||Paoroa waꞌa poꞌi, kiiya meritiame papaka. |14:19\fig*
\v 20 Waikao Eesusichi paparakamea, waꞌa eꞌenariaipua mukukame apechunamiao, nape norikame neꞌneka ajakoiopua pehjio, Paoroa noonoka werisirepua, tísia pasiputiaio; waꞌa ikisaopua, eenechi waꞌapi mochiwachi pakirepua.\fig |162-cn01966B.tif|col|||Eesusichi paparamea Paoroo, mukipatetiai pusakame werisipuna.|14:20\fig* Waꞌa ikisaopua puꞌka meereo, Erewe mochiwachi akiparepua Wenawe ahjama.
\p
\v 21 Neipao Erewe mochiwachi mochinioiopua Riosi kaꞌkaruma tuuyewari nayewatukao, muuwaeme Eesusichi paparasoopua waꞌa tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo, Paoroa Wenawea tiameo, Risitira mochiwachi eꞌenarepua peꞌkuu Erewe oꞌiniao, waꞌa ikisao Iikonio tewaniachiami uumatokao, Antiokía nuꞌutirachi ajasirepua peꞌkuo.
\v 22 Yooma iꞌka pipiripi mochiwachiamio, muuwaeme weemupaterepua puꞌkao Riosi naawesarichio. Puꞌka waꞌa ahpo teꞌteriao, ki seꞌwika nokisinurerepua puꞌkao, ahpo Eesusichi paparaopua. Anachanurerepua puꞌkaopua pehjio, aiwaiopua Eesusiwichioo.
\v 23 Yooma pipiripi tiꞌtiopachi ahpo inisiachiopua tiame, paꞌpamiratuame ajawasirepua tiameo, tiꞌtiopachi neesetomeriopua. Ahkaoi tiꞌtiopachi puꞌka ajawasiaiopua, waꞌatia kiisi koaka puꞌka ajawaiopua Riosichi itaka aatanakamera ajawapuamekopuao, yooma ahkaoi pipiripi tiꞌtiopachiopua, neesetomerio. Waꞌa teꞌteretorepua ahkasi ahpo kuuwepachisio.
\s Paoroa Wenawea tiameo, eenechi eꞌenanipua Antiokía Siiria weeechi
\p
\v 24 Risitira tewaniachi puuyasaapa, Piisiria weeechiami nokisikao, Paajiria weeechi eꞌenarepua.
\v 25 Waꞌa Paajiria weeechiami nokisiaio, Pereje mochiwachi ajasirepua. Waꞌa nayewaturepua puꞌka Riosi kaaweruma tuuyewariopua waikao, Pereje oꞌiniao, Aataria weeechi eꞌenarepua.
\v 26 Waꞌa Aataria weeechio, pawekakerachi moꞌmoenasaopua, weruma Antiokía nonowarepua eenechi peꞌku, ahpo ajawasa uhjuratiachiopua, Riosi tehkiwa yoramichioopua. Puꞌka yooma tehki yorapuame kajusaapua, eenechi eꞌenakame enerepua.
\v 27 Waꞌa weruma Antiokía ajasisaapa ahpo puuyariachio oꞌiniao, yooma napawinurerepua waꞌao Riosichi paparakameo. Waꞌa tiopachi napawisoopua, yooma tuuyerepa napawikameo, aachin teeerio Riosio ahpo ohjoriachio, yooma ihta teetoria Riosio, apochi paparapuawichiopua.
\v 28 Waikao Paoroa Wenawea tiame, ki kuꞌwitapisi itipirepua waꞌao, Eesusichi paparame ahjamaopua.
\c 15
\s Eerusareni napawiwa
\p
\v 1 Waika taawechiami weruma Antiokía kahtioiopua Paoroo, waꞌa eꞌenariaipua ookapi iꞌisaeri tiꞌtijoe Eerusareni oꞌinia eꞌenaka, Eesusichi paparakameaipua, iiweta siichitepuwa yooraka mochitoame. Puuua waꞌa eꞌenasaapua, tiopachi oꞌineriaipua masitekao, waꞌa mochikame Eesusichi paparakame. Ihjia ahpo masitewachio chaachapariaipua puꞌkao:
\p —Eemea Eesusichi paparamepua paparao, nape ki siichiteputiame enesaa eemea, Moisetaru nuurari chiiachitiao, ki newipatepuame eemea Riosieo, aamo tatakoririao.
\v 2 Puꞌkao waꞌa chaachapaka masitioopa, ki nuꞌuti ki kaawe erakoa simikapua waꞌao, Paoroeo Wenaweeopua tiameo, kiisi kaawe tiiame tetewiriopa siichitepuwa masitewa teetoniameopua. Pukaepa waꞌapi Antiokía tiopachi paꞌpamiratuamea, Paoro Wenaweopua tiame Eerusareni uhjurarepua, Eesusi ajawaria Eerusareni mochikamechiopua, aachin teeremio chaachapamichiopua siichitepuwachi simiyameopua, wahjachi waꞌa tiopachi paꞌpamiratuameopua tiameo, ihtana chaachapamerikoopua puꞌkao.
\v 3 Waikao Paoroa Wenawea tiame Eerusareni siimpaio, Eenisia weewachiami uumatoaio Saamaria weeechiami tiame, waꞌami tuuyesirepua tiꞌtiopachiamio, achini teeka ki iꞌisaeri tiꞌtijoeai, kaꞌkaruma enepariopua Eesusichi paparakao, ahpo ehkoriami oꞌinia ki kaawe nokaka mochitoriao, toaka. Iꞌka waꞌa tiiame inamukapa tuuyetiamea, tísia kaawe erakoka itipirepua.
\p
\v 4 Eerusareni ajasisoopua Paoroo Wenaweopua tiame, waꞌa tiopachio Eesusie ajawatiameea, waꞌa paꞌpamiratuameeopua tiameo, kaawe eꞌraka uuretupua. Puꞌkao, yooma tuuyerepua Riosi iintoriaopua, ahpo ohjoriachiamio.\fig |163-CN01970B.TIF|col|||Paoroa Eerusareni mochikame Eesusi ajawariao, ahpo ki iꞌisaeri mochikachiami Riosi kaaweruma tuuyewari nayewaturia, tuuyena.|15:2\fig*
\p \fig |164-cn02121b.tif|col|||Paoroa Eerusarenio, Eesusi ajawariao wahjachi waꞌa paꞌpamiratuameopua tiameo tuuyena, aatia tiiachipa ki iꞌisaeri tiꞌtijoe ooweru tiame Eesusichi simiyame masiterio.|15:4\fig*
\v 5 Nape ookapi paꞌparisero Eesusichi paparakamea, ajasika chaachaparepua:
\p —Puuu ki isaeri tiꞌtijoe Eesusichi paparakamea, siichitepuwa yachatometepua apochio, Moisetaru nuurari chiiachitia.
\p
\v 6 Waikao puuu Eesusi ajawaria, waꞌa paꞌpamiratuamea tiopachiopua tiame, ahpo naꞌpoasa nayewarepua, iꞌka paꞌparisero chaachapariachi simiyameopua.
\v 7 Tehpe nokioi puꞌka paꞌparisero chaachapariachi simiyame ahpo katewekao, ahpo katewesaapa puuua, eenechi napawitiachi eꞌenasoopua, Peeroa werisika chaanerepua yooma napawikameo:
\p —Eemea noochitia Riosichi poponiwa, noꞌoo naneꞌriame eemeapa, ki ehpesi oꞌinia noꞌo weratiamekopua Riosieo, ki isaeri tiꞌtijoerichi noꞌo nayewatumichiokoopua, iꞌka Eesusichi simiyame kaaweruma tuuyewario, puꞌka tiꞌtijoerio, Eesusichi paparamichiopua tiameo.
\v 8 Riosia, naneꞌriamekapa taamo iikachi eꞌrao, naneꞌrere puuua iꞌka ki iꞌisaeri tiꞌtijoeri ooweruopua tiameo, apochi paparanariamekopua puꞌkaoio, ahpo kaaweruma tuuyewari keepusao. Riosia apochi paparakopa puꞌkao, pukachi yasiparepua ahpo Riosiwarieo, tamochitia yasiparichitia, pukeri Eesusichi taamo papararioiopua. Riosia waꞌa iintorepua pukachio, kiisi iꞌisaeri tiꞌtijoekoiopua puꞌkao, kiisioi siichitepuwa yoratiamekoiopua puꞌkao.
\v 9 Waꞌa teesoo Riosia waꞌa iintoriopao pukachio, ki seesenuchitia tetewakamepua puꞌkao, tamochio. Riosia puꞌkao, oowera apochi paparariocheoi, tamochitia teꞌta piipaterepua tiameo, puꞌka tatakoririao. Waꞌasa iintokamekapu Riosi, kiisi ihta Moise nuurari ahsepari nokarioiopua puꞌkao.
\v 10 Riosi apoe waꞌa tiame inatakame enesoo, ¿aatia ki kaawe iintorio erakota teemea Riosio, ki siichitepuwa yahchetiamekoi piipatetiamekoopua Riosieo? ¿Aatia utewa yorata teemea puꞌka siichitepuniameo, tamochi waꞌapioi, tísia pehtiamekoopua, puꞌka waꞌa tiiame nokiwao? ¿Aatia utewa yorata teemea puꞌkao, itapiti taamo ehkoriami mochiriameai, kiisi ahsepari nokariaopua Moise nuurari iyorikao?
\v 11 Riosia, ki iꞌisaeri tiꞌtijoe piipatiaiopua tatakoririao, kihta nateyame tetewarepua siichitepuwa nokiwameo, naatikamera teꞌta nateyame tetewarepua tatakori piipatiameo, Eesusichikamera teꞌta paparaniamera. Waꞌa tiiachipao teemeai, kihta nateyame tetewimetepua tiameo, siichitepuwa nokiniameo.
\p
\v 12 Waꞌa cheesoopua Peeroo, yooma waꞌa napawikamea, yuuweeme itipirepua, puꞌka cheeria erakoka. Waikao Paoroa Wenawea tiame, oꞌinerepua tuukao, yooma Riosi iintoriaopua ahpo ohjoriachiamio, aachin teetoriopua Riosio, ahpo ki maaenari peenia ihsiwaeopua apochio, ki iꞌisaeri tiꞌtijoeri mochikachiami inisioiopua, Eesusichi paparatekao.
\v 13 Paoro kajusoopa ahpo ohjoria tuukao, Saantiaopechi werisirepua naewamiao; puuua chaanerepua yooma waꞌa napawikameo:
\p —Poponiraa, noꞌo keepumitia pahchuo.
\v 14 Ihji Paoro taamo chaaneriaapua, achini iintoka Riosio ki iꞌisaeri tiꞌtijoerio taamo ahjama Riosichi pirenatariaa, Siimoni Peero taamo tuuyeriachitia ikitiamepua tapanaramio, Koonerio petechiopua ki iꞌisaeri tiꞌtijoerichio, aachin teeka Riosio puꞌka iikarachio ahpo Riosiwarie noonoteriopua.
\v 15 Ihji taamo waꞌa ikitiamea ki iꞌisaeri tiꞌtijoeri ahjama taamo Riosichi pirenatutiamea, ehkoriami Riosi nayewatura chaachapariachitia, ikitiamepua, Riosi nayewatura ehkoriami ikipuameko chaachaparia, Riosia eee cheeka iyoteteriaipua:
\q
\v 16 Wahka ihtoriachi enasaapa neeea,
\q2 eenechi apechunaka weramania noꞌo mochiwariopua noꞌo Raawi kaario;
\q eenechi ajasipumania ruꞌmikameka teꞌteriameo,
\q
\v 17 yooma puꞌkao chiꞌripariameo, noochi napawinamania eenechio,
\q2 puꞌkao noochi mochitomichiopua yoomahka pirena,
\q yomatiame tiꞌtijoeturiopua noochi paparamichiopua tiameo,
\q2 aaataoi ihta tiꞌtijoeturioipua,
\q2 ihta yeeniewa nayewameoiopua.
\q
\v 18 Waꞌa cheekame Riosia, Apoe Paamiraa,
\q2 tísia ehkoriamisi oꞌiniao.
\p
\v 19 ’Pukaepa waꞌa tiiopao, toitia kaawepua waꞌasio, kihta utewa yorania kaawepua waꞌasio siichitepuwao, Eesusichi paparakame ki iꞌisaeri tiꞌtijoeopua.
\v 20 Waꞌa tiiachipao, oowera iyotesa uhjuratiai soparame kaawepua waꞌasi, pukachi iyoterichio chaanecheoipua, ahpo utewaeme neesetonurekaopua ahpo suwepori nokiwameopua, kihta koꞌkonureka itapiti riꞌriosi oowewatiameo, itapiti saꞌpaoi topepateka meritiameopua, ihtaoi animari eerara ki koꞌkorureka.
\v 21 Ihji iyorewa uhjurariaa, Moise nuurari chiiachitia nokiniamepua, ehkoriami oꞌinia waꞌa teetojeretiame, ehpe taawechiamioi senepi resipuniame taawechioi, waꞌa tiiame iyoneniamepua iyoriwao, ahkaoi iꞌisaeri napawikarichiamio.
\s Antiokía Eesusichi paparakamewichio iyotepari
\p
\v 22 Waikao Eesusi ajawariaa, Eerusareni tiopachi paꞌpamiratuame ahjamaopua tiameo, puꞌka siichitepuwachi simiyame katewesaapua, iyoteri uhjuramo oraparepua, weruma Antiokía tiopachio paꞌpamiratuamewichioo. Waꞌa erakosaapua keꞌchu neteyaiopua iyoteri iyojuraopua pehjio, ooka tijoe ahpo tiopachi uurepua, Paoroo Wenawe ahjama siimpamichioopua, ahpo iyojura iꞌtomichioopua puꞌkao. Puuu ooka uutiamea ihji enerepua: Uurasi Wasawasi teewaeme piiripi, piirea, Siira tewaniame, naꞌpa puuua kaawe tetewiniame enerepua Riosichi poponiwaeo.
\v 23 Waikaopua iyojura netesao, Antiokía uhjurarepua, puꞌka naao tiꞌtijoee iꞌtocheka. Puꞌka iyojurachi chiiaa, eee chiiame enerepua:
\p “Teeme Eesusie ajawatiamea, Eerusareni tiopachi paꞌpamiratuameopua ahjamao, yooma iꞌwa mochikame poponiwao pipiniwaopua tiame ahjameopua, aamo teepotena teemea, yooma ki iꞌisaeri tiꞌtijoe ooweru tiame Eesusichi paparakameopua, yooma aamo Antiokíami mochikameopua, yooma Siiria weeechi mochikameopua tiame, yooma Siirisia weeechi mochikameopua tiameopua waꞌachitia.
\v 24 Naneꞌrekame teemea waꞌa eꞌenario ookapi tiꞌtijoeo, ki iꞌwa Eerusareni oꞌinia taamo uhjuraria, waꞌao aamoo, wekana erapaterio tuuwame, ahpo sewina tiame masiteraeo.
\v 25 Waꞌa tiachipa waꞌa uhjuramo orapaka teemea, aaata tiꞌtijoeopua Paoro ahjamaopua, Wenawe tiame, tísia taamo nakiya poponiwa ahjama.
\v 26 Ihji Paoroa Wenawea tiame, tísia maapori tiiachi ohjokamepua Eesusi tehkiwachi nokisiaiopua, ahpo ahjario ahkasi wekateme teeka ahpo Paamira Eesusiwichio tekipanapa.
\v 27 Puuua Paoro ahjama taamo uhjuraa, Uurasi puuua, Siira tewaniame piirea, aapoe kaawe aamo tuuyemichiopua, iꞌka iyoterichi aamo uhjuriao.
\v 28 Teemea Riosi Riosiwarieo aamo chaanenariamepua, puꞌka wahjachi aamo utewa chaachapariaopua, siichitepuwa yoramichioopua aamo newipariwichioo, puꞌkao teemea ki aamo yorajeramepua waꞌasio. Aamo Riosie newipatepuamewichioo, Eesusichiche paparakaipua soparamepua. Nape iꞌkache aamo yoorajerani teemea:
\v 29 ki koꞌkomachepua eemea riꞌriosi oowewatiameo; ki koꞌkomache eemea tiameo, itapiti saꞌpa eerampakameopua; ki nokimache eemea tiameo, ihtaoi suwepori nokiwameo. Yooma iꞌkao, mehka teꞌteresaa eemea, kaawe enemapua. Waꞌasi kajuna teeme iꞌka taamo iyotiao. Kaawe eꞌraka mochitomitia naaju.”
\p
\v 30 Neipao, kaawe teetonureka uhjuratiapa, Paoroa Wenawea tiame Antiokía uumparepua, ooka uhjuratiame ahjama. Antiokía ajasisaapa puuua, tiopachi napawinuresaapua, yooma Eesusichi paparameopua, puꞌka ahpo iyojura iꞌtoao, puꞌka kiꞌyarepua.
\v 31 Waikaopu Eesusichi paparame iyonasaapa chiia, tísia kaawe erakorepua waikao, waꞌa chanika uhjuraretiapa.
\v 32 Waikao Uurasia, Siiraa tiame, yoorakamekapa puꞌka Riosi nayewaturao, pepeneka naewaka nokarepua waꞌao, puꞌka Eesusichi poponiwao, oisa erakoka paparamichiopua Eesusichio, pewatiame teꞌteretoka ahjachio.
\v 33 Tehpe waꞌa mochikoiopua puꞌkao, eenechi nonoramioio Uurasio Siiraopua tiame, Antiokía poponiwaa, itapitie kuꞌiparepua nonoramioio.
\v 34 Nape Siiraa, noꞌramiaio waꞌasi, epeche kaawe teeremio eraparepua waꞌa ahpo itipimiao, pukaepa waꞌa itipirepua.
\v 35 Paoroai Wenaweai tiame, waꞌachi itipirepua tiame pehjio Antiokía, Antiokía nayewatuka taamo Paamira Eesusichi simiyameo, pukeri paparasiameopua Eesusichio, epeche kaawe masitesirepua puꞌkao, epeche kaawe teeretomichiopua Eesusichio.
\s Paoroa oosa simiwa oꞌinena
\p
\v 36 Neipa ookapi taawechiamio Paoroa, chaaneriaipua Wenaweo:
\p —Siimpatia kaawepua eenechi yomachi weeechiami nayewatumia, taamo masiteka ohjoriachi, puꞌka taamo Paamirachi simiyame nayewatukao. Neꞌnepuapu waꞌami tiꞌtiopachiamio, aatia teetonarepua Riosichio.
\p
\v 37 Wenawea, Wanimarako yeetopo oꞌrariaipua tiameo ahpo Paoro ahjama siimpamiachiopua,
\v 38 nape Paoroa kiisi yeetonarerepua Wanimarakoo, pukeri pahcha simiyachi Paajiria weeechi nokisinioiopua, ahpo naꞌpa toaka Eerusareni noꞌrariopa.
\v 39 Waikao Paoroo, ki yeetonarekopua Wanimarakoo, tísia ahpo chaachapasapa, poanaturepua. Waikao Wenawea, apoe yeetoka simirepua Wanimarakoo, Chipire weeechi pawenasipa akiparepua waikao, puꞌka ahjamao.
\v 40 Paoroa waikao, poanachi Siirache yeeka simirepua, ahpo Riosichi poponiwaeo, Apoe Eesusi Paamira kaawe neesetowachi uhjuratiaapa.
\v 41 Waikao Paoroa Siira ahjamao, naatichiami uumatorepua, Siiria weeechiami, Siirisia weeechiami tiame, epeche pewatiame mochitonuresikaopua waꞌami tiꞌtiopachi, Eesusi Riosie Weratiamechio, Riosichi poponiwaopua.
\c 16
\s Paoroa Siira tiame, Timoteo yeetona
\p
\v 1 Nape Rerewe uꞌmatoka Risitira asisaapua, Paoroa waꞌa tewarepua aaata Timoteo tewaniame, Eesusichi paparame. Puuu yeeyeraa isaeri oowitiame enerepua, Eesusichi paparame tiame. Ihji Timoteo noonoraa, rieko tijoe enerepua.
\v 2 Ihji Timoteoa Risitira mochikame Eesusichi poponiwaeo, Iikonio mochikame Eesusichi poponiwaeopua tiameo, kaaweruma nayewaniame enerepua pukaeo.
\v 3 Waꞌao Paoroa ahpo ahjama simijereriaipua Timoteoo, nape yeetomiapapua puꞌkao, siichiteputerepua Timoeoo, kaꞌchi chaachapamichiopua iꞌisaeri tiꞌtijoeopua waꞌamio, yomachiami ahkaoi naneꞌreniame eneriopa, Timoteo noonorao rieko tijoekopuao, ki yooramekopapua siichitepuwao.
\v 4 Waꞌa machenasaapua Timoteo yeetokaopua yomachi weeechiami ohjorepua, mochiwachiami eenechi oisa erapateka Eesusichi paparakameo, pewatiame mochitonurekaopua puꞌkao Eesusichio. Waꞌa inisikaopua tiameo, yooma tuuyesirepua tiame, puꞌka Eerusareni mochikame iyoteriaopua tuuyenuraka, Eesusi ajawaria chaachapariopua paꞌpamuratuameopua tiame.
\v 5 Waꞌa inisiriopua Paoroo, ki ookapi pewatiame itipirepua Eesusichio, ahpo paparao, ki ookapiopua tiame epeche muuwekameopua, Eesusichi paparakamea.
\s Maseronia ohjoeme tijoe, Paoro tetewaria kochirewachi
\p
\v 6 Ihjia Aasia weeechi siimpai Riosi kaaweruma tuuyewari nayewatumiao, ki reesisetiapa waꞌamio Riosi Riosiwarieopua, Riijira weeechiami uumparepua, waꞌa uꞌmatokao, seene siimpaka Kaarasia weeechiami Miisia weeechi suuwerachisi eꞌenarepua.
\v 7 Waꞌami nokisikao, Miisia weeechiami suuwerachi uumatokao, Wiitinia weeechi muimo oꞌrariaipua, nape Eesusi Riosiwariraa, ki reesiserepua puꞌkao, waꞌami muimichioo.
\v 8 Waikao Miisia weeechio semejenatoka uumatosaopua, pawekakera chuchupachisi tetekirepua waikao, Torowasi tewaniachiopua paꞌwe suuwe.
\v 9 Waꞌa mochinioio Paoroa, Maseronia ohjoemee ahpo paaeniame teemuriamepua, puuuo ahpo chaaniame: “Paoroo, asimitia tiame iꞌwa Maseroniaoi, taamoo kuꞌimia.” \fig |165-Cn02126b.tif|col|||Paoroa Torowasi mochiwachi kohchiai teemurichio, aaata Maseronia ohjoeme ahpo paayame tetewani. |16:9\fig*
\v 10 Puꞌka ahpo chaanenia teemukapa Paoroa, yaapiti ihtakotiapua Maseronia siimpapuawichioopua, Paoroo Maseronia Riosie paaetiamekopapua, Riosi tuuyewari nayewatumichioopua waꞌaopua tiame.
\s Paoroa Siira tiame, Iiripo tewaniachi
\p
\v 11 Waikao Toroasi puuyasaapa, Samotasia tewaniachi ajasitiapua neronasipa weeechi, riisaka simika waꞌapoopua neerochi; puꞌka meereopua, Neeapori mochiwachi paonatiapua.
\v 12 Waꞌa oꞌiniao, Maseronia weeechiami eꞌenakao, Iiripo tewaniachi teꞌta muuwarichi ajasitiapua, waꞌao rooma yeꞌkarichikapua. Waꞌa itipitiapua waikao paikapi taawe.
\v 13 Piie resipuniame taawechi waꞌa Iiripo mochiwachio, maꞌchi puuyatiaipua waꞌao akisuepa, waꞌamahka ooruchi iꞌyakaopua Riosi ahjama nayewapuawichioopua. Waꞌami ohjoai teemea iꞌyakao, ooweru tewaka teemea ookapi, akichi eꞌenakame waꞌa puꞌseremia. Waikao waꞌa mochipaka teemea, Eesusichi simiyame nayeweka, Riosi chiia kaꞌkaruma tuuyewari.
\v 14 Piiripi puuu oowerua Riiria tewaniame eneriapua, Tiatira mochiwachi ohjoekai eenakame, sesetamuri wisasori nehjamekapua, teꞌta nateyamera wisasori. Puuu ooitiamea, Riosichi paparame eneriaipua, nape ki machiyame Eesusichi simiyameopua pehjio. Ihji oowitiamea, Paoro masitia Eesusichi simiyame inamukapaopua, puꞌka iikachi noonoteria Riosia, ahpo Riosiwarieopua. Waꞌa ikitiapua puuu oowitiamea Eesusichi paparakapua, pichikekapaopua Paoro masitiao.
\v 15 Yooma puꞌka oowitiame pehterachi ohjoemea tiameo, Eesusichi paparakapua tiame. Waꞌa ikisoopua puꞌkao, yooma pirena paatotiapua. Ahpo papatotioopua puuu Riria tewaniame oowitiamea, tísia utewa cheeka taamo paajutekapua ahpo petechio, eee cheeka:
\p —Ehpeo noꞌo aamo Riosichi piinichitia tetewame enesaa, noꞌo taꞌpechi cheꞌcherepapapua.
\p
\v 16 Waꞌa Iiripo mochikaio pehji, eenechi puuyatioipua Riosichi nayewemiao, naati natepatiapua waikao, aaata oowitiame naꞌarari yahchameopua apochio, ihta ikipuame tuuwichari eneriapua. Ihji oowitiame teekoraa, ki ookapi yowiyame eneriapua puꞌka ihsiaeo.
\v 17 Puuu oowitiamea, ahkaoi naanaritoapua Paoroo, taamo ahkaoi nokisioiopua, waꞌachi iijitoapua taamo pukamina siinasikao. Puuua naꞌara chachanesiaipua Paoroo:
\p —Nee. Ihji puuu waꞌa nokisiamea, wihtuki chaachapamepua, teꞌta Riosichi simiyame nayewatuo tuuyaopua, Riosichi newipari nayewatuo tuuyame puuua. Kaꞌte pichikemitia puꞌkao, aamo wisikuiamekopua puꞌkao.
\p
\v 18 Puuua muuwaeme taawe waꞌa cheeka oikapua taamo pukaminao. Paoroa nahsinapakaopua kichiwa chiiao, teꞌyekapua puꞌkao, apochi yachatoaopua naꞌarari. Puuua chaanekapua puꞌkao:
\p —Eesusi utewarachi aamo teꞌyaninia, Apoe Riosie Weratiamechi. Yaapi machenamitiapua puꞌka oowitiamechio, ikanati.
\p Waikaopu oowitiamechi kahtiame naꞌararia, ikanati teewekapua, oowitiamechi machenaka.
\p
\v 19 Waikaopu puꞌka oowitiame naꞌarasiame tetekoraa, ki yowimerikapa waꞌasi toomi puꞌka oowitiameeo, Paoroo chapisika panisutokapua waikao Siira tiame, ahkasi rooma yoorewa inatiame ajakachisi, muuwari mochiwarichi peereira karichi.
\v 20 Puꞌka yoorewa inatiameo chaanekapua:
\p —Ihji iꞌisaeri tiꞌtijoea, kiisi taꞌiria mochitiapu iꞌwa mochiwachio.
\v 21 Itapiti taamo teꞌterejerapu utewachi, ki taamo yorame tiia, rooma tiꞌtijoekapa.
\p
\v 22 Puuu waꞌa muuwepakameai, waꞌachi chaachapakapua Paoroo Siiraopua tiame. Waikao puuu yoorewa inatiamea, kuhsie wepinurakapua wakirara puhjesa.
\v 23 Waikao tísia wepisaapao, perekarichi yeetepatiapua puꞌkao, waꞌa ikisapao, waꞌa perekarichi inatiameo, inatenuresa toakapua puꞌkao.
\v 24 Waꞌa chaanetiapa waꞌa perekarichi inatiamea, epeche yooremina yeetepakapua. Waꞌa yooreminaopua, kuuu yeewamee tonochi kiꞌkichesa toiretupua.
\p
\v 25 Naasipa tukaomio, Paoroo Siira tiame Riosi ahjama nayeoiopua wikataka tiame Riosiwichioo, waꞌachi peꞌpereso keepuka mochikoiopua tiameo,
\v 26 senawato ki muuenati noonore weeea waꞌao, mochikachio. Waꞌa iintokopa weee noonoka waꞌa perekarichi nawateraa, yohjaparepua, waꞌa perekarichi yeetaraai, wahjorepua waikao tiame; waikao kaarenaai yooma naꞌsokaai, tonochi kiꞌkicheraai, wahjorepua tiame.
\v 27 Waikao waꞌa perekarichi moromaa pusasaapa, yooma wahjonatiame tewakapaopua waꞌao, ahpo merimo oꞌrariaipua ahpo merimachetaeo, ahpo waꞌa inatiao, yooma ujumario oꞌraka.
\v 28 Nape Paoroa cheeka sisinamurepua puꞌkao:
\p —Kaꞌte waꞌa iinto muuua paaché, yooma iꞌwa mochiwi teeme peꞌpereso aamo inatiao.
\p
\v 29 Waikao perekarichi moromaa, tahjera itasaapa ahpo wahjachio, waꞌa eenarepua uꞌmasika, chachapia inisika majakameo. Waikaopua, chopokorieka weriparepua Paoroo, Siiraopua tiameo, yooma inamukapua puꞌkao, ahpo ariwatopi chaachapariaopua.
\v 30 Pukaepa puuyanasaapa Paoroo Siiraopua tiame, iinatukerepua puꞌkao:
\p —Eeme Riosi tiꞌtijoera, ¿achini iintoka newipata neeea Riosieo?
\p
\v 31 Aapoeo nehjiarepua waikao:
\p —Eesusichiche paparapuache muuua, Apoe teꞌta Paamirachiopua, Apoe aamo newipatemapua waikao; aamo taꞌpechi mochikameo tiameo, Eesusichiche paparasoo puꞌkao, newipatemapua tiameo.
\p
\v 32 Waikao waꞌapi tukaoopua pehjio, Paoroa puꞌka taꞌperachi yeetotiaopua Siira tiame, kaawe tuuyeriapua puꞌkao Eesusichi simiyameo, yooma puꞌka taꞌpewarachi inamuachiopua tiame.
\v 33 Waꞌa ikisaapua Paoroa, Siiraapua tiame, papakoriapua waikao eeranariachiopua wepitiai. Waikao Paoroa, neeroi maaniachi iꞌtoka paatorepua puꞌkao, yooma puꞌka taꞌperachi ohjoemeopua tiame, yoomahka paatorepua puꞌkaoi, ahpo Eesusichi paparawao teꞌta pukachi paparame ahpo tetewipuawichiopua.
\v 34 Waꞌa ikitiao perekarichi moromaa, eenechi ahpo taꞌpechi iꞌtokao koꞌkoterepua. Apoeopua waikao, yooma iꞌka taꞌperachi ahjamaopua, tísia peenia erakorepua Riosichi, Riosio apochi uꞌpariopa Eesusichi paparaniameopua.
\p
\v 35 Piariopua kaꞌkateweri tiꞌtijoea, ahpo yoorewa inatiame uhjurarepua moromao, Paoroo Siiraopua tiame puuyanapuaichioo.
\v 36 Perekarichi moromaa, chaanerepua Paoroo:
\p —Aamo puhjenuretiame neeea, kaꞌkateweri tiꞌtijoeeo. Puuyasa naaju ehpeo, kaawe eratoka.
\p
\v 37 Nape Paoroa ahpo maꞌchipanurawa uhjuratiameo, chaanerepua puꞌkao:
\p —¿Achinikai noriwi kateweri tiꞌtijoea, taamo noriwi puhjenarepuao, ahpo ki kaawe noonowiria ichipunariapa? ¿Ki yooma tetewachi wepitiame teemea, rooma tiꞌtijoekai, noriwi taamo puhjenureniame teemea, keꞌchu taamo katewenioiopua pehji? Aapoe eꞌenanuremitiapua puꞌkao, taamoo puuyanamiao.
\p
\v 38 Waikao uhjuratiamea, waꞌa chaachaparepua kaꞌkatewerio. Puꞌka inamukapua kaꞌkateweria, rooma tiꞌtijoekai teꞌtereriopua puꞌkao, ki teesa majaka inamurepua.
\v 39 Waikao kaꞌkateweria waꞌa eꞌenakao, ahpo cheriwenurerepua Paoroo Siiraoopua tiame, ahpo ki kaawe noonowiriawichioopua. Waikao puhjesapa puꞌkao, waꞌa muuwari mochiwachi puuyanuresache toarepua waikao.
\v 40 Puuyanatiaapa perekarichiopua, Riiria taꞌperachi eꞌenatiapua waikao. Neipao, waꞌao kaawe neesetonuresaapa Eesusichi paparameo, uumatotiapua waꞌa mochiwachiopua.
\c 17
\s Tesaronika weeru noonoitiame tiꞌtijoerie
\p
\v 1 Taamo siimpachi siimpaiopua, Aanjiporiami uumatotiapua Aporoniami tiame, Paoro ahjama Siira ahjamaopua tiame. Waꞌa nokisikaopua Tesaronika ajasitiapua, iꞌisaeri napawikari weeriachi.
\v 2 Paoroa waꞌapi ihsiamekapaopua napawikarichi muitiapua waꞌao. Waꞌa napawikarichio, paika resipuniame taawechi eejenatiapua waꞌao, oowe erapatekaopua waꞌa tiꞌtijoeopua ooweru tiame, puꞌka Riosi Iyoterichi chiiaeopua.
\v 3 Kaawe nayewetiapua waꞌao, iꞌka weeechio Riosio, aaata uhjuramio tuuriopua puꞌkao, aaata Riosie Uutiame\f + \fr 17.3 \ft Ihji Riosie Uutiame, Riosie Weratiame chaniwame puuua, rieko naewachio.\f*. Maꞌchiame chaanetiapua puꞌkao puꞌkachi simiyameo, puuu Riosie Uutiamea, tísia aiwamerikopua puꞌkao, ahkasi mukiwachisi. Nape puuua eenechi oijenamerikopua paika taawe teetoachio; waꞌa chanitiamekopua Riosieo, Ehkoriami Iyoterichio. Paoroa maꞌchiame tuuyekapua tiameo:
\p —Ihji Riosie Uutiame noꞌo aamo nayewiaa, Eesusi tewaniamepua, puuupua Riosie Weratiamea.
\p
\v 4 Waikao ookapi isaeri tiꞌtijoea ooweru tiamea, Paoro chiia pichikekapaopua, Eesusichi paparakapua; muuwaeme rieko tiꞌtijoeri tiame Riosichi paparameapa waꞌasi, waꞌa ikisa, muuwaeme ooweruo weruma teꞌtereka mochikame tiaméa, Paoro ahjama eꞌenepakapua, waꞌa ikisa Siira tewaniamea tiame.
\v 5 Nape wahjachi iꞌisaeri ki Eesusichi paparamea, waꞌinaka tetewarepua, Paoro ahjama enepaniameo. Waikaopu iꞌisaeri nenekakamea, tahpitika naꞌara nokaka puꞌseriame, noonotekapua waikao, weeru chaachapamichio Paoro naꞌarekao. Puuua tahpitika chaachapasikao, ahkasi Aasoni taꞌperachi ajasiriapua, waꞌao weeru noonowikapua, Paoro iꞌyakaopua Siira tiame. Iꞌka tewisaapua, yaꞌyawichichi upanuretiame eneriaipua panisutokao, yooma muuwaeme tetewachi.
\v 6 Nape ki tewakapa Paoroo Siiraoiopua tiameo, Aasonikamera chapisa iꞌtokapua, panisutoka ahkasi yoorewa yawichichiopua, muuwaeme tetewachi. Waꞌao chaachapakapua wenejikao:
\p —Puuu ooka tiꞌtijoe iꞌwa ohjoame Paoro tewaniamea Siira tewaniame tiamea, yoomachi weeechi nokisiamekapu wewekapusikaopua tiꞌtijoerio, iꞌwa eꞌenakame puuua ehpeo.
\v 7 Ihji Aasonia, ahpo taꞌpechi cheꞌrepatiamekapapua puꞌkao. Ihji tiꞌtijoea, Seresa yawichituao, puipanariamekapua puꞌkao, piirechi yawichi kahtiameko tuuka, Eesusi tewaniame.
\p
\v 8 Nape waꞌa yoorewa yaꞌyawichia tiꞌtijoeri tetewikamea tiame, kichiweka inamuriapua puꞌka panisutokame wenejika chaachapariao.
\v 9 Waikao yaꞌyawichia Aasonio, Riosichi poponiwaopua tiameo, toomiche koparoasa toariapua puꞌkao.
\s Paoroa Siiraa tiame, Weerea mochiwachi
\p
\v 10 Waikao Aasoni toitioiopua aariopa, waikachu tukaoopa, Eesusichi paparame poponiwaeo, teemea Paoroa Siiraa tiameo, ikanati Weerea mochiwachi uhjuratiapua. Weerea ajasitioopua, iꞌisaeri napawikarichi eꞌenatiapua.
\v 11 Ihji iꞌisaeri Weerea ohjoemea, epeche kaaweruma iikaeme eneriapua, ki Tesaronika mochikamechitia. Ihji Weerea tiꞌtijoea oowerua tiame, kaawe eꞌraka uukapua Riosi kaaweruma tuuyewario. Senepi taawechi iꞌyawiame eneriapua Ehkoriami Iyoterichi chiiao, Paoro masitiao, naneꞌrenariapapua pichiwa chiiao.
\v 12 Eesusichi simiyame Paoro masitiao, muuwaeme isaeri tiꞌtijoe pichikekapua ooweru tiameo, ki ookapi riꞌrieko tiame oowéruma; ookapi puuu Paoro masitia pichikiamea, weruma tiiame teꞌtereka mochikamekapua, tiꞌtijoea ooweru tiame.
\v 13 Nape Tesaronika mochikame iꞌisaeria, Paoroo Weerea mochiwachi Eesusichi simiyame masiteka ihsiame inamukapao, Weerea eꞌenariapua tiameo, weeru chaachapatemiapua Paoro naꞌarekao, waꞌa Weerea ohjoeme tiꞌtijoeriopua.
\v 14 Nape Weerea mochikame Riosichi poponiwaa, ikanati keꞌchu weeru noonowinioiopua, Paoroa paꞌwechitu uhjuratiapua Aatenami; nape Siiraa Timoteoa tiame, Weerea itipikapua pehjio.
\v 15 Paoro iꞌtosiame ahjamao, Aatena muuwari mochiwachisi ajasitiapua. Ehjepami taawechiami taamo iꞌtosiamea Weerea eꞌenasaapa eenechio, Siirao Timoteoopua tiameo, yaapiti Aatena eꞌenanureriapua Paoro kahtiachi.
\s Paoroo, Aatena teꞌta muuwarichi ihsiria
\p
\v 16 Aatena mochinioio, Siira puuyekaopua Timoteoopua tiame, Paoroa ki nuꞌuti tesiwa erepakapua waꞌa muuwarichi ohjoemeo, waꞌao pochikame weeriopua riꞌriosi netetiameopua, yooma ihta riꞌriosiopua.
\v 17 Waikao ahpo iꞌtoa Eesusichi simiyame nayewemiaopua waꞌao, iꞌisaeri napawikarichio oꞌinekapua, taamo iꞌtoa Riosichi simiyameopua. Waꞌa napawikarichio iꞌisaeri tiꞌtijoeria ki iꞌisaeria tiꞌtijoeria tiame, Riosichi paparame eneriapua paparao, nape ki naneꞌriame eneriapua pehjio, Eesusichi simiyame kaꞌkaruma tuuyewariopua. Waꞌapi waꞌa muuwarichioipua naasipao, senepi eejenapamekaipua tiameo, tiꞌtijoeri waꞌami enapameopua, Eesusichi simiyame naewemiaopua.
\v 18 Waꞌa eꞌenakapua wahjachi tiꞌtijoeri, inatari pepenitame, aatia tiiachipaopua taamo ahjao ahpo penitame; wahjachi tiꞌtijoea tiame, achini tiiachipa iꞌka weeechi taamo mochiko, ahpo penitiame; yooma ihta itapiti waꞌatiame simiyamechi, puꞌseriame nayewaka. Ookapi puuua Paoro chiiao, chaachapakapua:
\p —¿Ihtana chanika chiiame ihji tijoea kiisi inatame chiiame, oowera kihta chiiai oowera puꞌseriame nayewaka?
\p Nape aaata puuua chaachapakapua:
\p —Iina, nape seesenu riꞌriosi nayewameka chiiamepua.
\p Waꞌa chaachapakapua Eesusi nayewaniame inamukapao, aaata mukukaiopua, eenechi ahjakame.
\v 19 Waikao puuua, Aareopako tewaniachi taamo iꞌtokapua, aapoe nanapawirachi. Waꞌa siimpanioio taamo chaachapasiapua:
\p —Taamo masitemitia eemea puꞌkaoi, taamo masitejerani teemeai, puꞌka weemera simiyame aamo iꞌtoao.
\v 20 Sewina tiiamekate puuua taamo machiyao, pukaepa teꞌta kaawe taamo naneꞌretejerani teemea.
\p
\v 21 Yooma Aatena tiꞌtijoeria, seesenu waꞌa mochikame tiamea, puꞌkache weemera simiyameche itapiti iꞌyacheka puꞌseriame eneriapua.
\p
\v 22 Napawika nanayewaniachio Paoroa, naasipa weripaka nayewekapua:
\p —Eeme Aatena tiꞌtijoeri, kii ookápi itapitichi paparamepua, tetewikame neeea aamoo, yooma itapitichi riꞌriosi netetiamechi paparamekoopua, oowe eꞌriamekoopua. Iꞌwa muuwarichi teꞌta ohjoniachio, muuwaeme ajakame tetewikania riꞌriosi netetiame, tepawetiachiami ajakame, riꞌriosi tehtee netetiame.
\v 23 Nape piiripi tepawechi iyotetiachio, chiiamekapua: “Ihji Riosia, ki machiwamepua pehjio.”
\p \fig |166-cn01998B.TIF|col|||Paoroa Aatena enasaa, Riosi ki machiwame tepaweketiame neꞌnena.|17:23\fig*Wéé, iꞌka Riosi ki machiwamechi simiyameo, aamo nayewemania. Puuu Riosi aamo ki machiyaa pehjio, Aaata puuua ki nuꞌuti tisiwa ki ahsepame tiiame utewarieme puuua, puuua eee iintókame:
\v 24 Puuua apoe iintokamepua iꞌka wehjoari netekao, yooma ahjachi iintuameopua tiameo. Apoekamerapua yomatiame wehjoari Teꞌta Nuurari Tiiameraa, yomatiame tewekaopua aampa tiiamepua tiame tísia ahpo utewarieo; puuua, ki weeechi tiopachiami ahka ohjoemepua, tiꞌtijoeri neteriachiopua.
\v 25 Apoe teꞌta taamo Noono Paamiraa, ki aaatae neesetoniamepua, apoekamerakapua taamo neesetoamea, apoekamerakapua taamo ahjari kiꞌyamea, apoepua tiameo, taamo iwiya kiꞌyamea, ihtaoipua tiameo, taamo nakika mochikao.
\p
\v 26 Ihji Riosia, apoe iintokame tijoe netekao, pukeri oꞌicharichio piiripi waꞌapi tijoe netekoio, ki ookapi tiꞌtijoeri mehtasirepua, ahkasi yomatiame weeechi pochiyachisi. Ihji waꞌapi Riosia pukeri yawichituwa yahchakao, piiripi yawichituwa oꞌinekaipua ahkasi yomatiame wehjoarichio yawichituwa enepaterepua, ahkasi yomatiame wehjoarichi yawichituwa mehtarepua, ahpo yawichituwa weerariaopua piirechi werasikaopua. Apoe iintokamepua tiameo, ahkasi yooma pipiripi yawichiwa asiyachi suuwerao.
\v 27 Nape teꞌta ihji Riosi inataka iintoriaa, yomatiame iꞌka wehjoarichi mochikame yawichituwa, apochi eꞌenamichio iintokame, apochi eꞌenaka paparamichio iintokamepua, ihta tiꞌtijoerikoipua. Riosia, aꞌchitiaoi teeka apochi eꞌenajerare puuua, imasukaoi ahpo iꞌyasikao ki mamachiriamechitiao. Puuu Riosi teipuamea, kiisi tehki tiiaitepua teipuawichioo, tewinariamewichioopua puꞌkao, Riosio tamochio, kiisi mehka kahtoi tiiopa tamochio, aaatachioi.
\v 28 Riosio kiisi mehka kahtioti neeea, ahkasi taamo waꞌapi iwiyaoi, apoe waꞌapikopapua taamo ahjao, apoe ihsiamekopapua puꞌka iwiwa taamo ahjari kiꞌyakao, ahkasi taamo iikachioi apoe ihsiamepua taamo ahjatekao, yooma weerewachi taamo noononiame ahjatewaoipua. Aaata aamo ehkoriami iꞌiyoteriai, eee chaachapariaipua tiameo: “Teemea Riosi tetejimarikaitepua.”
\v 29 Waꞌa teeso teemea waꞌa tiiachipao, Riosie waꞌapi tiꞌtijoeritetutetiamekapao, Riosio kaꞌte ki aaata ki ahjamee tijoe enepatetiameko, erakomete teemea, ki iꞌka itapitie ki ahjamee netetiamechitia, riosirewaeniamechitiao: oꞌroe netetiamchitiao, sisiokieo, tehteeo, ihtaoie itapiti riꞌriosirewa, tiꞌtijoerie neteniameo.
\v 30 Ihji waꞌapi Riosi ki aamo machiriaa, aamo tiꞌtijoe ooweru tiame ki ahpochi paparaka mochikoiopua ahkasi wahka ihtoriachisi ehpesiamio, kihta kokosari iintokamepua tiꞌtijoeri pehjíi, yomatiame tiꞌtijoeri puuyetoka yasitoapaopua, apochi paparapuawichiopua ki kaꞌkaruma ahpo nokayao toaka, aapoe neteka riꞌriosi ahjachi paparaopua tiamé.
\v 31 Nape ki kaꞌkaruma yooraka mochinariameopua, yahchakame puuua aaataeo, tiꞌtijoerio, ihta taawechi katewepuameo. Puuu aaata tiꞌtijoeri katewemeri Riosi uuriaa, mukukoi eenechi oijenateka maꞌchitarepua aatanakoo.
\p
\v 32 Waikao ookapi puuu keepuamea, puꞌka mukukai eenechi ahjaniame inamukapaopua, naꞌareka aꞌachekapua Paoroo. Nape wahjachi keepunariameaipua chaachapakapua Paoroo:
\p —Puꞌkao, meeriamahka keepunariame teemea.
\p
\v 33 Waꞌa chaachapasoopua, puuyatiapua waꞌao.
\v 34 Nape wahjachi Paorochitia inatamea, pichikerepua puꞌkao. Piiripi puuua Rionisio tewaniamekapua, Aareopako tewaniamechi pirenaturichi tijoe, piirea oowitiamekapua, Ramarisi tewaniame, ookapi wahjachi aaata tiame.
\c 18
\s Paoroa Koorintio mochiwachi ihsiria
\p
\v 1 Neipa iꞌkao Paoroa, Aatena machenasaapua, Koorintio eꞌenatiapua waikao.
\v 2 Waikao waꞌao, waꞌa natepatiapua aaata Aakira tewaniame isaeri tijoe, puuua, Poonto weeechi eenakame eneriapua, pukeri eenakame. Puuu uupiraa, Pirisira tewaniamekapua, ahjama eenakame tiame. Ihjia Iitaria weeechi ohjoekaio eꞌenakame eneriapua, yooma iꞌisaeri puuyachanioipua waꞌao. Ihjia, Rooma muuwari mochiwarichio, puuyakame eneriapua waꞌao, Kaurio yawichie, puuyanuretiapa waꞌao. Paoroa piie taaweo, Aakira pehterachi siminarekapua neꞌnemia.
\v 3 Ihji Aakiraa, wisasokari neteka tekipanamekopaopua Paorochitiao, waꞌa itipitiapua ookapi taawe.
\v 4 Waikao waꞌa mochikao, senepi sawarachi resipuniame taawechio, waꞌa napawikarichi eejenapatiapua, waꞌa masitemiaopua Riosi tuuyewario, iꞌisaeri tiꞌtijoerio ki iꞌisaeri tiꞌtijoeriopua tiame.
\p
\v 5 Siirao Timoteoopua tiame, Maseronia oꞌinia eꞌenasoopua Paoroa, masitekache teetotiapua waikao, iꞌisaeri tiꞌtijoerio, Eesusi teꞌtako tuukaopua, Riosie Weratiameo, aapoeo, puuyeka mochitoriaopua enamichioo.
\v 6 Nape oowe erapateniamea masitekao, Paoroa naꞌareka ki nahketiapa ahpo masitiao, ahpo wakirao pechichikaopua, chaanekapua puꞌkao:
\p —Aamoe naneꞌrenapua aꞌchi ikisaa, Riosie aamo kokosatioo, kaꞌchi teerema neeea. Ehpeo neeea ohso kaawe, seesenu tiꞌtijoechi siimania masitemiaopua, ki iꞌisaeri tiꞌtijoechi.
\p
\v 7 Waꞌa cheesoopua Paoroo, waꞌa puuyasaapa napawikarichio, Tiisio Uhto tewaniame taꞌperachi eꞌenatiapua, puuua Eesusi Paamirachi paparame eneriapua tiame, waꞌapi napawikarichi chokichi ohjoeme.
\v 8 Piirechi Eesusichi paparamea tiame, Kirihpo tewaniame waꞌapi napawikarichi paamiratuamea, yooma ahpo taꞌpechi mochikame tiame, Eesusichi paparakapua tiameo. Muuwaeme wahjachi Koorintio ohjoemea tiame, Paoro Eesusichi simiyame chiia pichikekopao, papatotiapua puꞌkaopua waikao.
\v 9 Piie tukawarichio apoe Eesusi Paamiraa, chaaneriapua Paoroo kochirewachio:
\p —Paoroo, muuua kaꞌte seeweka simitemitiapua noꞌo naewakao, kaꞌte teewemitiaoi aamo teetoao.
\v 10 Aamo ahjama ihsiai teetomeri neeea, aamo naꞌara yoranioopua, anachaka aamo teetomichiopua. Iꞌwa muuwarichi noꞌo mochitiaa, ki ookapikaitepua noochi paparameripua pehjio.
\p
\v 11 Puꞌka naneꞌreriopa Paoroo Koorintioo, piie paamupari aampa naasipasi itipitiapua waꞌao, Riosi kaꞌkaruma tuuyewari masitekaopua.
\p
\v 12 Nape puꞌka taawechiami taamo mochikoio, Karioni yawichikoi Aakaya weeechio, puuu iꞌisaeri tiꞌtijoeri ki Eesusichi paparakamea, ahpo pirenaturiapua Paoro nekamucheka wenejimichio. Waikao pukaeo, Paoroa chapisa iꞌtotiapua Karioni yawichichio, peereira karichi katewemia.
\v 13 Karioni yawichio, chaachapakapua wenejikapua Paoroo:
\p —Ihji tijoea, seenu nokiwame masitiamekapu puuua, ki taamo Riosichi paparachitia nokaya.
\p
\v 14 Nape Karioni yawichia, Paorochi simiyame ahpo waꞌa chaaneniapao, chaanekapua iꞌisaeri tiꞌtijoeo:
\p —Nee, tisiwa tiame enesoopua puꞌka Paoro wenejiaopua noochio, aaata meripuame tiiame enesoo, aamo keepumii neeea.
\v 15 Nape ki waꞌa tiiamekopua aamo chaachapao, nape oowera aamo nokiwa tiiamekopua puꞌkao, aamoe katewepuapua puꞌkao, kihtawichio pakimetenia waꞌao.
\p
\v 16 Waꞌa cheesaapua, maꞌchi puuyanakapua puꞌkao, waꞌa peereira karichio.
\v 17 Nape puuu wenejiamea, Sohtenikamera chapisikapua waikao, piiripi tijoe waꞌapi napawikarichi paamiratuame, puꞌkao Eesusichi paparopa tiameo. Waikaopua waꞌapi yawichi tetewachiopua, tísia wepipakapua puꞌkao, puꞌka yawichio tísia nokitioo katewetaoipu, erakoka. Nape yawichi Karionia, waꞌa noonoikoipua puꞌkao ahpo tetewachi, oowera tetewikapua puꞌkao.
\s Antiokía enasa Paoroa, eenechi oꞌinenapua ahpo paisa simiyame oira
\p
\v 18 Neipa iꞌka wenejitiaiopua Paoroa, muuwaeme taawe itipitiapua Koorintioo. Puꞌka neipami waꞌa mochisaapua Paoroa, puꞌka Koorintio tiopachi poponiwao, uꞌmatomio tuusaapua waꞌasi, Siiria weeechi uumpatiapua waikao pawekakerachi, Pirisiria yeetoka, Aakira tiame. Nape Seenkera tewaniachi asisaapua pawekakera chuchupachi, keꞌchu eenechi uumatonioiopua pawekakerachio, ahpo kuupa sikitekapua waikao, puꞌka kuupao Riosio, ahkasi itapiti Riosiwichio iintosapa tehpunamio tuuriamekapua.
\v 19 Seenkera puuyasa Eejesio asisaapua Paoroa, naꞌpa toisaapua waikao, Aakirao Pirisiriao waꞌapi uupiraopua tiame, waꞌa napawikarichi eꞌnatiapua waikao. Waꞌa napawikarichi iꞌisaeri nanapawiachiopua, Paoroa waꞌa nayewaka kuꞌitapio.
\v 20 Aapoeo taamo itipinuriaipua pehjio, nape Paoroa kaꞌchi iika itipimio tuukapua.
\v 21 Nape uꞌmatoaiopua waꞌao, cheekapua puꞌkao:
\p —Riosi erasoo, eenechi enamane aamo neꞌnemia.
\p Waꞌa cheesoopa Paoroo, uꞌmatotiapua waikao Eejesioo, Sesarea paonamia siimpatiapua waikao, pawekakerachi.
\v 22 Sesarea asisaapa pawekakera chuchupachio, waꞌa tetekisaapa, Eerusarenite moꞌmoenatiapua waikao, Paoro ahjama. Waꞌa Eerusareni eꞌenasaapa, yooma teepotetiapua waꞌao Eesusichi paparameo. Eerusareni oꞌiniao, eenechi Antiokía tetekitiapua waikao.
\v 23 Waꞌa Antiokíao, ookapi taawe mochisaapa, eenechi puuyatiapua waꞌao, eenechi yomachi ohjomia taamo ohjoriachi, yooma pipiripi mochiwachiami waꞌamio, Kaarasia weewachiopua, Rijia weeechiopua tiame. Yooma waꞌa ohjokao, epeche kuꞌipasitiapua masitekao, pewatiame teꞌteremichiopua Eesusichio, ahpo paparao.
\s Aaporoa Eejesio nayewatunapua
\p
\v 24 Waꞌa taamo teetoiopua Paoro ahjamao, puꞌka taawechiamio, aaata eenariaipua Eejesioo, Aaporo tewaniame, Arejantia muuwari mochiwachi tijoetukame, puuua isaeri tijoe enerepua. Puuu tijoea, tísia yekiyame enerepua nayewakao, ki teesa penipakame Riosi nayewaopua Ehkoriami Iyoterichio.
\v 25 Tísia machiyame eneriaipua Riosichi pooeo; tísia weemuame eneriaipua Eesusichi simiyame nayewakao, nape oowera neeroie paatoniameche machiyai, Waani Paatori yooraria, kihta naneꞌrekamekaipua Eesusie paatoniameo, Eesusie ahpo Riosiwarie paatoniameo.
\v 26 Aaporoa Eejesioo, kihta seeweka nayewame enerepua waꞌa napawikarichio. Nape Pirisiriaa Aakira tiamea, tapanarami Eejesio itipikame waꞌa taamo uꞌmatopoio, Aaporo keepusaapua nayewao, ahpo taꞌpechi paajuterepua, epeche kaawe maꞌchiame tuuyepuawichiopua, ki ahpo naneꞌriaopua pehjio, Eesusie paatoniamechi simiyameopua, ahpo Riosiwari tamochi yasipatekaopua, taamo ahjama inisimichioopua.
\v 27 Aaporoa Eejesio kajusaapa masitekao, Aakaya weeechi siminarepasoopua paonamina, waꞌa Riosichi poponiwaa, kaawe iintarepua tiame. Waikaopua waꞌa Aakaya Eesusichi poponiwaopua, iyosi iyotesa uhjurerepua puꞌkao, Aaporoe, puꞌkao kaawe uuka asipumichiopua ahpo mochikachio. Waikao, Aaporoa Koorintio muuwari mochiwachi asisaapa Aakaya weeechio, waꞌa Eesusichi paparameo, tísia kuꞌiparepua puꞌkao, epeche pepenipatekaopua Eesusichi simiyameo, yooma puꞌka Eesusichi oowe eꞌrepakameopua, Riosi cheriwepuawichioopua puꞌkao.
\v 28 Aaporoa, tísia utewaeme ihsikame eneriapua waꞌao, puꞌka Aakaya mochikame iꞌisaeri tiꞌtijoechiopua, Eesusiko chaanesika teꞌta Riosie Weratiameopua. Puꞌka waꞌa chiiameo, Ehkoriami Iyoterichi neꞌnetoka masitesirepua puꞌkao, teꞌta pichiwa chiiamekoo puꞌka waꞌa tiiameo, yooma inamuachi. Waꞌa inisika masitetiaapa, kaꞌchi iika kaꞌitame erakorepua.
\c 19
\s Paoroa Eejesio ihsiria
\p
\v 1 Aaporoo Koorintio ihsioio, Paoro ahjama nokisinioio tepaniami kaawiekachiami uumatokao, Eejesio tetekitiapua. Waꞌa ajasitioopua, waꞌa mochiriapua ookapi Riosichi paparame.
\v 2 Puꞌkao Paoroa iinatukekapua:
\p —¿Naneꞌriamekai eemeapa amochi eenariopua Riosi Riosiwario, Riosichi aamo paparariachisi oꞌiniaopua?
\p Aapoeo chaachapakapua:
\p —Kiisioi inamuamekai teemea Riosi Riosiwarichi simiyameo.
\p
\v 3 Waikao Paoroa eenechi iinatukekapua:
\p —¿Aachin chaanetia eeme paatoaio?
\p Aapoeo chaachapakapua:
\p —Waani paatoachitia paatotiamekata teemea, aaata Waani Arirea weeechi paatoriachitia.
\p
\v 4 Waꞌa chaachapasoopua, Paoroa chaanekapua waikao:
\p —Naneꞌriamenia puꞌkao, Waania neeroieche paatoriamekopua tiꞌtijoerio, nape Waania cheekamepua tiameo: “Neipa noꞌo eenamechi paparakamea, yooma ihta tatakori cheriwepuamepua Riosieo.” Puuu neipa Waani eenakamea, apoe Eesusi puuua, Riosie Weratiame, ehpe taamo naneꞌreka mochitoapua. Puuu Apoe Eesusia, puuu waꞌapikaitepua Waani aamo paatoio, aamo iikachi yasipakamepu Riosiwarira.
\p
\v 5 Waikaopu Paoroe tuuyeniamea, chaachapakapua:
\p —¡Naakonakosa, waꞌa tiiame puuua naaju? Waꞌa teesoo, ¿Waanie taamo paatotioopua neerochio taamo ki kaꞌkaruma nokiwa toinarekao, Riosia taamo iikachi yachapaterepua ahpo Riosiwario? —chaachapakapua waikao.
\p
\v 6 Waikao aapoeo, Paoro ahjamao Riosi cheriwema kianarepakopaopua ahpo weemera simiyame naneꞌrekapao, waikao Paoroa ahjachi seekarepakao, Riosi cheriwema kiꞌyakapua puꞌkawichioo. Waikaopua Riosio apochi yahchariopa Riosi Riosiwario, tísia kaawe erakokaopua, ahpo naerachi kaawe eꞌrekapua Riosio.
\v 7 Puuu tiꞌtijoe kaawe erakoka naewakamea, oosa mariki aampa ookahka tiꞌtijoekapua.
\p
\v 8 Waꞌa Eejesioo, paika meecha nokitiapua Paoro ahjamao, Paoro iꞌisaeri napawikarichi masitioio. Waꞌa napawikarichio, kihta seeweka nayewatuka Paoroa, Riosi yeꞌkariwachi simiyameopua, utewaeme oowe erapatioiopua tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo.
\v 9 Nape Paoroa wahjachio, kiisi pichikenariopua ahpo masitiao, puꞌka Riosi Kaaweruma Pooerachi simiyameo, waꞌatia toisa puuyatiapua waꞌa napawikarichio. Nape Eesusichi paparakameo, pirenachi iꞌtotiapua waikao, Tiirano tewaniame masitikarichi; waꞌa simitetiapua waikao masitekao. Waꞌa nokitiapua waikao, utewaeme masitekaopua senepi taawechi.
\v 10 Waꞌa Eejesio masitekao, ooka paamupari ahsieme nokitiapua waꞌao. Waꞌa Paoro masiteriaa Eesusichi simiyamea, kai waapisi naneꞌreretiapua waꞌamio, ahkasi yomachi Aasia weeechiamisi; waꞌami mochikameai, muuwaeme waꞌa eꞌenakapua Paoro keepumiaopua Eesusichi simiyame masitia. Puuu waꞌa eꞌenakamea, iꞌisaeri tiꞌtijoerikapua, riꞌrieko tiꞌtijoeri tiamé.
\v 11 Riosiai ki teesa teetoapua Paorochio, itapiti ki maaenari inisikaopua, tísia peenia tiame ki maaenari inisikaopua.
\v 12 Tísia Riosi utewarieme eꞌrepakaopua Paoroo, ahkasi tiꞌtijoeria ahpo wisasoriwaoi upapakao, Paoro wisasoriwachi ihchepatesao, ahpo kokoriame iinueka sautemia iꞌtopakapua, naꞌarari tijoeturi pakitekameoi, pukae maꞌchípamia.
\p
\v 13 Ookapi iꞌisaeri seesenu waꞌami ohjoameai, ahpo puuyachame teewameopua naꞌarari tijoeturio, waꞌachi noonoimo oꞌrariaipua, Eesusi teewarachi teꞌyaka puuyanamo oꞌrakaopua naꞌarario, eee chaachapaka teꞌyariaipua:
\p —Eesusi teewarachi aamo teꞌyaninia Paoro nayewamechi. Yaapiti machenasamua puꞌka tijoechio.
\p
\v 14 Puuu waꞌa nokayamea oowisani tiꞌtijoe Eesewa tatanara eneriaipua, neꞌneseriosio teꞌta paamiratuamera.
\v 15 Nape puꞌkao waꞌa noonoimo oꞌroiopua Eesusi teewarachio, puuu naꞌarari tijoechi kahtiamea, chaanerepua puꞌkao:
\p —¿Aatanana eemea waꞌa noꞌo chaanemiao? Eesusikamera machiyamenia, Paoroopua tiame, nape eemeo, kiisi machiyamenia.
\p
\v 16 Waꞌa cheeka puuu naꞌarari tijoechi ahjachi kahtiamea, nasiwasiterepua puꞌkao, oowisani tiꞌtijoechio. Waikao, puuu oowisani tiꞌtijoea yooma eeranatetiame ujumarepua, ki wakiraeka poiyame.
\v 17 Iꞌka waꞌa tiiame inamukapa yomachi Eejesio mochikamea, iꞌisaeria riꞌrieko tiꞌtijoeri tiamea, tísia majarepua. Waꞌa iika Eesusi utewari iyoriwaa, ki kuꞌwichisi mehtarepua yomachi waꞌamio.
\p
\v 18 Waikaopu muuwaeme tatakorikamea, Paorochi eꞌenakapua, Riosichi tuumia ahpo tatakoririao, waꞌa iika Eesusichi paparakapua.
\v 19 Waikaopu riaorósiwa nokayamea, yooma uꞌpariapua ahpo ki kaꞌkaruma nokiwa iyotapeopua, puꞌkao puuua, yooma naꞌichi ihpapaka kosokapua, yooma taamo tetewachi.\fig |167-cn02002B.tif|col|||Yooma tetewachi kosonapua, naꞌarari masitia iyotaperio.|19:19\fig* Yooma waꞌa iyotaperi kositiame natekaraa, ahkasi ooka weerewa aampa oosa mariki miiri taawechi yowiwame eneriapua.
\v 20 Waꞌa ikisika epeche weeresi teetoapu Eesusichi paparaniamea.
\p
\v 21 Neipa iꞌkao Paoroa, Maseronia weeechi siimpuapo erapakapua, Riosi Riosiwarie iꞌtoniapa waꞌao, waꞌa oꞌiniao Aakaya weeechi, Aakaya weeechi oꞌiniao, ahkasi Eerusareni. Paoroa eepi chachaniaipua: “Eerusareni asisaania, siimachenia weruma Rooma mochiwachio.”
\v 22 Waꞌa siimo erapasaapa Paoroa Maseronia weeechio, pahcha uhjurakapua ooka ahpo kuꞌyameopua, Timoteoopua, Eerahtoopua tiame. Nape teemea pehjio, waꞌapi Eejesio itipikapua ookapi taawe.
\s Weeru chaachapari Eejesio weruma mochiwachi
\p
\v 23 Puꞌka taawechiamio Eejesio muuwarichio, ki teesa noonowikapua waꞌao, Riosichi Kaaweruma Pooe, naꞌnaritokamechiopua.
\v 24 Ihji weruma noonowitekamea, Reemetio tewaniamekapua, Atemisa riosiewareniame tiopara tataparasieo, nuꞌnunti tiopa neteka tekipanameo, teekora. Ki ookapi yowiyamekapua, Atemisaka tiame riosiewaeniameeo, ki ookapi netekao, tekipanakiameapua tiamé.
\v 25 Ihji Reemetioa, yooma naꞌpoasapa ahpo tekipanatiameo, ahpo tekipanatiamechitia itapiti neteka nokayame naꞌpoasaopua tiameo, chaanekapua ahpo tekipanatiao ahpo naꞌpoariaopua tiame:
\p —Eeme tiꞌtijoe, yooma iꞌka itapiti tehkichi tekipanamea, naneꞌreka mochiwi eemea, iꞌka tehkieche yowika taamo ahjaka mochitoamekopua. Iꞌka tehki kiteresoopua, kiteremeri teemea taamo tísia paarasateka mochitoao.
\v 26 Ihji Paoroa cheeka oiyamepua, ihji riꞌriosichi taamo paparao kihta nateyamekopa puuua, kiisi ahjame riꞌriosi netetiamekapa puuua. Waꞌa cheeka oika iꞌwao, ki ookapi toiterepua waꞌasi taamoe riꞌriosiwa netetiachi paparameo, waꞌa cheeka oikamepua ahkasi Aasia weeechiamioi, ahkasi yomatiame waꞌaoi.
\v 27 Waꞌa inisiopa iꞌka tijoeo, taamo tehkiwaa teere wichitoamepua, taamoo nehjaka yowiyao. Waꞌa cheeka oiwamea, ki teesa naꞌitu tiiamepua taamo tehkiwawichioo. Simitesoopua iꞌka waꞌa cheesikao, taamo tehkiwao wekameripua waꞌasio. Waꞌa ikitioo, puuu Atemisa riosirewaai kiisi iyoripuamepua waꞌasio waikao; ihji Atemisa tiopara peenia tiiaai, wekameripua puꞌsereniamea tiame, aaata waꞌa Atemisa tiopachi muuwaeme enapaniameeo, Atemisa riosichitia paparaniameai waꞌasi.
\p
\v 28 Waikaopu iꞌka inamukamea, tísia nekakoka Paorochio, weeru chaachapakapua:
\p —¡Atemisa Eejesio riosia, ki nuꞌuti riosi puuuaa!
\p
\v 29 Waikao waꞌa chaachapasikaopua ki kuita rooroikao, ooka Paoro ahjama ohjoame chapikapua, Maseronia eꞌenakame tiꞌtijoe: piiripia Aakayo tewaniame, piirea Arihtako tewaniame; puꞌka chapisaopua teꞌta nanapawiniachisi panisutoka iꞌtokapua.
\v 30 Paoroa naneꞌresapao, pejana nayewamo oꞌrakaipua waꞌa eenakao, nape Eesusichi paparame ahjama mochikamea ki toakapua siimichioo.
\v 31 Ookapi waꞌa Eejesio yoorewa neesetoamea, Paoro kaawe eꞌriamea tiame, utewa chaanenureka uhjureriapua Paoroo, ki pakimichiopua waꞌa napawitiachio.
\v 32 Waꞌa napawiniachio, yooma wewekaka nayewaka puuua. Ookapi puuua piiripi itapiti chaachapakapua, wahjachia, piirechi itapiti. Kiiya yoomarika waꞌa eꞌenakamea, kiisi naneꞌreriai aatia tiiachipa, waꞌa napawirioio waꞌa eꞌenariapua tiame.
\v 33 Nape ookapi Eesusichi paparame iꞌisaeri tiꞌtijoea, Arejanto tewaniame kaawe tuuyewaopua, itaneriaipua Paoro ahjama ohjoameopua, nehpupamichiopua waꞌa muuwari napawikamechiopua. Waꞌa yoratiapa puuua, sekae teeweteriaipua muuwario nayewemiapa,
\v 34 nape muuwaria, machika isaeri tijoekopa puꞌkao, ki toitiapua nehpupamichioo. Waikao puuu waꞌa napawikamea, ahkasi ooka keenako ahka siinakokapua, eee chaachapaka:
\p —¡Atemisa Eejesio riosia, ki nuꞌuti riosi puuuaaa!
\p
\v 35 Waikao waꞌapi muuwari yawichi iyoteriraa, ahkasi teewetiai teꞌtewesoopua puꞌka muuwario, chaanekapua puꞌkao:
\p —Tiꞌtijoeri Eejesio ohjoeme, ¿ki naneꞌreniamekosa eemea, teemekamerakopua Atemisa riosi tiopara inatiamerakoo, puꞌka tewekachi oꞌinia wichikameopua Atemisaka tiiameopua tehté?
\v 36 Aaataai ki kaꞌitame tiiopua iꞌkao, ihchi mochipuapua ohso kaawe, kihta noonopuapua kihta kaawe inatasaopua pehjio.
\v 37 Waꞌa tiiachio, kihta iintokamewicho upatiame ihji tiꞌtijoea, kihta ichikokamepua Atemisa tioparachio, kihtaoi aꞌchitiame nayewakamepua Atemisa taamo riosirewaoi.
\v 38 Puuu Reemetio tijoea, itapiti ki kaawe nokariame iinuesaapua aaatachiopua, peereichi uꞌpaka katewemete puuua.
\v 39 Nape aaata tísia ki kaawe nokitiame katewenariamea, teꞌta weruma kateweniachi, iꞌtomete puuua.
\v 40 Ihji eee ikitiame tamochio, taamo maaporichi teerepamaoipua taamoo. Seenekachioi teemea teemekamera kokosapuamepua, teꞌta rooma yawichieo, kihta iinuekapa teemea taamo nehpupaka chaachapamiao.
\p
\v 41 Waꞌa chaanesapa ihji Eejesio yawichi iyoteria, nonorapukapua waikao.
\c 20
\s Paoro Maseroniami oiwa, Reesia weeechi tiame
\p
\v 1 Neipa weeru noonoitiame teewetioopua, Paoroa ahpo kahtiachi paaesapaopua Eesusichi paparameo, kaawe tuuyesapa puꞌkao, Maseroniami siimpatiapua waikao.
\v 2 Yooma ohjosaapa Maseronia weeechiami mochiwachio, yooma waꞌami mochikame Eesusichi paparameo, oisa erapatetiapua Eesusichio. Waꞌa ikisaapua, Keeresia weeechi eꞌenatiapua,
\v 3 waꞌao, paika meecha mochitiapua waꞌao. Waꞌa oꞌiniao Siiria weeechi siimpapoio, pawekakerachi mooenoi ahpo chapipuame aaata iꞌisaerie naneꞌrekapao, ki pawekakerachi siimpatiapua waꞌao. Waikao Paoroa Maseronia weeechiami nonorapo orapakapua, ohso kaawe.
\v 4 Waꞌamio taamo ahjama siimpakapua, Sopate tewaniame tijoe Piiru taanara, Werewe mochiwachi tijoe. Wahjachi taamo ahjama siimpamea, Tesaronika ohjoemekapua, piiripi puuua, Arihtako tewaniame, piirea Seeunto tewaniame. Waꞌachi ihtoapua tiame, Kaayo tewaniame, puuua Rerewe mochiwachi tijoekapua; piirechi taamo ahjama ihtoapua tiame, Timoteo tewaniame. Waꞌachi taamo ahjamao, naati ihtoapua tiameo: Tikiko tewaniame, Torojimo tewaniame tiame, puuu naꞌpaa, Aasia weeechi tiꞌtijoekapua.
\v 5 Yooma ihjia Iiripo ajasitioopua, pahcha uumatosaapua wehchio, Toroa tewaniachio taamo puuyeriapua.
\v 6 Teemea Paoro ahjamao, Iiripo itipika teemea, Paani Ki Rewaruraeme Koiꞌwa pahko uꞌmatosoopa, uumatonariapa. Waikao puꞌka pahko uꞌmatosoopa, pawekakerachi moꞌmoenasaapua, mariki taawechi paonatiapua, pahcha uumpakame mochikachiopua, Toroa tewaniachiopua; waꞌao, oowisani taawe mochitiapua.
\s Toroa tewaniachi ohjotiame
\p
\v 7 Ehjepamio, pahcha simiyachi oowisani taaweo, Apoe Paamira Eesusi Aari Koꞌkaria, yoramia napawitiapua waꞌao. Paoroa puꞌka kooame koꞌkotioiopua, waꞌa poponiwa masitesikapua, Eesusichi paparame. Waꞌa masitiai Paoroa, puꞌka meere uꞌmatomiapa puuua, ki kuꞌitapisi masitesika Paoroa, ahkasi naasipa tukaomi teetoio, itapiti ikitiapua.
\v 8 Waꞌa taamo napawiriachio, kaaria paika raampachikapa waꞌa yooreminao. Waꞌa yooreminao, weeru uutapachikapua waꞌao, weeka ajakachi tahjera.
\v 9 Piiripi temari Eutiko tewaniamea, kahtiapua kaari machineporachiopua, Paoro keepuka. Paoroo ki kuꞌitapi ihsiopa waꞌao masitekao, ihji temaria, ki waapisi kochipakaopua waꞌao, tenawika wichikapua wehchisi, waꞌa paika kaari raampachi oꞌiniaopua.\fig |168-cn02139b.tif|col|||Eutikoa kaari machineporachi kahtiaio, tísia kochipakaopua tenawina. |20:9\fig* Teere wichisoopua, aaata yahchaka neꞌniamea puꞌkao, “mukukamepua waꞌasi”, chaachapakapua.
\v 10 Waikao Paoroa tekikao, chukipaka koomipakao wichikameo, waꞌa keepuame Riosichi paparakameo, chaanekapua:
\p —Kaꞌte majako eemea. Ahjaitepua pehjio.
\p
\v 11 Waikao Paoroa werisipusaopua puꞌkao, eenechi mooenasoopua, koꞌkotiapua waikao. Waꞌa koꞌkosepatioopa Paoroa, eenechi simitekapua masitekao, ahkasi maꞌchirepachisi. Maꞌchirepasoopa, puuyatiapua waꞌao.
\v 12 Puuu temari wichikame iꞌtoamea taꞌperachio, ki nuꞌuti kaawe erakosiapua eenechi ahjariopua puꞌkao.
\s Toroa oꞌinia Miireto uumpatiame
\p
\v 13 Paoroa weeechiami uꞌmatomerikapa puuua, pahcha taamo uhjurakapua Aasoni mochiwachi, waꞌa ahpo puuyenuresapa taamoo.
\v 14 Aasoni mochiwachi taamo natepasaapa teemea Paoro ahjamao, Mitireneami siimpatiapua waikao, Paoro ahjama pawekakerachi moꞌmoenasao.\fig |169-cn01972B.tif|col|||Paoroa Aasoni tewaniachi puuyena, ahpo mooenamerachi pawekakera.|20:14\fig*
\v 15 Mitirene oꞌinia uumatosaapa, puꞌka meereo, Kiio tewaniachi maꞌchiachiami eꞌenaka teemea. Waꞌami uꞌmatosaapa teemea, yooma tukawari pawesimika teemea pehji; ahkasi meere maꞌchirepasoopa teemea, Saamo tewaniachi ajasitiapua. Waꞌa oꞌiniao yooma taawe pawesimikao, Miireto ajasitiapua waikao.
\v 16 Paoroo ki asinarekapua Eejesioo, ki tehpe eenepanariapapua waꞌao Aasia weeechio, yaapi asinariapa Eerusarenio, keꞌchu Semejenato pahko asioio, kaꞌchi ikitioopua pooesiminiachio.
\s Paoro nayewaria, Eejesio paꞌpamuratuamewichio
\p
\v 17 Miireto oꞌinia Paoroa, Eejesio tiopachi aaata uhjurakapua, waꞌa paꞌpamuratuameo ahpo kahtiachi eꞌenamichiopua.
\v 18 Puꞌka paꞌpamuratuameo ahpo kahtiachi eꞌenasoopua, Paoroa oꞌinekapua chaanekaopua puꞌkao:
\p —Nee, naneꞌriame eemea achini teeerio noꞌoo amochio, noꞌoo pukeri eenariachisi Eejesio mochiwachiopua, Aasia weeechio.
\v 19 Neeea aamo tesiwe eꞌriapao, tísia oꞌkewaka yasitokamenia, ihtaoi aꞌchi noꞌo ikiyaopua, aaataeoi ki kaꞌkaruma iꞌisaeri noꞌo merinarewaoi.
\v 20 Nape neeea merinareniaio, kiisi toaka simitekamenia aamowichio Riosichi kaawe enemiao, yooma tetewachi masitekaopua, yooma tiꞌtiopachiamio, ahkaoi aamo taꞌpechiamiopua tiame.
\v 21 Puꞌka iꞌisaeri tiꞌtijoerio, ki iꞌisaeri tiꞌtijoeriopua tiameo, yooma tuuyekamenia aachin teeka eꞌenamichiopua Riosichio, ahpo tatakoririao toinarekao, Riosichi eꞌenaka ahpo tuumichiopua, yooma aaataaiopua, Riosichi itamichiopua ahpo tatakoriwa cheriwepuawichiopua, Eesusichi paparaka.
\v 22 Ehpeonia Riosi Riosiwarieo, Eerusareni simijereniamenia, ki naneꞌreriamenia itapitiwichiojoarepua, aatiaoi noꞌo teeremerikopua waꞌao.
\v 23 Neeea naatiche naneꞌriamepua, Riosi Riosiwarie naneꞌreteniapao, ahkaoi oiyaio tísia aiwamerikopua, karichi noꞌo yachatioiopua.
\v 24 Nape tísia aiwaio neeea, kaꞌchi tiiamechitia tetewamenia puꞌkao; noꞌo ahjarioi ki teꞌta nateyame tetewamenia, noochio teꞌta nateyameraa, naatiche puuua: noꞌo Paamira Eesusi tehkiwachiche, noꞌo teetoa ahkasi noꞌo kajumiachisiopua, Eesusie noꞌo kiaretiaopua, yomachi nayewatumichiopua iꞌka Riosi taamo teꞌta nakiwarichi simiyame.
\p
\v 25 ’Ehpeo eemea kaawe inamumitiapua iꞌkao: Aaataai noꞌo oiriachi tetewikamea, iꞌka Riosichi simiyame yeꞌkari nayewatukao, ki oosa aampa noꞌo tetewimeripua waꞌasi.
\v 26 Neeea teꞌta maꞌchitanariamepua noꞌoo, ahkaoi yomachimi noꞌo oiriameopua Riosichi simiyame nayewatukáo. Aaata ki Riosie newipatepuame itipikame enesoopua, kihta noꞌo toiterio tuuyewari eramania noochio.
\v 27 Yooma tiꞌtijoeri tuuyekame neeeapa noꞌo oiriachiamio, yooma ihta Riosi noꞌo tuuyeriaopua tuuyepuaichioo, ahsepari noꞌoe chanitiame puuuapa waꞌasi.
\v 28 Waꞌa tiiachipao, yooma eeme paꞌpamiratuame neesetori ajawatiameo Riosiwarie, kaawe aamo neesetoka mochitojeraninia, yooma Riosichi teꞌtereka mochitoameopua, Eesusichi paparaka.
\v 29 Neeea kaawe naneꞌriamepua eemechio, noꞌoo ki aamo ahjama kahtioopa, sapoorichitia amochi eꞌenamerikopua aamo poꞌwachitia koꞌkonarekao, yooma aamo Eesusi teꞌteriameopua, ahkaoi aamo napawitiamechiopua, tiopachioi ki tiopachioi, ahkasioi yomatiameoi aamoo, kajuyachisi aamo toinaretepakaopua, Eesusichi paparao.\fig |170-LB00011B.TIF|col|||Sapooria poꞌwa puhku koꞌkonare.|20:29\fig*
\v 30 Eemechio, amochi waꞌapi puuyamitepua, aamo seꞌwi ikitenariameopua, Eesusichi simiyame masiteniameopua, ahpo masitiakamera naꞌnaritopuawichiopua.
\v 31 Pukaepa eemea, kaawe aamo inateka mochitopuapua puꞌkao; noꞌo masiteriakamera naꞌnaritopuapua, noꞌo senepi taawechi masiteria, ahkasi paika paamuparisi simiyame, aamo tesiwa eꞌriapa masiteka, oꞌkewasika aiwai.
\p
\v 32 ’Ehpeo noꞌo Riosichi poponiwao pipiniwaopua tiameo, Riosi neesetorachi aamo toaninia, puꞌka neesetorae epeche aamo teetomichiopua Riosichio, Riosio, ahpo katewiachi taawechio, aamo reesisemichiopua puꞌkao, ahpo piipateria mochiwachi mochipuawichiopua.
\v 33 Neeea Riosiwichio noꞌo ihsiriao, kihta toomichi ihsikamenia, kihta wisasorioi noꞌo kiapuaichioo.
\v 34 Naneꞌriame eemea noꞌoo, noꞌo sekae tekipanaka tewisikamekopua, itapiti noꞌo nakiyawichioo, noꞌo ahjama nokisiame koꞌkotepuaichiopua tiame.
\v 35 Senepi waꞌapi cheeka masitekamenia tiꞌtijoerio, tekipanaka kuꞌipo tuuka, aaata tesiwa teꞌtereka mochikameo, itapiti nakiwewachiopua. Taamo Paamira Eesusia, waꞌa tiiame taamo tuuyamepua: “Epeche taꞌiria itipiniamepua Riosichio, aaata kaawe eꞌraka kiasaa, ki aaatae ahpo kianiachitia.”
\p
\v 36 Neipa iꞌka cheesaapa Paoroa, chopokorieka weripaka, Riosichi nayewekapua, yooma taamo ahjama.
\v 37 Waꞌa ikisaopua, yoomahka yuuwesikao, yoomahka naarakoka ahpo koorepatiapua.
\v 38 Paoro ki oosa tetewimiapao, itipikamea tísia yuuwesikapua waꞌao, waꞌa ikisao, ahjama siimpatiapua pawekakera chuchukuachisi.
\c 21
\s Eerusareni simiwa Paoro
\p
\v 1 Waꞌa poanatusaapa puꞌka Riosichi poponiwa paꞌpamurachio, pawekakerachi moꞌmoenaka teemea, waꞌa oꞌinia waikao, seene siimpaka teemea Kooso mochiwachi pawenasipa. Waꞌa oꞌinia puꞌka meereo, Roore tewaniachi ajasitiapua pawenasi weeechi, waꞌa Roore oꞌiniao waikao, Patara tewaniachi eꞌenaka teemea pawekakera chuchupachi.
\v 2 Waꞌa Patara tewaniachio, tewaka teeme piiripi pawekakera, Eenisia weeechi simiyame, paonamina paꞌwechi. Pukachi moꞌmoenasao, pukachi siimpaka teeme waꞌapoo.
\v 3 Waꞌa paꞌwechi nokisiaiopua, Chipire weeechi pawenasipa, tetewisika uꞌmatotiapua, Chipire weee pawenasipao, owemina toaka. Waꞌa teetokao teemea, Siiria weeechi ajasitiapua Tiiro mochiwachi, waꞌao pawekakera chuchupachi paꞌwesuwe. Waꞌa tetekipuapo tuuopa itapiti iꞌtoniameo, waꞌa tetekika teemea waikao.
\v 4 Waꞌa Tiiro tetekisisaapa teemea, waꞌa tewaka teemea taamo iꞌyatosia Eesusichi paparameo. Waikao waꞌa itipika teeme puꞌka ahjamao, oowisani taawe. Aapoeopua Paoroo, Riosiwarie neꞌnetetiapaopua, ki kaawe tiame siimerikopua Eerusarenio, ki taamo siminurakapua waꞌao.
\v 5 Neipao, oowisani taawe uꞌmatosoopa, poponiwa mochikachi puuyanioio, muuwaeme taamo ahjama eꞌnakapua paꞌwesuwechio. Puuu paꞌwechisi taamo ahjama eꞌenakamea, muuwaemekapua, ooweru, kukuchi tiame. Waꞌa paꞌwesuwe chokoporieka ajapakao, Riosichi paparatiapua.
\v 6 Waikao ahpo koorepaka kaawe teetonuretiapa teemea, teemeai waꞌachi chaanesaopua, pawekakerachi moꞌmoenaka teemea. Waikaopua waꞌa taamo toisao, nonorakapua ahpo peꞌpetechiamio.
\p
\v 7 Waikao Tiiro oꞌinia puuyasao Paoro ahjamao, Toremáira tewaniachi eꞌenatiapua waikao. Waꞌa teepotesaapua poponiwao, piie taawe itipitiapua waꞌao.
\v 8 Puꞌka meereo waꞌa puuyasaapa, Sesarea ajasitiapua. Waꞌa Sesareao Paoroa, Eeripe taꞌperachi eꞌnatiapua waikao. Puuu Eeripea, Riosi tuuyewari nayewatoamekapua, piiripi puuu oowisani ajawatiame, kooame naachutamichioo. Waꞌa mochitiapua waikao ahjama, ookapi taawe.
\v 9 Ihji Eeripea, naao maaraeme eneriapua ki nenewiame pehji. Yooma naao ihjia, Riosi nayewatuame eneriapua.
\v 10 Waꞌa taamo mochikoio, waꞌa eenaka piiripi tijoe, Uurea weeechitepa eenakamekapua, Akausi tewaniame Riosi nayewatura.
\v 11 Puuua tamochi eenakao, Paoro wahsipurara uusaopua, ahpo tonochi seeka ahjama purisaopua, cheekapua:
\p —Ihji wahsipura teekoraa, waꞌa yooraka purisa chapipuamepua Eerusarenio, iꞌisaeri tiꞌtijoeeo, ki iꞌisaeri tiꞌtijoechi kiapuamepua chapisao. Waꞌa noꞌo chaanekame Riosi Riosiwaria.
\p
\v 12 Waꞌa tiame inamukapa teemea puꞌka Akausi chiiao, iꞌwa Sesarea Eesusichi paparamea tiame, utewaeme yoorakai teemea Paoroo, ki siimpapuawichio Eerusareniteo.
\v 13 Nape Paoroa ohsotia taamo chaanekapua:
\p —Kaꞌte noꞌo waꞌine eemea naarakokao, noꞌo waꞌa siimichioo. ¿Ki naneꞌriame eemea waꞌa chaachapakao, epeche tísia noꞌo yuuwesitioo, aamoo epeche tesiwa eꞌrepakao? Neeea kaꞌchi eꞌraninia Apoe Eesusiwichioo, puritiaio, ahkasi meritiaiopua waꞌa Eerusarenio.
\p
\v 14 Kaꞌchi yoramekopa puꞌkao, sewina erapamichio chaaneniaio, waꞌatia toitiapua waikao chaanesa:
\p —Riosichi itama teemea aamowichioo, Apoe eꞌraria iintomichiopua amochio.
\p
\v 15 Waꞌa chaachapasaapa, yooma ihtakosao, siimpatiapua waikao Eerusarenio.
\v 16 Ookapi tijoe Eesusichi paparame taamo ahjama siimpakapua, Sesarea ohjoeme. Ihji tiꞌtijoea Eerusarenio, Naasoni taꞌperachi taamo iꞌtokapua, waꞌa taamo cheecherepamichioopua. Ihji Naasoni tewaniamea, ki kuꞌwitapi iꞌtoame eneriapua Eesusichi paparakao, puuua Chipire ohjoekame tijoe.
\s Paoroo Saantiao neꞌnemia eenaria
\p
\v 17 Puꞌka meereo Eerusareni mochikame Riosichi poponiwaa, tísia kaawe erakokapua taamo eꞌnariopa.
\v 18 Puꞌka meereo Paoroa, taamo ahjama siinkapua Saantiao neꞌnemia, waꞌapi Eerusareniopua. Waꞌa Saantiao kahtiachio, waꞌa mochiriapua ookapi tiꞌtijoe, tiopachi paꞌpamiratuame.
\v 19 Neipao Paoroa teepotesaapa puꞌkao, yooma ihta pipiripi tuuyekapua puꞌkao, Riosi teetoriaopua apochio, yooma ahpo oiriachi ikitiameopua tiame, yooma Riosi tehkiwa ahpo iintoriaopua tiameo, ki iꞌisaeri tiꞌtijoechiopua.
\v 20 Aapoea, yooma inamusaapa iꞌkao, Riosi iyorikapua, cheriwema kiꞌyakaopua, Riosio apochi iintoriawichioopua. Waꞌa ikisaopua Saantiaoa, chaanekapua Paoroo:
\p —Eesusichi paparame iꞌisaeriaa, ki ookapi miiripua miiria, nape yooma ihjia pehjio, Eesusichi paparameai, Moisetaru nuurari nokisiwa naꞌnaritoamepua.
\v 21 Nape puuu miꞌmiria aamo inamukame puuuapa, wahka seesenu weeechiami aamo masitiachio, aamo waꞌinameko tuuo, puꞌka aamo masitia tatanarao, ki ahpo siichitepuwa nokaka mochitomichiopua. Waꞌa cheekao muuua, puꞌka Moisetaru nuurariao, sewinatamekata muuua, taamo ehkoriamisi oꞌinia yooraka mochitoao, waꞌa ihsikao muuua, kiisi iyoriamekatamua Moise nuurario.
\v 22 ¿Ihtana noonoika aamo nehpupata teeme, iꞌwa aamo eenario naneꞌresoopua Eerusarenio?
\v 23 Iꞌka aamo yorajerani teemea. Iꞌwa mochikapu naao tiꞌtijoe itapiti ahpo iintomo tuuria tísia kuꞌitiame Riosieopua, waꞌa iꞌisaeri tiopachio siimpamerikapu tiameo, Riosi tísia ahpo iintoriawichio itapiti oowewari iꞌyetomia.
\v 24 Puꞌka naao yeetoka simipuapua, puꞌka aamo oowewari Riosi kaawe eratewa kiamiao, Moise nuurari chiiachitia. Waꞌa iintosaapa muuua, puꞌka naao tiꞌtijoe Riosi oowewariraoi amoe iintokepuapua tiameo, Riosiwichio kiꞌyakao waꞌa neeseriosio, puꞌka naao tiꞌtijoewichioopua, tísia kaawe iintoriopa Riosio. Waꞌa aamo iintosoopua aamoo, Moisetaru nuurari yooramechitia aamo tetewimapua.
\v 25 Naneꞌriame muuuapa taamoo, puꞌka ki iꞌisaeri tiꞌtijoe Eesusichi paparakameo, kihta utewa chaachapakamekopua, siichitepuwa nokipuaoo. Nape iꞌkache kaꞌitari eee chiiame iyotesa uhjuriame teemea puꞌka iꞌisaeri tiꞌtijoeri Eesusichi paparakameo: “Kihta suwepori nokaka mochitomitiapua, kaꞌte koꞌkomitiapua riꞌriosi oowewetiameoopua, ihtaoi saꞌpa eeraemeopua, ihtaoi topepaka meritiameoi.”
\s Paoro tiopachi chapiwa
\p
\v 26 Waikao Paoroa puꞌka meereo, iꞌisaeri tioparachi siimparepua waikao, puꞌka naao tiꞌtijoe iꞌtokao. Nape keꞌchu muiaiopua tiopachio, Paoroa yooma yoorarepua pukeri oꞌichachi nokiwameopua, Moisetaru nuurari chiiaopua piipatepuameo, ahpo naao yeetoa ahjamao. Waꞌa iintosaapa Paoroa yooremina pakirepua ahpo naao yeetoa ahjama, yooma waꞌa tiopachi mochikame ahpo inamuameo chaanerepua: “Oowisani taawe toiyamepapua taamoo Riosi oowewari oowewapuawichioopua, taamo piipariwichio taamo cheriwema kiꞌyawa Riosio.”
\p
\v 27 Amori asiyoi puꞌka oowisani taawe puuyepuameo, ookapi iꞌisaeri tiꞌtijoe Aasia eꞌnakamea, waꞌa tetewakapa Paoroo iꞌisaeri tiopachio, weeru noonoiteriapua tiꞌtijoerio, Paoro chapipuawichioopua.
\v 28 Waikaopua ujumasikaopua Paorochio, weeru chaachapasiriapua siinakokao:
\p —¡Iꞌisaeri tiꞌtíjoee, taamo kuꞌisa eemea, chapipuapu ihji tijoeee! Ihjikapu tijoea, yomachi oika sewina tiiame masitiame, puꞌka Moisetaru nuurari chiiao, natepuka naewamekapua puꞌkao, puꞌka tiꞌtijoe Moise nuurari yooreka mochikameo, ki yoorenuriapua puꞌkao. Ehpeo ahkasi iꞌwa taamo napawikarichi eenakamepua, kiisi yooremia iꞌwaoi, rieko tiꞌtijoe uꞌpakao.
\p
\v 29 Waꞌa chaachapaka weeru noonoitekamea, puꞌka Paoroo rieko ahjama oiyame tetewikapaopua waꞌa Eerusarenio, Eejesio eename tijoe, Torojimo tewaniame.
\p
\v 30 Waꞌa chaachapakaopua, uꞌmasika panisutoka maꞌchipasapua Paoroo, yeeteparepua waꞌa tiopachi koꞌrera muirachi. Waꞌa ikinioiopua, ki ookapi isaeri tiꞌtijoeri ujumasirepua waꞌao neꞌnemia, yomachi Eerusareni ohjoeme.
\v 31 Amori merinioi Paoroo, rooma kapitai tuuyeretiapua, yooma Eerusareni tiꞌtijoerio, tahpitika nokayo tuuka Paorochio.
\v 32 Waikaopua kapitaia, ikanati naꞌpoasapa ahpo soontarowao, uꞌmasika neꞌneriapua waꞌao, piie siento soontaro yeeka. Waikaopu Paoro wepayamea, waꞌa nokisiame tetewikapa soontaroo, teewekapua wepakao.
\v 33 Waikaopu kapitai asisaapua, Paoroo uꞌyesapaopua puꞌkao, ooka kaarenae oꞌyenuretiapua. Waꞌa iintosaapua kapitaia, iinatukekapua puꞌka tiꞌtijoerio: “¿Aatanapu ihji tijoea naaju? ¿Ihtana iintokamepua naaju?”
\v 34 Ookapi tiꞌtijoeria, piiripi itapiti chaachapapua, wahjachi puuu tiꞌtijoeria sewina chaachapapua. Kapitaia waikao, kihta naneꞌreporikopua waꞌao, ahpo soontarokarichi iꞌtonurekapua waikao.
\v 35 Puꞌka soontarokarichi ajasisaapa, waꞌa moꞌmoenaio ihterachipoteo, mookeka moꞌmoenatiapua Paoroa, tahpitika nokayopa wepinareka tiꞌtijoerio, Paoro merinarekao.
\v 36 Puuu muuwari eꞌnakamea, pukamina nokisika siinakosiapua, chaachapasika:
\p —¡Merisaa, merisaa!
\s Paoroa ahpo nehpuka naewani
\p
\v 37 Amori pachaniaipa soontaro karichio, Paoroa chaanekapua kapitaio,
\p —Noꞌo toimitiao puꞌka ahjama nayewemichioo.
\p Kapitaia waikao, iinatukekapua Paoroo:
\p —¿Rieko nayewamekosamu naaju?
\v 38 ¿Ki muuukosapu naaju Eejito tijoe, tapanaramio naao miiri uusaopua nasiwamerio, wakiwechi simikame nasiwamia?
\p
\v 39 Paoroa nehjiakapua puꞌkao:
\p —Kaꞌi. Isaeri tijoe neeea, Taraso muuwari mochiwachi tijoetukame, puuu mochiwaria, ki nuꞌuti tiiame, Siirisia weeechi. Nape noꞌo cheriwamitia muuua, puꞌka ahjama nayewemichioo, kúꞌwitapioi.
\p
\v 40 Reesisetiapa Paoroa, werisika sekae ihchi mochinurakapua tiꞌtijoerio. Iꞌka tiꞌtijoeri teꞌtewesoopa Paoroa, oꞌinekapua waikao nayewekao, eureo naerawachi, eee cheeka:
\c 22
\p
\v 1 —Tehtémari poponíi, paꞌpámira tiaméé, noꞌo keepumitiapua kuꞌitapio pahchu, iꞌka noꞌo nehpuwaka chanimiaopua.
\p
\v 2 Eureo naerachi nayewetiapa puuu muuwaria, epeche yúúweeme itipikapua waikao. Paoroa eee cheeka oꞌinekapua waikao:
\p
\v 3 —Neeea, Isaeri tijoepua, Taraso tijoetukame Siirisia weeechi; nape neeea, iꞌwa eenakamepua noꞌo penitapuawichioo, Amarieri tewaniame teꞌta masitarie. Ki seꞌwika yasitokamekai neeeai, puꞌka taamo ehkoriami yooraka mochitoriao. Ehpeoi Riosichio, tísia weemuamenia, eemechitia waꞌachitia.
\v 4 Neeea pukerio naꞌariameai neeea, Weemera Riosichi Pooe tewaniame naꞌnaritoameo, ahkasioipua koꞌinarekao. Pukaepa peꞌpereso moꞌwamekainia, tiꞌtijoeo ooweruopua tiameo.
\v 5 Iꞌwa napawikarichi teꞌta neeseriosia, yooma iꞌwa paꞌpamiratuameapua tiameo, puꞌka noꞌo ihsiriao, tísia naneꞌriamepua; aapoe waꞌapi noonoikame puuua, puꞌka waꞌa noꞌo iintomichio reesiseri kiꞌyakamekapa, Raamahko teꞌta neeseriosi iꞌyetomichioo, yooma puꞌka Riosi Weemera Pooechi teꞌteriameo, iꞌwa Eerusareni upapuawichiopua chapisa. Neee waꞌapi Raamahko simika upapakamenia puꞌkao, iꞌwa peꞌpereso karichi moapuawichiopua puꞌkao, kokosapuawichioopua.
\s Paoroa ahpo Eesusichi paparame eneparia
\r (Nokitiame 9:1-19; 26:12-18)
\p
\v 6 ’Nape waꞌa simiaio neeea, amori asiyaipa Raamahkoo, kiiya oowetawe enetoiopa, senawato tisiwa utewaeme tajenakapua, teꞌpa tewekachio. Nape ihji tajayaa, epeche utewaeme tajayamekapua ki taaachitia, puuua, yooma noꞌo norikame tahjepakapua.
\v 7 Neeea waꞌa ikitiapao, wehchi wichikania. Waikao teꞌpa oꞌinia nayewachaniame inamukania, cheechaniame: “Sauroo, Sauroo, ¿achini iikai noꞌo naꞌara yooraka oiyamemua?”
\v 8 Neeea nehjiakapua waikao: “¿Aatanamua Paamira?” Puuu ihkeparia, cheeka noꞌo nehjiakapua waikao: “Eesusi neeea Nasare tijoe, pukachi aamo nasiwa yasitoa.”
\v 9 Noꞌo ahjama nokisiameai tetewakapua tajayameo, nape noꞌo nayeweniao, ki inamukapua.
\v 10 Waikaonia, iinatukekania noꞌo nayewechaniameo: “¿Ihtana noꞌo yorajeranimua Paamira?” Apoe Paamiraa noꞌo chaanekapua waikao: “Yaapiti werisisaa, Raamahko siimitia muuua. Waꞌa chaanepuamemua ihtana aamo yoramiao.”
\v 11 Waikaonia ki maꞌchiriame itipikapaopua puꞌka tajenakameeo, panitotiania waikao, noꞌo ahjama nokisiameeo, ahkasi Raamahko muuwari mochiwachisio.
\p
\v 12 ’Waꞌa Raamahkoo, Anania tewaniame yasariaipua tijoe. Puuua, tísia eꞌwaka kahtiame Moisetaru nuurariopua, yooma waꞌa mochikame isaeri tiꞌtijoeeo, tísia kaaweruma nayewaniameeo.
\v 13 Puuua waꞌa eenakao, noꞌo chaanekapua yachapatekao: “Sauro noꞌo Riosichi pooniwa, maꞌchiriame itipisa.” Waꞌache cheesoche, maꞌchirepakania puichio, kawiyame tetewipakania waikao Anania tewaniameopua.
\v 14 Waikao Ananiaa noꞌo chaanekapua eee cheekao: “Puuu taamo ehkoriami Riosiwara, ahpowichio itapiti yorakemichio aamo uukamepua. Puuu Riosi aamo uukamea, Eesusi waꞌapi noonora puuua, aamoo ahpo Taana teꞌta machimichiopua, Apoe Teꞌta Kaaweruma tiiameraopua, puꞌka ahpo Taana Eesusiopua, aamo chaanesia yorasimichiopua, teꞌta eꞌwetoka Eesusiopua.
\v 15 Muuua, yooma aamo tetewaria Eesusichio, aamo chaaneriaopua tiameo, nayewamerimua puꞌkao, yomatiame aamo oiyachiamiopua, pichiwataka.
\v 16 Nape yaapiti naaju. Ihtana puuyenamua naaju Riosichi aamo tuumiao, yooma aamo Eesusichi naꞌara ihsia toinarekao, Riosiopua aamoo, cheriwemichioo. Aamoo waꞌa iintosoo aamo paatomania, aamoo Riosi cheeria pichiwataka; aamo Riosi tehkiwa yoramichio weeraka tiame, puꞌka aamo Riosie nuureretiaopua, ehpe oꞌinia oꞌinemichio, weratiame itipimichiopua waꞌasi.”
\s Paoroa tuunapua achini teeka ahpo uhjuratiame ki iꞌisaeri tiꞌtijoechiopua
\p
\v 17 ’Waikao ikanati waꞌa iintokania. Pukaepa iꞌwa Eerusareni enasaania, tiopachi eenakainia Riosi ahjama nayewamiao. Waꞌa tiopachi noꞌo ihsioio, noochi eenakapua aaata noꞌo nayewiame,
\v 18 Eesusikapua ahpo noꞌo tetewitiame. Puuua noꞌo chaanekapua: “Paoro, ikanati machenamitiamua iꞌwa Eerusarenio, iꞌwa Eerusareni mochikamea, kiisi aamo pichikemeripua noochi simiyame aamo nayewioio.”
\v 19 Waikao chaanekania puꞌkao: “Paamira, yomachi naneꞌreniamenia napawikarichiamio, aachin iintorio noꞌoo amochi paparakameo. Neeea amochi paparakameo, yooma wepaka chapika oikamenia peꞌpereso toapuaichiopua wepika.
\v 20 Teiwa merinioio neeeai, waꞌachitia kaawe iintakamenia tiame meripuawichioo, waꞌachi werikame neeeai, Teiwa meꞌyame wakirara inatekaopua tiameo.”
\v 21 Nape Apoe Eesusi Paamiraa, noꞌo chaanekapua: “Peꞌyachi waꞌa iintokai, kaꞌchi erapuapua puꞌkao, neeea yooma aamo cheriwekamenia waꞌasi puꞌkao, aamo ahjama teeremeri neeea, ehpe oꞌinia waanamio. Muuua ihtakomitia ohso kaawe, noꞌoo kai waapi aamo uhjuramerikopua noochi simiyame nayewatumichioo, seesenu tiꞌtijoechi ki iꞌisaeri tiꞌtijoerichi.”
\s Paoroa soontaro nuuramechi
\p
\v 22 Waikao Paoro keepuame tiꞌtijoeria, ahkasi “seesenu tiꞌtijorichi ki iꞌisaeri tiꞌtijoerichi” nayewatumio tuukopa Paoroo, kiisi keepunarekapua waꞌasio. Waikao tiꞌtijoeria weeru siinakokao, chaachapakapua:
\p —¡Merisa puꞌkao! ¡Merisaa! ¡Puꞌkao ki oosa tetewinariame teemea iꞌwao! ¡Kiisi ahjame nakiyame puuua!\fig |171-WA03989b.tif|col|||Muuwaeme tiꞌtijoeria siinakokao, Paorochi nekakona.|22:22\fig*
\p
\v 23 Puꞌkao simitiopa siinakokao, ahpo wisasoriwao siꞌpanarepua nekakokao, weꞌeo tiame teꞌpa eekachi ihpapapopao,
\v 24 kapitaia waikao Paoroo, yooremina iꞌtonurekapua waikao karisontarochio. Waꞌao, iinatukeka wepiretiapua, aatia tiiachipa siinakorio tiꞌtijoeriopua merinareka.
\v 25 Nape Paoroa, puritiaiopa waꞌasi ahpo wepipuawichioo, chaaneriapua ahpo waapi weeriameopua soontaroo:
\p —¿Ki seꞌwi noonoimeri eeme, puꞌka rooma nuurari iyoriwa? ¿Wepipuamekosane rooma tijoekai, kihta kaawe neꞌnesa noꞌo iintoria tuuwao?
\p
\v 26 Waikao kapitaia, waꞌa chiiame inamukapa Paoroo, teꞌte soontaro nuuramechi eenakao, chaaneriapua puꞌkao:
\p —Naane eꞌreka muuua iꞌka tijoeo, rooma tijoekaitepua.
\p
\v 27 Waikao soontaro teꞌta nuuramea, ikanati werisika Paoro weeriachi eenakao, iinatukeriapua puꞌkao:
\p —¿Pichiwa rooma tijoekaite muuua?
\p Waikao Paoroa cheeriapua puꞌkao:
\p —Ejeꞌe, waꞌatepua.
\p
\v 28 Kapitaia chaaneriapua waikao:
\p —¡Naakona! Nape tísia nateyamepu rooma eneniamea. Neeea ki ookapi natetekamenia rooma enepaniamewichioo.
\p Paoroa chaaneriapua waikao:
\p —Nape neeea kihta natetekamepua puꞌkawichoo, neeea rooma naawakamekapa.
\p
\v 29 Puꞌkache inamukapa Paoro wepimeria, ikicha ajapariapua. Ahkasi kapitaiai naneꞌrekapa rooma tijoekopao, ki teesa majaweriapua kiiya ahpo iintomiao, teꞌta ki kaawe ahpo iintokame eꞌrakaopua kaarenae oꞌyekamekapaopua.
\s Paoroa teꞌta weruma napawiriachi, iꞌisaeri
\p
\v 30 Waikao teꞌta soontaro nuuramea, naneꞌrenariapa puꞌkao, aatia tiiachipa iꞌisaeri tiꞌtijoe nekamucheniameo, puꞌka meereopua, yooma iꞌisaeri neeseriosio, teꞌta tuuyewariopua tiameo, napawinureriapua puꞌkao. Waikao teꞌta soontaro nuuramea, Paoroo kaarena oꞌyerara puhjesapaopua, waꞌa iꞌtonureriapua teꞌta weruma napawitiachi. Waikao teꞌta soontaro nuuramea, yooma napawiriopao, waꞌa naasipa werapaka Paoroo, iinatukekapua Paoroo yooma napawikame inamuachio, eee cheeka:
\p —¿Ihtana chiiamemua aamo wenejiniameo?
\c 23
\p
\v 1 Waikao Paoroa yooma waꞌa teꞌta napawitiachio, kaawe neꞌnepasaopua puꞌkao, chaanekapua puꞌkao:
\p —Iꞌisaeri poponiwa, neeea Eesusichi noꞌo paparaso waꞌanao, kihta ki kaawe noꞌo iintorio eꞌraka yaaatoamenia Riosichio, ahkasi ehpe taawechiamisi.
\p
\v 2 Waikao Anania apoe teꞌta iꞌisaeri neeseriosi yawichia, waꞌapi Paoro chokichi ajakameo piiripio, chuꞌwachi wewenurekapua Paoroo, seeka matakae.
\v 3 Waikao Paoroa chaanekapua teꞌta neeseriosi yawichio:
\p —¿Waꞌa noꞌo yoratenamua aamo yoorewa inatetiae noꞌo wewetekao, ki Riosikamera ki iyorika ihsiaitemua noꞌo nanarichi wewetekao? ¿Ki tísia waꞌachi iintotarepu tísia aamo wewekao?
\p
\v 4 Waikao, waapi ajakamea, chaachapakapua Paoroo:
\p —¿Waꞌa teeka teꞌyani muuua, isaeri neꞌneseriosio, teꞌta paamiratuamerao?
\p
\v 5 Paoroa waꞌa chaanetiapao, chaanekapua puꞌkao:
\p —¡Naakonakosapua! Noꞌo poponiwa, noꞌo cheriwejeraninia puꞌka noꞌo cheeriao, ki naneꞌreriapa puꞌkao, teꞌta aamo neeseriosi paamirakooipua. Naneꞌresaania, ki waꞌa cheemiinia puꞌkao, Moise Iyoteri chiio chiiopa: “Kaꞌte naꞌara chanimitiamua aamo yawichio, aaataoi.”
\p
\v 6 Waikao Paoroa naneꞌrekapao Saruseo tiꞌtijoekoo paikapi puꞌkao, wahjachio parisero tiꞌtijoekoopapua tiameo, utewaeme nayewaka chaanekapua puꞌkao, waꞌa napawitiachio:
\p —Isaeri noꞌo poponíwa, parisero neeea, parisero tetejimarachi eename neeeai. Noꞌo iꞌwa upatiamea, mukukai eenechi oijenaniamechi simiyame noꞌo pichikia, katewemiawichio upatiamenia.
\p
\v 7 Waꞌa cheekopa Paoroo, aapoe waꞌapi ahpo nayewaka chapisikapua, parisero tiꞌtijoea saruseo tiꞌtijoeapua tiame, ki yooma napati pichikiamekapapua eenechi oijenaniameo.
\v 8 Saruseo tiꞌtijoea, ki pichikiame eneriapua mukukai oijenaniameo, Riosi kuꞌiwari iintuwaoi, Riosi Riosiwarioi, ihtaoi naꞌarari tijoeturioi. Nape paꞌparisero tiꞌtijoea yooma puꞌkao, iintuameko erakoamekapua puꞌkao.
\v 9 Waꞌa tiiachipao, yoomahka parisero tiꞌtijoea saruseo tiꞌtijoea tiamea, weeru ahpo chaachapakapua nekakokao. Waikao ookapi Moise nuurari maꞌmasitaria, parisero tiꞌtijoe chaachapachitia erakoamekapa puuua, ajapakao eee chaachapakapua yooma waꞌa napawikameo, Paoro chiia nehpupakao:
\p —Ihji tijoea kaawerumapua. Kihta ki kaaweruma chiiame inamukame teemea puꞌkao, iꞌwa napawitiachio. Puuu Riosie ahpo machejenetio tuuriaa, kaꞌchi tiiame puuua, pichiwakooi puuua.
\p
\v 10 Waikao teꞌta soontaro nuuramea, ki nuꞌuti simiyamekopa nekakoniameo waꞌao, ki naꞌatapuaichiopua Paoroo, ahpo soontarowao ahpo karisontarochi iꞌtonurekapua puꞌkao.
\p
\v 11 Waꞌaoi puꞌka tukawarichioi, Apoe Paamiraa Eesusi, eenechi ahpo tetewiterepua Paoroo. Waikaopua chaaneriapua Paoroo:
\p —Kaꞌte tesiwa erapamua aamo ikiyao. Iꞌwa Eerusareni aamo nayewariachitia noꞌoo, waꞌachiche cheeka nayewapuapua, Rooma teꞌta muuwarichiopua.
\s Paoro merimia ahpo kateweniame
\p
\v 12 Maꞌchirepasoopua meereo iꞌisaeri tiꞌtijoe nanaaramea, Paoro merimia ahpo kateweriapua waikao, kiisi koꞌkomio tuukaopua pehjio, iiweta ki meꞌyaapua Paoroo.
\v 13 Puuu waꞌa chaachapakamea tiꞌtijoe, uꞌmatoame ooka weerewa eneriapua.
\v 14 Waikao waꞌa chaachapasaapua, neeseriosi paꞌpamuratuamechi eꞌenariapua, oꞌochetiame tewaniame tuꞌtuyewachi tiame, puꞌkao chaachapariapua:
\p —Ki teesa pichiwaka chaachapakame teemea, ki koꞌkomio tuukaopua, iiweta ki meꞌyaapua Paoroo.
\v 15 Pukaepa teemea kapitaio, wisikueka upajerani teemea Paoroo, epeche kaawe katewemio tuuka. Kapitaie upaninoipua Paoroo, waꞌami ahka puuyeka mochima teemea merimia, keꞌchu asiyoiopua.
\p
\v 16 Nape Paoro piinira taanaraa temari, puꞌka naneꞌrekapaopua, Paoro tuuyeriapua puꞌka noonowinariaopua, karisontarochi simika.
\v 17 Waikao Paoroa, paaesapa aaata kapitaio, chaaneriapua puꞌkao:
\p —Iꞌka temario, teꞌta aamo paamiratuamechi iꞌtomitiapua, itapiti tuumerikapu puuua puꞌkao.
\p
\v 18 Waikao kapitaia puꞌka temariopua, teꞌta soontaro nuurarichi uꞌpakaopua, chaaneriapua puꞌkao:
\p —Puuu Paoro peereso kahtiamea, iꞌka temari aamo uꞌyepanurakapua, itapiti aamo tuuyemichiopua.\fig |172-cn02031B.tif|col|||Paoro techiwaraa, Paoro merinarenio tuuyena kapitaio.|23:18\fig*
\p
\v 19 Waikao puuu teꞌta nuuraria soontaro, sekachi chapika poanachi iꞌtoka temario, iinatukeriapua puꞌkao:
\p —¿Ihtana noꞌo chaanemo oꞌraimua?
\p
\v 20 Waikao temaria chaaneriapua puꞌkao:
\p —Aaata isaeri tiꞌtijoea, eenechi aamo wisikueka itanemio tuukapua Paoroo, epeche kaawe katewemio tuukao, eenechi weruma napawitioopua.
\v 21 Nape kaꞌte pichikemitiapua puꞌkao, oowera waꞌa chaachapamekapu puuua, ohsotia puuua pooechi puuemio tuuyapua, keꞌchu asiyoi merimia. Puuu waꞌa chaachapakamea, uꞌmatoame ooka weerewakapua, kiisi koꞌkomio tuukapua nerojimiaoi, ki meꞌyaapua pehji Paoroo. Aamo eꞌwesoo, waꞌa noonoimerikapu puuua.
\p
\v 22 Waikaopu teꞌta soontaro nuuraria, puꞌka ahpo tuuriao, ki aaata tuuyenureriapua.
\s Eeri teꞌta yawichichi uhjuraniame Paoro
\p
\v 23 Waikaopu teꞌta soontaro nuuraria, ooka kapitai paaesapaopua, piꞌpie siꞌsiento soontaro yeꞌkameopua pipiripi kapitaia, chaaneriapua puꞌka kaꞌkapitaio:
\p —Ooka siento soontaro wehchi nokisimeri naꞌpoametiapua, paika weerewa aampa oosa mariki kawachi nokisimeri tiame, waꞌa ikisa tiameo, ooka siento merijichera makoka nokisimeri. Puꞌka yooma naꞌpoasao, Sesarea siimpapuapua, ehpe tukao tepetukao.
\v 24 Paorooi kaawai kiasaopua ahjachi yasitomichioo, kaawe neesetopuapua puꞌkao, aamo nokisiachi siimpachio, ahjakame asimichiopua Eeri yawichichio.
\p
\v 25 Puuua waꞌa cheesaapua, iyosi iyotesa kiꞌyariapua kapitaio, eee chiiame:
\p
\v 26 “Neee Kaurio Riisia kuchitewaemea, aamo soontaroa teꞌta nuurameraa, aamo teꞌta yooreniame yawichio, iꞌka iyotesa uhjurenane aamoo, aamo Eeri tewaniamepua yawichi. Ikachio, waꞌa aamo uhjuriane tiameo, noꞌo tísia kaawe eꞌrewa teepotario.
\v 27 Ihji Paoro waꞌa iꞌtoniamea, iꞌisaeri tiꞌtijoee chapisitiamekapu iꞌwa Eerusarenio. Puꞌkaonia, amori meriniopao, nehpupakania puꞌkao noꞌo nuuria soontaroeo, iꞌkao neeea naneꞌrekapao, rooma tijoekopua.
\v 28 Neeea, teꞌta kaawe naneꞌrenariapa ihtatia ohjoare wenejiniameo, napawinurekania teꞌta iꞌisaeri paꞌpamiratuameo, teꞌta napawiniachio, waꞌa napawitiachi chaachapamichiopua ihtanakoopua Paoro iintoriao.
\v 29 Nape Paoro wenejiniamea, ahpo waꞌapi iꞌisaeri nokiwa yoorewa eneriapua, ki rooma nuurewachitia; puuua, kihta meriwame asiyame eneriapua, kihta karichi yachaniameóipua.
\v 30 Pukaepa neeea, ookapi iꞌisaeri tiꞌtijoee meripuame inamukapania puꞌkao, waꞌa aamo uhjurekania iꞌkao. Puꞌka Paoro wenejikameo, amochi eꞌenanurekania puꞌkao, amochi eꞌenaka katewemichiopua, Paoroo teꞌta itapiti ki kaawe iintokame enesoo. Puꞌkache noꞌo aamo tuuya uhjuramenia.”
\p
\v 31 Waikao soontaroa, yooma ahpo nuuretiachitia neesetosiriapua Paoroo. Waikaopua Paoroa, puꞌka waꞌapi tukao iꞌtoretiapua. Waꞌa mochiwachi iꞌtotiachio, Aantipati tewaniachi eneriapua.
\v 32 Puuu wehchi nokisiamea Paoro neesetokao, tukaoche neesetosapao, Eerusareni eꞌenariapua eenechio puꞌka meereo. Maꞌchirepasoopua, kawachi nokisiameche, Sesareami uumparepua, Paoro iꞌtokao.
\v 33 Sesarea ajasisaapua, Eeri yawichi kiasapaopua puꞌka iyoterio, waꞌa towariapua Paoroo.
\v 34 Waikao Eeria, puꞌka iyojura iyonasaapa, iinatukeriapua Paoroo, ihtana weeechi tijoekopua Paoroo. Waikao Paoroa Siirisia weeechi tijoeko tuusoopua,
\v 35 chaaneria Eeriaa:
\p —Ehjepa aamo wenejiame eꞌenasoopa, aamo keepumane aamo nehpuwao.
\p Waikao neesetoka yachanurariapua Paoroo, Eerore yayasariachio ahpo yaꞌyawichitewa neꞌnemia enasaa.
\c 24
\s Paoroa Eeri yawichichi ahpo nehpupani
\p
\v 1 Neipa mariki taawechio, Anania teꞌta neeseriosi paamiraa, Sesarea eenariapua, ookapi tuuyewari oꞌochetiame tewaniame yeeka, naati uꞌpariapua tiame ahpo nehpupamerio, Teturo. Puuua Eeri yawichichi eꞌenariapua, Paoro wenejiwa chaachapamia.
\v 2 Waikao napawitiachi upatiopua Paoroo, Eeriaa wenejiameo, naewanurekapua. Waikao Teturo tewaniamea, oꞌinekapua cheekao:
\p —Muuu teꞌta kaaweruma yawichíí, aamo iintowachi taꞌiria mochikame teemea, aamokamera teꞌta machiwachi epeche kaawe teetoame teemea, yooma taamo weeechi ohjoemea.
\v 3 Aamo Eeri teꞌta weruma yoorewa tiiamerao, yooma aamo kaawe ihsiao, kaawe uuka tetewame teemea ahkaoi mochiwachiamio.
\v 4 Nape ki aamo tehpe eenepajerapao, aamo taamo kaawe eꞌrewesoo, taamo tesiwejerani teemea kuꞌwitapi, taamo wenejia keepukaopua.
\v 5 Ihji tijoea, tísia kichiwa ihsiamekapu, ahkaoi ahpo pakiyachiamio iꞌisaeri tiꞌtijoerichio. Yooma weeechi iꞌisaeri tiꞌtijoerichio, tísia nasiwatiapu puuua. Ihjikamerakapu teꞌta masitaria, Nasare pirenaturichi masitiamea.
\v 6 Ki yooremo oꞌrariaipua taamo tiopachio, nape keꞌchu ihta iintoiopua puꞌkao, chapika teemea puꞌkao. Teemea, taamo nuurarichitia katewemo oꞌriapua,
\v 7 nape Eerusareni teꞌta soontaro nuuraria, puuua Riisia tewaniamea, utewachi taamo uꞌyesapao, amochi taamo eꞌenanurakapua katewemiao. Pukaepa iꞌwa eꞌenakame teemea, amochi katewemia iꞌka taamo wenejiao.
\v 8 Amoe iinatukesaapua muuua, amoe naneꞌremapua puꞌkao, pichiwakopapua, taamo chaachapao.
\p
\v 9 Wahjachi iꞌisaeri waꞌa ajakamea, waꞌachi chaachapakapua tiameo, Teturo chiia pichiwataka.
\v 10 Waikao Eeri yawichia, sekae nayewenurekapua Paoroo, nayewamichiopua. Waikao Paoroa, oꞌinekapua waikao, ahpo nehpupakaopua cheekao:
\p —Tísia kaawe eꞌraka cheemania noꞌo nehpuwao, aamoo ki ehpesi yawichituamekopua iꞌka weeechio, yooma naneꞌreka yasitoamekopua aamoo, yooma iꞌka weeechi ikiwameo.
\v 11 Muuua iinatukesaa, naneꞌremamua noꞌoo, ki tehpe simiyamekopua noꞌo Eerusareni eenariao, oosa mariki aampa ooka taawe iꞌtoamekopua noꞌoo, Riosichi paparamia eenarioiopua Eerusarenio.
\v 12 Ki tetewitiamenia aaata nekawiameo waꞌamahkao, aaataoi weeru nokiteniameoi iꞌisaeri tiopachio, napawikarichioi, Eerusarenioi waꞌamahkaoi.
\v 13 Ihji noꞌo wenejiamea, kaꞌchi iika pichiwatamapua ahpo wenejiao, kiisi pichiwakopa chaachapao.
\v 14 Nape noꞌo ehkoriami Riosiwa yooreka yasitoaa, pichiwa puuua. Puꞌka waꞌapi Riosi Tijoe Tijoetukame masiteka yasitoame neeea, iꞌka Weemera Riosichi Pooe tewaniame, nape puꞌkao noꞌo wenejiamea, ki kaaweruma masitewa teewanipua. Neeea yooma Ehkoriami Iyotetiame pichikiamepua, Moisetaru iyoteria, Riosi naꞌnayewatura iyoteria tiame.
\v 15 Neeea noꞌo wenejiamechitia, naneꞌreka yasitoamenia, eenechi taamo oijenatesoopua Riosio, waꞌachitia napati taamo katewemerikopua, kaꞌkarumao ki kaꞌkarumaoi tiame.
\v 16 Pukaepa neeea, tísia iyorika yasitoamepua Riosichio, kihta aꞌchi teerenariapa Riosichio, tiꞌtijoerioi tísia kaawe eꞌraka noꞌo tetewijerapa.
\p
\v 17 ’Neeea mehka oika, ookapi paamusapa eenechi eenakamenia, kuꞌiwa uꞌpakaopua Riosichi poponiwa tooremuamewichioopua, Riosiwichioo, itapiti oowewari uꞌyepaka tiame.
\v 18 Puꞌka Riosi oowewa waꞌa noꞌo toayoi tiopachio, waꞌa noꞌo tewakapu ookapi iꞌisaeri tiꞌtijoeria Aasia weeechiana eꞌenakame, noꞌo Riosi oowewari tooemia simirioiopua, noꞌo Riosi ahjama kateweriwichioo, iꞌisaeri tiꞌtijoeri nokiwarichitiaopua. Nape neeea waꞌa tiopachio kihta naꞌara ihsikame tetewitiamenia, aaataoi noꞌo weeru nokiteriaoio, tiꞌtijoeriai waꞌao, kiteeriapua weekao.
\v 19 Puuukamera iꞌwa eꞌename teeeriaipua noꞌo wenejimiao, itapiti teꞌta ki kaaweruma noꞌo iintokame enesoo.
\v 20 Nape ki eꞌnariopua puꞌkao, ihji Eerusareni tiꞌtijoe iꞌwa eꞌenakamera, noꞌo wenejimeripua, aapoekamera Eerusareni teꞌta weruma napawitiachio, teꞌta itapiti ki kaawe noꞌo iintokame enesoo, aapoekame inamukamekapapua waꞌa napawitiachio.
\v 21 Nape waꞌa teꞌta napawitiachio, kihta teꞌta naꞌara iintokame tewitiamenia, iꞌkache noꞌo cheekopa nenekakamepua waꞌao: “Eemea mukukai eenechi ahjaniame noꞌo pichikiopa, noꞌo wenejiamepua.”
\p
\v 22 Nape Eeria, kaawe naneꞌriamekapa puꞌka Weemera Pooe masiteniameo, waꞌatia toimo orapariapua pehjio. Pukaepa yooma waꞌa napawikameo, chaaneriapua:
\p —Apoe yawichi Riisia enasopa, katewemania puꞌka aamo peereirao.
\p
\v 23 Waikao Eeriaa chaaneriapua ahpo kapitaio:
\p —Iꞌtoka iꞌkao waami yahchaka iinuemiachi, kaawe neesetopuapua puꞌkao. Yooma waꞌa neꞌnemia enapameo reesisepuapua puꞌkao, itapitie kuꞌinariameopua waꞌa enapakao.
\p
\v 24 Paikapi taawechi neipao, waꞌa eenare Eeria ahpo uupi Ruusira tewaniame ahjama, isaeri oowitiame. Paoro kahtiachi eꞌnasaapua, ahpo mochipariachi paaeriapua Paoroo, keepunariapapua puꞌkao, achini teeka paparaniame Eesusichio, Riosie Weratiamechio.
\v 25 Waikao Paoroa chaaneriapua, teꞌta kaawerumache yasitomerikopua, kiisi newitoteka ahpo ki kaawe yoranarewao, nape puꞌka aaata ki kaꞌkaruma yoorakameo, kokosapuamekopua Riosieo, katewewa taawechio. Nape Eeria waꞌa tiame inamukapao, seeweparepua. Waꞌa erapakaopua, chaaneriapua Paoroo:
\p —Waꞌasi, waꞌasi, noꞌraka ehpeo aamo kahtiachio. Meeriamahka aamo keepumane eenechio.
\p
\v 26 Eeria weesa paaeriaipua Paoroo, nape ki pichiwa keepunareka paaeriaipua, ohsokamera puuua, Paoro toomiwarakamera inatariaipua, Paoro peereso kahtia, maꞌchipawa nateteniame.
\v 27 Ooka paamupari uꞌmatoiopua, piirechi yawichi weraretupua Eeri yawichituriachiopua, Poonsio Ehto tewaniame. Nape Eeria, ahpo yawichiwa toayaiopua, ki maꞌchipasa toariaipua Paoroo, kaawe itipinariapa iꞌisaeri tiꞌtijoechiopua, wenejiameo.
\c 25
\s Paoroa Ehto peereirachi
\p
\v 1 Ehtoa Sesarea mochiwachi enasaapua, waꞌa ahpo yawichituwa yasipamiachio, paika taawe yasisaapa waꞌao, Eerusareni mooenariapua.
\v 2 Waꞌa asisoopua iꞌisaeri tiꞌtijoea teꞌta neeseriosi paꞌpamiratuamea waꞌa tiopachio, wahjachi iꞌisaeri paꞌpamiratuameapua tiameo, Ehto yawichichi eꞌenariapua Paoro wenejiwa nayewemia.
\v 3 Tesiwa chaachapaka itaneriaipua yawichio, Paoroo Eerusareni upajerakaopua eenechio, Ehtoo waꞌa Eerusareni katewejerakaopua Paoroo. Nape aapoeo, oowera waꞌa chaachariapua pooechi merinariapa.
\v 4 Nape Ehtoa waꞌa chaanetiapao, chaaneriapua:
\p —Kaꞌi neeea puꞌkao. Paoroo waꞌapi Sesarea peereso yasimeripua pehjio, neeeaioopua tiameo, kuꞌwe noꞌrameripua.
\v 5 Aaata puꞌka katewenaria Paorochi simiyameo, noꞌo ahjama siimpapuapua, ookapi iꞌisaeri paꞌpamiratuamea. Itapiti teꞌta ki kaawe iintokame enesoo, Sesarea wenejipuapua.
\p
\v 6 Ihji Ehtoa, osanao taawe oosa mariki ahka waꞌa kahtiaio, noꞌrariapua eenechi Sesareao. Sesarea asisaapa puꞌka meereo, ahpo yawichituwachi yasipasaapua, ahpo kahtiachi upanurakapua Paoroo.
\v 7 Paoro upatioopa yawichi kahtiachio, puuu iꞌisaeri paꞌpamuratuame Eerusareni eꞌenakamea, Ehto kahtiachi norikame ajapakaopua, weeka itapiti naꞌara tiiame wenejikapua Paoroo. Nape aaataai kihta ahpo wenejia pichiwa chaachapakapua Paoroo.
\v 8 Waikao Paoroa Ehto yawichichi ahpo nehpuwachio, cheekapua:
\p —Nee, Ehto yawichii. Yooma ihji tiꞌtijoe chaachapariaa, kiisi pichiwapua. Neeea kihta naꞌarakamepua puꞌka iꞌisaeri tiꞌtijoerio, puꞌka iyoriwachioi, puꞌka iꞌisaeri tioparachi iyoriwachioi, teꞌta Seresa yawichichioi, ihtaoi rooma yoorewarichioi.
\p
\v 9 Waikao Ehtoa, yooma neneku peereiniame inamusaapua, kihta weruma aꞌchi tiiamekoipua Paoroo, nape kaawe itipinariapa iꞌisaeri paꞌpamuratuamechio, oowera iinatukekapua Paoroo:
\p —¿Eerusareni aamo uhjurajeranimua, waꞌa aamo katewepuawichioo?
\p
\v 10 Nape Paoroa waꞌa chaanetiaapa, cheeka nehjiakapua:
\p —Kaꞌi. Iꞌwa kahtiame neeeapa rooma peereirachi, teꞌta yooma noꞌo katewepua tiiachikamera. Teꞌta naneꞌriame muuuapa noꞌoo, kihta iintokamekonia aaataoi iꞌisaeri tiꞌtijoechio.
\v 11 Ki nuꞌunti naꞌara iintokame enesaania, meripua nakiyame enesaoinia, kihta chanimiinia meripuaio. Nape kihta naꞌara iintokame eenesaane, aaataai ki reesisemetepua noꞌoo, nanaarame iꞌisaeri tiꞌtijoeri noꞌo iꞌtomichioo. Nape aamoo kaꞌchi iika kateweme teeresoo, teꞌta Seresa weruma yawichichikamera noꞌo iꞌtojeraninia, waꞌakamera noꞌo katewekepuawichioo.
\p
\v 12 Waikao Ehtoa, ahpo tuꞌtuyewari ahjama nayewasaapua poanachio, eenechi enasaapua chaanekapua Paoroo:
\p —Waꞌa tiiame aamo itayopao, waꞌa rooma yawichichi iꞌtopuame muuua, Seresa teꞌta yawichi aamo katewemichiopua.
\s Ehto Aaripa nayewia, Paoro wenejiwachi simiyame
\p
\v 13 Iꞌka chaachapatioi ookapi taawe iꞌtoiopua, Aaripa epeche yawichiai, waꞌachi eenakapua Sesarea ahpo uupi Werenise tewaniame yeeka. Ihji Aaripa yawichia, Ehto yawichi yawichitumia kaawe eꞌremia eꞌenakame eneriaipua waꞌao.
\v 14 Ehtoa ookapi taawe itipikopa waꞌao, Paorochi simiyame nayeweriapua Aaripa yawichio. Ihjia chaaneriapua puꞌkao:
\p —Iꞌwa kahtiapu piiripi tijoe Eeri toaria peereso.
\v 15 Eerusareni noꞌo oiyoio, waꞌa isaeri tiopachi neeseriosi paꞌpamiratuamea, oꞌochetiame tewaniame pirenaturi tiamea, noꞌo itanekaipua Paoroo, ahpo kiapuaichiopua puuua, meripuawichioo.
\v 16 Nape neeea rooma tiꞌtijoerio, ki waꞌa nokiwameko tuukania puꞌkao, ki pirena ajawaka teꞌta iintoria iinatukesaapapua, ki pahcha katewesaopua ahpo nehpupawa wenejiwao.
\v 17 Pukaepa puꞌka taawechi noochi eꞌenasoopua Paoro wenejiameo, ikanati puꞌka meereopua, noꞌo yawichi yasirachi yasipasaapa, iꞌnoranurakania waikao, puꞌka peeresoo.
\v 18 Nape puuu wenejiamea, aaataai kihta teꞌta tiiame chaachapakapua Paoroo, noꞌoo teꞌta weruma iintorio maaeriachitiao.
\v 19 Puuu puꞌka wenejiamea, aapoeche ahpo yooreka mochiwache eneriapua. Naatiche wenejikapua Paoroo, aaatache Eesusi tewaniame, puꞌkao mukukai eenechi ahjakameko tuuwame.
\v 20 Neeea kaꞌchi ikime eꞌrapania puꞌka katewemiaio, iinatukekania Paoroo, Eerusareni ahpo iꞌtojeraopua, waꞌa ahpo katewepuawichioopua.
\v 21 Nape apoe Paoroo, ki Eerusareni ahpo katewenurekapua. Ohso kaawe teꞌta yawichichi ahpo katewejerekapua puuua, Rooma kahtiame teꞌta yawichichi. Pukaepa iꞌwa yachatoamekania pehjio, ahkasi Rooma noꞌo uhjurachisi, teꞌta weruma Aukuhto Seresa yawichichi.
\p
\v 22 Waikao Aaripa yawichia, chaaneriapua Ehtoo:
\p —Keepusa kaawe eramiinia puꞌkao.
\p —Kaawepua —cheeriapua Ehtoa—. Meere aamo keeputemane waꞌa teesoo —cheeriapua.
\p
\v 23 Puꞌka meereo Aaripaa, napawiniachi eenariapua ahpo uupima, Paoro keepumia. Teꞌta weruma teetoka eenakapua ahpo soꞌsontarowa ahjama, teꞌta weruma teꞌterewaeme waꞌapi mochikameai, ahjama muikapua tiame weeresi yoorekoo. Yooma tísia nateyame wakiraemekapua. Waikao waꞌa napawitiachio Ehtoa, upanurakapua Paoroo.
\v 24 Ehtoa waikao, cheeka nayewekapua napawitiachio:
\p —Aaripa yawichii, wahjachi tiame taamo ahjama napawikame, waꞌa weerame eemea iꞌka Paoro aamo tetewachio, Eerusareni eꞌename puꞌka wenejiameo, puꞌka iintoria chaachapamia aamo keepumiao. Noꞌoo puuu iꞌisaeria, noꞌo merinuriaipua puꞌkao,
\v 25 nape neeea, puꞌka wenejiwao ki meriwame asiopao, ki meꞌyakania. Nape apoe waꞌapi teꞌta yawichichi ahpo katewenurakopao, waꞌa tiiachipa waꞌa uhuramo oꞌrania, teꞌta Rooma Aukuhto yawichichi.
\v 26 Nape kihta tewakapa neeea puꞌkao, itapiti teꞌta weruma naꞌara iintoriao, kihta iinuekane noꞌo teꞌta yawichi chaanemiao, Rooma kahtiameopua. Pukaepa iꞌwa uꞌpakania napawitiachio, yoomahka iinatukepuaichioopua, nape muuu teꞌtakamera Aaripa yawichi. Waꞌatiao itapiti aamo tewikesoopua naꞌara iintoriao, puꞌka iyotesa uhjuramania waikao, teꞌta weruma Rooma yawichichiopua.
\v 27 Ki kaawe tiame maaenania, aaata peresoo noꞌo uhjuraniao, kihta teꞌta naꞌara iintoria iyotesaopua.
\c 26
\s Paoroa nayewena Aaripa yawichi ahpo nehpurawa
\p
\v 1 Waꞌa chaanetiaapa Aaripaa Ehto yawichieo, chaanekapua Paoroo:
\p —Muuupechi aamo nehpuo.
\p Waikao Paoroa, sekae ihchitasaopua waꞌa napawikameo, eee cheeka oꞌinekapua:
\p
\v 2 —Muuu teꞌta Aaripa yawichiii, tísia nateyame eꞌramenia, ehpe aamo tetewachi noꞌo nehpumiaopua, yooma ihta iꞌka iꞌisaeri nanaaramee noꞌo wenejiwao.
\v 3 Neeea noochio epeche kaawe eꞌramepua, aamo tetewachi noꞌo nehpumiapao, epeche machiyamekopua iꞌisaerio, aachin tiiamekopua puꞌka nokiwao, ihta taamo peereitaoipua tiame iꞌisaerio. Pukaepa noꞌo anachaka keepusaa, tísia kaawe enemiimua.
\s Paoro ihsika yasitoria, keꞌchu Eesusichi paparaio
\p
\v 4 ’Neeea iꞌisaeri tiꞌtijoeeo, nuꞌutikai naneꞌreniamenia, achini teeka yasitoriaopua noꞌo weewachio, neipaoi noꞌo weripasoopua Eerusarenio, achini noꞌo teereriopua.
\v 5 Aapoeo naneꞌrekamekopua noꞌoo, teꞌta pariserokopao, puꞌka pariseroo teꞌta Moise nuurari iyorika mochitoao, noꞌoo puꞌkao teꞌta iyorika yasitokamekoopua, puꞌka noꞌo maꞌchitanariaa maꞌchitamapua.
\v 6 Ehpeo iꞌwa noꞌo weraniame peereichio, noꞌo ehkoriami noonoriwa Riosiwarachi paparapa iꞌwa weraniamenia, puꞌka Riosiwara iintomo tuuriachi pichikiapa. Puuu Riosi iintomo tuuriaa, weemera ahjari taamo kiapuamepua, ahpo ahjama mochipuame, ki wahjiamesi, nape pahchao taamo oijenatemeripua mukisoo.
\v 7 ¡Naakonakoo, yawichi Aaripa! Ihji noꞌo wenejiamea, ki Riosi iintomo tuuria puuyeka mochitoamepua, nape yooma taamo oosa mariki aampa ooka tetejimarituriaa, Riosi teꞌta iintomo tuuriakamera puuyeka mochitoamepua. Puꞌkawichio iyorika mochitoamepua, ehkoriamisi oꞌinia, senepi taawechi kiisi toaka waꞌapi teetoka. Nape ihji noꞌo wenejiamea, kihta waꞌa teꞌtiamepua.
\v 8 Waikao eemea noꞌo wenejiamea:
\p —¿Achini iikai eemea kiisi pichikiamepua Riosio, eenechi ahjatiamekopua mukukoio? —cheekapu Paoroa, ahpo wenejia neꞌnepakao.
\s Paoroa Eesusichi paparame naꞌarario tuuna
\p
\v 9 ’Nee, Aaripa yawichíí, neeeai pukeri simiyachio, kiisi pichikiamekaipua Eesusio Riosichi eenamekoopua. Pukaepa neeea Eesusi Nasarenichi pichikiameo, naꞌara yoramia naanariainia puꞌkao, yooma koꞌinareka.
\v 10 Waꞌa iintokamenia Eerusarenio. Neeea Eerusarenio, muuwaeme Eesusichi paparameo, karichi toꞌwakamenia, waꞌa neeseriosi paꞌpamiratuame nuurarichio. Iꞌka Eesusichi paparame koꞌiniameo, waꞌachi eꞌrakamepua neeeai.
\v 11 Kiisi seenepi simikame yomachi napawikarichi oika, utewaeme naꞌara yoorakamenia puꞌkao, toimichiopua puꞌkao, ahpo Eesusichi paparao. Tísia nekamuchiameai neeea puꞌkao, waꞌa tiiapaonia puꞌkao, ahkasi seesenu mochiwachiamioi naanaritokamenia puꞌkao, kiisi taꞌiria mochiteka.
\s Aachin teeka papararia Paoroo Eesusichi
\r (Nokitiame 9:1-19; 22:6-16)
\p
\v 12 ’Puꞌka eratoka simikamenia Raamahkoo, puꞌka iꞌisaeri tiopachi paꞌpamiratuamee uhjuratiaio.
\v 13 Nape noꞌoo pooechi ihtoiopua, amori oowetawe enetoiopua, tewekachitepa oꞌinia noꞌo tahjepakame tetewakania, nape epeche utewaeme tajayame ki taaachitia, noꞌo norikamesio, yooma noꞌo ahjama nokisiamechio.
\v 14 Waꞌa iikapa teemea, yooma wehchi ruhjikapua. Waikao teꞌpa oꞌiniao, cheechaniapua eureo naerachio: “Sauroo, Sauroo, ¿achinikai noochi nasiwanimua? ¿Ki aamo waꞌapi naꞌatanimua waꞌa ihsikao, oisi ahpo ichera chejiwa temuyamechitia?”
\v 15 Waꞌa chaanetiapa neeea, iinatukekania: “Paamira, ¿aatana muuua chiia?” —chaanekania waikao. Waikao noꞌo chaanekapua: “Eesusi neeea aamo ahjama nasiwao.
\v 16 Werisísaa. Neeea aamoo, noꞌo yorakeka yasitomichio aamo machejeniame neeea, aamoo noꞌo nayewatuamera enemichiopua, yooma iꞌka noꞌo aamo tetewiteriao, yooma ihtaoiopua tiameo, noꞌo aamo tetewitemiaopua pehjio.
\v 17 Neee Eesusia, ahkaoi noꞌo aamo uhjurachi, aamo ahjama ihsimania, iꞌisaeri tiꞌtijoechio, ki iꞌisaeri tiꞌtijoechioiopua tiameo, aamo neesetoka.
\v 18 Yooma iꞌka nayewejerania tiꞌtijoerio, naneꞌreka mochitomichiopua ahpoo, ki kaawe nokaka mochitoamekopua, puꞌka naneꞌresaapua, Riosi yooreka mochitomichiopua. Ehpeopua pehjiopua, ki kaꞌkaruma nokaka mochitoamepua tukaparichi nokiwame, ki mamachiriamechitia teꞌterewachi. Nape muuu Paoroa, muuu ihsimeripua puusira wahjonekaopua, kaꞌkaruma nokiwachio. Waꞌa iikame enesaapua waikao, ki Satanasikamera yooreka mochitomeripua, Riosikamera yooreka mochitomeripua waikao, ahjachi paparakao. Noochi paparame enepasoopua Riosia, cheriwemapua puꞌka tatakoririao. Waikao yooma ahpo piipateria tatakorio, ahpo Piipateria Mochitiachi, mochitemapua.” Waꞌasa noꞌo chaanekapu Eesusia.
\s Paoro tewekachi tetewitiame eꞌwari
\p
\v 19 ’Waꞌasa iikameka neeea, Aaripa yawichi. Waikao oꞌinia, puꞌka Eesusi eꞌwaka yasitoame neeea, yooma puꞌka noꞌo chaaneretia yorasika, tewekachi oꞌinia noꞌo nayewetioio.
\v 20 Pukeri simiyachio, Raamahko mochiwachi nayewatukania pahchao, neipao Eerusareni mochiwachi, waꞌa ikisa yomatiame Uurea mochiwachiami. Yooma waꞌami oisaapa, ki iꞌisaeri tiꞌtijoechi oisikania, yooma waꞌachi chaanekania tiameo, Riosichi eꞌenanurekapua puꞌkao, ahpo cheriwewa itamichiopua tiameo, ahpo tatakoriwa cheriwepuawichioo. Yooma toinurekania puꞌkao, ki kaꞌkaruma yooraka mochikao, ohso kaawe kaꞌkarumakamera yoranurekaopua puꞌkao. Waꞌa teꞌteresaapua, pichiwa Riosichi paparamechitia ahpo teꞌterepo tuukania, tiꞌtijoeeopua puꞌkao, yooma tetewipuawichiopua puꞌkao, ahpo Riosichi kaꞌkaruma eneparioopua.
\v 21 Pukaepa neeea Eerusareni tiopachio, Eesusichi simiyame naewamekapa, chapitiamenia merinarekao.
\v 22 Nape ahkasi ehpeoi Riosie noꞌo neesetotiamekapaopua, waꞌapitia simitiamenia, Eesusichi simiyame nayewatukaopua, yooma tiꞌtijoewichiochio, teꞌta weeweruma tiiamewichioo, ki weeweruma tiiamewichiooiopua. Kiisi seꞌwika iꞌtoame neeea, puꞌka ehkoriami Riosi naꞌnayewatura chaachapariaopua, Moisetaru iyoteriaopua tiame, yooma puꞌka chaachapariaopua, ahka ihtoriachiopua pehjio, itapiti teꞌta aiwameri ikipo tuꞌtuitiameopua Riosie Uutiameo, Meesia tewaniameopua. Puuu Meesiaa, Eesusi puuua, Nasare ohjoekame.
\v 23 Ihji Meesia Riosie Uutiamea, puꞌka ehkoriami chaachaparia ikirepua mukukao. Ihji Eesusiai apoe cheekamepua tiameo, apoekopua tuuka ehkoriami nayewatiameo, eenechi ahjamio tuutiameopua mukukaio, paika taawe simiyachiopua. Ehkoriamio chaachapariaipua tiameo, ihji Eesusia itapiti tajayameka teeremerikopua, yooma ihta tiꞌtijoechiopua, yooma aaata tukapachi mochitoamewichioopua, yoomahka tatakoriria cheriweka newipatepuaichiopua Riosieo, ihta tiꞌtijoerioipua, iꞌisaeri tiꞌtijoerio, ki iꞌisaeri tiꞌtijoerioipua tiame.
\s Paoro Aaripa yawichi Eesusichi paparatenaria
\p
\v 24 Waꞌa cheeka ahpo nehpoiopa Paoroo, Ehtoa, sisinaka chaanekapua Paoroo:
\p —Paoróo, ¿ki rooroikamekosa muuua? Muuua, uꞌmatoame aamo penitapao, rooroikamekoimua.
\p
\v 25 Nape Paoroa nehjiakao chaanekapua:
\p —Kaꞌíí, teꞌta yawichi Ehtóó. Kiisi rooroikamekaite neeea. Kihta aꞌchi tiiame neeea. Teꞌta pichiwa chiiamenia noꞌo chiiao.
\v 26 Ihji Aaripa yawichiaa, kaawe machiyamepua iꞌka itapiti noꞌo nehpuka chiiao, pukaepa ahjachi eꞌraka nayewiamenia puꞌkao. Ki waꞌami ahka noriwi ikikamepu noꞌo chiiaa, pukaepa naneꞌriamecheko eꞌramenia Aaripa yawichio.
\v 27 Aaripa yawichii, ¿pichikiamemua puꞌka ehkoriami Riosi naꞌnayewatukame chaachaparia? Ejeꞌe, naneꞌriamenia aamoo pichikiamekoo.
\p
\v 28 Waikao Aaripa yawichia cheekapua Paoroo:
\p —Kiiya noꞌo Eesusi Riosie Weratiamechi, paparame erapatiamemua.
\p
\v 29 Paoroa chaanekapua waikao:
\p —Kiiyaoi ahseparioi, noochitia teꞌta Eesusi paparame erajeraninia, nape ki noꞌochitia iꞌka kaarenae oꞌyaeka; ki aamoche waꞌa eꞌriamenia, yooma iꞌwa napawikame noꞌo keepuamechiopua tiamé.
\p
\v 30 Waikao Aaripa yawichia werisikaopua ahpo uupima Wereniseo, Ehto yawichi tiame, yooma naꞌpa yaꞌyawichi ahjama eꞌenakameopua tiame.
\v 31 Yooma puuua ajasika maꞌchi uumpakapua, Paorochi simiyame ahpo katewemiaopua, aachin teeremiaopua puꞌkao. Waꞌao puuua, ahpo chaachapariapua:
\p —Kihta iintokame ihji tijoea, meripuameoi ki ahsepamepua, karichi yachapuameoi ki ahsepamepua.
\p
\v 32 Waikao Aaripa yawichia chaaneriapua Ehtoo:
\p —Ihji tijoea toipuame eneriaipua, ki teꞌta Seresa yawichichi itakame enesoo, ahpo katewepuameo.
\c 27
\s Paoro teꞌta Rooma weruma mochiwarichi uhjurawa
\p
\v 1 Waikao waꞌa napawitiachio, Ehto yawichia Aaripa yawichia tiame, yooma katewesaapa taamo uhjurapuao, Rooma iꞌtotia teemea waikao Iitaria weeechi. Waikao Paoroa waꞌa siinpaniachio, Uurio tewaniame kapitai soontarowae neesetotiapua, wahjachi peꞌpereso iꞌtoniame ahjama. Ihji Uurio tewaniamea, teꞌta rooma yawichi kapitairakapua, piie siento soontaro pirenaturi yeꞌkamekapua, Teꞌta Weruma Yawichi Soontarowara tewaniame, puuua teewaeriaipua tiameo, Aukuhto pirenaturi.
\v 2 Sesarea oꞌiniao, Aramiti upatia teemea, pawekakera chuchupachi. Waꞌa oꞌiniao pawekakerachi moꞌmoenaka teemea, amori Aasia weeechi pawesimerichi, puuua simiyaio tetekiwachio chukipasimerichi. Taamo ahjamao simikapua tiameo, Arihtako Tesaronika ohjoeme, Maseronia weeechi.
\v 3 Waꞌa ikisaa puꞌka meereo, Siironi tewaniachi chukipakapua pawekakeraa. Waꞌao Uurio kapitaia, kaawe uuka tetewikapua Paoroo, reesisekapua waꞌao, Paoro kaawe eꞌria neꞌnemichioopua, Paoro kuꞌinariameopua itapitieo, reesisetiapua tiame.
\v 4 Siironi puuyasaapa teemea, Chipire pawenasipa weeechiamina uumatokapua, Chipiree nehpupasi eekao, tamomina ekayao.
\v 5 Waꞌa oꞌinia paꞌwe simikao, Siirisia waapiami uumatotiapua Paajiria tiame, waikao Miira muuwari mochiwachi ajasitiapua, Riisia weeechi.
\p
\v 6 Waꞌa Miira mochiwachio Uurio kapitaia, waꞌa tewekapaopua piiripi pawekakera Arejantia oꞌinia eenameo, Iitaria simiyamekopua puꞌkao, waꞌa moꞌmoenaputia teemea. Waikao pukachi uumatotiapua pawesikao.
\v 7 Pukachi pawesikaopua waikao, weeka taawe tehki nokisikaopua muuwénatio, Kiiniro maꞌchiachimi eꞌenatiapua. Eekao tamomina puuchiopa pehjio, Saramoni maꞌchiachimi eꞌenatiapua, ki ekayachiami. Waꞌa nokisika Keretami eꞌenatiapua pawenasipa weeechi, puꞌkao noorika kuꞌrisikao.
\v 8 Waꞌa Kereta tetuyachi muuenati nokisikaopua, Kakupa Pawekakera Chuchupaniachi tewaniachi, ajasitiapua waikao, waapi Raasea tewaniachikapua waꞌao.
\p
\v 9 Waꞌa nokisinioiopua tísia tehki nokisikaopua eekaeo, ki kuꞌitapi wekatetiamekapaapua, tuurawiai amori asiyachikopa waꞌasio, tísia maapori teeremerikapa paꞌwesimitiao. Waikao Paoroa, kaaweruma tuuyaipua pawekakera iꞌtoameopua:
\p
\v 10 —Paꞌpamiratuame, maapori teetomeri tetewamenia, iꞌka taamo siimpao. Maapori tiiame tamochio, ki ahjapuameoi teꞌtiamepua, yooma taamo iꞌtoaai pawekakerachio, wewekatepuamekopua tiame. Pukaepa iꞌwa itipitia kaawe eneriaipua pehjio, ahkasi tuurawi uꞌmatoachisiopua.
\p
\v 11 Nape soontaro kapitaia, pawekakera iꞌtoamekamera eꞌwekapua, ki Paoro chiia.
\v 12 Ohso kaawe uumatopo erapakapapua waꞌao, ki kakupakopa waꞌa itipipuameo pawekakera chuchupachio, ki kaawe teeremioopa teꞌta tuuroi waꞌa itipiniamewichioo, uumatotiapua waꞌao. Ihji kapitaia, Weenise ajasimo oꞌrakapua ohso kaawe, waꞌa pawekakera chuchupachio epeche kakupakopua waꞌao tuurawi uꞌmatoachisi itipiniao, epeche kaawe nehpupawichiokopua waꞌao, ahkaoi eenakoi weruma eekao. Waꞌa Weenise pawekakera chuchupachio, Kereta weeechi paꞌwe naasipakaapua.
\s Weruma yuꞌki paꞌwechi
\p
\v 13 Waikao keꞌchu puuyaniaio, tekiyana oꞌinia eejekoopua teesa, ikanati uumatiapua waikao Kereta chokichiami nokisika.
\v 14 Nape waꞌa nokisinioio, senawato cherayachi kawiyanakia ki nuꞌuti eejekao, ki muuenati taamo takiputokekapua pawekakerao.
\v 15 Waikao teemea kaꞌchi iika yeꞌkatoame tiiapa pawekakerao, taamo toaka teemea taamo takiputomichiopua eekao.
\v 16 Waikao teemea, Kaura tewaniachi pawenasipa, pukaminami uumatoka teemea, waꞌa pukaminamio ki teꞌta ekayachikopua. Waꞌami nokisiaio, newikakera panitoniameo, tehki nokaka mooenaputiapua, tísia ekayopa.
\v 17 Mooenapusaapa puꞌkao, weruma pawekakerao, wiitarie wipirinaka puritiapua ki kahsimichioopua. Waikaopua ekajitora wisasorio, yooma tekiputiapua tiameo, setechi chaipuameo pawekakerao, siintoka uwatiame panisutotiaapua eekaeo.
\v 18 Puꞌka meere maꞌchirepasoopua eekaa, epeche ki muuwenati taamo wewekopa pawekakerao, paꞌweoi ki muuwenati noonotekopa peꞌkokao, pawekakera mookecheraa, oꞌinetiapua waikao ihpapasikao.\fig |173-WA03994b.tif|col|||Ki nuꞌuti ekaka yukuyopa, yooma paꞌwechi ihpapatia pawekakerachi iꞌtoniao. |27:18\fig*
\v 19 Paika taawechi waꞌa teetonioipua eekae iꞌtowaeo, waikaopua, aapoe ahpo ahjae tekipana ihpapakapua waikao, yooma pawekakerachi ahjae tekipananiameopua tiameo.
\v 20 Waꞌa neerochi nokisikao, muuwaeme taawe ki tetewitia taaa, soꞌporiai. Epeche tahpitika iintokopa eekao yuꞌkiopua tiame tamochi motakao, ki taamo ahjamio erakoai teemeapa.
\p
\v 21 Tehpe waꞌa teꞌtetonioiopua tísia chorowakao, Paoroa taamo naasipa weripaka chaachakapua, yooma taamo inamuachio:
\p —Paꞌpamira, noꞌokamera eꞌweme teeeriai eemea keꞌchu puuyanioi Kereta weeechio. Ki puuyasaa teeme waꞌao, ki waꞌa ikimiai teemea, iꞌka tísia maapori ikiwao, itapiti wewekateniameopua tiameo.
\v 22 Nape tísia maapori tiame teetoiopua tamochio, kaꞌte yuuwesimitia. Iꞌka pawekakerao yooma pihtukooipua, ki wahjipamerikaite teemea, aaataai.
\v 23 Paꞌa tukaoo, Riosi kuꞌiwarie nayewetiame neeea, noꞌo Riosiwa iyorika kahtia.
\v 24 Puuu Riosi kuꞌiwari noꞌo chokichi weripakao, noꞌo chaanekapua: “Kaꞌte mahjamua Paoroo, iꞌka aamo maapori ikiyao, asimeriche muuua, teꞌta Seresa yawichichiopua. Wahjachi aamo ahjama nokisiameai, aamo iꞌwa ihtopua ahjamao, newipameripua tiameo.”
\v 25 Waꞌa tiiachipa eemea ehpeo, oisa erakomitiapua, neeea tísia ahjachi eꞌramenia noꞌo Riosichio, waꞌache iintoka itipimerikopua.
\v 26 Naatichepa wekamerapua, ihji pawekakera wahka weeechi pawenasipa chaika.
\p
\v 27 Kereta puuyatiachi oꞌiniao, oosa mariki aampa naao taawe nokisinioio ahkaoi iꞌtoniai eekaeo, Aatiatiko paꞌwechiami nokisia teemea. Naasipa tukaomi ahkaopua, pawekakerachi tekipanamea, waapi tetewiriapua itapiti weꞌeka tiiame.
\v 28 Waikao ihtetakapua neeroi weeruo. Waꞌao neeroia, piire weerewa oosa mariki aampa puhsani neneku matokasi, enekapua. Epeche waanami ihtetatiaapua eenechio, piire weerewa aampa oowisani nenekumi matokasi, eneriapua waꞌao.
\v 29 Waꞌa kehki ihtekakapa waꞌao, majawekapua waikao puꞌka pawekakerao, temosochiami ahka motochipuameo. Waikao, naao ihkonchura pawechaira ihpapatiapua waikao pukaminatipoo, neerotere chaimichiopua puꞌkao. Waikao waꞌa noonoisaopua, Riosichi itakapua kuꞌwe maꞌchirepario.
\v 30 Nape puꞌka pawekakera chaiputioiopua waꞌasi, pawekakerachi kuꞌkuyamea, newikakerachi ujumamo oꞌrariaipua pehjio. Puuua, pawekakera tawemina ihpapamerichitia pawechairao, newikakerakamera naꞌsochariaipua ahjachi puuyanariapua weeechio.
\v 31 Waikao Paoroa, waꞌa noonoimeri erapakaopua, yooma inamuachio, chaanekapua kapitaio:
\p —Ki aamo waꞌinesoo iꞌka tiꞌtijoe ujumanariao, eemeai ki newipamapua waikao.
\p
\v 32 Waikao soontaroa kapitaie nuuretiapao, tehpunekapua newikakera oꞌyarao, neerochi uumpamichiopua paꞌwechio.
\p
\v 33 Amori maꞌchirepoiopua, Paoroa yoomahka koꞌkonurekapua puꞌkao. Puꞌkao chaanekapua:
\p —Oosa oowisani taawe iꞌtonapa teemea, ihtana taamo ikipuame puuyetokaopua, kiisi koaka.
\v 34 Aamo utewa chaaninia koꞌkomichioo, utewaremichiopua aamoo aamo newipawichioo, iꞌwaopua, aaataai ki wekamerikopua, piiripi kuuparaai.
\p
\v 35 Waꞌa cheesaopua Paoroa, piiripi paani uusao, cheriwema kiasaopua Riosio, chiꞌwanasa koꞌkakapua.
\v 36 Waikao yooma oisa erapakao, koꞌkosikapua waikao tiame.
\v 37 Waꞌa nokisiame pawekakerachio, ooka siento paika weerewa oosa mariki aampa puhsanika teemea.
\v 38 Neipa ahpo aiwachisi koꞌkosaapa, neerochi ihpapatiapu tiiriko iꞌtoniamea, ki teꞌta peteremichiopua pawekakerao.
\s Pawekakera piwitewitiame
\p
\v 39 Maꞌchirepasoopa pawekakerachi kuꞌkuyamea, ki machikapua puꞌka weeeo. Nape sihkoraka tiiachikopa waꞌao, waꞌami naasipao ki temosochika tiiopa waꞌao, waꞌasi iꞌtoka chuchapamo orapakapua pawekakerao, waꞌasi asitepo teeresoopua.
\v 40 Waikao puꞌka pawekakera nerochairao, waꞌapi tehpunesa toitiapua. Waikao, pawekakera kaꞌketora tetekiputiapua ahjae suuwenapuawichiopua waꞌa sihkochio. Waikao tiameo, eenechi naꞌsonetiapu pawekakera ekajitoraai, oowepote panisuka saꞌranatiapua. Waikao eekaa waꞌa ikitiopao, muuenati kuꞌika takijipaka, suwenapakapua waꞌa sihkochio.
\v 41 Nape waꞌate ihtoaiopua taweminao, seete roomosachi chaikapua neeroteereo, waꞌasio ki noonokapua. Waꞌa iikopa puꞌka pawekakerao, paꞌwe peꞌkoniraa ki muuenati wepakao, yooma kahsichapua pukaminarao.
\v 42 Waikao soontaro kapitairaaa, waꞌa ikiyopa pawekakerao, ki kaꞌkeka ujumamichiopua peꞌperesoo, koꞌimo oꞌraipua puꞌkao.
\v 43 Nape pawekakera kapitaia Paoro newipatenariapaopua, ki reesisekapua koꞌimichio. Waꞌa ikisaapa nuurakapua, yooma pepeniamera kaꞌkekao, pahcha puuyamichiopua weeechio.
\v 44 Wahjachi ki pepeniameopua kaꞌkekao, taparasichi chuchutoka puuyanuretiapua kaꞌkekao, pawekakera chiꞌwapame uusaopua.\fig |174-cn02046B.tif|col|||Pawekakera setechi chaisoopa, paꞌwechi kaꞌkeka newipani wakiyachio.|27:44\fig* Waꞌa nokaka puuyatiapua pawekakerachio, kaꞌkaruma eꞌenatiapua weeechio, wakiyachio.
\c 28
\s Paoroa Marata weeechi pawenasipa
\p
\v 1 Waꞌa weeechi newipatiachio, Marata tewaniachiko tuuyetia teemea.
\v 2 Waꞌa weeechi tiꞌtijoeria, kaawe uuka taamo tetewikapua, kaawe yooraka. Waꞌa eꞌenatioio, tísia tuuropa waꞌao yukuyopao, yooma muuwaemewichio naꞌyeketia teemea, muuwaeme wekanami, taamo tatapamichioopua.
\v 3 Paoroa, naꞌichi toamia paikapi kuuu kairiaipua; nape puꞌka kuuu naꞌichi toanioiopua, kuuuchi machenaka sayawea tataeo, Paoro sekachi niꞌyepaka kiꞌkikapua. \fig |175-WA03996b.tif|col|||Paoroa tatapamia naꞌyai, sayawe kiꞌkinia.|28:3\fig*
\v 4 Waikao waꞌa tiꞌtijoeria, sekachi chuchapakame tetewapa sayaweo, chaachapakapua ahpoo:
\p —Ihji tijoea tijoe koꞌyamekoipu seenekachi. Newikameaipua paꞌwechio, Riosia ki taꞌiria yahchamepua kokosakao, ahpo tísia tatakoririamekokoiopua.
\p
\v 5 Nape Paoroa naꞌichi sasawekaopua sayaweo, naꞌichi ipakapua. Paoroa kaꞌchi iikapua sayawe kiꞌkitiaio.
\v 6 Puuu Paoro kiꞌkitiame tetewikamea, mukimeri puuyeka mochikaipua, tísia ahpo aꞌpopakaopua. Nape tehpe puuyenioi kaꞌchi iikopa puꞌkao, sewina erapakapua waikao, “aaata riosikoipu naaju”, chaachapaka.
\p
\v 7 Waꞌa waapi iꞌka Paoro ikiriachio, waꞌa maniriaipua ookapi waasa, waꞌa teꞌta weruma tiiaeme tijoe wasawara, Puurio tewaniame. Puuua, epeche weruma tiiame eneriaipua waꞌao, waꞌa Marata weeechiopua pawenasipao. Puuua tísia kaawe yooraka taamo tetewikapua, paika taawe simiyame taamo kuꞌipaka.
\v 8 Puuu Puurio noonoraa, erawitari kokoreriaipua puꞌka taawechiamio, cheꞌeka. Paoroa waꞌa tiame inamukapa Puurio noonorao, waꞌa siimpatiapua waikao puꞌka neꞌnemiao. Paoroa waꞌa ajasitioopua, puꞌkao aampa seekarepakaopua, Riosichi itanekaopua puꞌka yachapario, yachapatekapua puꞌkao.
\v 9 Waikao yoomachi waꞌa weeechi ohjoemea, iꞌka yachapateriame inamukapao, wahjachi kokoriameapua tiamea, waꞌachi eꞌenariapua tiame, Paoro iꞌyasikaopua ahpo yachapatepuaichioo.
\v 10 Waikao taamo mochikoio, waꞌapi mochikamea taamo kaawe eꞌrekao, taamo pochiwekapua ahpo kaawe yoorarie, yooma taamo waꞌa mochika nakisiaopua. Waꞌasi taamo uꞌmatomiachiopua neipamio, taamo kuꞌika moꞌmoenapukapua tiameo, yooma itapiti taamo nakimiaopua pawesiniachio.
\s Paoroa Rooma muuwarichi asina
\p
\v 11 Uumatopuachi asisoopua, paika meecha iꞌtonioikapua waꞌa Marata weeechi pawenasipao, uumatoka teemea waikao, piirechi pawekakerachiopua. Puuu pawekakeraa, waꞌachi puuyekame eneriapua tiameo, tuurawi uꞌmatooiopua pehji.\fig |176-cn02006B.tif|col|||Paoroa pawekakerachi mooenani, Rooma muuwarichi siimpaka.|28:11\fig* Puuu pawekakeraa, Arejantia eenakamekapua tiiriko iꞌtoame. Puꞌka pawekakera mootaminao, ooka waꞌachi teꞌtiame ajawetiamekapua, riꞌriosi netetiame. Puuu ooka riꞌriosi netetiamea, ahpo poponiemeko tuuyetia teemea, piiripi puuua Kahtori tewaniame, piirea Poorusi tewaniamekapua\f + \fr 28.11 \ft Puuu riꞌriosi netetiamea, pawekakerachi ohjoame, neesetomechitia tetewiniamekapua, kaꞌchi ikipuaichiopua maapori ikitiai.\f*.
\v 12 Waꞌa puuyasaa, Sirakusi ajasitiapua waikao, pawekakera chuchupachi. Waꞌa mochitiapua waikao paika taawe.
\v 13 Sirakusi puuyasaapua, Reejio tewaniachi eꞌenatiapua suwesika teetoka. Puꞌka meereo, tekiyana eejesoopua, Reejio puuyasaapua, eekae panisutotiaapua teemea pawekakerao, piie taawechi ajasitiapua ahkasi Pooteori tewaniachi, pawekakera chuchupachio.
\v 14 Waꞌa tewaka teemea ookapi Eesusichi paparame. Puuua waikao, ahpo taꞌpechi taamo paajutekapua, waꞌa taamo checherepamichiopua oowisani taawe. Neipa Pooteori oꞌiniao, wehchi pooesimika teemea, ahkasi teꞌta weruma Rooma muuwarichisiopua.
\v 15 Waꞌa Rooma mochikame Riosichi poponiwaa, waapi taamo nokisiame naneꞌrekapaopua, waapi Aapio pooechiami itapiti noonoipuame naewaniachi karichio, waꞌa taamo natepakapua ookapia, Rooma oꞌinia taamo taamo natepameria; wahjachi Rooma neipa puuyakame taamo natepameria, puꞌka waꞌapi Aapio pooechiamio, Paikaná Nawajira tewaniachi waapi taamo natepakapua. Paoroa waꞌa ahpo natepatiame tetewapao, oisa erapakapua. Waikao Paoroa kaawe eꞌrakao, cheriwema kiꞌyakapua taamo Noono Riosio.
\v 16 Waꞌa uumatosaapa, ahkasi Rooma ajasitiapua waikao, teꞌta muuwarichi. Waꞌao Paoroa, teꞌta weruma Rooma muuwarichi ajasisaopua, piineri ohjoremichio reesisetia Paoroa, piiripi soontaro neesetoeka.
\s Paoroa iꞌisaeri tiꞌtijoe paꞌpamiratuame nayewena Rooma muuwarichi
\p
\v 17 Paoroa paika taawe waꞌa kahtiaio, iꞌisaeri paꞌpamiratuame paaenurekapua, ahpo kahtiachi napawimichio. Iꞌkao ahpo kahtiachi napawisoopa, eee cheeka chaanekapua puꞌkao:
\p —Poponiwa, iꞌwa aamo paaenurekania, itapiti Eerusareni noꞌo ikiria naewanariapa, puꞌkawichio iꞌwa upatiapa peeresoo. Neeea, iꞌka naneꞌrejeraninia, neeea ahkaoi noꞌo oiriachiamio, kihta ki kaawe ihsikamenia iꞌisaeri tiꞌtijoechio, ihtaoi taamo ehkoriami oꞌinia nokaka mochitoniameoi. Nape Eerusareni iꞌisaeri paꞌpamiratuamea, rooma yaꞌyawichichi noꞌo nehjakapua wenejikao.
\v 18 Puuu yaꞌyawichi rooma yawichituachi ihchiamea, utewaeme noꞌo iinatukekaio, kihta tewakapa noochio, mukiwame asiyame wenejiwao, noꞌoopua waikao, noꞌo toinariaipua.
\v 19 Nape puuu noꞌo wenejiame iꞌisaeri paꞌpamiratuamea, ki nahkekapua puꞌkao noꞌo toimichioo, ohsotia noꞌo merinurekapua. Pukaepa iꞌwa teꞌta yawichichi itakania noꞌo upapuaichioo, noꞌo katewepuawichioo, kihta iinuekainia noꞌo iintoria wenejipuawichioo. Nape waꞌa chaachapatiainia merinarekao, kihta nekamuchiamenia puꞌkao, aaataoi noꞌo tetejimari iꞌisaeriopua.
\v 20 Puꞌkawichio iꞌwa aamo paaekamenia, aamo tuuyenariapa aatia tiiachipa iꞌwa noꞌo kahtiaopua kaarenaekao. Iꞌwa eee teeka noꞌo kahtiaa, naati tiiachiwichopua: Riosi taamo uhjuremo tuuria taamo puuyeka mochitoawichiopua, aaata taamo tatakori choꞌweka newipatemeriwichioo, Riosie Apoe uhjurepo tuutiameopua. Iꞌwa kahtiamenia kaarenaekaopua oꞌyetiame tiame, puꞌka aaata taamo newipatemeri eenariame nayewatuka oiyamekapa.
\p
\v 21 Aapoeo chaachapakapua waikao:
\p —Teemea, Rooma mochikame iꞌisaeri paꞌpamuratuamea, kihta wenejiwa iꞌtochetiame uꞌyepaniame teemea pehjio, aaataeoi Eerusareni mochikame teꞌta paꞌpamiratuameeo. Iꞌwa enapameai, aaataai ki aamo wenejiamepua, itapiti ki kaawe aamo iintorio tuukao.
\v 22 Nape kaawe taamo naewejerani teemea, puꞌka weemera Eesusichi simiyame paparaniameopua, muuwaeme tiꞌtijoerio ki kaawerumako tuuya.
\p
\v 23 Waikaopu iꞌisaeri paꞌpamiratuame napawikamea, piie taawe yahchakapua eenechi napawipuachio. Puꞌka napawipuachi asisoo, muuwaeme napawikapua waꞌao, Paoro checherepachio. Paoroa napawikopao, piari oꞌinia ahkasi ariwachisi naewekapua puꞌkao, weemera simiyamechiopua Riosi pooechiopua, Riosi yeꞌkarichi tiiameopua. Puꞌkao aapoeo machiyamekopua Moisetaru Iyoteriopua, wahjachi Ehkoriami Riosi naꞌnayewatura Iyoteriaopua tiameo, puꞌka Iyoteri chiiae Paoroa, oowe eratemo oꞌrakapua puꞌkao, puꞌka aapoe chaachapaopua aaata enamerikoo, Eesusiko tuukaopua puꞌkao. Puuukopua tiameo, taamo kokosapuame newipatemeria, ki kaawe taamo nokariawichioopua.
\v 24 Waikao ookapi puuua, —¡Naakona! ¿Puuukaitepua? —chaachapakapua—. ¡Puuukaitepua waꞌa teesoo Eesusi enamio tuutiamea?
\p Nape wahjachia waꞌa tiame inamukaio, ki waꞌachi erapakapua.
\v 25 Ki yooma waꞌachi erakopa Paoroa, chaanekapua puꞌkao, keꞌchu noꞌrapoio:
\p —Pichiwa machenakame Riosi cheeriaa, Ehkoriami Isaia Iyoterichio, ahpo chiia taamo noonori chaanemichio uhjurarioiopua. Riosia Isaiao chaaneriaipua ahpo Riosiwarieo, eee tiiame:
\q
\v 26 Waꞌa siimitia puꞌka mochiwachi, puꞌkao chaanemia:
\q Eemea keepuaio, ki nakiyamepua.
\q Eemea, maꞌchiame pichiwa tetewameaipua, ki waꞌa eranariamepua.
\q
\v 27 Ihji tiꞌtijoeria waꞌa teꞌtiamepua, peewame iikaemekapa;
\q ihji tiꞌtijoeri nahkaraa, peewamepua pichiwari ahpo inamumiao,
\q teꞌta pichiwariwichioo, kupiyamepua puusiraa;
\q ki pahteka tetewinariamepua, ahpo puusieo,
\q ki pahteka inamunariamepua, nahkaeo,
\q ki pahtenariamepua ahpo iikachio.
\q Waꞌa teꞌtiapaopua, ki noochi eꞌenanariamepua ahpo sautepuawichiopua tatakorio.
\m
\v 28 Neeea aamo tuuyenarenia, iꞌka Riosi kaaweruma tuuyewario, seesenu tiꞌtijoeri tuuyepuamekopua tiameo, ki iꞌisaeri tiꞌtijoerichi. Puuuape noꞌo keepumapua, iꞌka Eesusichi simiyame kaꞌkaruma tuuyewariopua, puuua waꞌa ikisaapua Eesusichi paparamapua.
\p
\v 29 Iꞌka cheesaapa Paoroa, waꞌasi kajukapua puꞌka napawitiameo. Waikao puuua waꞌa napawikamea noꞌrapaio, Paoro nayewaria Eesusichi simiyame, ahpo chaachapasiriapua, pooechio.
\p
\v 30 Paoroa puꞌka napawitiachi uꞌmatosoopua pehjio, ooka paamupari yasakapua waꞌao pehji, Rooma weruma muuwari mochiwachiopua. Waꞌa yasakaopua, yooma ahpo kahtiachi enapameo, kaawe eꞌraka asipukapua puꞌkao.
\v 31 Yooma puꞌka ahpo kaawe eꞌraka asipuao, taꞌiria masitekapua puꞌkao, Riosi yeꞌkariwachi simiyameopua naawesari, Eesusi Riosie Weratiamechiopua, apoe taamo Paamirachi simiyameopua tiame. Aaataai tiꞌtijoeai, kihta aꞌchi chaachapakapua ihtaoi itapitio.
\p Iꞌka noꞌo iyotiao, waꞌasi kajunania, Eesusi ajawaria nokariao. Cheriwema waꞌasi.