﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,040
Ta cha‑kuvi inka kɨvɨ,

2
00:00:07,040 --> 00:00:11,920
ta ikutuñi iñi ñayɨvɨ indoo inka chiyo yuꞌu ndutyañuꞌu tyi minuu‑ñi varku ichindyaa,

3
00:00:11,920 --> 00:00:16,080
ta ña‑ikɨꞌvɨ Jesús nuu‑tun chiꞌin ndochaꞌa‑ra tyi maa‑ñi‑chi kuaꞌan chiꞌin‑tun.

4
00:00:16,080 --> 00:00:19,800
Soko ichaa uu taꞌan‑ka varku vachi ñuu Tiberias,

5
00:00:19,800 --> 00:00:24,660
yatyin nuu ichachi‑chi paan nuu iyaꞌa inakuꞌva Sutumañi‑yo Jesús tyaꞌvi ndyoo chii Ndyoo.

6
00:00:24,660 --> 00:00:29,200
Ta indyeꞌe ñayɨvɨ tyi ña‑tuvi‑ka Jesús ndyaa yukuan ta ñi‑ndochaꞌa‑ra,

7
00:00:29,200 --> 00:00:30,880
yukuan ta ikɨꞌvɨ‑chi nuu varku,

8
00:00:30,880 --> 00:00:34,080
ta kuaꞌan‑chi ñuu Capernaúm tyi kuananduku‑chi chii‑ra.

9
00:00:34,080 --> 00:00:38,300
Iꞌya kuvi nuu ikaꞌan Jesús tyi maa‑ra kuvi paan vachi ityi andɨvɨ

10
00:00:38,300 --> 00:00:41,220
Ta inañiꞌi‑chi chii‑ra inka chiyo yuꞌu ndutyañuꞌu,

11
00:00:41,220 --> 00:00:42,480
ta indukutuꞌun‑chi chii‑ra,

12
00:00:42,480 --> 00:00:43,280
ta katyi‑chi:

13
00:00:43,280 --> 00:00:44,160
—Mastru,

14
00:00:44,160 --> 00:00:45,480
¿ama ichaun iꞌya?

15
00:00:45,480 --> 00:00:46,680
Ta inakaꞌan Jesús,

16
00:00:46,680 --> 00:00:47,420
ta katyi‑ra:

17
00:00:47,420 --> 00:00:51,880
—Cha‑ndaa kaꞌín chii‑ndo tyi nanduku‑ndo chií chakatyi tyi ichachindaꞌa‑ndo paan,

18
00:00:51,880 --> 00:00:54,500
ta ña‑suu chakatyi tyi ikutuñi iñi‑ndo cha‑íyò isaꞌí.

19
00:00:54,500 --> 00:00:57,960
Ta masatyiñu‑ndo chakuenda cha‑kachi‑ndo cha‑kuandɨꞌɨ,

20
00:00:57,960 --> 00:01:01,940
tyi taꞌan‑chi satyiñu‑ndo chakuenda cha‑chaꞌa ñayɨ́vɨ́ chaa cha‑mandɨꞌɨ chii‑ndo.

21
00:01:01,940 --> 00:01:03,040
Ta yúꞌú,

22
00:01:03,040 --> 00:01:04,480
Seꞌe Rayɨɨ Ra‑ityandaꞌa Ndyoo,

23
00:01:04,480 --> 00:01:08,980
kuakuꞌvé cha‑chaꞌa ñayɨ́vɨ́ chaa cha‑mandɨꞌɨ chii‑ndo tyi Ndyoo Sutu‑yo ichaꞌa taꞌvi chií.

24
00:01:08,980 --> 00:01:10,480
Yukuan ta indukutuꞌun‑chi chii‑ra,

25
00:01:10,480 --> 00:01:11,460
ta katyi‑chi:

26
00:01:11,460 --> 00:01:13,280
—¿Naa chukuu taꞌan‑chi kundyakuu‑ndi,

27
00:01:13,280 --> 00:01:14,900
ta saꞌa‑ndi kuꞌva taꞌan iñi Ndyoo?

28
00:01:14,900 --> 00:01:16,040
Ta inakaꞌan Jesús,

29
00:01:16,040 --> 00:01:16,900
ta katyi‑ra:

30
00:01:16,900 --> 00:01:18,860
—Tyeꞌen kuvi kuꞌva taꞌan iñi Ndyoo:

31
00:01:18,860 --> 00:01:20,160
chinu iñi‑ndo chii yúꞌú,

32
00:01:20,160 --> 00:01:21,200
ra‑ityandaꞌa‑ra.

33
00:01:21,200 --> 00:01:22,240
Yukuan ta inakaꞌan‑chi,

34
00:01:22,240 --> 00:01:23,220
ta katyi‑chi:

35
00:01:23,220 --> 00:01:28,320
—¿Naa cha‑íyò kuasaꞌun tyi kuꞌva‑chi kuꞌva tyi Ndyoo ityandaꞌa chiun tyi takuan ta ndyeꞌe‑ndi,

36
00:01:28,320 --> 00:01:29,740
ta chinu iñi‑ndi chiun?

37
00:01:29,740 --> 00:01:31,340
¿Naa tyiñu kuasaꞌun?

38
00:01:31,340 --> 00:01:34,160
Ta ñayɨvɨ kuu sutu chaꞌnu‑yo ichiyo takɨvɨ,

39
00:01:34,160 --> 00:01:37,360
ichachi‑chi cha‑nañi maná  nuu iyaꞌa‑chi ñuꞌu ìtyi,

40
00:01:37,360 --> 00:01:39,040
tañi kuꞌva kaꞌan nuu Tutu Ndyoo,

41
00:01:39,040 --> 00:01:40,340
ta katyi‑chi tyeꞌen:

42
00:01:40,340 --> 00:01:43,460
“Paan vachi ityi andɨvɨ ichaꞌa‑ra kachi‑chi.”

43
00:01:43,460 --> 00:01:44,600
Ta inakaꞌan Jesús,

44
00:01:44,600 --> 00:01:45,440
ta katyi‑ra:

45
00:01:45,440 --> 00:01:53,420
—Cha‑ndaa kaꞌín chii‑ndo tyi ña‑suu Moisés ichaꞌa paan vachi ityi andɨvɨ tyi Sutí ichaꞌa paan nuu ndɨꞌɨ cha‑vaꞌa‑ka vachi ityi andɨvɨ,

46
00:01:53,420 --> 00:01:55,980
tyi paan Ndyoo kuvi ra‑inuu ityi andɨvɨ,

47
00:01:55,980 --> 00:01:59,400
ta chaꞌa‑ra ñayɨ́vɨ́ chaa cha‑mandɨꞌɨ chii ñayɨvɨ iyo nuu ñuꞌu ñayɨ́vɨ́.

48
00:01:59,400 --> 00:02:00,320
Ta inakaꞌan‑chi,

49
00:02:00,320 --> 00:02:01,660
ta katyi‑chi:

50
00:02:01,660 --> 00:02:02,860
—Sutumañi‑yo,

51
00:02:02,860 --> 00:02:05,300
kuꞌva paan yukuan kachi‑ndi tandɨꞌɨ kuꞌva.

52
00:02:05,300 --> 00:02:06,560
Ta inakaꞌan Jesús,

53
00:02:06,560 --> 00:02:07,240
ta katyi‑ra:

54
00:02:07,240 --> 00:02:10,300
—Yúꞌú kuvi paan chaꞌa ñayɨ́vɨ́ chaa chii‑ndo.

55
00:02:10,300 --> 00:02:11,960
Ta ñayɨvɨ vachi nuu ndyaí,

56
00:02:11,960 --> 00:02:13,700
ña‑kuakusoko‑ka ama‑chi,

57
00:02:13,700 --> 00:02:15,200
ta ñayɨvɨ chinu iñi chií,

58
00:02:15,200 --> 00:02:16,880
ña‑kuakuꞌìtyí‑ka ama‑chi.

59
00:02:16,880 --> 00:02:19,760
Soko chaikaꞌín chii‑ndo tyi vasu chaindyeꞌe‑ndo chií,

60
00:02:19,760 --> 00:02:21,260
soko ña‑chinu iñi‑ndo.

61
00:02:21,260 --> 00:02:23,880
Ta tandɨꞌɨ ñayɨvɨ chaꞌa Sutu‑yo Ndyoo chií,

62
00:02:23,880 --> 00:02:25,460
kuakichi‑chi nuu ndyaí.

63
00:02:25,460 --> 00:02:27,120
Ta ñayɨvɨ vachi nuu ndyaí,

64
00:02:27,120 --> 00:02:28,820
ña‑kuatava chiyé chii‑chi.

65
00:02:28,820 --> 00:02:36,340
Ta kaꞌín takuan tyi ña‑inuí ityi andɨvɨ tyi saꞌí kuꞌva taꞌan iñi maí tyi kuꞌva taꞌan iñi ra‑ityandaꞌa chií vachi saꞌí.

66
00:02:36,340 --> 00:02:44,900
Ta kuꞌva taꞌan iñi Ra‑ityandaꞌa chií kuvi cha‑makuꞌvé taꞌvi kunaa ñi‑minuu ñayɨvɨ chaꞌa‑ra chií tyi kuasanatyakí chii‑chi nuu kuandɨꞌɨ ñayɨ́vɨ́.

67
00:02:44,900 --> 00:02:49,200
Ta tyeꞌen kuvi kuꞌva taꞌan iñi Sutí tyi tandɨꞌɨ ñayɨvɨ ndyeꞌe chii yúꞌú,

68
00:02:49,200 --> 00:02:49,920
Seꞌe Ndyoo,

69
00:02:49,920 --> 00:02:51,180
ta chinu iñi‑chi chií,

70
00:02:51,180 --> 00:02:53,240
kuakoo ñayɨ́vɨ́ chaa cha‑mandɨꞌɨ chii‑chi,

71
00:02:53,240 --> 00:02:55,740
ta kuasanatyakí chii‑chi nuu kuandɨꞌɨ ñayɨ́vɨ́.

72
00:02:55,740 --> 00:03:01,060
Yukuan ta ikichaꞌa kaꞌan ña‑vaꞌa ñayɨvɨ judío chii‑ra tyi ikaꞌan‑ra tyi maa‑ra kuvi paan inuu ityi andɨvɨ.

73
00:03:01,060 --> 00:03:01,960
Ta ikaꞌan‑chi,

74
00:03:01,960 --> 00:03:03,260
ta katyi‑chi:

75
00:03:03,260 --> 00:03:05,940
—¿Atu ña‑suvi seꞌe José‑ñi kuvi ra‑iꞌya?

76
00:03:05,940 --> 00:03:08,720
Ta nakoto‑yo chii sutu‑ra ta maꞌa‑ra.

77
00:03:08,720 --> 00:03:09,040
Ta,

78
00:03:09,040 --> 00:03:11,180
¿naa kuenda kaꞌan‑ra tyi ityi andɨvɨ inuu‑ra?

79
00:03:11,180 --> 00:03:12,280
Ta inakaꞌan Jesús,

80
00:03:12,280 --> 00:03:13,200
ta katyi‑ra:

81
00:03:13,200 --> 00:03:14,820
—Makaꞌan‑ndo takuan.

82
00:03:14,820 --> 00:03:17,280
Ña‑yoo‑ñi ñayɨvɨ kuvi kichi nuu ndyaí,

83
00:03:17,280 --> 00:03:18,560
tatu matyindyee Sutí,

84
00:03:18,560 --> 00:03:19,480
ra‑ityandaꞌa chií,

85
00:03:19,480 --> 00:03:19,880
chii‑chi,

86
00:03:19,880 --> 00:03:22,540
ta kuasanatyakí chii‑chi nuu kuandɨꞌɨ ñayɨ́vɨ́.

87
00:03:22,540 --> 00:03:26,660
Ta tyeꞌen kaꞌan nuu Tutu Ndyoo cha‑ityaa ra‑inakaꞌan tuꞌun kaꞌan Ndyoo:

88
00:03:26,660 --> 00:03:29,220
“Chii tandɨꞌɨ ñayɨvɨ kuasañaꞌa Ndyoo.”

89
00:03:29,220 --> 00:03:31,800
Ta tandɨꞌɨ ñayɨvɨ chiñi tuꞌun Sutu‑yo Ndyoo,

90
00:03:31,800 --> 00:03:32,960
kutuꞌva‑chi tuꞌun‑ra,

91
00:03:32,960 --> 00:03:34,340
ta vachi‑chi nuu ndyaí.

92
00:03:34,340 --> 00:03:40,740
Ta ña‑kaꞌín tyi iyo ñayɨvɨ indyeꞌe chii Sutu‑yo Ndyoo tyi minuu‑ñi ra‑vachi nuu ndyaa‑ra indyeꞌe chii‑ra.

93
00:03:40,740 --> 00:03:43,780
Ta cha‑ndaa kaꞌín chii‑ndo tyi ñayɨvɨ chinu iñi chií,

94
00:03:43,780 --> 00:03:46,060
iyo ñayɨ́vɨ́ chaa cha‑mandɨꞌɨ chii‑chi.

95
00:03:46,060 --> 00:03:48,760
’Ta yúꞌú kuvi paan chaꞌa ñayɨ́vɨ́ chaa chii‑ndo.

96
00:03:48,760 --> 00:03:52,960
Ta sutu chaꞌnu‑ndo ichachi‑chi cha‑nañi maná  nuu iyaꞌa‑chi ñuꞌu ìtyi,

97
00:03:52,960 --> 00:03:54,080
soko ichiꞌi‑chi.

98
00:03:54,080 --> 00:03:57,200
Soko paan iꞌya kuvi cha‑inuu ityi andɨvɨ,

99
00:03:57,200 --> 00:03:58,200
ta ñayɨvɨ kuakachi,

100
00:03:58,200 --> 00:03:59,140
makúú‑chi.

101
00:03:59,140 --> 00:04:03,660
Ta yúꞌú kuvi paan inuu ityi andɨvɨ ta chaꞌa‑chi ñayɨ́vɨ́ chaa chii‑ndo.

102
00:04:03,660 --> 00:04:06,440
Ta tatu iyo ñayɨvɨ kachi paan iꞌya,

103
00:04:06,440 --> 00:04:09,320
kuakoo ñayɨ́vɨ́ chaa chii‑chi iso kuaꞌan ñayɨ́vɨ́.

104
00:04:09,320 --> 00:04:14,280
Ta paan cha‑kuakuꞌvé tyi koo ñayɨ́vɨ́ chaa chii ñayɨvɨ iyo nuu ñuꞌu ñayɨ́vɨ́,

105
00:04:14,280 --> 00:04:14,960
yukuan kuvi kuñí.

106
00:04:14,960 --> 00:04:17,320
Yukuan ta ikichaꞌa kataꞌan yuꞌu ñayɨvɨ judío,

107
00:04:17,320 --> 00:04:18,360
ta katyi‑chi:

108
00:04:18,360 --> 00:04:21,340
—¿Iso kuvi tyi kuꞌva ra‑iꞌya kuñu‑ra kachi‑yo?

109
00:04:21,340 --> 00:04:22,400
Ta ikaꞌan Jesús,

110
00:04:22,400 --> 00:04:23,340
ta katyi‑ra:

111
00:04:23,340 --> 00:04:24,760
—Cha‑ndaa kaꞌín chii‑ndo,

112
00:04:24,760 --> 00:04:26,880
tatu makachi‑ndo kuñu yúꞌú,

113
00:04:26,880 --> 00:04:28,460
Seꞌe Rayɨɨ Ra‑ityandaꞌa Ndyoo,

114
00:04:28,460 --> 00:04:29,680
ta makoꞌo‑ndo nɨñí,

115
00:04:29,680 --> 00:04:31,540
ña‑tuvi ñayɨ́vɨ́ chaa chii‑ndo.

116
00:04:31,540 --> 00:04:34,280
Ta ñayɨvɨ chachi kuñí ta chiꞌi‑chi nɨñí,

117
00:04:34,280 --> 00:04:36,200
iyo ñayɨ́vɨ́ chaa cha‑mandɨꞌɨ chii‑chi,

118
00:04:36,200 --> 00:04:38,500
ta kuasanatyakí chii‑chi nuu kuandɨꞌɨ ñayɨ́vɨ́

119
00:04:38,500 --> 00:04:40,820
tyi kuñí kuvi ndyayu nuu ndɨꞌɨ cha‑vaꞌa‑ka,

120
00:04:40,820 --> 00:04:43,740
ta nɨñí kuvi nuu ndɨꞌɨ cha‑vaꞌa‑ka koꞌo‑ndo.

121
00:04:43,740 --> 00:04:46,600
’Ta ñayɨvɨ chachi kuñí ta chiꞌi‑chi nɨñí,

122
00:04:46,600 --> 00:04:48,200
yɨtaꞌan‑chi chiꞌín,

123
00:04:48,200 --> 00:04:49,280
ta yɨtaꞌín chiꞌin‑chi.

124
00:04:49,280 --> 00:04:50,160
Ta Sutu‑yo Ndyoo,

125
00:04:50,160 --> 00:04:51,400
ra‑ityandaꞌa chií,

126
00:04:51,400 --> 00:04:52,700
iyo cha‑tyaku‑ra,

127
00:04:52,700 --> 00:04:54,820
ta yúꞌú tyi tyakí chakatyi‑ra.

128
00:04:54,820 --> 00:04:57,280
Ta takuan tuku ñayɨvɨ kuakachi kuñí,

129
00:04:57,280 --> 00:05:00,040
kuakoo ñayɨ́vɨ́ chaa chii‑chi chakatyí.

130
00:05:00,040 --> 00:05:01,800
Ta paan inuu ityi andɨvɨ,

131
00:05:01,800 --> 00:05:07,060
ña‑suvi tañi maná  ichachi sutu chaꞌnu‑ndo kuvi tyi ichiꞌi‑chi vasu ichachi‑chi.

132
00:05:07,060 --> 00:05:12,900
Soko ñayɨvɨ kuakachi paan iꞌya kuakoo ñayɨ́vɨ́ chaa chii‑chi iso kuaꞌan ñayɨ́vɨ́ —katyi‑ra.

133
00:05:12,900 --> 00:05:16,920
Ta tuꞌun iꞌya isañaꞌa‑ra veñuꞌu sinagoga ñuu Capernaúm.

134
00:05:16,920 --> 00:05:20,100
Iꞌya vachi tuꞌun ñayɨ́vɨ́ chaa cha‑mandɨꞌɨ

135
00:05:20,100 --> 00:05:23,120
Ta kuꞌva ichiñisoꞌo ñayɨvɨ tuꞌun ikaꞌan Jesús takuan,

136
00:05:23,120 --> 00:05:24,480
ta kuaꞌa ra‑kuvi ndochaꞌa‑ra ikaꞌan,

137
00:05:24,480 --> 00:05:25,640
ta katyi‑ra:

138
00:05:25,640 --> 00:05:27,460
—Yɨɨ loko tuꞌun kaꞌan‑ra,

139
00:05:27,460 --> 00:05:30,640
ta ña‑yoo‑ñi kuvi nakiꞌin tuꞌun.

140
00:05:30,640 --> 00:05:33,920
Ta ikutuñi iñi Jesús tyi ikaꞌan ña‑vaꞌa ndochaꞌa‑ra sɨkɨ tuꞌun ikaꞌan‑ra,

141
00:05:33,920 --> 00:05:34,800
ta ikaꞌan‑ra chii‑chi,

142
00:05:34,800 --> 00:05:35,700
ta katyi‑ra:

143
00:05:35,700 --> 00:05:37,860
—¿Atu ña‑taꞌan iñi‑ndo tuꞌun ikaꞌín?

144
00:05:37,860 --> 00:05:39,520
¿Ta iso kuñi iñi‑ndo,

145
00:05:39,520 --> 00:05:41,200
tatu ndyeꞌe‑ndo chii yúꞌú,

146
00:05:41,200 --> 00:05:42,580
Seꞌe Rayɨɨ Ra‑ityandaꞌa Ndyoo,

147
00:05:42,580 --> 00:05:44,880
kunakaí nuu ichindyaí cha‑ikuvi nuu?

148
00:05:44,880 --> 00:05:48,520
Ta Tatyi Ii Ndyoo kuvi ra‑chaꞌa ñayɨ́vɨ́ chaa chii ñayɨvɨ,

149
00:05:48,520 --> 00:05:50,360
ta tundyee iñi cha‑iyo chii kuñu‑chi,

150
00:05:50,360 --> 00:05:51,460
ña‑kuatyiñu‑chi.

151
00:05:51,460 --> 00:05:53,180
Ta tuꞌun chaikaꞌín chii‑ndo,

152
00:05:53,180 --> 00:05:55,560
chaꞌa‑chi tyi ñiꞌi‑ndo Tatyi Ii Ndyoo,

153
00:05:55,560 --> 00:05:58,020
ta suu‑ra kuvi ra‑kuakuꞌva ñayɨ́vɨ́ chaa chii‑ndo.

154
00:05:58,020 --> 00:06:00,840
Soko iyo‑ndo ña‑chinu iñi chií —katyi‑ra.

155
00:06:00,840 --> 00:06:04,440
Tyi ndyaa cha‑ikuvi nuu chachito‑ra yoo kuvi ñayɨvɨ ña‑chinu iñi chii‑ra,

156
00:06:04,440 --> 00:06:06,440
ta yoo ñayɨvɨ kuanaxiko ñaꞌa chii‑ra.

157
00:06:06,440 --> 00:06:07,780
Ta ikaꞌan‑ka‑ra,

158
00:06:07,780 --> 00:06:09,640
ta katyi‑ra:

159
00:06:09,640 --> 00:06:16,340
—Yukuan kuenda ikaꞌín chii‑ndo tyi ñi‑minuu ñayɨvɨ makuvi kichi‑chi nuu ndyaí tatu Sutu‑yo Ndyoo makuꞌva taꞌvi kichi‑chi.

160
00:06:16,340 --> 00:06:17,400
Ta kuandya kɨvɨ yukuan,

161
00:06:17,400 --> 00:06:20,520
kuaꞌa loko ra‑kuvi ndochaꞌa‑ra isandoo‑chi chii‑ra,

162
00:06:20,520 --> 00:06:22,260
ta ña‑ichindyachika‑ka‑chi chiꞌin‑ra.

163
00:06:22,260 --> 00:06:25,320
Yukuan ta ikaꞌan Jesús chii ndɨkaa uchi uvi taꞌan ndochaꞌa‑ra,

164
00:06:25,320 --> 00:06:26,360
ta katyi‑ra:

165
00:06:26,360 --> 00:06:28,820
—¿Atu kuñi tuku ndyoꞌo sandoo‑ndo chií?

166
00:06:28,820 --> 00:06:30,400
Ta inakaꞌan Simón Pedro,

167
00:06:30,400 --> 00:06:31,220
ta katyi‑ra:

168
00:06:31,220 --> 00:06:32,440
—Sutumañi‑yo,

169
00:06:32,440 --> 00:06:33,780
¿yoo chiꞌin kuꞌun‑ndi?

170
00:06:33,780 --> 00:06:37,640
Tyi maun kaꞌan tuꞌun chaꞌa tyi ñiꞌi‑ndi ñayɨ́vɨ́ chaa cha‑mandɨꞌɨ.

171
00:06:37,640 --> 00:06:39,760
Ta ndyuꞌu tyi chinu iñi‑ndi chiun,

172
00:06:39,760 --> 00:06:42,820
ta nakoto‑ndi tyi Ra‑ii vachi nuu ndyaa Ndyoo kuun.

173
00:06:42,820 --> 00:06:44,040
Ta inakaꞌan Jesús,

174
00:06:44,040 --> 00:06:44,820
ta katyi‑ra:

175
00:06:44,820 --> 00:06:47,540
—¿Atu ña‑suvi uchi uvi taꞌan‑ndo ikachín?

176
00:06:47,540 --> 00:06:50,060
Soko iyo minuu‑ndo kuvi seꞌe kuiꞌna.

177
00:06:50,060 --> 00:06:52,480
Ta ikaꞌan‑ra tuꞌun Judas Iscariote,

178
00:06:52,480 --> 00:06:55,520
seꞌe Simón tyi suu‑ra kuanakuꞌva kuenda chii‑ra,

179
00:06:55,520 --> 00:06:59,280
ta suu‑ra kuvi ra‑ndyachika chiꞌin cha‑uchi uvi taꞌan ndochaꞌa Jesús.

