﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:16,140
Nga kuanyujun xuta xi tsekꞌendu xingunda ndachikun tsabe nga tu jngu sani barku xi ꞌetju kio ꞌba nga Jesús bi jaꞌasꞌen nga kiko xutare,

2
00:00:16,140 --> 00:00:18,400
ngatꞌa tu kiji suba= xutare.

3
00:00:18,400 --> 00:00:25,700
ꞌBa ꞌbatsaꞌen jaꞌe jó ján kjaꞌe barku xi ꞌetjuni Tiberias nga jaꞌetiña ña kiskine niñuxtila xuta,

4
00:00:25,700 --> 00:00:28,460
kionga Jesús je kitsjare kjuanda Naꞌenchana.

5
00:00:28,460 --> 00:00:29,460
ꞌBamani,

6
00:00:29,460 --> 00:00:33,760
kionga xutankjiun tsabe nga Jesús bi nde kio tijñani ninga xutare,

7
00:00:33,760 --> 00:00:38,580
ꞌbatsaꞌen jaꞌasꞌen barkubiu nga kikangisjai kui naxinanda Capernaum.

8
00:00:38,580 --> 00:00:41,200
ꞌBa kionga je kuasjaire xingunda ndachikun,

9
00:00:41,200 --> 00:00:42,180
kitsure:

10
00:00:42,180 --> 00:00:43,160
—Maestru,

11
00:00:43,160 --> 00:00:44,660
¿kjiaꞌáñu jaꞌe ngaꞌe?

12
00:00:44,660 --> 00:00:46,460
ꞌBa Jesús kitsingojore:

13
00:00:46,460 --> 00:00:48,120
—Kjuakixi= xi xin_nuu̱.

14
00:00:48,120 --> 00:00:51,360
Kjiꞌyañu kjuakun xi kitsaꞌaa̱n,

15
00:00:51,360 --> 00:00:52,640
tunga bi kui kjuañu teminyisjaininuu̱.

16
00:00:52,640 --> 00:00:56,400
Tu Ngatꞌare= nga nda kitsitsenu niñuxtila xi kichinio,

17
00:00:56,400 --> 00:00:58,420
kui kjuañu teminyisjainiñuu̱.

18
00:00:58,420 --> 00:01:01,080
Bi ñaꞌaxa_ru xichine xi mare fe.

19
00:01:01,080 --> 00:01:04,880
Tusa tiꞌaxa_ru xichine xi bi fe,

20
00:01:04,880 --> 00:01:07,300
xi sjanu kjuabenichun xi bi fetꞌa.

21
00:01:07,300 --> 00:01:10,780
Kui xichinebiu xi sjanu Kiꞌndire Xuta xiꞌiun,

22
00:01:10,780 --> 00:01:13,000
ngatꞌa kui= xi ꞌexare Naꞌenchana.

23
00:01:13,000 --> 00:01:14,420
ꞌBa nchjabiu kitsu:

24
00:01:14,420 --> 00:01:16,500
—¿Mé= xi tjinnere nga siꞌee̱n ji̱n,

25
00:01:16,500 --> 00:01:20,220
tuxi sikꞌetjusunnii̱ xa xi mejénre Naꞌenchana?

26
00:01:20,220 --> 00:01:22,260
ꞌBa Jesús kitsingojo nganire:

27
00:01:22,260 --> 00:01:26,160
—Kui xa kibi xi mejénre Naꞌenchana nga sikꞌetjusun,

28
00:01:26,160 --> 00:01:29,440
nga tjinnere nga ku̱akjainnu ngatꞌare xi kitsikasen.

29
00:01:29,440 --> 00:01:31,220
ꞌBa nchjabiu kitsu ngani:

30
00:01:31,220 --> 00:01:33,480
—¿Mé= kjuakun xi kuakutsejennii̱,

31
00:01:33,480 --> 00:01:36,700
tuxi xianii̱ ꞌba ku̱akjainni̱ ngatꞌa tsiji?

32
00:01:36,700 --> 00:01:38,140
¿Mé= xa xi ñeꞌen?

33
00:01:38,140 --> 00:01:39,740
Joni xuta chingana,

34
00:01:39,740 --> 00:01:43,960
kui xi kiskine tsajmi xi chine xi mana ꞌmi kionga tsekꞌendu nangi tꞌaxiun.

35
00:01:43,960 --> 00:01:47,600
Ngatꞌa ꞌba=tsaꞌen kuaꞌindutꞌa enre Naꞌenchana:

36
00:01:47,600 --> 00:01:51,420
“Ngankꞌaa kikaꞌenire niñuxtila xi kiskine.”

37
00:01:51,420 --> 00:01:52,820
ꞌBa Jesús kitsu:

38
00:01:52,820 --> 00:01:54,500
—Kjuakixi= xi xin_nuu̱.

39
00:01:54,500 --> 00:01:58,220
Bi Moisés xi kitsjanu niñuxtila xi jendibajenni ngankꞌaa.

40
00:01:58,220 --> 00:02:04,040
Tusa Naꞌenchana̱ tsja_nuu̱ ngandaꞌe niñuxtila xi kjuakixi xi ndibajenni ngankꞌaa.

41
00:02:04,040 --> 00:02:06,540
Ngatꞌa niñuxtila xi tsja Naꞌenchana,

42
00:02:06,540 --> 00:02:11,220
kui= xi jendibajenni ngankꞌaa ꞌba mare tsikꞌendukun xuta ngasunꞌndebi.

43
00:02:11,220 --> 00:02:12,560
ꞌBa nchjabiu kitsu:

44
00:02:12,560 --> 00:02:13,420
—Naꞌen,

45
00:02:13,420 --> 00:02:15,480
taꞌentsjainii̱ niñuxtilabiu.

46
00:02:15,480 --> 00:02:17,000
ꞌBa Jesús kitsure:

47
00:02:17,000 --> 00:02:19,600
—An= ña̱ niñuxtila xi tsikꞌendukun xuta.

48
00:02:19,600 --> 00:02:22,760
Xi kjuaꞌe ngatꞌana̱ bi nde ku̱abojonire,

49
00:02:22,760 --> 00:02:26,260
ꞌba xi ku̱akjainre ngatꞌana̱ bi nde ku̱axindanire.

50
00:02:26,260 --> 00:02:27,740
Tunga je kixin_nuu̱,

51
00:02:27,740 --> 00:02:31,000
ninga tsa teꞌyanuu̱ tunga bi tjimakjainnu.

52
00:02:31,000 --> 00:02:34,700
Ngatsiꞌi xuta xi Naꞌenna̱ tsjana̱ kjuaꞌe ngatꞌana̱,

53
00:02:34,700 --> 00:02:38,140
ꞌba xi kjuaꞌe ngatꞌana̱ bi kꞌuaxjia̱ ngandetsian.

54
00:02:38,140 --> 00:02:40,380
Ngatꞌa ngankꞌaa jendibajenña̱,

55
00:02:40,380 --> 00:02:46,100
tuxi sikꞌetjusunña̱ jotsaꞌen mejénre Naꞌen xi kitsikasenna̱ ꞌba bi jotsaꞌen an mejénna̱.

56
00:02:46,100 --> 00:02:50,880
ꞌBa xi kitsikasenna̱ mejénre nga nijnguú sichajaa̱ xi je kitsjana̱.

57
00:02:50,880 --> 00:02:55,920
Tusa mejénre nga sikjaꞌaya ngani_ra̱ ngajinre mikꞌen xutabiu nga kjuetꞌa nixtjin.

58
00:02:55,920 --> 00:03:05,940
Ngatꞌa Naꞌenna̱ mejénre nga ngatsiꞌi xi skue Kiꞌndiu ꞌba ku̱akjainre ngatꞌa tseꞌe sꞌe̱=re kjuabenichun xi bi fetꞌa.

59
00:03:05,940 --> 00:03:12,340
ꞌBa an sikjaꞌaya ngani_ra̱ ngajinre mikꞌen xutabiu nga kjuetꞌa nixtjin —kitsu Jesús.

60
00:03:12,340 --> 00:03:16,520
ꞌBa ꞌbatsaꞌen xuta judío chꞌotsaꞌen kinchja cheje ngatꞌa tseꞌe Jesús,

61
00:03:16,520 --> 00:03:20,740
ngatꞌa kitsu nga kui= xi niñuxtila xi ngankꞌaa jendibajenni.

62
00:03:20,740 --> 00:03:21,740
ꞌBa kitsu:

63
00:03:21,740 --> 00:03:23,700
—¿A bi kui xutabi xi Jesús,

64
00:03:23,700 --> 00:03:24,980
kiꞌndire Kuse?

65
00:03:24,980 --> 00:03:26,880
ꞌYaña naꞌenre ko nare.

66
00:03:26,880 --> 00:03:30,500
¿Jó tjinnire nga ꞌba titsu nga ngankꞌaa jendibajenni?

67
00:03:30,500 --> 00:03:31,980
ꞌBa Jesús kitsure:

68
00:03:31,980 --> 00:03:35,120
—Bi chꞌotsaꞌen chuko xingiu ngatꞌare mé= xi kixia̱n.

69
00:03:35,120 --> 00:03:39,680
Ngatꞌa niꞌyá ku̱an kjuaꞌe ngatꞌana̱ tsa bi Naꞌen xi kitsikasenna̱ kjuaꞌeko,

70
00:03:39,680 --> 00:03:43,880
ꞌba an sikjaꞌaya ngani_ra̱ ngajinre mikꞌen nga kjuetꞌa nixtjin.

71
00:03:43,880 --> 00:03:46,800
ꞌBa=tsaꞌen kitsiꞌindu nchja chinga profeta:

72
00:03:46,800 --> 00:03:49,380
“Naꞌenchana kuakuyare ngatsiꞌi xuta.”

73
00:03:49,380 --> 00:03:50,440
ꞌBamani,

74
00:03:50,440 --> 00:03:55,260
ngatsiꞌi xi basen ñojonre Naꞌenchana ꞌba xi mare ngatꞌare mé= xi tsu,

75
00:03:55,260 --> 00:03:57,040
kui= xi kjuaꞌe ngatꞌana̱.

76
00:03:57,040 --> 00:03:59,540
’Nisa ꞌyajín be jó kjiꞌi Naꞌenchana.

77
00:03:59,540 --> 00:04:02,000
Tu jngu sani xi jendibani ña tijña Naꞌenchana,

78
00:04:02,000 --> 00:04:04,400
kui= xi je tsabe jó= kjiꞌi kui.

79
00:04:04,400 --> 00:04:06,580
Kjuakixi= xi xin_nuu̱.

80
00:04:06,580 --> 00:04:08,960
Xi ku̱akjainre ngatꞌana̱,

81
00:04:08,960 --> 00:04:10,980
kui= xi tjinre kjuabenichun xi bi fetꞌa.

82
00:04:10,980 --> 00:04:14,180
An= ña̱ niñuxtila xi tsjare kjuabenichun xuta.

83
00:04:14,180 --> 00:04:19,700
Xuta chinganu kiskine tsajmi xi chine xi mana ꞌmi nangi tꞌaxiun,

84
00:04:19,700 --> 00:04:21,200
tunga tojo jesun.

85
00:04:21,200 --> 00:04:24,860
Tunga niñuxtila kibi ngankꞌaa jendibajenni,

86
00:04:24,860 --> 00:04:27,680
tuxi tuꞌyani xi skine bi nde kueyani.

87
00:04:27,680 --> 00:04:31,720
An= ña̱ niñuxtila xi tijñakun xi ngankꞌaa jendibajenni.

88
00:04:31,720 --> 00:04:33,900
Tsa tjin xi skine niñuxtilabi,

89
00:04:33,900 --> 00:04:36,420
kui= xi sꞌe̱re kjuabenichun xi bi fetꞌa.

90
00:04:36,420 --> 00:04:38,300
ꞌBa niñuxtila xi sja,

91
00:04:38,300 --> 00:04:45,400
kui= xi yojona̱ xi sjantjai_ra̱ xuta ngasunꞌndebi tuxi sꞌe̱nire kjuabenichun —kitsu Jesús.

92
00:04:45,400 --> 00:04:48,760
ꞌBa ꞌbatsaꞌen xuta judío tu josiko xinkjin ꞌba kitsu:

93
00:04:48,760 --> 00:04:51,980
—¿Jó tsaꞌen ku̱an sjana yojore xutabi nga xinia?

94
00:04:51,980 --> 00:04:53,400
ꞌBa Jesús kitsu:

95
00:04:53,400 --> 00:04:55,020
—Kjuakixi= xi xin_nuu̱.

96
00:04:55,020 --> 00:04:58,440
Tsa bi xino yojore Kiꞌndire Xuta xiꞌiun ꞌba bi sꞌiu jinre,

97
00:04:58,440 --> 00:04:59,560
bi sꞌe̱ kjuabenichun ngajinnu.

98
00:04:59,560 --> 00:05:01,620
Xi skine yojona̱ ꞌba kꞌui jinna̱,

99
00:05:01,620 --> 00:05:06,980
kui= xi sꞌe̱re kjuabenichun xi bi fetꞌa,

100
00:05:06,980 --> 00:05:10,360
ꞌba an sikjaꞌaya ngani_ra̱ xutabiu nga kjuetꞌa nixtjin.

101
00:05:10,360 --> 00:05:16,280
Ngatꞌa yojona̱ kui= xi xichine kjuakixi ꞌba jinna̱ kui= xi nanda kjuakixi.

102
00:05:16,280 --> 00:05:17,900
Xi skine yojona̱ ꞌba kꞌui jinna̱,

103
00:05:17,900 --> 00:05:19,720
kui= xi kꞌuendujinntsjaina̱,

104
00:05:19,720 --> 00:05:21,600
ꞌba an kuatejñajinntsjai_ra̱.

105
00:05:21,600 --> 00:05:26,060
Jotsaꞌen Naꞌenchana xi tsja kjuabenichun kitsikasenna̱ ꞌba ngatꞌare kui tejñakua̱n,

106
00:05:26,060 --> 00:05:31,620
ꞌba=nde tsaꞌen ngatꞌare xuta xi saꞌenna̱ xichinere,

107
00:05:31,620 --> 00:05:33,480
kui= xi sja_ra̱ kjuabenichun.

108
00:05:33,480 --> 00:05:43,320
Kibi= niñuxtila xi ngankꞌaa jendibajenni ꞌba bi joni tsajmi xi chine xi mana ꞌmi xi kiskine xuta chinganu ꞌba tojo jesun.

109
00:05:43,320 --> 00:05:45,660
Ngatꞌa xi skine niñuxtilabi,

110
00:05:45,660 --> 00:05:48,120
kui= xi sꞌe̱re kjuabenichun xi bi fetꞌa.

111
00:05:48,120 --> 00:05:54,420
ꞌBa=tsaꞌen kinchja Jesús nga yakuya ngaya jngu niꞌya sinagoga naxinanda Capernaum.

112
00:05:54,420 --> 00:05:57,160
Kionga kjintꞌe xutare en xi kinchja,

113
00:05:57,160 --> 00:05:59,600
ꞌbatsaꞌen nkjin xi ꞌba kitsu:

114
00:05:59,600 --> 00:06:00,880
—¿ꞌYá= xi ku̱akjainre enbi?

115
00:06:00,880 --> 00:06:02,300
ꞌÑu= naꞌen tjinre.

116
00:06:02,300 --> 00:06:08,080
Tunga Jesús tsabe nga chꞌotsaꞌen inyafocheje xutare ngatꞌare kibiu ꞌba kitsure:

117
00:06:08,080 --> 00:06:09,700
—¿A chꞌo manu kibiu?

118
00:06:09,700 --> 00:06:16,480
¿ꞌBa jó ku̱annu tsa xio Kiꞌndire Xuta xiꞌiun kionga kuenijin ngani ngaꞌnde ña jendibani?

119
00:06:16,480 --> 00:06:20,240
Isennixtjintsjere= Naꞌenchana xi tsjare kjuabenichun xuta,

120
00:06:20,240 --> 00:06:24,360
tunga niꞌmé xi tseꞌe ngasunꞌndio ku̱anre sjare kjuabenichun xuta.

121
00:06:24,360 --> 00:06:25,840
ꞌBa en xi kixin_nuu̱,

122
00:06:25,840 --> 00:06:30,600
kui= xi tseꞌe Isennixtjintsjere Naꞌenchana ꞌba tsjare kjuabenichun xuta.

123
00:06:30,600 --> 00:06:34,560
Tunga tjin= ngajinnu yakꞌa xi bi makjainre kitsu Jesús,

124
00:06:34,560 --> 00:06:41,440
ngatꞌa ꞌnda nga tutsꞌinre jaꞌba be= ꞌyá xi bi makjainre ꞌba ꞌyá xi singantsja.

125
00:06:41,440 --> 00:06:42,740
ꞌBa ꞌba nde kitsu:

126
00:06:42,740 --> 00:06:49,820
—Kui= kjua ꞌba kixinni_nuu̱ nga tuꞌyá ku̱an kjuaꞌe ngatꞌana̱ tsa Naꞌenchana bi saꞌen nga ku̱an kjuaꞌe ngatꞌana̱.

127
00:06:49,820 --> 00:06:55,220
ꞌNda kui nixtjinbiu nkjin xutare kitsikumare ꞌba bi nde tsakꞌajmekoni.

128
00:06:55,220 --> 00:06:58,960
ꞌBa ꞌbatsaꞌen Jesús jako xutare xi tejó ꞌba tsiningiyare:

129
00:06:58,960 --> 00:07:01,220
—¿A mejénnú kuangiun jun ngayeje?

130
00:07:01,220 --> 00:07:03,260
ꞌBa Simón Pedro kitsingojore:

131
00:07:03,260 --> 00:07:04,060
—Naꞌen,

132
00:07:04,060 --> 00:07:05,920
¿ꞌyá= ngisa xi kuangitjenngii̱?

133
00:07:05,920 --> 00:07:10,160
Ji= xi nukjua nijmi en xi tsjare kjuabenichun xi bi fetꞌa xuta.

134
00:07:10,160 --> 00:07:13,400
Je makjainni̱ ꞌba ꞌya=ni nga ji= xi Cristo,

135
00:07:13,400 --> 00:07:15,980
xi Kiꞌndire Naꞌenchana xi tijñakun.

136
00:07:15,980 --> 00:07:17,480
ꞌBa Jesús kitsure:

137
00:07:17,480 --> 00:07:19,820
—An= kiskjaꞌajin_nuu̱ jun xi tejó,

138
00:07:19,820 --> 00:07:22,940
tunga ngajinnu tjin jngu xi chanayi.

139
00:07:22,940 --> 00:07:26,700
Nga ꞌba kitsu ngatꞌa tseꞌe Judas Iscariote kinchja.

140
00:07:26,700 --> 00:07:28,180
Xi kiꞌndire Simón.

141
00:07:28,180 --> 00:07:32,060
Ngatꞌa kui= xi singantsja ꞌba jngu xutare xi tejó.

