﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,020
Ichi kuaꞌan Jesús ma,

2
00:00:07,020 --> 00:00:08,920
ni jini ya in tee kuaa,

3
00:00:08,920 --> 00:00:11,880
te onde kii ni kâku de ma kuaa de.

4
00:00:11,880 --> 00:00:13,600
Tee ka ndikin Jesús ma,

5
00:00:13,600 --> 00:00:15,300
ni ka jikan‑tnuꞌu de ya:

6
00:00:15,300 --> 00:00:16,620
―‍Teskuaꞌa,

7
00:00:16,620 --> 00:00:19,920
¿na‑in ndiso kuechi ja ni kâku kuaa tee yaꞌa?

8
00:00:19,920 --> 00:00:22,820
¿Ja ka ndiso kuechi yuva de ma jiꞌin siꞌi de ma,

9
00:00:22,820 --> 00:00:25,200
xi ja ndiso kuechi maa de kúu?

10
00:00:25,200 --> 00:00:27,080
―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

11
00:00:27,080 --> 00:00:28,040
Jesús ma,

12
00:00:28,040 --> 00:00:29,180
ni ndakoneꞌe ya:

13
00:00:29,180 --> 00:00:34,360
―‍Ni a ndiso kuechi maa de ni a ka ndiso kuechi yuva de ma jiꞌin siꞌi de ma kúu.

14
00:00:34,360 --> 00:00:35,740
Saꞌa ni kuu,

15
00:00:35,740 --> 00:00:39,880
sukan‑vaꞌa jin kuni ni sukan saꞌa Suꞌsi ma te nduvaꞌa de.

16
00:00:39,880 --> 00:00:47,020
Nani tuu ndii‑ka a chi kuu jin satniñu o sukan kúni iya ni tetniñu ñaꞌa ma.

17
00:00:47,020 --> 00:00:48,840
Vaa nuna kunee,

18
00:00:48,840 --> 00:00:50,880
te masu na in kuu satniñu‑ka.

19
00:00:50,880 --> 00:00:53,440
Nani iyo sa ñuu ñayivi a,

20
00:00:53,440 --> 00:00:58,560
ñuꞌu xtnuu nuu ñayii ñuu ñayivi a kúu sa ―‍kúu ya jiñaꞌa ya.

21
00:00:58,560 --> 00:01:01,040
Nuu ni jinu ni kaꞌan Jesús ma sukan,

22
00:01:01,040 --> 00:01:02,540
ni tusii ya nuu ñuꞌú ma,

23
00:01:02,540 --> 00:01:06,040
te ni saꞌa ya jiꞌin ndute sii ya ma vala ndeꞌyu,

24
00:01:06,040 --> 00:01:08,540
te ni chiꞌi ya nuu tee kuaa ma.

25
00:01:08,540 --> 00:01:10,440
Sani te jiñaꞌa ya:

26
00:01:10,440 --> 00:01:11,140
―‍Kuáꞌan ni,

27
00:01:11,140 --> 00:01:13,840
te ndakate ni nuu ni a nuu ñuꞌu ndute ma,

28
00:01:13,840 --> 00:01:17,600
nuu nani Siloé ma ―‍kúu ya jiñaꞌa ya.

29
00:01:17,600 --> 00:01:21,740
Te tnuꞌu Siloé ma kúni kaꞌan “ja ni tetniñu ñaꞌa ya”.

30
00:01:21,740 --> 00:01:23,340
Te tee kuaa ma,

31
00:01:23,340 --> 00:01:24,760
ni jaꞌan de,

32
00:01:24,760 --> 00:01:26,540
te ni ndakate de nuu de ma,

33
00:01:26,540 --> 00:01:28,440
te nuu ni ndakokuiñi de ma,

34
00:01:28,440 --> 00:01:30,440
jâ ni kuu ndeꞌya de.

35
00:01:30,440 --> 00:01:37,040
Te ñayii ka iyo yatni ma jiꞌin ñayii ni ka yo jini de xiꞌna‑ka ma ja ni yo jikan de karidaa ma,

36
00:01:37,040 --> 00:01:38,740
te ka jikan‑tnuꞌu tnaꞌa i:

37
00:01:38,740 --> 00:01:44,540
―‍¿Masu tee yaꞌa kúu tee ni yo nukoo ni yo jikan de karidaa ma?

38
00:01:44,540 --> 00:01:46,220
―‍ka kuu i ka kaꞌan i.

39
00:01:46,220 --> 00:01:47,740
Te jaku i ka kaꞌan:

40
00:01:47,740 --> 00:01:51,740
―‍Suu ndija de kúu ―‍ka kuu i ka kaꞌan i.

41
00:01:51,740 --> 00:01:53,380
Jaku‑ka i ka kaꞌan:

42
00:01:53,380 --> 00:01:55,060
―‍Sukan kaa de,

43
00:01:55,060 --> 00:01:58,220
kovaa masu suu de kúu ―‍ka kuu i ka kaꞌan i.

44
00:01:58,220 --> 00:02:00,040
Kovaa maa de jiñaꞌa:

45
00:02:00,040 --> 00:02:01,640
―‍Saña kúu.

46
00:02:01,640 --> 00:02:03,820
Sani te ka jikan‑tnuꞌu i de:

47
00:02:03,820 --> 00:02:07,340
―‍¿Naxe kúu ja vitna te kúu ndeꞌya ni a?

48
00:02:07,340 --> 00:02:08,680
―‍ka kuu i ka jiñaꞌa i.

49
00:02:08,680 --> 00:02:10,360
Te ni ndakoneꞌe de:

50
00:02:10,360 --> 00:02:12,560
―‍Tee nani Jesús ma,

51
00:02:12,560 --> 00:02:14,360
ni saꞌa de ndeꞌyu,

52
00:02:14,360 --> 00:02:15,660
te ni chiꞌi de nuu sa a,

53
00:02:15,660 --> 00:02:17,060
te káꞌan de:

54
00:02:17,060 --> 00:02:18,200
“Kuáꞌan ni,

55
00:02:18,200 --> 00:02:21,480
te ndakate ni nuu ni a nuu ñuꞌu ndute,

56
00:02:21,480 --> 00:02:23,180
nuu nani Siloé ma”,

57
00:02:23,180 --> 00:02:24,380
te ni jaꞌan sa,

58
00:02:24,380 --> 00:02:26,640
te nuu ni ndakate sa nuu sa ma,

59
00:02:26,640 --> 00:02:30,480
sani te ni ndatnuu nuu sa a ―‍kúu de jiñaꞌa de.

60
00:02:30,480 --> 00:02:32,940
Sani te ka jikan‑tnuꞌu i de:

61
00:02:32,940 --> 00:02:34,860
―‍¿Ndenu iyo tee yukan?

62
00:02:34,860 --> 00:02:36,100
―‍ka kuu i ka jiñaꞌa i.

63
00:02:36,100 --> 00:02:39,940
―‍Masu jini sa ―‍kúu de jiñaꞌa de.

64
00:02:39,940 --> 00:02:44,120
Te ni jan koo i jiꞌin tee ni iyo kuaa ma nuu tee ka kuu fariseo ma.

65
00:02:44,120 --> 00:02:52,000
Te kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu ñayii ma kúu kivi ni saꞌa Jesús ma ndeꞌyu te ni ndanune nuu de ma.

66
00:02:52,000 --> 00:02:55,160
Te ni ka jikan‑tnuꞌu tuku ñaꞌa tee ka kuu fariseo ma:

67
00:02:55,160 --> 00:02:58,440
―‍¿Naxe ni kuu ja ni ndatnuu nuu ni a?

68
00:02:58,440 --> 00:03:00,400
―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

69
00:03:00,400 --> 00:03:01,900
Te jiñaꞌa de:

70
00:03:01,900 --> 00:03:04,300
―‍Ni chiꞌi de ndeꞌyu nuu sa a,

71
00:03:04,300 --> 00:03:05,940
te ni ndakate sa,

72
00:03:05,940 --> 00:03:09,380
te ni ndundijin nuu sa a ―‍kúu de jiñaꞌa de.

73
00:03:09,380 --> 00:03:11,780
Jaku tee fariseo ma ka kaꞌan:

74
00:03:11,780 --> 00:03:15,940
―‍Tee ni saꞌa saꞌa chi masu tee ni tetniñu Suꞌsi ma kúu de,

75
00:03:15,940 --> 00:03:22,900
vaa ñatuu chiñuꞌu de kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu o a ―‍ka kuu de ka kaꞌan de.

76
00:03:22,900 --> 00:03:25,400
Kovaa jaku‑ka de ka kaꞌan:

77
00:03:25,400 --> 00:03:27,560
―‍¿Nú tee ndiso kuechi kúu de,

78
00:03:27,560 --> 00:03:29,800
te naxe kúu saꞌa de milagru yaꞌa?

79
00:03:29,800 --> 00:03:30,520
―‍ka kuu de ka kaꞌan de.

80
00:03:30,520 --> 00:03:34,560
Chukan kúu ja ni ka kusiin jaku de,

81
00:03:34,560 --> 00:03:38,060
te ni ka ndakakan‑tnuꞌu tuku de tee ni iyo kuaa ma:

82
00:03:38,060 --> 00:03:41,760
―‍¿Te naxe káꞌan ni ja kuu tee ni ndasavaꞌa nuu ni a?

83
00:03:41,760 --> 00:03:43,480
―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

84
00:03:43,480 --> 00:03:46,260
Te ni ndakoneꞌe tee yukan:

85
00:03:46,260 --> 00:03:52,420
―‍Saña chi káꞌan sa ja in tee ndákaxtnuꞌu tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma kúu de ―‍kúu de jiñaꞌa de.

86
00:03:52,420 --> 00:03:53,420
Kovaa tee judío ma,

87
00:03:53,420 --> 00:03:58,560
ñatuu ni ka kandija de ja ni iyo kuaa de ma te ni ndundijin nuu de ma.

88
00:03:58,560 --> 00:04:01,120
Onde ni ka kana de yuva tee ma,

89
00:04:01,120 --> 00:04:02,780
te ka jikan‑tnuꞌu de:

90
00:04:02,780 --> 00:04:04,840
―‍¿Tee yaꞌa kúu saꞌya ni ma?

91
00:04:04,840 --> 00:04:07,100
¿Ka kaꞌan ni ja ni kâku kuaa de?

92
00:04:07,100 --> 00:04:08,440
¿Naxe kúu ja vitna,

93
00:04:08,440 --> 00:04:09,700
te kúu ndeꞌya de a?

94
00:04:09,700 --> 00:04:11,620
―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

95
00:04:11,620 --> 00:04:13,980
Te ni ka ndakoneꞌe yuva de ma:

96
00:04:13,980 --> 00:04:17,060
―‍Ka naꞌa sa ja tee yaꞌa kúu saꞌya sa,

97
00:04:17,060 --> 00:04:18,920
te ni kâku kuaa de.

98
00:04:18,920 --> 00:04:23,480
Kovaa ñatuu ka jini sa naxe kúu ja vitna te kúu ndeꞌya de a.

99
00:04:23,480 --> 00:04:27,560
Suni ñatuu ka jini sa na in ni ndasavaꞌa de.

100
00:04:27,560 --> 00:04:29,500
Jin kakan‑tnuꞌu maa ni de;

101
00:04:29,500 --> 00:04:31,200
jâ tee nijaꞌnu kúu de,

102
00:04:31,200 --> 00:04:37,820
te maa de kuu kaꞌan naxe ni kuu ja ni nduvaꞌa de a ―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

103
00:04:37,820 --> 00:04:40,080
Yuva de ma ka jiñaꞌa sukan,

104
00:04:40,080 --> 00:04:41,760
kuechi ja ka yuꞌu de tee judío ma,

105
00:04:41,760 --> 00:04:48,060
vaa jâ ni ka ndatnuꞌu tnaꞌa de ja nú na in káꞌan ja Jesús ma kúu Cristo iya ni tetniñu Suꞌsi ma,

106
00:04:48,060 --> 00:04:51,640
te jin taji de i ini veñuꞌu luluu nuu ka ndatnaꞌa de ma.

107
00:04:51,640 --> 00:04:54,720
Chukan kúu ja ni ka jiñaꞌa yuva de ma:

108
00:04:54,720 --> 00:04:56,540
“Jin kakan‑tnuꞌu maa ni de;

109
00:04:56,540 --> 00:04:58,620
jâ tee nijaꞌnu kúu de.”

110
00:04:58,620 --> 00:04:59,740
Tee judío ma,

111
00:04:59,740 --> 00:05:02,400
ni ka ndakana tuku de tee ni iyo kuaa ma,

112
00:05:02,400 --> 00:05:03,660
te ka jiñaꞌa de:

113
00:05:03,660 --> 00:05:05,860
―‍Kaꞌan ndaa ni nuu Suꞌsi a.

114
00:05:05,860 --> 00:05:12,340
Saña chi ka jini sa ja tee ndiso kuechi kúu tee yukan ―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

115
00:05:12,340 --> 00:05:14,340
Te ni ndakoneꞌe tee ma:

116
00:05:14,340 --> 00:05:18,300
―‍Masu jini sa nú tee ndiso kuechi kúu de xi ñaꞌa.

117
00:05:18,300 --> 00:05:21,900
Kovaa ja jini sa kúu ja ni iyo kuaa sa,

118
00:05:21,900 --> 00:05:26,040
te vitna chi kúu ndeꞌya sa ―‍kúu de jiñaꞌa de.

119
00:05:26,040 --> 00:05:28,880
Te ni ka ndakan‑tnuꞌu‑ka tuku de tee ma:

120
00:05:28,880 --> 00:05:34,180
―‍¿Nawa ni saꞌa de ja ni kuu ni ka ndanune nuu ni a te kúu ndeꞌya ni a?

121
00:05:34,180 --> 00:05:36,080
―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

122
00:05:36,080 --> 00:05:37,800
Te ni ndakoneꞌe de:

123
00:05:37,800 --> 00:05:40,360
―‍Jâ ni kaꞌan sa ndaka ja jini sa ma,

124
00:05:40,360 --> 00:05:42,380
kovaa ñatuu ka kandija ñaꞌa ni.

125
00:05:42,380 --> 00:05:45,720
¿Navaꞌa ka kuni ni ja ndakaꞌan‑ka sa in‑ka jichi?

126
00:05:45,720 --> 00:05:46,920
¿Suni ndijin,

127
00:05:46,920 --> 00:05:49,820
ka kuni ni ja jin kondikin ni de?

128
00:05:49,820 --> 00:05:50,820
―‍kúu de jiñaꞌa de.

129
00:05:50,820 --> 00:05:54,480
Sani te ni ka kaꞌan ndevaꞌa de nuu tee ni iyo kuaa ma,

130
00:05:54,480 --> 00:05:56,080
te ka jiñaꞌa de:

131
00:05:56,080 --> 00:05:58,300
―‍Maa ni ndikin tee yukan,

132
00:05:58,300 --> 00:06:01,040
kovaa saña chi Moisés ma ka ndikin sa.

133
00:06:01,040 --> 00:06:05,400
Saña chi ka jini sa ja ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu Moisés ma.

134
00:06:05,400 --> 00:06:06,400
Kovaa tee yukan,

135
00:06:06,400 --> 00:06:10,740
ni masu ka jini sa ndenu vee de ―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

136
00:06:10,740 --> 00:06:12,460
Te ni ndakoneꞌe tee ma:

137
00:06:12,460 --> 00:06:13,860
―‍¡Jinchoꞌo!

138
00:06:13,860 --> 00:06:15,820
Ñatuu ka jini ndijin ndenu vee de.

139
00:06:15,820 --> 00:06:18,480
Kovaa saña chi ni ndasavaꞌa de nuu sa a.

140
00:06:18,480 --> 00:06:21,020
Vaa ka jini o ja Suꞌsi ma,

141
00:06:21,020 --> 00:06:25,040
masu jinisoꞌo ya ja ka kaꞌan ñayii ka ndiso kuechi ma.

142
00:06:25,040 --> 00:06:31,420
Yika‑ni ja jinisoꞌo ya ñayii ka chiñuꞌu ya ma jiꞌin ñayii ka saꞌa sukan játna ini ya ma.

143
00:06:31,420 --> 00:06:36,840
Ñatuu nama ka jinisoꞌo o ja ndasavaꞌa in ñayii nuu in‑nka ñayii ni kâku kuaa ma.

144
00:06:36,840 --> 00:06:40,200
Nute tee yaꞌa masu nuu Suꞌsi ma vee de,

145
00:06:40,200 --> 00:06:43,460
masu nawa kuu saꞌa de ―‍kúu de jiñaꞌa de.

146
00:06:43,460 --> 00:06:45,180
Sani te ka jiñaꞌa de:

147
00:06:45,180 --> 00:06:46,540
―‍Ndijin,

148
00:06:46,540 --> 00:06:49,200
jâ ndiso kuaꞌa ni kuechi nuu ni kâku ni ma.

149
00:06:49,200 --> 00:06:51,860
¿Te kúni ni ja kaxtnuꞌu ni nuu saña?

150
00:06:51,860 --> 00:06:53,180
―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

151
00:06:53,180 --> 00:06:57,280
Te ni ka keneꞌe de tee ma ini veñuꞌu luluu ma.

152
00:06:57,280 --> 00:06:58,000
Jesús ma,

153
00:06:58,000 --> 00:07:01,760
ni jinisoꞌo ya ja ni ka keneꞌe de tee ni iyo kuaa ma,

154
00:07:01,760 --> 00:07:03,780
te nuu ni ndaniꞌi ya de ma,

155
00:07:03,780 --> 00:07:05,520
te ni jikan‑tnuꞌu ya de:

156
00:07:05,520 --> 00:07:09,300
―‍¿Kandija ni iya ni kenda ñayivi ñuu ñayivi a?

157
00:07:09,300 --> 00:07:10,800
―‍kúu ya jiñaꞌa ya.

158
00:07:10,800 --> 00:07:12,060
Te jiñaꞌa de:

159
00:07:12,060 --> 00:07:13,380
―‍Señor,

160
00:07:13,380 --> 00:07:14,900
kaꞌan ni na in kúu,

161
00:07:14,900 --> 00:07:18,980
sukan‑vaꞌa kandija sa ya ―‍kúu de jiñaꞌa de.

162
00:07:18,980 --> 00:07:19,880
Jesús ma,

163
00:07:19,880 --> 00:07:21,380
ni ndakoneꞌe ya:

164
00:07:21,380 --> 00:07:23,220
―‍Jâ ni jini ni ya.

165
00:07:23,220 --> 00:07:24,220
Saña kúu,

166
00:07:24,220 --> 00:07:27,720
iya káꞌan jiꞌin ni a ―‍kúu ya jiñaꞌa ya.

167
00:07:27,720 --> 00:07:29,500
Sani te tee yukan,

168
00:07:29,500 --> 00:07:30,680
jiñaꞌa de:

169
00:07:30,680 --> 00:07:32,040
―‍Kándija ñaꞌa sa,

170
00:07:32,040 --> 00:07:34,480
Señor ―‍kúu de jiñaꞌa de.

171
00:07:34,480 --> 00:07:37,100
Te ni jinkoo jiti de nuu Jesús ma.

172
00:07:37,100 --> 00:07:39,240
Sani te jiñaꞌa Jesús ma:

173
00:07:39,240 --> 00:07:43,300
―‍Saña chi vee sa ñuu ñayivi ya ja saꞌa ndaa sa,

174
00:07:43,300 --> 00:07:45,340
sukan‑vaꞌa ñayii inukuaa ma,

175
00:07:45,340 --> 00:07:47,300
te kuu jin ndakondeꞌya i,

176
00:07:47,300 --> 00:07:49,000
te ñayii ka ndeꞌya ma,

177
00:07:49,000 --> 00:07:51,980
jin ndukuaa i ―‍kúu ya jiñaꞌa ya.

178
00:07:51,980 --> 00:07:55,820
Jaku tee fariseo ma ja ka iyo de jiꞌin ya ma,

179
00:07:55,820 --> 00:07:57,640
te ni ka jinisoꞌo de,

180
00:07:57,640 --> 00:07:58,980
te ka jikan‑tnuꞌu de:

181
00:07:58,980 --> 00:07:59,900
―‍¿Nú sukan,

182
00:07:59,900 --> 00:08:01,020
saña tna,

183
00:08:01,020 --> 00:08:02,640
suni inukuaa sa?

184
00:08:02,640 --> 00:08:04,280
―‍ka kuu de ka jiñaꞌa de.

185
00:08:04,280 --> 00:08:05,740
Jesús ma,

186
00:08:05,740 --> 00:08:06,940
ni ndakoneꞌe ya:

187
00:08:06,940 --> 00:08:11,620
―‍Nute ndijin inukuaa ni chi masu jin kondiso kuechi ni.

188
00:08:11,620 --> 00:08:15,900
Kovaa ka kaꞌan ni ja ka kundijin nuu ni a te ka ndeꞌya ni.

189
00:08:15,900 --> 00:08:20,180
Chukan kúu ja jâ ka ndiso kuechi ni ―‍kúu ya jiñaꞌa ya.

