\id 1CO ‑ Mixtec, Magdalena Peñasco
\h 1 Corintios
\mt1 Carta xinañuꞌu ni saꞌa Pablo ma ja ni tetniñu de nuu ñayii ka iyo ñuu Corinto ma
\c 1
\s1 Sukan ndákan‑tnuꞌu ñañaꞌa Pablo ma ñayii ka kandija Suꞌsi ma ja ka iyo i ñuu Corinto ma
\rem Saludo
\p
\v 1 Saña kúu Pablo tee ni ndakana ñaꞌa Jesucristo ma, ja sukan kúu ini maa Suꞌsi ma, te ni tetniñu ñaꞌa ya, te ka iyo sa jiꞌin ñani o Sóstenes ya.
\p
\v 2 Te ka tee sa tutu yaꞌa nuu ni ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a ja ka iyo ni ñuu Corinto a, ja jâ ni ka ndusiin ni nuu ja uꞌvi ma, vaa ka iyo ni jiꞌin Cristo Jesús ma, te ni ndakana ñaꞌa ya ja jin ko kuu ni ñayii ñatuu na ja uꞌvi‑ka jin ko saꞌa. Te ka tee tna sa nuu ndaka ñayii ka ndakuneꞌe Jesucristo iya tátnuni nuu o a ja ka iyo i ndevaꞌa‑ni ñuu ma. Iya tátnuni nuu i jiꞌin nuu o a kúu ya.
\p
\v 3 Ka kuni sa ja Yuva o Suꞌsi ma jiꞌin Jesucristo iya tátnuni nuu o a, na skutaꞌvi ñaꞌa ya ja vii ja vaꞌa, te jin koo mani ni.
\s1 Ndákuan‑taꞌvi Pablo ma nuu Suꞌsi ma ja ni skutaꞌvi ya ja vii ja vaꞌa nuu ñayii ni ka nduu saꞌya ya ma
\rem Acción de gracias por dones espirituales
\p
\v 4 Ndimaa ndákuan‑taꞌvi sa nuu Suꞌsi ma ja jin kuu ni, vaa ja maa Cristo Jesús ma, te ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma ja vii ja vaꞌa.
\m
\v 5 Vaa ja maa ya te ni ka ndaniꞌi ni ndaka ja vaꞌa ma, na ko kaꞌan o ja ndaka tnuꞌu vaꞌa ma, jiꞌin ndaka tnuꞌu ndichi ma,
\m
\v 6 jiꞌin ndaka tnuꞌu vaꞌa ni ka kaxtnuꞌu sa sukan ni ndoꞌo ni neni Cristo ma ja jin kuu o ma.
\m
\v 7 Te saꞌa ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma ndaka, sukan‑vaꞌa ñatuu nawa ko kaꞌni‑ka ñaꞌa i, nani ka ndetu o ja ndenda Jesucristo iya tátnuni nuu o a.
\m
\v 8 Te maa ya chindee ñaꞌa ja jin konukuiñi vaꞌa ni nuu ya ma sukan‑vaꞌa ni‑in ja uꞌvi jin konee jin kondiso ni onde kivi ndenda ya ma.
\m
\v 9 Vaa Suꞌsi ma chi ja káꞌan ya ma chi ûni saꞌa ya, te maa ya kúu iya ni ndakana ñaꞌa ja jin ketnaꞌa ini ni jiꞌin Saꞌya ya Jesucristo iya tátnuni nuu o a.
\s1 Má jin saꞌa siin tnaꞌa o, vaa suni maa Cristo ma kúu iya ka kandija o a
\rem ¿Está dividido Cristo?
\p
\v 10 Ja maa Jesucristo iya tátnuni nuu o a, te ja jikan‑taꞌvi sa nuu ni ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a kúu ja in‑ni ja jin ko kaꞌan ndaka ni, te ñatuu koo jin ko saꞌa siin tnaꞌa ni, suꞌva inuu kuiti jin kani ini ni te inuu jin ketnaꞌa ini ni.
\m
\v 11 Káꞌan sa saꞌa nuu ndaka ni ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, vaa ni ka kaxtnuꞌu ñayii ka iyo veꞌe Cloé ma nuu sa ja suꞌva suꞌva ka kuu ni te ka skiti ini tnaꞌa ni.
\m
\v 12 Chi vaa saꞌa ka kaꞌan in jichi in jichi ni: “Saña chi ka saꞌa sa sukan ni kaxtnuꞌu Pablo ma”, te “saña chi ka saꞌa sa sukan ni kaxtnuꞌu Apolos ma”, te “saña chi ka saꞌa sa sukan ni kaꞌan Cefas ma”, te “saña chi ka saꞌa sa sukan ni kaꞌan Cristo ma.”
\m
\v 13 ¿Xi uu jichi Cristo ma kúu? ¿Xi saña ja kúu sa Pablo a, ni ndakaa sa nuu krusi ma ja jin kuu ni? ¿Xi ja nani maa sa ja kúu sa Pablo a ni ka jandute ni, ja jin ko kaꞌan ni sukan?
\m
\v 14 Ndákuan‑taꞌvi sa nuu Suꞌsi ma ja ni‑in ndijin ñatuu ni skuandute sa, nú masu ja tee kúu Crispo ma jiꞌin tee kúu Gayo ma‑ni,
\m
\v 15 sukan‑vaꞌa ñatuu na nde ni ko kaꞌan ja ni jandute ni ja maa sa.
\m
\v 16 Suni ni skuandute sa ñayii veꞌe tee nani Estéfanas ma, te ja ndaka‑ka ñayii ma, ñatuu naꞌa sa nú ni skuandute sa in‑ka i.
\m
\v 17 Vaa masu ni tetniñu ñaꞌa Cristo ma ja skuandute sa ñayii ma chi ni tetniñu ñaꞌa ya ja kaxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa ya ma. Te masu tnuꞌu ndichi maa sa kúu ja kaxtnuꞌu sa a, vaa jin ko katanuu ñaꞌa ñayii ma. Suꞌva ja kúni saña kúu ja jin konaꞌa ñayii ma sukan ni ndoꞌo ni neni Cristo ma nuu krusi ma ja jin ndaniꞌi taꞌvi i ma.
\s1 Jesucristo ma chi tnuꞌu ndichi Suꞌsi ma jiꞌin tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu Suꞌsi ma kúu ya
\rem Cristo, poder y sabiduría de Dios
\p
\v 18 Kovaa ñayii ka skenaa maa i ma chi tnuꞌu káꞌan sukan ni jiꞌi Cristo ma nuu krusi ma chi tnuꞌu neé tnuꞌu uun‑ni kúu, ka jani ini i. Kovaa nuu yoꞌo ja ni ka kandija o sukan ni jiꞌi ya ma chi tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu Suꞌsi ma kúu, te saꞌa i ja jin ndaniꞌi taꞌvi o.
\m
\v 19 Vaa saꞌa ndee nuu tnuꞌu Suꞌsi ma:
\q1 Xnaa ri tnuꞌu ndichi nuu ñayii inundichi ma,
\q2 te xnaa ri tnuꞌu saꞌa ja jákuꞌni ini ñayii jani ini ja jákuꞌni ini i ma.
\p
\v 20 ¿Ndenu iyo ñayii ndichi ma? ¿Te ndenu iyo tee skuaꞌa tutu ma te jini xeen de ma? ¿Te ndenu iyo ñayii ndanduku kuenda tnuꞌu ndichi tiempu yaꞌa? ¿Masu ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni nduneé, ni ndukuꞌu tnuꞌu ndichi iyo ñuu ñayivi a?
\m
\v 21 Vaa masu ni waꞌa Suꞌsi ma tnuꞌu ja ñayii jani ini ja ndichi xeen i iyo i ñuu ñayivi a, te kundee tnuꞌu ndichi jini i ma ja kuni i ja iyo Suꞌsi ndija ma. Suꞌva ja ni jatna ini Suꞌsi ma kúu ja jin koninisoꞌo ñayii ma tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa ya ma, te jin jakuꞌni ini i naxe jin ndaniꞌi taꞌvi i ma, visi ka káꞌan maa ñayii ñatuu ka kandija tnuꞌu Suꞌsi ma ja tnuꞌu neé tnuꞌu kuꞌu‑ni kúu ma.
\m
\v 22 Vaa ñayii judío a, ka jikan i seña nuu Suꞌsi ma, sana jin kandija i ya ma. Te ñayii ñuu griego a, ka ndanduku i tnuꞌu ndichi ma, te ka jani ini i ja sukan, te jin ndaniꞌi i Suꞌsi ma.
\m
\v 23 Kovaa saña chi ka kaxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Cristo ma iya ni ka skuita kaa i nuu krusi ma. Kovaa nuu ñayii judío ma chi in ja xtnaꞌa ñaꞌa kúu ja ka kaxtnuꞌu sa sukan ma, te nuu ñayii masu judío ka kuu i ma chi tnuꞌu neé tnuꞌu kuꞌu kúu tnuꞌu ka kaxtnuꞌu sa a, ka kaꞌan i.
\m
\v 24 Kovaa nuu ñayii ka kuu judío ma jiꞌin griego ma ja ni ndakana ya i te ni ka nduu i saꞌya Suꞌsi ma chi tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu Suꞌsi ma kúu Cristo ma, jiꞌin tnuꞌu ndichi Suꞌsi ma kúu ya nuu i, ka kaꞌan i.
\m
\v 25 Vaa tnuꞌu Suꞌsi ma ja ka jani ini ñayii ma ja masu nde jiniñuꞌu ma, suꞌva tnuꞌu ndichi‑ka ka kuu i sana tnuꞌu ndichi ñayii ñuu ñayivi a. Te tnaꞌa ja saꞌa Suꞌsi ma ja ka jani ini ñayii ma ja masu na tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu i ma, kovaa iyo‑ka tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu i sana ja ka saꞌa maa ñayii ma.
\m
\v 26 Ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o ma, jin ndasaꞌa maa ni kuenda, ja masu kuaꞌa ni ni ka yo kuu ñayii ndichi ma, te ni masu kuaꞌa ni ni ka yo kuu ñayii ka tatnuni‑ka, te ni masu kuaꞌa ni ni ka yo kuu ñayii ka kuu xiku‑ka ma neꞌun ñayii ñuu ñayivi a, nuu ni ndakana ñaꞌa ya ma.
\m
\v 27 Suꞌva ñayii ka jani ini ñayii ñuu ñayivi a ja masu ka jakuꞌni ini i ma, ka kuu ñayii ni ndakaji Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa saꞌa ya ja jin ndakukan‑nuu ñayii ka jani ini ja inundichi‑ka i ma. Te ñayii ñatuu ka iyo tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu i ma ni ndakaji Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa saꞌa ya ja jin ndakukan‑nuu ñayii ka jani ini ja ka iyo tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu i ma.
\m
\v 28 Te ñayii ka saxiko ñaꞌa ñayii ñuu ñayivi a, ñayii yukan ni ndakaji Suꞌsi ma, te ñayii masu kuu‑ka ka kaꞌan ñayii ñuu ñayivi a ni ndakaji tna ya, sukan‑vaꞌa jin kendoo ndaꞌvi maa ñayii ka jani ini ja maa i ka kuu‑ka ma,
\m
\v 29 sukan‑vaꞌa ñatuu na in ko kaꞌan ja maa i kúu‑ka nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 30 Vaa ja maa Suꞌsi ma, te ka iyo o jiꞌin Cristo Jesús ma. Te ja maa Cristo Jesús ma, te ni ka nduu o ñayii ndichi, te ja maa ya, te ni ka nduu o ñayii jin ko saꞌa ja vaꞌa ja ndaa, te ñatuu na ja uꞌvi‑ka jin ko saꞌa o nuu Suꞌsi a, vaa ni ndatava ñaꞌa ya nuu ja uꞌvi ma.
\m
\v 31 Te ja sukan ndaka chíndee ñaꞌa ya ma, te jín ko kuu o sukan ndee nuu tutu Suꞌsi ma: “Nú na in kúni ja kani ini i ja maa i kúu‑ka, suꞌva Suꞌsi ma na ndachiñuꞌu i vaa maa ya kúu iya saꞌa ndaka.”
\c 2
\s1 Pablo ma chi nanimaa tnuꞌu ja ni ndakaa Jesucristo ma te ni jiꞌi ya nuu krusi ma kúu tnuꞌu ni kaxtnuꞌu de ma
\rem Proclamando a Cristo crucificado
\p \v 1 Chukan kúu ja ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi ma, nuu ni jaan sa ni jan kaxtnuꞌu sa tnuꞌu Suꞌsi a, masu ni kaꞌan sa tnuꞌu yii tnuꞌu ndichi nuu ni ma.
\m \v 2 Ûni ni ñuꞌu ini sa ja masu kaꞌan sa in‑ka tnuꞌu, nú masu ja nanimaa tnuꞌu sukan ni ndakaa Jesucristo ma nuu krusi ma ndakaꞌan sa nuu ni, sukan‑vaꞌa jin kuni tna ni.
\m \v 3 Ñatuu na tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu maa sa, nuu ni iyo sa neꞌun ni ma, suꞌva niꞌi ndeyu sa ja yuꞌu sa ma.
\m \v 4 Te ni a tnuꞌu ni yo kaxtnuꞌu sa ma, masu nde ni yo kaꞌan sa tnuꞌu vii tnuꞌu luu ni a tnuꞌu ndichi ka kaꞌan ñayii ñuu ñayivi a, sukan‑vaꞌa jin kandija ni ma. Suꞌva nani yikuu sa káꞌan sa ma, te maa tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu Xtumani Ndios ma ni saꞌa ja ni ka kandija ni ma,
\m \v 5 sukan‑vaꞌa jin ndasaꞌa maa ni kuenda ja masu kuechi tnuꞌu ndichi ka kaꞌan ñayii ma te ni ka kandija ni tnuꞌu Suꞌsi ma, chi ñaꞌa, vaa ja maa tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu Suꞌsi ma te ni ka kandija ni tnuꞌu maa ya ma.
\s1 Xtumani Ndios ma kúu iya káxtnuꞌu tnuꞌu ndichi Suꞌsi ma nuu o
\rem La revelación por el Espíritu de Dios
\p \v 6 Kovaa ka kaꞌan sa tnuꞌu ndichi maa Suꞌsi ma nuu tnaꞌa o ñayii ni ka teku‑ka ini i nuu maa Suꞌsi ma, te tnuꞌu ndichi yaꞌa, masu tnuꞌu ndichi ja ka kaꞌan ñayii tiempu yaꞌa kúu, ni a tnuꞌu ndichi tee ka tatnuni‑ka tiempu yaꞌa kúu, vaa tnuꞌu ndichi ka kaꞌan ñayii maa‑ni chi ka naa i.
\m \v 7 Kovaa ja ka kaꞌan sa a chi tnuꞌu ndichi maa Suꞌsi ma kúu, te masu ka jini ñayii ma, vaa tnuꞌu ndichi yaꞌa chi ni iyo yuꞌu i. Kovaa saꞌa jâ ni jani ini maa Suꞌsi ma onde xiꞌna‑ka ma ja jin kuu o, te jin koo jayiñuꞌu o.
\m \v 8 Te ndaka tnuꞌu ndichi yaꞌa, ni‑in tee ka tatnuni‑ka tiempu yaꞌa, ñatuu ni ka jakuꞌni ini de. Vaa nute ni ka jakuꞌni ini de ma chi masu jin skuita kaa de iya iyo jayiñuꞌu ma nuu krusi ma, ja kúu ya Iya Tátnuni ma.
\m \v 9 Kovaa ni yo kuu saꞌa, sukan‑vaꞌa ko kuu sukan ndee nuu tutu Suꞌsi ma ja káꞌan saꞌa ma:
\q1 Tnaꞌa ja masu ni ka jini ni‑in ñayii ma ni a jin kunisoꞌo i ma ni a jin jakuꞌni ini ini anua i ma,
\q2 tnaꞌa chaꞌa kúu ja ni satuꞌva Suꞌsi ma ja jin kuu o ja ka kutoo o ya ma.
\p \v 10 Kovaa ja maa Xtumani Ndios ma, te ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma nuu o. Vaa Xtumani Ndios ma kúu iya jini vaꞌa jini vii ndaka ja jani ini Suꞌsi ma.
\m \v 11 Vaa sukan ka kuu tna o, vaa ni‑in ñayii ma ñatuu jini i nawa jani ini in‑ka ñayii ma, nú masu ja maa‑ni ini anua ñayii ma jini nawa jani ini i ma. Te suni sukan kúu ja ñatuu na in jini nawa jani ini Suꞌsi ma, nú masu ja maa in‑ni Xtumani Ndios ma jini.
\m \v 12 Te yoꞌo, ñatuu ka jan‑taꞌvi o sukan ka jani ini ñayii ñuu ñayivi yaꞌa, chi suꞌva maa Suꞌsi ma ni skutaꞌvi ñaꞌa Xtumani maa ya ma, sukan‑vaꞌa saꞌa ya ja jin jakuꞌni ini o ndaka ja ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma.
\m \v 13 Te ora ka kaꞌan o tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa maa Suꞌsi ma chi masu tnuꞌu ndichi ka kaxtnuꞌu ñayii ñuu ñayivi a kúu ja ka kaꞌan o a, suꞌva ka kaꞌan o sukan káxtnuꞌu maa Xtumani Ndios ma, te ka kaxtnuꞌu o, te ndaka chaꞌa chi yika‑ni ja ñayii ka iyo jiꞌin Xtumani Ndios ma ka jakuꞌni ini.
\m \v 14 Kovaa ñayii ñatuu ka iyo jiꞌin Xtumani Ndios ma, masu ka jakun‑tnuni ini i sukan káꞌan Xtumani Ndios ma, vaa tnuꞌu neé tnuꞌu kuꞌu kúu, ka jani ini i, te ñatuu ka jakuꞌni ini i, vaa tnuꞌu káꞌan Xtumani Ndios ma chi ja maa ya ma, sana kuu jin ndasaꞌa o kuenda ma.
\m \v 15 Chukan kúu ja ñayii ka iyo jiꞌin Xtumani Ndios ma chi kuu jin ndasaꞌa i kuenda ndaka naxe ka iyo ndaka ja ka iyo ñuu ñayivi a, kovaa maa i, masu na in ndakaꞌan naxe kúu i.
\m \v 16 Vaa: “¿Na in ni jini naxe jani ini Iya Tátnuni ma? ¿Na in ni kaxtnuꞌu nuu ya naxe saꞌa naxe kúu ya?” Kovaa yoꞌo chi ka nevaꞌa o janitnuni maa Cristo ma, te chukan kúu ja ka ndásaꞌa o kuenda.
\c 3
\s1 Pablo ma jiꞌin Apolos ma, tee ka jinukuechi nuu Suꞌsi ma ka kuu de
\rem Colaboradores de Dios
\p \v 1 Chukan kúu ja ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, masu ni kuu kaꞌan sa tnuꞌu yii‑ka ja káꞌan tnuꞌu Suꞌsi o a, sukan iyo ja kaꞌan o nuu ñayii jâ ni ka teku‑ka ini i nuu Suꞌsi ma, suꞌva ni kaꞌan sa nuu ni kuenda tnuꞌu ja nuu ñayii ka iyo ñuu ñayivi a‑ni, kuenda tnuꞌu ja suchi kuechi ka kuu ni nuu Cristo ma.
\m \v 2 Vaa ni kaꞌan sa tnuꞌu Suꞌsi a nuu ni kuenda tnuꞌu ja ni taa sa lechi‑ni, vaa masu ja kaji kúu, te sukan‑ni ni kaꞌan sa, vaa ñatuu jin teku‑ka ini ni kivi yukan ja jin jakuꞌni ini ni, te ni a onde vitna ñatuu jin teku‑ka ini ni.
\m \v 3 Vaa sukan ka kuu ñayii ñuu ñayivi a ka kuu‑ka ni, vaa iyo‑ka tnuꞌu kueñu tnaꞌa ma, tnuꞌu kanaa ma, tnuꞌu saꞌa siin tnaꞌa ñayii ma, nuu ka iyo ni a. Te nú sukan, sukan ka saꞌa ka kuu ñayii ñuu ñayivi a, sukan‑ni ka saꞌa ni, te masu ka saꞌa ni sukan kúni Suꞌsi ma.
\m \v 4 Vaa in ni káꞌan: “Ja ndaa ndija ja saña chi saꞌa sa sukan saꞌa Pablo ma”, te in‑ka ni káꞌan: “Te saña chi saꞌa sa sukan saꞌa Apolos ma.” ¿Te masu ka kuu ni sukan ka kuu ñayii ñuu ñayivi a, ja sukan ka kaꞌan ni a?
\m \v 5 Te ¿na in kúu Pablo a, te na in kúu Apolos ma, ka jani ini ni? Jin ndasaꞌa ni kuenda ja tee ka jinukuechi nuu Suꞌsi ma‑ni ka kuu sa, te ni ka kaxtnuꞌu sa tnuꞌu Suꞌsi a ja ni ka kandija ni a, te maa Iya Tátnuni ma ni taa in in tniñu ja jin satniñu sa nuu ya.
\m \v 6 Saña ni sunkoo tnuꞌu Suꞌsi a kuenda tnuꞌu ja in ndikin, te Apolos ma, nuu ni yo kaxtnuꞌu‑ka de tnuꞌu Suꞌsi ma, kuenda tnuꞌu ja ni yo yoso de i, te ni ka jite i, te maa Suꞌsi ma saꞌa ja ve jin kuaꞌnu ni nuu ya ma.
\m \v 7 Chukan kúu ja ni a ñayii sunkoo ma ni a ñayii yoso ma ka ndanuu‑ka, nú masu ja maa in‑ni Suꞌsi ma kúu iya kanuu‑ka, vaa maa ya saꞌa ja jaꞌnu i ma.
\m \v 8 Te inuu ka kuu ñayii ni sunkoo ma jiꞌin ñayii yoso ma, kovaa maa maa i jin ndaniꞌi sukan ni ka satniñu i nuu Suꞌsi ma.
\m \v 9 Vaa saña chi ñayii ka satniñu nuu Suꞌsi ma ka kuu sa, te ndijin ka kuu nuu ñuꞌú nuu satniñu maa Suꞌsi ma, te ndijin ka kuu veꞌe saꞌa Suꞌsi ma.
\p \v 10 Sukan ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma ja satniñu sa nuu ya ma, ja ko kuu sa sukan kúu in tee jini xeen saꞌa de veꞌe, te ni tetnaꞌa sa veꞌe ma, te in‑ka ñayii ni ka skaa yika veꞌe ma. Te sukan ka kuu o ja ka kaxtnuꞌu o tnuꞌu Suꞌsi ma. Chukan kúu ja ndi‑in ndi‑in o, jín kondeꞌya vaꞌa o ja sukan ni kejaꞌa veꞌe ma, te sukan jín skaa‑ka o yika veꞌe ma.
\m \v 11 Vaa nuu jâ ni kejaꞌa in veꞌe ma, masu na in kuu ndaxsama‑ka jaꞌa veꞌe ma. Te kuenda tnuꞌu ja jaꞌa veꞌe ni kejaꞌa ma kúu maa Jesucristo ma.
\m \v 12 Te ñayii ka kaxtnuꞌu tnuꞌu ya ma, nuna jin kaxtnuꞌu ndaa i ma chi tnuꞌu ka kaꞌan i ma chi kuenda tnuꞌu ja oro xi plata xi yuu vivii jin ko kuu. Kovaa nú ma jin kaxtnuꞌu ndaa i tnuꞌu Suꞌsi ma chi kuenda tnuꞌu ja yutnu‑ni xi tnu ndoo‑ni xi ndaꞌa yutnu‑ni jin ko kuu tnuꞌu ka kaꞌan i ma.
\m \v 13 Te kenda kivi ja ndaka ja ka saꞌa o ma chi jin yaꞌa i nuu ñuꞌu iꞌni ma, te jin ndakuni o tniñu ni ka saꞌa o ma nú ja vaꞌa ni yo kuu i xi ñaꞌa.
\m \v 14 Te nú ja vaꞌa ni yo kuu tniñu ni saꞌa o ma chi koo i nuu Suꞌsi ma, te Suꞌsi ma, taa ya ja iyo ja skutaꞌvi ñaꞌa ya ma.
\m \v 15 Kovaa nú tniñu ni saꞌa in ñayii ma, te ni kayu i te ni naa i, chi visi maa ñayii ma na jin kaku ma, kovaa jin kendoo ndaꞌvi jin kendoo kee i, vaa ndaka ja ni ka saꞌa, ni ka kuu i ma ni ka kayu te ni ka naa ma.
\p \v 16 Vaa jin konaꞌa ni ja ndaka o, te ka kuu o veꞌe Suꞌsi ma. Te Xtumani Ndios ma iyo meꞌñu ndaka o a.
\m \v 17 Te nú na in ma konukuiñi vaꞌa nuu Suꞌsi ma chi yikuu i ndákana i veꞌe ii Suꞌsi ma, te Suꞌsi ma chi xnaa tna ya i, vaa masu kuu i kituu i veꞌe ya ma ja sukan kúu i ma.
\m \v 18 Máko jin xndaꞌvi ni maa ni, te máko jin kani ini ni ja in ñayii ndichi ka kuu ni tiempu yaꞌa. Vaꞌa‑ka ja jin kani ini ni ja in ñayii masu jini kuiti ka kuu ni, sukan‑vaꞌa jin kenda koo ni ja jin ko kuu ni ñayii ndichi ndija.
\m \v 19 Vaa tnuꞌu ndichi iyo ñuu ñayivi yaꞌa, in ja masu jiniñuꞌu kúu i nuu Suꞌsi ma. Vaa saꞌa ndee nuu tnuꞌu Suꞌsi ma: “Saꞌa Suꞌsi ma ja maa tnuꞌu ndichi ka kaꞌan ñayii ma, te jin nukun‑tuu maa i, te jin ndandoꞌo jin ndaneni maa i.”
\m \v 20 Te suni saꞌa káꞌan nuu tnuꞌu Suꞌsi ma: “Iya Tátnuni ma chi jini ya ja ka jani ini ñayii inundichi ñuu ñayivi yaꞌa, te nuu ya ma masu jiniñuꞌu ja ka jani ini i ma.”
\m \v 21 Chukan kúu ja ni‑in ni, másu jin kutachi ni ja ka saꞌa ni sukan ka kaxtnuꞌu in ñayii ma‑ni, vaa ndijin chi ka iyo ni ja jin kutuꞌva ni ndaka tnuꞌu Suꞌsi o a,
\m \v 22 visi Pablo ma xi Apolos ma xi Cefas ma ka kaꞌan tnuꞌu Suꞌsi ma, kovaa nuu maa ni vee. Te kuenda maa ni ka kuu ndaka ja iyo ñuu ñayivi ya vitna ja ka teku o a jiꞌin ja iyo ja kii‑ka ma, te suni ja iyo ja skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma kivi jin kûu o ma, kuenda maa ni ka kuu ndaka.
\m \v 23 Vaa ndaka o ka iyo nuu ndaꞌa maa Cristo ma, te nuu ndaꞌa Suꞌsi ma iyo Cristo ma.
\c 4
\s1 Sukan ka satniñu Pablo ma jiꞌin jaku‑ka tee ka jinukuechi nuu Suꞌsi ma
\rem El ministerio de los apóstoles
\p \v 1 Chukan kúu ja jin kani ini ni ja tee ka jinukuechi nuu Cristo ma ka kuu sa, te ka satniñu sa, ka kaxtnuꞌu sa tnuꞌu ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma.
\m \v 2 Te vitna jiniñuꞌu ja ndi‑in ndi‑in ñayii satniñu nuu ya ma, na saꞌa i sukan ni tatnuni ya ma.
\m \v 3 Masu nde ndí ini xeen sa nawa jin kaꞌan ni ja kuu sa, xi nawa jin kaꞌan tee ka jaꞌnde tniñu ma, ja nú vaꞌa‑ni ja saꞌa sa a xi ñatuu. Ni a maa sa, te ndakaꞌan sa ja ja vaꞌa xeen kúu ja saꞌa sa a, chi ñatuu.
\m \v 4 Vaa visi maa sa jani ini ja ñatuu na ja uꞌvi saꞌa sa ma, kovaa maa Suꞌsi Iya Tátnuni ma kúu iya jini ndaa jini ndija nawa saꞌa nawa kúu ndija sa ma.
\m \v 5 Chukan kúu ja máko jin kaꞌan yachi‑ni ni nawa kúu. Vaꞌa‑ka ja na jin kondetu o ja kenda kivi ndenda Iya Tátnuni ma, vaa maa ya ndakaxtnuꞌu tnaꞌa ja ka iyo yuꞌu nuu nee ma, te maa ya ndakaxtnuꞌu nawa ni jani ini anua o ma ja saꞌa o ma, te sani te ndi‑in ndi‑in o ja ni ka saꞌa o ja vaꞌa ma jin ndaniꞌi jayiñuꞌu nuu Suꞌsi ma.
\m \v 6 Te chaꞌa kúu ja káxtnuꞌu sa nuu ni ja sukan jin ko kuu ni, vaa sukan ka kuu maa sa jiꞌin tee nani Apolos ya, vaa ka kutoo ñaꞌa sa ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, te ja ka kuni sa kúu ja jin kutuꞌva ni ja jin kaꞌan ni sukan‑ni káꞌan nuu tnuꞌu Suꞌsi a, te másu ko jin skaa‑ka ni jin kaꞌan ni, nasa yukan te jin kani ini ni ja maa ni ka kuu‑ka sana jaku‑ka ñayii ma.
\m \v 7 Vaa masu kuu kaꞌan maa o ja ka iyo vaꞌa‑ka o nuu Suꞌsi ma sana in‑ka ñayii ma. Vaa ndaka nawa ka nevaꞌa ndi‑in ndi‑in o ma, maa Suꞌsi ma táa. Te nú ja ni kutaꞌvi ni kúu ja ka nevaꞌa ni ma, te masu ja vaꞌa kúu ja ko kuvixi ni ja ja maa ni, te ni niꞌi ni ma.
\m \v 8 Ka jani ini ni ja ka nevaꞌa ni ndaka. Te ka jani ni ja ni ka kuxiku ni. Te ka jani ini ni ja ka kuu ni sukan ka kuu rey ma, te ñatuu ka jiniñuꞌu‑ka ni ja káꞌan sa a. ¡Naka vaꞌa, nute ja ndaa ja rey ka kuu ni, sukan‑vaꞌa jin ko kuu tna sa rey jiꞌin ni!
\m \v 9 Vaa jani ini sa ja saña ja ka kuu sa tee ni tetniñu Suꞌsi ma, ni jani ini ya ja sandiꞌi‑nka jin ko kuu sa, te kuenda tnuꞌu ja jâ ni kutnuni ja jin kûu sa. Te ndaka ñayii ñuu ñayivi a jiꞌin ángel ma, ka ndaa ka nuu ñaꞌa i, te ka kusii ini i, te ka kutachi i, tee ka jakundee ñaꞌa i ja sukan ka ndoꞌo ka neni sa a.
\m \v 10 Saña chi ka jani ini ni ja ñayii ka kuneé ka ku‑uun ka kuu sa, ja ka kutoo sa Cristo ma. Te ka jani ini ni ja ñayii ka jini‑ka ka kuu ni nuu Cristo ma. Saña chi ka jani ini ni ja ka xtaya sa, te maa ni chi ka iyo‑ka tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu‑ka ni, ka jani ini ni. Ndijin chi ka iyo jayiñuꞌu ni ñuu ñayivi a, te saña chi ka saxiko ñaꞌa i.
\m \v 11 Te onde vitna ka kokon ka yichi sa, te kuenda tnuꞌu ja ka iyo vichi sa. Te ka waꞌa i tikatu yikinuu sa a. Te ñatuu na veꞌe sa, te kuan koo ve koo‑ni sa ka kuu sa.
\m \v 12 Te ni ka kuita sa ja ka satniñu sa jiꞌin ndaꞌa sa a sana ka teku sa. Te ka kaꞌan uꞌvi ñayii a ja jin kuu sa, kovaa maa sa chi ka kaꞌan vaꞌa sa ja jin kuu i. Te visi ka sondikin ñaꞌa i, kovaa ka kanda sa.
\m \v 13 Ka kaꞌan i ja masu ja vaꞌa ka saꞌa sa, kovaa saña chi ka kaꞌan vii ka kaꞌan vaꞌa sa nuu i. Te kuenda tnuꞌu ja miꞌi ma‑ni ka kuu sa nuu i, te ka saxiko ñaꞌa i.
\p \v 14 Masu kuechi ja kúni sa ja jin kukan‑nuu ni kúu ja tée sa saꞌa nuu ni, suꞌva ndákaꞌan‑soꞌo sa nuu ni ja ka kuu ni saꞌya too sa a.
\m \v 15 Vaa visi ka nevaꞌa ni uxi mil ñayii ka skuaꞌa ñaꞌa naxe jin saꞌa ni ja jin kondikin ni Cristo ma, kovaa masu yuva ni ka kuu ñayii yukan. Vaa ka jini maa ni ja ja maa Cristo Jesús ma te ni kaxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa ma, te chukan kúu ja kuenda tnuꞌu ja yuva ni kúu sa.
\m \v 16 Te chukan kúu ja jikan‑taꞌvi sa nuu ni ja ka kuu ni saꞌya sa nuu Suꞌsi ma ja jin saꞌa ni sukan saꞌa sa a.
\m \v 17 Te vitna ni tetniñu sa tee kúu Timoteo saꞌya too sa a, vaa tee yaꞌa chi saꞌa de sukan tátnuni Iya Tátnuni ma, te suu de ndaskaꞌán ñaꞌa ndaka ni sukan saꞌa sukan kúu sa ja jinukuechi sa nuu Cristo ma, sukan káxtnuꞌu sa nuu ndaka ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a ja ka iyo i ndaka ñuu ma.
\m \v 18 Kovaa jaku ni chi ka jani ini ni ja maa ni ka kuu‑ka, te ka jani ini ni ja masu kenda‑ka kivi ja jaan‑ka sa nuu ka iyo ni a.
\m \v 19 Kovaa nú Suꞌsi ma kúni chi jaan yachi sa nuu ka iyo ni a, te kuni sa ñayii ka kaꞌan ja maa i ka kuu‑ka ma, te kuni sa nú ka iyo ndija i jiꞌin tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu Suꞌsi ma xi yika‑ni ja ka kaꞌan i ma‑ni.
\m \v 20 Vaa nú ka iyo o nuu tátnuni maa Suꞌsi ma, masu yika‑ni ja tnuꞌu káꞌan‑ni o kúu chi ûni káꞌan te saꞌa o, vaa iyo o jiꞌin tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu ya ma.
\m \v 21 ¿Te naxe ka kuni ni? ¿Xi kindaꞌa sa in yutnu xii jaan sa, xi jaan sa jiꞌin tnuꞌu kuee tnuꞌu mani, sana kuu jin ndakaka ndaa ni nuu Suꞌsi ma?
\c 5
\s1 Sukan jin saꞌa i jiꞌin in tee ni kivi nduu jiꞌin ñasiꞌi yuva de ma
\rem Un caso de inmoralidad juzgado
\p \v 1 Ja ndaa kúu ja jinisoꞌo sa ja nuu ka iyo ni a iyo in tee ni kivi nduu jiꞌin ñasiꞌi yuva de ma, te tnaꞌa chukan chi ni a ñayii ñatuu nde ka kandija Suꞌsi ma, masu nde ka saꞌa i sukan saꞌa de a.
\m \v 2 Te ndaka sukan kúu a, kovaa ndijin, ka jani ini ni ja vaꞌa‑ni ka kuu ni. ¿Navaꞌa ñatuu ka ndasaꞌa ni kuenda ja masu vaꞌa‑ni ka saꞌa ka kuu ni a, te jin xtandiyo ni tee ni saꞌa sukan nuu ka iyo ni a?
\m \v 3 Ja ndaa ndija ja masu iyo sa nuu ka iyo ni a, kovaa kuenda tnuꞌu ja iyo sa jiña kúu ja jani ini sa a, te jâ ni kaꞌan sa sukan jin saꞌa ni tee ni saꞌa sukan a.
\m \v 4 Nú ni ka ndututu ni a, te jin kani ini ni ja kuenda tnuꞌu ja iyo tna sa jiña, te ja maa Jesucristo iya tátnuni nuu o a jiꞌin tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu ya a,
\m \v 5 te jin ndakuaꞌa ni tee yukan te ndúndaꞌa ñaꞌa maa tachi ma, sukan‑vaꞌa na xndoꞌo xneni i de, te xi ma ndasaꞌa de kuenda te xndoo de ja uꞌvi saꞌa de ma te ndakokuiñi de nuu Suꞌsi ma, te kaku anua de ma kivi ndenda Jesús iya tátnuni nuu o a.
\m \v 6 Masu vaꞌa‑ni ja ka jani ini ni ja maa ni ka kuu‑ka te ka waꞌa ni tnuꞌu ja sukan saꞌa tee jiña. ¿Ñatuu ka jini ni ja vala‑ni levadura ma, te saꞌa i ja xsjaa i ndaka ñujan triu ma? Te sukan kúu nú iyo in ñayii saꞌa ja uꞌvi ma neꞌun o a chi saꞌa i ja ndi‑in ndi‑in ñayii ma ndakuikin xiko i ma.
\m \v 7 Jin ndasaꞌa ni kuenda, te jin ndasavii ni maa ni, te jin xtandiyo ni levadura ja ka iyo jiꞌin ni a, sukan‑vaꞌa jin nduu ni ñujan jaa, te máko kinee‑ka ñaꞌa levadura ma, sukan ka iyo ka kuu ni onde vitna a. Jin ndakaꞌán ni sukan ni ndoꞌo ni neni Cristo ma ja jin kuu ni, vaa ni ka jaꞌni i ya sukan ni ka yo jaꞌni i in ndikachi ni ka yo jatniñu i Viko Pascua ma.
\m \v 8 Chukan kúu ja jín koo vii jín koo vaꞌa o, te jin kani ini o ja kuenda tnuꞌu ja ndi‑kivi ndi‑kivi ka saꞌa o Viko Pascua ma, te jín xndoo o ndaka ja uꞌvi ja kini ni ka yo saꞌa, ni ka yo kuu o ma, ja saꞌa i sukan saꞌa levadura ma. Suꞌva jín saꞌa o ja vaꞌa ja ndaa ma, te yoꞌo chi sukan kúu xtatila ñatuu na levadura yiꞌi ma, sukan jín ko kuu o.
\p \v 9 Te ja ni tee sa nuu ni ma kúu ja másu ko jin ndatnaꞌa ni jiꞌin ñayii ka kivi nduu jiꞌin ñayii masu ni ka tnandaꞌa jiꞌin i ma.
\m \v 10 Kovaa masu ja káꞌan sa sukan ma, te ûni másu ko jin ndatnaꞌa kuiti ni jiꞌin ñayii ka iyo ñuu ñayivi a ja ñatuu jin kuni‑ka i Suꞌsi ma te ka kivi nduu i jiꞌin in‑ka ñayii ñatuu ni ka tnandaꞌa jiꞌin i ma, xi inundiyo ini i ma, xi ka sakuiꞌna i ma, xi ka ndachiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, vaa nute sukan ma kuu jin ndatnaꞌa‑ka o jiꞌin ñayii ka saꞌa ja uꞌvi ma ja ñatuu jin kuni‑ka i tnuꞌu Suꞌsi ma, chi jiniñuꞌu ja ma jin koo‑ka o nuu ñuu ñayivi a.
\m \v 11 Suꞌva ja ni tee sa nuu ni ma, káꞌan sa ja másu ko jin ndatnaꞌa ni jiꞌin ni‑in ñayii ja káꞌan i ja jâ ni nduu i saꞌya Suꞌsi ma, te kívi nduu i jiꞌin in‑ka ñayii masu ni tnandaꞌa jiꞌin i ma, xi ja ndíyo ini i ma, xi ja ndáchiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, ni a ñayii káꞌan uꞌvi nuu tnaꞌa ma, xi ndájini i ma, xi ñayii kuiꞌna ma, másu ko jin ndatnaꞌa ni jiꞌin i ja koo jin kaa ni jiꞌin i xita, vaa jâ ka jini i ja vaꞌa ma te ka kuu‑ka i sukan.
\p \v 12-13 Vaa masu saña iyo ja ndakan sa kuenda nuu ñayii ñatuu jin kuni‑ka tnuꞌu Suꞌsi a chi maa Suꞌsi ma ndakan kuenda nuu i. Kovaa ndijin chi ka iyo ni ja jin ndakaꞌan jin ndakachi ni nuu ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi a ja na jin koo vaꞌa i nuu ya. Te nú ñatuu ka ndikin ndaa i Suꞌsi ma, te jin keneꞌe ni ñayii soꞌo yukan nuu ka iyo ni a.
\c 6
\s1 Ñayii saꞌa ja uꞌvi ma chi ma ndaniꞌi taꞌvi i
\rem Litigios delante de los incrédulos
\p
\v 1 ¿Te navaꞌa ka saꞌa ni ja nú nde ni iyo in ja saꞌa ja skiti tnaꞌa ini ni jiꞌin in tnaꞌa o ni nduu saꞌya Suꞌsi ma, te ka waꞌa ni kuenda nuu ñayii ñatuu ka kandija Suꞌsi ma, te ñatuu ka kaxtnuꞌu ni nuu ñayii jâ ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma ja ñatuu na ja uꞌvi‑ka ka saꞌa i ma?
\m
\v 2 ¿Te ñatuu ka ndasaꞌa ni kuenda ja yoꞌo ja ñatuu ka saꞌa‑ka o ja uꞌvi ma ka kuu ñayii kuu jin kaꞌnde ndaa tniñu ñayii ñuu ñayivi a? Te nú nuu ndaꞌa o a ka iyo ja kuu jin saꞌa o ja yii‑ka ma, te ¿navaꞌa ñatuu ka jaꞌnde maa ni tniñu tnaꞌa o ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi a, te vitna ja masu ja kaꞌnu xeen kúu a?
\m
\v 3 ¿Te xi ñatuu ka jini ni ja yoꞌo jin ndakan tna kuenda nuu ángel ka iyo andivi ma? Te nú sukan káꞌan Suꞌsi ma ja jin saꞌa o ma, te kuiti kuu jin kaꞌnde ndaa o tniñu ñayii ka iyo ñuu ñayivi a.
\m
\v 4 Te nú yoꞌo ka iyo ja jin kaꞌnde tniñu siki ja kuu ñuu ñayivi a, te ¿naku jan koo ni nuu ñayii ñatuu ka jakuꞌni ini tnuꞌu Suꞌsi a ja ka jaꞌnde i tniñu ni a?
\m
\v 5 Káꞌan sa saꞌa, sukan‑vaꞌa jin kukan‑nuu ni, vaa ¿xi ñatuu na tee ndichi ka iyo nuu ka iyo ni a ja kuu jin kaꞌnde de tniñu nde ni ka xtaya nuu ka iyo ni ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a?
\m
\v 6 Sukan iyo ja jin ko kuu ni, kovaa suꞌva nú nde in ka skiti tnaꞌa ini neꞌun ni a, ¿te kuan koo i nuu tee ka netniñu ma ja ñatuu ka kandija de Suꞌsi o a, sukan‑vaꞌa jin kaꞌnde de tniñu tnaꞌa o ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a? Chukan kúu ja masu vaꞌa‑ni ka saꞌa ni.
\p
\v 7 Vaa ka iyo nde ni ka kanaa jiꞌin tnaꞌa o a. Te ja sukan ka saꞌa ni a chi jâ ka ndiso kuechi ni. ¿Xi masu vaꞌa‑ka ja jin kanda nuu tnaꞌa ndi‑in ndi‑in ni? Vaa vaꞌa‑ka kúu ja ndoꞌo neni o ja jin xndaꞌvi ñaꞌa i ma sana ja kanaa o jiꞌin i ma.
\m
\v 8 Kovaa suꞌva maa ni ka saꞌa ja uꞌvi ma, te ka saꞌa ni ja ka ndakiti ini tnaꞌa o ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma, te ka kuni ni ja jin kundee ni nuu i ma.
\m
\v 9 ¿Xi ñatuu ka jini ni ja ñayii ñatuu ka saꞌa ja vaꞌa ma, masu kuu jin ndaniꞌi taꞌvi i nuu tatnuni Suꞌsi ma? Másu ko jin kani ini ni ja masu ja ndaa kúu ja káꞌan sa a. Vaa ni a ñayii ñatuu tnandaꞌa‑ka ma te kívi nduu kívi nduu i jiꞌin in‑ka ñayii ma, ni a ñayii ndáchiñuꞌu tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, ni a ñayii ni kivi nduu jiꞌin in‑ka ñayii ñatuu ni tnandaꞌa jiꞌin i ma, masu kuu jin ndaniꞌi taꞌvi i nuu tatnuni Suꞌsi ma. Ni a tee ka saꞌa tnuꞌu ja ñaꞌa ka kuu de ma te ka kivi nduu de jiꞌin tee jiꞌin de ma, masu kuu jin ndaniꞌi taꞌvi tna de nuu tatnuni Suꞌsi ma.
\m
\v 10 Te ni a ñayii sakuiꞌna ma, ni a ñayii inundiyo ini ma, ni a ñayii ka ndajini ma, ni a ñayii ka kaꞌan ja uꞌvi ma, ni a ñayii ka xndaꞌvi tnaꞌa te ka sakuiꞌna tnaꞌa i ma, te ndaka ñayii ka saꞌa saꞌa ma, masu kuu jin ndaniꞌi taꞌvi i nuu tatnuni Suꞌsi ma.
\m
\v 11 Te visi saꞌa ni ka yo saꞌa jaku ni, kovaa jâ ni ka ndundoo ni, vaa jâ ni ka xndoo ni ndaka ja uꞌvi yukan ma, te ja maa Jesús Iya Tátnuni ma jiꞌin ja maa Xtumani Suꞌsi o a, te ni ka nduu ni ñayii ka saꞌa ja vaꞌa ja ndaa.
\s1 Jín ko koto vaꞌa o maa o, sukan‑vaꞌa kóo jayiñuꞌu Suꞌsi ma
\rem La santidad del cuerpo
\p
\v 12 Ndaka ja kúni yikikuñu o a chi kuu saꞌa o, kovaa masu ndaka chindee ñaꞌa ja ndaniꞌi taꞌvi o. Te ndaka chi kuu saꞌa o, kovaa masu kuaꞌa kuiti o tnuꞌu ja ni‑in tatnuni nuu o a.
\m
\v 13 Ndeyu kaa o ma chi chii o ma kée, te chii o ma chi iyo i ja kêe ndeyu ma. Kovaa kenda kivi ja ndeyu ma jiꞌin chii o ma chi xnaa Suꞌsi ma. Te yikikuñu o a, masu ja kivi nduu kivi niꞌni i jiꞌin ndevaꞌa‑ni ñayii kúu chi ja na kunukuechi i nuu Iya Tátnuni ma kúu, vaa maa Iya Tátnuni ma tátnuni nuu yikikuñu tna o a.
\m
\v 14 Te Suꞌsi ma, ja sukan ni ndaxteku ya Jesús Iya Tátnuni ma, te suni sukan ndaxteku tna ñaꞌa ya yoꞌo jiꞌin tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu ya ma.
\m
\v 15 ¿Xi ñatuu ka jini ni ja ni ka kandija o Suꞌsi ma, te yikikuñu o a chi sukan kúu yikikuñu maa Cristo ma kúu i? ¿Xi ka jani ini ni ja kuu sketnaꞌa o yikikuñu o a ja ni nduu i yikikuñu Cristo ma jiꞌin yikikuñu ñaꞌa kuneé ku‑uun ma? ¡Ñaꞌa kuiti!
\m
\v 16 ¿Xi ñatuu ka jini ni ja in tee kívi nduu jiꞌin ñaꞌa kuneé ku‑uun ma chi in‑nka‑ni yikikuñu ka kuu de jiꞌin ña? Vaa saꞌa káꞌan tnuꞌu Suꞌsi a: “Tee ma jiꞌin ñaꞌa ma chi in‑nka‑ni yikikuñu jin ko kuu de jiꞌin ña.”
\p
\v 17 Chi vaa ñayii ndikin tnaꞌa jiꞌin Iya Tátnuni ma chi in‑nka‑ni ini anua i jiꞌin ya.
\m
\v 18 Jin kaka jiyo ni nuu ja uꞌvi ma, tnaꞌa ja kívi nduu ñayii ñatuu tnandaꞌa‑ka ma jiꞌin ndevaꞌa‑ni ñayii ma. Ndevaꞌa‑ni na in‑ka kuechi saꞌa ñayii ma chi iyo siin i nuu yikikuñu ñayii ma, kovaa ñayii ñatuu tnandaꞌa‑ka ma te kívi nduu i jiꞌin ndevaꞌa‑ni ñayii ma chi saꞌa i ja uꞌvi ja kuu yikikuñu i ma.
\m
\v 19 ¿Xi ñatuu ka jini ni ja yikikuñu o a chi nuu koo Xtumani Ndios ma kúu? Te suu ya kúu iya ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma, te iyo ya jiꞌin o a, te masu maa o tátnuni‑ka nuu maa o a.
\m
\v 20 Vaa ni ndakuaan ñaꞌa ya, te kuaꞌa xeen ja ni ndoꞌo, ni neni ya ja jin kuu o. Chukan kúu ja jin ndachiñuꞌu ni Suꞌsi ma jiꞌin yikikuñu ni a jiꞌin ini anua ni a, vaa kuenda maa Suꞌsi ma ka kuu o.
\c 7
\s1 Sukan jin ko saꞌa jin ko kuu ñayii ni ka tnandaꞌa ma
\rem Problemas del matrimonio
\p \v 1 Siki tnaꞌa ja ni ka tee ni nuu sa a ja ni ka jikan‑tnuꞌu ñaꞌa ni a, te ja káꞌan sa kúu ja in ja vaꞌa xeen kúu ja in tee ma, te ma kivi nduu de jiꞌin ni‑in ñaꞌa ma.
\m \v 2 Kovaa ja kuechi ja uꞌvi ñuꞌu ini tee ma, te nasa kivi nduu de jiꞌin ndi‑in ndi‑in ñaꞌa ma, te chukan kúu ja vaꞌa‑ka ja na tnandaꞌa de, te koo ñasiꞌi de ma, te ñaꞌa ma, te koo yii ña ma.
\m \v 3 Te tee ma, kátanuu de ñasiꞌi de ma, te kó saꞌa de sukan iyo ja ko kuu tee ma jiꞌin ñasiꞌi de ma, te suni sukan kó kuu tna ñaꞌa ma jiꞌin yii ña ma, te kó saꞌa ña sukan iyo ja ko kuu ña jiꞌin yii ña ma.
\m \v 4 Vaa ñaꞌa ma, masu maa ña tátnuni nuu yikikuñu ña ma, nú masu ja konaꞌa ña ja iyo yii ña ma. Te ni a tee tna ma, masu tátnuni de nuu yikikuñu de ma, nú masu ja konaꞌa de ja iyo ñasiꞌi de ma.
\m \v 5 Ndijin ja ni ka tnandaꞌa ni ma, ndimaa jin koo kaa ni, xi nú jin kusiin ni jaku‑ni kivi ja kuechi ja jin katanuu ni ja jin kakan‑taꞌvi, jin kakan‑taꞌvi ni nuu Suꞌsi ma, kovaa saꞌa jin ndatnuꞌu tnaꞌa ni, sani te jin ndatnaꞌa ni, nasa yukan, te ko skaꞌan ñaꞌa tachi ma te jin ko kivi nduu ni jiꞌin in‑ka ñayii, te jin kuiso kuechi ni nuu Suꞌsi ma.
\m \v 6 Kovaa saꞌa ndákaꞌan‑soꞌo sa nuu ni a, kovaa masu ja tátnuni sa kúu.
\m \v 7 Suꞌva ja kúni saña kúu ja nute kuu ja ndaka tee ma, te jin ko kuu de sukan kúu sa a, ja ñatuu na ñasiꞌi sa iyo, te jatanuu ñukuun sa káxtnuꞌu sa tnuꞌu Suꞌsi a. Kovaa maa maa o chi ni taa Suꞌsi ma sukan kúni ya ja jin ko saꞌa jin ko kuu o.
\p \v 8 Káꞌan sa nuu ñaꞌa ni ka jiꞌi yii ma jiꞌin nuu suchi ñatuu jin tnandaꞌa‑ka ma ja vaꞌa‑ka kuu, nute jin koo maa in‑ni i te jin ko kuu i sukan kúu sa a.
\m \v 9 Kovaa nú ñatuu ka kundee i ja jin tatnuni i nuu yikikuñu i ma, vaꞌa‑ka ja na jin tnandaꞌa i, nú sukan ka ñuꞌu ini i ma, nasa yukan, te jin skenaa i maa i.
\p \v 10 Te suni ndátatnuni sa nuu ñayii ni ka tnandaꞌa ma sukan ni tatnuni maa Iya Tátnuni ma ja jin ko kuu i ma, ja ñaꞌa ma, máko xndoo ña yii ña ma.
\m \v 11 Kovaa nuna xndoo ña de, te kéndoo ña sukan‑ni, te máko ndatnandaꞌa‑ka ña, xi nú ñaꞌa, te vaꞌa‑ka ja na ndakaꞌan‑mani tna ña jiꞌin yii ña ma. Te tee ma, máko xndoo tna de ñasiꞌi de ma.
\p \v 12 Te nuu ndaka ni a káꞌan maa sa, te jani ini sa ja sukan kúni Iya Tátnuni ma, ja nú in ñani o a, iyo ñasiꞌi de ma ja ñatuu kándija maa ña Suꞌsi ma, kovaa nú játna ini maa ña ja koo ña jiꞌin de, máko xndoo de ña.
\m \v 13 Te nú in ñaꞌa ma, te iyo yii ña ma ja ñatuu kándija de Suꞌsi ma, kovaa nú játna ini de ja koo de jiꞌin ña, te máko xndoo ña de.
\m \v 14 Vaa tee ñatuu kándija Suꞌsi ma chi ja maa ña ja kándija ña Suꞌsi ma, te kenda kii ja xndoo tna de ja uꞌvi ma. Te suni sukan kúu jiꞌin ñaꞌa ñatuu kándija Suꞌsi ma, vaa ja maa yii ña ma ja kándija de Suꞌsi ma, te kenda kii ja xndoo tna ña ja uꞌvi ma. Vaa nú ñaꞌa, te saꞌya ña jiꞌin de ma, jin ko kuu i sukan ka kuu saꞌya ñayii ka iyo ñuu ñayivi a ja ñatuu ka kandija i Suꞌsi ma. Kovaa ja in de kándija Suꞌsi ma, te suchi kuechi ma chi jin xndoo tna i ja uꞌvi ma te jin saꞌa i ja vaꞌa ma.
\m \v 15 Kovaa ñayii ñatuu kándija Suꞌsi ma, te nú xndoo i ñayii kándija Suꞌsi ma, te máko jin kaꞌnu ndee ni, vaa masu ka iyo ñani o a xi kuꞌva o a ja jin ndoꞌo jin neni i, vaa suꞌva ni ndakana ñaꞌa Suꞌsi a ja jin koo sii ini o.
\m \v 16 Vaa ¿nawa jini tu ndijin ñaꞌa nú kundee ni saꞌa ni ja kandija yii ni ma Suꞌsi ma te ndaniꞌi taꞌvi de ma? Xi ¿nawa jini tu ndijin tee ja nú kundee ni saꞌa ni ja kandija ñasiꞌi ni ma Suꞌsi ma te ndaniꞌi taꞌvi ña ma?
\p \v 17 Chukan kúu ja tátnuni sa nuu ndaka ni ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi ma ja ka iyo ni ndaka ñuu ma, ja naxe ka iyo ni nuu ni ndakana ñaꞌa ya ma, te sukan jin kendoo ni.
\m \v 18 Nú ka kuu ni tee jâ ni ka jakitnuni nuu ni ndakana ñaꞌa ya ma, te jin kendoo ni sukan‑ni. Xi nú ka kuu ni tee ñatuu ni ka jakitnuni, te ni ndakana ñaꞌa ya ma, te sukan‑ni jin kendoo tna ni.
\m \v 19 Vaa ja jákitnuni o ma jiꞌin ja masu jákitnuni o ma, masu nawa ka kuu nuu Suꞌsi ma, suꞌva ja jiniñuꞌu kúu ja kandija o sukan tátnuni Suꞌsi ma te saꞌa o.
\p \v 20 Sukan ni ndakana ñaꞌa ya ndi‑in ndi‑in o a, te sukan‑ni jín kendoo o.
\m \v 21 Xi nú jâ ni ka jaan ñaꞌa i ja kunukuechi ni nuu i ma, sana ni ndakana ñaꞌa Suꞌsi ma, má ko ndi ini ni. Suꞌva katanuu ni ja saꞌa ni sukan kúni ya ma. Kovaa nú kuu tna saꞌa ni ja ndayaa ni, te ko ndi ini ni ja ndayaa ni.
\m \v 22 Vaa visi ñayii ka jinukuechi nuu in‑ka ñayii ka kuu ni nuu ni ndakana ñaꞌa Iya Tátnuni ma, kovaa vitna ja ni ka kandija ni ya ma, te ñayii jâ ni ka ndayaa nuu ja uꞌvi ma ni ka nduu ni nuu Iya Tátnuni ma. Te suni sukan kúu jiꞌin ñayii ñatuu nde jinukuechi nuu in‑ka ñayii ma te ni ndakana ya i ma, kovaa vitna, te ni nduu i in ñayii kunukuechi nuu Cristo ma.
\m \v 23 Vaa kuaꞌa ja ni ndoꞌo ni neni Cristo ma saa ni ka ndaniꞌi taꞌvi o ma, te chukan kúu ja jin kunukuechi o nuu maa ya, te máko jin saꞌa o ni‑in ja uꞌvi ja jin skaꞌan ñaꞌa ñayii ma ja jin saꞌa o ma.
\m \v 24 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, ndi‑in ndi‑in ni, sukan ka iyo ni nuu ni ndakana ñaꞌa Suꞌsi ma, te sukan jin kendoo ni nuu ya, te jin ko ndi ini ni ja jin kunukuechi ni nuu Suꞌsi ma.
\p \v 25 Te ja jin kuu ñaꞌa ñatuu jin tnandaꞌa‑ka ma, ñatuu nawa ni tatnuni Iya Tátnuni ma nuu sa a. Kovaa saña ja ni kundaꞌvi ini ñaꞌa Suꞌsi ma te núkuiñi vaꞌa sa nuu ya a, te káꞌan sa sukan jani ini sa a ja vaꞌa‑ni kúu ja nute ma jin tnandaꞌa ña.
\m \v 26 Vaa kuechi ja ka ndoꞌo ka neni ñayii ma tiempu yaꞌa, te vaꞌa‑ka ja jin kendoo ña sukan‑ni ka iyo ña a.
\m \v 27 Kovaa nú nde ni jâ ni tnandaꞌa jiꞌin in ñaꞌa, máko xndoo ni ña. Nú nde ni ñatuu tnandaꞌa‑ka, máko nduku ni ñasiꞌi ni, suꞌva katanuu ni ja kunukuechi ni nuu Suꞌsi ma.
\m \v 28 Kovaa nú kúni ni ja tnandaꞌa ni, masu kuiso kuechi ni. Te suni ñaꞌa jaa ma te nú kúni ña ja tnandaꞌa ña, masu kuiso kuechi tna ña. Kovaa ndijin ja ka kuni ni ja jin tnandaꞌa ni ma, jin konaꞌa ni ja jin kuni ni tnundoꞌo tnuneni ñuu ñayivi a, tnaꞌa ja masu kúni sa ja jin ndoꞌo jin neni ni ma.
\p \v 29 Kovaa nuu ndijin ñani, káꞌan sa ja kuechi ja ve kutuu tiempu ya, te jiniñuꞌu ja nde ni ka iyo ñasiꞌi ni ma, te jin ndatnuꞌu tnaꞌa ni, te jin katanuu‑ka ni ja jin kunukuechi ni nuu Suꞌsi ma, te má jin katanuu ni ja jin kuu maa ni.
\m \v 30 Te nde ni ka kuxii ini te ka ndaꞌyu ni ma, suꞌva jin koo sii ini ni kuenda tnuꞌu ja masu nawa kúu. Te nde ni ka kusii ini xen‑xeen ma, má jin kani ini ni ja vaꞌa xeen ka kuu ni ñuu ñayivi ya. Te nde ni ka jaan ndatniñu ja jin konevaꞌa ni ma, te máko jin kani ini ni ja ja vaꞌa xeen kúu ja ni niꞌi ni ma.
\m \v 31 Te nde ni ka niꞌi ka tnaꞌa ka iyo ni ñuu ñayivi a, te jin kani ini ni ja masu nawa kúu ja ka nevaꞌa ni a. Vaa tnaꞌa ja ka ndeꞌya o ñuu ñayivi a chi ndaka jin naa.
\p \v 32 Ja kúni sa kúu ja ñatuu nawa ko saꞌa ja jin ko ndi ini ni, sukan‑vaꞌa jin ko kuu ni sukan kúu tee ñatuu tnandaꞌa‑ka ma, vaa tee ñatuu tnandaꞌa‑ka ma chi ndí ini de ja kunukuechi vaꞌa‑ka de nuu Iya Tátnuni ma, te sukan‑vaꞌa jatna ini ya ja saꞌa de ma.
\m \v 33 Kovaa tee jâ ni tnandaꞌa ma chi ndí ini‑ka de tnaꞌa ja iyo ja kúu ñuu ñayivi ya, sukan‑vaꞌa saꞌa de ja játna ini ñasiꞌi de ma.
\m \v 34 Te sukan kuiti kúu jiꞌin ñaꞌa ni tnandaꞌa ma jiꞌin ñaꞌa ñatuu tnandaꞌa‑ka ma. Vaa ñaꞌa ñatuu tnandaꞌa‑ka ma chi ndí ini ña naxe kunukuechi vaꞌa‑ka ña nuu Iya Tátnuni ma, te ni‑yuꞌu ni‑ini ña jatanuu ña ja kuu maa ya ma, te ni‑in ja uꞌvi ñatuu saꞌa ña. Kovaa ñaꞌa ni tnandaꞌa ma chi ndí ini ña nawa iyo nawa kúu ñuu ñayivi a, sukan‑vaꞌa saꞌa ña ja játna ini yii ña ma ja saꞌa ña ma.
\m \v 35 Te ndaka chaꞌa káꞌan sa, kovaa másu ko jin kani ini ni ja jaꞌnu ndee sa ja ma jin tnandaꞌa ni kúu, chi ñaꞌa, suꞌva ja jin koo vaꞌa jin koo vii ni, te jin ko saꞌa ndaa jin ko saꞌa ndija ni, te ñatuu nawa ko kaꞌnu ndee ja jin koo ni jin tuꞌva ni nuu Iya Tátnuni ma.
\p \v 36 Kovaa nú nde ni jani ini ja sasiꞌi ni ma, te masu vaꞌa‑ni kúu ja javaꞌa i ma te ñatuu tnandaꞌa‑ka i ma, te jiniñuꞌu ja tnandaꞌa i, kuaꞌa ni tnuꞌu ja tnandaꞌa maa i chi masu kuiso kuechi ni ja sukan ni waꞌa ni tnuꞌu ja tnandaꞌa i ma.
\m \v 37 Kovaa nú nde ni, in‑ni ja jani ini anua ni ma, te ñatuu jiniñuꞌu ja tnandaꞌa sasiꞌi ni ma, te kuu tatnuni ni nuu i sukan jani ini ni ja saꞌa ni ma, te ja ni jani ini ni ja masu tnandaꞌa sasiꞌi ni ma chi vaꞌa‑ni saꞌa ni.
\m \v 38 Te chukan kúu ja nú nde ni kuaꞌa tnuꞌu ja tnandaꞌa saꞌya ni ma, vaꞌa‑ni saꞌa ni, kovaa nú nde ni ma kuaꞌa tnuꞌu ja tnandaꞌa saꞌya ni ma, vaꞌa‑ka saꞌa ni.
\p \v 39 Te ñaꞌa ni tnandaꞌa ma chi ni kukutu, ni kunuꞌni ña jiꞌin yii ña ma nani téku de ma, kovaa káꞌan tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma, nú ni jiꞌi yii ña ma chi kuu ndatnandaꞌa ña jiꞌin in‑ka tee, kovaa nú in tee kándija Iya Tátnuni ma kúu de.
\m \v 40 Kovaa ja sukan jani ini maa sa a ja iyo sa jiꞌin Xtumani Suꞌsi ma chi ja vaꞌa xen‑xeen‑ka kúu ja kendoo ña sukan‑ni.
\c 8
\s1 Máko saꞌa o ja ndakakayata ni‑in tnaꞌa o ma
\rem Lo sacrificado a los ídolos
\p \v 1 Te siki ja ka ndakuaꞌa i nuu ja masu Suꞌsi ka kuu ma, ja ndaa kúu ja ka jini ndaka o naxe jin saꞌa o. Kovaa jín konee o cuidado, nasa yukan, te ja ka jani ini o ja ka jini‑ka o ma, te saꞌa i ja jin kani ini o ja maa o ka kuu‑ka, te masu nawa chíndee ñaꞌa ndaka chukan. Suꞌva na jin kutoo tnaꞌa ndija o chi chindee ñaꞌa i ja jin koo vii jin koo vaꞌa‑ka o ndevaꞌa‑ni nawa jin saꞌa jin kuu o ma.
\m \v 2 Nú na in jani ini ja jini i jaku, kovaa ni ñatuu kuni kuiti‑ka i ja iyo ja kuni i ma.
\m \v 3 Kovaa nú nde in kútoo Suꞌsi ma, te maa ya chi jini ya nde in kúu i.
\p \v 4 Te siki ja ndaka ja kaa o ka ndakuaꞌa i nuu tnaꞌa ja ka xnani i suꞌsi i ma, tnaꞌa ja masu nde jiniñuꞌu ma, ka jini o ja masu Suꞌsi ka kuu ma te ni masu nawa ka kuu i ñuu ñayivi a, vaa maa in‑ni Suꞌsi ndija ma iyo, te ñatuu na in‑ka Suꞌsi iyo.
\m \v 5 Chi visi ka kaꞌan ñayii ma ja ka iyo kuaꞌa suꞌsi andivi ma xi nuu ñuꞌú ya, te sukan ka iyo kuaꞌa suꞌsi i ma te ka iyo kuaꞌa iya ka tatnuni ka jani ini i.
\m \v 6 Kovaa yoꞌo chi ka jini o ja in‑ni Suꞌsi iyo, iya kúu Yuva o ma, te maa ya ni saꞌa ndaka ja iyo ñuu ñayivi a, te yoꞌo chi ka iyo o ja jin kunukuechi o nuu ya. Te maa Jesucristo ma kúu Iya Tátnuni, te ja maa ya te ka iyo ndaka ja ka iyo a, te ja maa ya te ka iyo tna o a.
\p \v 7 Kovaa masu ndaka ñayii ma ka jakuꞌni ndaa ini i sukan ka jakuꞌni ini o a, vaa jaku i, ka naꞌa i sukan ni ka yo ndachiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, te nuna jin kaa i ja ka ndakuaꞌa ñayii ma nuu ja masu Suꞌsi ka kuu ma, te janitnuni i ma chi vita xeen, te kúndee i ja jin kani ini i ja ka jiso kuechi i nuu Suꞌsi ma, nuna jin saꞌa i sukan ma.
\m \v 8 Kovaa jin konaꞌa ni ja masu ja jaa o ma kúu ja saꞌa ja koo yatni‑ka o nuu Suꞌsi ma chi ñaꞌa. Vaa masu kuechi ja jaa o ma te ko kuu o ñayii vaꞌa‑ka, xi kuechi ja masu kaa o ma te ko kuu o ñayii masu kanuu‑ka nuu Suꞌsi ma.
\m \v 9 Te chukan kúu ja jin kondeꞌya vaꞌa ni nasa yukan, te kuechi ja kaa o ja ka ndakuaꞌa i nuu tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, te saꞌa i ja ndakakayata in tnaꞌa o ñatuu jinkuiñi vaꞌa‑ka nuu Suꞌsi ndija o a.
\m \v 10 Vaa nasa yukan, te kuni ñaꞌa i ja ndijin ja jákuꞌni vaꞌa ini ni ma, te núkoo ni nuu ka iyo ja masu Suꞌsi ka kuu ma, te janitnuni ñayii yukan, ja ñatuu jakuꞌni vaꞌa‑ka ini i ma, te kani ini i ja kuu kaa i tnaꞌa ja ni ka ndakuaꞌa ñayii ma nuu ja masu Suꞌsi ka kuu ma. Kovaa sani te ndakuxii ini i ja sukan ni saꞌa i ma.
\m \v 11 Te kuechi ja jákuꞌni‑ka ini ni te ni jaa ni ma, te skenaa tnaꞌa o ñayii ni nduu saꞌya Suꞌsi ma maa i, te vitna ja suni ni jiꞌi Cristo ma nuu tniñu i ma sukan‑vaꞌa ndaniꞌi taꞌvi i ma.
\m \v 12 Te ja sukan ni saꞌa ni nuu tnaꞌa o ni nduu saꞌya Suꞌsi o a, te kuiso kuechi ni nuu Suꞌsi o a, vaa ni saꞌa ni ja ni tna uꞌvi ini i ma, te ndáa ndívi ini i ja ni saꞌa i ma, te sukan, te chukan kúu ja ni jiso kuechi ni nuu maa Cristo ma.
\m \v 13 Te chukan kúu ja nú kuechi ja kaa o ma te saꞌa i ja ñayii ni nduu saꞌya Suꞌsi ma, te ndakakayata i nuu ya ma, kuu‑ka ja ma kaa o ja saꞌa ja ndakakayata ñayii ni nduu saꞌya Suꞌsi ma.
\c 9
\s1 Sukan iyo ja jin saꞌa ñayii ñuu Corinto ma ja kuu Pablo ma vaa káxtnuꞌu de tnuꞌu Suꞌsi ma nuu i ma
\rem Los derechos de un apóstol
\p \v 1 ¿Te ka jani ini ni ja masu in tee ni tetniñu Suꞌsi ma kúu sa? ¿Xi ka jani ini ni ja in tee jinukuechi‑ni kúu sa? ¿Te ka jani ini ni ja masu ni jini sa jiꞌin nuu sa Jesús iya tátnuni nuu o a? Te vitna ja ndaka maa ni ka kuu ñayii ni ka kandija tnuꞌu Suꞌsi o a ja ni kejaꞌa sa satniñu sa nuu Iya Tátnuni ma.
\m \v 2 Kovaa visi jaku‑ka ñayii ma, ka jani ini i ja masu tee ni tetniñu ñaꞌa Cristo ma kúu sa, kovaa ja ndaa ndija ja ka jini ndaka maa ni ja maa ya ni tetniñu ñaꞌa. Vaa ndijin, ja ni ka kandija ni tnuꞌu Suꞌsi ma ja ni kaxtnuꞌu sa ma, te ka iyo ni nuu ndaꞌa iya tátnuni nuu o a, te chukan kúu ja naꞌa ja tee ni tetniñu ñaꞌa Cristo ma kúu sa.
\p \v 3 Nú nde ni káꞌan tnuꞌu sa ja masu saꞌa sa ja vaꞌa, te jin ndasaꞌa maa ni kuenda:
\m \v 4 ¿Xi ka jani ini ni ja ñatuu nawa jin kaa sa te jin koteku sa?
\m \v 5 ¿Xi ka jani ini ni ja masu ka iyo tna sa ja kuu jin tnandaꞌa sa jiꞌin in kuꞌva o a ja ko kuu ña ñasiꞌi sa, sukan ni ka tnandaꞌa jaku‑ka tee ni tetniñu ñaꞌa Suꞌsi ma, xi sukan ni ka tnandaꞌa ñani Jesús Iya Tátnuni ma, xi sukan ni tnandaꞌa Cefas ma?
\m \v 6 ¿Xi ka jani ini ni ja maa in‑ni saña jiꞌin Bernabé a onde jin satniñu sa saa jin koteku sa nani ka kaxtnuꞌu sa tnuꞌu Suꞌsi ma?
\m \v 7 ¿Xi na in ja kúu de soldado te ndáchuyaꞌvi de maa de? ¿Xi na in sunkoo tnu uva ma ja masu kaa i ja kuun ma? ¿Xi na in jito kiti i ma ja masu koꞌo i lechi ti ma?
\m \v 8 ¿Saꞌa‑ni káꞌan sa kuechi ja in ñayii‑ni kúu sa? ¿Masu sukan káꞌan tna tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma?
\m \v 9 Vaa saꞌa ndee nuu tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma: “Másu ko chuꞌun o ñunu yuꞌu kiti jaxi triu ma.” Saꞌa ni tatnuni Suꞌsi ma, vaa ndí ini tna ya ja jin kuu kiti ma.
\m \v 10 Te viꞌi‑ka ndí ini ya ja jin kuu yoꞌo. Te chukan kúu ja ni tatnuni ya ja ni tee Moisés ma ja jin kuu o. Vaa nú na in jitu itu i ma chi kúkanu ini i ja kuu triu ma te niꞌi i, te nú na in jaxi triu i ma chi kúkanu ini i ja ndaxtutu i triu ni kuu ma.
\m \v 11 Te nú saña, te ka kaxtnuꞌu sa tnuꞌu Suꞌsi a naxe jin ndaniꞌi taꞌvi ni ma, kuiti ka iyo tna ni ja jin ndachindee ñaꞌa ni nawa ka jiniñuꞌu sa a.
\m \v 12 Nú jaku‑ka de ma, ka waꞌa ni ja ka jiniñuꞌu de ma, te kuiti ka iyo tna sa ja jin taa ni. Kovaa ñatuu nde ka kaꞌan sa ja ka iyo ni ja jin taa ni nawa ka jiniñuꞌu sa ma chi ka satniñu maa sa sukan‑vaꞌa jin niꞌi sa. Vaa ñatuu ka kuni sa ja kuechi ja chukan, te nasa yukan te jin xtaya ni te masu jin kandija‑ka ni tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Cristo o a.
\p \v 13 ¿Xi ñatuu ka ndakaꞌán ni ja ñayii ni ka yo satniñu nuu Suꞌsi ma ini veñuꞌu kaꞌnu ma, ni ka yo jaa i ja ni yo jan koo ñayii ma ni ka yo jan xsiaꞌa i ma? Te ñayii ni ka yo jinukuechi nuu altar nuu ka ndakuaꞌa ñayii ma kiti nuu Suꞌsi ma, ni ka yo jaa i vala ja ni ka yo waꞌa ñayii ma.
\m \v 14 Te suni sukan ni tatnuni tna Iya Tátnuni ma ja ñayii ka káxtnuꞌu tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi ma, ka iyo i ja jin ko ndi ini jaku‑ka ñayii ni ka nduu tna saꞌya Suꞌsi ma naxe jin koteku i ma.
\m \v 15 Kovaa visi sukan káꞌan tnuꞌu Suꞌsi ma ja sukan ko kuu ma, kovaa saña chi masu nde niꞌi sa ndaka chukan. Te másu ko jin kani ini ni ja ni tee sa saꞌa, sukan‑vaꞌa jin ko saꞌa ni sukan ja kuu sa. Vaꞌa‑ka ja na kûu sa sana ja jin kani ini ni ja ndiyo ini sa ja niꞌi sa ja nawa jin taa ni ma, te nasa yukan, te ja vala ñii ja chukan, te skenaa sa jayiñuꞌu sa iyo ja niꞌi sa nuu Suꞌsi ma.
\m \v 16 Chukan kúu ja saña chi ja káxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi a chi masu nawa kúu ja ko saꞌa vixi sa ja in ja vii ja luu kúu ja saꞌa sa a, vaa maa Iya Tátnuni ma ni tatnuni ja jiniñuꞌu kuiti ja kaxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa maa ya a, te ndaꞌvi maa sa nú ma saꞌa sa sukan ni tatnuni ya ma.
\m \v 17 Chukan kúu ja nú ni‑yuꞌu ni‑ini sa káxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi o a chi iyo ja ndaniꞌi taꞌvi sa. Kovaa visi ñatuu kúu ini sa ja saꞌa sa, kovaa ndásaꞌa sa kuenda ja jiniñuꞌu ja saꞌa sa, vaa sukan jâ ni tatnuni Suꞌsi ma ja saꞌa sa.
\m \v 18 ¿Te nde a kúu ja niꞌi sa ja káxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Cristo ma, ka jani ini ni? Saña chi in ja saꞌa ja kúsii ini xeen sa kúu ja káxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Cristo ma, te ñatuu nawa ka ndataa ni nuu sa, visi iyo sa ja jin kondetuu ni ja kaa sa.
\m \v 19 Chukan kúu ja nune ndaꞌa nuu sa, vaa ñatuu na in ñayii tátnuni i nde a kúni i ja saꞌa sa ma. Kovaa saña chi ja ndaka ja saꞌa sa a, te ni nduu sa in ñayii jinukuechi nuu ndaka maa ni a, vaa ja kúu ini sa kúu ja kuaꞌa‑ka ñayii jin kandija tnuꞌu Suꞌsi o a.
\m \v 20 Vaa ka jini maa ni ja nú iyo sa nuu ka iyo ñayii judío ma, te saꞌa‑nka sa sukan ka saꞌa i ma, vaa ka jani ini maa i ja sukan kúni Suꞌsi ma. Te nú iyo sa nuu ka iyo ñayii ka saꞌa sukan ni tatnuni Moisés ma, te saꞌa‑nka sa sukan ka saꞌa i ma, visi masu jiniñuꞌu ja saꞌa sa sukan. Kovaa sukan saꞌa sa, sukan‑vaꞌa jin kandija ñayii yukan sukan káꞌan tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Jesucristo ma.
\m \v 21 Te nú iyo sa nuu ka iyo ñayii ñatuu ka saꞌa sukan ni tatnuni Moisés ma, te saꞌa sa tnuꞌu ja ñatuu jini sa sukan ni tatnuni Moisés ma, sukan‑vaꞌa jin kandija ñayii yaꞌa Suꞌsi ma. Kovaa masu ja ñatuu kándija sa sukan ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma kúu, vaa saña chi ûni kándija sa sukan ni tatnuni Cristo ma ja jin saꞌa o ma.
\m \v 22 Te nú iyo sa neꞌun ñayii ñatuu ka nukuiñi vaꞌa nuu Suꞌsi ma, te saꞌa tna sa tnuꞌu ja kuee‑ni kuaꞌan tna sa tnuꞌu Suꞌsi o a, sukan‑vaꞌa xi ma jin kandija vaꞌa‑ka i Suꞌsi ma te jin nukuiñi vaꞌa‑ka i nuu ya. Kuaꞌa xeen modo ni nduku sa, sukan‑vaꞌa kuu jin ndaniꞌi taꞌvi jaku ñayii ma.
\m \v 23 Te saꞌa saꞌa sa, vaa kúni sa ja ko kuu sa in ñayii kaxtnuꞌu vaꞌa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi o a.
\p \v 24 Vaa ka jini maa ni ja ñayii ka jinu in nuu ka jinu i ma chi ndaka i ka jinu, kovaa in‑ni i kundee te niꞌi i ja kutaꞌvi i ma. Te sukan jín kani tna ini o naxe jin kunukuechi o nuu Suꞌsi o a, sukan‑vaꞌa jin niꞌi o ja iyo ja taa ya ma, nuna jin kundee o ma.
\m \v 25 Ndaka ñayii ka jinu ma chi ka nduku i ndaka naxe jin saꞌa i ma, sukan‑vaꞌa jin kundee i ma, kovaa ja ndaa káꞌan sa ja nú ni ka kundee i ma chi jin niꞌi i in corona, kovaa chukan chi ja naa‑ni kúu. Kovaa yoꞌo chi nuna jin kundee o ja jin saꞌa o sukan kúni Suꞌsi ma chi jin niꞌi o in corona ja masu naa kuiti.
\m \v 26 Te chukan kúu ja saña chi kuenda tnuꞌu ja jinu tna sa kúu ja tnúñu sa ja saꞌa sa sukan kúni Suꞌsi ma, kovaa masu jinu sa sukan ka kuu ñayii ka jinu ndevaꞌa‑ni, kóto nuna jin kundee i xi ñaꞌa ma. Xi sukan ka kuu tee ka skuaꞌa ja jin kanaa de, te kóto nuna jin kundee de xi ñaꞌa ma.
\m \v 27 Chukan kúu ja masu ndí ini sa, visi na ndoꞌo neni yikikuñu sa a. Kovaa ja ndí ini sa kúu ja na kunukuechi vaꞌa i nuu Suꞌsi ma, nasa yukan, te skenaa sa maa sa, te vitna ja maa sa káxtnuꞌu tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi a nuu in‑ka ñayii ma.
\c 10
\s1 Máko jin chiñuꞌu o tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma
\rem Amonestaciones contra la idolatría
\p \v 1 Ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, kúni sa ja jin kuni ni sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ja in viko ma te kati kati‑ni ni ka iyo ndaka tnaꞌa o ñayii janaꞌa ma, jiꞌin sukan ni ka yaꞌa ndaka i nuu mar ma, nuu ni ndeneꞌe ya i ñuu Egipto ma.
\m \v 2 Te ja maa Moisés ma, te kuenda tnuꞌu ja ni ka jandute tna i kúu ja ni ka yinee i kati viko ma, jiꞌin ja ni ka yaꞌa yichi i nuu mar ma.
\m \v 3 Te ni ka jaa ndaka tnaꞌa i xtatila ni tetniñu Suꞌsi ma onde andivi ma.
\m \v 4 Te ni ka jiꞌi tna ndaka i ndute ni xtoo Suꞌsi ma nuu toto ma, vaa maa Cristo ma ndikin ñaꞌa kuan koo i ma, te ni waꞌa ya ndute ni too toto ma ni ka jiꞌi i, vaa maa ya kúu iya saꞌa ja koteku o ma.
\m \v 5 Kovaa kuaꞌa xeen‑ka ñayii yaꞌa, ñatuu ni jatna ini Suꞌsi ma sukan ni ka saꞌa ka kuu i ma, te chukan kúu ja ni ka jiꞌi i ichi kuan koo i nuu ñatuu nawa iyo kuiti ma, te yukan‑ni ni ka kendoo i.
\p \v 6 Kovaa saꞌa ni saꞌa Suꞌsi ma jiꞌin ñayii yukan, sukan‑vaꞌa yoꞌo ja ka iyo o vitna a, te na jin ndakani jin ndakaꞌvi ini o, te máko jin ndiyo ini o ja jin ko saꞌa o ja uꞌvi ma, sukan ni ka yo ndiyo ini ñayii yukan, te ni ka yo saꞌa i ja uꞌvi ja ñatuu játna ini Suꞌsi ma.
\m \v 7 Te máko jin ndachiñuꞌu ni ja masu Suꞌsi ka kuu ma, sukan ni ka saꞌa jaku i ma ja ni ka ndachiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi kúu ma. Vaa saꞌa ndee nuu tutu Suꞌsi a: “Ni ka jinkoo ñayii ma, te ni ka jaa, ni ka jiꞌi i ma, te ni ka ndokuiñi i, te ni ka jakondee i ka saꞌa i ja uꞌvi ma, te ûni ka kuu‑nka maa i nuu ja masu Suꞌsi kúu ma, te ni ka jiso kuechi i nuu Suꞌsi ndija ma.”
\m \v 8 Ni a jin kivi nduu ni jiꞌin ndi‑in ndi‑in ñayii masu ni tnandaꞌa jiꞌin ni ma, sukan ni ka saꞌa jaku i kivi yukan ma, te in kivi‑ni, ni ka jiꞌi oko uni mil ñayii ma, kuechi ja ni ka saꞌa maa i ja uꞌvi ma.
\m \v 9 Ni a jin kototnuni ni Iya Tátnuni ma sukan ni ka saꞌa jaku ñayii ma, te ni ka jiꞌi i ja ni ka tuu ñaꞌa koo ma.
\m \v 10 Ni a koo jin kaꞌan yika ni nuu Suꞌsi ma ja ñatuu taa ya ja ka jiniñuꞌu ni ma, sukan ni ka saꞌa jaku ñayii ma, te ni jaꞌni ñaꞌa ángel iyo ja xnaa ñaꞌa i ma. Sukan saꞌa ñaꞌa Suꞌsi ma, nú ma saꞌa o sukan játna ini ya ma.
\p \v 11 Te ndaka chaꞌa ni ka ndoꞌo ñayii yukan, te ndee i nuu tutu Suꞌsi o a, sukan‑vaꞌa yoꞌo ja ka iyo o tiempu yaꞌa ja ve ndiꞌi ñuu ñayivi ya, jin kuni o te jin ndasaꞌa o kuenda, te na jin ko koto vaꞌa o maa o.
\m \v 12 Chukan kúu ja nú na in jani ini ja núkuiñi vaꞌa i nuu Suꞌsi ma, te kondeꞌya vaꞌa i, nasa yukan, te kotuu i.
\m \v 13 Jin konaꞌa ni ja tachi ma chi iyo ñukuun kuiti i ja kototnuni ñaꞌa i, te skaꞌan ñaꞌa i, sukan skaꞌan i ndaka‑ka ñayii ma ja jin saꞌa i ja uꞌvi ma. Kovaa yoꞌo chi jin kukanu ini o Suꞌsi ma, vaa masu kuaꞌa ya tnuꞌu ja kototnuni ñaꞌa tachi ma in ja masu jin kundee o nuu i. Vaa jâ ni skuiso maa Suꞌsi ma ja maa ya chindee ñaꞌa, te vivii jin yanduu o, te jin kaku o nuu ja uꞌvi ma.
\p \v 14 Chukan kúu ja ndijin ja kútoo ñaꞌa sa, jin xndoo ni ja masu Suꞌsi ka kuu ma, te máko jin ndachiñuꞌu‑ka ni i.
\m \v 15 Káꞌan sa nuu ni, vaa jani ini sa ja ñayii ka jakuꞌni vaꞌa ini ka kuu ni. Te jin ndasaꞌa maa ni kuenda ja káꞌan sa a.
\m \v 16 Ora ka jiꞌi ndaka o ndute uva ma te ka niꞌi o ja vaꞌa ja vii ma te ka ndakuan‑taꞌvi o nuu Suꞌsi ma, te ka ndakaꞌán o sukan ni jati niñi Cristo ma saa ni ka ndaniꞌi taꞌvi ndi‑in ndi‑in o a, te in‑ni ja ka ñuꞌu ini ndaka o. Te xtatila ka jaa o in in taꞌvi ma, te ka ndakaꞌán o sukan ni ndoꞌo ni neni yikikuñu Cristo ma nuu tniñu o ma, te in‑ni ja ka ñuꞌu ini ndaka o.
\m \v 17 Vaa in‑ni xtatila ma kúu, te visi kuaꞌa o ka kuu, kovaa in‑ni yikikuñu ka kuu o jiꞌin ya, vaa in‑ni xtatila ma, te ka jaa ndaka o.
\p \v 18 Jin ndasaꞌa ni kuenda ja ñayii ñuu Israel ma, ora ka jaa i ja ka ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma, chi ja ka ketnaꞌa ini i jiꞌin Suꞌsi ma jiꞌin ñayii ni ka ndakuaꞌa in kiti nuu altar Suꞌsi ma kúu ja ka saꞌa i sukan ma.
\m \v 19 Kovaa ja ka ndakuaꞌa ñayii ma nuu tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, masu nde jiniñuꞌu ja ka saꞌa i ma, vaa masu nawa ka kuu ma.
\m \v 20 Te ja káꞌan sa kúu ja tnaꞌa ja ka ndakuaꞌa ñayii ñatuu ka kandija Suꞌsi ma nuu tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma chi nuu tachi ma ka ndakuaꞌa i, te masu nuu Suꞌsi ma. Te ñatuu kúni sa ja koo jin kaa ni taꞌvi tachi ma.
\m \v 21 Yoꞌo ja ka ndachiñuꞌu o Cristo Iya Tátnuni ma te ka iyo o nuu mesa ya ma, ja ka jiꞌi o ndute uva ma te ka ndakaꞌán o sukan ni ndoꞌo ni neni ya ma saa jin ndaniꞌi taꞌvi o ma, masu vaꞌa‑ni ja sani te jin nukoo jin nukuꞌun o ja jin kaa jin koꞌo o tnaꞌa ja ka ndakuaꞌa i nuu ja masu Suꞌsi ka kuu ma, vaa nuu tachi ma ka ndakuaꞌa i ma.
\m \v 22 Másu ko jin saꞌa o sukan, vaa nú ñaꞌa, te jin saꞌa o ja ndakiti ini Cristo iya tátnuni nuu o ma. ¿Xi kuu jin kundee yoꞌo nuu ya ma, ka jani ini ni?
\p \v 23 “Ndaka chi kuu saꞌa o”, kovaa masu ndaka chíndee ñaꞌa ja konukuiñi vaꞌa‑ka o nuu Suꞌsi ma. “Ndaka chi kuu saꞌa o”, kovaa masu ndaka kuu saꞌa ja jin koo vaꞌa‑ka o nuu Suꞌsi ma.
\m \v 24 Ni‑in jin ko nduku ja jin koo vaꞌa‑ka maa o chi suꞌva ja jin nduku o ja jin saꞌa o kúu ja jin koo vaꞌa‑ka in‑ka ñayii ma.
\m \v 25 Te ndaka kuñu ka xiko i ma, te kuu jin kaa ni. Te másu ko jin kakan‑tnuꞌu ni ndenu vee kuñu ma, kuechi ja janitnuni o a chi xtnaꞌa ñaꞌa i nuna kuni o ndenu vee ma.
\m \v 26 Vaa kuenda maa Suꞌsi ma kúu ñuꞌú ya jiꞌin ndaka ja iyo ñuu ñayivi a.
\p \v 27 Chukan kúu ja nú in ñayii ñatuu kándija Suꞌsi ma, te kana ñaꞌa i ja kaa ni xita veꞌe i ma, te nú kúni ni ja kiꞌin ni, te ndaka ja kani i nuu ni ma, te kaa ni. Máko kakan‑tnuꞌu kuiti ni ndenu vee ja jin kaa ni ma, kuechi ja janitnuni ni ma chi xtnaꞌa ñaꞌa i nuna kuni ni ma.
\m \v 28 Kovaa nú na in na kaꞌan: “Chaꞌa kúu ja ni ka ndakuaꞌa i nuu ja masu Suꞌsi ma ka kuu ma”, te máko kaa ni, kuechi ja ñayii yukan jâ ni kaxtnuꞌu i ma, te maa ñayii yukan chi xtnaꞌa ñaꞌa janitnuni i ma nuna kuni i ja kaa ni ma. Kovaa jin konaꞌa ni ja kuenda maa Iya Tátnuni ma kúu ñuꞌú ya jiꞌin ndaka ja iyo ñuu ñayivi ya, te ni saꞌa vii, ni saꞌa ndoo ya ja kuu jin kaa o ndaka.
\m \v 29 Kovaa nú sukan jani ini ñayii yukan, te visi iyo ja kuu kaa sa, kovaa masu kaa sa, vaa ñatuu kúni sa ja ndaxtekuechi ñaꞌa ñayii yukan sukan jani ini i ma.
\m \v 30 Visi na ndakuan‑taꞌvi o nuu Suꞌsi ma te kaa o ja jani ini o ja kuu kaa o ma, kovaa nú iyo in ñayii ja jani ini i ja masu kuu kaa o ma, masu játna ini Suꞌsi ma ja saꞌa o ja kúxii ini in‑ka ñayii ma ja jani ini i ja masu vaꞌa‑ni saꞌa o ma.
\p \v 31 Ndevaꞌa‑ni nawa kaa o nawa koꞌo o ma xi nawa saꞌa o ma, te kúꞌun ini o ja saꞌa o ma, te saꞌa i ja jin ndachiñuꞌu ñayii ma Suꞌsi ma.
\m \v 32 Máko jin saꞌa o in ja kasi ndee ja ñayii ka kuu judío ma, xi ñayii ñatuu ka kandija Suꞌsi ma, xi ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma, te jin ndakakayata i nuu Suꞌsi ma ja kuechi o ma.
\m \v 33 Suꞌva jin kuꞌun ini ni ja jin saꞌa ni sukan saꞌa maa sa a, ja ndúku sa ja ndaka ñayii ma, na jin koo vii jin koo vaꞌa i. Te masu ndúku sa ja koo vavaꞌa maa sa, suꞌva ja kúni sa kúu ja jin koo vii jin koo vaꞌa‑ka kuaꞌa xeen‑ka ñayii ma nuu Suꞌsi o ma, sukan‑vaꞌa jin ndaniꞌi taꞌvi tna i ma.
\c 11
\p
\v 1 Jin ko kuu ni sukan saꞌa sukan kúu sa a, vaa saña chi sukan saꞌa sukan kúu maa Cristo o ma, sukan saꞌa sa, vaa maa ya chi masu ni jani ini ya ja kuu maa‑ni ya ma chi ni jani ini ya ja jin kuu ndaka o.
\s1 Sukan jin kondesi xini ñaꞌa ma ora ka ndachiñuꞌu ña Suꞌsi ma
\rem Las mujeres en el culto
\p
\v 2 Kútachi xeen sa ja vaꞌa‑ni ka saꞌa ni, vaa ka ndakaꞌán ñaꞌa ni ndaka jichi, te ka saꞌa ni ndaka sukan ni kaxtnuꞌu sa ja jin ko saꞌa jin ko kuu ni ma.
\m
\v 3 Kovaa kúni sa ja jin jakuꞌni ini ni ja Cristo ma kúu iya táa ndaka nawa ka jiniñuꞌu o ma, te maa ya tátnuni nuu o a, te chukan kúu ja kuenda tnuꞌu ja xini ndaka tee ma kúu Cristo ma. Te sukan kúu jiꞌin tee ma, vaa maa de ndí ini ndaka nawa jiniñuꞌu ñasiꞌi de ma, te chukan kúu ja kuenda tnuꞌu ja xini ñaꞌa ma kúu tee ma. Te ja saꞌa Cristo ma ndaka sukan tátnuni Suꞌsi ma, te chukan kúu ja kuenda tnuꞌu ja xini Cristo ma kúu Suꞌsi ma.
\m
\v 4 Chukan kúu ja ndaka tee ma, nú ndesi xini de ma ora jikan‑taꞌvi de ma xi ora ndákaxtnuꞌu de tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma, ñatuu jandetu de nuu Cristo iya kúu xini de ma.
\m
\v 5 Suni ndaka ñaꞌa ñatuu ndesi xini ña ma ora jikan‑taꞌvi ña xi ora ndákaxtnuꞌu ña tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma, ñatuu jandetu ña nuu tee kúu xini ña ma, te in ja kan‑nuu kúu, vaa kuenda tnuꞌu ja ni sete yanda xini ña ma kúu.
\m
\v 6 Vaa nú ñaꞌa ma, ma kasi ña xini ña ma, saa‑nka nuna sete yanda xini ña ma. Kovaa nú kukan‑nuu ña ja kaꞌnde ña ixi ña ma xi sete yanda xini ña ma, vaꞌa‑ka na kasi ña xini ña ma.
\m
\v 7 Kovaa tee ma, másu ko kasi de xini de ma, vaa Suꞌsi ma chi ni saꞌa ya tee ma sukan kaa maa ya ma, te jayiñuꞌu Suꞌsi ma jini o nuna saꞌa de saꞌa. Kovaa ñaꞌa ma, jayiñuꞌu tee ma jini o nuna saꞌa ña saꞌa, vaa jandetu ña nuu yii ña ma jiꞌin nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 8 Vaa tee ma chi masu yika ñaꞌa ma ni kee de, chi suꞌva maa ñaꞌa ma ni kee yika tee ma.
\m
\v 9 Suni masu ni saꞌa Suꞌsi ma tee ma ja kuechi ñaꞌa ma, nú masu ja ñaꞌa ma ni saꞌa ya, sukan‑vaꞌa jin chindee tnaꞌa de jiꞌin ña.
\m
\v 10 Chukan kúu ja ñaꞌa ma chi jiniñuꞌu ja kondesi xini ña ma, sukan‑vaꞌa konaꞌa ja iyo in tee tátnuni nuu ña, vaa ka ndeꞌya ñaꞌa ángel ma.
\p
\v 11 Kovaa yoꞌo ja ka kandija o Iya Tátnuni a, ka jini o ja masu kuu koo tee ma nú masu ja onde ñaꞌa ma, te ni masu kuu koo ñaꞌa ma nú masu ja onde tee ma.
\m
\v 12 Vaa sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ñaꞌa ma ja yiki yika tee ma te ni kuvaꞌa ña ma, te suni ja ñaꞌa ma sana ni kâku tee ma. Kovaa ndaka o chi nuu Suꞌsi ma ve koo o.
\p
\v 13 Chukan kúu ja jin ndasaꞌa maa ni kuenda nú vaꞌa‑ni ja ñaꞌa ma, te konune xini ña xi kondesi ora jikan‑taꞌvi ña nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 14 Saꞌa, te ka jini o ja in ja kan‑nuu kúu nuna kuaꞌa tee ma tnuꞌu ja kunani ixi de ma,
\m
\v 15 kovaa in jayiñuꞌu kúu ja kuaꞌa ñaꞌa ma tnuꞌu ja kunani ixi ña ma. Vaa ñaꞌa ma, ni waꞌa Suꞌsi ma ixi ña ma, sukan‑vaꞌa kondesi xini ña ma nde kuaꞌan nde vee ña ma.
\m
\v 16 Nú na in ñatuu jakuꞌni ini saꞌa te kúni i ja saꞌa ndaa i, kónaꞌa i ja yoꞌo jiꞌin ndaka ñayii ka kandija Suꞌsi ma, ñatuu ka nevaꞌa o in‑ka ja jin kondikin o ja jin saꞌa o.
\s1 Jaku ñayii ma, ñatuu ka saꞌa i sukan játna ini Suꞌsi ma ora ka ndatnaꞌa o ja ka ndakuneꞌe o sukan ni jiꞌi Jesucristo ma nuu tniñu o ma
\rem Abusos en la Cena del Señor
\p
\v 17 Ja káxtnuꞌu sa nuu ni a kúu te ndákaꞌan‑soꞌo‑ka sa nuu ni. Vaa masu kúu kaꞌan sa ja vaꞌa‑ni ka saꞌa ni ora ka ndatnaꞌa ni ja ka ndakuneꞌe ni sukan ni jiꞌi Jesucristo ma, te masu nawa chindee ñaꞌa i, suꞌva ja uꞌvi kúu nuu ni a, vaa ñatuu ka saꞌa ni sukan kúni Suꞌsi ma.
\m
\v 18 In ja ni jinisoꞌo sa ja ka kaꞌan i kúu ja ora ka ndatnaꞌa ni ja jin chiñuꞌu ni Suꞌsi ma, ñatuu ka ketnaꞌa ini ni, te jaku chi kándija sa ja sukan ka kuu ni.
\m
\v 19 ¡Vaa jiniñuꞌu ja sukan ma jin ketnaꞌa ini ni, sukan‑vaꞌa jin kuni o na in ndija saꞌa sukan játna ini Suꞌsi ma!
\m
\v 20 Chukan kúu ja ora ka ndatnaꞌa ni ma, masu ka ndakaꞌán‑ka ni sukan ni tatnuni Iya Tátnuni ma kii ni kuxini ñukuun ya jiꞌin tee ni ka yo ndikin ya ma.
\m
\v 21 Vaa ora ka jaa ni ma, ñatuu ka ndetu tnaꞌa ni, nú masu ja maa maa ni, ka kuxini ni sukan ka kuni maa ni, nani jaku ni ka kokon‑ka te jaku‑ka ni ka ndajini.
\m
\v 22 ¿Masu ka iyo veꞌe ni ma nuu kuu jin kaa jin koꞌo ni? ¿Xi ka saxiko ni ñayii ka kandija Suꞌsi o a? ¿Te ka kuni ni ja jin kukan‑nuu ñayii ñatuu ka yindaꞌa nawa jin kaa i ma? ¿Naxe kaꞌan‑nka sa, ka jani ini ni? ¿Kaꞌan sa ja naka vaꞌa ka saꞌa ni a? ¡Ñaꞌa!
\s1 Ni tatnuni Jesucristo Iya Tátnuni ma sukan jin saꞌa o ora ka ndatnaꞌa o ja ka ndakuneꞌe o ja ni jiꞌi ya nuu tniñu o ma
\rem La Cena del Señor
\p
\v 23 Vaa maa Iya Tátnuni ma ni kaxtnuꞌu nuu sa ja ndakaxtnuꞌu sa saꞌa nuu ni a: Ja Jesús Iya Tátnuni ma, maa jakuaa kivi jin keꞌen‑suꞌva i ya ma, ni tnii ya xtatila ma,
\m
\v 24 te ni jinu ja ni ndakuan‑taꞌvi ya ma, te ni taꞌvi ya, te jiñaꞌa ya: “Chaꞌa kúu in ja kúni kaꞌan sukan ndoꞌo neni yikikuñu sa a ja kuechi ndaka ni ma. Saꞌa jin ko saꞌa ni, te jin ndakaꞌan ni sukan ni ndoꞌo ni neni sa ja jin kuu ni ma”, kuu ya jiñaꞌa ya.
\p
\v 25 Nuu ni jinu ni jaa ya xtatila jiꞌin de ma, ni tnii ya nuu ñuꞌu ndute uva ma, te jiñaꞌa ya: “Chaꞌa kúu in ja jaa ni tatnuni Suꞌsi ma, te ni skuiso ya, ja maa niñi sa ja kati ma, te sana jin kaku ni nuu ja uꞌvi ma. Ndaka jichi ka ndatnaꞌa ni ja jin koꞌo ni ndute uva a, te jin ndakaꞌán ni sukan ni ndoꞌo ni neni sa ma te ni jati niñi sa ma ja jin kuu ni ma”, kúu ya jiñaꞌa ya.
\p
\v 26 Chukan kúu ja ndákaꞌan‑soꞌo sa nuu ni ja ndaka jichi jin kaa ni xtatila ma te jin koꞌo ni ndute uva ma, te jin ndakaꞌán ni sukan ni jiꞌi Iya Tátnuni ma nuu krusi ma. Te saꞌa jin ndakaxtnuꞌu nuu tnaꞌa ni onde kenda kivi ndii ya ma.
\s1 Naxe jin saꞌa o ora ka ndatnaꞌa o ja jin kaa o xtatila ma te jin koꞌo o ndute uva ma sukan ni tatnuni Iya Tátnuni ma
\rem Cómo se debe tomar la Cena del Señor
\p
\v 27 Chukan kúu ja nú nde o ñatuu jika ndaa sukan kúni Suꞌsi ma te kaa o xtatila ma te koꞌo o ndute uva ma sukan ni tatnuni Jesucristo Iya Tátnuni ma chi kuiso kuechi o, vaa kaꞌán yichi kaꞌán uun‑ni o sukan ni ndoꞌo yikikuñu Iya Tátnuni ma jiꞌin sukan ni jati niñi ya ma.
\m
\v 28 Chukan kúu ja xiꞌna‑ka jín ndasaꞌa maa maa o kuenda naxe ka iyo o nuu Suꞌsi ma, te sana jin kaa o xtatila ma te jin koꞌo o ndute uva ma, ja ka ndakuneꞌe o sukan ni ndoꞌo ni neni ya ma.
\m
\v 29 Chukan kúu ja nú nde o saꞌa neé saꞌa ñuu‑ni nuu Suꞌsi ma, te jaa o xtatila ma te jiꞌi o ndute uva ma te ñatuu ndásaꞌa o kuenda sukan ni ndoꞌo ni neni yikikuñu Jesucristo Iya Tátnuni ma chi ndachunaa o nuu maa Iya Tátnuni ma, vaa ñatuu saꞌa o sukan ni tatnuni ya ma.
\m
\v 30 Chukan kúu ja ka iyo kuaꞌa ñayii ka kuꞌu neꞌun ni a, te kuaꞌa i ni ka kuita, te jaku i, jâ ni ka jiꞌi i, vaa ni ka kujika i nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 31 Nute jin ndasaꞌa vavaꞌa o kuenda naxe ka iyo o nuu Suꞌsi ma chi masu jiniñuꞌu ja ndakan ya kuenda nuu o te xndoꞌo xneni ñaꞌa ya.
\m
\v 32 Jín konaꞌa o ja nú xndoꞌo xneni ñaꞌa ya vitna ja ka iyo‑ka o ñuu ñayivi a chi ja kúni ya kúu ja jin ndasaꞌa o kuenda te jin kutuꞌva o naxe jin ko saꞌa jin ko kuu o nuu ya, sukan‑vaꞌa ma jin chunaa o sukan jin chunaa ñayii ñatuu ka kandija sukan káꞌan Suꞌsi ma kivi jin ndenda koo o nuu ya ma.
\m
\v 33 Chukan kúu ja ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, nú ka ndatnaꞌa ni ja jin kaa ni xtatila ma te jin koꞌo ni ndute uva ma sukan ni tatnuni Jesús Iya Tátnuni ma, jin kondetu tnaꞌa ndi‑in ndi‑in ni, sana jin kaa ni te jin koꞌo ni ndute uva ma.
\m
\v 34 Nú nde ni kókon, vaꞌa‑ka ja na kaa ni xita veꞌe ni ma sana kiꞌin ni, sukan‑vaꞌa máko ko kanduu ko kaniꞌni ni ja kaa ni te kuiso kuechi ni te chunaa ni ja uꞌvi saꞌa ni ma. Ndaka‑ka ma ndakin tnaꞌa maa sa kivi jaan sa ma.
\c 12
\s1 Tnaꞌa ja skutaꞌvi ñaꞌa Xtumani Ndios ma ini anua o a
\rem Dones espirituales
\p \v 1 Ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, kúni sa ja jin kuni ni siki ja ni skutaꞌvi ñaꞌa Xtumani Ndios ma in in o ja kuu jin saꞌa o ja jin kunukuechi o nuu Suꞌsi ma.
\m \v 2 Vaa kivi ñatuu jin kuni‑ka ni Suꞌsi ndija o a chi ni ka yo xndaꞌvi ñaꞌa i, te kuan koo ni nuu ka iyo ja masu Suꞌsi ka kuu ma ja masu ka kaꞌan ma, te ñukuun ni ka yo jinukuechi ni nuu i.
\m \v 3 Chukan kúu ja káxtnuꞌu sa nuu ni ja ndevaꞌa‑ni ñayii, te kaꞌan uꞌvi i ja kuu Jesús ma chi ñatuu na Xtumani Ndios ma iyo jiꞌin i. Te ñatuu na in kuu kaꞌan ja Jesús ma kúu iya tátnuni nuu i ma, nú ñatuu na Xtumani Ndios ma iyo jiꞌin i.
\p \v 4 Vaa ka iyo kuaꞌa ja skutaꞌvi ñaꞌa Xtumani Ndios ma ndi‑in ndi‑in o, kovaa maa in‑ni ya kúu iya táa nuu ndaka o.
\m \v 5 Te kuaꞌa xeen ja ka iyo ja kuu jin saꞌa o ja jin kunukuechi o nuu Iya Tátnuni ma, kovaa jín konaꞌa o ja nuu maa in‑ni ya ka jinukuechi o.
\p \v 6 Te ndi‑in ndi‑in o chi siin siin ja kuu jin saꞌa o ja jin kunukuechi o nuu Suꞌsi ma, kovaa maa in‑ni ya kúu iya táa tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu ya ma ja kuu jin saꞌa o ndaka ma.
\m \v 7 Te maa Xtumani Ndios ka iyo jiꞌin o ma, táa ya maa maa o sukan jin ko saꞌa jin ko kuu o, sukan‑vaꞌa jin chindee tnaꞌa ndi‑in ndi‑in o.
\m \v 8 Vaa ka iyo yoꞌo chi táa Xtumani Ndios ma tnuꞌu ndichi. Te ka iyo yoꞌo chi saꞌa ya ja jin jakuꞌni‑ka ini o, sukan kúni maa Xtumani Ndios ma.
\m \v 9 Te ka iyo yoꞌo chi maa Xtumani Ndios ma saꞌa ja masu nawa ko kasi ndee ko kasi ndoso ja ni‑yuꞌu ni‑ini o kukanu ini o maa ya ma, te saꞌa ya nawa kakan‑taꞌvi o nuu ya ma. Te ka iyo yoꞌo chi maa Xtumani Ndios ma saꞌa ja nuna jin kakan‑taꞌvi o nuu Suꞌsi ma ja na nduvaꞌa in ñayii kuꞌu ma chi nduvaꞌa i.
\m \v 10 Te jaku‑ka o, saꞌa ya ja kuu jin saꞌa o milagru. Te jaku‑ka o ma chi maa Xtumani Ndios ma kaxtnuꞌu nuu o nawa iyo ja ko kuu ma, te ndakaxtnuꞌu o nuu ñayii ma. Te jaku‑ka o ma chi maa Xtumani Ndios ma saꞌa ja jin ndakunitnuni o ja nú ka iyo ñayii ma jiꞌin Xtumani Suꞌsi ma xi ka iyo i jiꞌin tachi ma. Te jaku‑ka o ma chi saꞌa Xtumani Ndios ma ja kuu jin kaꞌan o kuaꞌa saꞌan. Te jaku‑ka o chi maa Xtumani Ndios ma chindee ñaꞌa te jakuꞌni ini o te ndakaꞌan o nawa kúni kaꞌan saꞌan ka kaꞌan i ma.
\m \v 11 Kovaa ndaka chaꞌa chi maa in‑ni Xtumani Ndios ma skutaꞌvi ñaꞌa nuu ndi‑in ndi‑in o ma sukan kúni maa ya ma.
\p \v 12 Vaa yikikuñu o a chi ka iyo ndaꞌa o, jaꞌa o, xnindaꞌa o, nduchinuu o, te sukan kuaꞌa‑ka ja ka iyo, kovaa in‑ni yikikuñu o kúu. Te sukan tna kúu Cristo ma.
\m \v 13 Vaa ja maa in‑ni Xtumani Ndios ma, te ni ka jandute o ja jin nduu o in‑ni ñayii, ka kuu o ñayii judío, ka kuu o ñayii griego, ka kuu o ñayii ka jinukuechi, ka kuu o ñayii ka nune. Te ndaka o, ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma Xtumani maa ya ma ini anua o a, te koo ya ini anua ndi‑in ndi‑in o, te maa in‑ni ya kúu.
\p \v 14 Te sukan kúu yikikuñu o a, sukan ka kuu tna ndaka o nuu Suꞌsi ma, vaa ka iyo ndaꞌa o jaꞌa o nduchinuu o, te ndaka i ka jiniñuꞌu tnaꞌa sana kuu nawa saꞌa o.
\m \v 15 Chukan kúu ja nuna kuñaꞌa jaꞌa o a nuu ndaꞌa o a: “Vaa masu kúu saꞌa ri sukan saꞌa ro ja kúu ro ndaꞌa, te ma jin kituu tnaꞌa‑ka o”, kovaa masu kuu saꞌa jaꞌa o a sukan, vaa in‑ni yikikuñu ka kuu nduu i, te ka jiniñuꞌu tnaꞌa i.
\m \v 16 Te ni a soꞌo o a, nuna kuñaꞌa i nuu nduchinuu o a: “Vaa masu kúu saꞌa ri sukan saꞌa ro ja kúu ro nduchinuu a, te chukan kúu ja masu jin koo kaa‑ka o”, kovaa masu kuu saꞌa tna i sukan, vaa in‑ni yikikuñu ka kuu i te ka jiniñuꞌu tnaꞌa tna i.
\m \v 17 Te chukan kúu ja jín ndasaꞌa maa o kuenda ja nú ni‑kaꞌnu yikikuñu o a, nanimaa nduchinuu ko kuu i, te ¿naxe kunisoꞌo o? Te nú ni‑kaꞌnu yikikuñu o a, nanimaa soꞌo ko kuu i, te ¿naxe xtatachi o xi niꞌi o xiko sukan saꞌa xitni o a?
\m \v 18 Kovaa sukan ni saꞌa ñaꞌa maa Suꞌsi ma, ja ni tenee ya soꞌo o a, xitni o a, nduchinuu o a, jiꞌin ndaka‑ka ja ni taa maa Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa koo vaꞌa yikikuñu o a, vaa sukan ni kuu ini maa ya.
\m \v 19 Vaa nú inuu jin ko kuu ndaka, ¿naxe‑nka kava yikikuñu o a?
\m \v 20 Kovaa vitna, te ka jini o ja kuaꞌa ja ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa koo vaꞌa o, kovaa ndaka chi in‑ni yikikuñu kúu o a.
\m \v 21 Ni a nduchinuu o a, masu kuu kuñaꞌa i ndaꞌa o a: “Masu nde jiniñuꞌu ñaꞌa ri”, te ni a xini o a, masu kuu kuñaꞌa i jaꞌa o a: “Kuán ndiyo, kiꞌin ro, vaa masu nde jiniñuꞌu ñaꞌa ri.”
\m \v 22 Suꞌva tnaꞌa ja jani ini o ja kuechi‑ka i ma te masu nawa ka saꞌa xeen i ma, kovaa suu i ka ndanuu‑ka.
\m \v 23 Te tnaꞌa ja jani ini o ja masu nawa ka kuu ma, te skoneꞌnu o saꞌma vaꞌa‑ka. Te tnaꞌa ja jani ini o ja masu ja vivii ka kuu ma, te suu i ndásaꞌa vivii‑ka o.
\m \v 24 Kovaa tnaꞌa ja vivii‑ka ka ndaa ma, masu ka jiniñuꞌu‑ka i ja ndasaꞌa vivii‑ka o i, vaa jâ vivii jâ ni saꞌa ñaꞌa maa Suꞌsi ma. Kovaa maa Suꞌsi ma ni tatnuni ja koo kuaꞌa‑ka jayiñuꞌu nuu ja ñatuu na jayiñuꞌu nevaꞌa i ma.
\m \v 25 Sukan‑vaꞌa ni‑kaꞌnu yikikuñu o a, jin ko ndi ini nuu tnaꞌa i, te ñatuu jin ko kusiin jin ko kusuꞌva i.
\m \v 26 Te nú ndenu uꞌvi o ma chi ni‑kaꞌnu yikikuñu o a uꞌvi, te nú nde a ka kaꞌan ñayii ma ja vivii‑ka kaa i ma, te sii ini xeen kúu ni‑kaꞌnu yikikuñu o a.
\p \v 27 Te sukan ka kuu ndaka tnaꞌa o ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi ma, te nú vivii ka ketnaꞌa ini ndi‑in ndi‑in o ma, te yikikuñu Cristo ma ka kuu ndaka o.
\m \v 28 Te chukan kúu ja saꞌa ni saꞌa Suꞌsi ma neꞌun ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma, te xinañuꞌu‑ka ni sunkani ya tee ka kuu apóstol ma, ja kúni kaꞌan “tee ni tetniñu maa Jesucristo Iya Tátnuni ma.” Sani te ni sunkani ya ñayii ka ndakaxtnuꞌu tnuꞌu ni waꞌa maa Suꞌsi ma ja jin ndakaxtnuꞌu i nuu ñayii ma. Sani te ni sunkani ya ñayii ka saꞌa milagru ma. Sani te ni sunkani ya ñayii jin kakan‑taꞌvi nuu Suꞌsi ma te jin nduvaꞌa ñayii ka kuꞌu ma. Sani te ni sunkani ya ñayii ka chindee ñayii ka jiniñuꞌu ma. Sani te ni sunkani ya ñayii ka jito ndaka‑ka ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma, ja vivii na jin kaka i nuu Suꞌsi ma. Sani te ni sunkani ya ñayii ja kuu jin kaꞌan i in‑ka saꞌan ja jin ndachiñuꞌu i Suꞌsi ma.
\m \v 29 ¿Te naxe ka jani ini ni? ¿Ndaka ñayii ma ka kuu apóstol ni tetniñu Jesucristo ma? ¿Xi ndaka i ka kuu ñayii ka ndakaxtnuꞌu tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma? ¿Xi ndaka i ka kuu teskuaꞌa ja ka kaxtnuꞌu nuu in‑ka ñayii ma? ¿Xi ndaka i ka kuu ñayii ka saꞌa milagru?
\m \v 30 ¿Xi ndaka i ka kuu ñayii ka jikan‑taꞌvi nuu Suꞌsi ma te ka nduvaꞌa ñayii ka kuꞌu ma? ¿Xi ndaka i ka kaꞌan in‑ka saꞌan ja ka ndachiñuꞌu i Suꞌsi ma? ¿Xi ndaka i ka ndakaꞌan nawa kúni kaꞌan saꞌan ka kaꞌan ñayii yukan ma? Ñaꞌa.
\m \v 31 Te chukan kúu ja jin ndanduku ni na nde a ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma ja kuu jin ko saꞌa ni ja jin kunukuechi ni nuu ya ma, te sukan jin ko saꞌa ni. Te vitna, te káxtnuꞌu sa in ja vaꞌa xeen‑ka, te sukan jin ko saꞌa ni, vaa in ichi vaꞌa xeen‑ka kúu.
\c 13
\s1 Ja kanuu‑ka kúu ja kútoo tnaꞌa o ma
\rem La preeminencia del amor
\p
\v 1 Nú saña, te visi kúu káꞌan sa kuaꞌa saꞌan ka kaꞌan ñayii ñuu ñayivi a xi saꞌan ka kaꞌan ángel ma, kovaa nú ñatuu kútoo sa ñayii ma chi sukan‑ni kúu in kaa káxin xi sukan‑ni kúu in kaa kíxin, sukan‑ni kúu sa.
\m
\v 2 Te visi na kuu ndakaxtnuꞌu sa nuu ñayii ma ja ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma, te visi na kuu jakuꞌni ini sa ndaka ja iyo yuꞌu nuu tnuꞌu Suꞌsi a jiꞌin ndaka ja iyo yuꞌu ñuu ñayivi a, te visi ûni kúkanu ini xeen sa Suꞌsi o a ja kuu kuñaꞌa sa yuku ma ja ndayaꞌa i in‑ka nuu koo i ma te ko kuu sukan ma, kovaa nú ñatuu kútoo sa ñayii ma, masu nawa kúu sa nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 3 Te visi na ndaxiko sa ndaka ja nevaꞌa sa a te niꞌi sa ja kuaꞌa sa ja jin kaa ñayii ndaꞌvi ma, te visi na kanda sa ja jin kaꞌmi teku ñaꞌa ñayii ma kuechi ja ndikin sa Suꞌsi o a, kovaa nú ñatuu kútoo sa ñayii ma chi nuu Suꞌsi ma masu nde jiniñuꞌu ja saꞌa sa ma.
\p
\v 4 Ja kutoo tnaꞌa o ma kúu ja kanda o visi na ndoꞌo neni o nuu ñayii ma, te kundaꞌvi ini ndija o i. Ja kutoo tnaꞌa o ma chi ñatuu na tnuꞌu kueñu ini iyo ini anua o ma. Ja kutoo tnaꞌa o ma chi másu ko kani ini o ja maa o kúu‑ka te kanuu‑ka o sana in‑ka ñayii ma. \fig |GR-lllh04n.tif|span|||Vivii kúu ja kútoo tnaꞌa ndija o ma|13:4\fig*
\m
\v 5 Ja kutoo tnaꞌa o ma chi másu ko kaꞌan jatu ko kaꞌan suꞌva o nuu in‑ka ñayii ma, ni a másu ko nduku o ja koo vaꞌa‑ka maa o ma sana in‑ka ñayii ma, ni a másu ko ndakiti ini o nuu in‑ka ñayii ma, ni a másu ko chuꞌun ini o nawa ni kaꞌan in‑ka ñayii ma nuu o ma.
\m
\v 6 Ni a kutachi o ja uꞌvi ka ndoꞌo ka tnaꞌa in‑ka ñayii ma, suꞌva jin kutachi o nú ndimaa ja vii ja vaꞌa ka niꞌi i ma.
\m
\v 7 Ja kutoo tnaꞌa o ma kúu ja kanda o visi na ndoꞌo neni o ma, te vivii kukanu ini o Suꞌsi ma, te kondetu o ja maa ya chindee ñaꞌa, te kanda o ndevaꞌa‑ni nawa na kénda nuu o ma.
\p
\v 8 Suꞌva jín kutuꞌva o ja jin kutoo tnaꞌa ndija ndi‑in ndi‑in o ni‑kani ni‑jika, vaa sukan kútoo ñaꞌa Suꞌsi ma. Kovaa tnuꞌu ka ndakaxtnuꞌu o nuu tnaꞌa o a chi kenda kivi ja ko kuu sukan káꞌan tnuꞌu Suꞌsi ma, sani te masu na in ndakaxtnuꞌu‑ka tnuꞌu yukan, vaa maa ya jin koo jiꞌin o ma. Te ndaka saꞌan ka kaꞌan ñayii ñuu ñayivi a chi masu nde jin kuatniñu‑ka, te ndaka tnuꞌu ndichi ka jini ñayii ñuu ñayivi a masu na in kuatniñu‑ka.
\m
\v 9 Vitna chi jaku‑ni ka jakuꞌni ini o te ka ndakaxtnuꞌu nuu tnaꞌa o a.
\m
\v 10 Kovaa kivi jin koo o nuu Suꞌsi ma, ja ka jini o vitna a chi ni ka yaꞌa maa i, te masu chukan jin kukanu ini‑ka o, vaa yukan, te jin kuni ndiꞌi jin kuni tuꞌu o ja ndaa káꞌan ya ma.
\m
\v 11 Vaa sukan kúu ja ve kuaꞌnu o te ve jakun‑tnuni‑ka ini o ma, sukan ko kuu. Vaa kivi suchi luluu‑ni kúu sa ma chi ni yo kaꞌan sa sukan káꞌan in suchi luluu, te ni yo jani ini sa sukan jani ini in suchi luluu ma, te ni yo ndasaꞌa sa kuenda sukan‑ni ndásaꞌa i kuenda ma. Kovaa nuu ni kuu javaꞌa‑ka sa ma, te ni xndoo sa sukan ni yo kuu sa nuu luluu‑ka sa ma.
\m
\v 12 Chukan kúu ja vitna a, ja ka jakuꞌni ini o a chi kuenda tnuꞌu ja yata in espeju ma‑ni ka ndeꞌya o, te masu ndijin vaꞌa ndaka ja káꞌan ya ja ko kuu ma. Kovaa kivi yukan chi nuu nuu o jin kuni o ya. Vitna chi jaku‑ni jákuꞌni ini sa sukan saꞌa Suꞌsi ma, kovaa kivi yukan chi jakuꞌni ndiꞌi ini sa sukan saꞌa Suꞌsi ma vitna, vaa jini ndiꞌi jini tuꞌu ya ndaka sukan saꞌa sukan kúu sa ya.
\m
\v 13 Chukan kúu ja vitna iyo ja ûni jín kukanu ini ndija o Suꞌsi ma, te ûni jín kondetu o ja ko kuu sukan ni skuiso Suꞌsi ma, te ûni jín kuꞌun ini o ja jin kutoo tnaꞌa ndija o. Te ndinuni chaꞌa chi ka ndanuu i ja jin saꞌa o, kovaa ja kanuu xeen‑ka kuu ja kutoo tnaꞌa o ma.
\c 14
\s1 Tnaꞌa ja skutaꞌvi ñaꞌa Xtumani Ndios ma
\rem El hablar en lenguas
\p \v 1 Jin ko ndi ini ni ja jin kutoo tnaꞌa ni, te jin ndanduku ni nde a kúu ja ni skutaꞌvi ñaꞌa Xtumani Ndios ma ja jin saꞌa ni ja jin kunukuechi ni nuu Suꞌsi ma. Kovaa ja jin ko ndi ini‑ka ni kúu ja jin ndakaxtnuꞌu ni sukan káꞌan tnuꞌu ni taa Suꞌsi ma ja ko kuu ma sukan‑vaꞌa jin jakuꞌni ini o te jin koo tuꞌva o ma.
\m \v 2 Chi vaa ñayii káꞌan saꞌan ni waꞌa Xtumani Ndios ma chi nuu Suꞌsi ma‑ni káꞌan i, te masu jin jakuꞌni ini ndaka‑ka ñayii ka ndatnaꞌa ma. Vaa maa Xtumani Ndios ma ni waꞌa ma, te maa i‑ni jini nawa jiñaꞌa i Suꞌsi ma, te ni a in‑ka ñayii ñatuu jákuꞌni ini.
\m \v 3 Kovaa ñayii ndákaxtnuꞌu tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma chi nuu ñayii ma ndákaxtnuꞌu i, vaa ndákaꞌan‑soꞌo i, te ndákaꞌan‑mani i nuu ñayii ma, sukan‑vaꞌa jin konukuiñi vaꞌa i nuu Suꞌsi ma.
\m \v 4 Kovaa ñayii káꞌan saꞌan ñatuu ka jakuꞌni ini ñayii ma, masu nawa chíndee ñaꞌa i, vaa maa in‑ni i jákuꞌni ini ja káꞌan i ma. Kovaa ñayii ndákaxtnuꞌu tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma chi chíndee i ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma ja jin konukuiñi vaꞌa i nuu ya ma.
\m \v 5 Chukan kúu ja visi kúni sa ja ndaka ni jin kaꞌan saꞌan taa Xtumani Ndios ma, kovaa ja kúu ini xeen‑ka sa kúu ja jin ndakaxtnuꞌu ni tnuꞌu ni taa Suꞌsi ma. Vaa ja kanuu‑ka kúu ja ndákaxtnuꞌu o tnuꞌu ni taa Suꞌsi ma sana ja káꞌan o saꞌan ni taa Xtumani Ndios ma. Xi nú kuu ndakaꞌan o nawa kúni kaꞌan saꞌan ni taa Xtumani Ndios ma, te na ndakaꞌan o, sukan‑vaꞌa jin jakuꞌni ini ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma te chindee ñaꞌa i ja jin koo vaꞌa tna i nuu Suꞌsi ma.
\m \v 6 Vaꞌa‑ni. Ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, nuna jaan sa nuu ka iyo ni a te kaꞌan sa in saꞌan taa Xtumani Ndios ma, te nú ma jin jakuꞌni ini ni ma, ¿te naxe jin konukuiñi vaꞌa ni nuu Suꞌsi ma? Chukan kúu ja vaꞌa‑ka ja na kaxtnuꞌu sa in tnuꞌu ndichi xi ndakaxtnuꞌu sa sukan ni skuiso Suꞌsi ma ja ko kuu kivi kiꞌin o ma xi ja kaxtnuꞌu sa naxe jin ko saꞌa jin ko kuu ni nani ka ndetu o Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa chindee ñaꞌa i ja jin konukuiñi vaꞌa‑ka ni nuu ya.
\p \v 7 Vaa ka jini tu maa ni ja yutnu ka tava i yaa ja kúu flauta ma xi guitarra ma, te nú jin saꞌa neé jin saꞌa ñuu‑ni i yuꞌu tnu ma, masu jakuꞌni ini o na yaa ka tava i ma.
\m \v 8 Te sukan kúu tna jiꞌin ñayii ka ndetu ja jin koo i jin kanaa i ma. Nú ma kukaji yuꞌu trompeta ma ja kaxtnuꞌu tnu ma, masu na in satuꞌva ja kiꞌin i jin kanaa i ma.
\m \v 9 Te suni sukan ka kuu tna o. Nuna jin kaꞌan o in saꞌan ja masu na in jákuꞌni ini ma, kuenda tnuꞌu ja ka kaꞌan neé ka kaꞌan ñuu‑ni o kúu, vaa ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma, masu ka jakuꞌni ini i ja káꞌan o ma.
\m \v 10 Kuaꞌa xeen saꞌan ka kaꞌan ñayii ni‑kaꞌnu ñuu ñayivi a, kovaa ni‑in, te ko kaꞌan o ja ñatuu na in ma ndakaꞌan nawa kúni kaꞌan.
\m \v 11 Kovaa nú saña, te ñatuu jákuꞌni ini sa saꞌan káꞌan in‑ka ñayii ma chi in ñayii masu ñuu yukan kúu sa nuu ñayii káꞌan ma, te ñayii káꞌan ma chi ñayii in‑ka ñuu kúu i nuu sa.
\m \v 12 Sukan tna yoꞌo ja ka ñuꞌu ini o ja jin niꞌi kuaꞌa o ja skutaꞌvi ñaꞌa Xtumani Ndios ma ja jin kunukuechi o nuu Suꞌsi ma. Te jín nduku o kuaꞌa‑ka naxe jin saꞌa o ja jin chindee o ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a ja jin konukuiñi vaꞌa‑ka i nuu ya.
\m \v 13 Chukan kúu ja nú na in káꞌan saꞌan ja masu ka jini o a, te na kakan‑taꞌvi i nuu Suꞌsi ma ja na kuu ndakaꞌan i nawa kúni kaꞌan ma.
\m \v 14 Vaa nú saña, te jikan‑taꞌvi sa nuu Suꞌsi ma jiꞌin saꞌan ja ñatuu jakuꞌni ini sa nawa káꞌan ma, ini anua sa ma jikan‑taꞌvi, kovaa masu jákuꞌni ini sa te masu chíndee ñaꞌa i ja koo vaꞌa‑ka sa nuu Suꞌsi ma.
\m \v 15 Te nú sukan, ¿nawa saꞌa sa? Vaꞌa‑ka ja kakan‑taꞌvi sa nuu Suꞌsi ma jiꞌin ini anua sa a, kovaa na jakuꞌni tna ini sa. Kata sa jiꞌin ini anua sa a nuu Suꞌsi ma, kovaa na jakuꞌni ini sa ja jita sa ma.
\m \v 16 Vaa nú ndáchiñuꞌu ni Suꞌsi ma jiꞌin ini anua ni ma, te nú iyo in ñayii ñatuu jakuꞌni‑ka ini tnuꞌu Suꞌsi o a, te ja ndákuan‑taꞌvi ni nuu Suꞌsi ma, masu kuu ndaskuiso i te kaꞌan i ja sukan ko kuu ja ni kaꞌan ni ma. Vaa ñatuu jákuꞌni ini i nawa ni kaꞌan ni ma.
\m \v 17 Vaa ndijin chi ja vaꞌa kúu ja saꞌa ni ja ndákuan‑taꞌvi ni nuu Suꞌsi ma, kovaa nuu in‑ka ñayii ma, masu nawa chíndee ñaꞌa i ja koo vaꞌa‑ka i nuu Suꞌsi ma.
\m \v 18 Ndákuan‑taꞌvi sa nuu Suꞌsi ma ja saña káꞌan kuaꞌa‑ka saꞌan sana ndaka ni.
\m \v 19 Kovaa nuu ka ndatnaꞌa o ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a chi vaꞌa‑ka ja uni kuun uꞌun‑ni tnuꞌu ja jin jakuꞌni ini ñayii ma kaꞌan sa ja káxtnuꞌu sa nuu i ma, sana ja kaꞌan sa uxi mil tnuꞌu saꞌan ja masu jin jakuꞌni ini i ma.
\p \v 20 Ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, máko jin ko kani ini ni sukan ka jani ini suchi kuechi ma, vaa ñatuu ka jini i nawa jin saꞌa i ma. Suꞌva jin kani ini ni sukan ka kuu ñayii javaꞌa ma ja jâ ni ka teku‑ka ini i ma te ka jini i nawa ka saꞌa i ma. Kovaa nuu ja uꞌvi ma, te jin ko kuu ni sukan kúu in suchi luluu ma ja ñatuu na ja uꞌvi ñuꞌu ini anua i ma.
\m \v 21 Vaa nuu tnuꞌu ni kaxtnuꞌu Moisés ma saꞌa káꞌan i: “Kuatniñu sa ñayii in‑ka ñuu in‑ka saꞌan ma ja jin kaꞌan i nuu ñayii ñuu yaꞌa, kovaa ni masu jin koninisoꞌo i, saꞌa káꞌan Iya Tátnuni ma.”
\m \v 22 Chukan kúu ja ñayii ka kaꞌan ndevaꞌa‑ni in‑ka saꞌan ni waꞌa Suꞌsi ma chi iyo ja nuu ñayii ñatuu ka kandija tnuꞌu Suꞌsi o a jin kaꞌan i, sukan‑vaꞌa jin kuni ñayii yukan ja ñayii ka kaꞌan ma, ka iyo i jiꞌin Suꞌsi ma. Kovaa tnuꞌu káxtnuꞌu Suꞌsi ma chi yoꞌo chi iyo ja jin ndakaxtnuꞌu o nuu ñayii ka kandija Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa jin kuni i nawa iyo ja saꞌa ya ja jin kuu o ma.
\m \v 23 Chukan kúu ja jin ndasaꞌa maa o kuenda ja nú nuu ka ndatnaꞌa o a ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi ma, te ndi‑in ndi‑in saꞌan jin kaꞌan ni, te jin kivi koo ñayii ñatuu jin kuni‑ka tnuꞌu Suꞌsi a, xi ñayii ñatuu kandija‑ka Suꞌsi o a chi jin kaꞌan i ja ni ka nduneé janitnuni o a ja sukan ka kuu o ma.
\m \v 24 Kovaa nú ndaka o ka ndakaxtnuꞌu tnuꞌu ni taa Suꞌsi ma, te nuna kivi in ñayii ñatuu jini tnuꞌu Suꞌsi a, xi ñatuu kándija i ya ma, te kunisoꞌo i ndaka tnuꞌu ka kaꞌan o ma, te ndasaꞌa i kuenda, te kandija i Suꞌsi ma.
\m \v 25 Te ja ni ndakunitnuni i naxe iyo ini anua i ma nuu Suꞌsi ma, te ndachindeyi i nuu i te ndachiñuꞌu i Suꞌsi ma, te ndakaꞌan i ja ja ndaa ndija kúu ja iyo Suꞌsi ma nuu ka iyo o ma.
\p \v 26 Te saꞌa jín saꞌa o nuu ka ndatnaꞌa o ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, iyo ja jin koo tuꞌva ndi‑in ndi‑in o nú nde o kata xi kaꞌvi o in salmo, xi kaxtnuꞌu o nawa kúni kaꞌan tnuꞌu Suꞌsi o a, xi kaꞌan o in‑ka saꞌan, xi jin ndakaxtnuꞌu o tnuꞌu ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma, xi jin ndakaꞌan o nawa kúni kaꞌan tnuꞌu ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma. Kovaa ndaka jin saꞌa vii jin saꞌa vaꞌa o, máko jin kanduu jin kaniꞌni o, sukan‑vaꞌa na chindee ñaꞌa i ja jin konukuiñi vaꞌa ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma.
\m \v 27 Te nú ka iyo ñayii jin kaꞌan in‑ka saꞌan, in uu‑ni i na jin kaꞌan, kovaa maa maa i na kaꞌan, te koo in ñayii ndakaꞌan nawa kúni kaꞌan ja ka kaꞌan in in i ma.
\m \v 28 Kovaa nú ñatuu na in kuu ndakaꞌan nawa kúni kaꞌan saꞌan kúni i ja kaꞌan i ma chi vaꞌa‑ka ja na kasiyuꞌu i, te kaꞌan yuꞌu i ja kuu maa i jiꞌin Suꞌsi ma.
\p \v 29 Te suni sukan jín saꞌa tna tee ka ndakaxtnuꞌu tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma. In uu‑ni de ndákaxtnuꞌu, te jín ndasaꞌa maa ñayii ma kuenda.
\m \v 30 Te nú na in núkoo ma te ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma tnuꞌu ndakaxtnuꞌu i ma, te kuaꞌa ñayii xinañuꞌu ma tnuꞌu ja na kaꞌan i.
\m \v 31 Vaa kuu ndi‑in ndi‑in ni jin ndakaxtnuꞌu tnuꞌu Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa ndaka o jin kutuꞌva, te sukan‑vaꞌa ndaka o jin koninisoꞌo ja jin ndakaꞌan‑soꞌo nuu tnaꞌa o ma.
\m \v 32 Vaa tee ka ndakaxtnuꞌu tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma chi jâ naꞌa de nawa ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma, te kuu jin kondetu de.
\m \v 33 Vaa Suꞌsi ma, masu in Suꞌsi sakanuu sakaniꞌni kúu ya, suꞌva ja kúni Suꞌsi ma kúu ja jin koo mani o.
\p Sukan saꞌa ya nuu ka ndatnaꞌa ndaka ñayii ni ka nduu saꞌya ya ma, ja ñatuu na ja uꞌvi‑ka ka saꞌa i ma,
\m \v 34 te chukan kúu ja vivii jin saꞌa ni nuu ka ndatnaꞌa ni ma, te jín kasiyuꞌu ñaꞌa ma, vaa masu naꞌa vii ja jin ko kukuu yuꞌu ña. Suꞌva jín kuandetu ña sukan ka jandetu ña nuu yii ña ma, sukan káꞌan tna tnuꞌu ni kaxtnuꞌu Moisés ma.
\m \v 35 Nú iyo nawa jin kakan‑tnuꞌu ña sukan‑vaꞌa jin kutuꞌva ña, vaꞌa‑ka veꞌe ña ma, te jin kakan‑tnuꞌu ña nuu yii ña ma. Vaa masu naꞌa vii ja káꞌan káꞌan ña nuu ka ndatnaꞌa o ma.
\p \v 36 Jin konaꞌa ni ja masu nuu ka iyo maa ni a ni kee tnuꞌu Suꞌsi ma. Te ni masu nuu maa in‑ni ni ni kenda tnuꞌu Suꞌsi o a, vaa jin ko saꞌa ni sukan ka jani ini maa ni.
\m \v 37 Nú na in jani ini ja in ñayii ndákaxtnuꞌu tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma kúu i, xi in ñayii jâ ni teku‑ka ini nuu Suꞌsi ma kúu i chi iyo ja ndakunitnuni ndandaa i ja ndimaa ja tátnuni maa Iya Tátnuni ma kúu ja tée sa a.
\m \v 38 Kovaa nú na in ñatuu jan‑taꞌvi tnaꞌa ja káꞌan sa a, masu iyo i jiꞌin Suꞌsi ma.
\m \v 39 Chukan kúu ja jin ko ndi ini‑ka ni ja jin ndakaxtnuꞌu ni tnuꞌu táa Suꞌsi ma, te máko jin kaꞌnu ndee ni ja jin kaꞌan i in‑ka saꞌan ma, kovaa máko jin sakanuu jin sakaniꞌni‑ni ni.
\m \v 40 Te ndaka jin saꞌa vii jin saꞌa vaꞌa ni.
\c 15
\s1 Ja ndaa ndija kúu ja jin ndateku ñayii ni ka jiꞌi ma
\rem La resurrección de los muertos
\p
\v 1 Vitna ndákaꞌan ndaa ndákaꞌan ndija sa tnuꞌu vaꞌa tnuꞌu vii ni kaxtnuꞌu sa nuu ni ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, vaa jâ ni ka jan‑taꞌvi ni tnuꞌu Suꞌsi o a te ka kandija ni, te chukan kúu ja ka nukuiñi vaꞌa ni onde vitna.
\m
\v 2 Te nú ndimaa jin ko kandija ni te ma jin xndoo ni tnuꞌu Suꞌsi o a ja ni kaxtnuꞌu sa ma, te jin ndaniꞌi taꞌvi ni, te nuna jin xndoo ni, masu nde jiniñuꞌu ja ni ka saꞌa ni tnuꞌu ja ni ka kandija ni ma.
\m
\v 3 Vaa saña chi ni kaxtnuꞌu ndiꞌi kuiti sa nuu ni sukan ni kaxtnuꞌu ya nuu sa onde xinañuꞌu ma, te ja ni kaxtnuꞌu ya ma kúu ja Cristo ma, ni jiꞌi ya ja na xnaa ya kuechi o ma, sukan káꞌan tutu ndee tnuꞌu Suꞌsi ma.
\m
\v 4 Te ni ka chuꞌu i ya, te nuu uni kivi ma, te ni ndateku ya, sukan káꞌan tutu ndee tnuꞌu Suꞌsi ma.
\m
\v 5 Te ni kenda ya nuu iyo Cefas ma, te saa ni kenda ya nuu ndi‑uxi uu tee ni ka yo ndikin ya ma.
\m
\v 6 Te sani te ni kenda ya nuu ka iyo viꞌi‑ka uꞌun cientu ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma, te kuaꞌa i ka teku‑ka, te jaku i, jâ ni ka jiꞌi.
\m
\v 7 Sani te ni kenda ya nuu iyo Jacobo ma. Sani te ni kenda ya nuu ndaka tee ni tetniñu ya ma.
\m
\v 8 Te sandiꞌi‑nka ja ndaka de ma, te ni kenda ya nuu sa ma, te ni ndoꞌo sa sukan kúu in lulu ja kuee xeen ni kaku i te ni jiꞌi nuu i ma, vaa onde yukan, saa ni ndakâku jaa sa nuu ya ma te ni xndoo sa ja uꞌvi ma.
\m
\v 9 Chukan kúu ja ndaka‑ka tee ni tetniñu ya ma, ka ndanuu‑ka de sana saña, te saña chi masu kaa masu iyo sa ja konani sa tee ni tetniñu ya ma, vaa ni yo sondikin sa ndaka ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a nkuu.
\m
\v 10 Kovaa ja ni kundaꞌvi ini ñaꞌa Suꞌsi ma kúu ja ni nduu sa sukan kúu sa vitna a. Te masu in ja kuan naa kúu ja ni skutaꞌvi ñaꞌa ya a chi ja maa ya, te suu sa ni satniñu‑ka sana ndaka‑ka de ma. Kovaa masu ja tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu maa sa kúu ja ni satniñu sa ma, nú masu ja sukan ndaꞌvi ini maa ya ma, te ni taa ya tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu ya ma ja kuu saꞌa sa sukan kúni ya ma.
\m
\v 11 Vaa visi saña xi maa de ni ka kaxtnuꞌu tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi a nuu ni a, te ni ka kandija ni a.
\p
\v 12 Te nú ni ka kaxtnuꞌu sa ja Cristo ma, ni ndateku ya neꞌun ñayii ni ka jiꞌi ma, ¿naxe kúu ja ka kaꞌan jaku ni ja ñatuu na in ndateku nuu ni jiꞌi i ma?
\m
\v 13 Vaa nú ñayii ni jiꞌi ma, ma ndateku i, suni ñatuu ni ndateku Cristo ma.
\m
\v 14 Kovaa nú ñatuu ni ndateku Cristo ma sukan ka kaꞌan jaku ni a, masu nde jiniñuꞌu ja ka káxtnuꞌu sa a, te masu nde jiniñuꞌu ja ka kukanu ini o Suꞌsi ma, nú sukan.
\m
\v 15 Te nú sukan, te saña chi ni ka nduu sa tee ñatuu ka kaxtnuꞌu ndaa tnuꞌu Suꞌsi ma, nú sukan, vaa saña chi ka kaxtnuꞌu sa sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ndaxteku ya Cristo ma, te naku ka jani ini ni ja masu jin ndateku ñayii ma, te vitna ja Cristo ma chi ni ndateku ya ma, te nú ñatuu ka ndateku ndija ñayii ma, kuiti ñatuu ni ndateku Cristo ma.
\m
\v 16 Vaa nute ndija ja ma kuu jin ndateku ni‑in ñayii ni ka jiꞌi ma, suni ñatuu ni ndateku Cristo ma.
\m
\v 17 Nú ka jani ini o ja ñatuu ni ndateku Cristo ma, te masu nde jiniñuꞌu ja ka kaꞌan o ja ka kukanu ini o Suꞌsi ma ja saꞌa ya ja jin kaku o nuu ja uꞌvi ma. Nú sukan chi ñatuu jin naa‑ka kuechi o ma nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 18 Te nú sukan chi ñayii ka kukanu ini i Cristo ma te ni ka jiꞌi i ma chi, ¿ni ka skenaa i maa i, ka jani ini ni?
\m
\v 19 Te nú ka kukanu ini o Cristo ma ja yika‑ni ja jin koo vaꞌa o ñuu ñayivi yaꞌa chi masu na tnuꞌu kanu ini ja jin ndateku o, te ñayii ka kundaꞌvi ka kukee‑ni ka kuu o sana ndaka‑ka ñayii ma.
\p
\v 20 Kovaa ja ndaa ndija ka kaꞌan sa a ja Cristo ma ni jiꞌi ya, te suu ya ni ndateku xinañuꞌu neꞌun ñayii ni ka jiꞌi ma, te sana kenda kivi ja jin ndateku tna i sukan ni ndateku ya ma.
\m
\v 21 Vaa kuechi in tee ni saꞌa soꞌo nuu Suꞌsi ma, te chukan kúu ja ndaka ñayii ma jin kûu. Te vitna ja ni ndateku Cristo iya ni kii ñayivi ñuu ñayivi a kúu ja ñayii ka kukanu ini i ya ma chi jin ndateku tna i nuna jin kûu i ma.
\m
\v 22 Vaa kuechi Adán ma, te ndaka ñayii ma ni ka jiso kuechi, te jin kûu i. Te suni ja maa Cristo ma, te ndaka ñayii jin kukanu ini ya ma chi saꞌa ya ja jin ndaniꞌi taꞌvi i te jin koteku i.
\m
\v 23 Te vivii ni jakin tnaꞌa ya. Vaa xinañuꞌu Cristo ma ni ndateku. Sana kenda kivi ja ndii Cristo ma, te jin ndateku yoꞌo ja ka kukanu ini o ya ma.
\m
\v 24 Sani te jinu ndaka ma. Te ndakuaꞌa Cristo ma ndaka ja tátnuni ya ma nuu ndaꞌa Yuva o Suꞌsi ma, vaa ni kundee ya ni xnaa ya ndaka ja iyo ñuu ñayivi a ja tátnuni i ma nkuu.
\m
\v 25 Vaa jiniñuꞌu ja tatnuni Cristo ma ñuu ñayivi ya, onde kundee ya nuu ja ñatuu kúnimani nuu ya ma te skendoo ya i chii jaꞌa ya ma.
\m
\v 26 Sani te nú ni jinu, te xnaa ya tnaꞌa ja ni yo saꞌa ja jin kûu ñayii ma, te ñatuu na in kûu‑ka.
\m
\v 27 Vaa ndaka ja iyo ñuu ñayivi a chi ni tatnuni Suꞌsi ma ja Cristo ma tatnuni nuu ndaka, te jin kandija i ja káꞌan ya ma. Kovaa masu káꞌan ja onde maa Suꞌsi ma, Cristo ma tatnuni nuu ya. Vaa suꞌva maa Suꞌsi ma ni saꞌa ja ndaka ja iyo ñuu ñayivi a, jin kandija i nuu Cristo ma.
\m
\v 28 Te nú ni kuu ja ndaka ja iyo ñuu ñayivi a ka kandija nuu Cristo ma, sani te maa Suꞌsi ma ndatnii ja ndatatnuni ya nuu ndaka ja iyo ñuu ñayivi a, te maa Cristo ma chi skendoo ya ndaka nuu ndaꞌa Suꞌsi ma, te kandija ya, sukan‑vaꞌa maa Suꞌsi ma ko kuu iya tatnuni nuu ndaka ma.
\p
\v 29 ¿Te navaꞌa ka kaꞌán ni ja ma jin ndateku ñayii ni ka jiꞌi ma, te vitna ja maa ni chi ka jandute ñayii ma nuu tniñu ñayii ni ka jiꞌi ma, sukan‑vaꞌa kuu jin ndateku i, ka kaꞌán ni?
\m
\v 30 ¿Te navaꞌa ndi‑kivi ndi‑ñuu ka iyo yika sa ja jin ndoꞌo jin neni sa, nú ñatuu na tnuꞌu kanu ini ja ndateku o te koo o jiꞌin Suꞌsi ma?
\m
\v 31 Vaa káꞌan sa nuu ni ja ndi‑kivi ndi‑ñuu ka iyo yika sa ja jin kaꞌni ñaꞌa i. Kovaa ka iyo sii ini sa, vaa vitna chi vivii ka kuu ni nuu Cristo ma.
\m
\v 32 ¿Te navaꞌa saña, te ni kanaa xeen sa jiꞌin kiti xeen ka iyo ñuu Éfeso ma, nú ñatuu na tnuꞌu kanu ini ja jin ndateku ñayii ni ka jiꞌi ma? Te nú sukan, te vaꞌa‑ka: “Na jin kaa o te na jin koꞌo o, vaa yutnee te jin kûu o”, sukan ka kaꞌan jaku ñayii ma.
\m
\v 33 Kovaa máko jin kuaꞌa ni tnuꞌu ja jin ko xndaꞌvi ñaꞌa i ja sukan ka kaꞌan i ma. Vaa ñayii ka ndikin tnaꞌa jiꞌin ñayii ka saꞌa ja uꞌvi ma chi jaku‑ni, te jin ndasaꞌa tna i ja uꞌvi sukan ka saꞌa ñayii yukan ma.
\m
\v 34 Suꞌva jin kondeꞌya vaꞌa ni nawa jin saꞌa ni, sukan‑vaꞌa ma jin ndakuiso kuechi‑ka ni. Vaa ka iyo jaku ni ja ñatuu ka jakuꞌni ini ni sukan kúni Suꞌsi ma ja jin ko saꞌa ni, te saꞌa káꞌan sa sukan‑vaꞌa jin ndakukan‑nuu ni.
\p
\v 35 Te kuiti ka iyo jaku ni ja jin kakan‑tnuꞌu ni: “¿Naxe jin ndateku ñayii ni ka jiꞌi ma? ¿Te naxe jin kava yikikuñu ñayii ma, nuna jin ndateku i ma?”
\m
\v 36 ¡Masu ka ndasaꞌa ni kuenda nawa ka kaꞌan ni a! Chi vaa onde ja ka saka ni nuu ñuꞌú ma chi xinañuꞌu kûu i, sana kuite i ma. ¿Te navaꞌa ñatuu ka ndasaꞌa ni kuenda?
\m
\v 37 Vaa masu viyu ma kúu ja saka ni ma, nú masu ja in nuni‑ni kúu, xi ndevaꞌa‑ni na ndikin saka o ma, kovaa nini ja onde kûu i, sana kuite i.
\m
\v 38 Vaa maa Suꞌsi ma saꞌa ja kuite i te kuaꞌnu i sukan kúni maa ya ma. Te maa maa i jin kuite. Nuni ma, te kuite in viyu, te triu ma, te kuite in triu, te vivii koo i.
\p
\v 39 Vaa masu ndaka yikikuñu i ma, inuu‑ni ka kuu i. Vaa yikikuñu ñayii ma, jiꞌin yikikuñu kiti ma, jiꞌin yikikuñu tiaka ma, jiꞌin yikikuñu kiti ka ndava ma, masu inuu‑ni ka kuu.
\m
\v 40 Te sukan tna kúu vaa ka iyo ja ka iyo andivi ma, te ka iyo ja ka iyo nuu ñuꞌú ya. Kovaa ja ka iyo andivi ma, vivii ka naꞌa i yukan, te ja ka iyo nuu ñuꞌú ya, vivii ka naꞌa i ja ka iyo i nuu ñuꞌú ya.
\m
\v 41 Te ja ndii kandii ma, masu inuu kuu jiꞌin ja ndii yoo ma, ni a tiuxini ma masu inuu ka tnuu ndaka i ma.
\p
\v 42 Te suni sukan ko kuu ja jin ndateku ñayii ni ka jiꞌi ma. Vaa jin chuꞌu o in yikikuñu ja tivi ma, te ndateku in yikikuñu ja masu naa masu tivi‑ka.
\m
\v 43 Te jin chuꞌu o in yikikuñu ja masu jiniñuꞌu‑ka, te ndateku in yikikuñu ñayii ja vivii kava i. Te chuꞌu o in yikikuñu ja masu nawa kuu‑ka saꞌa i, te ndateku in yikikuñu ñayii ja koo tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu i.
\m
\v 44 Te ja chuꞌu o ma, in yikikuñu ja tivi‑ni kúu i, kovaa ja ndateku i ma, te nduu i in yikikuñu ñayii koo jiꞌin Suꞌsi ma. Vaa yoꞌo chi, sukan kúu yikikuñu kiti ma, sukan kúu yikikuñu o a ja ka iyo o nuu ñuꞌú o ya. Te iyo in‑ka yikikuñu o ja koo andivi ma jiꞌin Suꞌsi ma.
\p
\v 45 Vaa sukan tna ndee tnuꞌu Suꞌsi ma: “Adán ma kúu tee xinañuꞌu ni saꞌa Suꞌsi ma, te ni iyo de ñuu ñayivi a, te kuechi ja uꞌvi ni saꞌa de ma kúu ja iyo ja jin kûu ndaka ñayii ma.” Te Jesucristo ma, andivi ma iyo ya, te ni kii ñayivi ya ñuu ñayivi a, te ni ndoꞌo, ni neni ya, sukan‑vaꞌa kuu jin koteku ñayii ma.
\m
\v 46 Te chukan kúu ja ka jini o ja xinañuꞌu‑ka yikikuñu o a kûu i te naa i, sukan ka kuu yikikuñu kiti ma, sana ndataa Suꞌsi ma in yikikuñu jaa, ja noꞌo i te koo i andivi ma.
\m
\v 47 Vaa Adán ma kúu tee xinañuꞌu ni saꞌa Suꞌsi ma, te ni iyo de ñuu ñayivi a, te Jesucristo Iya Tátnuni ma, visi ni kii ñayivi ya ñuu ñayivi a, kovaa andivi ma kúu nuu iyo ya.
\m
\v 48 Te jín konaꞌa o ja sukan‑ni ni ndoꞌo yikikuñu Adán ma ja ni iyo de ñuu ñayivi a, sukan‑ni jin ndoꞌo yikikuñu ñayii ka iyo ñuu ñayivi a vitna a. Te jín konaꞌa o ja sukan kaa yikikuñu iya iyo andivi ma, sukan jin nduu yikikuñu ñayii jin nu koo andivi ma te jin koo i jiꞌin ya ma.
\m
\v 49 Te chukan kúu ja sukan kaa tee ni iyo ñuu ñayivi a, sukan‑ni ka ndaa tna o vitna. Te suni kenda kivi ja jin kava o sukan kaa iya iyo andivi ma.
\m
\v 50 Ja ndaa ndija káꞌan sa ja yikikuñu o a, sukan kaa i ja iyo i ñuu ñayivi ya chi ja tivi‑ni ja naa‑ni kúu i, te masu kuu ndenda i nuu tatnuni Suꞌsi ma, vaa masu iyo i ja ndutaꞌvi i nuu ka iyo ja masu jin tivi masu jin naa ma.
\p
\v 51 Kovaa kúni sa ja jin kuni ni in tnuꞌu jaa ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma, ja masu ndaka o jin kûu, kovaa kenda kivi ja ndaka o, jin ndasama yikikuñu ka nevaꞌa o vitna a.
\m
\v 52 Te in ja nunuu‑ni ko kuu, sukan‑ni ndakueni o ma te ndakoto o ma‑ni, nú ni jinu ja tivi trompeta ma. Vaa tivi trompeta ma. Sani te ñayii ni ka jiꞌi ma, te jin ndateku i, te masu kuu jin naa‑ka i, te yoꞌo ja ka teku‑ka o a chi jin ndasama yikikuñu ka nevaꞌa o vitna a.
\m
\v 53 Vaa jiniñuꞌu ja yikikuñu o ja naa ja tivi a, nduu i in yikikuñu ja masu naa ja masu tivi‑ka, te masu kûu‑ka i, vaa koteku i ni‑kani ni‑jika.
\m
\v 54 Te nú ni kuu ja yikikuñu o a ja kûu ja tivi ja naa, te ni nduu i in ja masu ja kûu‑ka ja masu ja tivi‑ka ja masu ja naa‑ka, sani te ko kuu sukan ndee nuu tnuꞌu Suꞌsi ma ja káꞌan saꞌa ma: “Ni kundee ja koteku o ma, ni xnaa i ja kûu o ma.
\m
\v 55 ¿Ndenu iyo ja xtnaꞌa ñaꞌa i te kundee i jaꞌni i ñayii ma? ¿Ndenu iyo yavi yinee ndiyi ma ja kundee i nuu o a?” Saꞌa káꞌan ma.
\m
\v 56 Kovaa kuechi ja jâ ni ka jini o tnuꞌu ni kaxtnuꞌu Moisés ma, te ja uꞌvi ma, xtnaꞌa xtnaꞌa ñaꞌa i, xi ma kundee i ja kuiso kuechi o, te kûu o.
\m
\v 57 Kovaa ja maa Jesucristo iya tátnuni nuu o a, te ni saꞌa Suꞌsi ma ja jin kundee o nuu ja uꞌvi ma, te chukan kúu ja jin ndakuan‑taꞌvi jin ndakuan‑taꞌvi‑ni o nuu ya ma.
\p
\v 58 Chukan kúu ja ndijin ja kútoo ñaꞌa sa a, ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, ni‑yuꞌu ni‑ini ni jin konukuiñi vaꞌa ni nuu Suꞌsi a, te jin satniñu jin satniñu‑ka ni nuu Iya Tátnuni ma, vaa ka jini o ja masu ka satniñu kaꞌa o nuu Iya Tátnuni ma.
\c 16
\s1 Saꞌa jín saꞌa o ora jin ndakuaꞌa o nuu Suꞌsi ma ja jin kuatniñu ñayii ni ka nduu saꞌya ya ma
\rem La ofrenda para los santos
\p \v 1 Te ja jin ndakuaꞌa ni nuu Suꞌsi ma, jin saꞌa ni sukan ni tatnuni sa nuu ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a ja ka iyo i ñuu Galacia ma, sukan‑vaꞌa jín kuatniñu ñayii ni ka ndusiin nuu ja uꞌvi ma te ka jinukuechi ñukuun i nuu Suꞌsi o a.
\m \v 2 Te ndi‑in ndi‑in ni, kivi xinañuꞌu ja kéjaꞌa smana ma jin saꞌa siin ni jaku ja sukan ni ka niꞌi ni ma sukan‑vaꞌa jin ndakuaꞌa ni nuu Suꞌsi ma. Te jin tavaꞌa ni sukan‑vaꞌa kivi jaan sa ma, te masu jiniñuꞌu ja jin ndaxtutu‑ka ni ja jin ndakuaꞌa ni nuu Suꞌsi ma.
\m \v 3 Te nuna jaan sa, te tetniñu sa ñayii jin kaji maa ni ma, te jin koo i ñuu Jerusalén ma jin xsiaꞌa i xuꞌun jin ndaxtutu ni ma, te jin kindaꞌa i in carta nuu káꞌan ja maa ni ni ka tetniñu ja jin kuu ñayii yukan.
\m \v 4 Te nú jiniñuꞌu ja kiꞌin maa sa, te kiꞌin sa jiꞌin ñayii ma.
\s1 Káꞌan Pablo ma ndaka tniñu jani ini de ja saꞌa‑ka de nuu Suꞌsi ma
\rem Planes de Pablo
\p \v 5 Kiꞌin sa ñuu Macedonia ma, sana jaan sa nuu ka iyo ni a.
\m \v 6 Te xi saa kuu‑nka, te kendoo sa jiꞌin ni, te jin koo o nani yaꞌa kivi vijin ma. Te sana jin ndaskaka ichi ñaꞌa ni nuu kiꞌin sa ma.
\m \v 7 Vaa ñatuu kúni sa ja yika‑ni ja yaꞌa kunu sa ja kuni ñaꞌa sa chi kúni sa ja jin koo o jaku kivi, nuna kachi maa iya tátnuni nuu o a.
\m \v 8 Kovaa koo sa ñuu Éfeso a onde Viko Pentecostés ma.
\m \v 9 Vaa ni ndakune maa Suꞌsi ma yeꞌe a ja kuu satniñu sa, visi ñatuu ka kunimani ñayii a nuu sa.
\p \v 10 Te nú ni kenda Timoteo a nuu ka iyo ni a, te jin ko ndi ini ni ja na koo sii ini de jiꞌin ni, vaa tee satniñu nuu iya tátnuni nuu o a sukan satniñu sa a kúu de.
\m \v 11 Chukan kúu ja ni‑in ni, másu ko jin saxiko ni de, suꞌva jin chindee ni de ja na kiꞌin sii ini de nuu kiꞌin de ma, sukan‑vaꞌa na ndii sii ini de nuu iyo sa ya, vaa ka ndetu sa de jiꞌin jaku‑ka tnaꞌa o ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a.
\p \v 12 Te siki ja ñani o Apolos ma, ni jiñaꞌa, ni jiñaꞌa sa de ja jaan de jiꞌin ñani o a jan koto ñaꞌa de ndijin, kovaa ñatuu ni kuni de ja jaan‑ni de vitna, kovaa jaan de nuna ndanune de.
\s1 Sukan ka ndakan‑tnuꞌu ñañaꞌa Pablo ma ñayii ka iyo ñuu Corinto ma
\rem Saludos finales
\p \v 13 Jin ko koto vaꞌa ni maa ni, te jin konukuiñi vavaꞌa ni, te másu ko jin xndoo ni Suꞌsi iya ka kukanu ini o a, te in‑ni ja jin kani ini ni, te máko jin koyuꞌu ni.
\m \v 14 Te ndaka ja ka saꞌa ni ma, te jin saꞌa vii jin saꞌa vaꞌa ni, te sukan, te ka kaxtnuꞌu ni ja ka kutoo nuu tnaꞌa ni ma.
\m \v 15 Ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi o a, jâ ka jini ni ja ndaka tnaꞌa tee kúu Estéfanas ma, ka kuu i xinañuꞌu ja ni ka kandija i tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi o a, sana ndaka‑ka ñayii ñuu Acaya ma. Te ndaka maa de jiꞌin tnaꞌa de ma ka jinukuechi nuu ñayii ni ka ndusiin nuu ja uꞌvi ma te ka jatanuu de ka jinukuechi de nuu Suꞌsi ma.
\m \v 16 Te chukan kúu ja jikan‑taꞌvi sa nuu ni ja jin chindee ni ndaka ñayii ka jinukuechi nuu Suꞌsi ma sukan ka saꞌa tna o a.
\m \v 17 Ni kusii ini xeen sa ja ni ka kenda koo tee kúu Estéfanas ma, jiꞌin tee kúu Fortunato ma, jiꞌin tee kúu Acaico ma. Vaa suu de ni ka chindee ñaꞌa tnaꞌa ja ñatuu ni kuu jin chindee ñaꞌa ni ma.
\m \v 18 Te ja ni ka saꞌa de saꞌa, te ni ka ndaniꞌi sa tnuꞌu kanu ini, te sukan ni ka ndaniꞌi tna ni tnuꞌu kanu ini. Chukan kúu ja jiniñuꞌu ja jin ndakuni ni ndaka ñayii ka saꞌa sukan ka saꞌa de a te jin chindee tna ni i.
\m \v 19 Ka ndakan‑tnuꞌu ñañaꞌa ña ndaka ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a ja ka iyo i ñuu Asia a, jiꞌin tee kúu Aquila a, jiꞌin ñaꞌa kúu Priscila a, jiꞌin ndaka ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o ma ja ka ndatnaꞌa i veꞌe de ma. Ja maa iya tátnuni nuu o a, te ka ndakan‑tnuꞌu ñañaꞌa ña ndaka de.
\m \v 20 Te ka ndakan‑tnuꞌu ñañaꞌa ña ndaka ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a ja ka iyo i yaꞌa, te jin ndakuaꞌa tnaꞌa ni nchuxi ndi‑in ndi‑in ni.
\p \v 21 Te maa sa ja kúu sa Pablo a, tee sa jiꞌin ndaꞌa maa sa nchuxi yaꞌa, vaa ka kutoo tnaꞌa o a.
\m \v 22 Kovaa nú nde in ñatuu kútoo Jesucristo iya tátnuni nuu o a, ko kuu i in ñayii skenaa maa i nuu ja uꞌvi ma, sukan káꞌan maa ya ma. Vaa Iya Tátnuni ma, jâ vee ya.
\m \v 23 Te ja vii ja vaꞌa ni skutaꞌvi ñaꞌa Jesucristo iya tátnuni nuu o a na jin koo jiꞌin ni ni‑kani ni‑jika.
\m \v 24 Ja maa Cristo Jesús ma kúu ja kútoo xeen ñaꞌa sa ndaka ni. Te sukan kó kuu.