\id GAL ‑ Mixtec, Magdalena Peñasco
\h Gálatas
\mt1 Carta ni saꞌa Pablo ma ja ni tetniñu de nuu ñayii ka iyo ñuu Galacia ma
\c 1
\s1 Sukan ndákan‑tnuꞌu ñañaꞌa Pablo ma ñayii ka kandija Suꞌsi ma ja ka iyo i ñuu Galacia ma
\rem Saludo
\p
\v 1 Saña kúu Pablo tee ni tetniñu ñaꞌa Jesucristo ma, te ni masu ni‑in ñayii ni tetniñu ñaꞌa, nú masu ja maa Jesucristo iya ni jiꞌi nuu krusi ma, jiꞌin maa Yuva ya Suꞌsi iya ni ndaxteku Jesucristo ma.
\m
\v 2 Te ndaka ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi o a ja ka iyo sa jiꞌin i a, ka tetniñu sa tnuꞌu yaꞌa nuu ni ja ka ndatnaꞌa ni ndaka ñuu ka iyo ñuu Galacia a.
\p
\v 3 Yuva o Suꞌsi ma, jiꞌin Jesucristo iya tátnuni nuu o a, na skutaꞌvi ñaꞌa ya ja vii ja vaꞌa, te jin koo mani ni.
\m
\v 4 Te maa Jesucristo ma kúu iya ni waꞌa tnuꞌu ja ni ka jaꞌni ñayii ma ya nuu krusi ma, te onde sukan ni saꞌa ya ma, te ni ka naa kuechi o ma, sukan‑vaꞌa jin kaku o nuu ja uꞌvi ma, te ma jin ko saꞌa‑ka o ja uꞌvi ka saꞌa ñayii ñuu ñayivi a vitna a, vaa sukan ni kúu ini maa Yuva o Suꞌsi ma.
\m
\v 5 Te nuu maa ya na koo jayiñuꞌu ni‑kani ni‑jika. Te sukan kó kuu.
\s1 Ñatuu na in‑ka tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa, nú masu ja maa in‑ni tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Jesucristo ma
\rem No hay otro evangelio
\p
\v 6 Jaꞌan‑nka ini sa ja ni jini sa ja masu kuaꞌa‑ni kivi, te ni ka jikayata ni nuu iya ni ndakana ñaꞌa ma. Te vitna, ja onde ja maa Jesucristo ma, te ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma ja vii ja vaꞌa a, kovaa vitna, suꞌva ni ka ndandikin ni in‑ka tnuꞌu ja sama ni ka kaxtnuꞌu i ma.
\m
\v 7 Kovaa masu iyo in‑ka tnuꞌu Suꞌsi a chi suꞌva ka iyo jaku ñayii ja ka sakanuu i tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Cristo ma, te sukan, te ka saꞌa i ja ka ndi ini‑ka ni ja nú ndija ja sukan káꞌan tnuꞌu ndaa tnuꞌu ndija Suꞌsi a.
\m
\v 8 Kovaa jin konaꞌa ni ja nú nde sa xi in ángel onde andivi ma, te jin xsama sa sukan káꞌan tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi a ja ni ka kaxtnuꞌu sa xinañuꞌu ma te jin ndakaxtnuꞌu sa siin‑ka tnuꞌu chi ka iyo maa sa ja jin chunaa xeen‑ka sa nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 9 Sukan ni kaꞌan sa onde xiꞌna‑ka ma, te vitna ndákaꞌan tuku sa: Nú na in xsama kaxtnuꞌu i tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi ma sana sukan ni ka jini ni onde xinañuꞌu ma, te iyo maa i ja chunaa xeen‑ka i nuu Suꞌsi ma ja saꞌa i sukan ma.
\p
\v 10 ¿Na in xi‑nuu ndúku sa ja jin kaꞌan i ja vii ja vaꞌa ja kuu sa? ¿Nuu ñayii a xi nuu Suꞌsi ma? ¿Xi ndúku sa ja saꞌa sa ja jin jatna ini ñayii ma? Ñaꞌa. Chi nute sukan saꞌa sa ja jin kaꞌan vii jin kaꞌan vaꞌa ñayii ma ja kuu sa ma chi masu in ñayii jinukuechi nuu Cristo ma kúu sa ja saꞌa sa sukan.
\s1 Sukan ni jinukuechi Pablo ma ja ni kaxtnuꞌu de tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Jesucristo ma
\rem El ministerio de Pablo
\p
\v 11 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi ma, jin konaꞌa ni ja tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi ma ja ni kaxtnuꞌu sa ma, masu sukan jani ini ñayii ma ni kaxtnuꞌu sa.
\m
\v 12 Vaa masu ni niꞌi sa xi ni kutuꞌva sa nuu in ñayii ma chi maa Jesucristo ma ni kaxtnuꞌu sukan káꞌan sa a.
\p
\v 13 Vaa jâ ka jini ni sukan ni yo saꞌa, ni yo kuu sa ma, nuu ni yo ndikin sa sukan ka kaxtnuꞌu ñayii judío ma, te ni yo sondikin xeen sa ñayii ni ka nduu saꞌya Suꞌsi ma, te ûni ni yo kuni sa ja xnaa sa i tiempu yukan.
\m
\v 14 Vaa nuu ni yo ndikin sa sukan ka kaxtnuꞌu ñayii judío ma, ni yo kunuu maa sa nuu tnaꞌa sa suchi inuu jiꞌin sa ma, te ni yo ñuꞌu xeen ini sa ja ko saꞌa sa ndaka sukan ni ka yo jinindija yuva sa ma ja sukan ko saꞌa ko kuu o nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 15 Kovaa Suꞌsi ma, ni saꞌa siin ñaꞌa ya onde chii siꞌi sa ma, vaa ja vaꞌa xeen ini ya ma, te ni kana ñaꞌa ya ja skutaꞌvi ñaꞌa ya ja vii ja vaꞌa. Te nuu ni kenda kivi ja ni jani ini ya ma,
\m
\v 16 te ni kaxtnuꞌu ya Saꞌya ya Jesucristo ma, sukan‑vaꞌa kaxtnuꞌu sa nuu ñayii masu judío ka kuu i ma na in kúu ya ma. Te ora yukan, masu ni jikan‑tnuꞌu sa nuu ni‑in ñayii ma chi ni kukanu ini sa ja maa ya kaxtnuꞌu nawa saꞌa sa ma.
\m
\v 17 Te ni masu ni jaꞌan sa ñuu Jerusalén ma nuu ka iyo tee ni tetniñu ya xiꞌna‑ka sana saña ma. Suꞌva ni jaꞌan sa ñuu Arabia ma, te saa ni ndii tuku sa ñuu Damasco ma.
\p
\v 18 Sani te ni yaꞌa uni kuiya ma, saa ni jaꞌan sa ñuu Jerusalén ma ni jan koto sa Pedro ma. Te ni iyo sa jiꞌin de jaꞌun kivi.
\m
\v 19 Kovaa masu nde ni jini sa ni in‑ka tee ni tetniñu ya ma chi yika‑ni ja Jacobo ñani maa Iya Tátnuni ma.
\m
\v 20 Te tnaꞌa ja tée sa nuu ni a, jini Suꞌsi ma ja ja ndaa kúu te masu xndaꞌvi ñaꞌa sa.
\m
\v 21 Sani te ni jaꞌan sa ñuu Siria ma jiꞌin ñuu Cilicia ma.
\m
\v 22 Kovaa ñuu Judea ma, masu na in ni yo jini ñaꞌa nuu ka ndatnaꞌa ñayii ni ka nduu saꞌya Cristo a.
\m
\v 23 Yika‑ni ja ni ka yo jinisoꞌo i ja ni ka yo kaꞌan ñayii ma saꞌa: “Tee ni yo kuni ja xnaa de tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi o a te ni yo sondikin ñaꞌa de yoꞌo ja ka kandija o tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa káxtnuꞌu Jesucristo ma, vitna, te maa de ndákaxtnuꞌu tnuꞌu vii tnuꞌu vaa Suꞌsi o a.”
\m
\v 24 Te ja kuechi ja saꞌa sa vitna a, vaa jâ ni ndaxsama ñaꞌa Suꞌsi ma, te ka ndachiñuꞌu xeen i ya.
\c 2
\p \v 1 Sani te ja ni yaꞌa uxi kuun kuiya ma, te ni jaꞌan tuku sa ñuu Jerusalén ma jiꞌin Bernabé ma, te ni jeka sa Tito a, te ni jaꞌan sa jiꞌin de.
\m \v 2 Sukan ni kaxtnuꞌu maa Suꞌsi ma, te ni jaꞌan sa, te ni ndaxtutu siin sa tee ka kaxtnuꞌu tnuꞌu Suꞌsi a, te ni ndakaxtnuꞌu sa nuu de sukan káxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi a nuu ñayii masu judío ka kuu i ma, te na jin ndakaꞌan de nú vaꞌa‑ni iyo, sukan‑vaꞌa ndaka tniñu saꞌa sa nuu Suꞌsi a, te kéndoo vaꞌa i.
\m \v 3 Kovaa ni a Tito tee ka chindee tnaꞌa jiꞌin sa ka kaxtnuꞌu sa tnuꞌu Suꞌsi o a, ja masu in tee judío kúu de a, masu ni ka xtetuu i de ja jakitnuni de, vaa maa Cristo ma ni saꞌa ja ni ka ndayaa o nuu sukan ka saꞌa o ve koo o ma.
\m \v 4 Kovaa ni yo jan koo yuꞌu tee ja ka saꞌa de tnuꞌu ja ni ka nduu tna de saꞌya Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa jin koto yuꞌu ñaꞌa de nú ka ndikin‑ka o saꞌa o sukan ni tatnuni Moisés ma, vaa ka kuni de ja jin xtetuu ñaꞌa de ja sukan‑ni jin ko saꞌa‑ka o.
\m \v 5 Kovaa ni a vala masu ni ka waꞌa sa tnuꞌu ja jin ko saꞌa sa sukan ka kuni de ma, sukan‑vaꞌa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi o a, te jin jakuꞌni ndaa ini ni, te sukan káꞌan ma jin ko saꞌa ni.
\m \v 6 Kovaa tee ni ka yo jani ini i ja ka ndanuu‑ka de ma, vaa ni a in tnuꞌu jaa ñatuu ni ka kaxtnuꞌu de nuu sa a. (Kovaa nawa ni ka yo saꞌa, ni ka yo kuu maa de onde xiꞌna‑ka ma masu ndí ini‑ka sa. Vaa nuu Suꞌsi ma chi inuu‑ni ka kuu ndaka o.)
\m \v 7 Suꞌva ni ka ndakunitnuni de ja maa Suꞌsi ma ni tatnuni nuu sa ja kaxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa ya ma nuu ñayii masu judío ka kuu i ma, sukan ni tatnuni ya nuu Pedro ma ja kaxtnuꞌu de nuu ñayii judío ma.
\m \v 8 Vaa maa iya ni tetniñu Pedro ma ja kaxtnuꞌu de nuu ñayii judío ma, suni maa ya ni tetniñu ñaꞌa ja kiꞌin sa nuu ñayii masu judío ka kuu i ma.
\m \v 9 Te chukan kúu ja Jacobo ma, jiꞌin Cefas ma, jiꞌin Juan ma, tee ni sunkani ñaꞌa Suꞌsi ma ja jín ko koto de ñayii ni ka nduu saꞌya ya ma, ni ka ndakunitnuni de ja vii ja vaꞌa ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma, te ûni ni ka taa de ndaꞌa de ma ja kuu seña ja ni ka kendoo ini de ja in‑ni tniñu ka saꞌa sa jiꞌin de, sukan‑vaꞌa saña, te jin koo sa nuu ñayii masu judío ka kuu i ma, te maa de jin kaxtnuꞌu nuu ñayii judío ma.
\m \v 10 Yika‑ni ja ni ka jikan‑taꞌvi de nuu sa kúu ja másu ko jin ndunaa sa ñayii ka kundaꞌvi‑ka ma. Te chukan kúu ja ni ndi ini xeen sa ja saꞌa sa sukan.
\s1 Pablo ma, ni ndakaꞌan‑soꞌo de nuu Pedro ma nuu ka iyo de ñuu Antioquía ma
\rem Pablo reprende a Pedro en Antioquía
\p \v 11 Kovaa nuu ni jaan Pedro ma ñuu Antioquía ma, te ni ndakaꞌan‑soꞌo sa nuu de, vaa jiso kuechi de ja saꞌa de saꞌa ma.
\m \v 12 Vaa nuu ñatuu ki koo‑ka ñayii ni tetniñu Jacobo ma chi ni yo jaa kaa Pedro ma xita jiꞌin ñayii masu judío ka kuu i ma. Kovaa nuu ni kija koo de ma, te Pedro ma chi ni yo kusiin, ni yo kusuꞌva de, kuechi ja yuꞌu de tee judío ma.
\m \v 13 Te ja sukan ni saꞌa siin Pedro ma maa de ma, te sukan ni ka saꞌa tna ndaka‑ka tee judío ka iyo yukan. Te onde tee kúu Bernabé ma, ni ka kundee de ja ni saꞌa tee ma sukan. Te ni‑in de masu ni ka saꞌa sukan ka kaꞌan de ma, ja inuu‑ni ka kuu ndaka o nuu Suꞌsi ma.
\m \v 14 Kovaa nuu ni jini sa ja masu ka jika ndaa de sukan káꞌan tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi ma, te ni jiñaꞌa sa Pedro ma nuu ndaka ñayii ka iyo ma: “Ndijin ja kúu ni judío a te jâ ni jakuꞌni ini ni ja másu ko saꞌa‑ka ni sukan ka kuu ñayii judío ma, vaa ora iyo ni nuu ka iyo ñayii masu judío ka kuu i ma, te saꞌa ni sukan kúni Suꞌsi ma, te vitna ¿navaꞌa xtetuu ni ñayii masu judío ka kuu i ma ja jin ko saꞌa‑ka i sukan ka saꞌa ka kuu‑ka ñayii judío ma?
\p \v 15 ’Yoꞌo chi ñayii judío ka kuu o onde nuu ni ka kâku o ma, te masu ka jiso kuechi o sukan ka jiso kuechi ñayii masu judío ka kuu i ma.
\m \v 16 Kovaa ka jini o ja ñayii ma, visi na saꞌa i sukan ni tatnuni Moisés ma, masu kuu kaꞌan Suꞌsi ma ja in ñayii saꞌa ja vaꞌa ja ndaa kúu i. Vaa ñayii kándija Jesucristo ma‑ni kúu ñayii saꞌa ja vaꞌa ja ndaa káꞌan ya. Te yoꞌo chi ni ka kandija o Jesucristo ma, sukan‑vaꞌa kaꞌan maa Suꞌsi ma ja ñayii ka saꞌa ja vaꞌa ja ndaa ka kuu o ja ka kandija o Cristo ma, te masu ja kuechi ja ni ka saꞌa o sukan ni tatnuni Moisés ma kúu, chi ñaꞌa. Vaa masu ni‑in ñayii ma, ja kuechi ja ni saꞌa i sukan ni tatnuni Moisés ma, te kaꞌan Suꞌsi ma ja ko kuu i in ñayii saꞌa ja vaꞌa ja ndaa”, kúu sa jiñaꞌa sa Pedro ma.
\p \v 17 Te nú ka ndi ini o ja Cristo ma, te kaꞌan ya ja ñayii ka saꞌa ja vaꞌa ja ndaa ka kuu o nuu ya, te ¿naku jin kaꞌan tna ñayii ma ja ñayii ka jiso kuechi ka kuu o? Vaa nú sukan, te ¿Cristo ma kúu iya saꞌa ja jin kuiso kuechi o? Ñaꞌa. Vaa masu sukan iyo.
\m \v 18 Vaa nú in ja jâ ni xnaa sa ma, te ndasaꞌa tuku sa in‑ka jichi ma chi maa sa saꞌa ja ndakuiso kuechi sa in‑ka jichi tuku ma.
\m \v 19 Saña chi kuenda tnuꞌu ja in ñayii ni jiꞌi kúu sa nuu tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma, vaa ñatuu ni kundee sa saꞌa sa sukan káꞌan ma. Kovaa nuu ni jini sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi ma, te kuenda tnuꞌu ja ni ndateku sa ja ko saꞌa sa sukan kúni Suꞌsi ma.
\m \v 20 Chukan kúu ja kuenda tnuꞌu ja ni ndakaa sa jiꞌin Cristo Jesús ma nuu krusi ma, te masu téku‑ka maa sa chi maa Cristo iya ni ndateku ma iyo ini anua sa a, te ndaka ja tátnuni Suꞌsi ma ja saꞌa ja kuu sa ja iyo sa ñuu ñayivi a, te kúu saꞌa sa, vaa kúkanu ini sa Cristo Saꞌya Suꞌsi ma, iya ni waꞌa tnuꞌu te ni ka jaꞌni i ya nuu krusi ma, vaa kútoo ñaꞌa ya ma, te ni chunaa ya nuu tniñu o ma.
\m \v 21 Masu saxiko sa ja vii ja vaꞌa ni skutaꞌvi ñaꞌa Suꞌsi ma. Vaa nute ni kundee ja ni tatnuni Moisés ma saꞌa i ja nduu o ñayii saꞌa ja vaꞌa ja ndaa ma chi masu nde jiniñuꞌu ja ni jiꞌi Cristo ma nuu tniñu o ma.
\c 3
\s1 Ni ka xndoo ñayii ka kandija Suꞌsi ma ja ka iyo i ñuu Galacia ma Xtumani Ndios ma, te ni ka ndakatanuu i tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma
\rem La fe o la Ley
\p
\v 1 Ndijin ja ka kuu ni ñayii ñuu Galacia a, ¡ñatuu ka ndasaꞌa ni kuenda! ¿Na in ni xndaꞌvi ñaꞌa ja ni ka xndoo ni tnuꞌu ndaa tnuꞌu ndija Suꞌsi ma? ¡Te vitna ja ñukuun ñukuun ni ka kaxtnuꞌu sa nuu ni sukan ni ndoꞌo ni neni Jesucristo ma nuu krusi ma ja kuechi o ma!
\m
\v 2 Chaꞌa kúu ja kúni sa ja jin kaꞌan ni naxe ka jani ini ni. ¿Ni ka kutaꞌvi ni Xtumani Ndios ma ja kuechi ja ka saꞌa ni sukan ni tatnuni Moisés ma, xi kuechi ja ni ka kandija ni tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Jesucristo ma te ni ka kukanu ini ni ya ma?
\m
\v 3 ¿Te ñatuu ka jakuꞌni ini ni? Xinañuꞌu ni ka jan‑taꞌvi ni Xtumani Ndios ma iya chíndee ñaꞌa ja ni ka ndaniꞌi taꞌvi ni ma. ¿Te vitna, te ka jani ini ni ja kuu jin saꞌa maa ni ja jin ndaniꞌi taꞌvi ni?
\m
\v 4 ¿Ni ka xndoꞌo kaꞌa, ni ka xndoꞌo xiko ni maa ni ja ni ka saꞌa ndevaꞌa ñaꞌa ñayii ma kuechi ja ni ka ndaniꞌi o ichi ndaa ma? Vaa ñaꞌa, vaa masu jin xndoo ni Suꞌsi o a.
\m
\v 5 Vaa maa ya ni taa Xtumani maa ya ma te ni saꞌa ya milagru neꞌun ni a. ¿Ni saꞌa ya milagru ma, kuechi ja ni ka saꞌa ni sukan ni tatnuni Moisés ma, xi kuechi ja ni ka kandija ni tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Cristo ma ja ni ka kaxtnuꞌu sa nuu ni ma?
\s1 Sukan ni skuiso Suꞌsi ma nuu tee nani Abraham ma
\rem El pacto de Dios con Abraham
\p
\v 6 Abraham ma chi: “Ni kandija de ja káꞌan Suꞌsi ma, te ni saꞌa de sukan kúni ya ma, vaa ni kukanu ini de ya ma, te ni ndakaꞌan, ni ndakachi ya ja in tee saꞌa ja vaꞌa ja ndaa kúu de.”
\m
\v 7 Chukan kúu ja jin konaꞌa ni ja ñayii ka kandija Suꞌsi ma chi saꞌya tata Abraham ma ka kuu tna i, vaa ka saꞌa ka kuu i sukan ni yo saꞌa de ma.
\m
\v 8 Suꞌsi ma onde xinañuꞌu ma jâ jini ya sukan saꞌa ya ja jin kuu ñayii masu judío ka kuu i ma, ja nuna jin kukanu ini i ya te jin saꞌa i sukan kúni ya ma, te ndakaꞌan ya ja ñayii ka saꞌa ja vaꞌa ja ndaa ka kuu i. Te ni kaxtnuꞌu ya tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa ma nuu tee kúu Abraham ma, te jiñaꞌa ya: “Ja maa ni te jin niꞌi ñayii ndaka ñuu a ja vii ja vaꞌa.” Sukan káꞌan tutu ya ma.
\m
\v 9 Chukan kúu ja nú na in na kandija sukan káꞌan Suꞌsi ma chi jin niꞌi i ja vii ja vaꞌa ma sukan niꞌi tna Abraham ma tee ni kandija sukan ni tatnuni Suꞌsi ma.
\p
\v 10 Kovaa ñayii kukanu ini sukan ni tatnuni Moisés ma te ñatuu saꞌa ndiꞌi i ma, iyo i ja ndoꞌo neni i, vaa saꞌa ndee nuu tutu ya ma: “Ja uꞌvi kúu ndaka ñayii ma, nú ma saꞌa i ndaka sukan ndee nuu libru ndee ja ni tatnuni Suꞌsi ma ja tatnuni Moisés ma nuu ñayii ma.”
\m
\v 11 Te ja ndaa ndija kúu ja ñayii yika‑ni ja saꞌa i sukan‑ni ni tatnuni Moisés ma, masu kuu ndakaꞌan Suꞌsi ma ja in ñayii saꞌa ja vaꞌa ja ndaa kúu i nuu ya, vaa saꞌa káꞌan tutu ya ma: “Ñayii kúkanu ini Suꞌsi ma te saꞌa i ja vaꞌa ja ndaa ma chi suu i koteku ni‑kani ni‑jika.”
\m
\v 12 Kovaa tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma, masu chíndee ñaꞌa i naxe kukanu ini o Suꞌsi ma, vaa saꞌa‑ni káꞌan: “Ñayii saꞌa ndiꞌi saꞌa tuꞌu sukan ni tatnuni Moisés ma chi koteku i nuu Suꞌsi ma.”
\m
\v 13 Kovaa ñatuu na in ni kundee, te suꞌva ja uꞌvi‑ka ni ka nduu i nuu Suꞌsi ma, vaa jâ ka jini i sukan káꞌan tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma. Chukan kúu ja onde ni ndoꞌo ni neni Cristo ma nuu krusi ma, saa ni chunaa ya nuu tniñu o, saa ni ka kaku o nuu ja uꞌvi ma. Vaa saꞌa káꞌan nuu tnuꞌu Suꞌsi ma: “Ñayii saꞌa nanimaa ja uꞌvi ma chi iyo maa i ja kuita kaa i nuu krusi ma te kûu i, te sukan, te ndatnaꞌa maa i ja kan‑yuꞌu ja kan‑nuu ja uꞌvi ni saꞌa i nuu Suꞌsi ma.”
\m
\v 14 Te ja sukan ni ndoꞌo ni neni Cristo Jesús ma, sana jin niꞌi tna ñayii masu judío ka kuu i ma ja vii ja vaꞌa ni skuiso ya nuu Abraham ma, te ja jin kandija o Suꞌsi ma, te jin niꞌi o Xtumani Ndios ma, sukan ni skuiso ya ja taa ya ma.
\p
\v 15 Ndijin ja ni ka nduu ni saꞌya Suꞌsi ma, káꞌan sa nuu ni, sukan ka saꞌa tna o ja kúu o ñayii ma: In ja ka skuiso ñayii ma ja jin saꞌa i ma, visi ñayii‑ni ka kuu i, kovaa nú ni ka kendoo ini i ja sukan jin saꞌa i ma chi masu na in kaꞌnu ndee ja saꞌa i ja ni skuiso i ma, te ni a in i saꞌa ja ndasonee‑ka i sukan ni ka kendoo i ma.
\m
\v 16 Te sukan ni saꞌa Suꞌsi ma jiꞌin Abraham ma, vaa ni skuiso ya nuu de ma jiꞌin nuu saꞌya tata de ma. Te masu ni kaꞌan ya ja jin kuu ndaka saꞌya tata de ma chi yika‑ni ja kúu Cristo ma, vaa neꞌun saꞌya tata Abraham ma ni kee ya ma.
\m
\v 17 Te ja káꞌan sa kúu: Ja ni skuiso Suꞌsi ma nuu Abraham ma kúu ja maa Cristo ma, te saꞌa ya ja jin niꞌi ñayii ndaka ñuu ma ja vii ja vaꞌa ma. Sani te ni yaꞌa kuun cientu oko uxi (430) kuiya ja ni skuiso ya nuu Abraham ma, saa ni kenda tnuꞌu ni tatnuni ya nuu Moisés ma ja tatnuni de nuu ñayii ma. Kovaa tnuꞌu yaꞌa, masu kuu saꞌa i ja naa tnuꞌu jâ ni skuiso Suꞌsi ma nuu Abraham ma.
\m
\v 18 Vaa nuna jin kaꞌan o ja jiniñuꞌu ja jin saꞌa o ndaka sukan káꞌan tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma sana jin niꞌi o ndaka ja ni skuiso ya nuu Abraham ma, chi ka kukanu ini o ja ka saꞌa maa o ma, te ñatuu ka kukanu ini o ja jin niꞌi o tnaꞌa ja ni skuiso ya ja taa ya ma.
\s1 Navaꞌa ni waꞌa Suꞌsi ma tnuꞌu ya ma nuu Moisés ma ja ni yo ndakaxtnuꞌu de ma
\rem El propósito de la Ley
\p
\v 19 Te nú sukan, ¿navaꞌa ni kenda tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma nuu ñayii ma? Ni kenda i kuechi ja uꞌvi ka saꞌa ñayii ma, sukan‑vaꞌa jin ndasaꞌa i kuenda ja masu vaꞌa‑ni ka kuu i nuu Suꞌsi ma. Te sana ni kenda kivi ja ni kenda Cristo ma iya ni skuiso Suꞌsi ma nuu Abraham ma ja ja maa ya ma, sana jin niꞌi o ja vii ja vaꞌa ma. Te ja ndaa ndija kúu ja kivi ni tatnuni Suꞌsi ma sukan tatnuni Moisés ma nuu ñayii ma chi ni jatniñu Suꞌsi ma in ángel sana ni kenda tnuꞌu yaꞌa nuu Moisés ma sana ni ndakaꞌan de nuu ñayii ma.
\m
\v 20 Kovaa kivi ni kii maa Cristo ma chi masu nde ni jiniñuꞌu ja onde sukan ko kuu, chi vaa ni kii ñayivi maa ya ja ni kaxtnuꞌu ya tnuꞌu vii tnuꞌu vaa maa ya ma, vaa Suꞌsi ma chi maa in‑ni ya kúu.
\p
\v 21 ¿Te nú sukan, tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma, siin kúu i, te siin kúu tnuꞌu ni skuiso Suꞌsi ma nuu Abraham ma? ¡Ñaꞌa kuiti! Vaa nute maa in‑ni tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma, te kundee i saꞌa i ja jin ndaniꞌi taꞌvi o nuu Suꞌsi ma chi kuu jin kaꞌan o ja maa tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma, te jin nduu o ñayii jin ko saꞌa ja vaꞌa ja ndaa ndija ma.
\m
\v 22 Kovaa nuu ni ka jini o sukan káꞌan tnuꞌu Suꞌsi o a sukan kúni ya ja jin saꞌa o ma, te ni ka jini o ja ndaka o, ni kundee maa ja uꞌvi ma nuu o ma, te ka ndiso kuechi xeen o, te masu na in kaku‑ka nkuu. Chukan kúu ja onde nini ja kukanu ini o Jesucristo ma, sana ko kuu o ñayii niꞌi ja ni skuiso Suꞌsi ma ja skutaꞌvi ñaꞌa ya ma.
\p
\v 23 Kovaa onde xiꞌna‑ka ma nuu ñatuu kenda‑ka tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Jesucristo ma ja jin kandija o ma, tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma ni yo tnii ndaꞌa o ma, sukan‑vaꞌa ma jin kuiso kuechi xeen‑ka o nuu Suꞌsi ma, nani ka ndetu o ja na kenda tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Jesucristo ma ja jin kandija o ma.
\m
\v 24 Te tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma kúu ja ni skaka ñaꞌa onde nuu ndaꞌa Cristo ma, sukan‑vaꞌa jin nduu o ñayii jin kandija te jin ko kuu o ñayii jin ko saꞌa ja vaꞌa ja ndaa.
\m
\v 25 Kovaa vitna ja jâ ni kenda tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Jesucristo ma ja jin kandija o ma, te ñatuu ka iyo‑ka o nuu ndaꞌa tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma, vaa Suꞌsi ma chi yika‑ni ja ni jatniñu ya tnuꞌu yaꞌa ja ni skaka ñaꞌa i nuu ndaꞌa Cristo ma.
\m
\v 26 Te chukan kúu ja ndaka ni ka kuu saꞌya Suꞌsi ma, kuechi ja ni ka kukanu ini ni Cristo ma te ni ka kandija ni ya ma.
\m
\v 27 Vaa ndaka ni, ja ni ka jandute ni ja maa Cristo ma, te ni ka niꞌi ni tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu Cristo ma.
\m
\v 28 Te inuu‑ni ka kuu ñayii judío ma jiꞌin ñayii masu judío ka kuu i ma nuu Suꞌsi ma. Te inuu‑ni ka kuu ñayii ka iyo ñayii ka tatnuni nuu i ma jiꞌin ñayii ñatuu na in tátnuni nuu i ma nuu Suꞌsi ma. Te inuu‑ni ka kuu tee ma jiꞌin ñaꞌa ma nuu Suꞌsi ma. Vaa ndaka o, in‑ni ka kuu o ja maa Cristo Jesús ma.
\m
\v 29 Te nú ndijin, ka iyo ni jiꞌin Cristo ma, ja ndaa ndija ja saꞌya tata Abraham ma ka kuu ni, te jin ndaniꞌi taꞌvi ni sukan ni skuiso Suꞌsi ma nuu de ma.
\c 4
\p
\v 1 Te suni sukan kúu jiꞌin in suchi luluu ma, visi maa i iyo ja ndutaꞌvi i ndaka ja iyo veꞌe i ma. Kovaa kuechi ja ñatuu niꞌi ini‑ka i naxe ko koto i ma, chukan kúu ja inuu‑ni kúu i jiꞌin ñayii jinukuechi veꞌe i ma.
\m
\v 2 Suꞌva nuu ndaꞌa tee ka jito ñaꞌa ma jiꞌin tee ka waꞌa nawa jiniñuꞌu i ma iyo i, onde kenda kivi ni kaꞌan yuva i ma ja ndundaꞌa i taꞌvi i ma.
\m
\v 3 Suni sukan ka kuu tna o nuu ñatuu jin kuni‑ka o tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Cristo ma, vaa ni yo kundee tnaꞌa ja ka tatnuni ñuu ñayivi ya nuu o a, te ni ka yo xndaꞌvi ñaꞌa i.
\m
\v 4 Kovaa nuu ni kenda kivi ja ni jani ini Suꞌsi ma, te ni tetniñu ya Saꞌya ya Jesucristo ma iya ni kâku sukan káku in ñayii ma, te ni iyo ya neꞌun ñayii ka saꞌa ndaka sukan káꞌan tnuꞌu ni yo tatnuni Moisés ma,
\m
\v 5 sukan‑vaꞌa chunaa ya ja jin kuu ndaka ñayii yukan, te jin ndaniꞌi taꞌvi i, sukan‑vaꞌa jin nduu tna i saꞌya maa Suꞌsi ma.
\m
\v 6 Te chukan kúu ja ndaka o ja ni ka kandija o ya ma, te ni ka nduu tna o saꞌya Suꞌsi ma. Te ni tetniñu ya Xtumani Saꞌya ya ma ini anua o a, te ja maa Xtumani Saꞌya ya ma, te ka jiñaꞌa o Suꞌsi ma: “Abba”, ja kúni kaꞌan “Taa, Yuva maa sa”.
\m
\v 7 Te chukan kúu ja vitna masu ñayii ka jinukuechi‑ka ka kuu o, suꞌva saꞌya Suꞌsi ma ka kuu o. Te nú saꞌya ya jâ ka kuu o, te suni ja maa Cristo ma, te jin ndaniꞌi taꞌvi o ja ni satuꞌva Suꞌsi ma ja taa ya ma.
\s1 Pablo ma, ndákaꞌan‑soꞌo de nuu ñayii ma ja má jin ndakokuiñi tuku i nuu ja uꞌvi ma
\rem Exhortación contra el volver a la esclavitud
\p
\v 8 Ja ndaa ndija ja onde xiꞌna‑ka ma nuu ñatuu jin kuni‑ka ni Suꞌsi o a, ni ka yo jinukuechi ni nuu ja masu Suꞌsi ndija ka kuu ma.
\m
\v 9 Kovaa vitna ja ka jini o Suꞌsi o a (o xi vaꞌa‑ka ja na kaꞌan o ja maa ya jini ñaꞌa), ¿te naku ka kuni ni ja jin ndakokuiñi ni nuu ja masu jiniñuꞌu, nuu ja masu kuatniñu o, tnaꞌa ja ve koo ni ka saꞌa ka kuu ni ma, te ka kuni ni ja jin ndakunukuechi tuku ni in‑ka jichi
\m
\v 10 nuu ndaka ja ka chiñuꞌu ni ma, sukan ka saꞌa ni kivi jaꞌan yoo ma te ndenda yoo jaa ma, te ka ndachiñuꞌu ni na tiempu na kuiya ka iyo ni a? Te ndaka chaꞌa ka jatanuu ni,
\m
\v 11 te chukan kúu ja ndí ini xeen sa nú masu saa ni satniñu kaꞌa, ni satniñu xiko sa ja ni kaxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi ma nuu ni.
\p
\v 12 Chukan kúu ja vitna, te jikan‑taꞌvi xeen sa nuu ni ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, ja jin saꞌa ni sukan saꞌa maa sa a. Vaa saña tna chi jani ini sa ja ûni tnaꞌa maa ni kúu sa a, te ni‑in ja uꞌvi ñatuu ni ka saꞌa ñaꞌa ni, vaa ndimaa ka iyo mani o.
\m
\v 13 Vaa ka naꞌa maa ni ja kuechi ja káni ñaꞌa in kueꞌe, kuu ja ni kendoo sa nuu ka iyo ni a, sani te ni kejaꞌa sa káxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Suꞌsi ma nuu ni a.
\m
\v 14 Te ñatuu ni ka saxiko ñaꞌa ni, te ñatuu ni ka chunee ichi ñaꞌa ni, visi ni ka jini ni ja sukan ndóꞌo sa ma. Suꞌva ni ka jan‑taꞌvi ñaꞌa ni kuenda tnuꞌu ja in ángel Suꞌsi ma kúu sa, xi kuenda tnuꞌu ja maa Cristo Jesús ma kúu sa.
\m
\v 15 ¿Te ndenu iyo ja vaꞌa ni ka saꞌa, ni ka kuu ni kivi yukan? Te ndákaꞌán sa sukan ni ka saꞌa ni ja kuu sa ma. Vaa nute kuu chi jin tava ni nduchinuu ni a te jin ndataa ni ma te nduvaꞌa sa ma, ni ka kuni ni kivi yukan.
\m
\v 16 ¿Te vitna, ni nduu sa ñayii ñatuu ketnaꞌa‑ka ini jiꞌin ni, ja kuechi ja káxtnuꞌu sa ja ndaa ma?
\p
\v 17 Jin ndasaꞌa ni kuenda, te jin kuni ni ja ñayii ka kaꞌan ja ka ndi ini xeen i ja jin kuu ni ma, masu ja vaꞌa kúu ja ka jani ini i ma, vaa ka kuni i ja jin skakayata ñaꞌa i nuu ja vaꞌa káxtnuꞌu sa a, sukan‑vaꞌa jin kondikin ni i, te jin ko saꞌa ni sukan ka saꞌa i ma.
\m
\v 18 Vaꞌa‑ni ja ka ndi ini i ja jin kuu ni ma, nute ndimaa ja vaꞌa ka ñuꞌu ini i ja jin saꞌa ñaꞌa i ma, te masu yika‑ni ja kivi iyo sa jiꞌin ni ma, te ka saꞌa i sukan.
\m
\v 19 Saꞌya maa sa, in‑ka tuku jichi ka saꞌa ni ja ndándoꞌo ndáneni sa sukan uꞌvi in ñaꞌa yikuu káku saꞌya ma, vaa kúni sa ja jin ndasaꞌa ni kuenda sukan kúni Cristo ma ja jin ko kuu o nuu ya te jin kutuꞌva ni ja jin ko saꞌa ni ja vii ja vaꞌa ndija sukan saꞌa maa ya ma.
\m
\v 20 Vaa saña chi nawa kuu, vaa vitnañuꞌni‑ni koo sa nuu ka iyo ni a kúni sa, te kóto naxe kaꞌan sa nuu ni, vaa ja sukan ka kuu ni a, ñatuu niꞌi ini sa naxe kaꞌan‑ka sa.
\s1 Masu ñayii ka jinukuechi‑ka ka kuu o chi ñayii ni ka ndayaa nuu ja uꞌvi ma ka kuu o
\rem Alegoría de Sara y Agar
\p
\v 21 Ndijin ja ka kuni ni ja jin ko saꞌa jin ko kuu‑ka ni sukan ni tatnuni Moisés ma, jin kaꞌan ni: ¿Ñatuu nama ni ka jinisoꞌo ni te ni ka ndasaꞌa ni kuenda sukan ni kaꞌan Suꞌsi ma ja ni tatnuni Moisés ma?
\m
\v 22 Vaa saꞌa ndee nuu tutu Suꞌsi ma: Abraham ma chi uu sayii de ni iyo, in sayii de ma jiꞌin ñaꞌa ni yo jinukuechi nuu de ma, te in sayii de jiꞌin ñasiꞌi maa de ma.
\m
\v 23 Kovaa saꞌya de jiꞌin ñaꞌa ni yo jinukuechi ma chi ni kenda i ja ka kuu ini maa de ma, te saꞌya de jiꞌin ñasiꞌi de ma chi ni kenda i sukan kúu ini maa Suꞌsi ma.
\m
\v 24 Kuenda tnuꞌu ja nduu tnuꞌu ni skuiso Suꞌsi ma, sukan ka kuu uu ñaꞌa yaꞌa. Vaa in tnuꞌu ni skuiso Suꞌsi ma nuu ni kaꞌan ya yuku Sinaí ma, te kuenda tnuꞌu ja sukan kúu Agar ma jiꞌin saꞌya ña ma, vaa ñayii ka jinukuechi ka kuu ña jiꞌin i ma‑ni.
\m
\v 25 Vaa Agar ma kúu sukan kúu yuku Sinaí ma ja iyo ñuu Arabia ma, te suu i ni nduu ñuu nani Jerusalén ma vitna, te ñayii ka iyo ñuu yukan, ka jinukuechi‑ka maa i nuu ja uꞌvi ma onde vitna.
\m
\v 26 Kovaa Jerusalén iyo onde sukun ma, chukan kúu siꞌi yoꞌo ja ñatuu nde ka jinukuechi‑ka o nuu ja uꞌvi ma, sukan ni yo kuu Sara ma ja masu ñaꞌa ni yo jinukuechi ni yo kuu ña ma.
\m
\v 27 Vaa saꞌa ndee nuu tutu ya ma:
\q1 Ndusii ini ni, ndijin ja masu kúu koo saꞌya ni ma,
\q2 ndijin ja ñatuu na saꞌya ni kâku ma.
\q1 Kayuꞌu ni ja kúsii ini ni,
\q2 ndijin ja ñatuu nama jini ni naxe uꞌvi ñaꞌa káku saꞌya ma.
\q1 Vaa kuaꞌa‑ka saꞌya ñaꞌa ni ndoo maa in‑ni ma iyo sana ñaꞌa iyo yii ma.
\p
\v 28 Chukan kúu ja yoꞌo ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi ma, sukan kúu Isaac ma, sukan ka kuu o, ja jin ndaniꞌi o ja ni skuiso Suꞌsi ma.
\m
\v 29 Kovaa sani te suchi ni kâku sukan kúni maa yuva i ma, ni sondikin i suchi ni kâku sukan ni skuiso Xtumani Ndios ma, te sukan kúu vitna.
\m
\v 30 ¿Kovaa naxe káꞌan tnuꞌu Suꞌsi ma? “Keneꞌe ni ñaꞌa jinukuechi jiꞌin saꞌya ña a, kiꞌin ña jiꞌin i, vaa masu niꞌi taꞌvi i jiꞌin saꞌya ñaꞌa iyo veꞌe a.”
\m
\v 31 Chukan kúu ja ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi a, masu saꞌya ñaꞌa jinukuechi ma ka kuu o chi saꞌya ñaꞌa iyo veꞌe ma ka kuu o, te jin ndaniꞌi taꞌvi o.
\c 5
\s1 Jín konukuiñi vaꞌa o nuu Cristo ma
\rem La libertad cristiana
\p \v 1 Jin konukuiñi vaꞌa ni nuu Cristo a, vaa suu ya ni kundee ja ni ka ndayaa o nuu ja uꞌvi ma te ni ka ndanune ndaꞌa nuu o a ja jin ko saꞌa o sukan kúni maa Suꞌsi ma. Te má jin ndakokuiñi ni in‑ka jichi nuu tnaꞌa ja ni yo saꞌa ja ni ka yo jinukuechi ni nuu ja uꞌvi ma te ndaxndoꞌo ndaxneni tuku ñaꞌa i.
\m \v 2 Te maa sa ja kúu sa Pablo a, káꞌan sa ja nuna jin katanuu ni ja jin chitnuni ni ndaka tee ma, masu nde jiniñuꞌu ja ni jiꞌi Cristo ma ja jin kuu ni ma.
\m \v 3 Te in‑ka jichi ndákaꞌan sa nuu ni ja ndaka tee ka chitnuni ni ma chi jiniñuꞌu ja jin saꞌa de ndaka sukan káꞌan tnuꞌu ni tatnuni Moisés ma, nú sukan.
\m \v 4 Chukan kúu ja nde ñayii kúkanu ini te saꞌa i sukan ni tatnuni Moisés ma te jani ini i ja ñayii saꞌa ja vaꞌa ja ndaa kúu i ma chi jâ ni xndoo i Cristo ma, te ma niꞌi‑ka i ja iyo ja ni skutaꞌvi ñaꞌa ya ma.
\m \v 5 Kovaa yoꞌo chi ja maa Xtumani Ndios ma, te ka kukanu ini o Suꞌsi ma, te ka ndetu o ja saꞌa ya ja ndi‑kivi ndi‑kivi jin ko saꞌa o ja vaꞌa ja ndaa ma.
\m \v 6 Vaa nuu Cristo ma chi inuu‑ni ka kuu ñayii ka yitnuni ma jiꞌin ñayii ñatuu nde ka yitnuni i ma. Suꞌva ja játna ini ya kúu ja kukanu ini o ya ma, te kutoo o ya, te kutoo o tnaꞌa o ma, te sukan, te káxtnuꞌu o ja ni nduu o saꞌya ya ma.
\p \v 7 Chukan kúu ja ndijin chi vaꞌa‑ni ve koo ni nkuu ma. ¿Na in ni jasi nuu ni, ja ma jin kandija‑ka ni ja ndaa ma?
\m \v 8 Te vitna ja masu sukan ni kaxtnuꞌu iya ni ndakana ñaꞌa ma.
\m \v 9 Jin ndasaꞌa ni kuenda ja nú in tinana teꞌyu ma, te kun‑nee ti neꞌun tinana ka iyo vaꞌa ma chi xteꞌyu ti ndaka‑ka tinana vaꞌa ma, te sukan ka kuu tna o.
\m \v 10 Chukan kúu ja saña chi kúkanu ini sa nuu Iya Tátnuni ma ja ndijin chi masu jin kuaꞌa ni tnuꞌu ja jin xndaꞌvi‑ka ñaꞌa ñayii yukan. Kovaa ñayii sakanuu ñaꞌa ma, kuiti ndachunaa maa i, ndevaꞌa‑ni na in kúu i.
\m \v 11 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, má jin kandija ni ja saña, te káxtnuꞌu sa ja na jin kitnuni tee ma, vaa nute sukan saꞌa sa, ¿navaꞌa ka sondikin‑ka ñaꞌa i? Kovaa ka sondikin ñaꞌa i, vaa ñatuu ka jatna ini i ja káxtnuꞌu sa ja ja maa Cristo iya ni jiꞌi nuu krusi ma, sana jin ndaniꞌi taꞌvi o ma.
\m \v 12 Te ndaka ñayii ka sakanuu ka sakaniꞌni ñaꞌa ma, nú ka jatna ini maa i sukan, te jín xtivi ndiꞌi maa i maa i.
\m \v 13 Kovaa ndijin ja ni ndakana ñaꞌa ya te ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi a, jâ ni ka ndayaa ni te ñatuu nawa tátnuni‑ka nuu ni a. Kovaa másu ko jin kani ini ni ja ni ka ndayaa ni ja jin ko saꞌa ni sukan kúni yikikuñu ni a, chi ñaꞌa, suꞌva ja kúni Suꞌsi ma kúu ja jin kunukuechi nuu tnaꞌa ni, te jin kutoo tnaꞌa ndi‑in ndi‑in ni.
\m \v 14 Vaa ndaka ja ni tatnuni ya nuu Moisés ma ja ni kaxtnuꞌu de ma, ni ndasaꞌa ya in‑nka‑ni tnuꞌu, te saꞌa káꞌan ya: “Jin kutoo tnaꞌa ni sukan ka kutoo ni maa ni a.”
\m \v 15 Kovaa ndijin chi saa sukan ka kuu tu la‑ina ma ja ka jayiꞌi tnaꞌa ti ma te ka jaa tnaꞌa ndi‑in ndi‑in ti ma, sukan‑ni ka kuu tu ni a, te masu ka saꞌa ni sukan káꞌan Suꞌsi ma. Jin ndasaꞌa vavaꞌa ni kuenda nasa yukan, te jin xnaa tnaꞌa ndi‑in ndi‑in ni.
\s1 Tnaꞌa ja játna ini yikikuñu o a ja saꞌa i ma masu játna ini Xtumani Ndios ma
\rem Las obras de la carne y el fruto del Espíritu
\p \v 16 Ja kaꞌan sa kúu ja jin katanuu ni jin saꞌa ni sukan kúni Xtumani Ndios ma, sukan‑vaꞌa másu jin katanuu ja jin saꞌa ni sukan ka jatna ini yikikuñu ni a.
\m \v 17 Vaa ja játna ini yikikuñu o ma kúu ja ñatuu játna ini Xtumani Ndios ma ja saꞌa o ma. Te ja játna ini Xtumani Ndios ma kúu ja ñatuu játna ini yikikuñu o ma ja saꞌa o ma. Te ndi‑in ndi‑in i ka jaꞌnu ndee, te chukan kúu ja masu kúu saꞌa o naxe kúni maa o ma.
\m \v 18 Kovaa nú ka saꞌa ni sukan kúni Xtumani Ndios ma, te jin ndaniꞌi taꞌvi ni, vaa vitna masu ka kukanu ini‑ka o sukan ni tatnuni Moisés ma sana jin ndaniꞌi taꞌvi o.
\m \v 19 Vaa ka jini ndandaa ni nde a kúu ja játna ini yikikuñu o ma ja saꞌa i ma, te chaꞌa ka kuu: ja kívi nduu ñayii ma jiꞌin in‑ka ñayii masu ni tnandaꞌa jiꞌin i ma, ja saꞌa neé saꞌa uun ñayii ma, te ñatuu kúkan‑nuu i ma,
\m \v 20 ja ndáchiñuꞌu i ja masu Suꞌsi ka kuu ma, ja ka chiꞌi tasi tnaꞌa i ma, ja ñatuu ka ketnaꞌa ini nuu tnaꞌa i ma, ja ka kanaa i ma, ja ka kukueñu tnaꞌa i ma, ja ka ndakiti ini i ma, ja ka skiti ini tnaꞌa i ma, ja ka saꞌa siin tnaꞌa i ma, ja masu tnuꞌu Suꞌsi ma ka kaxtnuꞌu i nuu ñayii ma,
\m \v 21 ja ka kukueñu ini nuu tnaꞌa i ma, ja ka jaꞌni tnaꞌa i ma, ja ka ndajini i ma, ja ka ndututu i te ka saꞌa i ja kan‑yuꞌu ja kan‑nuu ja ñatuu játna ini Suꞌsi ma, jiꞌin ndaka‑ka tnaꞌa ja ñatuu játna ini Suꞌsi ma ja ka saꞌa ka kuu i ma. Siki ndaka chukan kúu ja ndakaꞌan‑soꞌo xeen sa nuu ni, sukan ja ni kaꞌan sa onde xiꞌna‑ka ma, ja nú na in saꞌa tnaꞌa ja ñatuu játna ini Suꞌsi ma chi masu ndaniꞌi taꞌvi i ja koo i nuu tatnuni ya ma.
\p \v 22 Kovaa tnaꞌa ja saꞌa Xtumani Ndios ma ka kuu: ja kutoo tnaꞌa o ma, ja ndi‑kivi koo sii ini o ma, ja koo mani o ma, ja kava kuee ini o te ma ko kuyachi ini o ma, ja kaꞌan mani nuu tnaꞌa o ma, ja kava vaꞌa ini o ma, ja kundaꞌvi ini nuu tnaꞌa o ma, te kukanu ini o Suꞌsi ma,
\m \v 23 ja ini kaꞌnu ini vee‑ni ini o ma, ja kundee o te ma kuaꞌa o tnuꞌu ja tatnuni yikikuñu o nuu o a, te nú ndaka chaꞌa saꞌa o chi ñatuu nawa iyo ja ndachunaa o nuu Suꞌsi ma.
\m \v 24 Vaa ñayii ni ka nduu saꞌya Cristo ma chi jâ ni ka skuita kaa i nuu krusi ma ndaka ja uꞌvi ka ñuꞌu ini i ma te ka kuu ini yikikuñu i ma ja jin saꞌa i ma.
\m \v 25 Vaa nú ja maa Xtumani Ndios ma te ka ndito ka teku o a, te jín ko saꞌa tna o sukan kúni maa Xtumani Ndios ma.
\m \v 26 Má jin ko saꞌa o tnuꞌu ja maa o ka kuu ñayii ka ndanuu‑ka, te má jin skiti ini nuu tnaꞌa ndi‑in ndi‑in o, te má jin kukueñu ini nuu tnaꞌa ndi‑in ndi‑in o, vaa masu játna ini Suꞌsi ma.
\c 6
\p \v 1 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi a, te nú nde ni ni jini ja in tnaꞌa o ni nduu saꞌya Suꞌsi o a, ja ni saꞌa i in ja uꞌvi ma, vaa ndijin chi ka jini ni tnuꞌu Suꞌsi a, te jin kava kuee ini ni, te jin ndakaꞌan‑soꞌo ni nuu i ja máko saꞌa‑ka i sukan, kovaa jin koto vaꞌa ni maa ni, nasa yukan, te skaꞌan ñaꞌa tachi ma ja saꞌa tna ni ja uꞌvi ma.
\m \v 2 Ûni jin kuꞌun ini ni ja vivii jin chindee tnaꞌa ni na tnundoꞌo kenda nuu ndi‑in ndi‑in ni ma, te ja jin saꞌa ni sukan, te ka yikuu ni ka saꞌa ni sukan ni tatnuni Cristo ma.
\m \v 3 Vaa nú na in jani ini ja in ñayii kanuu‑ka kúu i te masu nawa saꞌa i ja chindee i tnaꞌa i ma chi masu nawa kúu i nuu Suꞌsi ma, suꞌva xndaꞌvi i maa i.
\m \v 4 Chukan kúu ja ndi‑in ndi‑in o na ndasaꞌa kuenda nawa saꞌa o ma, te nú iyo in ja vaꞌa ni saꞌa o ma, te kútachi o nuu Suꞌsi ma, te máko kuvixi o ja maa o ni saꞌa ja ni saꞌa in‑ka ñayii ma.
\m \v 5 Vaa maa maa o kondiso na tniñu iyo ja saꞌa o nuu Suꞌsi ma.
\p \v 6 Chukan kúu ja nú ñayii ni kutuꞌva tnuꞌu Suꞌsi a, te na saꞌa i ndaka ja vaꞌa ja kuu ñayii ni kaxtnuꞌu nuu i naxe ko kuu i nuu Suꞌsi ma.
\p \v 7 Máko xndaꞌvi ni maa ni, vaa Suꞌsi ma, masu kuu xndaꞌvi o ya. Kovaa nuna saꞌa o ndaka ja vaꞌa ma chi sukan ndaniꞌi ndakuu o nuu Suꞌsi ma.
\m \v 8 Vaa nú na in na saꞌa ja játna ini yikikuñu i ma chi ndaniꞌi i ja ndoꞌo neni yikikuñu i ma. Kovaa ñayii saꞌa sukan játna ini Xtumani Ndios ma chi ja ndaniꞌi i ma kúu ja koo i ni‑kani ni‑jika nuu Suꞌsi ma.
\m \v 9 Te máko jin kuita o ja jin saꞌa o ja vaꞌa ma, vaa kenda kivi ja jin ndaniꞌi o ja ni skuiso Suꞌsi ma ja taa ya ma, nú ma jin kuita o.
\m \v 10 Te chukan kúu ja ndaka jichi ja iyo ja kuu jin saꞌa o ja vaꞌa ma, te jín saꞌa o ja vaꞌa nuu ndaka ñayii ma, kovaa ñukuun‑ka jín saꞌa o ja vaꞌa ma ja jin kuu tnaꞌa o ñayii ni ka nduu jiꞌin o saꞌya Suꞌsi ma.
\p \v 11 Jin kondeꞌya ni sukan naꞌnu letra tée sa jiꞌin ndaꞌa maa sa a.
\m \v 12 Ndaka ñayii ka kuni ja jin saꞌa i sukan kúni yikikuñu i ma, ñayii yaꞌa chi ka xtetuu ñaꞌa i ja jin jakitnuni ni te jin ko saꞌa tna ni sukan ka saꞌa i ma, vaa ja ka ndi ini i kúu ja ma jin sondikin ñaꞌa ñayii ma te jin ndoꞌo jin neni i sukan ka ndoꞌo ka neni ñayii ka saꞌa sukan ni tatnuni Cristo iya ni jiꞌi nuu krusi ma.
\m \v 13 Vaa ni a maa i ja ka yitnuni i ma, masu nde ka saꞌa i ndaka sukan ni tatnuni Moisés ma. Kovaa ka kuni i ja ndijin, te jin jakitnuni ni, sukan‑vaꞌa jin koo jayiñuꞌu maa i ja ni ka jakitnuni ni ma.
\m \v 14 Kovaa saña, masu nawa ndáchiñuꞌu sa maa sa ja saꞌa sa ya, vaa ja maa Jesucristo iya tátnuni nuu o a, iya ni jiꞌi nuu krusi ma kúu ja saꞌa sa a. Vaa ja sukan ni jiꞌi Cristo ma nuu krusi ma, te ni kaku sa nuu ndaka ja iyo ñuu ñayivi a te ñatuu ndí ini‑ka sa nawa ndaniꞌi sa ñuu ñayivi a.
\m \v 15 Vaa nuu Cristo ma, masu nde jiniñuꞌu ja chitnuni o maa o xi ja ma kitnuni o ma chi ja kanuu‑ka nuu Cristo ma kúu ja ni ka nduu o ñayii jaa, vaa ñatuu‑ka na ja uꞌvi ka saꞌa o.
\m \v 16 Te ndaka o ja ka saꞌa o sukan káꞌan sa a, na kundaꞌvi ini ñaꞌa Suꞌsi ma, te jín koo mani ndaka o, vaa vitna chi ñayii ñuu Israel ma ka kuu o nuu ya.
\p \v 17 Onde vitna te onde kivi kiꞌin o ma, masu na in ko xtnaꞌa ñaꞌa ja xtekuechi ñaꞌa i saña, vaa ni ka kendoo seña nuu yikikuñu sa ya sukan ni ndoꞌo ni neni sa ja kuechi ja káxtnuꞌu sa tnuꞌu vii tnuꞌu vaꞌa Jesús iya tátnuni nuu o a.
\p \v 18 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, ndaka ja vii ja vaꞌa ni skutaꞌvi ñaꞌa Jesucristo iya tátnuni nuu o a na koo ini anua ni a. Te sukan kó kuu.