\id JAS ‑ Mixtec, Magdalena Peñasco
\h Santiago
\mt1 Carta ni saꞌa tee kúu Santiago ma
\c 1
\s1 Sukan ndákan‑tnuꞌu ñañaꞌa Santiago ma ñayii ka kuu saꞌya Suꞌsi ma
\rem Saludo
\p
\v 1 Saña kúu Santiago tee jinukuechi nuu Suꞌsi o a jiꞌin nuu Jesucristo iya tátnuni nuu o a. Ndákan‑tnuꞌu ñañaꞌa ña sa ndi‑uxi uu jichi ni, ja ni ka jitenuu ni ka yaꞌa ka yukan ma.
\s1 Kákan taꞌvi o nuu Suꞌsi ma, te taa ya tnuꞌu ndichi ma
\rem La sabiduría que viene de Dios
\p
\v 2 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, jin koo sii ini xeen ni ndevaꞌa‑ni naxe ka ndoꞌo ka neni ni.
\m
\v 3 Vaa ka jini ni ja nuna kundee o nuu tnundoꞌo tnuneni ka yaꞌa o ma chi saꞌa i ja kava kuee‑ka ini o, te sukan, te kunitnuni o nú kukanu ini‑ka o Suꞌsi ma.
\m
\v 4 Te nuna kava kuee ini o ma, te niꞌi ndiꞌi niꞌi tuꞌu o tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu sukan ko kuu o nuu Suꞌsi ma, te ñatuu nawa jakituu‑ka o.
\p
\v 5 Nú nde o jaꞌni ñaꞌa i ja jakun‑tnuni ini o tnuꞌu ndichi ma, te kákan‑taꞌvi o nuu Suꞌsi ma, te taa ya. Vaa maa Suꞌsi ma kúu iya taa ndaka ja jiniñuꞌu o ma, te masu ndákuneꞌe ya naxe ni yo saꞌa ni yo kuu o ma.
\m
\v 6 Kovaa kúkanu ini o Suꞌsi ma ora kakan‑taꞌvi o nuu ya ma. Ñatuu ko kani uu ko kani uni ini o. Vaa ñayii ñatuu kúkanu ini ya ma chi sukan kúu nuu mar ma kúu i, ja ora yiꞌi tachi ma, te kuaꞌan vee nuu ndute ma kúu.
\m
\v 7 Te nú sukan‑ni kúu ni, másu ko kani ini ni ja niꞌi ni ni‑in ja taa Iya Tátnuni ma.
\m
\v 8 Ñayii jani uu jani uni ini i ma chi ni‑in ja kúni i ja saꞌa i ma, ma kuu saꞌa i.
\p
\v 9 Nú ñayii kúndaꞌvi ma te ni nduu i saꞌya Suꞌsi ma, kóo sii ini i, vaa jâ iyo jayiñuꞌu i nuu Suꞌsi ma.
\m
\v 10 Kovaa nú na in kúxiku ma, te káni ini i ja masu xiku kúu i, suꞌva kóo sii ini i ja ni ndakunitnuni i ja masu in ñayii kanuu‑ka kúu i, vaa sukan kúu ita yiꞌi ma‑ni kúu i.
\m
\v 11 Vaa nuna kana kandii ma te ku‑iꞌni xeen ma, te yiꞌi ma chi yichi i, te ita i ma chi kun‑kava, te naa ja vivii ni kaa i ma. Te suni sukan kúu tna xiku ma jiꞌin ndaka ja jaan i ma jiꞌin ja ndáxiko i ma.
\s1 Sukan jin kanda o nuu tnundoꞌo tnuneni kénda koo nuu o ma
\rem Pruebas y tentaciones
\p
\v 12 Vavaꞌa kúu ñayii kánda ora skaꞌan ñaꞌa tachi ma ja saꞌa i ja uꞌvi ma, vaa nuna kanda i ja masu saꞌa i ja uꞌvi ma chi niꞌi i in corona ja koteku i ni‑kani ni‑jika ja ni skuiso Suꞌsi ma ja taa ya nuu yoꞌo ja ka kutoo o ya.
\m
\v 13 Vaa nú na in kúu ini ja saꞌa i ja uꞌvi ma, máko kaꞌán i ja Suꞌsi ma jitotnuni ñaꞌa. Vaa Suꞌsi ma, masu na in kuu skaꞌan ya ja saꞌa ya ja uꞌvi ma, te ni maa ya, masu skaꞌan ya ni‑in ñayii ma ja saꞌa i ja uꞌvi ma.
\m
\v 14 Suꞌva ja uꞌvi ñuꞌu ini maa maa o ja saꞌa o ma, chukan kúu ja kána ñaꞌa i ja saꞌa o, te játna ini o, te jínu ini o, te saꞌa o ma.
\m
\v 15 Sani te ja játna ini o ja saꞌa o ma ni kundee i ja ni jiso kuechi o ma. Te nú ja ndiso kuechi o ma, sani te kújika o nuu Suꞌsi ma.
\p
\v 16 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, kútoo xeen ñaꞌa sa, te má jin xndaꞌvi ni maa ni:
\m
\v 17 Ndaka ja vaꞌa ja ndaa ka ndaniꞌi o a chi onde sukun nuu iyo Suꞌsi ma vee, te Suꞌsi ma kúu iya ni saꞌa ndaka ja ka nduꞌva ka iyo onde andivi ma. Te maa ya chi masu ndaxsama ya ja jani ini ya ma, sukan kúu kati kuandaꞌvi ma.
\m
\v 18 Ja ni kuu ini maa ya ma kúu ja ni saꞌa ya ja ni ka ndakâku jaa o nuu ya ma ja maa tnuꞌu ndaa tnuꞌu kuiti ni kaꞌan ya ma, sukan‑vaꞌa jin ko kuu o xinañuꞌu‑ka nuu ndaka ja ni saꞌa ya ma.
\s1 Ja kondikin ndija o Suꞌsi ma kúu ja ûni kaꞌan o te saꞌa o
\rem La verdadera religión
\p
\v 19 Chukan kúu ja kútoo ñaꞌa maa sa, ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, te jin koo ñama ni ja jin koninisoꞌo ni, te jin kava kuee ini ni ora jin kaꞌan ni ma, te má jin ndakiti yachi ini ni.
\m
\v 20 Vaa nú ka ndakiti ini o ma, masu ka saꞌa o ja kúni Suꞌsi ma.
\m
\v 21 Chukan kúu ja jin xtandiyo ni ndaka tuꞌu ja uꞌvi ja kini ka ñuꞌu ini anua ni a, te jin kava kuee ini ni, te jin kuan‑taꞌvi ni tnuꞌu Suꞌsi ma ja ni ka jakun‑nee ini anua ni a, vaa suu i saꞌa ja kuu jin kaku ni nuu ja uꞌvi ma.
\p
\v 22 Kovaa jin saꞌa ni sukan káꞌan tnuꞌu Suꞌsi a. Te masu yika‑ni ja jin koninisoꞌo ni, vaa nú ñaꞌa te ka xndaꞌvi ni maa ni.
\m
\v 23 Vaa nú nde in yika‑ni ja ninisoꞌo i sukan káꞌan tnuꞌu Suꞌsi o a te masu saꞌa i sukan káꞌan tnuꞌu ya ma, ñayii yaꞌa chi sukan‑ni kúu in tee ndeꞌya maa de nuu espeju ma sukan‑ni kúu i.
\m
\v 24 Vaa jini de sukan jito de ma. Sani te kuaꞌan de, te ndunaa de naxe jito de ma.
\m
\v 25 Kovaa iyo ñayii ni‑yuꞌu ni‑ini i ndeꞌya i tnuꞌu vavaꞌa tátnuni Suꞌsi ma tnuꞌu saꞌa ja ndayaa o nuu ja uꞌvi ma, te masu ndúnaa i ja ni jinisoꞌo i ma, nú masu ja ûni saꞌa i ndaka sukan káꞌan ya ma. Te ñayii yaꞌa, vaꞌa xeen ko kuu i ndaka nawa ñuꞌu ini i ja saꞌa i ma.
\p
\v 26 Vaa nú na in jani ini ja in ñayii ndikin xeen Suꞌsi ma kúu i neꞌun ndaka o a, te chítnaꞌnu i yaa i ma jiꞌin ndaka tnuꞌu káꞌan i ma. Nú ñaꞌa, te xndaꞌvi i ini anua i ma, te visi káꞌan i ja ndikin i Suꞌsi ma, kovaa ja káꞌan i ma masu kétnaꞌa jiꞌin ja saꞌa i ma.
\m
\v 27 Ja ko kuu o ñayii ndikin ndaa Suꞌsi ma kúu ja chíndee o suchi kuechi ni ka jiꞌi yuva i ma, jiꞌin ñaꞌa ni ka jiꞌi yii ña ma te ka ndoꞌo ka neni ña ma, jiꞌin ja koto vaꞌa o maa o ja ma saꞌa o ni‑in ja uꞌvi iyo ñuu ñayivi a. Chaꞌa kúu ja kondikin ndija o maa in‑ni Suꞌsi ma.
\c 2
\s1 Inuu‑ni jín kutoo o ndaka ñayii ma
\rem Advertencia contra la discriminación
\p
\v 1 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, ja ka kandija ni Jesucristo Iya Tátnuni iya iyo jayiñuꞌu ma, ja káꞌan sa kúu ja másu ko jin saxiko ni ni‑in ñayii ma.
\m
\v 2 Te nuu ka ndatnaꞌa ni ma, te nú ni kivi in tee ñuꞌu ndaꞌa de in xeꞌe oro ndee yaꞌvi xen‑xeen te neꞌnu de saꞌma vaꞌa xen‑xeen, te suni kivi tna in ñayii ndaꞌvi xeen te neꞌnu i saꞌma ndaꞌvi saꞌma kee,
\m
\v 3 te nuna jin kuaan mani ni ñayii neꞌnu saꞌma vaꞌa xeen ma, te jin kuñaꞌa ni i: “Kunukoo ni nuu vaꞌa‑ka ya”, te jin kuñaꞌa ni ñayii ndaꞌvi ma: “Konukuiñi ndijin jiña, xi kunukoo ni nuu jaꞌa sa ya”,
\m
\v 4 te nú sukan ka saꞌa ni chi ka saxiko tnaꞌa ni, te ka kuu ni sukan ka kuu tee ka jaꞌnde tniñu ñayii ma ja ka xndaꞌvi de i ma.
\p
\v 5 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a ja ka kutoo tnaꞌa o a, jin koninisoꞌo ni: Suꞌsi ma, ni ndakaji ya ñayii ndaꞌvi sukan ka jani ini ñayii ñuu ñayivi a, sukan‑vaꞌa jin ko kuxiku i ja ka kandija i ya ma, te jin ndaniꞌi taꞌvi i nuu tátnuni Suꞌsi ma, sukan ni skuiso ya ja saꞌa ya jiꞌin ñayii ka kutoo Suꞌsi ma.
\m
\v 6 Kovaa ndijin chi ni masu ni ka saꞌa inuu ni jiꞌin ñayii ndaꞌvi ma jiꞌin ñayii xiku ma, te vitna ja ñayii xiku ma, ka saꞌa ndevaꞌa ñaꞌa i maa ni, vaa ka ñuꞌu ndevaꞌa ñaꞌa i, te kuan koo i kuan xsiaꞌa ñaꞌa i nuu tee ka netniñu ma.
\m
\v 7 Vaa maa i chi ka kaꞌan ndevaꞌa i ja kuu Suꞌsi iya ka ndakuneꞌe ni ma, te chukan kúu ja ka saꞌa ñaꞌa i sukan.
\p
\v 8 Ka jini ni ja sukan káꞌan tutu ndee tnuꞌu Iya Tátnuni ma: “Jín kutoo o tnaꞌa o ma sukan ka kutoo o maa o ma.” Te nú sukan ka saꞌa ni, vaꞌa‑ni ka saꞌa ni.
\m
\v 9 Kovaa nú ka saxiko ni in ñayii ma, suꞌva ka jiso kuechi ni, vaa ja uꞌvi kúu, te ñatuu ka saꞌa ni sukan ni tatnuni Suꞌsi o ma.
\m
\v 10 Visi na saꞌa o ndaka‑ka ja ni tatnuni Suꞌsi ma, te ma saꞌa o in sukan ni tatnuni ya ma, jâ ni jiso kuechi o nuu ndaka‑ka ma.
\m
\v 11 Vaa maa Suꞌsi ma ni tatnuni ja ñayii ni ka tnandaꞌa ma, másu ko jin kivi nduu i jiꞌin in‑ka ñayii ja jin kuiso kuechi i, te suni maa ya ni kaꞌan ja másu ko jin kaꞌni tnaꞌa o. Kovaa visi ñatuu ka kivi nduu o jiꞌin in‑ka ñayii ma, kovaa nuna kaꞌni o in ñayii ma, jâ ni kuu o in ñayii ñatuu saꞌa sukan ni tatnuni Suꞌsi ma.
\m
\v 12 Jâ ka jini o sukan ndakan Suꞌsi ma kuenda nuu ndaka o, nú ni ka saꞌa o ndaka sukan káꞌan tnuꞌu vavaꞌa ni tatnuni ya ma, tnuꞌu saꞌa ja jin nde koo o nuu ja uꞌvi ma. Te chukan kúu ja jín konee o cuidado, te jín kaꞌan o te jín saꞌa o sukan káꞌan tnuꞌu maa ya ma.
\m
\v 13 Nú na in ñatuu kúndaꞌvi ini i tnaꞌa i ma, te suni ma kundaꞌvi ini tna ñaꞌa Suꞌsi ma kivi ndakan ya kuenda ma, kovaa ñayii kúndaꞌvi ini i tnaꞌa i ma chi sii ini‑ni koo i kivi ndakan ya kuenda ma.
\s1 In ja vaꞌa jani ini o ma, ûni káꞌan o te saꞌa o
\rem Hechos y no palabras
\p
\v 14 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, ¿na nde jiniñuꞌu ja káꞌan o ja ni kandija o Suꞌsi ma, te ñatuu saꞌa o ja vaꞌa ka saꞌa ñayii ka kandija Suꞌsi ma? ¿Ka jani ini ni ja jin ndaniꞌi‑taꞌvi o ja yika‑ni ja káꞌan o ja kándija o ma te masu saꞌa o sukan káꞌan ya ma?
\m
\v 15 Te nú in tnaꞌa o ma, ñatuu na saꞌma nevaꞌa i ja koneꞌnu i ma te ñatuu nawa iyo ja kaa i in‑kivi in‑kivi ma,
\m
\v 16 te nuna kuñaꞌa o i: “Koo sii ini ni, te koneꞌnu vaꞌa ni, te kaa ni ndaka ja kúni ni ma”, kovaa masu kuaꞌa o nawa jiniñuꞌu i ma, ¿na nde jiniñuꞌu ndaka ja kuñaꞌa o ma?
\m
\v 17 Suni sukan kúu tna ja nuna kaꞌan o ja kándija o Suꞌsi ma te ñatuu saꞌa o sukan játna ini ya ma, masu nde jiniñuꞌu ja sukan saꞌa o ma.
\p
\v 18 Kovaa nú na in na káꞌan ja ndijin chi in ñayii kándija Suꞌsi ma kúu ni, kovaa nú ñatuu saꞌa ni sukan játna ini Suꞌsi ma, masu kuu kaꞌan ni ja in ñayii kándija Suꞌsi ma kúu ni. Kovaa nú na in na kaꞌan ja saña chi saꞌa sa ja játna ini Suꞌsi ma, te sukan káxtnuꞌu sa ja in ñayii kándija Suꞌsi ma kúu sa.
\m
\v 19 Ndijin, ja káꞌan ni ja kándija ni ja in‑ni Suꞌsi kúu, te ¿jani ini ni ja sukan ma te vavaꞌa‑ni iyo ni nuu Suꞌsi ma? Ñaꞌa. Suni tachi ma chi ka kandija i ja in‑ni Suꞌsi kúu, kovaa ka niꞌi ka ndeyu i ja ka yuꞌu i ya.
\m
\v 20 Ndijin, masu nde jiniñuꞌu ja jani ini ni a. Koninisoꞌo ni ja káxtnuꞌu sa nuu ni a, ja nú yika‑ni ja kándija o Suꞌsi ma te ñatuu saꞌa o sukan játna ini ya ma, masu nawa kúu o nuu ya.
\m
\v 21 Jini ni ja yuva o Abraham ma chi nuu ni ndakuaꞌa de saꞌya de Isaac ma sukan ni jikan maa Suꞌsi o ma, ja ni saꞌa de sukan ma, te ni kaꞌan ya ja in tee saꞌa ja ndaa kuiti kúu de.
\m
\v 22 Ka jini o ja masu yika‑ni ja ni kandija de Suꞌsi ma kúu, nú masu ja ûni ni saꞌa de sukan játna ini ya ma. Ja ni kandija de Suꞌsi ma, te chukan kúu ja ni saꞌa de sukan kúni ya ma.
\m
\v 23 Te ni kuu sukan káꞌan tutu ndee tnuꞌu ya ma: “Abraham ma chi ni kandija de Suꞌsi ma, te ni kaꞌan Suꞌsi ma ja in tee saꞌa ja vaꞌa ja ndaa kúu de”, te ni kaꞌan ya ja in tee kétnaꞌa ini jiꞌin ya kúu de.
\p
\v 24 Ka jini ni ja ñayii ma chi masu kuu kaꞌan Suꞌsi ma ja ñayii vaꞌa kúu i, nú yika‑ni ja kándija i ya ma te ñatuu saꞌa i sukan játna ini ya ma.
\m
\v 25 Vaa suni sukan tna ni kuu jiꞌin ñaꞌa nani Rahab ma. Visi ñaꞌa ni yo kivi nduu jiꞌin ndi‑in ndi‑in tee kúu ña ma, kovaa nuu ni chindee ña tee ni tetniñu Moisés ma te ni ndatetniñu ña de in‑ka ichi kuan nu koo de ma sukan‑vaꞌa jin kaku de ma, te ja sukan ni saꞌa ña ma, ni kaꞌan Suꞌsi ma ja in ñaꞌa saꞌa ja vaꞌa kúu ña.
\m
\v 26 Vaa suni sukan kúu in ñayii nuna kana anua i ma, te in ñayii ni jiꞌi kúu i, te suni sukan kúu tna o nuna kaꞌan o ja kándija o Suꞌsi ma te ñatuu saꞌa o sukan játna ini ya ma, te sukan kúu in ñayii ni jiꞌi kúu o nuu ya ma.
\c 3
\s1 Kónee o cuidado tnuꞌu kaꞌan o ma
\rem La lengua
\p \v 1 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, má jin kuu ini xeen ni ja jin ko kuu ni teskuaꞌa neꞌun ndaka ni a, vaa ka jini ni ja ndakan‑ka Suꞌsi ma kuenda nuu o ja ka kuu o teskuaꞌa a.
\m \v 2 Vaa ndaka o chi kuaꞌa xeen jichi ka saꞌa o ja masu játna ini Suꞌsi ma. Nú na in ñatuu káꞌan ni‑in tnuꞌu ndevaꞌa ja masu játna ini Suꞌsi ma, te ñayii yaꞌa chi in ñayii saꞌa ja vaꞌa ja ndaa kúu i, te iyo i ja kundee i chitnaꞌnu i ni‑kaꞌnu yikikuñu i ma.
\m \v 3 Vaa yoꞌo chi ka juꞌni o yuꞌu caballu ma, sukan‑vaꞌa kandija ti, te kuu skaka o ti ichi kúni o ma xi kuu sunkani o ti ma.
\m \v 4 Jin kani ini tna ni ja barcu ma, visi inunaꞌnu xeen tnu, te kajin yiꞌi niniꞌi ma saꞌa ja jika tnu. Kovaa in ja luluu nani timón kúu ja skuiko ñaꞌa nde ichi kúni tee skaka tnu ma ja kiꞌin tnu.
\m \v 5 Suni sukan tna kúu yaa ñayii ma. In ja luluu‑ni kúu i, kovaa saꞌa i kuaꞌa ja naꞌnu xeen. ¡Ka jini ni ja in ñuꞌu ndúꞌva luluu tiꞌi‑ni ma chi kundee i kaꞌmi i in yuku kaꞌnu xeen!
\m \v 6 Yaa ñayii ma kúu sukan kúu in ñuꞌu luluu ndúꞌva ma. Te kúu i sukan kúu in ñuu ñayivi ja ñuꞌu chitu ja uꞌvi ma. Te iyo i neꞌun yikikuñu o a, te saꞌa i ja kútneꞌe ni‑kaꞌnu yikikuñu o a. Te yaa o ya, kúu i sukan kúu ñuꞌu ndúꞌva andeya ma ja xndoꞌo xneni ñaꞌa i ni‑kani ni‑jika. Te chukan kúu ja na jin ko koto vaꞌa o yaa o ya nawa káꞌan i.
\m \v 7 Vaa ndaka kiti ka iyo ñuu ñayivi a, ja ka kuu ti kiti naꞌnu ka iyo yuku ma, jiꞌin lasaa ma, jiꞌin koo ma, jiꞌin kiti ka ñuꞌu nuu mar ma, kundee o nuu ti.
\m \v 8 Kovaa ni‑in ñayii masu kundee i tatnuni i nuu yaa i ma. Vaa in ja uꞌvi kúu yaa i ma, te ñuꞌu chitu venenu ja kaꞌni ñaꞌa i.
\m \v 9 Jiꞌin yaa o a kuu ndachiñuꞌu o Yuva o Iya Tátnuni ma, te suni maa yaa o a kuu kaꞌan uꞌvi o nuu ñayii kaa sukan kaa Suꞌsi ma.
\m \v 10 Vaa maa yuꞌu ñayii ma ka ke koo ja vaꞌa ma jiꞌin ja uꞌvi ma. Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, jin ndasaꞌa ni kuenda ja masu kuu jin ko saꞌa o sukan.
\m \v 11 Vaa in nuu tóo ndute ma masu kuu kana ndute vaꞌa jiꞌin ndute uwa.
\m \v 12 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, jin ndasaꞌa ni kuenda, vaa ni a tnu higo ma masu kuu kuun in‑ka ndeꞌya, ni a tnu uva ma masu kuu kuun higo. Te suni sukan kúu ja ni‑in nuu tóo ndute ma masu kuu kana ndute uꞌwa te kana ndute vaꞌa.
\s1 Ñayii nevaꞌa tnuꞌu ndichi Suꞌsi ma chi saꞌa i sukan játna ini ya ma
\rem La verdadera sabiduría
\p \v 13 Nú iyo in ñayii ndichi te jákuꞌni ini i neꞌun ndaka o a, te káxtnuꞌu i sukan kúu i ma, nú saꞌa i sukan játna ini Suꞌsi ma. Jini i naxe kava kuee ini i, vaa in ñayii ndichi kúu i.
\m \v 14 Kovaa nú ka kukueñu ini ni te ka jani ini ni ja maa ni jin ko kuu ñayii ka ndanuu‑ka, te máko jin ko kuvixi ni ja ñayii ka kuu‑ka ka kuu ni chi yika‑ni ja ka xndaꞌvi ni maa ni, te masu ka saꞌa ni ja ndaa ma.
\m \v 15 Vaa ja ka jani ini ni ma chi masu onde sukun ma vee chi ja iyo nuu ñuꞌú ya kúu, te nanimaa ja jani ini ñayii ma kúu, te tnaꞌa ja chúnee tachi ma ini anua ñayii ma kúu.
\m \v 16 Te chukan kúu ja nú ka kukueñu ini o ma te ka kanaa o ma te ka sakanuu ka sakaniꞌni o ma, chi masu ja vaꞌa kúu, suꞌva nanimaa ja uꞌvi ma kúu ja ka saꞌa o ma.
\m \v 17 Kovaa tnuꞌu ndichi ja vee onde sukun ma kúu tnuꞌu nanimaa Suꞌsi ma, te saꞌa i ja kava kuee ini ñayii ma, te saꞌa i ja kaꞌan mani tnaꞌa ñayii ma, te kava vaꞌa ini i, te kundaꞌvi ini i tnaꞌa i ma, te masu saꞌa siin i tnaꞌa i ma, ni a masu xndaꞌvi i tnaꞌa i ma, suꞌva saꞌa i ja vaꞌa ma. Te nú saꞌa i sukan, te in ñayii ndichi kúu i.
\m \v 18 Ñayii ka iyo mani i jiꞌin ndaka‑ka ñayii ma chi káꞌan Suꞌsi ma ja ñayii ka saꞌa ja vaꞌa ka kuu i.
\c 4
\s1 Jín xndoo o ja uꞌvi iyo ñuu ñayivi ya te jín koo o jín tuꞌva‑ka o nuu Suꞌsi ma
\rem La amistad con el mundo
\p \v 1 ¿Naxe ka jani ini ni? ¿Ndenu kée ja ka ndakanaa o jiꞌin tnaꞌa o ma? ¿Masu ja uꞌvi ka ñuꞌu ini anua o ma ka kuu ja ka ndaskanaa ñaꞌa i ma?
\m \v 2 Ndijin chi ka ndiyo ini ni, te ñatuu ka niꞌi ni. Te ka jaꞌni tnaꞌa ni, te ka jatu ini ni ja ka kukueñu ini ni ja ñatuu ka niꞌi ni ja ka kuni ni ma. Te chukan kúu ja ka kanaa ni. Kovaa ñatuu ka niꞌi ni ja ka kuni ni ma, vaa ñatuu ka jikan ni nuu Suꞌsi ma.
\m \v 3 Te visi na jin kakan ni, kovaa ma jin niꞌi ni, vaa masu vaꞌa‑ni ka jikan ni nuu Suꞌsi ma, vaa ja ka jikan ni ma, yika‑ni ja ka kuni ni ja jin kuatniñu sii ini ni ñuu ñayivi a kúu.
\m \v 4 Ndijin, masu in‑ni ja ka jani ini ni. ¿Ñatuu ka jini ni ja, nú ka kuni o ja jin saꞌa o sukan ka saꞌa ñayii ñuu ñayivi a chi masu ka ketnaꞌa ini o jiꞌin Suꞌsi o a? Ndevaꞌa‑ni na in kúni ja saꞌa i sukan ka saꞌa ñayii ñuu ñayivi a, in ñayii ñatuu ketnaꞌa ini jiꞌin Suꞌsi ma kúu i.
\m \v 5 Xi ka jani ini ni ja masu nde jiniñuꞌu ja káꞌan tutu ndee tnuꞌu Suꞌsi o a: “Vaa Suꞌsi ma chi kútoo ñaꞌa ya, te kúkueñu ya ini anua o a, vaa maa ya ni taa, te kuenda maa ya ka kuu o.”
\m \v 6 Te chukan kúu ja Suꞌsi ma, chíndee xeen ñaꞌa ya, vaa káꞌan tutu ndee tnuꞌu ya a: “Maa Suꞌsi ma, masu kuaꞌa ya tnuꞌu nawa jin saꞌa ñaꞌa ñayii ka jani ini ja maa i ka kuu‑ka ma. Kovaa chíndee xeen‑ka ya ñayii ka ndakunitnuni i ja ja maa ya ma, te ka iyo i ma.”
\m \v 7 Jín saꞌa o sukan tátnuni Suꞌsi ma, te máko jin kandija kuiti o ja káꞌan tachi ma. Sani te kunu maa i kiꞌin i.
\m \v 8 Jín koo o jín tuꞌva‑ka o Suꞌsi ma, te maa tna ya chi ki tuꞌva‑ka ñaꞌa ya. Ndijin ja ka ndiso kuechi ni ma, jin ndakani jin ndakaꞌvi ini ni, te jin xndoo ni ja uꞌvi ka saꞌa ni jiꞌin ndaꞌa ni ma. Te ndijin ja ka jani uu ka jani uni ini ni ma, jin ndasandoo ni ini anua ni a, te jin kukanu ini ni Suꞌsi ma.
\m \v 9 Jin ndakani jin ndakaꞌvi ini ni, te jin ndandaꞌyu ni. Te jin xndoo ni ja ka kusii ka kusii ni a, te ndaka sukan ni ka iyo sii ini ni ma, na nduu i tnuꞌu xii ini.
\m \v 10 Te jin ndakunitnuni ni nuu Suꞌsi ma ja masu in ja vaꞌa ni yo kuu ja ni ka yo saꞌa, ni ka yo kuu ni ma, te maa ya saꞌa ja jin konukuiñi vaꞌa ni nuu ya, te jin koo jayiñuꞌu ni.
\s1 Má kaꞌan o ja kuu tnaꞌa o ma
\rem No juzgar al hermano
\p \v 11 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, má jin kaꞌan ni ja jin kuu ndi‑in ndi‑in ni. Vaa nú na in káꞌan ja kuu in tnaꞌa i ma, suni káꞌan i ja kuu tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma. Te nú na in ndákan kuenda ja kuu in tnaꞌa i ma, suni ndákan i kuenda ja kuu tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma. Kovaa nú ndijin ja ndákan ni kuenda tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma, te ñatuu saꞌa ni sukan ni tatnuni ya ma, suꞌva sukan kúu in ñayii jaꞌnde tniñu kúu ni.
\m \v 12 Te vitna ja maa in‑ni ya kúu iya ni taa tnuꞌu ni tatnuni ya ma, te ndakan ya kuenda nuu o nú ka saꞌa o sukan ni tatnuni ya ma, te maa ya kaꞌan nuna jin ndaniꞌi taꞌvi o xi jin skenaa o maa o. Kovaa ndijin, ¿na in kúu ni ja ndákan ni kuenda nuu tnaꞌa ni ma?
\s1 Saneé sañuu‑ni kúu ja jani ini maa o ja ko kuu yutnee ma nú ñatuu sonee o nuu ndaꞌa Suꞌsi ma
\rem Inseguridad del día de mañana
\p \v 13 Vitna, te jin koninisoꞌo ni, ndijin ja ka kaꞌan ni saꞌa: “Vitna xi yutnee te jín koo o ñuu yukan, te jin koo o in kuiya, te jin kuaan o ndatniñu, te jin ndaxiko o, te jin niꞌi o xuꞌun.”
\m \v 14 Te vitna ja ni masu ka jini ni nawa ko kuu yutnee ma. Vaa ¿nawa kúu yoꞌo? Ja ndaa ja sukan kúu in viko ñuꞌu ma ja ñuñuꞌni‑ni ndeꞌya o i, sani te náa i, sukan‑ni kúu yoꞌo ja kúu o ñayii a.
\m \v 15 Suꞌva saꞌa jin kaꞌan ni: “Nú Iya Tátnuni ma kúni, te jín koteku o, te jín saꞌa o chaꞌa xi jín saꞌa o chukan.”
\m \v 16 Kovaa ndijin chi ka kaꞌan ni sukan ka kaꞌan ñayii ka jani ini i ja maa i ka kuu‑ka ma te ñatuu ka jiniñuꞌu i Suꞌsi ma. Te ndaka chaꞌa chi ja uꞌvi kúu.
\m \v 17 Vaa nú na in jini i ja naxe saꞌa i ja vaꞌa ma, te ñatuu saꞌa i ma, chi jâ ni jiso kuechi i nuu Suꞌsi ma ja sukan saꞌa i ma.
\c 5
\s1 Sukan xtuꞌva Suꞌsi ma ñayii xiku ma nú ma jin ndanduku i ya
\rem Advertencias a los ricos
\p \v 1 Vitna jin koninisoꞌo ni, ndijin ja ka kuu ni xiku ma. Jin kondaꞌyu ni, te jin kuxii xeen ini ni, vaa suꞌva jin ndundaꞌvi ni kivi kiꞌin o a.
\m \v 2 Vaa ja ka nevaꞌa ni a chi ka teꞌyu‑nka i, te saꞌma ni ma chi jâ ni ka kana‑nka ti.
\m \v 3 Te oro ni a jiꞌin plata ni a, jâ ni ka kuxi‑nka i, te ja ni ka ndakuxi i ma, ka ndakaꞌan i ja jin kuu ni, te jin kaꞌmi ndiꞌi kuiti ñaꞌa i. Ni ka satuꞌva ni ja jin konevaꞌa ni, te vitna ja sani te naa ñuu ñayivi ya.
\m \v 4 Tnaꞌa ja ña ni ka chuyaꞌvi ni ñayii ni ka satniñu itu ni ma, ka kaꞌan‑kuechi i ja jin kuu ni, te Iya Tátnuni ma iya kúu saꞌa ndaka ma, ni jinisoꞌo ya ja ka kaꞌan‑kuechi ñayii ni ka satniñu nuu ni ma.
\m \v 5 Ni ka iyo sii ini ni nuu ñuꞌú ya sukan ka kuni ni. Ni ka xneñu ni maa ni sukan in kiti ndetu ti kivi kûu ti ma, te jâ ni kenda kivi yukan.
\m \v 6 Ndijin chi ni ka xndoꞌo, ni ka xneni ni ñayii ka saꞌa ja vaꞌa ma, te ni ka jaꞌni ni i, te ñatuu nawa ni ka kaꞌan i.
\s1 Jín kava kuee ini o te jín kanda o, te jín ko kakan‑taꞌvi jín ko kakan‑taꞌvi‑ni o nuu Suꞌsi ma
\rem La paciencia y la oración
\p \v 7 Te chukan kúu ja ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, jin kava kuee ini ni onde kivi ndii Iya Tátnuni ma. Jin kondeꞌya ni sukan kúu tee jitu itu de ma. Ndetu de ja vivii kuu itu de ma. Kánda de ndetu de onde kuun savi neꞌe ma jiꞌin savi kuee ma.
\m \v 8 Jin kava kuee tna ini ni, te jin kani vaꞌa ini ni, vaa kivi ndii Iya Tátnuni ma jâ ve kuyatni.
\p \v 9 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, má jin kuyika nuu tnaꞌa ndi‑in ndi‑in ni nawa ka saꞌa ka kuu nuu tnaꞌa ndi‑in ndi‑in ni ma, sukan‑vaꞌa ma jin chunaa ni, vaa jâ iyo tuꞌva ja ndenda iya ndakan kuenda ma.
\p \v 10 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, jín keꞌen o kuenda sukan ni ka yo kuu tee ni ka yo ndakaxtnuꞌu tnuꞌu ni yo waꞌa Suꞌsi ma. Ni ka yo kanda de ja ni ka yo ndoꞌo de ma, ja kuechi ja ni ka yo ndakaꞌan de tnuꞌu ni yo waꞌa Suꞌsi ma.
\m \v 11 Yoꞌo chi jâ ka ndasaꞌa o kuenda ja vavaꞌa‑ka ka kuu ñayii ka kanda ja ka ndoꞌo ka neni i ma. Vaa ni ka jinisoꞌo o sukan ni kanda Job ma ja ni ndoꞌo ni neni de ma, te ni ka jini o ndaka ja vaꞌa ni ndakuaꞌa Iya Tátnuni ma, vaa iya vaꞌa ini iya ndaꞌvi ini kúu ya.
\p \v 12 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, tnuꞌu kanuu‑ka kúu tnuꞌu yaꞌa, ja má jin kuatniñu ni ja iyo andivi ma, ni a ja iyo nuu ñuꞌú ya, ja jin ko xndaꞌvi tnaꞌa ni. Suꞌva tnuꞌu jin kaꞌan ni ma ko kuu tnuꞌu ndaa tnuꞌu ndija ja nú kuu saꞌa ni ma xi ma kuu saꞌa ni ma, sukan‑vaꞌa ma chunaa ni nuu Suꞌsi ma.
\p \v 13 Nú nde ni iyo in tnundoꞌo, kakan‑taꞌvi ni nuu Suꞌsi ma. Nú nde ni iyo sii ini, kata ni nuu Suꞌsi ma.
\m \v 14 Nú nde ni káni ñaꞌa in kueꞌe, jin kana ni ñayii jâ ni kuu kii ka nukuiñi vaꞌa i nuu Suꞌsi ma, te jín kakan‑taꞌvi i nuu Suꞌsi ma ja kuu ñayii kuꞌu ma, te ja maa Iya Tátnuni ma, te jín chiꞌi i aceite ñayii kuꞌu ma.
\m \v 15 Te nú ûni ka kukanu ini i Suꞌsi ma ora ka jikan‑taꞌvi i nuu ya ma, te ñayii kuꞌu ma chi nduvaꞌa i, te maa Iya Tátnuni ma, ndoneꞌe ya i. Te nú ni jiso kuechi i, te ndasakanu ini ya kuechi i ma.
\m \v 16 Kanuu ja jin ndakaꞌan jin ndakachi nuu tnaꞌa o na kuechi ni ka saꞌa o ma, sukan‑vaꞌa jín ndakakan‑taꞌvi o nuu Suꞌsi ma ja na sakanu ini ñaꞌa ya, te jin nduvaꞌa o. Vaa ja jikan‑taꞌvi ñayii iyo vaꞌa nuu Suꞌsi ma kúu ja chíndee xeen ñaꞌa i.
\m \v 17 Vaa tee ni yo nani Elías ma chi inuu‑ni kúu de jiꞌin o, kovaa ni‑yuꞌu ni‑ini de ni jikan‑taꞌvi de nuu Suꞌsi ma, sukan‑vaꞌa ma kuun savi ma, te ñatuu ni kuun savi ma uni kuiya yo sava.
\m \v 18 Te ni ndakan‑taꞌvi tuku de in‑ka jichi, te ni ndajinu savi ma, te ni ka kuu itu ma. Te nú sukan ni yo saꞌa Suꞌsi ma ja ni yo jikan‑taꞌvi Elías ma, suni sukan saꞌa tna ya jiꞌin yoꞌo.
\p \v 19 Ndijin ja ni ka nduu o saꞌya Suꞌsi o a, nú na in ni skiꞌin maa i ja ni xndoo i ichi ndaa ma, te nde o saꞌa ja ndakokuiñi i nuu Suꞌsi ma chi in ja vaꞌa kúu,
\m \v 20 te jin konaꞌa ni ja nú na in saꞌa ja ndakokuiñi ñayii ni ndakuiso kuechi ma ichi Suꞌsi o a chi jâ ni kundee i ja ni kaku anua ñayii yukan, te ma skenaa i maa i ma, vaa jâ ni ndasakanu ini ñaꞌa Suꞌsi ma ndaka kuechi ni ndasaꞌa i ma.