\id XXA - Mixtec, Magdalena Peñasco
\c 1
\s 1. Ni saꞌa Suꞌsi ma ñuꞌú a jiꞌin andivi ma
\r (basado en Génesis 1.1--2.4)
\p Onde xiꞌna xeen-ka ma chi natuu kuiti nawa iyo nkuu. Ñatuu ni a yuku ma, ni a yute ma, ni a mar ma, ni a yutnu kuiꞌi ma, ni a kiti ma ni a ñayii ma. Suni ñatuu tna andivi ma. Ñatuu ni a kandii ma, ni a yoo ma ni a tiuxini ma; kovaa Suꞌsi ma chi sukan-ni iyo ya.
\p Sani te ni jani ini Suꞌsi ma ja saꞌa ya ñuꞌú a jiꞌin andivi ma, te sukan ni saꞌa ya. Onde xinañuꞌu ma ñatuu kuiti nawa iyo nuu ñuꞌú a, iyo nee kuiti maa i. Yika ja ndute ma-ni iyo siki ñuꞌú a, te Xtumani Suꞌsi ma kuaꞌan vee ya kúu ya siki ndute ma.
\s2 Kivi xinañuꞌu ma
\p Ni kaꞌan Suꞌsi ma ja ko tnuu niꞌni ñuu ñayivi a, te ni tnuu niꞌni; sukan ni kuu ja ni saꞌa ya nduu ma jiꞌin jakuaa ma.
\s2 Kivi ku-uu ma
\p Sani te ni saꞌa ya ja ni ndusiin ndute ma nuu ñuꞌú a te jaku de ni ndaa andivi ma. Saꞌa ni saꞌa ya kivi ku-uu ma.
\s2 Kivi ku-uni ma
\p Kivi ku-uni ma te ni ndasasiin ya ndute ma jiꞌin ñuꞌú ma te ni jakuꞌun tutu maa ndute ma nuu mar ma, te ni saꞌya ja ni ka jaꞌnu yutnu kuiꞌi ma jiꞌin yiꞌi ma jiꞌin yuku kuiꞌi ma nuu ñuꞌú a. Te ni kaꞌan ya ja ndaka jin kuaꞌa ndikin sukan-vaꞌa mamaa i jin ndataꞌvi. Te ni jini Suꞌsi ma ja ndaka ja ni saꞌa ya ma chi ja vaꞌa xeen kúu.
\s2 Kivi ku-kuun ma
\p Kivi ku-kuun ma ni saꞌa Suꞌsi ma kandii ma sukan-vaꞌa kotnuu i nduu ma, te ni saꞌa ya yoo ma jiꞌin tiuxini ma sukan-vaꞌa jin kotnuu i jakuaa ma. Te maa i ka saꞌa ja jini o na tiempu kúu ma jiꞌin ja ve ndiꞌi in yoo ma in kuiya ma. Te nuu ni jinu ni saꞌa Suꞌsi ma te ni jini ya ja ja vaꞌa xeen kúu.
\s2 Kivi ku-uꞌun ma
\p Kivi ku-uꞌun ma ni saꞌa Suꞌsi ma ndaka kiti ndute ma jiꞌin lasaa ma. Te ni jini Suꞌsi ma ja ndaka ja ni saꞌa ya ma chi ja vaꞌa xeen kúu, te ni tatnuni ya nuu kiti ndute ma jiꞌin lasaa ma ja na jin ndataꞌvi ti te jín ndakaya ti te jín koo ti ni-kaꞌnu ñuu ñayivi a.
\s2 Kivi ku-iñu ma
\p Kivi ku-iñu ma ni saꞌa Suꞌsi ma ndaka kiti ka iyo nuu ñuꞌú a. Ni saꞌa ya lanaꞌña ma jiꞌin koo ma jin ndaka kiti ka ñuꞌu maa ti ma, jiꞌin ndaka kiti ka jaxi ora ka kâku ti ma kiti yuku ma jiꞌin kiti ka iyo veꞌe ma. Te maa kivi yukan ni saꞌa Suꞌsi ma ñayii ma te ni jiñaꞌa ya sukan jin ko koto i ti te jin tatnuni i nuu ti, te suni ni jañaꞌa ya ja jin ko koto i ñuꞌú a. In ñaꞌa jiꞌin in tee ni saꞌa Suꞌsi ma nuu ni saꞌa ya ñayii ma.
\p Ja ndaka ja ni saꞌa Suꞌsi ma chi maa in-ni ñayii ma ka sukan kaa maa ya ma. Te ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin koo kuaꞌa saꞌya i te jin ndakaya i te jin koo i ni-kaꞌnu ñuu ñayivi a. Suni ni jiñaꞌa ya kúu jin kaa i ndaka yuku kuiꞌi ni saꞌa ya ma. Ni jinu ni saꞌa Suꞌsi ma te ni jini ya ja ja vaꞌa xeen kúu.
\s2 Kivi ku-uja ma
\p Nuu ni ndiꞌi kivi ku-iñu ma te ni ndiꞌi ni saꞌa Suꞌsi ma ñuꞌú a, andivi ma jiꞌin ndaka ja iyo nuu ñuꞌú a. Te kivi ku-uja ma te ni ndatatu ya te kaꞌan ya ja in kivi ndatatu ñayii ma kúu.
\c 2
\s 2. Ni saꞌa Suꞌsi ma tee ma jiꞌin ñaꞌa ma
\r (basado en Génesis 2.5-25)
\p Ñuꞌú ma ni keꞌen Suꞌsi ma te ni saꞌya in ñayii te ni tutachi ya xitni i ma te xtatachi i te teku i, ñayii yaꞌa ni yo kuu xinañuꞌu tee ni saꞌa Suꞌsi ma. Sani te ni saꞌa Suꞌsi ma in nuu vii xeen kaa ja nani Edén sukan-vaꞌa yukan koo tee ni saꞌa ya ma. Te suni ni jiñaꞌa ya ja ko satniñu tee ma te saka de ja kuu kaa de ma, te ko koto vaꞌa de nuu vivii ni saꞌa ya ja nani Edén ma.
\p Te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma ja kuu kaa de ndaka javixi ka kuun yutnu ka nukoo ma, kovaa yika ja in-ni yutu kúu ja masu kuu kaa de ndeꞌya tnu ma. Vaa nuna kaa de ndeꞌya tnu ma chi kuni nde a kúu ja vaꞌa ma jiꞌin ja uꞌvi ma, te jiñaꞌa ya ja nuna kaa de ndeꞌya ya ma chi kûu de.
\s2 Ni saꞌa Suꞌsi ma ñaꞌa ma
\p Sani te ni jani ini Suꞌsi ma ja kuni na in koo jiꞌin tee ma te chindee tnaꞌa i jin de, te ni ki xsiaꞌa ya ndaka kiti ma nuu iyo tee ma sukan-vaꞌa xnani de mamaa ti sukan jin konani ti ma; kovaa ni in kiti ma masu iyo ti ja kuu chindee ti de. Chukan kúu ja ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni kixi tee ma te ni keneꞌ e ya in yiki yika de ma te ni saꞌa ya in ñaꞌa. Te nuu ni ndoto de ma te ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma ñaꞌa ni saꞌa ya ma te ni kuu sii ini xeen de ja ni jini de ña ma, te ni kaꞌan de:
\p — ¡Roꞌo chi yikikuñu maa ri a ni kuvaꞌa ro! Te xnani ñaꞌa ri ñaꞌa, vaa yika tee a ni kee ro. Kúu de jiñaꞌa de.
\p Chukan kúu ja tee ma nú ni tnandaꞌa de ma chi xndoo de yuva de siꞌi de te koo de jiꞌin ñaꞌa ni tnandaꞌa jiꞌin de ma, te kuenda tnuꞌu ja in-ni ñayii jin ko kuu nduu de.
\p Kivi yukan chi tee ma jiꞌin ñaꞌa ma chi ka iyo vichi de kovaa ñatuu nde ka kukan-nuu de.
\c 3
\s 3. Tee jin ñaꞌa ni saꞌa Suꞌsi ma xinañuꞌu ma chi ñatuu ni ka kandija de ja ni tatnuni ya ma
\r (basado en Génesis 3)
\p Tee ni saꞌa ya xinañuꞌu ma jiꞌin ñaꞌa ni saꞌa ya xinañuꞌu ma ka iyo de nuu vivii kaa ja ni saꞌa Suꞌsi ma. Te koo ma chi yachi-ka níꞌi ini ti ja saꞌa ti sana ndaka-ka kiti ni saꞌa Suꞌsi ma, chukan kúu ja ni jatniñu ñaꞌa tachi ma.
\s2 Ni xndaꞌvi koo ma Eva ma
\p In kivi te koo ma ni jantuꞌva ti ñaꞌa ma te saꞌa ni jikan-tnuꞌu ti:
\p —¿Te ndija ja ni kaꞌan Suꞌsi ma ja masu kuu jin kaa ro ndeꞌya ka iyo nuu vivii ni saꞌa Suꞌsi a? Kúu ti jiñaꞌa ti.
\p Te ñaꞌa ma saꞌa ni ndakoneꞌe ña.
\p —Suꞌsi ma chi ni kaꞌan ya ja kuu jin kaa ri ndaka ndeꞌya yutnu ka nukoo a, yika ja in-ni tnu kúu ja ni kaꞌan Suꞌsi ma ja nuna jin kaa ri xi jin keꞌe ri ndeꞌya tnu ma chi jin kûu ri. Kúu ña jiñaꞌa ña.
\p Te koo ma ni xndaꞌvi ti ña, te jiñaꞌa ti.
\p — Masu ndija ja jin kûu ro, Vaa jini Suꞌsi ma ja nuna jin kaa ro ndeꞌya yutnu yukan chi jin ndanune nuu ro a te jin kuni ro nde a kúu ja vaꞌa ma jiꞌin ja uꞌvi ma sani te jin ko kuu ro sukan kúu maa ya ma. Kúu ti jiñaꞌa ti.
\s2 Adán ma jiꞌin Eva ma ñatuu ni ka kandija de jiꞌi ña ja ni tatnuni Suꞌsi ma
\p Ñaꞌa ma ni kandija ña ja kaꞌan koo ma te ni ndiyo ini ndeꞌya tnu ma. Vaa ni jini ña ja ndeꞌya ma chi vivii kaa te ni jani ini ja in ndeꞌya asi asi kúu; te suni ni jatna ini ña ja ko kuu ña sukan kúu maa Suꞌsi ma. Chukan kúu ja ni keꞌen ña in ndeꞌya ma te ni jaa ña, Sani te ni jan xsiaꞌa ña maa ndeya yukan nuu yii ña ma te suni ni jaa tna de.
\p Kuu-ni ni ka jaa de ma te ni ka ndanune nuu de te ni ka jini de ja ka iyo vichi de ma, te ni ka jasi de maa de jiꞌin ndaꞌa tnu higo.
\p Nuu ni ñini ma nuu sani te kêe kandii ma, tee ni saꞌa ya ma jiꞌin ñaꞌa ni saꞌa ya ma ni ka jini soꞌo de ja káꞌan Suꞌsi ma kuaꞌan vee ya kúu ya nuu vivii ni saꞌa ya ma, te ni ka chuꞌu de vaa ka yuꞌu de ja jin ndatnaꞌa de jiꞌin ya.
\s2 Sukan ni jikan-tnuꞌu Suꞌsi ma Adán ma jiꞌin Eva ma
\p Sani te saꞌa ni jikan-tnuꞌu Suꞌsi ma nuu tee ma:
\p —¿Ndenu iyo ro? Kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Te ni ndakoneꞌe tee ma:
\p —Yaꞌa ni chuꞌu sa, vaa ni jinisoꞌo sa ja káꞌa ni ma te ni yuꞌu sa vaa iyo vichi sa. Kúu de jiñaꞌa de.
\p Sani te Suꞌsi ma, jiñaꞌa ya:
\p ¿Na in káꞌan ja iyo vichi ro? Roꞌo chi kuiti ni jaa ro ndeꞌya yutnu káꞌan ri ja masu ko jin kaa ro ma chukan kúu ja ni jini ro ja iyo vichi ro a. Kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Sani te ni ndakoneꞌe tee ma:
\p —Maa ñaꞌa ni taa ni ma ni taa ndeꞌya ma te ni jaa sa. Kúu de jiñaꞌa de.
\p Sani te ni jikan-tnuꞌu Suꞌsi ma ñaꞌa ma ¿Nawa kúu ja ni saꞌa ro ma? Kúu ya jiñaꞌa ya. Te ni ndakoneꞌe ñaꞌa ma:
\p —Maa koo ma ni xndaꞌvi ñaꞌa chukan kúu ja ni jaa sa ndeꞌya ma. Kúu ña jiñaꞌa ña.
\s2 Ni kaꞌan Suꞌsi ma ja uꞌvi ja kuu koo ma jiꞌin sukan jin ndoꞌo tee ma jiꞌin ñaꞌa ma
\p Sa ni te ni kaꞌan Suꞌsi ma sukan ndoꞌo koo ma: ja onde ora yukan te ndimaa koñuꞌu ti maa ti, te saꞌya tata ti ma jin ko tuu ti xuu jaꞌa saꞌya tata ñaꞌa ma, te saꞌya tata ñaꞌa ma kaxi i xini saꞌya tata koo ma.
\p Sani te ni kaꞌan Suꞌsi ma sukan ndoꞌo ñaꞌa ma: Ja kivi kâku saꞌya ña ma chi ndoꞌo neni ña sana kâku i, te kuandetu ña nuu yii ña ma.
\p Sani te ni kaꞌan Suꞌsi ma sukan ndoꞌo tee ma vaa ja uꞌvi ni saꞌa de maa de ja ni kandija ja ni kaꞌan ñasiꞌi de ma te ni jaa de ndeꞌya ma. Te onde kivi yukan te ndoꞌo neni de satniñu de sana niꞌi de ja jin kaa de ma, vaa nana koo tnu iñu nana koo yiꞌi ini itu de ma. Te suni ni jiñaꞌa ya ja kunijaꞌnu de te kûu de, te ñuyaka-nka-ni nduu de vaa ñuꞌú ma ni keꞌen ya te ni saꞌa ya de onde xinañuꞌu ma.
\p Sani te ni xnani ya tee ma Adán ja kúni kaꞌan “ñuꞌú”, te maa de ni xnani de ñasiꞌi de ma Eva ja kúni kaꞌan “Ja saꞌa ja koteku o”, vaa ja maa ña te jin ndakaya ñayii ñuu ñayivi a.
\s2 Ni keneꞌe Suꞌsi ma Adán ma jiꞌin Eva nuu vivii ni saꞌa ya ma
\p Sani te ni saꞌa Suꞌsi ma saꞌma jiꞌin ñií kiti ma te ni ka jasi Adán ma jiꞌin Eva ma maa de, te ni keneꞌe Suꞌsi ma de nuu vivii ni saꞌa ya ja nani Edén ma, nasa yukan te jin kaa tuku de ndeꞌya yutnu saꞌa ja koteku o ni-kani ni-jika ma, yutnu ni sunkoo Suꞌsi ma neꞌun ndaka yutnu ka nukoo ma. Sani te ni tetniñu Suꞌsi ma uu querubin ja jin ko koto i nuu kivi o nuu vivii ni saꞌa ya ma, nas yukan te jin ndakokuiñi Adán ma jiꞌin Eva ma te jin kaa de ndeꞌya saꞌa ja koteku o ni-kani ni-jika ma.
\c 4
\s 4. Ni ka kenda koo saꞌya Adán ma jiꞌin Eva ma
\r (basado en Génesis 4—5)
\s2 Ni ka kâku Caín ma jiꞌin Abel ma
\p Ni katuu Adán ma jiꞌin ñasiꞌi de Eva ma, te ni niꞌi saꞌya ña te ni kâku in suchi yii te ni ka xnani de i Caín. Sani te ni niꞌi saꞌya tuku ña in-ka jichi te ni kâku in-ka suchi yii te ni ka xnani ña i Abel.
\s2 Caín ma jiꞌin Abel ma ni ka kanaa i
\p Nuu ni ka kunaꞌa i ma te Caín ma ni yo jitu i itu ma, te Abel ma ni yo jito kiti ma. In kivi te nduu i ni ka jani ini ja jin ndakuaꞌa i ja ka saꞌa i ma nuu Suꞌsi ma. Caín ma yindaꞌa i ja ni kee itu i ma te Abel ma ni jaꞌni i ndikachi kiti xinañuꞌu ma kiti ka ndaa vaꞌa-ka ma. Te ni ka ndakuaꞌa nduu i ja ka yidaꞌa i ma nuu Suꞌsi ma. Te ni jatna ini xeen Suꞌsi ma ja ni ndakuaꞌa Abel ma, kovaa ñatuu ni jatna ini ya ja ni ndakuaꞌa Caín ma. Sani te ni ndakiti xeen ini Caín ma.
\p Suꞌsi ma chi ni jiñaꞌa ya nuu Caín ma ja masu ko ndakiti ini i, te saꞌa i ja vaꞌa ma, sukan vaꞌa koo sii ini tna ya jiꞌin i. Te suni ni jiñaꞌa ya ja nú ma saꞌa i ja vaꞌa ma chi kenda i ja saꞌa i ja uꞌvi xeen. Kovaa Caín ma chi ñatuu ni kandija i ja ni jiñaꞌa Suꞌsi ma.
\p In kivi te saꞌa ni jiñaꞌa Caín ma nuu Abel ma:
\p —Jín koo o jín konduu o itu o ma. Kúu i jiñaꞌa i.
\p Te nuu ni ka kenda koo i itu i ma te Caín ma ni jaꞌni i ñani i ma.
\s2 Ni kaꞌan Suꞌsi ma sukan ndoꞌo neni Caín ma
\p Ñatuu ni jatna ini Suꞌsi ma sukan ni saꞌa Caín ma, te saꞌa ni jikan-tnuꞌu ya:
\p —¿Ndenu iyo ñani ro ma? Kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Te Caín ma ni ndakoneꞌe xiko i:
\p —Naku xi saña iyo ja ko koto i. Kúu i jiñaꞌa i.
\p Kovaa Suꞌsi ma, jiñaꞌa ya:
\p —Ja uꞌvi xeen kúu ja ni saꞌa ro a, vaa jini ri ja ni jaꞌni ro ñani ro ma, Chukan kúu ja onde vitna te ko ndoꞌo ko neni ro; te ora satniñu ro itu ma te vala-ni ndaxtutu ro. Te masu koo ro yaꞌa chi kiꞌin jika ro. Kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Te Caín ma jiñaꞌa i nuu Suꞌsi ma ja masu kanda i ndaku chukan, te suni jiñaꞌa i ja yuꞌu i nasa yukan te ndevaꞌa-ni na in kenda te kaꞌni ñaꞌa i.
\p Chukan kúu ja Suꞌsi ma ni tee ya in seña sukan-vaꞌa ñatuu na in kaꞌni ñaꞌa. Sani te Caín ma kuaꞌan jika i nuu koo i. Te ni kenda in kii ni tnandaꞌa i te ni iyo in sayii i te ni xnani i suchi ma Enoc; te yukan ni ka saꞌa i in ñuu jiꞌin saꞌya i ma. Te ni tnandaꞌa tna Enoc ma te ni iyo in sayii i, te Caín ma kuaꞌa-ka sayii i sasiꞌi i ni ka iyo. Jaku i ni ka yo jito kiti, te jaku i ni ka yo tee yaa, te jaku-ka i ni ka yo saꞌa kaa.
\s2 Ni kâku Set ma
\p Adán ma jiꞌin Eva ma ka kuxii xeen ini de ja ni jiꞌi Abel ma, kovaa sani te ni kâku in-ka sayii de te ni ka xnani de i Set. Nuu ni jaꞌnu Set ma te ni tnandaꞌa i te ni iyo in sayii i te ni xnani i suchi ma Enós. Enós ma jin saꞌya de ma ni ka kejaꞌa ka jikan-taꞌvi de nuu Suꞌsi ma ja ka ndanduku de ya.
\p In saꞌya sukua Enós ma ni yo kuu Enoc ma, tee te yukan chi ndimaa ni yo kandija de ja káꞌan Suꞌsi ma, te chukan kúu ja masu ni waꞌa Suꞌsi ma tnuꞌu ja kûu de chi ni ndakueka teku ñaꞌa ya te ñatuu na in ni jini-ka ñaꞌa ñuu ñayivi a.
\p Saꞌya Enoc ma tee xinañuꞌu ma ni yo nani Matusalén, iin ciento uni xiko inn kuiya iyo de sana ni jiꞌi de. Te in sañani Matusalén ma ni yo kuu Noé ma.
\c 5
\s 5. Ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni kuun savi xeen sukan-vaꞌa xnaa ya ñuu ñayivi a
\r (basado en Génesis 6—9)
\p Kivi yukan ni jini Suꞌsi ma ja ñayii ma nani maa-nka ja uꞌvi ka saꞌa i ñuu ñayivi a, te chukan-nka-ni ka ñuꞌu ini i ja jin saꞌa i; te ni ndakani ini Suꞌsi ma ja ni saꞌa ya ñayii ma, te ni jani ini ya ja xnaa ya ndaka ñayii ma jiꞌin ndaka kiti ma.
\p Kovaa iyo in tee nani Noé ja vaꞌa ini de te ñukaꞌji ñuvaꞌa ini de nuu Suꞌsi ma te kandija de ja kaꞌan ya ma. Te ka iyo uni saꞌya de te in i ma nani Sem, te in-ka i ma nani Cam, te in-ka i ma nani Jafet.
\s2 Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Noe ma ja saꞌa de in arca.
\p In kivi te saꞌa jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Noé ma:
\p — Vitna chi jâ ni jini ndaa sa ja ndaka ñayii ñuu ñayivi a chi ndimaa ja uꞌvi ka ñuꞌu ini i ja jin saꞌa i, chukan kúu ja xnaa sa ñuu ñayivi a. Te kúni sa ja saꞌa ni in arca yutnu te ndakasi ni tnu jiin brea. Saꞌa ni in yutnu kaꞌnu kaꞌnu te kasi ni xini tnu ma te kóo in yeꞌe tnu, te saꞌa ni veꞌe ini arca ma nuu kuu koo ñayii, vaa skuun sa in savi xen-xeen sukan-vaꞌa xnaa sa ndaka ñayii ma jiꞌin ndaka kiti ma.
\p Kovaa saꞌa skuiso sa nuu ni: Kivi ni jiꞌin ndaka saꞌya tata ni a nuu arca ma, te suni chiꞌi ni ndaka nuu kiti ma: kiti kuun ndaꞌa ma, kiti ka ñuꞌu maa ti nuu ñuꞌú ma, kiti ka ndava ma. Te chiꞌi ni uja kiti yii te uja jiki siꞌi kiti kuu ndataa ni nuu sa ma, kovaa ndaka-ka ti ma chi in kiti yii in kiti siꞌi-ni chiꞌi ni.
\p Chiꞌi ni ja kuu in kaa maa ni sukan vaꞌa jin koteku ni te suni chiꞌi ni ja kuu jin kaa kiti ma sukan-vaꞌa jin koteku tna ti. Te jin koo vaꞌa ni jiꞌin ti ini arca ma sukan-vaꞌa ma jin naa ni ja kuun savi xen-xeen ma.
\p Te Noé ma ni saꞌa de ndaka sukan ni tatnuni Suꞌsi ma jasaꞌa de ma.
\s2 Sani te kuun savi xen-xeen ma
\p Nuu ni jinu ni saꞌa Noé ma arca ma te jiñaꞌa Suꞌsi ma ja jin kivi koo de jiꞌin ndaka kiti ma nuu arca ma. Te ni kivi Noé ma nuu arca ma jiꞌin ñasiꞌi de ma, jiꞌin ndi-nuni sayii de ma jiꞌin ndi-nuni janu de ma jiꞌin ndaka kiti ma. Sani te ni ndakasi Suꞌsi ma yeꞌe arca ma. Nuu ni kivi Noé ma nuu arca ma chi yiꞌi de iñu ciento (600 ) kuiya.
\p Sani te ni tetniñu Suꞌsi ma savi ma, te uu xiko (40) kivi ni kuun savi xen-xeen ma nduu ñuu. Te ni ka ndatnana ñuꞌú a te ni nana ndute yiꞌi chii ñuꞌú a. Sani te ni kukaꞌa xeen ndute ma te ni chitu de nuu ñuꞌú a, te ni nukoxtee arca ma nuu ndute ma. Te ni xsaꞌvi ndute ma onde yuku sukun-ka ma. Te ndaka ñayii ka iyo ñuu ñayivi a ni ka jiꞌi, suni ni ka jiꞌi ndaka kiti ma: ndaka kiti kuun ndaꞌa ma, ndaka kiti ka ñuꞌu maa ti nuu ñuꞌú ma jiꞌin ndaka kiti ka ndava ma. Maa in-nka Noé ma jiꞌin ñasiꞌi de ma jiꞌin saꞌya de ma jiꞌin janu de ma jiꞌin ndaka kiti ni ka yinee jiꞌin de ini arca ma ni ka kaku.
\p Te ni yaꞌa yatni in kuiya sani te ni saꞌa Suꞌsi ma ja ve nuu ndute ma. Te ni nukoxtnee arca ma nuu yuku Ararat ma, sani te ni nuu-ka ndute ma jaku. Te ni ndakune Noé ma in yeꞌe luluu ndenee yika arca ma te ni xsiaa de in lakaka kuaꞌan ti sukan-vaꞌa kuni de nuu de jâ ni nuu ndute ma, kovaa ñatuu ni ndakokuiñi-ka ti.
\p Sani te xsiia tuku de in sata kuaꞌan ti, kovaa ni ndakokuiñi-ni ti vaa ñuꞌu-ka ndute ma nuu ñuꞌú a. Ni yaꞌa-ka in-ka semana te ni ndatetniñu tuku de sata ma in-ka jichi kuaꞌan ti, te ja ni ndakokuiñi ti ma te yiyuꞌu ti in ndaꞌa tnu olivo. Ni yo ndetu de in-ka smana te ni ndatetniñu tuku de sata ma in-ka jichi, te sata ma ñatuu ni ndakokuñi-ka ti.
\p Sukan te ni jini Noé ma ja jâ ni ndayichi ñuꞌú ma. Sani te ni ndakune de yeꞌe ma te ni sinuu de, kovaa ni yo ndetu-ka de ini arca ma jaku-ka kii.
\s2 Ni ka ndekoo Noé ma ini arca ma
\p Viꞌi-ka in kuiya ni ka yinee Noé ma nuu arca ma, te vitna ncha te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma ja jin ndekoo ndaka de jiꞌin kiti ma. Te jiñaꞌa Suꞌsi ma ja na jin koo saꞌya de te jin ñasiꞌi de ma te jín ndakaya de sukan-vaꞌa ndúkuaꞌa ñayii ñuu ñayivi a.
\p Nuu ni ka ndekoo de nuu arca ma te Noé ma ni xtutu de yuu te ni saꞌa de in altar. Sani te ni tnii de kiti kúu kaa o ma jiꞌin lasaa kiti kúu kaa o ma ja ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma, te ni jaꞌni de ti te ni jaꞌmi de ti siki altar ma ja ni ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma. Te ni jatna ini xeen Suꞌsi ma sukan ni saꞌa Noé ma ja ni ndakuaꞌa de kiti ma nuu ya ma, te ni skuiso Suꞌsi ma ja masu nama unn-ka xnaa ya ñuu ñayivi a jiꞌn savi xen-xeen ma, visi ndimaa ja uꞌvi jin saꞌa i ka kuni i ma.
\p Te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Noé ma ja onde kii yukan te ndaka kiti ma chi jin koyuꞌu ti ñayii ma, te suni ni jiñaꞌa ya ja kiti ma chi kuu jin kaa ñayii ma ti, kovaa masu kuu jin kaa i niñi ti ma.
\p Te suni ni jiñaꞌa tna Suꞌsi ma ja nú in ñayii ma te kaꞌni i in-ka ñyii ma xi in kiti ma te kaꞌni ti in ñayii ma, te ñayii saꞌa sukan ma chi kûu i, te suni kiti saꞌa sukan ma chi kûu ti.
\p Te ni skuiso Suꞌsi ma nuu Noé ma jiꞌn ndaka saꞌya tata de ma ja masu nama uun-ka skuun ya savi xen-xeen ja xnaa ya ñayii ñuu ñayivi a jiꞌin kiti ma. Sani te ni chundijin ya in tikoyaꞌnde ja ko kuu in seña ja ûni ndija ya ja káꞌan ya ma.
\c 6
\s Ni saꞌa Suꞌsi ma ja siin siin saꞌan ka kaꞌan ñayii ma
\r (basado en Génesis 11.1-9)
\p Tiempu yukan chi ndaka ñayii ma chi in-ni saꞌan ka kaꞌan i. Te nuu ve kukuaꞌa-ka ñayii ma te ni ka kendoo i ñuu Sinar ma ja jin koo i yukan, te ni ka ndatnuꞌu tnaꞌa i ja jin saꞌa i in veꞌe sukun sukun te kenda i onde andivi ma. Sukan ni ka saꞌa i va ka kuni i ja jin kuatnuꞌu ini ñaꞌa ñayii ma, te tutu ni ka iyo i vaa ñatuu ka kuni i ja jin kuite nuu i ni-kaꞌnu ñuu ñayivi a.
\p Te Suꞌsi ma, ñatuu ni jatna ini ya sukan ka saꞌa i ma, chukan kúu ja ni xsama ya saꞌan ka kaꞌan in in i ma te ñatuu ni ka jakuꞌni ini nuu tnaꞌa-ka i. Te sukan ni saꞌa ya sana ni ka jitenuu i ni-kaꞌnu ñuu ñayivi a. Te Babel nani ñuu nuu ni ka jakondee i ka saꞌa i veꞌe sukun sukun ma.
\c 23
\s 23. Ñayii ñuu Egipto ma, ni ka saꞌa ndevaꞌa i ñayii ñuu Israel ma
\r (basado en Éxodo 1)
\s2 Ni ndukuaꞌa xeen ñayii ñuu Israel ma
\p Nuu ni yaꞌa ja ni ka jiꞌi José ma jiꞌin ñani de ma, te saꞌya tata de ma ja ka kuu i ñayii ñuu Israel ma ni ka iyo-ka i ñuu Egipto ma. Te ni ka iyo kuaꞌa saꞌya ñayii ñuu Israel ma, te ndi-vala ndi-vala te kuaꞌa xeen i ni nduu.
\p Te neꞌun kivi yukan te ni iyo in-ka tee tátnuni ñuu Egipto ma, te tee yukan chi ñatuu ni jini-ka de José ma, te ñatuu ni yo jatna ini de ñayii ñuu Israel ma vaa kuaꞌa xeen i kúu ma, te yuꞌu de nasa yukan te ñayii ñuu Israel ma te jin koo-ka tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu i sana ñayii maa ñuu Egipto ma.
\s2 Ñayii ñuu Egipto ma, ni ka saꞌa ndevaꞌa i ñayii ñuu Israel ma
\p Te tee tátnuni ñuu Egipto ma tiempu yukan, ni kejaꞌa de saꞌa ndevaꞌa de ñayii ñuu Israel ma, te ni yo xtetuu de i ja jin satniñu i tniñu ndee xeen ja kuu ñuu de ma, te ni saꞌa de in jichi in jichi ñayii ma te ni jani tee ñuu Egipto ma ja jin tatnuni de nuu in jichi in jichi ñayii ma. Sani te ni tatnuni de ja jin saꞌa ñayii ma veꞌe naꞌnu naꞌnu nuu jin ndatavaꞌa de ndaka ja jin ndaxtutu de ituu de ma.
\p Visi sukan ni ka yo xndoꞌo ni ka yo xneni ñayii ñuu Israel ma, kovaa Suꞌsi ma chi ndimaa ni yo jito ñaꞌa ya, te ñayii ñuu Israel ma chi suꞌva ve nduu kuaꞌa-ka i visi ni ka yo saꞌa ndevaꞌa xeen ñaꞌa ñayii ñuu Egipto ma. Kuechi ja ve ndukuaꞌa-ka ñayii ñuu Israel ma, chukan kúu ja ñayii ñuu Egipto ma chi ni ka ndakiti-ka ini i nuu ñayii ñuu Israel ma, te ni ka yo saꞌa ndevaꞌa xeen-ka ñaꞌa i.
\s2 Tee tátnuni ñuu Egipto ma ni tatnuni de ja jin kaꞌni i ndaka suchi yii saꞌya ñayii ñuu Israel ma suchi ka kâku ma
\p Ñayii ñuu Egipto ma ni ka saꞌa ndevaꞌa xeen i ñayii ñuu Israel ma, te tee tátnuni ñuu Egipto ma ni tatnuni de nuu ñaꞌa ka skâku lulu ma ja nú ni kâku in suchi yii saꞌya ñayii ñuu Israel ma te na jin kaꞌni ña i. Kovaa ñaꞌa ka skâku lulu ma ni ka jani ini ña ja vaꞌa-ka ja jin kandija ña ja kaꞌan Suꞌsi ma sana ja káꞌan tee tatnuni ñuu Egipto ma. Ni jatna ini xeen Suꞌsi ma sukan ni ka saꞌa ñaꞌa ka skâku lulu ma te ni saꞌa ya ja vii ja vaꞌa ja jin kuu ña.
\p Tee tátnuni ñuu Egipto ma ni tatnuni de ja nú ni kâku in suchi yii saꞌya ñayii ñuu Israel ma te jin skêe ña i yute Nilo ma.
\c 24
\s 24. Moisés ma ndúku de ja chindee de ñayii ñuu Israel ma
\r (basado en Éxodo 2.1-22)
\s2 Ni kâku Moisés ma te ni yo jito ñaꞌa Suꞌsi ma
\p Neꞌun kivi yukan te in tee kúu saꞌya tata Leví ma, ja kúu de saꞌya Jacob ma, ni iyo in saꞌaya de jiꞌin ñasiꞌi de ma. Te lulu chi ma vivii kaa i te ñatuu ni kuni siꞌi i ma ja jin skêe ña i yute Nilo ma. Te ni yo nevaꞌa yuꞌu ña i veꞌe ña ma uni (3) yoo, kovaa jani ini ña ja masu kuaꞌa-ka-ni kivi sani te masu kuu-ka chuꞌu ña i veꞌe ña ma chi jin ndaniꞌi de i.
\p Sani te ni keꞌen ña in chika te ni satuꞌva ña ja ma kivi ndute, te ni chunee ña lulu ma sani te ni chunee ña chika ma yute Nilo ma. Kuꞌva lulu ma suchi javaꞌa-ka ma ni yo jito yuꞌu i koto naxe ko kuu jiꞌin chika ma.
\s2 Ni ndakuan saꞌya sasiꞌi Faraón ma Moisés ma
\p Sani te ni kenda sasiꞌi tee tátnuni ñuu Egipto ma ja kuaꞌan ña kuan kuchi ña yute ma te ni jini ña chika ma. Te ni tatnuni ña nuu in ñaꞌa jinukuechi nuu ña ma ja na jin nukeꞌen ña chika ma, te nuu ni ndakune ña chika ma te ni jini ña ja ñunee lulu ma. Te ni kundaꞌvi ini ña lulu ma vaa ndaꞌyu i.
\p Sani te ni kenda kuꞌva lulu ma nuu sasiꞌi tee tátnuni ñuu Egipto ma te jiñaꞌa i ja kuu nduku i in ñaꞌa ko koto lulu ma, te maa ña chi ni kachi ña. Te jinu suchi siꞌi ma ni jan kueka i siꞌi i ma, te sasiꞌi tee tátnuni ñuu egipto ma ni yo chuyaꞌvi ña sukan-vaꞌa ko koto ñaꞌa ma lulu ma.
\p Nuu ni kunaꞌa-ka suchi luluu ma te ni jan nusiaꞌa ña siꞌi i ma nuu sasiꞌi tee tátnuni ñuu Egipto ma. Te sasiꞌi tee tátnuni ñuu Egipto ma ni ndakuansaꞌya i suchi lulu ma te ni xnani i suchi ma Moisés.
\s2 Ni jaꞌni Moisés ma in tee ñuu Egipto ma
\p Ni jaꞌnu Moisés ma te ni kundee ni kundatnu de, te in kivi ni kee de kuaꞌan de te ni jini de sukan ka satniñu xeen ñayii ñuu Israel ma, te ni kundaꞌvi ini de i sukan ka ndoꞌo ka neni i ma.
\p Te nunuu-ka te ni jini de ja in tee ñuu egipto ma yikuu de kani de in te ñuu Israel ma te ni ndakiti xeen ini de. te ni jito vavaꞌa de nú ñatuu na in ndeꞌya ñaꞌa, sani te ni jaꞌni de tee ñuu Egipto ma te ni chinee de tee ma chii ñuti ma sukan-vaꞌa ñatuu na in ndaniꞌi ñaꞌa.
\p Te in in-ka kivi ma nuu ni kee tuku de kuaꞌan de ma, ni jini de ja ka kanaa uu maa te ñuu Israel ma. Te ni jan tuꞌva de te ndonda de nuu te ni nduku ja jin kanaa de ma, kovaa tee yukan chi ni ndakiti ini de nuu Moisés ma te jiñaꞌa de ja masu Moisés ma tátnuni vaa ko ndakan de cuenta. Sani te jiñaꞌa de: —¿Xi kaꞌni tna ñaꞌa ni sukan ni saꞌa ni te ñuu Egipto ma iku ma?
\p Te ja sukan jiña'a tee yukan te ni yuꞌu xeen Moisés ma vaa jani ini de ja ndaka ñayii ma nika jini ja ni jaꞌni de tee ñuu Egipto ma. Nuu ni jini tee tátnuni ñuu Egipto ma ja sukan ni saꞌa Moisés ma te ni tatnuni de ja na kûu Moisés ma, kovaa Moisés ma chi ni kee de te kuaꞌan de ichi ñuu Madian ma, te yukan ni iyo de veꞌe tee kúu sutu ñuu yukan, te ni tandaꞌa de jiꞌin in sasiꞌi sutu ma. Te Séfora ni yo nani ñasiꞌi de ma, te ni iyo in saꞌya de jiꞌin ña te Gersón ni yo nani i.
\c 25
\s Ni kana Suꞌsi ma Moisés ma sukan vaꞌa chindee de ñayii ñuu Israel ma
\r (basado en Éxodo 2.23—4.31)
\s2 Ni chindee Suꞌsi ma ñayii ñuu Israel ma
\p Ni yaꞌa kuaꞌa kuiya sani te ni jiꞌi te ni yo tatnuni ñuu Egipto ma te ni nukuiñi in-ka de, te Suꞌsi ma ni chindee ya ñayii ñuu Israel ma ja ka kuu i ñuu maa ya ma. Vaa Suꞌsi ma chi ni yo jini ya sukan ni ka yo xndoꞌo xeen ñaꞌa ñayii ñuu Egipto ma, te ni chindee ya ñayii ñuu Israel ma vaa ni ka yo jikan-taꞌvi ni ka yo jikan-taꞌvi i nuu ya ja na chindee ñaꞌa ya. Te ni tetniñu Suꞌsi ma Moisés ma sukan-vaꞌa ndeneꞌe de ñayii ñuu Israel ma te ma jin koo-ka i ñuu Egipto ma
\s2 Ni kana Suꞌsi ma Moisés ma
\p In kivi te yuku ma iyo Moisés ma jito de ndikachi yuva xiso de ma te ni kenda de yuku Horeb ma, te ni jini de ja iyo in yutnu kandaꞌa kandaꞌa-nka tnu kovaa masu nde kayu tnu. Te ni jantuꞌva-ka de sukan vaꞌa kondeꞌya de.
\p Sani te neꞌun yutnu yukan te ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu Moisés ma te ni ndakoneꞌe de. Te ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja na keneꞌe de ndijan de ma, vaa nuu ñuꞌú iyo de ma chi ñuꞌú ii kúu.
\p Ni keneꞌe Moisés ma ndijan de ma, Sani te saꞌa jiñaꞌa Suꞌsi ma:
\p —Saña kúu Suꞌsi iya ni ka yo kukanu ini Abraham ma, Isaac ma, Jiꞌin Jacob ma ja ka kuu de tnaꞌa ni tee janaꞌa-ka ma. Jini sa sukan ka ndoꞌo ka neni tnaꞌa ni ñayii ñuu Israel ma ja ka saꞌa ndevaꞌa ñaꞌa ñayii ñuu Egipto ma, te vitna te chindee sa ñayii ñuu Israel ma ja jin ndayaa i nuu ka ndoꞌo ka neni i ma.
\p Vitna te ndeneꞌe sa i ñuu Egipto ma sukan-vaꞌa jin nukoo i ñuu Canaán ma. Ñuꞌú yukan chi in ñuꞌú vaꞌa xeen kúu te jin koo sii ini i yukan.
\p Te kúni sa ja ndijin, Moisés, kiꞌin ni nuu iyo tee tátnuni ñuu Egipto ma te kaꞌan ni jiꞌin de. Ndijin ndeneꞌe ñayii ñuu israel ma sukan-vaꞌa ma jin koo-ka i ñuu Egipto ma —Kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Te Moisés ma ni ndakoneꞌe de:
\p —Kovaa saña chi in tee masu kanuu kúu sa. Masu nawa kuu saꞌa sa —kúu de jiñaꞌa de.
\p Te Suꞌsi ma jiñaꞌa ya: —Má kondii ini ni chi maa sa koo jiꞌin ni te kuu saꞌa ni ndaka —kúu ya jiñaꞌa ya.
\s2 Ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu Moisés ma sukan saꞌa de ma
\p Te Moisés ma jiñaꞌa de nuu Suꞌsi ma:
\p —Vaa ñayii Israel ma chi jin kakan-tnuꞌu ñaꞌa i nde in ni tetniñu ñaꞌa ¿te naxe kuñaꞌa sa? —Kúu de jiñaꞌa de.
\p Te Suꞌsi ma jiñaꞌa ya:
\p —Kuñaꞌa ni ja maa [sa ja kúu sa] Suꞌsi iya ni ka yo kukanu ini Abraham ma, Isaac ma jiꞌin Jacob ma ni tetniñu ñaꞌa, te Jehová nani sa, ja kúni kaꞌan "Maa sa Kúu". Kaꞌan ni xinañuꞌu-ka nuu tee nijaꞌnu ñuu Israel ma te jin koo ni jiꞌin de nuu tee tátnuni ñuu Egipto ma te jin kuñaꞌa ni de ja maa sa ni tatnuni ja jin koo ni ichi yuku ma, te jin kaka ni uni kivi jin koo ni te yukan jin kaꞌmi ni kiti jin ndataa ni nuu sa.
\p Te tee tátnuni ñuu Egipto ma chi masu kachi de ja jin ndee koo ñayii ñuu Israel ma, kovaa saꞌa sa ja kuaꞌa ja jin ndoꞌo jin neni ñayii ñuu Egipto ma, te sukan te maa tee tátnuni ñuu Egipto ma tatnuni ja jin ndekoo ñayii ñuu Israel ma —kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Te Moisés ma jiñaꞌa de nuu Suꞌsi ma:
\p —Kovaa tee nijaꞌnu ñuu Israel ma masu jin kandija de ja kuñaꞌa sa sukan —kúu de jiñaꞌa de.
\p Sani te jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma: —Skana ni yutnu yindaꞌa ni a nuu ñuꞌú a. Te ni skana Moisés ma yutnu yindaꞌa de ma nuu ñuꞌú ma te ni nduu tnu in koo. Sani te jiñaꞌa ya nuu Moisés ma: —ndatnii ni ichi xuu koo a. Te nuu ni ndatnii de ichi xuu ti ma sani te ni nduu tuku yutnu yindaꞌa de ma.
\p Suni ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma: —Chinee ni ndaꞌa ni andaꞌa ni a chii suꞌnu ni a te ndeneꞌe ni, te sukan ni saꞌa de. Te nuu ni ndeneꞌe de ndaꞌa de ma te maa-nka ndiꞌyi teꞌyu kúu. Te ni jiñaꞌa tuku ya ja ndachinee tuku de ndaꞌa de ma chii suꞌnu de ma, te nuu ni ndeneꞌe de ma te jâ ni nduvaꞌa.
\p Te jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma:
\p —Nuna saꞌa ni nduu seña yaꞌa nuu tee nijaꞌnu ñuu Israel ma chi jin kandija de ja maa sa ni tetniñu ñaꞌa. Te nu ñatuu ka kandija de te keꞌen ni jaku ndute jika yute Nilo ma te kati ni de te nduu de niñi, sukan-va jín kandija de ja maa sa ni tetniñu ñaꞌa —Kúu ya jiñaꞌa ya.
\s2 Ñatuu kúni Moisés ma kiꞌin de ñuu Egipto ma
\p Kovaa Moisés ma chi yuꞌu de ja kiꞌin ñuu Egipto ma te saꞌa de sukan jiñaꞌa Suꞌsi ma, te jiñaꞌa de nuu ya:
\p —Masu kiꞌin sa vaa masu kaa tnaꞌa tnuꞌu káꞌan sa te káꞌan tikuatni sa —kúu de jiñaꞌa de.
\p Te ni ndakoneꞌe Suꞌsi ma:
\p Ndakaꞌán ni ja maa sa saꞌa ja kúu ka kaꞌan ñayii ma, kuaꞌan ni te saꞌa ni sukan káꞌan sa a te maa sa taa tnuꞌu kaꞌan ni nuu ñayii ma —kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Kovaa Moisés ma ni ñatuu kúni de ja saꞌa de sukan jiñaꞌa Suꞌsi ma, te suꞌva jiñaꞌa de ya ja vaꞌa-ka tétniñu ya in-ka ñayii. Suꞌsi ma chi ni ndakiti ini ya nuu Moisés ma ja sukan kúu de ma, te jiñaꞌa ya:
\p —Iyo ñani ni Aarón ma ja chindee ñaꞌa de. Saña chi kaꞌan sa nuu maa ni, tee maa ni ndakaꞌan nuu Aarón ma sukan kaꞌan sa ma, te maa de kaꞌan nuu ñayii ma. Kuaꞌan ni ñuu Egipto ma, te ichi kiꞌin ni ma te jin ndatnaꞌa ni jiꞌin ñani ni Aarón ma —kúu ya jiñaꞌa ya.
\s2 Ni ndakokuiñi Moisés ma ñuu Egipto ma
\p Ni jaꞌan Moisés ma nuu iyo yuva xiso de ma te jiñaꞌa de ja na kachi tee ma sukan-vaꞌa kiꞌin Moisés ma jin koto de tnaꞌa de ka iyo ñuu Egipto ma. Yuva xiso de tee nani Jetro ma chi ni kachi de, sani te Moisés ma ni kee de te kuan de ñuu Egipto ma jiꞌin ñasiꞌi de ma jiꞌin saꞌya de ma.
\p Ichi kuan koo de ñuu Egipto ma te vala-nka ja kaꞌni Suꞌsi ma Moisés ma kuechi ja ñatuu chitnuni-ka de sayii de ma. Te ñama ni kuu ñasiꞌi de ma te ni chitnuni ña suchi luluu ma, sannnna ni kaku de. Sani te ni ka ndakeꞌen de ichi te kuan koo de.
\p Suꞌsi ma chi jâ ni jiñaꞌa ya Aarón ma ja na jin ndatnaꞌa de jiꞌin ñani de Moisés ma, te ni ka ndatnaꞌa de ichi ma. Te ni ndakani Moisés ma nuu Aarón ma ndaka ja ni jiñaꞌa Suꞌsi ma.
\s2 Ni ka kaꞌan Moisés ma jiꞌin Aarón ma nuu ñayii ñuu Israel ma
\p Sani te Moisés ma jiꞌin Aarón ma ni ka ndaxtutu de tee nijaꞌnu ñuu Israel ma. Te ni ndakani Aarón ma nuu tee nijaꞌnu ñuu Israel ma ndaka sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma. Te ni ka kaxtnuꞌu de nuu tee nijaꞌnu ñuu Israel ma ja yutnu yindaꞌa Moisés ma te ndúu tnu koo sani te ndúu tuku yutnu ma, te suni ni ka kaxtnuꞌu de sukan kúu ndaꞌa Moisés ma ja nduu i kuenda tnuꞌu ja ndee ndiꞌyi teꞌyu sani te nduvaꞌa tuku ma.
\p Te tee nijaꞌnu ñuu Israel ma ni ka kandija de ja Suꞌsi ma chi ni ndakaꞌán ñaꞌa ya. Te ni ka jinkoo jiti de te ni ka ndachiñuꞌu de Suꞌsi ma.
\c 26
\s 26. Tee tátnuni ñuu Egipto ma ñatuu kachi de ja jin ndee koo ñayii ñuu Israel ma
\r (basado en Éxodo 5—10)
\s2 Moisés ma jiꞌin Aarón ma ni jan koo de ni ka kaꞌan de jiꞌin tee tátnuni ñuu Egipto ma
\p Moisés ma jiꞌin Aarón ma ni jan koo de ni ka kaꞌan de jiꞌin tee tátnuni ñuu Egipto ma te ka jiñaꞌa de sukan jiñaꞌa Suꞌsi iya ka kukanu ini de ma, ja jin ke koo de ñuu Egipto ma te jin koo de ichi yuku ma ja jin ndachiñuꞌu de Suꞌsi ma. Kovaa tee tátnuni ñuu Egipto ma chi saꞌa jiñaꞌa de:
\p —Masu ndi ini sa nawa kúu maa Suꞌsi ni ma. Kovaa masu jin ndee koo ni. Ndijin chi yika ja ka xtnaꞌa ñaꞌa ni, te ñatuu ka waꞌa ni tnuꞌu ja jin satniñu jaku-ka ñayii ñuu ni a —kúu de jiñaꞌa de.
\s2 Tee tátnuni ñuu Egipto ma ni xndoꞌo-ka de ñayii ñuu Israel ma
\p Te tee tátnuni ñuu Egipto ma ni tatnuni de nuu te ni jani de ja ka tatnuni de nuu ñayii ñuu Israel ma ja na na jin xtetuu de ñayii ñuu Israel ma ja jin satniñu xeen-ka i. Vaa ni ñatuu ni ka waꞌa-ka de paja ka jatniñu i ja ka saꞌa i ndoꞌo ma, kovaa ni ka xtetuu de i ja jin saꞌa i ndoꞌo ma sukan ni ka yo saꞌa i kivi ni ka yo waꞌa de paja ma.
\p Te tee tátnuni ñuu Egipto ma jiñaꞌa de nuu ñayii ñuu Israel ma ja inukuxi i, chukan kúuu ja kuni i ja jin kee koo i jin koo i ichi yuku ma jajin ndachiñuꞌu i ya ma.
\p Te vitna te ñayii ñuu Israel ma ñatuu ka kundee i ja jin tava ndiꞌi i ndoꞌo sukan ni ka yo saꞌa i ma, vaa maa i ka kee koo ka nduku i paja i ma. Te tee ñuu Egipto ma ni ka yo ndakiti ini de nuu i te ni ka yo nani de i.
\p Sani te ñayii ñuu Israel ma ni ka ndakiti ini i nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma, vaa ja kuechi de te suꞌva ni kaa-ka tniñu ka saꞌa i ma masu suꞌva ni ka ndayaa i nuu tnundoꞌo ma.
\s2 Ni jikan-tnuꞌu Moisés ma Suꞌsi ma
\p Sani te Moisés ma ni jikan-taꞌvi de nuu Suꞌsi ma te saꞌa jiñaꞌa de:
\p —Suꞌsi Iya Tátnuni, navaꞌa saꞌa ñaꞌa ni saꞌa, vitna chi kaꞌvi-ka ka ndoꞌo ka neni sa sana xiꞌna-ka ma. —kúu de jiñaꞌa de.
\p Te Suꞌsi ma ni ndakoneꞌe ya:
\p —Jin kanda ni te jin kondetu ni, te jin kuni ni. Ndaka ja ni kaꞌan sa ma chi saꞌa sa ja ko kuu. Vaa kenda ora ja maa tee tátnuni ñuu Egipto ma tatnuni ja jin ndekoo ni, tee maa sa skaka ñaꞌa onde kenda koo ni ñuu Canaán ma, ñuꞌú taa sa ja jin ko kuu taꞌvi ni ma.
\s2 Ni teniñu Suꞌsi ma ja uꞌvi ja jin ko kuu ñayii ñuu Egipto ma
\p Sani te kuaꞌan Moisés ma nuu ka iyo tee nijaꞌnu ñuu Israel ma te ni ndakani de sukan jiñaꞌa Suꞌsi ma, kovaa ñatuu ni ka kandija-ka de ja jiñaꞌa Moisés ma.
\p Te Moisés ma jiꞌin Aarón ma ni jan koo de nuu tee tátnuni ñuu Egipto ma, te Aarón ma ni skana de yutnu yinda Moisés ma nuu ñuꞌúma te ni nduu tnu koo, Kovaa tee tátnuni ñuu Egipto ma masu ni kuni de ndaxsiaa de ñayii ñuu Israel ma.
\p Sani te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja na skêe Aarón ma yutnu yindaꞌa de ma yute Nilo ma sukan vaꞌa na nduu ndute ma niñi.
\p Sani te Moisés ma jiꞌin Aarón ma, ni ka saꞌa de sukan ni tatnuni Suꞌsi ma te ni nduu ndute ma niñi te ni ka jiꞌi ndaka tiaka ka ñuꞌu nuu ndute ma, te ñatuu na in ni kuu koꞌo-ka ndute ma. Kovaa ni a sukan ni kuu ma, masu ni kachi tee tátnuni ñuu Egipto ma ja jin ndee koo ñayii ñuu Israel ma.
\p Sani te ni tetniñu Suꞌsi ma kuaꞌa-ka tnundoꞌo nuu ñayii ñuu Egipto ma. Ni tetniñu ya kuaꞌa saꞌva, sani te ni tetniñu ya kuaꞌa xeen tiukun ka tuu ñayii ñuu Egipto ma, kovaa ñuu Gosén ma, nuu ka iyo ñayii ñuu Israel ma chi ñatuu na tiukun ma ni jaꞌan.
\p Sani te ni tetniñu Suꞌsi ma in kueꞌe ja ni jaꞌni i ndaka kiti ñayii ñuu Egipto ma, kovaa kiti ñayii ñuu Israel masu nawa ni ka ndoꞌo ti.
\p Sani te Suꞌsi ma ni tetniñu in kueꞌe ja ni ka yo jichi ndee ñií ñayii ñuu Egipto ma, sani te ni tetniñu tuku ya ja ni kuun xeen-xen ñiñi te ni xnaa i ndaka ja ni ka saka ñayii ñuu Egipto ma, kovaa nuu ka iyo ñayii Israel ma ñatuu na ñiñi ni kuun.
\p Sani te ni tetniñu tuku Suꞌsi ma tika langosta ja ni xndiꞌi ti ni jaa ti ja ni ka saka ñayii ñuu Egipto ma.
\p Sani te ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni kunee kuiti ni-kaꞌnu ñuu Egipto ma uni nduu jiꞌin uni jakuaa, kovaa Gosén ma, nuu ka iyo ñayii ñuu Israel ma ni ndii te ñatuu ni kunee. Chaꞌa kúu ja ku-inn tnundoꞌo tnuneni ni tetniñu Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Egipto ma
\s2 Tee tátnuni ñuu Egipto ma, ni kaꞌan de jiꞌin Moisés ma siki tnundoꞌo ni tetniñu Suꞌsi ma ñuu de ma
\p Ndaka jichi kenda koo tnundoꞌo tetniñu Suꞌsi ma te tee tátnuni ñuu Egipto ma jiñaꞌa de nuu Moisés ma: —Vitna-ncha te ndaxsiaa sa ñayii ñuu Israel a. Kovaa jinu jikan-taꞌvi Moisés ma nuu Suꞌsi ma ja na ndukuee tnundoꞌo yukan ma sani te tee tátnuni ñuu Egipto ma ndáxsama tuku de ja káꞌan de ma te ñatuu waꞌa tnuꞌu ja jin nde koo ñayii ñuu Israel ma.
\p In jichi te ni tetniñu Suꞌsi ma Moisés ma ja ni jan kuñaꞌa de nuu tee tátnuni ñuu Egipto ma ja na konaꞌa de ja ñatuu nde jaꞌni ñaꞌa Suꞌsi ma kuechi ja kúni ya ja jin kuni ñayii ni-kaꞌnu ñuu ñayivi a sukan iyo tnundee tnundatnu ya ja saꞌa ya nde a kúni ya ma.
\c 27
\s Ni tatnuni tee tátnuni ñuu Egipto ma ja na jin ndee koo ñayii ñuu Israel ma ñuu de ma
\r (basado en Éxodo 11.1—13.16)
\s2 Ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin kuu ndaka sayii ñayii ñuu Egipto ma suchi xinañuꞌu ma
\p Ja sukan ñatuu kachi tee tátnuni ñuu Egipto ma ja jin nde koo ñayii ñuu Israel ma, te ni tetniñu Suꞌsi ma in-ka tnundoꞌo tnuneni nuu ñayii ñuu Egipto ma. Te ni tatnuni ya ja jin kuu sayii xinañuꞌu ñayii ñuu Egipto ma, jiꞌin ndaka kiti xinañuꞌu ni ka kâku ma, kovaa saꞌya ñayii ñuu Israel ma jiꞌin kiti i ma chi ñatuu nawa jin ndoꞌo i.
\s2 Ni ka jaꞌni ñayii ñuu Israel ma in kiti, te ni ka chiꞌi i niñi ti ma yeꞌe i ma
\p Ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma naxe jin saꞌa de sukan-vaꞌa jin kaku sayii ñayii ñuu Israel ma suchi xinañuꞌu ma, jin kiti ni ka kâku xinañuꞌu ma. Ni jiñaꞌa ya ja kivi uxi kii yoo yukan, mamaa ñayii ma veꞌe i ma te jin tnii i in ndikachi kiti in kuiya, in kiti vaꞌa ja ñatuu na kueꞌe ti te jin ko koto vaꞌa i ti sukan-vaꞌ kenda kivi uxu kunn yoo yukan.
\p Te nú in veꞌe ma te jaku-ni ñayii ma kúu, te jín ndatnaꞌa uu veꞌe ma te jin kaꞌni i in kiti ja jin ko kuu ñayii nduu veꞌe ma.
\p Te kivi uxi kuun kii yoo yukan ma jín kaꞌni i ti ora ve kunee ma, te jín chiꞌi i niñi ti ma yutnu yeꞌe i ma.
\p Te jín koo i veꞌe i ma jakuua yukan onde in-ka kii ma.
\p Te kuñu kiti ma chi jin taꞌvi i te jin kaa i jiꞌin yuku uwa, jiꞌin xtatila ja ñatuu na levadura yiꞌi. Te nuu ni ndoo-ka jaku kiti ma te jin kaꞌmi i ndaka, te má jin kaꞌnu i yiki ti ma.
\p Te ora jin kaa i kuñu kiti ma, jín koo tuꞌva i vaa sani te jin nde koo i ñuu yukan. Saꞌa ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma.
\p Te Moisés ma ni ndakaꞌan de nuu tee nijaꞌnu ñuu Israel ma. Te ndaka ñayii ñuu Israel ma ni ka saꞌa sukan ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin saꞌa ñayii ma maa maa i veꞌe i ma.
\s2 Ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka jiꞌi sayii xinañuꞌu ñayii ñuu Egipto ma
\p Sani te ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka jiꞌi sayii xinañuꞌu ñayii ñuu Egipto ma jiꞌin kiti xinañuꞌu ni ka kâku ma.
\p Kovaa nuu ka iyo ñayii ñuu Israel ma, nuu ndee niñi yeꞌe i ma chi ñatuu na in ni jiꞌi. Onde jakuaa yukan te ni kejaꞌa Viko Pascua ma ja kúni kaꞌan ja ni ka ndayaa ñayii ma.
\p Sani te savañuu ma te ni ka jiꞌi ndaka sayii xinañuꞌu ñayii ñuu Egipto ma, jiꞌin kiti i kiti ni ka kâku xinañuꞌu ma, onde sayii maa tee tatnuni ñuu Egipto ma ni jiꞌi tna. Te maa jakuaa yukan te ni tatnuni tee tatnuni ñuu Egipto ma ja na jin ke koo ndaka maa ñayii ñuu Israel ma.
\s2 Ni ka ndee koo ñayii israelita ma ñuu Egipto ma
\p Sani te ñayii ñuu Israel ma ni ke keꞌen i ñuja ka saꞌa i xtatila ma te ñatuu ni ka chiꞌi-ka i levadura te kuan koo jiꞌin i.
\p Te ni ka jikan i nuu ñayii ñuu Egipto ma saꞌma, xeꞌe jiꞌin siki. Te ñayii ñuu Egipto ma chi ni ka waꞌa i.
\p Te ñayii israelita ma ni ka ndee koo i ñuu Egipto ma maa jakuaa yukan, te kuan koo i ichi ñuu Sucot ma.
\p Ja yatni iñu ciento mil tee ñuu Israel ma ni ka ndee koo ñuu Egipto ma jiꞌin ñasiꞌi de jiꞌin saꞌya de jiꞌin kiti de. Ñayii israelita ma chi kuun ciento jiꞌin oko uxi (430) kuiya ni ka iyo i ñuu Egipto ma.
\s2 Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma ja ndaka kuiya jin saꞌa i Viko Pascua ma
\p Te ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma ja ndi-kuiya ndi-kuiya jin saꞌa i Viko Pascua ma ja jin ndakuneꞌe i sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka ndee koo i ñuu egipto ma.
\p Jin konaꞌa i ja jin kaꞌni i in ndikachi xi in ndixiꞌyu sukan ni ka saꞌa i jakuaa ni ka ndekoo i ñuu Egipto ma, te jín konaꞌa i ja jin keneꞌe i levadura ma veꞌe i ma xiꞌna-ka sana jin saꞌa i viko ma. Te xtatila jin saꞌa i ma, ma jin chiꞌi i levadura te in smana kuiti jin kaa i xtatila yukan. Ja jin saꞌa i sukan te jin ndakaꞌán i sukan tnuꞌu nuu tnuꞌu neꞌe ni ka ndee koo i ñuu Egipto ma.
\p Ni tatnuni Suꞌsi ma ja ndaka ñayii ñuu Israel ma jin ko saꞌa viko kivi yukan, te jín ndakani i nuu saꞌya tata i ma navaꞌa ka saꞌa i viko yukan.
\s2 Ndaka saꞌya ñayii ñuu Israel ma suchi xinañuꞌu ma chi kuenda maa Suꞌsi ma ka kuu i
\p Sani te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma ja saꞌya i suchi xinañuꞌu ma jiꞌin ndaka kiti i kiti xinañuꞌu ma jin sasiin i ja ko kuu kuenda maa ya, vaa maa ya ni saꞌa ja ni ka kaku i jakuaa kivi ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka jiꞌi saꞌya ñayii ñuu Egipto ma jiꞌin kiti i ma.
\p Te suni ni tatnuni ya ja kiti iyo ja kuu ndakuaꞌa o ti nuu Suꞌsi ma te jín kaꞌni i kiti xinañuꞌu, kiti yii ma, te jin ndakuaꞌa i ti nuu Suꞌsi ma. Te kiti masu iyo ja kuu ndakuaꞌa o ti nuu Suꞌsi ma te nuu tniñu ti ma te jín kaꞌni i in ndikachi xi in ndixiꞌyu ja jin ndakuaꞌa i ti nuu Suꞌsi ma, te sukan te koteku in-ka ti ma.
\p Te suni ni tatnuni Suꞌsi ma ja kuu saꞌya ñayii ñuu israel ma suchi xinañuꞌu ma te jin ndakuaꞌa i in ndikachi xi in ndixiꞌyu, sukan-vaꞌa koteku saꞌya i suchi xinañuꞌu ma. Te ni tatnuni ya ja jin ndakani ñayii ma nuu saꞌya i ma navaꞌa ka saꞌa i ndaka chukan, sukan-vaꞌa ma jin ndunaa saꞌya i ma ndaka ja ni saꞌa Suꞌsi ma ja jin kuu i ma.
\c 28
\s1 Ni chindee Suꞌsi ma ñayii ñuu Israel ma ja ni ka yaꞌa i Mar Rojo ma
\r (basado en Éxodo 13.17—15.21)
\s2 Ni kenda koo ñayii ñuu Israel ma onde yuꞌu Mar Rojo ma
\p Ichi kuiti-ka ja kenda o ñuu Canaán ma kúu ichi yaꞌa ñuu nuu ka iyo ñayii ñuu filisteo ma, kovaa Suꞌsi ma chi ñatuu ni skaka ya ñayii ñuu Israel ma ichi yukan vaa ñatuu ni kuni ya ja jin ndakokuiñi i nuna kenda koo ñayii ñuu filisteo ma ja jin kanaa i ma.
\p Chukan kúu ja Suꞌsi ma chi ni skaka ya ñayii ñuu Israel ma ichi kani-ka ma, tnaꞌa ja yaꞌa ichi nuu iyo Mar Rojo ma.
\p Nuu ni ka ke koo ñayii ñuu Israel ma ñuu Sucot ma te ora nduu ma Suꞌsi ma ni saꞌa ya ja in viko yoxtnuu ichi nuu jin koo ñayii israel ma. Te ora jakuaa ma ni saꞌa ya ja in ñuꞌu nduꞌva yoxtnuu, te sukan ka tnuu nuu ñayii ma ichi kuan koo i ma.
\p Nuu kuan nu koo ñayii ñuu Israel ma te kuan nu koo i jiꞌin ñundeꞌyu José ma, vaa nuu ve kuyatni ja kûu de ma te ni tatnuni de ja jin nukoo jiꞌin i ñundeꞌyu de ma ñuu Canaán ma. Kuan nukoo jiꞌin i ñundeꞌyu de ma sukan vaꞌa jin chuꞌu i de ñuu Canaán ma.
\p Nuu ni kenda koo ñayii ñuu Israel ma nuu nani Etam ma, te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma ja jin jakuiñi i yuꞌu Mar Rojo ma ja jin ndatatu i. Vaa Suꞌsi ma chi kúni ya ja tee tátnuni ñuu Egipto ma káni ini de ja ni ka jakituu ñayii ñuu Israel ma yuꞌu mar ma te sondikin de i. Chukan kúu ja ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin jakuiñi ñayii ñuu Israel ma ja jin ndatatu i yuꞌu Mar Rojo ma.
\s2 Ñayii ñuu Egipto ma ni ka sondikin i ñayii ñuu Israel ma
\p Tee tátnuni ñuu Egipto ma jiꞌin ndaka tee ka netniñu jiꞌin de ma, saꞌa ni ka jani ini de: "Masu vaꞌa-ni ni ka saꞌa o ja ni ka waꞌa o tnuꞌu kuan koo ñayii ñuu Israel ma". Sani te ni ka ndaxtutu de soldado de ma jiꞌin carru yutnu jan koo jiꞌin de ja ka kanaa de ma, te ni jakoxtnuu tee tátnuni ñuu Egipto ma te kuan koo de ka sondikin de ñayii ñuu Israel ma. Te ni ka ndaniꞌi de ñayii ñuu Israel ma yuꞌu Mar Rojo ma, te ka jani ini de ja ni jakituu i yukan-ni.
\p Te ñayii ñuu Israel ma ni ka yuꞌu xeen i nuu ni ka jini i ja ni kenda koo ñayii ñuu Egipto ma ka sondikin ñaꞌa i ma, te ni ka jikan-taꞌvi i nuu Suꞌsi ma ja na chindee ñaꞌa ya. Te ni ka kejaꞌa i ka kuyika i nuu Moisés ma, te ka jiñaꞌa i ja vaꞌa-ka nute ni ka ndoo i ñuu Egipto ma. Kovaa saꞌa jiñaꞌa Moisés ma:
\p —Má jin koyuꞌu ni. Jin kondeꞌya ni, te jin kuni ni sukan saꞌa Suꞌsi ma ja jin kaku ni vitna. Vaa Suꞌsi ma chi xnaa ya ndaka soldado tee ñuu Egipto ma te masu nama jin kuni-ka ni de —kúu de jiñaꞌa de.
\s2 Ni june Suꞌsi ma in ichi nuu Mar Rojo ma
\p Sani te jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja na tatnuni de nuu ñayii ñuu Israel ma ja jin ndaxtutu i ndatniñu i ma, te suni ni tatnuni ya ja ndoneꞌe Moisés ma yutnu yindaꞌa de ma ichi nuu mar ma sukan-vaꞌa ndanune nuu ndute ma te ndanune in ichi yichi kuiti nuu mar ma ja jin yaꞌa ñayii ma. Sani te ni ndaskanda Suꞌsi ma viko yoxtnuu nuu ñayii ñuu Israel ma te ni nukuita ndikin i ichi yata ñayii ma, te sukan te ni ñumeꞌñu viko ma ñayii ñuu Israel ma jiꞌin ñayii ñuu Egipto ma, te ñayii ñuu Egipto ma chi ñatuu ni kuu jin kondeꞌya-ka i naxe kuan koo ñayii ñuu Israel ma.
\p Sani te ni skata Moisés ma yutnu yindaꞌa de ma ichi nuu mar ma, te ni saꞌa Suꞌsi ma ja niñu ni yiꞌi tachi te ni june i nuu ndute ma. Te ni ndanune in ichi meꞌñu mar ma te ni ka yaꞌa ñayii ñuu Israel ma, te iyo ndute ma kuenda tnuꞌua ja yika veꞌe nduu nduu lado ichi nuu ni ka yaꞌa i kuan koo i ma.
\s2 Ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka jiꞌi soldado ñuu Egipto ma
\p Nuu ni ka jini soldado ñuu Egipto ma ichi naꞌa meꞌñu ndute ma te ni ka chunuu tna de kuan koo de ja ka sondikin de ñayii ñuu Israel ma. Te ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka tnana carru kuan koo jiꞌin tee ñuu Egipto te ni ka jakituu tnu yukan-ni, te ñatuu ka kundee-ka de jin skanda de tnu.
\p Nuu jâ ni ndiꞌi ñayii ñuu Israel ma ni ka yaꞌa nuu Mar Rojo ma, te ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja skata tuku de yutnu yindaꞌa de ma ichi nuu mar ma. Nuu ni skata Moisés ma yutnu yindaꞌa de ma ichi nuu mar ma te ni ndandesi nuu ndute ma, te ni ka saꞌvi soldado ñuu Egipto ma nuu ndute ma te ni ka jiꞌi de.
\p Kovaa ndaka ñayii ñuu Israel ma ni ka yaꞌa in-ka lado ma te ni ka kaku i. Sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka kaku ñayii ñuu Israel ma nuu ñayii ñuu Egipto ma.
\s2 Ni ka ndachiñuꞌu ñayii ñuu Israel ma Suꞌsi ma
\p Nuu ni ka jini ñayii ñuu Israel ma sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni kaku i ma, te ni ka jatnuꞌu ini xeen i Suꞌsi ma ja sukan iyo tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu ya ma, te ni ka kukanu ini i ya te ni ka kunanu ini i ja iyo ya jiꞌin Moisés ma.
\p Te ni ka saꞌa i in yaa ja káꞌan sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka kaku i ma, te ni ka jita i nuu ya, te saꞌa káꞌan:
\q1 Jín ndachiñuꞌu o Suꞌsi ma vaa ni saꞌa ya ja ni ka kaku o. Ni saꞌa ya ja ni ka jiꞌi ñayii ñatuu ka kuni mani nuu o ma nuu ndute Mar Rojo ma. Ñatuu na in-ka Suꞌsi saꞌa sukan saꞌa Suꞌsi o a. Maa Suꞌsi o a jito ñaꞌa te skaka ñaꞌa ya ja jin nu koo ñuu Canaán ma.
\c 29
\s1 Ni ka ndee koo ñayii ñuu Israel ma Mar rojo ma te kuan koo i ichi yuku Sinaí ma
\r (basado en Éxodo 15.22—17.16)
\s2 Kuan koo ñayii ñuu Israel ma ichi Mara ma jiꞌin ichi Elim ma
\p Yuꞌu Mar Rojo ma ka iyo ñayii ñuu Israel ma, sani te ni keꞌen Moisés ma ichi te kuan koo de jiꞌin ñayii ma ichi nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma, te ni ka jika de uni kivi sani te ñatuu ka niꞌi-ka de ndute jin koꞌo de.
\p Ni ka kenda koo ñayii ñuu Israel ma in nuu nani Mara, te yukan iyo in soko ndute, kovaa ndute ma chi uwa de. Sani te ndaka ñayii ma ni ka kejaꞌa i ka kuyika i nuu Moisés ma kuechi ja uwa ndute ma, te Moisés ma ni jikan-tnuꞌu de nuu Suꞌsi ma naxe saꞌa de. Te Suꞌsi ma ni kaxtnuꞌu ya nuu Moisés ma in yutnu chunee de nuu ndute ma sukan-vaꞌa nduu de ndute vaꞌa te kuu jin koꞌo ñayii ma de. Te sukan ni saꞌa Moisés ma te ni kuu ni ka jiꞌi ndaka ñayii ma ndute vaꞌa.
\p Nuu nani Mara ma ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma ja ndimaa ko jin kandija i ja tátnuni ya ma, te nuna jin kandija i ja káꞌan ya ma te ma tetniñu ya nuu i ni in ja uꞌvi ni tetniñu ya nuu ñayii ñuu Egipto ma. Sani te kuan koo ñayii ñuu Israel ma onde nuu nani Elim ma. Yukan chi ka iyo uxi uu nuu tóo ndute, te yukan ni ka jakuiñi ñayii ñuu Israel ma ja jin ndatatu i.
\s2 Ni ka kuyika ñayii ñuu Israel ma nuu Suꞌsi ma
\p Sani te ni ka ke koo ñayii ma nuu nani Elim ma te kuan koo-ka i, te ñayii ma ni ka kejaꞌa i ka kuyika tuku i nuu Moisés ma, te ka jiñaꞌa i ja vaꞌa-ka nute ni ka ndoo i ñuu Egipto ma vaa yukan chi iyo kuaꞌa ja jin kaa i, sana ja jin kûu i soko nuu ka iyo i ma vaa masu nawa iyo kuiti ma.
\p Te Moisés ma jiñaꞌa de nuu ñayii ma ja visi nuu maa de ka kuyika i ka jani ini i, kovaa ja ndaa kúu ja nuu Suꞌsi ma ka kuyika i. Te maa Suꞌsi ma kuaꞌa ja jin kaa i.
\p Sani te ni tetniñu Suꞌsi ma kuaꞌa xeen kañuꞌu, ûni kiti kuaꞌa xeen ndava ni kenda koo ti nuu ka iyo ñayii ñuu Israel ma, te ni ka tnii ñayii ma ti te sukan ni ka niꞌi i kuñu ni ka jaa i.
\s2 Ni tetniñu Suꞌsi ma maná nuu ñayii ñuu Israel ma
\p Kivi yutnee ma nuu ni ndayichi yuyu ni kuun ma, ñayii ñuu Israel ma ni ka jini i ja yaa yaa-kna kaa nuu ñuꞌú ma kuenda tnuꞌu ja ni kuun yuꞌva, te ja kaa nuu ñuꞌu ma chi kuenda tnuꞌu ja ndikin cilantru ma kúu.
\p Te Moisés ma ni jiñaꞌa de nuu ñayii ñuu Israel ma ja maa Suꞌsi ma ni tetniñu xtatila ja jin kaa ñayii ma. Te ni jiñaꞌa de nuu ñayii ma ja ndaka xtnee ma jin ke koo i te jin ndaxtutu i uu-ni litro, sukan kaa in ñayii ma. Te suni ni jiñaꞌa de ja má jin ndaxtutu kuaꞌa-ka i ja jin tavaꞌa i ja jin kaa i in-ka kii ma, vaa nuna jin tavaꞌa i chi in-ka kii ma chi taꞌvi tindaku.
\p Te suni ni jiñaꞌa Moisés ma ja má jin ndaxtutu ñayii ma ja jin kaa i ma kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu ñayii ma, te kivi xiꞌna-ka ja ko kuu kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu ñayii ma chi kuu jin ndaxtutu i ja jin kaa i nduu kivi ma, te sukan te ma tivi ja ni ka ndaxtutu i ja jin kaa i ma.
\p Ni ka ke koo ñayii ñuu Israel ma te ni ka ndaxtutu i ja jin kaa i ma, te nuu ni ka ndachikuaꞌa i ma te inuu-ni ka nevaꞌa ndaka i visi nde maa i ni ndaxtutu kuaꞌa-ka xi nde maa i ni ndaxtutu vala-ni.
\p Jaku ñayii ma chi ñatuu ni ka kandija i sukan ni tatnuni Moisés ma te ni ka tavaꞌa-ka i jaku ja jin kaa i in-ka kivi ma, kovaa ni taꞌvi tindaku te kini xeen ni jaxiko, te ni kuu sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma.
\p Te kivi xiꞌna-ka ja ko kuu kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu ñayii ma, jaku ñayii ma ñatuu ni ka ndaxtutu i ja jin kaa i uu kivi, te ni ka ke koo i kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu ñayii ma kovaa masu nawa ni ka niꞌi i, vaa kivi yukan chi kivi ni saꞌa Suꞌsi ma ja jin ndatu ñayii ma kúu.
\p Te jaku jaku te ni ka kandija ñayii ma sukan jiñaꞌa Moisés ma ja maa Suꞌsi ma ni tetniñu ja jin kaa i ma, te ni ka xnani i maná, te jaa kuenda tnuꞌu ja xtatila jiꞌin nduxi, te ni kuu ni ka yo saꞌa ñayii ma xita jiꞌin toli.
\p Te ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja in nuu tindoꞌo te tnáa de uu litro maná te na tavaꞌa de, sukan-vaꞌa ñayii kenda koo kuee-ka ma te jin kuni tnaꞌa i sukan kaa ja ni waꞌa Suꞌsi ma ja ni ka jaa ñayii ma. Te ni tavaꞌa Moisés ma uu litro maná ma.
\p Sukan ni ka yo saꞌa ñayii ñuu Israel ma, ja ndaka kivi ni ka yo ndaxtutu i maná ma, yika-ni ja kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu ñayii ma kúu ja ñatuu ni ka yo ndaxtutu i. Sukan ni waꞌa Suꞌsi ma ja ni ka jaa ñayii ma onde ni kenda koo i yatni ñuu Canaán ma.
\s2 Ni wa Suꞌsi ma ndute ni ka jiꞌi ñayii ñuu Israel ma
\p Sani te kuan koo-ka ñayii ñuu Israel ma te ni kenda koo i onde nuu nani Refidim ma, te yukan ni ka jakuiñi i ja jin ndatatu i. Te yukan chi ñatuu na ndute jin koꞌo ñayii ma te ni ka kuyika tuku i nuu Moisés ma te ka jiñaꞌa i ja jin kûu i ja ka yichi i. Te jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii ma ja má jin kuyika-ka i nuu Suꞌsi ma.
\p Sani te ni jikan-tnuꞌu Moisés ma nuu Suꞌsi ma naxe saꞌa de. Te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja tnii de yutnu yindaꞌa de ma, yutnu ni skee de yute Nilo ma, te kuun de tnu yika in toto jiñaꞌa ya ma. Ka iyo tee nijaꞌnu ñuu Israel ma te ni kuun Moisés ma yutnu yindaꞌa de ma yika toto jiñaꞌa ya ma, te ni too ndute ni ka jiꞌi ndaka ñayii ma.
\s2 Ni ka kanaa ñayii ñuu Israel ma jiꞌin ñayii amalecita ma
\p Ichi nuu kuan koo ñayii ñuu Israel ma ka iyo ñayii amalecita ma ja ka kuu i saꞌya tata Esaú, tee kúu ñani Jacob ma. Te nuu ni ka jini ñayii amalecita ma ja ichi yukan kuan koo ñayii ñuu Israel ma te ni ka ke koo i ja jin kanaa i jin ñayii Israel ma. Ni tetniñu Moisés ma Josué ma jiꞌin jaku soldado ja jin kanaa de jiꞌin ñayii amalecita ma, te ni ka kundee ñayii ñuu Israel ma.
\p Ni ndakiti ini Suꞌsi ma nuu ñayii amalecita ma te ni tatnuni ya nuu Moisés ma ja kuñaꞌa de Josué ma te jín xnaa de ndaka ñayii amalecita ma.
\c 30
\s Nuu yuku Sinaí ma ni kaꞌan Suꞌsi ma in tnuꞌu ni skuiso ya nuu ñayii ñuu Israel ma, te ni kaꞌan ya uxi tnuꞌu ni tatnuni ya
\r (basado en Éxodo 19.1—20.20)
\s2 Ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu Moisés ma nuu yuku Sinaí ma
\p Kuan koo-ka ñayii ma onde ni kenda koo i jaꞌa yuku Sinaí ma, te ni ka jakuiñi i yatni yuku Sinaí ma ja jin ndatatu i. Te ni kaa Moisés ma yuku Sinaí ma, te yukan ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu de, te saꞌa jiñaꞌa ya:
\p —Kuaꞌan ni nuu ñayii ñuu Israel ma te kuñaꞌa ni ja jín ndakaꞌán i sukan ni saꞌa sa ja ni tetniñu sa ja uꞌvi nuu ñayii ñuu Egipto ma te ni chindee sa i ja ni ka ndayaa i nuu ñayii ñuu yukan. Suni kuñaꞌa ni nuu ñayii ñuu Israel ma ja jín ndakaꞌán i ja maa sa jito vaꞌa i te maa sa ni skaka ichi i onde ni ka kenda koo i yuku Sinaí ya, vaa yaꞌa kúni sa ja kaꞌan sa nuu i naxe jin ko saꞌa jin ko kuu i.
\p Te nuna jin kandija ñayii ñuu Israel ma te jin saꞌa i sukan kuñaꞌa sa ma te jin ko kuu i ñayii ni ndakaji maa sa, vaa visi ka iyo ndaka-ka ñayii ñuu ñayivi a ja saꞌa sa naxe kúni maa sa kovaa ñayii ñuu Israel ma jin ko kuu ñayii ni kaji maa sa. Te ñayii ñuu Israel ma jin kaxtnuꞌu nuu ndaka ñayii ñuu ñayivi a sukan saꞌa sukan kúu sa ma —Kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Sani te ni nuu Moisés ma yuku ma onde nuu ka iyo ñayii ñuu Israel ma te ni jiñaꞌa de nuu ñayii ma sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma, te ñayii ma chi ni ka skuiso i ja jin saꞌa i sukan kúni Suꞌsi ma. Sani te ni ndaa tuku Moisés ma yuku Sinaí ma te ni jiñaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja ni ka skuiso ñayii ma ja jin saꞌa i sukan tátnuni ya ma. Sani te saꞌa jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma:
\p —Vaꞌa-ni nú sukan ka kaꞌan ñayii ma. Vitna te kúni sa ja jin konduu ni jin kasi ni jaꞌa yuku a, sukan-vaꞌa ñatuu na in kaa yuku a xi keꞌe i. Te nú na in ni kaa yuku a xi ni keꞌe i te ndaka-ka ñayii ma jín kuayuu ñayii yukan onde jin kaꞌni i ñayii yukan.
\p Suni kuñaꞌa ni ndaka ñayii ma ja jín ndakate i saꞌma i ma, te tee ma, kuñaꞌa ni de ja má jin kavatuu de jiꞌin ñasiꞌi de ma, sukan vaꞌa jin koo ii ñayii ma, vaa nuu uni kivi ma te kii sa nuu yuku yaꞌa —Kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Ni ndakani Moisés ma nuu ñayii ma sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma. Te nuu uni kivi ma te nuu yuku Sinaí ma ni ndajinu viko, te jandute jandute-nka, te kána ñuꞌma kána ñuꞌma-nka. Te ni kuu niniꞌi yuꞌu trompeta te ni ka yuꞌu xeen-xen ñayii ma. Sani te ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii ma ja jin ndututu i jaꞌa yuku ma, te Suꞌsi ma ni jiñaꞌa ya nuu Moisés ma ja kaa de yuku ma kiꞌin de.
\s2 Uxi tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin saꞌa ñayii ma
\p Te onde nuu yuku ma te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja nuu tuku de jaꞌa yuku ma sukan-vaꞌa kuñaꞌa de nuu ñayii ma ja máko jin yanduu i nuu ni ka konduu de ni ka jasi de jaꞌa yuku ma, te ni nuu Moisés ma jaꞌa yuku ma ni jan kuñaꞌa de ñayii ma, sani te ni ndaa tuku de yuku ma.
\p Sani te onde nuu yuku ma ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma, te saꞌa jiñaꞌa ya:
\p — Saña kúu Suꞌsi ni. Saña kúu Suꞌsi iya ni ndeneꞌe ñaꞌa ñuu Egipto ma, nuu ni ka yo ndoꞌo ni ka yo neni ni ma.
\p Má jin nduku ni in-ka ja jin xnani ni Suꞌsi te jin ndachiñuꞌu ni.
\p Má jin ndaneꞌe ni ni a yunuu ñayii, ni a yunuu kiti ja jin ndachiñuꞌu ni, vaa maa in-ni sa kúu Suꞌsi.
\p Má jin ndakuneꞌe neé jin ndakuneꞌe uun ña ni nawa ka saꞌa ka kuu ni ma, vaa saña chi ndakan sa cuenda te xndoꞌo xneni ñaꞌa sa nú sukan na jin saꞌa ni.
\p Jin konaꞌa ni ja ma jin satniñu ni kivi ni tatnuni sa ja ma jin satniñu ñayii ma. Ndi-iñu kivi ma chi kuu jin satniñu ni, kovaa kivi ku-uja ma chi ni in ñayii ma satniñu. Ni a ñayii ka jinukuechi nuu ni ma, ni a kiti ma; ñatuu na in satniñu kivi yukan. Jin ndakaꞌán ni ja iñu kivi te ni saꞌa sa andivi a jiꞌin ñuꞌú a, te ni ndatatu sa kivi ku-uja ma. Onde kivi yukan, te kivi ku-uja ma chi kivi ma jin satniñu ñayii ma kúu te jin katanuu i jin ndachiñuꞌu i Suꞌsi ma.
\p Jin kava respetu ni te jin kuandetu ni nuu yuva ni ma, te nú sukan na jin saꞌa ni te kani kivi jin koteku ni ñuu ñayivi a.
\p Má jin kaꞌni ni in-ka ñayii ma.
\p Ñayii ni ka tnandaꞌa ma, má jin kivinduu i jiꞌin in-ka ñayii ñatuu ni tnandaꞌa jiꞌin i ma ja saꞌa i ja uꞌvi.
\p Má jin sakuiꞌna ni.
\p Má jin skanduu yuꞌu ni ja jin kaꞌan tnuꞌu ni ja kuu in-ka ñayii.
\p Má jin ndiyo ini ni ñasiꞌi in-ka tee ma, ni a jin ndiyo ini ni veꞌe in-ka ñayii ma xi ñayii ka jinukuechi nuu i ma xi kiti i ma, má jin ndiyo ini ni ni-in ndatniñu nevaꞌa in-ka ñayii ma.
\p Saꞌa ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ñayii ma.
\s2 Ni ka yuꞌu ñayii ma
\p Te ñayii ñuu Israelita ma ni ka yuꞌu i nuu ni ka jinisoꞌo i sukan iyo kúu nuu ni kaꞌan Suꞌsi ma, te ni ka jiñaꞌa i nuu Moisés ma ja kivi kiꞌin-ka o ma te nuu maa Moisés ma na kaꞌan Suꞌsi ma te sana ndakaꞌan maa de nuu ñayii ma. Vaa ka yuꞌu ñayii ma ja jin kûu i nuna jin kunisoꞌo i ja kaꞌan Suꞌsi ma in-ka jichi.
\p Te Moisés ma, jiñaꞌa de nuu ñayii ma ja má jin koyuꞌu i sukan iyo kúu ma, vaa ja ndaa kúu ja Suꞌsi ma chi iyo tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu ya, te kúni ya ja jin koyuꞌu i ya te má jin ko saꞌa i ja uꞌvi ma, vaa ñayii saꞌa ja uꞌvi ma chi ndakan ya cuenda nuu i.
\c 31
\s 31. Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma sukan jin saꞌa de jiꞌin ñayii ka jinukuechi nuu in-ka ñayii ma jiꞌin ñayii ka sakuiꞌna ma
\r (basado en Éxodo 20.21—23.33)
\p Sani te ni ndaa tuku Moisés ma nuu yuku Sinaí ma, te neꞌun viko ma ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu de, te saꞌa jiñaꞌa ya:
\p —Kuñaꞌa ni nuu ñayii ñuu Israel a sukan kaꞌan sa nuu ni a. Ndaxndaku ini ni i ja jâ ni ka jini i sukan ni kaꞌan sa onde andivi a. Ja masu ko jin nda saꞌa i jiꞌin oro xi plata in ja jin xnani i Suꞌsi te ko jin ndachiñuꞌu i, vaa masu jatna ini sa.
\p Te nú ka kuni ñayii ma ja jin ndachiñuꞌu ñaꞌa i, te jín xtutu i ñuꞌú xi yuu te jín saꞌa i in altar te masu sukun xeen koo sukan vaꞌa ñatuu na xkueyi ko ndee ja kaa ñayii ma te ndachiñuꞌu ñaꞌa i.
\s2 Naxe jin ko kuu ñayii ma jiꞌin ñayii ka jinukuechi nuu i ma
\p Sani te ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin ko saꞌa vaꞌa jin ko saꞌa ndaa i jiꞌin ñayii ka jinukuechi nuu i ma, te suni ni tatnuni ya sukan jin ndatnuꞌu mani i nú na in kuechi ni kuu ma.
\p Te saꞌa ni jiñaꞌa ya:
\p —Nu ni ka jaan ñayii Israel a nuu ñayii ñuu i a in ñayii kunu-kuechi nuu i, te yika-ni ja iñu kuiya kúu jin kuatniñu i ñayii ma te kuiya ku-uja ma te jin kuaꞌa i tnuꞌu noꞌo maa ñayii ma. Te nú ñayii jinukuechi ma te ni tnandaꞌa i jiꞌin in ñaꞌa ni waꞌa ñayii xi nuu jinukuechi i ma, masu kuu noꞌo i jiꞌin ñasiꞌi i ma xi saꞌa ya i ma, chi jin ndoo maa i.
\p Kovaa nú kutoo i ñasiꞌi ma jiꞌin saꞌya i ma jiꞌin tee xi nuu jinukuechi i ma, te kuu ndoo i veꞌe de ma. Te tee xi nuu jinukuechi i ma saꞌa de in yavi soꞌo i ma te ko kuu i in ñayii kunu-kuechi ni-kani ni-jika nuu de.
\p Nuu in tee te ni jaan de in ñaꞌa kunu-kuechi nuu de te koo de jiꞌin ña cuenda tnuꞌu ja ñasiꞌi de, te na ko koto vaꞌa de ña te kondi ini de ja koo ja kaa ña jiꞌin saꞌma ña. Cuenda tnuꞌu ja ñasiꞌi de ko kuu ña visi na tnandaꞌa de jiꞌin in-ka ñaꞌa.
\p Nú in tee te xtnandaꞌa de sayii de ma jiꞌin in ñaꞌa jinu-kuechi nuu de ma te na kutoo de ña sukan iyo ja kutoo ñayii ma janu i ima. Ñayii nevaꞌa ñayii jinu-kuechi nuu i ma, masu ko kaꞌni i ñayii jinu-kuechi nuu i ma, kovaa nuna saꞌa ndevaꞌa i ñayii jinu-kuechi nuu i ma te skenaa ñayii ma in nuu i xi kee in nuꞌu i, nú sukan ni saꞌa ndevaꞌa i ñayii ma te na kuaꞌa i tnuꞌu te noꞌo ma ñayii jinu-kuechi nuu i ma vaa masu iyo-ka i ja tatnuni i nuu ñayii yukan ja sukan ni saꞌa ndevaꞌa i ñayii ma.
\s2 Sukan ko kuu o jiꞌin in-ka ñayii ma
\p Nú na in te ñukuun ni jaꞌni i in-ka ñayii ma iyo i ja kûu tna i. Te nú ja ni kuu sanaa te ni jiꞌi in-ka ñayii ma, te ñayii xi kuechi ma kúu kiꞌin i in-ka ñuu nuu kâku i. Kovaa nú ñukuun ni saꞌa i te ni jiꞌi ñayii ma chi visi na kivi i ini veñuꞌu ma te tnii i yuꞌu altar sa ma ja na konee kanu ini sa te kâku i, kovaa jâ iyo i ja kûu i.
\p Suni ñayii kaꞌni yuva i ma xi siꞌi ma, xi kaꞌan ndevaꞌa i nuu de ma chi iyo i ja kûu i. Ñayii sakuiꞌna in-ka ñayii ma chi iyo i ja kûu tna i.
\p Nú in tee te sakuiꞌna de in kiti te kaꞌni de ti xi xiko de ti, te nú in xndiki ni sakuiꞌna de te iyo ja ndakuaꞌa de uꞌun xndiki; te nú in ndikachi ni sakuiꞌna de te iyo ja kuun ndikachi ndakuaꞌa de.
\p Te nú teku kiti ni sakuiꞌna de ma te iyo ja ndakuaꞌa de kiti ni sakuiꞌna de ma jiꞌin in-ka ti.
\p Te nú na in ndakaꞌmi ñuꞌú i ma te kuu sanaa te kuikin ñuꞌú in-ka ñayii ma, te ñayii ndakaꞌmi ñuꞌú i ma iyo i ja ndachunaa i dañu ni kuu ñuꞌú in-ka ñayii ma.
\p Nú na in ni saꞌa ndevaꞌa in-ka ñayii ma xi ni xtnakueꞌe i ñayii ma, chi iyo ja sukan jin ndasaꞌa tna ñaꞌa ñayii ma maa i. Nú na in ni jani in-ka ñayii ma te na kûu tna i. Nú na in ni xtnakueꞌe in-ka ñayii ma, te sukan na jin ndaxtankueꞌe tna i ñayii ni saꞌa sukan ma, sukan-vaꞌa nukun-naa ja ni saꞌa i ma.
\p Saꞌa ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma sukan jin kaꞌnde ndaa i tniñu i ma.
\s2 Sukan ndachiñuꞌu o Suꞌsi ma
\p Suni ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés naxe jin ndachiñuꞌu ñayii ma Suꞌsi ma, te jiñaꞌa ya ja na ndakaꞌan de saꞌa nuu ñayii ma.
\p —Maa in-ni sa ja kúu sa Suꞌsi a iyo ja jin ndachiñuꞌu ni. Nú in ñayii ñuu Israel a te kaꞌni i kiti ja ndakuaꞌa i nuu ja masu Suꞌsi kúu ma te iyo i ja kûu i. Te ñayii saꞌa taꞌsi ma chi suni iyo tna i ja kûu i, vaa masu jatna ini sa ja saꞌa i ma.
\p Jin konaꞌa ni ja jin ndatatu ni kivi ni tatnuni sa ja jin ndatatu ñayii ma, suni jin konaꞌa ni ja ma jin kutu ni itu ni ma kuiya iyo ja ndatatu ñuꞌú ma, te jin kuaꞌa ni tnuꞌu te ndujin maa i. Uni jichi ja in kuiya ki koo ndaka ñayii ma jin ndachiñuꞌu ñaꞌa i.
\s2 Sukan ko kuu o jiꞌin ñayii ve koo in-ka ñuu ma
\p Jin kuan-taꞌvi vii jin kuan-taꞌvi vaꞌa ni ñayii vee in-ka ñuu ma, jin ndakaꞌan ni ja maa ni chi ñayii in-ka ñuu ni ka yo kuu ni nuu ni ka iyo ni ñuu Egipto ma.
\p Nú jin kuanuu ni xuꞌun in-ka ñayii ma te ma jin kakan ni saꞌya xuꞌun ni ma. Ma jin saꞌa ndevaꞌa ni ñaꞌa ni ndoo ja ni jiꞌi yii ña ma ni a suchi kuechi ñatuu na yuva na siꞌi-ka ma.
\p Má jin saxiko ni Suꞌsi ma, te ma jin kaꞌan ndevaꞌa ni ja jin kuu ñayii ka netniñu ñuu ni ma. Ma jin kaa ni kuñu kiti ni jiꞌi ni-maa ma. Inuu jin kaꞌan vii jin kaꞌan vaꞌa ni nuu ñayii kuxiku ma jiꞌin ñayii kundaꞌvi ma. Máko jin kuaꞌa ni tnuꞌu ja ko xndaꞌvi ñaꞌa ñayii kuxiku ma jiꞌin xuꞌun i ma te jin ko kuijiꞌin ni jiꞌin i.
\s2 Sukan jin ko kuu ñayii ñuu Israel ma ja kenda koo i ñuu Canaán ma
\p Sani te saꞌa jiñaꞌa tna Suꞌsi ma:
\p Tetniñu sa in ángel sukan-vaꞌa ko koto vaꞌa ñaꞌa i ichi jin koo ni onde kenda koo ni ñuu Canaán ma, ñuꞌú ni skuiso sa ja taa sa ma. Nuna jin kandija ni ja kaꞌan sa ma te chindee ñaꞌa sa ja jin kundee ni ora jin kanaa ni jiꞌin ndaka ñayii ka iyo ñuu Canaán ma. Te maa sa chindee ñaꞌa ja jin xnaa ni ñayii ka iyo ñuu Canaán ma, sani te jin nduu cuenda maa ni ndaka ñuꞌú ma.
\p Má jin ketnaꞌa ini ni jiꞌin ñayii ka iyo yukan te jin ko saꞌa ni sukan ka saꞌa i ma, ni a ko jin chiñuꞌu ni suꞌsi i ma. Jin xnaa ni ndaka altar nuu ka ndachiñuꞌu i suꞌsi i ma, te jin kaꞌni ni ndaka i vaa nuñaꞌa te jin xndaꞌvi ñaꞌa i te nani ka kuu maa ni te jin ndachiñuꞌu ni tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, te masu játna ini sa vaa ma in-ni sa iyo ja jin ndachiñuꞌu ni.
\p Saꞌa ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma nuu yuku Sinaí ma.
\c 32
\s Ni xsiava Moisés ma niñi siki ndaka ñayii Israel ma ja kuni kaꞌan ja ni ka skuiso i ja jin saꞌa i sukan ni tatnuni Suꞌsi ma
\r (basado en Éxodo 24)
\p Sani te ni ndakani Moisés ma nuu ñayii ñuu Israel ma sukan ni tatnuni Suꞌsi ma onde nuu yuku Sinaí ma. Te ndaka ñayii ma ni ka skuiso ja jin saꞌa i sukan ni tatnuni ya ma, sani te ni tee Moisés ma ndaka tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma.
\p Te kivi yutnee ma te ni saꞌa Moisés ma in altar jaꞌa yuku Sinaí ma te ni tatnuni de nuu suchi jaa ma ja jin kaꞌni i kiti jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma. Te ni xsiava de jaku niñi xndiki ma siki altar ma, te jaku-ka niñi ti ma ni tnaa de nuu koꞌo.
\p Sani te ni kaꞌvi niꞌi niꞌi de sukan ni ka skuiso ñayii ñuu Israel ma nuu Suꞌsi ma ja jin saꞌa i sukan ni tatnuni ya ma, te ndaka ñayii ma ni ka kendoo ini te ni ka kaꞌan tuku i in-ka jichi ja jin saꞌa i sukan ni tatnuni ya ma.
\p Sani te ni xsiava Moisés ma siki ñayii ma niñi ni tnaa de nuu koꞌo ma, te saꞌa jiñaꞌa de nuu ñayii ma:
\p —Niñi yaꞌa ko kuu in seña ja ni ka skuiso ni nuu Suꞌsi ma ja jin saꞌa ni sukan kúni ya ma.
\s2 Moisés ma jiꞌin tee ka ndikin tnaꞌa jiꞌin de ma, ni ka ka koo de yuku Sinaí ma
\p Sani te ni jeka Moisés ma Aarón ma, Nadab ma jiꞌin Abiú —saꞌya Aarón ma— jiꞌin uni xiko uxi (70) tee nijaꞌnu ñuu Israel ma te ni ka ka koo de ndika yuku Sinaí ma. Vaa maa Suꞌsi ma ni tatnuni ja jin ka koo de yuku ma, kovaa masu kuaꞌa de tnuꞌu ja jin ka koo ndaka ñayii ñuu Israel ma.
\p Te yukan te ni ka jini nuu de Suꞌsi ma ja ni kenda ya nuu ka iyo de ma, sani te nuu ni ka ndoo-nka maa de ma te ni ka jaa ni ka jiꞌi de ja ka iyo sii ini de nuu Suꞌsi ma.
\p Sani te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja kaa de kiꞌin de yuku ma te yukan kuaꞌa ya nduu yuu yaxin nuu ni tee ya tnuꞌu ni tatnuni ya ma. Te ni kaa Moisés ma nuu yuku ma te ni nuu viko nuu yuku ma te neꞌun viko ma te ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu Moisés ma. Te ni kivi Moisés ma neꞌun viko ma te yukan ni iyo de uu xiko (40) kivi.
\p Te ni xndoo Moisés ma Aarón ma jiꞌin tee nani Hur ma ja ni ka yo jito de ñayii ñuu Israel ma nani ni iyo de nuu yuku Sinaí ma jiꞌin Suꞌsi ma.
\c 33
\s Ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja jin saꞌa ñayii ñuu Israel ma in veꞌe nuu koo ya
\r (basado en Éxodo 25.1—31.11; Levítico 24.1-9)
\p Onde nuu yuku Sinaí ma te ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés, te jiñaꞌa ya ja kuni ya ja jin saꞌa ñayii ñuu Israel ma in veꞌe nuu koo ya sukan-vaꞌa yukan ko jin ndachiñuꞌu ñayii ma ya, te saꞌa jiñaꞌa ya:
\p —Kuñaꞌa ni nuu ñayii ñuu Israel ma ja jin xtutu i ndaka ja jin kutniñu i ja jin saꞌa i veꞌe nuu koo sa ma, jiꞌin ndatniñu jin kuatniñu i ja koo ini veꞌe ma. Te ndaka jín saꞌa sukan tatnuni sa ja jin saꞌa i ma.
\s2 Tabla ma jiꞌin saꞌma jin ko ndesi yika veꞌe ma
\p Ichi nuu keꞌe ma te ko ndeka i oko uꞌun (25) metro ja anchu ja kúu ichi ninu ma jiꞌin ichi nuu vee ma; te ichi nuu kana kandii ma jiꞌin ichi nuu kêe kandii ma te ko ndeka i uu xiko uxi (50) metro ja kani, te koo in yeꞌe ichi nuu kana kandii ma.
\p Jin konduu ni jin kani ni yutnu jin ko tnii saꞌma kuijin jin kasi ni yika veꞌe ma.
\p Te maa nuu koo sa ma, kó ndeka i uꞌun metro ja anchu te jaꞌun metro ja kani. Te yika veꞌe ma chi tabla ko kuu te jin konukuiñi tnu, te kóo in yutnu kava tuu nuu ñuꞌú ma nuu jin konukuiñi tabla ma ja jin konukuiñi vaꞌa tnu. Te onde sukun ma kúdijin in yutnu ndiyavi ja jin ko tnii tabla jin konukuiñi ma.p
\p Te xini veꞌe ma kuun ja jin sotna ni ja ko ndesi. Xinañuꞌu jin kasi ni jiꞌin saꞌma lino te jiꞌin yuꞌva te jin ndaneꞌe ni querubin yika saꞌma ma. Te ja ku-uu te siki saꞌma ma te jin chiso ni ixi ndixiꞌyu. Te ja ku-uni te jin ndakaꞌyu ni ja kuaꞌa ñii ndikachi ma te jin chiso ni xini veꞌe ma, te ja ku-kuun te jin satatna ni ñii kiti ma te jin chiso ni xini veꞌa ma.
\s2 Sukan kava ini veꞌe ma jiꞌin ndatniñu koo ini veꞌe ma
\p Ini veꞌe ma te jin chumeꞌñu ni in saꞌma sukan kaa saꞌma ko ndesi xini veꞌe ma, sukan vaꞌa kó kuu uu cuartu veꞌe [cuartu].
\p Veꞌe kendoo onde ini veꞌe-ka ma ko kuu nuu ii xeen-ka ma, te veꞌe yukan jin chinee ni arca ii sa ma, ja ni kuvaꞌa jiꞌin yutnu te ni nukondee oro yika tnu ma. Te jin chunee ni ini arca ma yuu yaxina nuu ka ndee tnuꞌu ni tatnuni sa ma. Ja kondesi yuꞌu arca ma te kó kuu i nanimaa oro, te jín koxtnee uu querubin, te jín kondeꞌya tnaꞌa querubin ma te sasava ma jin ndatnaꞌa ndijin i ma. Te onde meꞌñu ja ndesi arca ma ko kaꞌan sa nuu ñayii ñuu Israel a sukan jin ko saꞌa jin ko kuu i ma.
\p Te in-ka veꞌe iyo ichi keꞌe-ka ma jin koo uni-ka ndatniñu: In mesa nuu jin koso xtatila ma, te mesa yukan chi jin saꞌa ni tnu jiꞌin yutnu te jin ndatee ni oro yika tnu ma; te koo tna in kandileru te jin saꞌa ni jiꞌin nanimaa oro te kóo uja ndaꞌa i nuu kuꞌun aceite te ko nduꞌva ñuꞌu; te suni koo tna in altar luluu nuu jin kaꞌmi ni ja jaxiko asi, te ndi-kuun skina i ma ndonda yuꞌu i ma, te jin saꞌa ni jiꞌin yutnu te jin ndatee ni oro ni-kaꞌnu.
\p Te sutu ma, jín konaꞌa de ja kivi ñatuu ka satniñu ñayii ma te jín sonee de siki mesa ma uxi uu xtatila, te ndi-iñu ndi-iñu xtatila ma jin saꞌa de uu yukun te jín chiso de siki xtatila ma ja jaxiko asi ma. Te xtatila yukan ko kuu ja jin ndataa i nuu sa ma. Te xtatila ja ni ndoo ja jâ ni yoxtnee ma te kuu jin kaa sutu ma, yika-ni ja maa de kuu jin kaa, te masu na in kuu-ka kaa.
\p Sutu ma te jín ko koto de candileru ma ja jin ko nduꞌva i nduu ñuu.
\s2 Ichi nuu keꞌe ma
\p Ichi nukeꞌe ma te koo uu ndatniñu: In altar kaꞌnu nuu jin kaꞌmi ni kiti jin ndataa ni nuu sa ma, te ndi-kuun skina i ma ndonda yuꞌu i ma, te jin saꞌa ni jiꞌin yutnu te ji ndatee ni kaa nani bronce ma ni-kaꞌnu yika i ma; te koo tna in nuu kuꞌun ndute ndandaꞌa ñayii ma, te jin saꞌa ni jiꞌin kaa nani bronce ma. Ndaka ndatniñu yaꞌa chi jin saꞌa ni ja kuu jin kondiso ni te jin koo jiꞌin ni in-ka lado. Jin saꞌa ni yavi nuu kuu jin chinee ni yutnu ja jin kondiso ni.
\s2 Jaku-ka ndatniñu ma
\p Suni jin saꞌa ni jaku-ka ndatniñu jin kuatniñu ni ma, sukan nuu ja koꞌo ma jiꞌin tindoꞌo jin saꞌa ni jiꞌin oro ma, te jiꞌin kaa nani bronce ma jin saꞌa ni pala ma jiꞌin ndaka ndatniñu jin kuatniñu ni ja jin kaꞌmi ni nuu altar kaꞌnu ma kiti jin ndataa ni nuu sa ma.
\p Sani te ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma nuu Moisés ma sukan kuvaꞌa in ja jaxiko asi ja kuatniñu maa in-ni veꞌe nuu koo Suꞌsi ma, te ja jaxiko asi yukan chi ni in ñayii masu kuu kuatniñu i, yika-ni ja veꞌe Suꞌsi ma kuu kuatniñu.
\s2 Sutu ma jiꞌin ñayii jin kunukuechi ma
\p Te suni ni jiñaꞌa tna Suꞌsi ma nuu Aarón ma ja maa de jiꞌin saꞌya tata de ma jin ko kuu sutu jin kunu-kuechi nuu Suꞌsi ma veꞌe nuu koo ya ma. Te ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma nuu Moisés sukan jin kava saꞌma jin koneꞌnu sutu ma ora jin kivi koo de veꞌe nuu koo Suꞌsi ma ja jin kunu-kuechi de nuu ya ma. Saꞌma sutu ma chi jin kuvaꞌa i jiꞌin saꞌma kúu lino ma.
\p Aarón ma ja ko kuu de te tatnuni nuu ndaka-ka sutu ma, kuꞌun xini de ma in saꞌma tuku kava sana saꞌma ka ñuꞌu xini ndaka-ka sutu ma, te koneꞌnu de in saꞌma ndiꞌi te siki saꞌma yukan te koneꞌnu de in suꞌnu ñatuu na ndaꞌa te ko ndenee in in yuu siki chiyo de ma, te nuu yuu ma jin ko ndenee sukan ka nani ndi-uyi uu jichi ñayii ñuu Israel ma, te nuu in in yuu ma ko ndenee sukan ka nani iñu jichi ñayii ñuu Israel ma. Te siki suꞌnu ñatuu na ndaꞌa ma ka ndenee uxi uu yuu vivii ichi pechu de ma, te in in ma ka kuu in in jichi ñayii ñuu Israel ma.
\p Te suni ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma nuu Moisés ma sukan kuvaꞌa in aceite jaxiko asi ja kuatniñu sutu ma ora kivi de in-ni veꞌe nuu koo Suꞌsi ma ja kunu-kuechi de nuu ya ma, te aceite yukan chi ni in ñayii masu kuu kuatniñu i, yika-ni ja veꞌe Suꞌsi ma kuu kuatniñu. Sani te ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma nuu Moisés ma sukan jin saꞌa de ja jin kejaꞌa Aarón ma jiꞌin saꞌya de ma jin kunu-kuechi de nuu Suꞌsi ma.
\p Te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisé ma sukan ka nani tee jin kucargu ja jin saꞌa de ndaka ndatniñu jin kuatniñu sutu ma. Tee nani Bezaleel ma kúu te ni kucargu ma te tee nani Aholiab ma kúu tee ni chindee ñaꞌa ma.
\c 34
\s 34. Ni ka sasoꞌo ñayii ñuu Israel ma nuu Suꞌsi ma te ni ka saꞌa i in ja masu Suꞌsi kúu
\r (basado en Éxodo 31.18—34.35)
\p Moisés ma ni iyo de nuu yuku Sinaí ma uu xiko kivi, te ndaka kivi yukan ni tatnuni Suꞌsi ma ndaka sukan kuni ja jin saꞌa ñayii ñuu Israel ma. Kovaa ndaka ñayii ka ndetu jaꞌa yuku ma ni ka kuita i ja ka ndetu i Moisés ma vaa ni ka jani ini i ja ma ndenda-ka de, te ndaka i ni ka jikan nuu Aarón ma ja na saꞌa de suꞌsi ja skaka ñaꞌa jin koo i onde ñuu Canaán ma.
\p Sani te ni jikan Aarón ma ni jikan de ndaka siki oro ka yiꞌi soꞌo ñaꞌa ma jiꞌin ndaka ndatniñu oro ka nevaꞌa i ma. Te ni ka waꞌa ñayii ma ndaka oro ka nevaꞌa i ma te ni ndaxndute Aarón ma nuu ñuꞌu ma te ni saꞌa de in serru nanimaa oro. Sani te ndaka ñayii ma saꞌa ni ka kayuꞌu i: —Ñayii Israel, chaꞌa kúu Suꞌsi ni ndeneꞌe ñaꞌa ñuu Egipto ma, te ja ni jini Aarón ma sukan ka kuu i ma te saꞌa jiñaꞌa de: —Yutnee te jín saꞌa o in viko ja kuu Suꞌsi o ma —kúu de jiñaꞌa de. Te in-ka kivi ma te ni ka saꞌa de in viko te ni ka jaꞌni de kiti ni ka ndakuaꞌa de nuu serru ni ka saꞌa de ma.
\s2 Suꞌsi ma ni ndakiti ini ya ja ka saꞌa ka kuu ñayii ñuu Israel ma
\p Nuu ni jini Suꞌsi ma sukan ka saꞌa ñayii ñuu Israel ma te ni tatnuni ya nuu Moisés ma ja na nuu de yuku ma kiꞌin de, vaa ñayii ñuu Israel ma chi ni ka kejaꞌa i ka sasoꞌo i sukan ni tatnuni ya ma te ni ka ndaneꞌe i in ja masu Suꞌsi kúu te ka ndachiñuꞌu i. Te ni ndakiti xeen ini Suꞌsi ma nuu ñayii ma te jiñaꞌa ya nuu Moisés ma ja xnaa ya ndaka ñayii ma, te yika ja Moisés ma jiꞌin saꞌya tata de ma ndakuan-taꞌvi ya ja jin nduu i ñuu ya, te xnaa ya ndaka-ka ñayii ma.
\p Te Moisés ma ni jikan-taꞌvi de nuu ya te jiñaꞌa de ja má ko saꞌa ya sukan. Ja na ndakaꞌán ya sukan ni skuiso ya nuu Abraham ma, jiꞌin Isaac ma, jiꞌin Jacob ma ja jin koo kuaꞌa xen-xeen saꞌya tata de ma. Te suni jiñaꞌa de ja nuna kaꞌni ya ñayii Israel ma chi ñayii ñuu Egipto ma chi jin kaꞌan i ja na Suꞌsi kúu ya ja ñukuun ni ndeneꞌe ya ñayii ma ja kaꞌni ya i. Te Suꞌsi ma chi ni jantaꞌvi ya sukan ni jiñaꞌa Moisés ma te ñatuu ni xnaa ya ñayii ñuu Israel ma.
\s2 Ni ndonda Moisés ma nuu Ñayii ñuu Israel ma
\p Sani te ni nuu Moisés ma ni nuu de yuku ma te yindaꞌa de nduu yuu tiaxin nuu ni tee Suꞌsi ma ja ni tatnuni ya jin saꞌa ñayii ñuu Israel ma. Te nuu ni ndenda de onde jaꞌa yuku ma te ja ni jini de serru oro ni ka saꞌa ñayii ma te ka yikuu i ka jitajaꞌa i ja ka ndachiñuꞌu i ja ni ka saꞌa i ma te ni ndakiti xeen ini Moisés ma. Te ni skana de nduu yuu ndee tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma te ni kukuechi ni kulikin. Sani te ni jakeꞌen de serru ma te ni jaꞌmi de nuu ñuꞌu ma te ni ndiꞌi kuiti ni kayu, te ni ndonda xeen de nuu Aarón ma.
\p Te Aarón ma jiñaꞌa de ja maa ñayii ma ka kuneé xeen ja ka kuni i in suꞌsi ja skaka ñaꞌa ja jin koo i ñuu Canaán ma, chukan kúu ja ni keꞌen de ndaka oro ma te ni tnaa de nuu ñuꞌu ma te ni kuvaꞌa ni-maa serru ma. Kovaa ni xndaꞌvi de Moisés ma.
\p Ja ni jini Moisés ma ja masu ndaka ñayii ma ka kandija ja ni tatnuni Suꞌsi ma te jiñaꞌa de ja ndaka ñayii ka kandija sukan tátnuni Suꞌsi ma te jín ndututu i nuu iyo de ma. Te ndaka saꞌya tata Leví ma ni ka nutuꞌva nuu iyo de ma, sani te ni ka jaꞌni i ndaka ñayii ñatuu ka kandija ja tátnuni Suꞌsi ma, te sukan uni mil ñayii ma ni ka jiꞌi kivi yukan.
\s2 Ni jikan-ta'vi Moisés ma nuu Suꞌsi ma ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma
\p Sani te ni jikan-taꞌvi Moisés ma nuu Suꞌsi ma ja na konekanu ini ya ja uꞌvi ni ka saꞌa ñayii ñuu Israel ma, kovaa Suꞌsi ma chi ni jiñaꞌa ya ja konekanu ini ya ñayii ma kovaa masu kondikin-ka ya i ichi kuan koo i ñuu Canaán ma. Te ni jikan-taꞌvi Moisés ma nuu Suꞌsi ma ja máko xndoo ya ñayii ñuu Israel ma, te sukan te Suꞌsi ma ñatuu ni xndoo ya ñayii ñuu Israel ma.
\s2 Ni ndaa tuku Moisés ma yuku ma in-ka jichi
\p Sani te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja tuji de uu yuu yaxin te ndáa tuku de yuku ma kíꞌin de sukan-vaꞌa ndatee Suꞌsi ma tnuꞌu ni tatnuni ya ma nuu yuu ma. Nuu iyo tuku Moisés ma nuu yuku Sinaí ma te ni xndaku tuku Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja kuñaꞌa de nuu ñayii ñuu Israel ma ja jín konaꞌa i ja má jin ketnaꞌa ini i jiꞌin ñayii ka iyo ñuu Canaán ma ni a ko jin ndachiñuꞌu i tnaꞌa ja ka kuu suꞌsi ñayii yukan. Suni ni xndaku ya nuu Moisés ma jaku-ka tnuꞌu ni tatnuni ya ma.
\p Te ni iyo Moisés ma nuu yuku Sinaí ma uu xiko-ka kivi, te ni tee de tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma nuu yuu yaxin yindaꞌa de ma, sani te ni nuu de yuku ma.
\p Te nuu ni ndenada Moisés ma jaꞌa yuku Sinaí ma te ûni jandute yikinuu de ma vaa ni iyo yatni de jiꞌin Suꞌsi ma te ni kaꞌan de jiꞌin ya ma, kovaa maa de chi masu jini de ja jandute yikinuu de ma. Nuu ni ka jini Aarón ma jiꞌin ndaka-ka ñayii ma ja jandute yikinuu Moisés ma te ni ka yuꞌu de ja jin koo de jin tuꞌva de tee ma, kovaa ndi-vala ndi-vala te ni ka jantuꞌva de tee ma te ni ndakani Moisés ma nuu ñayii ma ndaka sukan ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin saꞌa i ma. Sani te ni jasi Moisés ma in saꞌma nuu de ma, te ni yo xtandeꞌe de yika-ni ja ora ni yo jaꞌan de ja kaꞌan de jiꞌin Suꞌsi ma, te ni yo ndakasi tuku de nuu de saꞌma ma ora ni ka yo jini ñayii ma ja jandute nuu de ma.
\c 35
\s Ni ka saꞌa ñayii ñuu Israel ma veꞌe nuu koo Suꞌsi ma
\r (basado en Éxodo 35—40)
\s2 Ni ka xtutu ñayii ñuu Israel ma ja jin kuatniñu i ja jin saꞌa i veꞌe nuu koo Suꞌsi ma
\p Ni ndaxtutu Moisés ma ndaka ñayii ñuu Israel ma te ni jiñaꞌa de ja kúni Suꞌsi ma ja jin saꞌa ñayii ma in veꞌe nuu koo ya. Ni jiñaꞌa de nuu ñayii ma ja jin kindaꞌa i ndaka ndatniñu ka kuni i ja jin kuaꞌa i ja kuvaꞌa veꞌe Suꞌsi ma. Te jiñaꞌa tna de ja nú nde ñayii kuu jin saꞌa ndatniñu jin koo veꞌe Suꞌsi ma chi kuu jin chindee i ja kuvaꞌa. Te suni jiñaꞌa Moisés ma ja tee nani Bezaleel ma jiꞌin Aholiab tee ka chindee tanꞌa jiꞌin de ma jin koto ndoso ndaka tniñu ma.
\p Te ûni ndaka ñayii ma ka iyo sii ini xeen ja jin saꞌa i veꞌe Suꞌsi ma te ni ka kejaꞌa i ka waꞌa i ndatniñu ka nevaꞌa i ma. Te jaku ñayii chi ni ka kaꞌan i ja jin chindee i jin satniñu i ora kuvaꞌa veꞌe Suꞌsi ma. Te ñayii ma chi ûni kuaꞌa xeen ndatniñu ni ka waꞌa i te ni sunkani Moisés ma te jiñaꞌa de ja má jin kuaꞌa-ka i ndatniñu vaa jâ ni kuu kuaꞌa xeen.
\s2 Ni ka satuꞌva ñayii ma ndatniñu ja jin saꞌa i veꞌe Suꞌsi ma
\p Sukan ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja kuvaꞌa veꞌe nuu koo ya ma, sukan ni ka saꞌa tee ka satniñu ma: Ni ka satuꞌva de tabla ma, saꞌma ma, ndatniñu jin koo veꞌe ma jiꞌin aceite jaxiko asi ma; ni ka jatniñu de ndaka ndatniñu ni ka waꞌa ñayii ma, te suni ni ka jatniñu de xuꞌun plata ja ni kututu kivi ni ka ndakaꞌvi de ndaka tee ñuu Israel ma. Suni ni ka saꞌa de saꞌma jin koneꞌnu sutu ma. Nuu ni jinu ni ka saꞌa de ndaka ma te ni ndakoto ndoso Moisés ma te ni jini de ja ndaka ni kendoo sukan ni tatnuni Suꞌsi ma nuu de ma.
\s2 Ni ka saꞌa ñayii ma veꞌe Suꞌsi ma
\p Sani te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja jin chutnaꞌa ñayii ma ndaka yika veꞌe ma jiꞌin xini veꞌe nuu koo ya ma, te xsiava de aceite jaxiko asi ma ni-kaꞌnu veꞌe Suꞌsi ma vaa veꞌe maa ya kúu ma; jiꞌin ja satuꞌva de ja jin kakan-taꞌvi de nuu Suꞌsi ma sukan-vaꞌa jín kejaꞌa sutu ma ja jin kunukuechi de nuu ya ma, te sukan ni saꞌa Moisés ma.
\p Nuu ni kuu ndaka chaꞌa ma, jâ ni kuu in kuiya ja ni ka ndekoo ñayii israelita ñuu Egipto ma.
\p Nuu ni jinu ni ka saꞌa ñayii ñuu Israel ma ndaka sukan ni tatnuni Suꞌsi ma te maa viko skaka ñaꞌa ja ni kenda koo ñayii ma onde yuku Sinaí ma ni nuu ni-kaꞌnu nuu kátuu veꞌe Suꞌsi ma, sukan-vaꞌa jin kuni ñayii ma ja iyo Suꞌsi ma yukan. Sani te onde kivi yukan te maa viko Suꞌsi ma ni yo kaxtnuꞌu nuu ñayii ma ora jin ndakanda i ja jin koo-ka tuku i ma, vaa ni yo ndonda viko ma ora kúni Suꞌsi ma ja jin kaka-ka i jin koo i ma te ni yo jinkuiñi viko ma ndenu kúni ya ja jin jakuiñi i ma.
\c 36
\s Ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma nde a kúni ya ja jin ndakuaꞌa ñayii ñuu Israel ma nuu ya
\r (basado en Levítico 1—7; 17; Números 5; 15.1-31; 28.1-15)
\p Ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja iyo uꞌun nuu ja kuu jin ndakuaꞌa ñayii ma nuu ya ma.
\s2 Ja ndakuaꞌa ndiꞌi o nuu Suꞌsi ma
\p Tna chaꞌa ka kuu ja kuu ndakuaꞌa ndiꞌi o nuu Suꞌsi ma: In xndiki xi in ndikachi xi in ndixiꞌyu xi in sata xi in ndivi, te jín koo vii jín koo vaꞌa ti.
\p Ñayii ndakuaꞌa in xndiki nuu Suꞌsi ma sonee i ndaꞌa i xini ti ma te kaꞌni i ti. Sani te sutu ma xsiava de niñi ti ma nuu altar ma te kaꞌmi ndiꞌi de ti. Te ni yo jantaꞌvi Suꞌsi ma kiti ma ja ni yo jiꞌi ti ja kuechi ni yo saꞌa ñayii yukan ma, te ni yo iyo sii ini ya jiꞌin ñayii yukan, vaa ni ndakuni tnuni i kuechi i ma.
\s2 Tnaꞌa ja ndakuaꞌa o nawa ni kee itu o ma
\p In-ka ja kuu ndakuaꞌa o nuu Suꞌsi ma kúu nawa ni kee itu o ma, kovaa ndimaa xndiꞌi o. Kúu ndakuaꞌa o ja ni nxndiꞌi o ma kovaa saka nuu o jiꞌin aceite o xi kúu tavi o ndikin ma te saka nuu o jiꞌin aceite te ndakuaꞌa o. Te kondeka tnaꞌa i jiꞌin jaku ja jaxiko asi. Suni kuu saꞌa o xtatila ja chiꞌyo nuu jiyo ma xi nuu tijaꞌan ma te ndakuaꞌa o nuu Suꞌsi ma. Ndaka ja kee itu o ma te ndakuaꞌa o nuu Suꞌsi ma chi kondeka tnaꞌa i jiꞌin aceite jiꞌin ñii, kovaa ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma chiꞌi o tna ja xsjaa ñujan ma ni a nduxi.
\p Nú na in ni ndakuaꞌa nuu Suꞌsi ma te sutu ma chi keꞌen de jaku te kaꞌmi de nuu altar ma ja ko kuu i taꞌvi Suꞌsi ma, te kaꞌmi de ja jaxiko asi ma. Te jaku-ka ja ni ndoo ma te ko kuu taꞌvi sutu ma. Kovaa nú sutu ma te yindaꞌa de ja ndakuaꞌa maa de nuu Suꞌsi ma chi ni yo kayu ndiꞌi ja kutaꞌvi Suꞌsi ma.
\s2 Ja ndakuaꞌa o nuu Suꞌsi ma ja ketnaꞌ ini o jiꞌin ñayii ma jiꞌin Suꞌsi ma
\p In-ka ja kuu ndakuaꞌa o nuu Suꞌsi ma kúu ja ketnaꞌa ini o jiꞌin ñayii ma jiꞌin Suꞌsi ma, kuu ndakuaꞌa o in xndiki xi in serra xi in ndikachi xi in ndixiꞌyu.
\p Ñayii kindaꞌa ja ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma sonee i ndaꞌa i xini kiti ndakuaꞌa i ma te kaꞌni i ti. Sani te xsiava sutu ma niñi ti ma siki altar ma, te tava de nduchi ini ti ma jiꞌin xtajaꞌa ti ma jiꞌin xeꞌen ti ma te kaꞌmi de nuu altar ma ja ko kuu taꞌvi Suꞌsi ma.
\p Ñayii ndakuaꞌa kiti ma nuu Suꞌsi ma chi chi skutaꞌvi i sutu ma pechu ti ma jiꞌin kaꞌa kuaꞌa ti ma ja ko kuu taꞌvi de, te ndaka-ka kuñu ndoo kiti ni ndakuaꞌa de ma chi kuu ndakeꞌen maa de ja kaa de.
\p Kuu ndakuaꞌa ñayii ma in kiti ja ndakuan-taꞌvi i nuu Suꞌsi ma, te kondeka tnaꞌa kiti ma jiꞌin xtatila jaku xtatila ma kivi ja xsjaa ñujan ma te jaku chi ñaꞌa. Te kuñu ni ndoo-ka ja ni ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma chi kaa ndiꞌi ñayii ma maa kivi ni jaꞌni i kiti ma.
\p In-ka ja kuu ndakuaꞌa ñayii ma in kiti nuu Suꞌsi ma ja ni skuiso i ja iyo in ja saꞌa i nuu ya ma; te in-ka ja ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma kúu ja kúu ini maa i te yindaꞌa i vee i nuu Suꞌsi ma. Tnaꞌa ja ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma ja iyo in ja ni skuiso i nuu ya ma jiꞌin tnaꞌa ja ndakuaꞌa i ja kúu ini maa i ma chi kuu kuu kaa i ja ni ndoo ma onde kivi yutnee ma kovaa kivi isa ma ta kaꞌmi ndiꞌi i. Ndaka ñayii kaa kuñu kiti ni ka ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma chi kanuu ja koo vii koo vaꞌa i nuu ya.
\p Suꞌsi ma chi ñatuu kúni ya ja jin kaa ñayii ma xeꞌen kiti ma jiꞌin niñi ti ma. Te suni ñatuu kúni ya ja ndevaꞌa-ni nuu jin kaꞌni i kiti ma ja jin ndakuaꞌa i nuu ya ma. Suꞌva ja kuni ya kúu ja nú ka kuni i ja jin kaa i kuñu ma te jín koo i jiꞌin kiti i ma nuu sutu ma te ko kuu ti kiti jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma ja ka ketnaꞌa ini i jiꞌin ñayii ma jiꞌin Suꞌsi ma. Te nuna jin kaꞌni i in chuun xi in kolo ja jin kaa i ti, te jín kati i niñi ti ma nuu ñuꞌú ma te jin ndakasi i jiꞌin ñuꞌú.
\s2 Ja ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma ja na sakanu ini ñaꞌa ya ja uꞌvi ni saꞌa i ma
\p In-ka ja ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma kúu ja na sakanu ini ñaꞌa ya ja uꞌvi ni saꞌa i ma. Saꞌa ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma nuu ñatuu ni jini-tnuni i te ni saꞌa i in ja uꞌvi nuu ya ma.
\p Nú in sutu ma ni saꞌa in ja uꞌvi chi in xndiki ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma, te sonee de ndaꞌa de ma xini ti te kaꞌni de ti. Te keꞌen de jaku niñi ti ma te chiꞌi de ndi-kuun skina altar luluu ma, nuu ka jaꞌmi de ja jaxiko asi ma, te suni chiꞌi de jaku niñi ti ma nuu ndakaa saꞌma ndesi nuu ii-ka veꞌe Suꞌsi ma —nuu iyo arca nuu kenda Suꞌsi ma ja kaꞌan ya ma—, te jaku-ka niñi ti ma chiꞌi de nuu iyo altar nukeꞌe ma.
\p Sani te kaꞌmi de nduchi ini ti ma jiꞌin xtajaꞌa ti ma jiꞌin xeꞌen ma nuu altar ma, te ndaka-ka ja ndoo ma chi kee de onde keꞌema te kaꞌmi de.
\p Nú ndaka ñayii ñuu Israel ma ni ka saꞌa in ja uꞌvi te tee nijaꞌnu ma jin koo de jin xsiaꞌa de in xndiki te jin sonee de ndaꞌa de ma siki ti ma te jin kaꞌni de ti. Sani te in sutu ma saꞌa de sukan ni ka saꞌa de kiti ni ndakuaꞌa sutu tee ni saꞌa ja uꞌvi ma.
\p Nú in tee kanuu te ni saꞌa de in ja uꞌvi, te in ndixiꞌyu ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma. Te nú ndevaꞌa-ni ñayii ma te ni saꞌa i in ja uꞌvi ma chi in villa xi in ndikachi siꞌi ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma. Te nú in ñayii te ma kundee i ja ndakuaꞌa i in villa xi in ndikachi siꞌi te kuu ndakuaꞌa i uu sata xi uu ndivi: In ti ma ko kuu ja ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma ja kuechi ni saꞌa i ma te in-ka ti ma ko kuu ja ndakuaꞌa ndiꞌi i ti nuu Suꞌsi ma. Te nú in ñayii te ni ma kundee i ndakuaꞌa i sata ma jiꞌin ndivi ma, te kuu xndiꞌi i nawa ni kee itu i ma te ndakuaꞌa i kovaa ma chiꞌi i aceite ni ja jaxiko asi.
\p Nú ñayii ni saꞌa ja uꞌvi ma te ni ndakuaꞌa i ja yindaꞌa i ma nuu Suꞌsi ma ja kuechi ni saꞌa i ma, chi Suꞌsi ma chi ni sakanu ini ya kuechi i ma.
\p Nú ni ka xsiava sutu ma niñi kiti ma ini veꞌe Suꞌsi ma chi kuñu ma chi jin kaꞌmi de, te nú ñatuu ni ka xsiava de ini veꞌe Suꞌsi ma te kuu jin kaa sutu ma kuñu ma.
\s2 Ja ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma ja na sakanu ini ñaꞌa ya kuechi ni saꞌa i ma
\p In-ka ja ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma kúu ja na sakanu ini ñaꞌa ya kuechi ni saꞌa i ma. Ñayii ñatuu ni jini-tnuni te ni jiso kuechi i ja ñatuu ni saꞌa i sukan tátnuni ya ma chi ndakuaꞌa i in ndikachi nuu Suꞌsi ma ja kuechi ni saꞌa i ma. Nú in ñayii te ni ndakuneꞌe i Suꞌsi ma te ni xndaꞌvi i ñayii ma te ni jikan i ja nevaꞌa ñayii yukan chi ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma in ndikachi ja kuechi ni saꞌa i ma, vaa ni ndakuneꞌe i Suꞌsi ma te ni xndaꞌvi i in-ka ñayii ma.
\p Nú ni kenda ñayii ni saꞌa ndevaꞌa-ni nde kuechi yaꞌa ma te ni jaꞌni i ndikachi ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma, te sutu ma chi keꞌen de niñi ti ma te xsiava de nuu altar kaꞌnu ma te kaꞌmi de nduchi ini ti ma jiꞌin xtajaꞌa ti ma jiꞌin xeꞌen ma. Te kuñu ni ndoo ma chi kuu jin kaa sutu ma. Te ñayii ni jikan nawa nevaꞌa in-ka ñayii ma chi ndakuaꞌa i ja ni jikan i ma maa kivi yukan te suni ndakuaꞌa in jichi ja uꞌun jichi sukan ndee yaꞌvi ja ni jikan i ma.
\s2 Ja ndakuaꞌa ñayii ma ndi-kivi ndi-kivi nuu Suꞌsi ma
\p Suꞌsi ma chi kúni ya ja ndaka ñayii ñuu Israel ma koo in ja jin ndakuaꞌa i nuu ya ndi-kivi ndi-kivi. Kúni ya ja ndi-kivi ndi-kivi jin kaꞌni i uu ndikachi kiti in kuiya ja jin ndakuaꞌa i nuu ya ma, te jin kayu ndiꞌi maa ti nuu ya ma, in ti xtnee ma te in-ka ti nuu kuan kêe kandii ma. Te kondeka tnaꞌa jin ndi-in ndi-in ndikachi ma jiꞌin ndute ndeꞌya uva jiꞌin nawa ni kee itu ñayii ma jin ndakuaꞌa i nuu ya. Te kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu ñayii ma te uu ndikachi jin ndakuaꞌa ñayii ma xtnee ma te uu ti ora kuan kêe kandii ma. Kivi xinañuꞌu ja káni yoo ma te jin kaꞌni i in ndixiꞌyu ja jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma ja kuechi ka saꞌa ñayii ma, te jin kaꞌni i uu serru jiꞌin in ndikachi kaꞌnu jiꞌin uja ndikachi kiti in kuiya, te jin kayu ndiꞌi maa ti.
\c 37
\s Ni ka keja sutu ma ja jin kunukuechi de nuu Suꞌsi ma
\r (basado en Levítico 8—9)
\p Nani ni iyo Moisés ma nuu yuku Sinaí ma te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma sukan jin saꞌa de ja jin kejaꞌa sutu ma jin kunukuechi de nuu Suꞌsi ma. Chukan kúu ja ni ndaxtutu Moisés ma ndaka ñayii ma nukeꞌe veꞌe Suꞌsi ma. Sani te ni ka ndondoo vii ni ka ndondoo vaꞌa Aarón ma jiꞌin saꞌya de ma te ni skoneꞌnu Moisés ma Aarón ma saꞌma iyo ja koneꞌnu tee tátnuni nuu sutu ma, te ni skoneꞌnu de saꞌya Aarón ma saꞌma iyo ja jin koneꞌnu jaku-ka sutu ma. Sani te ni xsiava Moisés ma aceite jaxiko asi ma ini veꞌe Suꞌsi ma te suni ni chiso de aceitema siki ndatniñu ma jiꞌin siki tee jin ko kuu sutu ma.
\p Sani te ni ka sonee Aarón ma jiꞌin saꞌya de ma ndaꞌa de ma siki in xndiki ni ka ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja na sakanu ini ñaꞌa ya kuechi de ma, te ni jaꞌni Moisés ma ti. Te ni jaꞌmi Moisés ma xeꞌen ti ma nuu altar ma, te kuñu ni ndoo ma ni kee jiꞌin de onde keꞌe ma te ni jaꞌmi ndiꞌi kuiti de.
\p Ni jinu ma te ni jaꞌni Moisés ma in ndikachi ja kayu ndiꞌi ti nuu Suꞌsi ma, sani te ni jaꞌni de in-ka ndikachi ja ni ka satuꞌva de ja jin kejaꞌa sutu ma jin kunukuechi de nuu Suꞌsi ma, te jaku niñi ndikachi ku-uu ma ni chiꞌi Moisés ma soꞌo kuaꞌa ndaka sutu ma, te suni ni chiꞌi de jaku niñi xini ndaꞌa kaꞌnu lado kuaꞌa ndaka sutu ma, te suni ni chiꞌi de xini jaꞌa kaꞌnu lado kuaꞌa ndaka sutu ma. Sani te ni jati de jaku-ka niñi ni ndoo ma jaꞌa altar kaꞌnu ma.
\p Te ni keꞌen de nduchi ini ti ma jiꞌin xtajaꞌa ti ma jiꞌin xeꞌen ti ma jiꞌin kaꞌa kuaꞌa ti ma jiꞌin xtatila ñatuu na levadura yiꞌi, te ni sonee de ndaka chaꞌa nuu ndaꞌa Aarón ma jiꞌin saꞌya de ma ja ko kuu ja jin ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja ko ku taꞌvi maa ya, sani te ni jaꞌmi ndiꞌi de ndaka. Te suni ni ka ndakuaꞌa tna de ndika ndikachi ma ja ko kuu taꞌvi Suꞌsi ma. Sani te Aarón ma jiꞌin saꞌya de ma ni ka chiꞌi de kuñu ni ndoo-ka ja ndikachi ku-uu ma te ni ka jaa de jiꞌin xtatila. Ndaka ja ni ka satuꞌva ja jin kejaꞌa sutu ma jin kunu-kuechi de nuu Suꞌsi ma chi nii in semana ni yo kuu.
\p Te nuu ni ndiꞌi semana ma te ni ndakuaꞌa Aarón ma in kiti nuu Suꞌsi ma ja sakanu ini ya kuechi de ma te suni kuaꞌa-ka ja n indakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja kuu maa de. Te suni ni ndakuaꞌa de kiti nuu Suꞌsi ma ja kuechi ndaka ñayii ma te suni ni ndakuaꞌa ja ka ndaxtutu ñayii ma itu i ma, te suni ni ndakuaꞌa de kiti nuu Suꞌsi ma ja ka ketnaꞌa ini de jiꞌin ñayii ma jiꞌin Suꞌsi ma.
\p Ñayii ñuu Israel ma ni ka saꞌa i ndaka sukan ni tatnuni Suꞌsi ma, te maa ya ni tetniñu ñuꞌu onde andivi ma te in jichi-ni ni ka kayu ndaka ja ni ka ndakuaꞌa i nuu ya ma. Te sukan te ni ka jini ñayii ma ja Suꞌsi ma chi Iya Kúu Saꞌa Ndaka kúu ya.
\c 38
\s Sukan ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin ko saꞌa in ko kuu sutu ma
\r (basado en Levítico 21—22)
\p Vaa sutu ma chi in-ni tniñu jin saꞌa de, yika ja jin kunu-kuechi de nuu Suꞌsi ma. Chukan kúu ja ni tatnuni ya sukan jin ko saꞌa jin ko kuu de. Masu kuu jin koo de ja jin chuꞌu de tnaꞌa de ma, yika-ni ja yuva de ma xi saꞌya de ma xi ñani de ma xi kuꞌva de ñaꞌa ñatuu tnandaꞌa-ka ma, vaa nuna jin keꞌe de in ñayii ni jiꞌi ma chi masu ka iyo vii ka iyo ndoo-ka de nuu Suꞌsi ma te masu kuu jin kunu-kuechi de nuu ya. Tee ka kuu sutu ma chi yika-ni ja in suchi jaa ñatuu koo-ka yii ma xi in ñaꞌa ni ndoo ja ni jiꞌi yii ña ma kuu jin tnandaꞌa jiꞌin de.
\p Tee kúu sutu tátnuni nuu ndaka-ka sutu ma kuaꞌa-ka ja ni tatnuni Suꞌsi ma nuu de. Masu kuu kiꞌin de jin chuꞌu de ni in tnaꞌa de ma, ni a yuva de ma. Te kuu tnandaꞌa de kovaa yika-ni ja in suchi jaa ñatuu koo ka yii kuu tnandaꞌa jiꞌin de.
\p Te nú in tee te nde uꞌvi de chi masu kuu ko kuu de sutu.
\p Te ni tatnuni Suꞌsi ma ja yika-ni ja sutu tee ka iyo vii ka iyo ndoo nuu ya ma kuu jin kaa kuñu kiti ka ndakuaꞌa ñayii ñuu Israel ma nuu Suꞌsi ma. Ñayii ka iyo veꞌe sutu ma chi kuu jin kaa tna i kuñu kiti ni ka ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma.
\p Te suni ni tatnuni Suꞌsi ma nuu sutu ma ja má jin kuan-taꞌvi de kiti uꞌvi ma xi kiti cojo ma ja jin ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma
\c 39
\s Ni ka sasoꞌo uu saꞌya Aarón ma nuu Suꞌsi ma te ni ka jiꞌi i
\r (basado en Levítico 10.1-7)
\p Nadab ma jiꞌin Abiú ma ja ka kuu i saꞌya Aarón ma suchi javaꞌa-ka ma, in jichi te ñatuu ni ka saꞌa i sukan ni tatnuni Suꞌsi ma, te ni ka kivi koo i veꞌe Suꞌsi ma ja jin ndachiñuꞌu i ya te ni ka tnaa i ja jaxiko asi ma nuu ñuꞌu ñuꞌu ka yindaꞌa i ma.
\p Kovaa Suꞌsi ma chi ñatuu ni jatna ini ya sukan ka ndachiñuꞌu i ya ma, te ni tetniñu ya ñuꞌu te ni ka jiꞌi i maa yukan-ni. Sani te saꞌa ni kaꞌan Moisés ma:
\p —Suꞌsi ma chi iya ndaa iya teku kúu ya te kúni ya ja jin saꞌa o sukan káꞌan maa ya ma —kúu de káꞌan de.
\p Sani te ni kana Moisés ma sa jin Aarón ma ja jin keneꞌe i ñundeꞌyu ma. Te ni jiñaꞌa Moisés ma nuu Aarón ma jiꞌin saꞌya de Eleazar ma jiꞌin Itamar ma ja masu kuu jin kee koo de ini veꞌe Suꞌsi ma ja jin chuꞌu de tnaꞌa de ma, vaa yika ni chiso Moisés ma xini de ma aceite jaxiko asi ma ja jin kunu-kuechi de ni veꞌe Suꞌsi ma. Te ni kandija de sukan ni jiñaꞌa Moisés ma.
\c 40
\s 40. Ndaka chaꞌa ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin kaa ñayii ñuu Israel ma
\r (basado en Levítico 11)
\p Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma ja jin kuñaꞌa de nuu ñayii ñuu Israel ma ja iyo kiti kúu jin kaa ñayii ma kuñu ti ma te iyo kiti masu kuu jin kaa i kuñu ti ma. Kiti yaꞌa ka kuu kiti kuu jin kaa ñayii ma: Kiti ka ndakandiꞌi te ka iyo uu tnii ti te ka iyo tisiꞌin tnii ti ma, sukan nú ja vaca ma, ndikachi ma, ndixiꞌyu ma jiꞌin isu ma. Kiti yaꞌa ka kuu kiti ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma kuu jin kaa ñayii ma: chikini ma, iso ma, jiꞌin camello, te suni ka iyo jaku-ka kiti ja ni tatnuni Suꞌsi ma ja masu kuu jin kaa ñayii ma. Te kiti masu jin kaa ñayii ma chi ni masu kuu jin keꞌe i ti nú ni jiꞌi ti. Kiti masu kuu kaa ñayii ma chi kiti masu ka iyo vii ka iyo nduu nuu Suꞌsi ma ka kuu ti.
\p Te ndaka jichi tiaka kiti ka iyo ndijin ti ma jiꞌin tinduchi yata ti ma chi kuu jin kaa ñayii ma ti, kovaa masu ndaka kiti ndute ma kuu jin kaa i. Kuu jin kaa ñayii ma kuñu ndaka kiti ka ndava ma, yika-ni ja kiti masu kuu jin kaa i ma ka kuu kiti ka jaa kuñu ma jiꞌin kiti ka jaa kuñu teꞌyu ma. Suni kuu jin kaa ñayii ma jaku jichi tika ma, kovaa masu ndaka kiti kuechi kiti likin ma kuu jin kaa i. Te masu kuu jin kaa ñayii ma lanaꞌña ma jiꞌin ndaka kiti ka ñuꞌu maa ti nuu ñuꞌú a.
\p Nú in kiti masu kaa vii kaa ndoo ma te ni jiꞌi ti te ni jinu siki in ndatniñu ma, ndatniñu yukan chi masu kaa vii kaa ndoo-ka i. Nú in kisi kaa te jinu kiti masu kaa vii ka ndoo ma chi kuu ndakate ñayii ma te kuatniñu i, kovaa nú in kisi ñuꞌú kúu chi jin taꞌvi ñayii ma.
\c 41
\s Ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma na nde a kúu ja saꞌa ja ñatuu iyo vii iyo ndoo ñayii ma nuu Suꞌsi ma
\r (basado en Levítico 12—15; Números 19)
\p Ka iyo jaku ja ka saꞌa ñayii ma te ñatuu ka iyo vii ka iyo ndoo i nuu Suꞌsi ma kuechi ja ni ka saꞌa i ma, te ka iyo jaku ja ka ndoꞌo ñayii ma te saꞌa i ja ñatuu ka iyo vii ka iyo ndoo i nuu Suꞌsi ma. In ñayii ñatuu iyo vii iyo ndoo ma chi kee i nuu ka iyo ndaka ñayii ma te koo jika maa i, te masu kuu jin tnaꞌa i in-ka ñayii, te ni masu kuu kiꞌin i veꞌe Suꞌsi ma.
\p Nú na in na kakiꞌi in ñayii ñatuu iyo vii iyo ndoo nuu Suꞌsi ma chi suni kutneꞌe tna i nuu Suꞌsi ma. Ñayii nawa ni saꞌa i te ñatuu iyo vii iyo ndoo i nuu Suꞌsi ma chi kuchi i te ndakate i saꞌa ma i ma te nduvii ndundoo i nuu Suꞌsi ma te jaku jichi chi onde ndakuaꞌa i ja iyo ja ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma sana nduvii ndundoo i, o xi kondetu i onde saꞌa sutu ma sukan iyo ja saꞌa de ma sana nduvii ndundoo i nuu Suꞌsi ma.
\s2 Sukan ko kuu jiꞌin ñaꞌa ka kâku saꞌya ma
\p Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja kuñaꞌa de nuu ñayii ñuu Israel ma nawa kúu ja ndakuꞌa in ñaꞌa nuu Suꞌsi ma ja ni kâku lulu ña ma. Ndaka jichi ja kâku in saꞌya ña suchi yii ma chi masu koo vii ko ndoo ña nuu Suꞌsi ma uu xiko kivi. Suchi yii ni kâku ma chi nu-una kivi ma te jakitnuni i.
\p Nuu uu xiko kivi ja ni kâku lulu ña ma te kiꞌin ña jin nu xsiaꞌa ña in ndikachi xi in ndivi xi in sata sukan-vaꞌa sutu ma te ndakuaꞌa de ti nuu Susi ma. Te sukan te nduvii ndundoo tuku ña in-ka jichi nuu Suꞌsi ma. Te nú Kundaꞌvi xeen ña te ma niꞌi ña in ndikachi ndakuaꞌa ña nuu Suꞌsi ma, te kuu kiꞌin ña jin xsiaꞌa ña uu sata xi uu ndivi.
\p Te nú suchi siꞌi kúu lulu ña ma chi onde nuu kuun xiko (80) kivi sana kuu jin xsiaꞌa ña kiti ndakuaꞌa ña nuu Suꞌsi ma ja nduvii ndundoo ña nuu ya ma.
\s2 Sukan ko kuu jiꞌin ñayii kuꞌu ñií i ma
\p Suni ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma sukan ko kuu nú in ñayii te kú ñií i ma. Te ni jiñaꞌa ya sukan jin saꞌa de ja jin kuni de nú in kueꞌe kaꞌvi kúu xi ñaꞌa. Nú iyo kaꞌvi kueꞌe ma te jin kaꞌan sutu ma ja masu iyo vii iyo ndoo ñayii ma nuu Suꞌsi ma te kee i kiꞌin i te koo jika i te masu na in kuu jin tnaꞌa ña.
\p Ja kondeꞌya sutu ma te nú naꞌa kueꞌe ma ja ve nduvaꞌa te kee jika de jika de jiꞌin ñayii ma te saꞌa de saꞌa ja kuu ñayii ma: Tnii de uu lasaa, te kaꞌni de in ti ma in nuu ñajin ñuꞌu ndute, te xsiava de niñi ti ma siki ñayii ma uja jichi. Sani te chunee de lasaa kiti teku ma nuu ñajin ñuꞌu niñi kiti ni jiꞌi ma sani te xisiaa de ti kiꞌin maa ti. Sani te ñayii kuꞌu ma ndakate i saꞌma i ma te sete yanda xini i te kuchi i.
\p Nuu iñu kivi ma te saꞌa tuku sutu ma sukan jiꞌin ñayii kuꞌu ma. Te kivi yutnee ma te kindaꞌa ñayii ma sukan iyo ja ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma: Uu ndikachi kiti yii te in indikachi kiti siꞌi o xi in ndikachi jiꞌin uu ndivi xi sata, te suni kindaꞌa i jaku ja ni kee itu i ma jiꞌin jaku aceite ja ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma.
\p Sani te sutu ma kaꞌni de kiti ndakuaꞌa ñayii ma ja kuechi i ma, te chiꞌi de jaku niñi ti ma soꞌo kuaꞌa i ma jiꞌin xini ndaꞌa kaꞌnu ndaꞌa kuaꞌa i ma jiꞌin xini jaꞌa kaꞌnu i lado kuaꞌa ma. Sani te xsiava de jaku aceite ma nuu altar kaꞌnu ma, te chiꞌi tuku de jaku aceite ma soꞌo kuaꞌa i ma jiꞌin xini ndaꞌa kaꞌnu ndaꞌa kuaꞌa i ma jiꞌin xini jaꞌa kaꞌnu i lado kuaꞌa ma. Te sukan te nduvii ndundoo tuku ñayii ma nuu Suꞌsi ma.
\s2 Sukan ko kuu jiꞌin ñayii yiꞌi ndiꞌyi ñií i ma
\p Nú in ñayii te yiꞌi in ndiꞌyi te kána ndakua ndiꞌyi ma chi masu iyo vii iyo ndoo i nuu Suꞌsi ma jiꞌin ndaka nawa tnadee i ma. Te nú in ñayii te ni tnandee i in ndatniñu ja ni tnadee ñayii kuꞌu ma chi suni ñatuu iyo vii iyo ndoo-ka tna i nuu Suꞌsi ma nii kivi yukan te jiniñuꞌu ja ndakate i saꞌma i te kuchi xiꞌna-ka sana kêe kandii ma te sukan te nduvii ndundoo tuku i nuu Suꞌsi ma (Vaa ñayii ñuu Israel ma chi ka jani i ja nú kuan kêe kandii ma chi jâ ni kejaꞌa in-ka kivi).
\p Te nú ni nduvaꞌa ñayii ndee ndiꞌyi ma chi kindaꞌa i uu ndivi xii uu sata ja ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma, sani te nduvii ndundoo i nuu Suꞌsi ma in-ka tuku jichi.
\s2 Sukan ko kuu jiꞌin tee ma jiꞌin ñasiꞌi de ma nú ni ka ndatuu kaa de
\p Ndaka jichi ka ndatuu kaa tee ma jiꞌin ñasiꞌi de ma chi nú ni jinu ma te jin kuchi de, kovaa nii nduu ma masu jin koo vii jin koo ndoo de nuu Suꞌsi ma. Te ñaꞌa ma suni ñatuu iyo vii iyo ndoo ña nuu Suꞌsi ma kivi ndoꞌo ña sukan ka ndoo ñaꞌa ma. Suꞌsi ma chi ñatuu kúni ya ja kivi ñatuu ka iyo vii ka ndoo ñayii ma te jin kivi koo i veꞌe ya ma.
\s2 Sukan ko kuu jiꞌin ñayii ma nú ni kakiꞌi i in ndiyi ma
\p Nú in ñayii te ni kakiꞌi i in ñayii ni jiꞌi o xi ni kivi i nuu kátuu ñayii ni jiꞌi ma chi ñatuu iyo vii iyo ndoo i nuu Suꞌsi ma. In smana ma koo vii koo ndoo i nuu Suꞌsi ma. Te jiniñuꞌu ja kûu in vaca kiti kuaꞌa te kayu ndiꞌi kuiti ti te yaa ja ni kayu ti ma te saka nuu jiꞌin jaku ndute, sani te in ñayii iyo vii iyo ndoo nuu Suꞌsi ma te xsiava i ndute ni saka nuu ma siki ñayii ñatuu iyo vii iyo ndoo nuu Suꞌsi ma kivi ku uni ma jiꞌin kivi ku uja ma. Te kivi ku uja ma te kuchi ñayii ma te ndakate i saꞌma i ma, sani te nuu kuan kêe kan dii ma te nduvii ndundoo ñayii ma nuu Suꞌsi ma.
\c 42
\s 42. Ni tatnuni Suꞌsi ma jaku-ka ja kúni ya ja jin saꞌa ñayii ñuu Israel ma
\r (basado en Levítico 18—20)
\p Kuaꞌa-ka ja ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin ko saꞌa ñayii ñuu Israel ma. Ni jiñaꞌa ya ja nuna jin kandija i ndaka ja ni tatnuni ya ma te jin koo i jiꞌin ya ni-kani ni-jika.
\s2 Masu kuu kivinduu tee ma jiꞌin tnaꞌa de xi jiꞌin kiti ma
\p In ja ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma kúu ja masu kuu kivinduu tee ma jiꞌin in tnaꞌa de ma. In-ka ja ni tatnuni ya kúu ja masu ko kivinduu tee ma jiꞌin in-ka tee jiꞌin de, ni a in ñaꞌa ma masu kivi nduu ña jiꞌin in-ka ñaꞌa jiꞌin ña ma, te suni ni tatnuni ya ja masu ko jin kivinduu ñayii ma jiꞌin in kiti. Te suni ni tatnuni ya ja masu ko kusu tee ma jiꞌin ñasiꞌi de ma kivi ndoꞌo ña sukan ka ndoꞌo ñaꞌa ma.
\p Ni jiñaꞌa Suꞌsi ma ja ñayii ka iyo ñuu Canaán ma chi kuechi ja ka saꞌa i ja uꞌvi ma chukan kúu ja ndaxtandee ya ñuꞌú nuu ka iyo i ma te ndakuaꞌa ya ñayii ñuu Israel ma. Te ni jiñaꞌa ya nuu ñayii ñuu Israel ma ja kúni ya ja jin kandija i ndaka ja tátnuni ya ma sukan-vaꞌa ma xndoꞌo xneni tna ya i sukan saꞌa ya jiꞌin ñayii ñuu Canaán ma.
\s2 Ni tatnuni ya ja jin ko saꞌa vii jin ko saꞌa ndaa ñayii ma
\p Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma ja jin ko kuu i ñayii ñatuu na ja uꞌvi ka saꞌa, te ma jin ko kuu i sukan ka kuu ñayii jaku-ka ñuu ma, te na jin kandija i ndaka ja tátnuni ya ma, vaa maa ya chi ni in ja uꞌvi ñatuu saꞌa ya. Ni ndaxndaku ya nuu ñayii ma ja jin konaꞌa i ja jin kuandetu i nuu yuva nuu siꞌi i ma, te jín konaꞌa i ja jin ndatatu i kivi ku uja ma, te má jin ko saꞌa i ni in ja jin ko kuu suꞌsi i; te suni ni tatnuni ya ja má jin sakuiꞌna i xi jin xndaꞌvi i in-ka ñayii ma, te suni ni jiñaꞌa ya ja masu ko jin ndakuneꞌe i ya te ko jin skuiso i nuu in-ka ñayii ma in ja masu jin saꞌa i ma.
\p Ni tatnuni ya ja nú ni jinu ni ka satniñu i jiꞌin ñayii ma te jín chuyaꞌvi i ñayii maa kivi yukan, te suni jín kuan mani vii jín kuan mani vaꞌa i ñayii soꞌo ma jiꞌin ñayii ñatuu kundijin nuu ma, jiꞌin ñayii ka kundaꞌvi ma jiꞌin ñayii in-ka ñuu ma.
\p Suni ni tatnuni Suꞌsi ma ja masu ko jin kuni uꞌvi i nuu ndaka maa i ja ka kuu i ñayii ñuu Israel ma, ni a ko jin ndachunaa i in jauꞌvi ni saꞌa ñaꞌa in-ka ñayii ma. Te ni tatnuni tna ya ja jin kutoo i ndaka ñayii ma sukan ka kutoo i maa i ma. Te suni ni tatnuni ya ja masu ko jin koo i nuu tee taꞌsi ma ja chindee ñaꞌa de, ni a ko jin koo i nuu ñayii ka jini tnuni xi ñayii ka ndakeꞌen ñuꞌú ma.
\p Ni tatnuni tna Suꞌsi ma ja ko jin chikuaꞌa ndaa i nawa ka jaan i xi ka xiko i ma. Te suni ni kaꞌan ya nu na in ni ndakuaꞌa saꞌya i ma nuu ja masu Suꞌsi kúu ma chi iyo i ja kûu i. Te Suꞌsi ma ni ndaxndaku ini ya i ja jin konaꞌa i ndaka sukan ni tatnuni ya ma sukan-vaꞌa jin ko kuu taꞌvi i ñuu Canaán ma.
\c 43
\s 43. Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma na viko jin ko saꞌa de ja jin ndachiñuꞌu de ya
\r (basado en Levítico 16; 23; Números 28.16—29.40)
\p Ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja ndaxndaku de nuu ñayii ñuu Israel ma ja jin konaꞌa i jin ndatatu i kivi ndiꞌi smana ma. Na jin satniñu i iñu kivi ma ja jin saꞌa i ndaka ja iyo ja jin saꞌa i ma, te kivi ni tatnuni Suꞌsi ma ja ma jin satniñu ñayii ma na jín ndatnaꞌa i yeꞌe veꞌe Suꞌsi ma ja jin ndachiñuꞌu i ya.
\s2 Sukan jin ko saꞌa ñayii ma Viko Pascua ma
\p Viko xinañuꞌu ja jin saꞌa ñayii ma in kuiya ma kúu Viko Pascua ma, kivi uxi kuun yoo xinañuꞌu ma jin saꞌa ñayii ma Viko Pascua ma. Jin saꞌa i viko yaꞌa ja jin ndakaꞌan i sukan vivii ni ndeneꞌe ñaꞌa Suꞌsi ma ñuu Egipto ma. Sani te kivi ku jaꞌun ma te jin kaa ñayii ma xtatila ñatuu na levadura yiꞌi onde kivi oko in yoo xinañuꞌu ma. Neꞌun kivi jin ka ñayii ma xtatila ñatuu na levadura yiꞌi ma chi kivi jin ndatatu i kúu, te suni jin ndatatu i kivi ndiꞌi in in smana ma.
\p Kivi jin kaa ñayii ma xtatila ñatuu na levadura yiꞌi ma chi jin kaꞌni i kuaꞌa kiti jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma. Ndaka kivi jin kaꞌni ñayii ma uu serru jiꞌin in ndikachi kaꞌnu jiꞌin uja kolelu kiti in kuiya te jin kaꞌmi ndiꞌi i ti nuu Suꞌsi ma; te ndi-in ndi-in kiti ma kondeka tnaꞌa jiꞌin nawa ni ka ke koo itu ñayii ma. Te suni ndi-kivi jin kaꞌni i in ndixiꞌyu ja jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma ja kuechi ni ka saꞌa i ma.
\s2 Sukan jin saꞌa ñayii ma jiꞌin tnaꞌa ja jin ndaxtutu i itu i ma
\p Neꞌun smana jin kaa ñayii ma xtatila ñatuu na levadura yiꞌi ma te jin saꞌa i viko ja jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma ja xinañuꞌu jin ndaxtutu i itu i ma. Kivi yutnee ja jin ndatatu ñayii ma smana yukan, te jin koo i jin xsiaꞌa i nuu sutu ma xinañuꞌu nuꞌni triu ni kee itu i ma kuiya yukan, ja jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma.
\p Te suni jin ndakuaꞌa i in ndikachi ja kayu ndiꞌi ti nuu Suꞌsi ma, te jin ndakuaꞌa tna i jaku ja ni kee itu i ma jin jaku ndute ndeꞌya uva. Te masu kuu jin kaa ñayii ma ja kee itu i ma xinañuꞌu ma nú masu ja onde jin ndakuaꞌa i jaku nuu Suꞌsi ma. (Saꞌa ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin saꞌa ñayii ma nuna kenda koo i ñuu Canaán ma)
\s2 Sukan jin saꞌa ñayii ma viko pentecostés ma
\p Nuu uu xiko uxi kivi ja jin saꞌa ñayii ñuu Israel viko ja jin ndakuaꞌa i xinañuꞌu ja jin ke koo itu i ma, te jin saꞌa i viko pentecostés ma. Neꞌun viko Pentecostés ma te jin satuꞌva ñayii ma jaku ja ni ke koo itu i ma kuiya yukan, ja jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma.
\p Te suni jin kaꞌni ñayii ma uja kolelu kiti in kuiya jiꞌin in xndiki jiꞌin uu ndikachi naꞌnu ja jin kayu ndiꞌi ti nuu Suꞌsi ma; te jin ndakuaꞌa tna ñayii ma nuu Suꞌsi ma in ndixiꞌyu ja kuechi ni ka saꞌa i ma, te suni jin ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma uu kolelu kiti in kuiya ja ka ketnaꞌa ini i jiꞌin ñayii ma. Te jin ndatatu ñayii ma kivi yukan jiꞌin kivi ndiꞌi smana ma.
\p Te suni ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma ja ora jin ndaxtutu i ja ni kee itu i ma te máko jin ndaxtutu ndiꞌi i, te suni má jin ndoneꞌe i ja ni jinkava ora ka ndaxtutu i itu ma. Te na jin xndoo i jaku ja ni ke koo itu i ma sukan-vaꞌa jin ndaniꞌi ñayii ka kundaꞌvi-ka ma nuna jin ndanduku saka i ma.
\s2 Viko jin tivi i ma trompeta ma
\p Kivi xinañuꞌu yoo ku uja ma te jin saꞌa ñayii ma viko jin tivi i trompeta ma. Jin ndatatu ñayii ma kivi yukan te jin ndatnaꞌa ndaka i veꞌe Suꞌsi ma te jin kaꞌni i kiti jin ndakuaꞌa i nuu ya. Te jin kaꞌni i in serru jiꞌin in ndikachi kaꞌnu jiꞌin uja kolelu kiti in kuiya te jin kaꞌmi ndiꞌi i ti nuu Suꞌsi ma, te ndi-in ndi-in ti ma kondeka tnaꞌa jiꞌin nawa ni ke koo itu i ma; te suni jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma in ndixiꞌyu ja kuechi ka saꞌa i ma.
\s2 Viko jin ndakani jin ndakaꞌvi ini ñayii ma nuu Suꞌsi ma
\p Kivi uxi yoo ku uja ma jin saꞌa ñayii ñuu Israel ma jin saꞌa i in viko ja jin ndakani jin ndakaꞌvi ini i nuu Suꞌsi ma, kivi yaꞌa jin kuñaꞌa ñayii ñuu Israel ma nuu Suꞌsi ma ja ka ndakani ini i ja masu vaꞌa-ni ni ka saꞌa i nii kuiya ma, te jin kakan-taꞌvi i nuu ya ja na sakanu ini ñaꞌa ya. Te jin ndatatu i kivi yukan jin kivi ndiꞌi smana ma.
\p Kivi yukan kivi sutu ma ini veꞌe Suꞌsi ma ja kakan-taꞌvi de ja na sakanu ini Suꞌsi ma kuechi ni ka saꞌa ñayii ñuu Israel ma nii kuiya yukan. Maa in-ni kivi yukan kuu kivi sutu ma onde yata saꞌma ndakaa ini veꞌe Suꞌsi ma, nuu ii-ka ma, nuu iyo arca ya ma nuu kenda maa ya neꞌun viko ma. Maa in-ni tee tatnuni nuu sutu ma kuu kivi yukan in jichi ja in kuiya ma, kovaa kanuu ja saꞌa de ndaka sukan tátnuni Suꞌsi ma te nuñaꞌa chi kûu de.
\p Kivi kivi sutu ma nuu ii-ka veꞌe Suꞌsi ma chi kanuu ja kuchi de te ndinuu de saꞌma lino ja ni ndondoo. Te ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma in serru ja kuechi maa de ma, te suni ndakuaꞌa de in ndikachi te kayu ndiꞌi ti ja kuu maa de jin ja jin kuu jaku-ka sutu ma; te ndakuaꞌa tna de uu ndixiꞌyu ja kuechi ñayii ñuu Israel ma jiꞌin in ndikachi ja kayu ndiꞌi ti nuu Suꞌsi ma ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma.
\p Sani te chuꞌun de suerte siki nduu ndixiꞌyu ma sukan-vaꞌa kaji de kiti ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja kuechi ñayii ñuu Israel ma. (In-ka ti ma chi xsiaa de ti te kiꞌin maa ti ichi nuu ñatuu nawa iyo kuiti ma [[ te sakanu ini Suꞌsi ma kuechi ñayii ma]])
\p Ora kivi tee tátnuni nuu sutu ma nuu ii xeen-ka veꞌe Suꞌsi ma, nuu yinee arca ya ma, chi kindaꞌa de nuu ñuꞌu ñuꞌu nuu ka tnaa de ja jaxiko asi ma te kindaꞌa tna de uu nuu ndaꞌa ja jaxiko asi ma sukan-vaꞌa kaꞌmi de ja jaxiko asi ma ini veꞌe Suꞌsi ma, sani te xsiava de jaku niñi xndiki ma siki arca Suꞌsi ma, sani te ndee de nukeꞌe ma te kaꞌni de ndixiꞌyu kiti ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja sakanu ini ya kuechi ñayii ñuu Israel ma, sani te ndivi tuku de te xsiava de niñi ndixiꞌyu ma siki arca ma, te suni xsiava de niñi kiti ma nuu altar kaꞌnu iyo nukeꞌe ma.
\p Sani te sonee ndaꞌa de siki ndixiꞌyu teku ma te kayuꞌu de ndakaꞌan ndaka ja uꞌvi ni ka saꞌa ñayii ñuu Israel ma nii kuiya yukan. sani te in ñayii kiꞌin jin xsiaꞌa ti ichi nuu ñatuu nawa iyo kuiti ma te kiꞌin maa ti. Tee maa ti ndakuiso ndaka ja uꞌvi ni ka saꞌa ñayii ma nii kuiya yukan te kiꞌin jika jiꞌin ti.
\p Nú ni jinu ndaka chaꞌa ni saꞌa tee tátnuni nuu sutu ma te tava de saꞌma lino neꞌnu de ma te ndinuu de saꞌma neꞌnu kutu de ora jinukuechi de ini veꞌe Suꞌsi ma. Sani te kee de keꞌe ma te xsinu de ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ndaka ja iyo ja ndakuaꞌa de ma. Te kaꞌmi ndiꞌi de nuu altar kaꞌnu ma ndaka kiti ni ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma te suni kaꞌmi de xeꞌen kiti ni ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja kuechi ñayii ma.
\p Te in-ka ñayii kiꞌin onde jika-ka sana nuu ka iyo ñayii ma jin kaꞌmi i vala-ka ja ni ndoo kiti ni ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja kuechi ñayii ma. Maa kivi yukan ñayii ñuu Israel ma jin kaꞌni i in xndiki jiꞌin in ndikachi kaꞌnu jiꞌin uja kolelu kiti in kuiya te jin kayu ndiꞌi ti nuu Suꞌsi ma; te jin kondeka tnaꞌa kiti ma jiꞌin jaku ja ni ke koo itu de ma, te jin kaꞌni tna de in ndixiꞌyu ja jin ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja kuechi ñayii ma.
\s2 Sukan jin saꞌa ñayii ma viko ndaꞌa yutnu ma
\p Kivi jaꞌun yoo ku uja ma kejaꞌa viko ndaꞌa yutnu ma. Te ko kuu i smana kuiti, kivi xinañuꞌu ma jiꞌin kivi ku una ma kúu kivi jin ndatatu ñayii ma te jin ndatnaꞌa i veꞌe Suꞌsi ma.
\p Kivi kejaꞌa viko yukan te jin saꞌa ñayii ma veꞌe ndaꞌa yutnu te jin koo i yukan smana yukan. Sukan jin saꞌa i sukan-vaꞌa jin ndakaꞌan i sukan ni ka iyo i nani ve ndi koo i ñuu Canaán ma.
\p Te viko yaꞌa kúu viko sii ini xeen jin koo i, te jin ndakuan-taꞌvi i nuu Suꞌsi ma ja ni ka kuu itu i ma, te jin ndakuan-taꞌvi i nuu Suꞌsi ma sukan vaꞌa ini ya ja jin kuu i ma. Te jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma kiti jin kayu ndiꞌi nuu ya ma, te suni jin ndakuaꞌa i kiti nuu ya ja na sakanu ini ya kuechi i ma.
\c 44
\s In tee ni kaꞌan uꞌvi ja kuu Suꞌsi ma te ni xndoꞌo ni xneni ya de
\r (basado en Levítico 24.10-23)
\p In jichi te in tee te yuva de kúu in tee ñuu Egipto ma te siꞌi de kúu ñaꞌa ñuu Israel ma te ni kanaa de jiꞌin in tee te ni kaꞌan uꞌvi de ja kuu Suꞌsi ma. Sani te Suꞌsi ma saꞌa jiñaꞌa ya nuu Moisés ma:
\p —Keneꞌe tee yaꞌa onde nuu ñatuu-ka na ñayii ka iyo ma te jín kondikin ñayii ni ka jini soꞌo sukan ni kaꞌan de ma. Te ndaka ñayii ma jín sonee ndaꞌa i xini de ma sani te ndaka i jín kuaꞌa yuu de onde jin kaꞌni i de. Saꞌa jin saꞌa ni jiꞌin ñayii kaꞌan uꞌvi ja kuu sa ma —kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Te sukan ni ka saꞌa ñayii ma.
\c 45
\s 45. Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma sukan jin ko kuu ñayii ma jiꞌin ñuꞌú i ma jiꞌin veꞌe i ma
\r (basado en Levítico 25)
\s2 Kuiya ndatatu ñuꞌú ñayii ma
\p Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja kuñaꞌa de nuu ñayii ñuu Israel ma ja sukan ka ka kuu i in kivi ma te sukan jin kuaꞌa i tnuꞌu te ndatatu ñuꞌú i ma in kuiya. Iñu kuiya jin chiꞌi i itu i ma te kuiya ku uja ma te jin kuaꞌa i tnuꞌu te ndatatu ñuꞌú i ma. Ûni jin kuaꞌa i tnuꞌu te koo maa ñuꞌu ma suꞌva-ni nii kuiya yukan.
\p Ñayii ndaꞌvi ma jiꞌin ñayii in-ka ñuu ma chi kuu jin kivi koo i itu ma te kuu jin ndaxtutu tnaꞌa ja ni nana koo nimaa itu ma ja jin kaa i, te suni kuu jin kaa tna kiti ma yiꞌi ni nana itu ma. Te ñayii xi itu ma chi kuu keꞌen i nawa ni nana nimaa itu i ma ja kaa i maa kivi yukan, kovaa masu kuu ja ndaxtutu i te tavaꞌa i.
\s2 Kuiya sii ini xeen
\p Nuu ni ndatatu ñuꞌú ma in kuiya, te nuu ni yaꞌa uja jichi ja ni ndatatu ñuꞌú ma in in kuiya ma, te kuiya uu xiko uxi (50) ma te ndatatu ñuu ma nii kuiya yukan te kuiya sii ini xeen ko kuu. Te kuiya yukan chi masu nawa kuu jin chiꞌi itu i ma kuiya yukan, te suni ka iyo jaku-ka ja ni tatnuni ya ja jin saꞌa i nii kuiya yukan.
\p Nú in ñayii ñuu Israel ma te ni xiko i ñuꞌú i ma nuu in-ka ñayii ñuu i ma, te kuiya sii ini xeen ma te ndaniꞌi ñayii ni xiko ma ñuꞌú i ma, sukan-vaꞌa konevaꞌa maa i vaa ñuꞌú ni kutaꞌvi maa i nuu ni ka jaꞌande de ñuꞌú ñuu Canaán ma ja ni ka kutaꞌvi ndi-uxi uu jichi ñayii ñuu Israel ma kúu ma. Nú nuu ñatuu ndesi ñuu ma [Nú yuñuu ma] iyo ñuꞌú xi veꞌe ni xiko ñayii ma chi kuiya sii ini xeen ma ta nadaniꞌi i ñuꞌú i ma xi veꞌe i ma, kovaa nú nuu ndesi ñuu ma [ini ñuu ma] iyo ñuꞌú i xi veꞌe i ni xiko i ma te nú ma kundee i ndatava i chi ndakeꞌen maa ñayii xi nuu ni xiko i ma.
\p In-ka ja ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma ja jin saꞌa i kuiya sii ini xeen ma kúu ja: Nú in ñayii kundaꞌvi xeen ma te ni xiko i maa i ja kunu keuchi i nuu in-ka ñayii ma, te kuiya sii ini xeen ma te ñayii ni jaan ñayii jinukuechi nuu i ma te ndaxsiaa i ñayii ni jaan i ma, te noꞌo maa ñayii ma.
\c 46
\s 46. Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma sukan jin satuꞌva ñayii ma ja jin ndakuaꞌa i nuu ya ma
\r (basado en Levítico 27)
\p Nú ni skuiso ñayii ma nuu Suꞌsi ma ja nawa kuaꞌa i, chi kuu ndakuaꞌa nuu ya: Ñayii, kiti, veꞌe xi ñuꞌú.
\p Nú ni skuiso ñayii ma ja ndakuaꞌa i ñayii nuu Suꞌsi ma chi ndakuaꞌa i nuu sutu ma jaku xuꞌun ja kuu ñayii ni skuiso i ja ndakauꞌa i ma, kúu i ñaꞌa xi tee.
\p Nú ni skuiso ñayii ma in kiti kúu ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma chi kaꞌni i ti te ndakuaꞌa i ti nuu ya, kovaa nú ni skuiso i in kiti masu kuu ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma te kuu ndaxiko i ti te xuꞌun niꞌi i ja ni ndaxiko i ti ma te ndakuaꞌa i nuu sutu ma; o xi nuna ndoo maa i jiꞌin ti te kuu ndakuaꞌa i sutu ma xuꞌun sukan kondee yaꞌvi ti ma te ndachiso-ka i jaku.
\p Te nú in veꞌe ni skuiso ñayii ma ja ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma te kuu ndaxiko i veꞌe ma te xuꞌun niꞌi i ja ni kuyaꞌvi veꞌe ma te ndakuaꞌa i nuu sutu ma; te nú kuni i ja ndoo i jiꞌin veꞌe ma te kuu ndakuaꞌa i xuꞌun sukan kondee yaꞌvi veꞌe ma te ndachiso i jaku-ka xuꞌun.
\p Te nú ni skuiso ñayii ma ja ndakuaꞌa i jaku ñuꞌú i ma, te sutu ma jin ndasaꞌa de cuenda nde saa-ka jichi jin kutu de sana kenda kuiya sii ini xeen ma te sukan jin tee yaꞌvi de. Sani te ñayii ni skuiso nuu Suꞌsi ma ja ndakuaꞌa i ñuꞌú i ma nuu Suꞌsi ma, kuaꞌa i ñuꞌú i ma nuu sutu ma te jin kutu de onde kenda kuiya sii ini xeen ma. Te kuiya sii ini xeen ma te ndaniꞌi tuku ñayii ma ñuꞌú i ma. Te nú kúni i ja kendoo i jiꞌin ñuꞌú i ma te ndakuaꞌa i nuu sutu ma xuꞌun sukan kondee yaꞌvi ñuꞌú ma te ndachiso i jaku-ka xuꞌun.
\p Ka iyo jaku ja masu kuu jin ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma, vaa kuenda maa ya jâ ka kuu. Sukan nuu ja kiti ka kâku xinañuꞌu ma, jiꞌin ja in jichi ja uxi ja ni ka kee koo itu ñayii ma, vaa kuenda maa ya jâ kúu ma.
\p In-ka tna ja masu kuu jin ndakuaꞌa ñayii ma nuu Suꞌsi ma ka kuu ñayii ni ka jaꞌni in-ka ñayii ma, xi ñayii ka yinee vekaa ma ja kuan koo i ka kanaa i ma. Vaa ñayii yaꞌa masu kuu jin chuyaꞌai i te jin ndayaa i, xi in kiti jin ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma te jin ndayaa i.
\c 47
\s 47. Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja ndakaꞌvi de ndaka ñayii ma, te káꞌan de ndenu jin konukoo in in jichi ñayii ñuu Israel ma
\r (basado en Números 1—2)
\p Nuu jâ ni kuu in kuiya ja ni ka ndekoo ñayii ñuu Israel ma ñuu Egipto ma te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma jiꞌin nuu Aarón ma ja jin ndakaꞌvi de ndi-uxi uu jichi ñayii ñuu Israel ma. Te suni kani de in ñayii kanuu neꞌun in in jichi ñayii ñuu Israel ma.
\p Sani te ni ka ndakaꞌvi de ndaka tee ka yiꞌi viꞌi-ka oko kuiya ma ja ka kuu de saꞌya tata Rubén ma, Simeón ma, Judá ma, Isacar ma, Zabulón ma, Efraín ma, Manasés ma, Benjamín ma, Dan ma, Aser ma, Gad ma jiꞌin Neftalí ma; kovaa masu ni ka ndakaꞌvi de saꞌya tata Leví ma. Ja ndaka tee ni ka ndakaꞌvi de ma chi iñu ciento uni mil jiꞌin uꞌun ciento uxi ko uxi de kúu (603,550).
\p Ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma naxe jin ndakonduu ñayii ñuu Israel ma veꞌe Suꞌsi ma jin koo i. Yeꞌe veꞌe Suꞌsi chi ko koto i ichi nuu kana kandii ma, te ichi yukan jin koo in jichi ñayii ka kuu saꞌya tata Judá ma, Isacar ma jiꞌin Zabulón ma; ñayii yaꞌa jin koxtnuu nuna jin ndakanda ñayii ma ja jin kaka-ka i jin koo i ma. Ichi nuu vee sukan kátuu veꞌe Suꞌsi ma jin koo in jichi ñayii ka kuu saꞌya tata Rubén ma, Simeón ma jiꞌin Gad ma; te suu i jin kuita ndikin nuna jin ndakanda ñayii ma ja jin kaka-ka i jin koo i ma. Ichi nuu kêe kandii sukan kátuu veꞌe Suꞌsi ma jin koo in jichi ñayii ka kuu saꞌya tata Efraín ma, Manasés ma jiꞌin Benjamín ma; te suu i jin kuita ndikin nuna jin ndakanda ñayii ma ja jin kaka-ka i jin koo i ma. Ichi ninu sukan kátuu veꞌe Suꞌsi ma jin koo in jichi saꞌya tata Dan ma, Aser ma jiꞌin Neftalí ma te suu i jin ko kuu sandiꞌi-nka nuna jin ndakanda ñayii ma jin koo i ma.
\c 48
\s 48. Ni kaji Suꞌsi ma saꞌya tata Leví ma ja jin chindee i sutu ma
\r (basado en Números 3—4; 7—8)
\p Nuu ni ka nde koo ñayii Israel ma ñuu Egipto ma, ni jiñaꞌa Suꞌsi ma ja saꞌya ñayii ma suchi xinañuꞌu ma chi kuenda maa ya jin ko kuu i, vaa masu nde ni jaꞌni ya i sukan ni jaꞌni ya saꞌya ñayii ñuu Egipto ma suchi xinañuꞌu ma. Kovaa nuu ni kenda koo ñayii Israel ma nuu iyo yuku Sinaí ma, te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu ñayii ma ja saꞌya tata Leví ma jin nukuiñi nutniñu saꞌya ñayii ma suchi xinañuꞌu ma ja jin ko kuu i ñayii jin kunu kuchi nuu ya ma. Te saꞌya tata Leví ma ka nani i Levitas, te saꞌya tata ñayii yaꞌa ka kuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma.
\p Ni tatnuni Suꞌsi ma ja saꞌya tata Leví ma jin chindee Aarón ma jiꞌin ndaka-ka sutu ki koo ma, kovaa masu kuu jin chindee i sutu ma ja jin ndakuaꞌa de nuu Suꞌsi ma nawa ka yindaꞌa ñayii ma, vaa maa in-ni sutu ma kuu jin ndakuaꞌa nuu Suꞌsi ma. Te tniñu saꞌya tata leví ma kúu ja jin kondiso i ndaka ndatniñu ni kuvaꞌa veꞌe Suꞌsi ma, jiꞌin ndaka ndatniñu ka iyo ini veꞌe Suꞌsi ma, te jin chindee de sutu ma nde a kuu jin chindee de ma.
\s2 Uni jichi saꞌya tata Leví ma
\p Saꞌya tata Leví ma chi uni jichi de ni yo kuu: In jichi de ni ka yo kuu saꞌya tata Coat ma ja kuu de saꞌya Leví ma. Moisés ma jiꞌin Aarón ma jiꞌin ndaka-ka sutu ma chi saꞌya tata Coat ma ka kuu de, maa de ni ka yo kuu te ni ka yo jinukuechi nuu Suꞌsi ma. Jaku-ka saꞌya tata Coat ma ni ka yo ndiso ndaka ndatniñu ka ñuꞌu ini veꞌe Suꞌsi ma ora ni ka yo ndakanda de ja jin kaka-ka de jin koo de ma.
\p In jichi-ka saꞌya Leví ma ni ka yo kuu saꞌya tata Gersón ma ja kúu de saꞌya Leví ma, suu de ni ka yo ndiso saꞌma ka nda koo yika veꞌe ma jiꞌin saꞌma ka ndesi xini veꞌe Suꞌsi ma. Te saꞌya tata tee kúu Merari ma ni ka yo ndiso tabla ma jiꞌin yutnu ka ñundijin veꞌe Suꞌsi ma.
\p Te tee ka ndanuu-ka neꞌun ndi-uxi uu jichi ñayii ñuu Israel ma ni ka yo nevaꞌa de iñu carreta jiꞌin iñu yunta xndiki sukan-vaꞌa jin ñuꞌu ti carreta ma. Te ni ka waꞌa de kuun carreta ma saꞌya tata Merari ma sukan-va jin kondiso tnu tabla inuvee-ka ma, te uu-ka carreta ma ni ka yo jatniñu saꞌya tata Gersón ma.
\p Ta ñatuu na carreta ni ka kundaꞌa saꞌya tata Coat ma, vaa ndatniñu ni ka yo ndiso de ma chi ndatniñu ii xeen ka kuu te ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin nduku de yutnu te jin kondiso de ndatniñu veꞌe Suꞌsi ma siki chiyo de ma.
\p Te suni ni ka saꞌa ñukun de in viko te ni ka jikan-taꞌvi de nuu Suꞌsi ma te ni ka nduvii ni ka ndundoo de jjajin kunu-kuechi de nuu Suꞌsi ma onde kivi yukan. Kivi yukan chi ni ka jaꞌni saꞌya tata Leví ma uu xndiki, in ti ni ka ndakuaꞌa i nuu Susꞌi ma ja ni kayu ndiꞌi ti, te in-ka ti ma ni ka ndakuaꞌa i nuu ya ja kuechi i ma.
\p Te saꞌya tata leví ma ni ka ndakonduu i veꞌe Suꞌsi ma ni ka iyo i. Moisés ma jiꞌin Aarón ma ni ka iyo de ichi nuu kána kandii ma, yatni yeꞌe ma; Jaku-ka saꞌya tata Coat ma ni ka iyo de ichi nuu kêe kandii ma, te saꞌya tata Gersón ma ni ka iyo i ichi nuu vee ma, te saꞌya tata Merari ma ni ka iyo i ichi ninu ma.
\c 49
\s1 49. Su'si ma ni kaꞌan nuu Moisés sukan jin ko kuu ñayii jin skuiso nuu Suꞌsi ma ja jin kunukuechi i nuu ya ma
\r (basado en Números 6; 30)
\p Suꞌsi ma ni jiñaꞌa nuu Moisés ma tnaꞌa ja masu kuu jin saꞌa ñayii ka kuni ja jin kunukuechi i nuu Suꞌsi ma jaku ni tiempu xi ni-kani ni-jika ma. Uni ja masu kuu saꞌa i kivi kunukuechi i nuu Su'si ma, te chaꞌa ka kúu: Masu kuu koo i ndute ndeꞌya uva ma, ni a masu kuu kaa i maa uva ma, ni a ko kaꞌnde i ixi i ma, ni a jin tuꞌva i in ndiyi visi tnaꞌa yatni i kúu ñayii ni jiꞌi ma, vaa nuna jin tnaꞌa i ndiyi ma chi masu kava vii kava ndoo-ka i nuu Su'si ma.
\p Ñayii yaꞌa chi katanuu i ja kunukuechi i nuu Suꞌsi ma ndaka kivi onde chitu tiempu ni skuiso i ja kunukuechi nuu ya ma, kovaa nú ni kuu sanaa te ni kutnee i nuu Suꞌsi ma, jiniñuꞌu ja ndejaꞌa jaa i ja kunukuechi i nuu Su'si ma.
\p Te kivi ni jinu tiempu ni skuiso i nuu Suꞌsi ma ja kunukuechi i nuu ya ma te kiꞌin i jiꞌin in kolelu in kuiya ja ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma te kayu ndiꞌi ti, suni kiin i jiꞌin in ndikachi siꞌi te ndakuaꞌa i ti nuu Suꞌsi ma ja kuu kuechi i ma, te suni kiꞌin i jiꞌin in-ka kolelu jiꞌin xtatila ja ndakuaꞌa i nuu Su'si ma, te in sutu ma kundaꞌa ja ndakuaꞌa de ti nuu Suꞌsi ma, te nuu ni jinu ni saꞌa de sukan iyo ja saꞌa de ma te maa yeꞌe veꞌe Suꞌsi ma te ñayii ni skuiso ja ni jinukuechi i nuu Suꞌsi ma teꞌnde ndiꞌi kuiti ixi i ma te kayu jiꞌin xtatila ni ka ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma.
\p Sani te sutu ma sonee de nuu ndaꞌa ñayii ni skuiso ja ni jinukuechi i nuu Suꞌsi ma in chiyo kiti ni ndakuaꞌa i nuu ya ma jiꞌin jaku xtatila sukan-vaꞌa ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma. Sani te ñayii ni ndakuaꞌa kiti ma, kuaꞌa i nuu sutu ma kaꞌa kuaꞌa kiti ma jiꞌn ndika ti ma. Nú ni jinu ni saꞌa ñayii ni skuiso ja ni jinukuechi i nuu Suꞌsi ma ndaka chaꞌa, te jâ ni jinu ja ni skuiso i nuu Suꞌsi ma.
\p Ñayii ni skuiso nuu Suꞌsi ma ja kunukuechi i nuu ya ma chi jiniñuꞌu ja saꞌa i ndaka sukan kúni ya ja saꞌa i ma, te nú ma saꞌa i sukan kúni ya ja saꞌa i ma te maa Suꞌsi ma ndaxtekuechi ñaꞌa ja uꞌvi ni saꞌa i ma.
\p Te nú in ñaꞌa skuiso ja kunukuchi ña nuu Suꞌsi ma kovaa yuva ña ma xi yii ña ma masu jin kachi de ja kunukuechi ña nuu ya, te Suꞌsi ma chi sakanu ini ñaꞌa ya. Kovaa nú yii ña ma xi yuva ña ma ka kaꞌan de ja vaꞌa-ni ja kunukuechi ña nuu Suꞌsi ma o xi nú ñatuu nawa ka kaꞌan de-ni te ñaꞌa ma chi jiniñuꞌu ja saꞌa ña sukan ni skuiso ña nuu Suꞌsi ma.
\c 50
\s 50. Ni ka nde koo ñayii israelita ma yuku Sinaí ma te kuan koo i ichi ñuu Canaán ma
\r (basado en Números 9.15—10.36)
\p Onde kivi ni kuvaꞌa veꞌe Suꞌsi ma te in viko ni yo iyo siki veꞌe ma ora nduu ma, te in ñuꞌu jaa jaa nduꞌva ni yo xtnuu ora jakuaa ma.
\p Ñayii israelita ma chi ni ka yo naꞌa i ja masu jin kanda i nú iyo iyo-ni viko ma siki veꞌe Suꞌsi ma, te nú ni ndakanda viko sana ka ndakaka i kuan koo i.
\p Ni yaꞌa viꞌi-ka in kuiya ja ni ka ndee koo ñayii ma ñuu Egipto ma te maa kivi oko kii yoo ku-uu ma te ni ndakanda viko ma. Sani te ni ka ndakaka ñayii ñuu Israel ma kuan koo i; xinañuꞌu ni ka ndakaka saꞌya tata Judá ma jiꞌin saꞌya tata Isacar ma jiꞌin saꞌya tata Zabulón ma; sani te ka ndandikin saꞌya tata Leví ma ja ka yindaꞌa de tabla ma jiꞌin saꞌma ka ndesi yika veꞌe Suꞌsi ma; sani te ka ndikin saꞌya tata Rubén ma, saꞌya tata Simeón ma jiꞌin saꞌya tata Gad ma; sani te ka ndandikin jaku-ka saꞌya tata Leví ma ja ka yindaꞌa de ndatniñu ka iyo ini veꞌe Suꞌsi ma. (Sukan ni ka yoxtnuu tee ka ndiso ndatniñu ni ka yo ndasaꞌa de veꞌe Suꞌsi ma, sukan-vaꞌa jâ koo tuꞌva veꞌe Suꞌsi ma te ndenda koo ndatniñu ka ñuꞌu ma te jin ndivi koo).
\p Sani te ka ndandikin saꞌya tata Efraín ma, saꞌya tata Manasés ma jiꞌin saꞌya tata Benjamín ma; te sandiꞌi-nka kuan koo saya tata Dan ma, saꞌya tata Aser ma jiꞌin saꞌya tata Neftalí ma.
\c 51
\s 51. Ñayii israelita ma ni ka kuyika i uu jichi nuu Suꞌsi ma
\r (basado en Números 11)
\s2 Ñayii israelita ma ni ka kuyika i nuu Suꞌsi ma te ni teniñu ya ñuꞌu
\p Masu kuaꞌa-ni te ñayii isrelita ma ni ka kejaꞌa i ni ka kuyika i nuu Suꞌsi ma kuechi ja ñatuu ka kanda i ja ka ndoꞌo i ma, te Suꞌsi ma ni ndakiti ini ya nuu i te ni skuun ya ñuꞌu te ni ka kejaꞌa ka kayu veꞌe nuu ka iyo i ma. Sani te ni jan koo ñayii ma nuu Moisés ma te ka jiñaꞌa i ja na kakan-taꞌvi de nuu Suꞌsi ma ja ndaꞌva ya ñuꞌu ma; te Moisés ma ni jikan-taꞌvi de nuu Suꞌsi ma sani te ni ndaꞌva ya ñuꞌu ma.
\s2 Uni xiko uxi tee nijaꞌnu, tee jin chindee tnaꞌa jiꞌin Moisés ja jin ko koto de ñayii Israel ma
\p Ni yaꞌa jaku kivi te ñayii Israel ma ni ka kuñaña i ja ka jaa i ndimaa maná ma te ni ka kejaꞌa i ka kuyika i nuu Suꞌsi ma te ka kuni i ja jin kaa i sukan ni ka yo jaa i ñuu Egipto ma. Te ni ndakiti ini Suꞌsi ma nuu ñayii ma, te suni ni ndakiti tna ini Moisés ma nuu i te jiñaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja masu kundee-ka de ko koto de ñayii ma vaa kuaꞌa xeen i kúu, te ni jikan de nuu Suꞌsi ma ja chindee ñaꞌa ya naxe saꞌa de ma.
\p Te ni jiñaꞌa ya nuu de ja xtutu de uni xiko uxi (70) tee nijaꞌnu ka iyo ja kuu jin tatnuni de nuu ñayii ma, te ni skuiso ya ja kuaꞌa ya tnuꞌu ndichi tee yukan sukan-vaꞌa kuu jin chindee de Moisés ma.
\p Te suni ni jiñaꞌa Suꞌsi ma ja kuaꞌa ya kuñu jin kaa ñayii ñuu Israel ma in yoo kuiti onde jin jakun xiko ini i. Te Moisés ma jani uu jani uni ini de kuiti ja tetniñu ndija Suꞌsi ma kuaꞌa xeen kuñu ja kanda ja jin kaa iñu ciento mil (600 000) tee ñuu Israel ma in yoo kuiti ma, te ni jini tnuni Suꞌsi ma ja sukna jani ini de ma te saꞌa jiñaꞌa ya:
\p Saña chi kuu saꞌa sa ndaka nawa kúni sa ma, ja kuni ni ko kuu.
\p Sani te Moisés ma ni xtutu de uni xiko uxi tee nijꞌnu ma te maa Suꞌsi ma ni waꞌa tnuꞌu ndichi tee yukan ja kuu jin chindee de Moisés ma.
\p Sani te ni teniñu Suꞌsi ma kuaꞌa xeen kiti ka kuu kañuꞌu te ni ka jinu ti nuu ka iyo ñayii ñuu Israel ma. Te ndaka ñayii ma ni ka tnii ti, te ni ka jaꞌni i ti te ni ka xsichi kuñu ti ma. Kovaa kuechi ja ka kuyika ñayii ma te ni tetniñu Suꞌsi ma in kueꞌe te kuaꞌa xeen ñayii ma ni ka kuꞌu te ni ka jiꞌi i.
\c 52
\s María ma jiꞌin Aarón ma ni ka kukueñu ini ña nuu Moisés ma
\r (basado en Números 12)
\p Masu kuaꞌa-ni kivi ja ni tetniñu Suꞌsi ma kiti ka kuu kañuꞌu ma ja jin kaa ñayii ma sani te María ma jiꞌin Aarón ma ni ka ka kejaꞌa de ka kaꞌan uꞌvi de ja kuu Moisés ma. Vaa ñatuu ka jatna ini de ñaꞌa ni ndatnandaꞌa jiꞌin Moisés ma, te suni ka jani ini de ja Moisés ma chi saꞌa de tnuꞌu ja maa de kanuu-ka sana ndaka ñayii ma. Kovaa Moisés ma chi ñatuu nde jani ini de sukan, vaa in tee kuee ini kuu de.
\p Te Suꞌsi ma chi ni jini ya sukan ka kaꞌan María ma jiꞌin Aarón ma te ni kana ya ndi-nuni de ja jin koo de veꞌe nuu iyo ya ma. Te yukan te ni ndonda ya nuu María ma jiꞌin Aarón ma kuechi ja ka kaꞌan uꞌvi ña ja kuu Moisés ma, te ni jiñaꞌa ya ja Moisés ma chi ûni ndatnuꞌu ya jiꞌin de, vaa jini ya ja maa de chi in tee jinukuechi nuu ya kúu de te sama-ka kúu de sana ndaka-ka ñayii ma. Sani te ni waꞌa ya tnuꞌu ja ni ndoꞌo ñií María ma in kueꞌe, te ni ndoꞌo ni neni ña ni saꞌa kueꞌe yukan.
\p Te onde ni jikan-taꞌvi Moisé ma nuu Suꞌsi ma ja nduvaꞌa ña sana ni ndasavaꞌa ñaꞌa ya; kovaa ni jiñaꞌa ya ja koo siin ña in smana sana ndii ña nuu ka iyo ndaka-ka ñayii ma
\c 53
\s Ni ka tetniñu ñayii ñuu Israel ma uxi uu te jin koto yuꞌu naxe iyo ñuu Canaán ma
\r (basado en Números 13—14)
\p Nuu ni ndenada maría ma nuu ka iyo ndaka-ka ñayii ñuu Israel ma te saa ni ka jika-ka i te ni kenda koo i onde nuu nani Parán ma. Te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja tetniñu de uxi uu tee jin koo de jin koto yuꞌu de naxe iyo ñuu Canaán ma.
\p Sani te ni teniñu Moisés ma de kuan koo de te jiñaꞌa de ja jin kondeꞌya de naxe ka ndaa ñayii ka iyo yukan, jiꞌin naxe kaa ichi ñuu yukan nú ñuꞌú vaꞌa ka kuu ñuꞌú ma. Sani te kuan koo tee ni tetniñu de ma.
\s2 Tee ni jan koo ni jan koto yuꞌu naxe iyo ñuu Canaán ma ni ka ndakani de sukan ni ka jini de ma
\p Nuu uu xiko kivi ma te ni ndenda koo tee ni ja koo ni jan koto yuꞌu naxe iyo ñuu Canaán ma, te ni ka ndakani de nuu ñayii ñuu Israel ma sukan ni ka jini de ja ni jan koo de ma.
\p Ka jiñaꞌa de ja in ñuꞌú vaꞌa xeen kúu, kovaa ñayii ka iyo ma chi ka iyo ndee ka iyo ndatnu i te naꞌnu sukun i, te ndesi vavaꞌa ñuu i ma te masu kuu kivi ndevaꞌa o.
\p Yika-ni ja Josué saꞌya tata Efraín ma jiꞌin caleb saꞌya tata Judá ma ja ka kuu de tee ni jan koo ni ka jan koto yuꞌu ma ka jiñaꞌa de nuu ñayii ñuu Israel ma ja jin saꞌa i sukan jâ ka jani ini i ma te jín koo i jin kanaa i jiꞌin ñayii ñuu Canaán ma; vaa ka kukanu ini de ja maa Suꞌsi ma chindee ñaꞌa. Te uxi-ka tee ni jan koo ni jan koto yuꞌu ma ka jani ini de ja masu jin kundee de nuu ñayii ñuu yukan.
\s2 Ñayii ñuu Israel ma ñatuu ni ka kandija i sukan ka kaꞌan Josué ma jiꞌin Caleba ma
\p Ñayii Israel ma ni ka kandija-ka i ja ka kaꞌan uxi-ka tee ni jan koo ni jan koto yuꞌu naxe iyo ñuu Canaán ma te ñatuu ni ka kandija i ja ka kaꞌan Josué ma jiꞌin Caleb ma, te ni ka kejaꞌa i ka kuyika tuku i nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma in-ka jichi.Te ka kaꞌan i ja vaꞌa-ka nute ni ka kendoo i ñuu Egipto ma, te ka kaꞌan ja jin ndatava i in tee tatnuni nuu i te jin ndakokuiñi i ñuu Egipto ma.
\s2 Ni ndakiti ini Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma
\p Sani te ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu Moisés ma te jiñaꞌa ya ja xnaa ya ndaka ñayii ñuu Israel ma, kovaa ndasaꞌa ya in ñuu kaꞌnu jiꞌin saꞌya tata Moisés ma. Ni ndakiti xeen ini Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma, vaa visi jâ ni kuu kuaꞌa ja vii vaꞌa saꞌa ya ja jin kuu i ma kovaa maa i chi ñatuu ka kukanu ini i ja kuaꞌa ya ñuu Canaán ma ja jin koo i.
\p Kovaa Moisés ma ni jiñaꞌa de nuu Suꞌsi ma ja nuna xnaa ya ñayii Israel ma te nuna jin kuni ñayii ñuu Egipto ma te jin kaꞌan i ja masu na tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu ya ja kuaꞌa ya ñuu Canaán ma ja jin koo i, chukan kúu ja ni jaꞌni ya ndak i ma. Te chukan kúu ja ni jikan-taꞌvi Moisés ma ja na sakanu ini ya ñayii israel ma in jichi-ka.
\s2 Ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ka jika ñayii ma uu xiko kuiya ichi nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma, te saꞌa jiñaꞌa ya:
\p —Kuu nu saa, kovaa saꞌa sa ja jin kaka i uu xiko kuiya ichi nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma, te neꞌun tiempu yukan te jin kúu ndi-in ndi-in ñayii ñatuu ka kuni jin kandija i ja kuaꞌa sa ñuu Canaán ma, yika-ni ja Josué ma jiꞌin Caleb ma jin koteku ja jin kivi koo i ñuu Canaán ma jiꞌin ndaka-ka ñayii ma.
\p Te ni ndakani Moisés ma nuu ñayii ma sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma te ni ka kuxii xeen ini i. Sani te ni ka ndatnuꞌu tnaꞌa maa i te ni jan koo i ni ka kanaa i jiꞌin ñayii ñuu Canaán ma, kovaa Suꞌsi ma chi ñatuu ni iyo ya jiꞌin i ja chindee ñaꞌa ya te ni ka kundee ñayii Canaán ma nuu i. Sukan ni kuu vaa maa Suꞌsi ma ni kuni ja jin kaka i ichi nuu ñatuu nawa iyo kuiti ma uu xiko kuiya.
\c 54
\s 54. Coré ma, Datán ma jiꞌin Abiram ma ni ka sasoꞌo de nuu Suꞌsi ma
\r (basado en Números 16—17)
\s2 Coré ma, Datán ma jiꞌin Abiram ma ni kaxtekuechi de moisés ma
\p In kivi te in tee nani Coré ni kaꞌan de ja ñatuu kuni-ka de ja kandija sukan káꞌan Moisés ma. Coré ma chi saꞌya te nani Coat ma kúu de, te Coat ma chi suni saꞌya Leví ma kúu de, te suni saꞌya Leví ma kúu Moisés ma. Te Datán ma jiꞌin Abiram ma ja ka kuu de saꞌya tata Rubén ma suni ni ka ketnaꞌa ini de jiꞌin Coré ma jiꞌin uu ciento uu xiko uxi-ka tee ka ndanuu.
\p Te ni jan koo de nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma te ka xtekuechi de tee ma ja ka kunuu maa de ka tatnuni de nuu ñayii ñuu Israel ma.
\p Sani te saꞌa jiñaꞌa Moisés ma nuu de: —Yutnee te kaxtnuꞌu Suꞌsi ma ne nde in ni kaji ya ja kunukuechi i nuu ya ja ndakuaꞌa i nuu ya ja ki koo ñayii Israel a ki xsiaꞌa i ma —kúu de jiñaꞌa de. Sani te ndonda de nuu Coré ma vaa visi saꞌya tata Leví ma kúu tee ma te ni kaji ñaꞌa Suꞌsi ma ja kondiso de ndatniñu ñuꞌu ini veꞌe ya ma, kovaa maa de chi ñatuu kendoo ini de ja chukan ko saꞌa de ma te kúni de ja ko kuu de sutu.
\p Sani te Moisés ma ni kana de Datán ma jiꞌin Abiram ma, kovaa ñatuu ni ka kuni de jin koo de, te ka jiñaꞌa de ja ni xndaꞌvi ñaꞌa Moisés ma vaa ni jiñaꞌa de ja in nuu vaꞌa jin koo te ma, kovaa vitna chi nuu ñatuu nawa iyo kuiti ma ka iyo de ma. Te suni ka jiñaꞌa de ja masu na in kúu Moisés ma ja ko tatnuni de nuu tee ma.
\s2 Ni xnaa Suꞌsi ma Coré ma, Datán ma jiꞌin Abiram ma
\p Nijiñaꞌa Moisés ma nuu Coré ma ja kivi yutnee ma te ndaxtutu Coré ma ndaka ñayii ka ketnaꞌa ini jiꞌin de ma yeꞌe veꞌe Suꞌsi ma, te maa maa de jin kindaꞌa nuu ñuꞌu ñuꞌu ka tnaa de ja jaxiko asi ka ndachiñuꞌu de Suꞌsi ma. Te sukan ni ka saꞌa de; te Suꞌsi ma ni jiñaꞌa ya nuu ndaka-ka ñayii ma ja jin koo jika i nuu ka ndaa veꞌe ndi-nuni tee ka sasoꞌo nuu ya ma.
\p Sani te ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni ndata ñuꞌú ma te ni ka kêe koo ndi-nuni tee ka sasoꞌo ma jiꞌin ndaka de veꞌe de ma jiꞌin ndaka ja nevaꞌa de ma. Suni ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni kuun ñuꞌu te ni kandaꞌa ni-kaꞌnu nuu iyo arca maa ya ma, te ni ka jiꞌi uu ciento uu xiko uxi (250) tee ka yindaꞌa nuu ñuꞌu ñuꞌu ka tnaa de ja jaxiko asi ja ka ndachiñuꞌu de Suꞌsi ma. Saꞌa ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma ja maa ya ni kaji Aarón ma ja ko kuu de tee tatnuni nuu ndaka-ka sutu ma.
\p Kivi yutnee ma te ni ka kejaꞌa ñayii ma ka kuyika i nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma ja kuechi maa de ka kuu ja ni ka jiꞌi jaku ñayii ma. Sani te ni ndakiti ini Suꞌsi ma nuu ñayii ma te ni kejaꞌa ya jaꞌni ya ndaka i, te jiñaꞌa Moisés ma nuu Aarón ma ja kami de ja jaxiko asi ma neꞌun ñayii ma xi ma sakanu ini Suꞌsi ma te ma kaꞌni-ka ya ñayii ma. Te sukan ni saꞌa Aarón ma, kovaa jâ ni ka jiꞌi viꞌi-ka uxi kuun mil (14 000) ñayii ma.
\s2 Ni ka nana koo ndaꞌt yutnu ni yindaꞌa Aarón ma
\p Sani te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja ndi-uyi uu jichi ñayii ñuu Israel ma ki koo i ki xsiaꞌa in in yutnu ja jin kuu in in jichi i ma, te na jin tee i sukan nani tee tátnuni nuu in jichi i ma, te yutnu jin kindaꞌa saꞌya tata Leví na jin tee i ja nani sukan nani Aarón ma. [[ Te jiñaꞌa de ja ndaka tnu jin koo ini veꞌe nuu ii xeen-ka ma, te jiñaꞌa Suꞌsi ma ja yutnu nana ndaꞌa tnu ma ko kuu ñayii kaji maa ya ja ko kuui sutu kunukuechi i nuu ya ma.
\p Sani te ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii Israel ma sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma te in in jichi ñayii ñuu Israel ma ni ka saꞌa sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma te ni jan koo i ni jan xsiaꞌa i in in yutnu ja in in jichi i ma. Te ni chiꞌi Moisés ma ndaka tnu ini veꞌe nuu ii xeen-ka ma, te kivi yutnee ma te yutnu ndenee ja nani Aarón ma ni nana ndaꞌa tnu ma te ni jaa ita tnu, te ka ndakoo ndeꞌya. Te ni keneꞌe Moisés ma onde keꞌe ma sukan-vaꞌa jín kondeꞌya maa ñayii ma tnu.
\p Sani te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja na ndachiꞌi de yutnu ndenee ja nani Aarón ma ini veꞌe Suꞌsi ma, sukan-vaꞌa jín konaꞌa ñayii ma ja má jin kuyika-ka i ja jin ko kuu i sutu. Te ni ndachinee Moisés ma yutnu ndenee ja nani Aarón ma ini veꞌe Suꞌsi ma
\c 55
\s Ni ka sasoꞌo Moisés ma jiꞌin Aarón ma nuu Suꞌsi ma
\r (basado en Números 20.1-13; 22-29)
\p Ni ka kenda koo de jiꞌin ñayii ma in nuu nani Cades, te yukan chi ñatuu na ndute iyo ja jin koꞌo de. Te ni ka kuyika ñayii ma nuu Moisés ma, te saꞌa ka jiñaꞌa i:
\p —Vaꞌa-ka nute ni jaꞌni ñaꞌa Suꞌsi a ndaka o jiꞌin Coré ma, Datán ma jiꞌin Abiram nkuu. Te ndijin ja ni ka ndeneꞌe ñaꞌa ni ñuu Egipto ma chi sandaꞌvi-nka ja ni ni ka ndeneꞌa ñaꞌa ni te vee koo o nuu ñuꞌú yichi a nuu masu nawa niꞌi o a, vaa ni a ndute ndute masu nawa niꞌi o ja koꞌo o —ka kuu de ka jiñaꞌa de.
\p Sani te Moisés ma jiꞌin Aarón ma ni jan koo de yeꞌe veꞌe Suꞌsi ma, te saꞌa jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma:
\p —Keꞌen ni yutnu yindaꞌa ni a, te jin ndaxtutu ni jiꞌin Aarón a ndaka ñayii a, te kaꞌan ni nuu toto a te too ndute —kúu ya jiñaꞌa ya.
\p Te Moisés ma jiꞌin Aarón ma ni ka ndaxtutu de ñayii ma, te Moisés ma ni ndakiti xeen ini de, te saꞌa jiñaꞌa de:
\p —¡Masu jini sa navaꞌa keneꞌe sa ndute nuu toto yaꞌa ja jin koꞌo ni, te vitna ja ñayii soꞌo xeen ka kuu ni! —kúu de jiñaꞌa de.
\p Sani te ni kuun de yutnu yindaꞌa de ma yika toto ma uu jichi, te ni too kuaꞌa xeen ndute te ni kanda de ni ka jiꞌi ndaka ñayii ma jiꞌin kiti ma.
\p Kovaa Suꞌsi ma chi ni ndakiti ini ya nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma ja ñatuu ni ka kukanu ini de ya ma, vaa Suꞌsi ma chi ni jiñaꞌa ya nuu Moisés ma ja kaꞌan de nuu toto ma kovaa maa de chi ni ndakiti ini de nuu ñayii ma te ni kuun de yutnu yindaꞌa de ma yika toto ma.
\p Chukan kúu ja ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma jiꞌin Aarón ma ja masu jin kivi koo de jiꞌin ñayii Israel ma ñuu Canaán ma chi jin kûu de nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma. Masu kuaꞌa-ni kii sani te jiꞌi Aarón ma, te Eleazar, saꞌya de tee javaꞌa-ka ma ni nduu tee tátnuni nuu ndaka-ka sutu ma
\c 56
\s 56. Ni ka kuyi-ka tuku ñayii Israel ma te ni tetniñu Suꞌsi ma koo ja jin tuu ti ñayii ma
\r (basado en Números 20.14-21; 21.4-9)
\p Ñayii Israel ma ka jika-ka i kuan koo i ichi ñuu Canaán ma, te ni ka jiko i kuan koo i in ichi kani-ka vaa ñayii ka kuu saꞌya tata Edom ma ja kúu i Esaú ñani Jacob ma ñatuu ka waꞌa i tnuꞌu ja jin yaꞌa ñayii Israel ma ichi ñuu i ma. Te ñayii Israel ma ni ka kuñaña i te ni ka kejaꞌa i ka kuyika tuku i ja masu nde chindee ñaꞌa Suꞌsi ma jiꞌin Moisés ma.
\p Te ka kaꞌan i ja ni ka kuita i ja kuan koo vee koo i ka kuu i nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma, te ka kuñaña i ja ndimaa maná ka jaa i; te ja sukan ka kuu i ma te ni tetniñu tuku Suꞌsi ma koo nuu ka iyo i ma, te ni ka tuu ti kuaꞌa xeen ñayii te kuaꞌa i ni ka jiꞌi.
\p Te ni ka ndasaꞌa ñayii ma cuenda ja maa Suꞌsi ma ni tetniñu koo ma ja jin tuu ña ti kuechi ja ka kuyika i ma, te ni ka jiñaꞌa i Moisés ma ja na kakan-taꞌvi de nuu Suꞌsi ma te xtandiyo ya koo ma.
\p Te Moisés ma ni jikan-taꞌvi de nuu Suꞌsi ma, Te Suꞌsi ma jiñaꞌa ya nuu de ja na ndaneꞌe de in koo jiꞌin kaa nani bronce ma te katakaa de ti in nuu yutnu sukun, te ñayii ni tuu ñaꞌa in koo ma ndonenuu i kondeꞌya i ti te kaku i ja ma kûu i. Ni ndaneꞌe Moisés ma koo ma, te kuaꞌa xeen ñayii ni tuu ñaꞌa koo ma ni ka kaku i, vaa ni ka kukanu ini i ja ni jiñaꞌa Suꞌsi ma te ni ka yo ndeꞌya i koo ni ndaneꞌe Moisés ma.
\c 57
\s Ñayii Israel ma ni ka kundee i uu jichi ja ni ka kanaa i jiꞌin in-ka ñuu ma
\r (basado en Números 21.21-35)
\p Ñayii Israel ma ni ka tetniñu i in tutu nuu tee kúu rey ñayii amorreo ja iyo in-ka yuyute Jordán ma, te ka jiñaꞌa i ja na kachi de te jin yaꞌa mani i ichi ñuu de.
\p Te ni ndakoneꞌe de ja masu kuu, sani te ni ndaxtutu de soldado de ma te ni kee de ja jin kanaa de jiꞌin ñayii Israel ma. Te ñayii Israel ma ni ka ndaxtutu tna i soldado i ma te ni kanaa i jiꞌin de, te ni ka kundee i te ni ka jaꞌni i ndaka ñayii ma te ni ka ndakeꞌen i ñuꞌú de ma te nni ka iyo i yukan.
\p Sani te kuan koo ñayii Israel ma ichi ñuu Basán ma, te ry ñuu yukan ni ndaxtutu tuku de soldado de ma te ni kee de ja jin kanaa de jiꞌin i. Te Suꞌsi ma ni jiñaꞌa ya nuu ñayii Israel ma ja má jin koyuꞌu i vaa suni chindee ñaꞌa ya te jin kundee i nuu ñayii ñuu Basán ma. Te sukan ni ka kundee ñayii Israel ma nuu ñayii ñuu Basán ma te ni ka ndaniꞌi i ñuꞌú ma te ni ka iyo i yukan.
\c 58
\s 58. Balaam ma jiꞌin rey ñuu Moab ma
\r (basado en Números 22—25; 31)
\s2 Ñayii ñuu Israel ma ni ka kenda koo i ñuu Moab ma
\p Nuu ni yaꞌa ja ni ka kundee ñayii ñuu Israel ma nuu ñayii ñuu amorreo ma jiꞌin ñayii ñuu Basán ma te ni ka kenda koo i ñuu nani Moab ma, ja iyo in-ka yuyute Jordán ma kuan ndayaꞌa ñuu Canaán ma. Te ñayii ñuu Moab ma ni ka yuꞌu xeen i ja ni ka jini i ñayii Israel ma vaa kuaꞌa xeen i kúu ma te ni ka kundee i nuu uu ñuu ma.
\s2 Rey ñuu Moab ma ni kana de tee kúu balaam ma
\p Sani te tee kúu rey ñuu Moab ma ni kana de in tee jini tnuni te Balaam nani de, te jiñaꞌa de ja na kaꞌan uꞌvi tee ma ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma, te suni tna ñayii ñuu Madián ma ni ke ketnaꞌa ini i jiꞌin ñayii ñuu Moab ma. Nuu ni jini tee kúu Balaam ma sukan kúni rey ñuu Moab ma te jiñaꞌa de nuu tee ma ja na jin kondetu de sukan-vaꞌa jin kuni de nawa kaꞌan Suꞌsi ma, te Suꞌsi ma nij iñaꞌa ya nuu Balaam ma ja máko kiꞌin de ja kaꞌan uꞌvi de ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma, vaa Suꞌsi ma chi kúni ya ja jin koo vaꞌa ñayii ñuu Israel ma. Te chukan kúu ja jiñaꞌa Balaam ma ja masu kiꞌin de
\p Sani te rey ñuu Moab ma ni tetniñu tuku de in-ka jichi ñayii ka ndanuu-ka te jín kakan-taꞌvi xeen i nuu Balaam ma ja na kiꞌin de. Ni ka jiñaꞌa de ja kuaꞌa xeen ja kuaꞌa tee kúu rey ñuu Moab ma nuna kaꞌan uꞌvi de ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma. Sani te Balaam ma ni jikan-tnuꞌu tuku de in-ka jichi nuu Suꞌsi ma naxe saꞌa de, te Suꞌsi ma chi ni jiñaꞌa ya ja kuu kiꞌin de kovaa saꞌa de yika-ni ja kuñaꞌa ya ma-ni.
\s2 Balaam ma jiꞌin burra de ma
\p Ja ndaa kúu ja Suꞌsi ma chi ñatuu kúni ya ja kiꞌin Balaam ma, te ni tetniñu ya in ángel ya ma ja kasi i ichi kuaꞌan de ma, sukan-vaꞌa ma kiꞌin-ka de. Te Balaam ma yoso de burra de ma kuaꞌan de, te burra ma ni jini ti ángel ma ja nukuiñi i ichi ma, kovaa maa de chi masu nijini de i. Te burra ma chi ni kejiyo ti ichi ma te ñatuu kuni-ka ti kaka ti te kani de ti.
\p Sani te ángel ma ni jinkuiñi i in nuu tuu ichi ma. Te burra ma ja ni jini ti ángel ma te ni kokaja ti te ni jexndee ti jaꞌa Balaam ma yika ñuꞌú ma, te ni kani tuku de ti in-ka jichi.
\p Sani te ángel ma ni jinkuiñi tuku i in nuu tuu-ka ichi ma. Sani te ja ni jini burra ma ángel ma te ni jinkavatuu ti, te ni ndakiti xeen ini Balaam ma te ni kani xeen-ka de ti.
\p Sani te ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni kuu ni kaꞌan burra ma te jiñaꞌa ti nuu de: —navaꞌa kani ñaꞌa ni.
\p Te ni ndakoneꞌe de ja kani de ti naku kasiki ndee ñaꞌa ti.
\p Sani te burra ma, jiñaꞌa tuku ti in-ka jichi nuu Balaam ma ja na kaꞌan de nama ñatuu kandija ti ja tátnuni de nuu ti ma, te ni ndakoneꞌe de ja ñatuu nama saꞌa ti sukan.
\p Sani te ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni jini Balaam ma ángel ma ja nukuiñi i ini ichi ma te yindaꞌa i in yuchi kúu espada. Sani te ni ndonda ángel ma nuu de naku ni kani de burra de ma, te jiñaꞌa i ja maa Suꞌsi ma ni tetniñu ñaꞌa ja kasi ndee i ja ma kiꞌin de nuu kúni de ja kiꞌin de ma.
\p Te Balaam ma jiñaꞌa de ja kuu ndakokuiñi de, te jiñaꞌa ángel ma: —kúu kiꞌin ni nuu kúni ni a kiꞌin ni a, kovaa yika-ni ja kaꞌan ni tnuꞌu tatnuni Suꞌsi ma ja kaꞌan ni ma. —kúu ángel ma jiñaꞌa i.
\s2 Balaa ma kuni de ja kaꞌan uꞌvi de ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma
\p Te kuaꞌan Balaam ma onde nuu iyo rey ñuu Moab ma, te kivi yutnee ma ni ka kaa koo de in yuku sukun onde nuu kuu jin kondeꞌya de nuu ka iyo veꞌe ñayii Israel ma.
\p Sani te ni jiñaꞌa Balaam ma nuu rey ñuu Moab ma ja saꞌa de uja altar te kaꞌmi de in xndiki jiꞌin in ndikachi nuu in in altar ma. Te sukan ni saꞌa rey ñuu Moab ma.
\p Sani te jiñaꞌa Balaam ma nuu rey ma —Jin kondetu ni, nani kiꞌin sa te koto nawa kaꞌan Suꞌsi ma —kúu de jiñaꞌa de— Te ni kujika de jaku sani te ni kaꞌan Suꞌsi ma sukan kúni ya ja saꞌa de ma, sani te ni ndakokuiñi de te saꞌa jiñaꞌa de nuu rey ñuu Moab ma:
\p —Maa ni ni kana ñaꞌa ja kaꞌan uꞌvi sa ja ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma, kovaa masu nde kuu kaꞌan uꞌvi sa vaa Suꞌsi ma chi kuni ya ja jin koo vaꞌa ñayii yukan. Te maa Suꞌsi ma ni saꞌa ja ni kukuaꞌa xeen ñayii Israel ma ja ni masu kundee o kaꞌvi o i. Te saña chi kuni sa ja nute ñayii yukan ko kuu tna sa.
\p Nuu ni jini soꞌo rey ñuu Moab ma te ni ndakiti xeen ini de, kovaa Balaam chi jiñaꞌa de ja konaꞌa tee ma ja yika-ni ja jiñaꞌa Suꞌsi ma kuu saꞌa Balaam ma.
\s2 Ja ku uu jichi kúni Balaam ma ja kaꞌan uꞌvi de ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma
\p Sani te rey ñuu Moab ma ni jeka de balaam ma te ni jaꞌan de jiꞌin tee ma in-ka yuku, te ni saꞌa de uja-ka tuku altar te ni jaꞌmi de xndiki jiꞌin ndikachi nuu altar ma; te saꞌa jiñaꞌa tuku Balaam ma nuu rey ma:
\p Ja ndaa kúu ja Suꞌsi ma masu ndaxsama ya jani ini ya ma sukan ka saꞌa yoꞌo ñayii ma. Ni kaꞌan ya ja jin koo vaꞌa ñayii Israel ma, te sukan saꞌa ya. Te sukan ni kaꞌan ya ja ndakaꞌan sa nuu ni te masu kuu ndaxsama sa ja kaꞌan sa a. Vaa masu nawa ka saꞌa ñayii Israel ma ja uꞌvi te iyo ya jiꞌin i; te masu na ja uꞌvi ja kuu saꞌa ndevaꞌa i ñayii yukan, vaa iyo maa ya jiꞌin i ma.
\p Te ñatuu ni jatna ini kuiti rey ñuu Moab ma ja sukan jiñaꞌa de ma, te jiñaꞌa de nuu Balaam ma ja nú ma kuu ja kaꞌan uꞌvi de ja jin kuu ñayii ma, kovaa ma jin ketnaꞌa ini de jiꞌin ñayii Israel ma.
\s2 Ja ku uni jichi kúni Balaam ma ja kaꞌan uꞌvi de ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma
\p Sani te rey ñuu Moab ma ni jeka de Balaam te ni jaꞌan de jiꞌin tee ma in-ka tuku yuku te ni saꞌa tuku de uja altar te ni jaꞌmi de xndiki jiꞌin ndikachi. te Balaam ma chi ñatuu ni nduku-ka de ja saꞌa de sukan saꞌa de te jini de tnuni ma, vaa jini de ja Suꞌsi ma chi jâ ni jani ini ya ja saꞌa ya vaꞌa ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma. Te ni yo ndeꞌya de ichi nuu ka iyo veꞌe ñayii ñuu Israel ma, te Xtumani Ndios ma ni jiñaꞌa ya sukan kúni ya ja saꞌa ya ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma. Te saꞌa ni jiñaꞌa Balaam ma.
\p —Suꞌsi ma chi ni saꞌa ya ja ni jini kaji kaji sa nawa saꞌa ya ja jin kuu ñayii Israel ma. Saꞌa Suꞌsi ma ja ñayii ñuu yukan chi jin koo tnuꞌu ndee ndatnu i te jin ko kuu i ñayii ka ndanuu vaa maa ya chindee i, te saꞌa ya ja ma jin koo vaꞌa ndaka ñayii ka kuni ja jin saꞌa uꞌvi i ñayii ñuu Israel ma, Kovaa ñayii jin kaꞌan vii jin kaꞌan vaꞌa ja jin kuu ñayii ñuu Israel ma chi saꞌa ya ja jin koo vii jin koo vaꞌa tna i.
\p Ja ni jinisoꞌo rey ñuu Moab ma saꞌa te ni ndakiti ini de te ni ndatetniñu de Balaam ma kuanoꞌo de veꞌe de ma, te jiñaꞌa rey ma ja ni jani de ja saxiku xeen de Balaam ma te ko kuu de in tee kanuu xeen, ]] kovaa masu saꞌa-ka de sukan. Te jiñaꞌa Balaam ma ja konaꞌa rey ma ja Balaam ma chi iyo de ja saꞌa de sukan-ni jiñaꞌa Suꞌsi ma. Te Balaam chi jiñaꞌa de ja sani te noꞌo de, kovaa iyo-ka in ja kuñaꞌa de, sani te saꞌa jiñaꞌa de:
\p — Suꞌsi ma chi ni saꞌa ya ja ni jini nuu kaji kaji sa sukan saꞌa ya ja jin kuu ñayii Israel ma. Ni jini sa ja kivi kiꞌin o a chi kâku in tee ñuu Israel ma. Te maa de kundee nuu ñayii moabitas ma, nuu ñayii amalecitas ma jiꞌin nuu ñayii ceneos ma.
\p Sani te Balaam ma kuanoꞌo de veꞌe de ma.
\s2 Saꞌa ni jiñaꞌa Balaam ma nuu ñaꞌa ñuu Moab ma jiꞌin ñaꞌa ñuu Madián ma
\p Kovaa Balaam ma chi ni jiñaꞌa de nuu ñaꞌa ñuu Moab ma jiꞌin ñaꞌa ñuu Madián ma ja jin nduku ña in-ka modo jin sauꞌvi ña ñayii ñuu Israel ma. Te ñaꞌa ñuu yukan chi yachi-ni ka jani ini ña, te ni jan koo ña veꞌe ñayii ñuu Israel ma te ni ka kaꞌan ña i ja jin koo i viko ka saꞌa ña ja ka jaꞌmi ña kiti ja ka chiñuꞌu ña tna ja masu Suꞌsi ka kuu ma. Sani te jaku ñayii ñuu Israel ma ni ka kejaꞌa i ka chiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma te suni ni ka kivi nduu i jiꞌin ñaꞌa ñuu Moab ma jiꞌin ñaꞌa ñuu Madián ma.
\p Te ja sukan ni ka saꞌa i ma te ni ndakiti xeen ini Suꞌsi ma nuu ñayii ñuu Israel ma, te ni tatnuni ya nuu Moisés jiꞌin nuu tee ka tatnuni nuu ñayii ñuu Israel ma ja jin kaꞌni de ndaka ñayii ka chiñuꞌu tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma. Te suni ni tatnuni ya ja jin koo de te jín kaꞌni de ñayii ñuu Madián ma naku ni ka xndaꞌvi i ñayii ñuu Israel ma.
\p Ñayii ñuu Israel ma ni ka ndaxtutu i soldado i ma te ni ka kanaa i jiꞌin ñayii ñuu Madián ma te ni ka kundee i. Ni ka jaꞌni i Balaam ma jiꞌin ndaka tee ñuu Madián ma, te kuan koo i jiꞌin ñaꞌa ma jiꞌin suchi kuechi ma, te suni kuan koo i jiꞌin kiti ñayii ma jiꞌin ndaka ja ka nevaꞌa ñayii yukan.
\p Te kuan koo de jiꞌin ñayii ma jiꞌin ndatniñu i ma nuu Moisés ma jiꞌin nuu Eleazar ma ja kuu de tee tátnuni nuu ndaka-ka sutu ma.
\p Te Moisés ma ni ndakiti ini de naku ñatuu ni ka jaꞌni de ñaꞌa ma te vitna ja suu ña ni ka xndaꞌvi ñayii ñuu Israel ma ja jin ndachiñuꞌu tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma. Sani te ni ka jaꞌni de ndaka suchi kuechi ma jiꞌin ñaꞌa ma, kovaa ni ka xndoo-ka de suchi siꞌi suchi jaa ma.
\p Sani te Moisés ma ni jiñaꞌa de ja ni ka kutneꞌe tee ma nuu Suꞌsi ma vaa ni ka iyo yatni de nuu ka iyo ñayii ni ka jiꞌi ma, te kuni ja jin saꞌa de sukan iyo ja jin saꞌa de ma sukan-vaꞌa jin nduvii jin ndundoo de nuu Suꞌsi ma. Te suni jiniñuꞌu ja jin nduvii jin ndundoo ndaka ja ni ka niꞌi de ma: Jaku ja kuu jin koo i jin nduvi i nuu ñuꞌu ma te jín chunee de nuu ñuꞌu ma, te jaku-ka ja kuu jin ndondoo jin ndute ma te jin ndakate de jiꞌin ndute.
\p Sani te Moisés ma jiꞌin Eleazar ma ni ka ndakaꞌnde ndatniñu ni ka niꞌi de ñuu Madián ma, jaku ni ka ndaniꞌi soldado ma, jaku ni ka ndaniꞌi saꞌya tata Leví ma te jaku ni ka ndaniꞌi ndaka-ka ñayii ñuu Israel ma.
\c 59
\s 59. Moisés ma ni ndakaꞌvi tuku de ñayii ñuu Israel ma in-ka jichi
\p Nani ka iyo ñayii Israel ma ñuu Moab ma, yatni yuyute Jordán ma, te ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Moisés ma jiꞌin Eleazar ma ja jin ndakaꞌvi tuku de ñayii ñuu Israel ma vaa jâ ni yaꞌa uu xiko (40) kuiya ja ni ka ndakaꞌvi de ñayii ma. Ja ni ka ndakaꞌvi de ñayii ma vitna ma te iñu ciento mil jiꞌin uja ciento oko uxi (601, 730) tee ka yiꞌi viꞌi-ka oko kuiya ma kúu.
\p Ni jiñaꞌa Suꞌsi ma ja ni ka ndakaꞌvi de ñayii ma te jin kuatniñu de kivi jin ndakaꞌnde ñuꞌú ñuu Canaán ma ja jin kutaꞌvi in in jichi ñayii ñuu Israel ma, te nú in jichi ñayii ma kuaꞌa-ka i kúu te jin kutaꞌvi i in ñuꞌu kaꞌnu-ka, te nú in jichi ñayii ma te jaku-ka i kúu te jin kutaꞌvi i in ñuꞌú lule-ka. Kivi ni ka ndakaꞌvi de ñayii ma chi ñatuu ni ka ndakaꞌvi de onde saꞌya tata Leví ma, vaa tee yukan chi masu jin niꞌi de in ñuꞌú. Ni ka ndakaꞌvi siin de saꞌya tata Leví ma te oko uni mil (23 000) tee ka yiꞌi viꞌi-ka in yoo ka kuu.
\p Nuu ni jinu ni ka ndakaꞌvi Moisés ma jiꞌin Eleazar ma ñayii ñuu Israel ma te ni ka jini de ja ñayii ni ka ndakaꞌvi de nuu ka iyo de yuku Sinaí ma chi ni ndiꞌi i ni ka jiꞌi yika ja Josué ma, Caleb ma jiꞌin Moisés-nka ma-ni ka teku, te ndimaa ñayii jaa ka kuu ñayii ni ks ndakaꞌvi de ma. Ndaka ñayii yukan chi ni ka jiꞌi i nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma, vaa sukan ni kaꞌan Suꞌsi ma ja jin ndoꞌo i ma, kuechi ja ñatuu ni ka kuni i jin kandija i ja nú ndija ja kuaꞌa Suꞌsi ma ñuꞌú ñuu Canaán ma.
\c 60
\s 60. Uu yosava jichi ñayii ma ni ka jikan nuu Moisés ma ja kuaꞌa de ñuꞌú ka iyo in-ka yuyute Jordán ma
\r (basado en Números 32)
\p Saꞌya tata Rubén ma jiꞌin saꞌya tata Gad ma chi ka nevaꞌa kuaꞌa i kiti, te ni ka jini i ja vaꞌa-ni iyo ñuꞌú iyo yuyute Jordán ma ja jin ko koto i kiti i ma, te ni ka jiñaꞌa nuu Moisés ma ja ka kuni i ja jin kendoo i yukan.
\p Nuu ni ka jiñaꞌa i sukan ma chi ni ndakiti ini Moisés ma, vaa jani ini de ja jin saꞌa i ja jin kuxii ini jaku-ka ñayii ma, sukan ni ka saꞌa tee ni jan koo ni jan koto yuꞌu ñuu Canaán ma jâ iyo uu xiko kuiya ma; kovaa saꞌya tata Rubén ma jiꞌin saꞌya tata Gad ma ni ka skuiso de ja jin xndoo de tnaꞌa de ma te jin koo de jin ndaka-ka ñayii ma te jin chindee de i ja jin ndaniꞌi ñuꞌú Canaán ma.
\p Sani te Moisés ma ni kachi de ja sukan ko kuu, te ni jiñaꞌa de ja sukan ni ka sukuiso i ja jin chindee tnaꞌa i ma te sukan na jin saꞌa i, te ni waꞌa de ñuꞌú yuyute Jordán ma ja ni ka kutaꞌvi saꞌya tata Rubén ma, saꞌya tata Gad ma jin jaku saꞌya tata Manasés ma.
\c 61
\s 61 Ni tanuni Suꞌsi ma sukan jin kundaꞌa in in jichi ñayii Israel ma ñuꞌú ñuu Canaán ma
\r (basado en Números 27.1-11; 34—36)
\p Ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma nuu Moisés ma ndende-ni kenda ñuꞌú Canaán ma te ni jiñaꞌa ya ja ndi-in jichi yosava ñayii ma jin chuꞌun suerte koto nde ñuꞌú ka iyo ichi nuu kêe kandii ma jin kutaꞌvi i. Te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja Josué ma jiꞌin Eleazar, tee tátnuni nuu sutu ma jin ndakaꞌnde ñuꞌú Canaán ma ja jin kutaꞌvi in in jichi ñayii Israel ma, te ni ka tava de in in tee ja in in jichi ñayii Israel ma sukan-va jin chindee ñaꞌa de.
\s2 Sasiꞌi ñayii Israel ma chi ni ka kutaꞌvi tna i ñuꞌú
\p Suni ni jiñaꞌa tna Suꞌsi ma nuu Moisés ma ja nú in tee te ñatuu na saꞌya de suchi yii ka iyo, te kuu jin ndutaꞌvi sasiꞌi de ma ñuꞌú de ma kovaa jiniñuꞌu ja jin tnandaꞌa sasiꞌi de ma jiꞌin in tee kúu tnaꞌa yuva i ma sukan-va jin ko kuu kuenda maa i ñuꞌú ma.
\s2 Ñuu nuu jin koo saꞌya tata Leví ma
\p [[ Saꞌya tata Leví ma chi ñatuu na ñuꞌú ni waꞌa Suꞌsi ma ja jin kutaꞌvi i, te jaku-ka ñayii Israel ma jin kuaꞌa uu xiko una ñuu nuu jin koo saꞌya tata Leví ma, te suni jin kuaꞌa tna i ñuꞌú nuu jin ko koto saꞌya tata Leví ma kiti i ma yuꞌu ñuu ma. In in jichi ñayii Israel ma iyo ja jin kuaꞌa i jaku jaku ñuꞌú ni ka kutaꞌvi i ma ja jin koo saꞌya tata Leví ma, te nú nde i ni ka kutaꞌvi kuaꞌa-ka ñuꞌú ma te kuaꞌa-ka kuaꞌa i ja jin koo saꞌya tata Leví ma.
\p Te iñu ñuu ja jin kuaꞌa jaku-ka ñayii Israel ma nuu saꞌya tata Leví ma jin ko ñuu nuu jin kaku ñayii ma. Te sukan, te nú in ñayii te ni kuu sanaa te ni jaꞌni i in-ka ñayii te kuu kiꞌin i in ñuu yukan ja kaku i sukan-vaꞌa ma jin ndaniꞌi ña tnaꞌa ñayii ni jiꞌi ma te jin kaꞌni ñaꞌa i, Kovaa nú in ñayii te ñukuun ni jaꞌni i in-ka ñayii ma te kunu i kiꞌin i ñuu yukan ja kaku i, kovaa jin ndanduku de i te jin kaꞌnde de tniñu i ma te kûu i ja sukan ni saꞌa i ma. [[ Ñuu yukan chi yika-ni ja ñayii ni kuu sanaa te ni jaꞌni i in-ka ñayii ma kúu ja kuu kiꞌin ja kaku i.
\p Ñayii ni kenda ñuu yukan ja kaku i ma chi yukan-ni koo maa i onde nú ni jiꞌi tee tátnuni nuu sutu ma, onde nuu ni jiꞌi tee tátnuni nuu sutu ma sana kuu ndee ñayii ma te kiꞌin maa i nde ichi kúni i, xi noꞌo i ñuu i ma. te nú ni ndee maa ñayii ma xiꞌna-ka te nuna ndaniꞌi ña in tnaꞌa ñayii ni jiꞌi ma te ndakaꞌni i ñayii ni jaꞌni tnaꞌa i ma, te ñayii ni ndakaꞌni ñayii ni jaꞌni tnaꞌa i ma chi masu ko ndekuechi i. Ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin kaji ñayii Israel ma uni ñuu ka iyo ichi nuu kána kandii ma jiꞌin uni ñuu ka iyo ichi nuu kêe kandii maa nuu jin koo ñayii ma ja jin kaku i nú ni kuu sanaa te ni ka jaꞌni i in-ka ñayii ma.
\c 62
\s Ni kaꞌan soꞌo Moisés ma nuu ñayii ni ka jaꞌnu nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma
\r (basado en Deuteronomio 1—11)
\p Ni yaꞌa uu xiko kuiya ja ni ka nde koo ñayii Israel ma ñuu Egipto ma, te vitna te ka iyo tuꞌva i ja jin kivi koo i ñuu Canaán ma nuu ni skuiso Suꞌsi ma ja kuaꞌa ya ma. Te Moisés ma chi jini de ja masu kivi de jiꞌin ñayii ma ñuu Canaán ma, vaa ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu de ja kûu de sana jin kivi koo ñayii ma ñuu Canaán ma. Kovaa xiꞌna-ka ja kûu de ma te kúni de ja ndaxdaku ini de ñayii Israel ma ndaka sukan ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ka iyo de yuku Sinaí ma jâ iyo uu xiko kuiya ma, vaa vitna chi ndaka ñayii ma chi ñayii ni ka kâku jaa nuu vee koo i ichi nuu ñatuu nawa iyo kuiuti ma ka kuu i.
\s2 Moisés ma ni ndaxndaku ini de ñayii Israel ma ndaka sukan chíndee ñaꞌa Suꞌsi ma
\p Te ni ndakani Moisés ma nuu ñayii ma sukan ni kuni Suꞌsi ma ja jin kivi koo yuva i ma ñuu Canaán ma, jiꞌin sukan ni tetniñu de uxi uu ñayii ni jan koo ni jan koto yuꞌu i ñuu yukan, te yuva ñayii ma suꞌva ni ka yuꞌu de. Te chukan kúu ja ni saꞌa Suꞌsi ma ja kuan koo vee koo-ni maa de nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma ni ka yo kuu de uu xiko kuiya, onde ni ndiꞌi maa de ni ka jiꞌi vaa ñatuu ni ka kuni de jin koo de ñuu Canaán ma.
\p Yika ja uu-nka-ni tee ni ka nde koo ñuu Egipto ma te vee koo de ma ka teku te suu de ka kuu Josué ma jiꞌin Caleb ma, te nduu de ni jan koo ñuu Canaán ma ni jan koto yuꞌu tna de ma te ja ni ka ndankokuiñi de ma te ni ka jiñaꞌa de ñayii ma ja jin kuꞌun ini i ja Suꞌsi ma chi chindee ñaꞌa ya ja jin kivi koo i ñuu Canaán ma.
\p Te suni ni ndakani Moisés ma ja ni ka kundee ñayii Israel ma nuu ñayii ñuu amorreo ma jiꞌin ñayii ñuu Basán ma ja ka iyo i in-ka yuyute Jordán ma nuu ni ka yo kuu kuenda i nkuu ma, te vitna chi saꞌya tata Rubén ma, saꞌya tata Gad ma jiꞌin jaku saꞌya tata Manasés ma ka iyo. Te suni ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii Israel ma ja maa de chi masu kivi de ñuu Canaán ma vaa sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma, te nuna yaꞌa ja kûu de ma sani te nduu Josué ma tee tatnuni nuu ñayii Israel ma.
\s2 Moisés ma ni jikan-taꞌvi xeen de nuu ñayii Israel ma ja jin kandija i sukan tátnuni Suꞌsi ma
\p Ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii Israel ma ja nú ni ka kivi koo i ñuu Canaán ma te jín konaꞌa i ja kanuu kuiti ja jin kandija i te jín ko saꞌa i ndaka sukan tátnuni Suꞌsi ma. Te suni ni jiñaꞌa de ja kanuu kuiti ja jin ndakaxtnuꞌu de nuu saꞌya de ma jiꞌin nuu sañani de ma sukan tátnuni Suꞌsi ma.
\p Te jín konanaꞌa de ja masu ko jin ndachiñuꞌu de tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, vaa kivi nuu ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu ndi yuva de ma ja ni tee ya nuu yuu ma ndaka ja ni tatnuni ya ja jin ko saꞌa de ma, masu nawa ni ka jini de ma ja ko jin ndaneꞌe de. Chukan kúu ja ñatuu kuni Suꞌsi ma ja nawa ko jin ndaneꞌe ñayii ma te jin ndachiñuꞌu i, ni a ko jin ndachiñuꞌu i kandii ma, xi yoo ma, xi tiuxini ma. Te ni xtuꞌva Moisés ma ñayii ma ja nuna jin chiñuꞌi tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma chi ndeneꞌe ñaꞌa Suꞌsi ma ñuu Canaán ma te jin ndoꞌo jin neni i sukan-vaꞌa jin ndanduku i Suꞌsi ndija ma te jin ndachiñuꞌu i ya.
\s2 Moisés ma ni jiñaꞌa de ja jin konaꞌa ñayii Israel ma sukan ni skuiso Suꞌsi ma ja saꞌa ya ma, jiꞌin sukan ni tatnuni ya ja jin saꞌa ñayii ma
\p Ni jiñaꞌa Moisés ma ja jin ndakaꞌán ñayii Israel ma ndaka ja vii ja vaꞌa ni saꞌa Suꞌsi ma ja jin kuu i ma. Vaa maa in-ni ñayii ñuu Israel ma ni ka jini soꞌo sukan ni kaꞌan Suꞌsi ma nuu yuku Sinaí ma, vaa ni masu nama kuiti ndeneꞌe ya in ñuu ka xndoꞌo ka xneni ñaꞌa in-ka ñuu ma, nu masu ja yika-ni ja ñuu Israel ma. Te suni ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii Israel ma ja ndaka sukan ni skuiso Suꞌsi ma nuu ñayii anaꞌa-ka ma ja saꞌa ya ja jin kuu i ma chi suni maa i ko kuu jiꞌin ñayii ka iyo vitna ma, vaa Suꞌsi ma chi sukan ni skuiso ya ja saꞌa ya ja jin kuu ñayii Israel ma ni-kni ni-jika.
\p Te suni ni ndakaꞌan Moisés ma nuu ñayii ma ndi uxi tnuꞌu ni tee ya nuu yuu ma ja ni tatnuni ya nuu ka iyo ñayii ma yuku Sinaí ma, te suni ni ndaxndaku ini tna de ñayii ma ndaka-ka ja ni tatnuni ya ma, te ni ndakuñaꞌa de nuu ñayii ma ndaka jichi ni ka sasoꞌo i nuu Suꞌsi ma, onde kivi ni ka nde koo yuva i ma ñuu Egipto maa te onde vitna. Ni xtuꞌva Moisés ma nuu ñayii ma ja máko jin sasoꞌo-ka i nuu Suꞌsi ma, te má jin saꞌa-ka i ja uꞌvi ja jin koto tnuni i ya koto nawa saꞌa ñaꞌa ya.
\s2 Suꞌsi ma ni jito tnuni ya ñayii Israel ma
\p Te suni ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii ma ja Suꞌsi ma chi ni jito tnuni ya ñayii ma uu xiko kuiya nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma, sukan-vaꞌa nuna jin kandija i ja kaꞌan ya ma xi ñaꞌa. Suni ni jiñaꞌa de nuu ñayii ma ja Suꞌsi ma chi ni waꞌa ya tnuꞌu ja ni ka yo kokon i, kovaa sani te ni tetniñu ya maná ma ja jin kaa i, sukan-vaꞌa jin kuni ñayii ma ja masu yika-ni ja kaa o ma saꞌa ja koteku o, chi suni ja kukanu ini o tnuꞌu káꞌan Suꞌsi ma.
\s2 Kanuu ja jin kutoo ñayii ma Suꞌsi ma
\p Suni saꞌa ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayiima:
\p —Ñayii ñuu Israel, jin konini soꞌo ni ja kaꞌan Iya Tátnuni ma. Maa in-ni ya kúu Suꞌsi. Jiniñuꞌa ja ni-yuꞌu ni-anua o jin kutoo o ya. Ndimaa jín konaꞌa o ndaka tnuꞌu tátnuni ya ma, te jín ndakaxtnuꞌu o nuu saꞌya o ma, te ndimaa tnuꞌu tátnuni Suꞌsi ma jin kaꞌan o ndevaꞌa-ni ndenu ka iyo o ma. Jín tee o tnuꞌu tátnuni Suꞌsi ma nuu tutu te jín kuꞌni ndee o ndaꞌa o ma jiꞌin tnee o ma, te suni jín tee o tnuꞌu tátnuni Suꞌsi ma siꞌin ka iyo veꞌe o ma jiꞌin yeꞌe o ma.
\s2 Sukan jin ko kuu ñayii ma ja jin kenda koo i ñuu Canaán ma
\p Te suni ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii Israel ma ja nú ni kenda koo i ñuu Canaán ma te jín kaꞌani i ndaka ñayii ñuu yukan vaa nani maa ja uꞌvi ka saꞌa ñayii yukan. Te má jin ketnaꞌa ini ñayii Israel ma jiꞌin ñayii ñuu Canaán ma ni a ko jin tnandaꞌa i jiꞌin ñayii ñuu yukan, nuñaꞌa te jin kundee ñayii yukan jin xndaꞌvi ñaꞌa i te jin chiñuꞌu tna i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma. Te suni ni jiñaꞌa de ja jin ndakana i ndaka altar ma jiꞌin ndaka tnaꞌa ja ka ndaneꞌe ñayii ñuu Canaán ma ja ka ndachiñuꞌu i ma, nuñaꞌa te kuu sanaa te jin ndachiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma. Te jín konaꞌa ñayii ma ja maa in-ni Suꞌsi ndija ma jin ndachiñuꞌu i.
\p Te jín ndakaꞌan ñayii ma ja ni kaji ñaꞌa Suꞌsi ma chi masu ja ni ka saꞌa i in ja vaꞌa xeen kúu , ni kaji ñaꞌa ya vaa kutoo ñaꞌa ya jiꞌin ja sukan ni skuiso ya nuu Abraham ma, Isaac ma jiꞌin Jacob ma. Te Suni ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii ma ja nú ni kenda koo i ñuu Canaán ma te má jin ndunaa i Suꞌsi ma nú ka niꞌi ka tnaꞌa i.
\p Te suni jiñaꞌa Moisés ma ja Suꞌsi ma chi kuaꞌa ya ñuꞌú Canaán ma kuechi ja ñayii ñuu yukan chi ndimaaa ja uꞌvi ka saꞌa i, kovaa masu kuechi ja ja vaꞌa xeen ka saꞌa i kúu. Te jín ndakaꞌán i sukan kuaꞌa jichi ni ka sasoꞌo i nuu Suꞌsi ma nani vee koo i ichi ma. Sani te saꞌa jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii ma:
\p —Suꞌsi o ma chi ja jikan ya kúu ja jin kuandetu o nuu ya, te jin saꞌa o sukan ni kaxtnuꞌu ya ma te ni-yuꞌu ni-ini o jin kutoo o ya, jiꞌin ja jin kandija o te jin saꞌa o ndaka sukan tátnuni ya ma. Jin konaꞌa ni ja jin saꞌa ni sukan tátnuni Suꞌsi ma chi ja vaꞌa maa ni kúu. Jin konaꞌa ni ja Suꞌsi iya ni saꞌa andivi a jiꞌin ni-kaꞌnu ñuu ñayivi a ni kaji ñaꞌa yoꞌo jiꞌin tnaꞌa o ñayii anaꞌa-ka ma ja jin ko kuu o ñuu maa ya.
\p Sani te saꞌa jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii ma: —Jin kandija ni ndaka ja tátnuni Suꞌsi ma te maa ya keneꞌe ndaka ñayii ñuu Canaán ma te ndataa ya ñuꞌú yukan te jin ndutaꞌvi ni, te saꞌa ya ja kuun savi sukan-vaꞌa jin kuu ndaka nawa jin saka ni ma.
\c 63
\s 63. Moisés ma ni ndaxdaku ini de ñayii Israel tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma
\r (basado en Deuteronomio 12—26)
\p Moisés ma ni ndaxdaku ini de ñayii Israel tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma te jiñaꞌa de ja jín konaꞌa i ja jin kandija i. Ni ndakaꞌan ni ndakachi de nuu ñayii ma sukan ni tatnuni Suꞌsi ma nuu ni kaꞌan ya yuku Sinaí ma, te suni ni ndakaꞌan de jaku-ka ja ni tatnuni-ka ya.
\s2 Sukan ko kuu in rey
\p Jiñaꞌa de ja nuna kenda in kii ja ka kuni ñayii Israel ma in tee ko kuu rey ja tatnuni de nuu ñayii ma sukan ka kuu jaku-ka ñuu ma, má jin kaji i in tee masu ñuu Israel ma. Tee ko kuu rey ma chi masu ko xtutu de kuaꞌa cabayu jo konevaꞌa de ni a koo kuaꞌa ñasiꞌi de, ni a ko ndiyo ini de ja koo kuaꞌa xuꞌun de, ni a ko nduku de ja jin nuxsiañaꞌa de ñuu Egipto ma, suꞌva ja saꞌa de kúu ja konevaꞌa de in tutu nuu kondee ndaka ja ni tatnuni Suꞌsi ma te ndi-kivi ndi-kivi ko kaꞌvi de.
\s2 Sukan ko kuu tee ndakaꞌan ndija tnuꞌu ni waꞌa Suꞌsi ma
\p Suni ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii ma ja jin ko koto vaꞌa i te nú tnuꞌu kaꞌan tee ndakaxtnuꞌu tnuꞌ ni waꞌa Suꞌsi ma ûni kúu sukan kaꞌan de ma, te nú ni kuu ndija sukan káꞌan de ma chi maa Suꞌsi ma ni tetniñu ñaꞌa, te nú ñatuu ni kuu sukan ni kaꞌan de ma chi maa de ni jani ini te ni kaꞌan de. Suꞌsi ma chi saꞌa ya ja kûu tee saꞌa tnuꞌu ja maa Suꞌsi ma ni kaꞌan tnuꞌu kaꞌan de ma, te suni kûu tna tee káꞌan ja in-ka Suꞌsi ni waꞌa tnuꞌu kaꞌan de ma.
\p Te suni ni jiñaꞌa Moisés ma nuu ñayii ma ja masu ko jin koo i nuu tee ka jini tnuni ma sukan ka saꞌa ñayii in-ka ñuu ma, vaa Suꞌsi ma chi ñatuu játna ini ya ndaka chukan ja ko saꞌa ñayii ñuu ya ma.
\p Te ni jiñaꞌa tna Mosés ma nuu ñayii Israel ma ja kenda in kivi ja tetniñu Suꞌsi ma in tee ndakaꞌan tnuꞌu kuaꞌa ya ma sukan saꞌa maa de vitna ma, tee tetniñua Suꞌsi ma chi ndakaꞌan de sukan kúni Suꞌsi ma ja jin saꞌa ñayii ma, te nú ma jin kandija i ja kaꞌan de ma chi ndakan Suꞌsi ma kuenda nuu i.
\s2 Jaku-ka ja ni tatnuni Suꞌsi ma
\p Te suni ni kaꞌan Moisés ma:
\p Nú na in ni jaꞌni in ñayii chi kanuu ja visi ja uu ñayii ni ka jini sukan-vaꞌa ndachunaa maa ñayii ma kuechi i ma.
\p Nuna jin kata kaa i ñayii ni jaꞌni in-ka ñayii ma chi kanuu ja maa kivi yukan jin nuneꞌe i ñundeꞌyu ñayii ma te jin chuꞌu i ñayii ma maa kivi yukan, vaa kuechi ni saꞌa ñayii yukan chi ja uꞌvi xeen kúu nuu Suꞌsi ma.
\p Nú na in ni ndaniꞌi i in taka lasaa te ka ñunee ndivi ma xi chili ma te kuu keꞌen i ndivi ma xi tnii i lasaa lilikin ma kovaa kuaꞌa i tnuꞌu te kiꞌin ma siꞌi ti ma.
\p Ni a in ñayii ñuu amonita xi ñayii ñuu moabita ma masu kuu koo i neꞌun ñayii ñayii ñuu Israel ma, vaa ni ka skaꞌan i Balaam ma te ni ka chuyaꞌvi i de sukan-vaꞌa kaꞌan uꞌvi de ja jin kuu ñayii Israel ma.
\p Nú ni yaꞌa in ñayii in itu uva in-ka ñayii ma, te kuu keꞌen i jaku uva, kovaa ja kaa i yukan-ni, te masu ja sakuiꞌna i kúu. Kovaa masu kuu kaꞌnde i uva ma ja ndakeꞌen i te sana kaa i. Te suni maa i koo kuu jiꞌin itu triu ma xi ndevaꞌa-ni nawa iyo itu ni yaꞌa i ma.
\p Nú in tee ma te ndataji de ñasiꞌi de ma kuechi ja ni ndatuu ña jiꞌin in-ka tee, te kuaꞌa de in tutu nuu káꞌan ja jâ ni xndoo de ña.
\p Ni in ñayii ma ndachunaa ja ni jiso kuechi yuva i xi saꞌya i ma, ja ndachunaa i ko kuu ja uꞌvi ni saꞌa maa i ma-ni.
\p Masu kuu jin keꞌen de jiꞌin yutnu xii ma ñayii ni saꞌa in ja uꞌvi ma viꞌi-ka uu xiko jichi.
\p Masu jin chuꞌun ñayii ma ñunu yuꞌu xndiki ma ora jaxi ti triu ma, suꞌva jin kuaꞌa i tnuꞌu te kaa ti jaku triu ma vaa iyo ti ja kaa tna ti...
\p Te nú in tee ma te ni jiꞌi de te ni ndoo ñasiꞌi de ma te ñatuu na saꞌya de jiꞌin ña chi ñani de ma iyo ja ndatnandaꞌa jiꞌin ña te saꞌya ña xinañuꞌu kâku jiꞌin ñani de ma te ko kuu i saꞌya tee ni jiꞌi ma te sukan te koo saꞌya tata tee ni jiꞌi ma te ndutaꞌvi i ñuꞌꞋú de ma.
\c 64
\s Moisés ma chaꞌa-nka-ni ni ndakaꞌan soꞌo de nuu ñayii Israel ma
\r (basado en Deuteronomio 27—30)
\p Saꞌa ni jiñaꞌa Moisés ma nuu Israel ma nuu ni ndakaꞌan soꞌo de sandiꞌi-nka ma:
\p —Jin kuꞌun ndija ini te jin kandija ni te jin saꞌa ni ndaka sukan tátnuni Suꞌsi ma, vaa Suꞌsi ma chi xndoꞌo xneni xeen ya ñayii masu kandija sukan kúni ya ma. Te maa kivi jin yaꞌa ni yute Jordán ma te jin kani ni yuu naꞌnu nuu iyo yuku Ebal ma te jin sama ni te jin tee ni nuu yuu ma sukan tátnuni Suꞌsi ma te kúni ya ja jin saꞌa ñayii ma. Te jin saꞌa ni in altar yukan te jin kaꞌmi ni kiti jin ndakuaꞌa ni nuu Suꞌsi ma, te ko kuu i in viko sii ini xeen ja ni ka kivi koo ni ñuu Canaán ma.
\p Te ni ndakaꞌan Moisés ma sukan vii sukan vaꞌa saꞌa Suꞌsi ma ja jin kuu ñayii ma nuna jin kandija i ja tátnuni ya ma, te suni ni jiñaꞌa de ja nuna jin saꞌa ñayii ma ja uꞌvi ma chi saꞌa ya ja jin kuu i. Nuna jin kandija ñayii ma ja tátnuni Suꞌsi ma chi saꞌa ya ja vivii jin kuu ndaka nawa jin saka i itu i ma, te saꞌa ya ja kuaꞌa kiti tata jin konevaꞌa i te saꞌa ya ja kuaꞌa ñayii jin ko kuu in veꞌe ma, te suni saꞌa ya ja jin kundee i nuu ñayii ka kuni uꞌvi nuu i ma.
\p Kovaa nú ma jin kandija ñayii ma ja tátnuni Suꞌsi ma chi saꞌya ja jin ndoꞌo i kueꞌe, te ma kuun savi, te jin taꞌvi kiti jin saꞌa ndevaꞌa ñaꞌa te koo soko koo tnama. Te nuna kenda koo ñayii jin kanaa jiꞌin i ma te jin skenaa i te kuaꞌa Suꞌsi ma tnuꞌu ja kenda koo ñayii ñatuu ka kuni mani nuu i ma te jin kueka ñaꞌa i te jin koo i in-ka ñuu te yaꞌa yukan jin kuite nuu i te ma jin koo sii ini i.
\p Sani te ni jikan tnuꞌu Moisés ma nuu ñayii ma nú jin kuan-taꞌvi i ja jin saꞌa i sukan kúni Suꞌsi ma, vaa yuva i ma chi ni ka jan taꞌvi de ja jin saꞌa de sukan kúni Suꞌsi ma, te suni ni jiñaꞌa Moisés ma ja masu in ja yii kúu ja kandija o ja tátnuni Suꞌsi ma te nuu ndaꞌa ñayii ma ka iyo ja kuu jin saꞌa i vaa jâ ka jini i sukan kúni Suꞌsi ma.
\p Ni jiñaꞌa de ja ka iyo ñayii ma ja kuu jin kaji i nú ka kuni i jin saꞌa i ja vaꞌa ma te jin koteku i, xi jin saꞌa i ja uꞌvi ma te jin kûu i; kovaa maa de chi jiñaꞌa de vaꞌa-ka kúu ja jin kandija i jin saꞌa i sukan kúni Suꞌsi ma te jin koteku i.
\p Te ni ndakuñaꞌa Moisés ma in-ka jichi ja nuna jin kandija i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma te jin ndachiñuꞌu i, chi tetniñu Suꞌsi ma ja uꞌvi ja jin ndoꞌo jin tnaꞌa i ja sukan jin sasoꞌo i nuu ya ma, sukan-vaꞌa jin kuni ndaka ñayii ñuu ñayivi a ja ka ndoꞌo ka neni ñayii Isarael ma kuechi ja ñatuu ni ka kandija i ja jin saꞌa i sukan ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin saꞌa i ma; te nú neꞌun tnundoꞌo tnu neni ka ndoꞌo i ma te jin ndakaꞌán i Suꞌsi ndija ma te jin ndakandija i ndaka sukan tátnuni ya ma chi ndundaꞌvi ini ya i, te ndachindee ya i ja ndivi koo i ñuu Canaán ma, te ndasaꞌa ya ja vii ja vaꞌa ja jin kuu i.
\c 65
\s Ni jiꞌi Moisés ma te ni nukuiñi Josué ma nuu tniñu de ja skaka de ñayii israel ma
\r (basado en Números 27.12-23; Deuteronomio 31—34)
\p Nuu ni jinu ni ndakaꞌan soꞌo Moisés ma nuu ñayii Israel ma te jiñaꞌa e ja jâ iyo de cinto oko kuiya (120) te masu kuaꞌa-nka-ni te kûu de, kovaa Josué ma ndoo nuu tniñu de te suu de skaka ñaꞌa ja jin kivi koo de ñuu Canaán ma. Te suni ni jiñaꞌa de nuu Josué ma jiꞌin nuu ñayii Israel ma ja na jin kuꞌun ndee jin kuꞌun ndatnu ini i.
\p Te ni tee Moisés ma in nuu ñií kiti ndaka tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma te ni ndaxtuu de te ni ndakuaꞌa de nuu saꞌya tata Leví ma jiꞌin nuu tee nijaꞌnu ka ndakaꞌan soꞌo nuu ñayii Israel ma. Te ni tatnuni Moisés ma ja jin ko kaꞌvi ñayii ma tnuꞌu tánuni Suꞌsi ma kuiya ka ndatatu ñuꞌú i ma ja ñatuu nawa ka saka i ma, ndaka kivi ka saꞌa i viko ndaꞌa yutnu ma ndi-tnaꞌa uja kuiya ma. Te ndakaꞌvi niniꞌi ndaka tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma nuu tee ma nuu ñaꞌa ma jiꞌin nuu suchi kuechi ma.
\p Nuu ni jiñaꞌa Susi ma ja sani te kûu Moisés ma, ni jiñaꞌa ya ja kueka de Josué ma te jin koo de veꞌe ya ma: Te sukan ni saꞌa Moisés ma, te nani ka iyo de veꞌe ya ma te ni kenda Suꞌsi ma neꞌun viko ma te ni jiñaꞌa ya nuu Josué ma ja na kuꞌun ndee kuꞌun ndatnu ini de te má koyuꞌu de, vaa ya chi koo jya jiꞌin de te chindee ñaꞌa ya ja skaka de ñayii Israel ma ja jin kivi koo i ñuu Canaán ma. Te ni jiñaꞌa ya nuu Moisés ma ja na sonee de ndaꞌa de ma siki Josué ma te jin kuni ndaka ñayii Israel ma, sukan-vaꞌa tnuꞌu ndee tnuꞌu ndatnu iyo jiꞌin Moisés ma te ndayaꞌa i nuu Josué ma, te sukan ni saꞌa Moisés ma.
\p Sani te Moisés ma jiꞌin Josué ma ni ka jita de in yaa nuu ñayii Israel ma, te yaa yaꞌa chi kaꞌan sukan vivii saꞌa Suꞌsi ma jiꞌin sukan saꞌa ñayii ma nuna sasoꞌo i nuu ya.
\p Sani te Moisés ma ni kaꞌan de ja vii ja vaꞌa ja jin kuu in in jichi ñayii ñuu Israel ma.
\p Sani te ni kaa de yuku Nebo ma te ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma ni-kaꞌnu ñuu Canaán ma. sani te ni jiꞌi Moisés ma te maa Suꞌsi ma ni chuꞌu ña, te ni in ñayii masu jini ndenu ni chinee ya de ma. Te Moisés ma ni yo kuu in tee kanuu xeen ja ni yo ndakaꞌan de tnuꞌu Suꞌsi ma nuu ñayii Israel ma.
\p Te ñayii Israel ma ni ka kuxii xeen ini i ja ni jiꞌi Moisés ma, te ni yaꞌa kivi sukan ni ka kuxii ini i ma te ni nukuiñi Josué ma nuu tniñu Moisés ma ja ko kuu de tee tátnuni nuu ñayii Israel ma, te ni waꞌa Suꞌsi ma tnuꞌu ndichi xeen.
\c 66
\s 66. Ni ka yaꞌa ñayii ñuu Israel ma yute Jordán ma te Josué ma xsiaꞌa ñaꞌa
\r (basado en Josué 1—5)
\p Nuu ni yaꞌa ja ni jiꞌi Moisés ma te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Josué ma ja xsiaꞌa de ñayii Israael ma yute Jordán ma, sukan-vaꞌa na jin kivi koo i ñuu Canaán ma, ñuꞌú ni skuiso Suꞌsi ma ja jin kutaꞌvi i ma. Suni ni skuiso Suꞌsi ma ja jin kundee i nuu ñayii kenda koo ja jin kanaa i ma sukan-vaꞌa jin ndundaꞌa i ñuꞌú yukan.
\p Chukan kúu ja ni xtuꞌva ñaꞌa Josué ma ja ndimaa jin konaꞌa ñayii ma tnuꞌu ni tatnuni Suꞌsi ma te jin konaꞌa i ja jin saꞌa ndiꞌi jin saꞌa tuꞌu i sukan tátnuni Suꞌsi ma vaa onde sukan te chindee ñaꞌa ya.
\p Sani te ni tatnuni Josué ma nuu ñayii ma ja jin koo tuꞌva i ja jin yaꞌa i yute Jordán ma, te ni ndaxndaku Josué ma nuu ndaka tee jâ ni ka niꞌi ñuꞌú in-ka yuyute Jordán ma ja jin nakaꞌan de ja ni ka skuiso de ja jin chindee de ñayii ma ja jin ndaniꞌi i ñuꞌú Canaán ma.
\s2 Ni jan koo uu tee ni jan koto yuꞌu de ñuu Jericó ma
\p Sani te ni teniñu Josué ma uu te ni jan koo ñuu Canaán ma ja jin koto yuꞌu de. Sani te ni jan koo de onde ñuu Jericó ma, te jakuaa yukan ni ka kivi koo de ja jin chuꞌu de veꞌe in ñaꞌa masu kuu nijaꞌnu te nani ña Rahab. Kovaa tee kúu rey ñuu Jericó ma ni jini soꞌo de ja uu tee Israel ma ni ka kivi koo veꞌe ñaꞌa kúu Rahab ma ja ka jito yuꞌu de ñuu Jericó ma, te ni tetniñu de jaku tee ka jinu kuechi nuu de ma kuan koo de kuan ndeneꞌe de tee ma.
\p Kovaa ñaꞌa kúu Rahab chi ni jini ña xinañuꞌu-ka ja jin koo tee yukan te ni chuꞌu ña tee ñuu Israel ma neꞌun manta ka yoxtnee xini veꞌe ña ma. Nuu ni kenda koo tee ni tetniñu rey ma te ka jikan tnuꞌu de ndenu ka iyo tee ñuu Israel ma, te Rahab ma jiñaꞌa ña ja jâ ni ka ndee koo de ñuu Jericó ma, te ni ka kenda tee yukan te kuan koo de kuan nunduku de tee ma.
\p Sani te Rahab ma ni jan kana ña tee Israel ma ja ni chuꞌu ña ma te jiñaꞌa ña ja jini ña ja Suꞌsi ma chi ndakuaꞌa ya ñuꞌú Canaán ma nuu ñayii Israel ma. Te ni jikan-taꞌvi ña ja na jin chindee de ña vaa maa ña chi ni chindee ñaꞌa ña, te má jin kaꞌni de ña jiꞌin ñayii veꞌe ña ma kivi jin kivi koo de ja jin kanaa de jiꞌin ñayii ñuu Jericó ma, te tee ñuu Israel ma ni ka kendoo ini de sukan jiñaꞌa ña ma.
\p Veꞌe ñaꞌa kúu Rahab ma chi iyo i siki yika veꞌe ndesi ñuu ma, te ni keꞌen ña in yoꞌo te ichi ventana ña ma te ni nuneꞌe ña tee ñuu Israel ma ichi ichi keꞌe ma. Te jiñaꞌa ña ja jin koo de jin chuꞌu de ichi yuku ma uni kii nani jin ndakokuiñi tee ñuu ña ma.
\p Te ni ka jiñaꞌa tee ñuu Israel ma ja na kuꞌni ña in yoꞌo kuaꞌa maa ventana nuu ni nuneꞌe ña ña ma, te na ndaxtutu ñandaka tnaꞌa ña ma veꞌe ña ma, sukan-vaꞌa jin kuni ñayii Israel ma nde a kúu veꞌe ña ma te ma jin kaꞌni i ñayii ka iyo yukan. Te Rahaba mo ni jiñaꞌa ña ja sukan saꞌa ña, sani te kuan nukoo tee ñuu Israel ma.
\p Ni yaꞌa uni kivi ja ni ka chuꞌu de yuku ma sani te kuan nukoo de nuu ka iyo Josué ma jiꞌin ñayii ñuu de ma, te ni ka ndakani de sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ja ndaka ñayii ñuu Canaán ma ni ka yuꞌu xeen i ja ni jan koo de ma.
\s2 Ni ka yaꞌa ñayii israel ma yute Jordán ma
\p Sani te ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Josué ma ja tetniñu de tee ka kuu sutu ma ja jin koo de onde yuyute Jordán ma te jin kondiso de arca ma. Te sukan ni saꞌa Josué ma, te nuu ni ka kenda koo sutu ma te ni ka jiñu de ndute yute, sani te ni teꞌnde nuu ndute ma te ni kusiin de te visi kuaꞌa xeen ndute ma jika kovaa ni jinkuiñi nuu de ma. Te sutu ma ja ka ndiso de arca ma ni ka jinkuiñi de sasava yute ma onde ni ndiꞌi kuiti ñayii ma ni yaꞌa.
\p Te suni ni tatnuni Josué ma ja in in tee ja in in jichi ñayii Israel ma na jin kaneꞌe de in yuu kátuu ini yute ma nuu ka nukuiñi sutu ma, te na jin ndasotnaꞌa de nuu jin ndoo de ma. Sukan ni saꞌa Josué ma sukan-vaꞌa ñayii Israel ma te jin ndakaꞌán i sukan ni saꞌa Suꞌsi ma milagru kivi ni ka yaꞌa i yute Jordán ma.
\p Sani te nuu ni ndiꞌi ñayii ma ni ka yaꞌa te sutu tee ka ndiso arca ma ni ka yaꞌa tna de yute ma ichi nuu kêe kandii ma, te kuu-ni ni ka yaꞌa sutu ma yute ma te ni ndatnaꞌa nuu ndute ma.
\p Ndaka suchi yii ni ka kâku neꞌun uu xiko kuiya kuan koo vee koo ñayii Israel ma ichi nuu ñatuu kuiti nawa iyo ma chi ñatuu ni ka jakitnuni i nuu una kii ja ni ka kâkui ma, sukan ni tatnuni Suꞌsi ma nuu Abraham ma. Te vitna ja ni ka yaꞌa ñayii ma yute Jordán ma te ni tatnuni Josué ma ja jin jakitnuni ndaka tee ma.
\p Yoo xinañuꞌu ja kani kuiya ma, te kivi uxi kuun ma ni ka saꞌa ñayii Israel ma Viko Pascua jâ ka saꞌa i ma. Te ni ka jatniñu ñayii ma triu ja ni kee ja ni ka saka i maa ñuu Canaán ma te ni ka saꞌa i xtatila ni ka jaa i ni yaꞌa in semana Viko Pascua ma. Onde kivi yukan te ñatuu ni kuun-ka maná ma, vaa masu nawa ka jiniñuꞌu-ka ñayii ma vaa jâ ka niꞌi i triu ma.
\c 67
\s Ñayii ñuu Israel ma ni ka ndaniꞌi i ñuꞌú Jericó ma
\r (basado en Josué 6)
\p Ñayii ñuu Jericó ma chi ka yuꞌu xeen i ñayii ñuu Israel ma. Te ndaka ñayii ma ka yinee vaꞌa ini ñuu i ma, ni in i ñatuu nde kee te yeꞌe nuu kivi o ini ñuu ma chi ndesi vavaꞌa.
\s2 Ni kaxtnuꞌu Suꞌsi ma naxe jin ndaniꞌi ñayii Israel ma ñuꞌú Jericó ma
\p Sani te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Josué ma sukan jin saꞌa de sukan-vaꞌa jin kundee de jin ndaniꞌi de ñuꞌú Jericó ma, te saꞌa ni jiñaꞌa ya:
\p —Kueka ni ndaka soldado a jaku sutu ma te jin kuiso sutu ma arca te jín ndakonduu de ñuu Jericó ma in jichi ja in kivi ma, te sukan jin saꞌa ni iñu kivi. Nañi nañi-ni jin ndakonduu ni ñuu ma, má jin kaꞌan ni. Te kivi ku-uja ma te jin ndakonduu ni ñuu ma uja jichi, [[ te nuu ni jinu ni ka ndakonduu de uja jichi ma te sutu ma jin tivi de ndiki ka yindaꞌa de ma. Te ja jin kuni soldado ma ja ni ka kuu yuꞌu trompeta ma te jin kayuꞌu niniꞌi de, sani te kotuu maa yika veꞌe ndesi ñuu Jericó ma
\p Te xnaa sa ndaka ja iyo ñuu ma. Jin kaꞌni ni ndaka ñayii ma jiꞌin ndaka kiti ma, te jin ndakeꞌen ni ndaka ndatniñu ka kuu kaa ma te nduu i kuenda maa Suꞌsi ma, sani te jin kaꞌmi ni ndaka ja iyo ini ñuu ma, te masu kuu jin ndakeꞌen ni ni in ja iyo ñuu Jericó ma.
\p Te Josué ma ni ndakani de nuu ñayii ma ndaka sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu de ma, te suni ni jiñaꞌa de ja jin kaꞌni ñayii Israel ma ndaka ñayii ñuu Jericó ma, yika-ni ja ñaꞌa nani Rahab ma jiꞌin tnaꞌa ña ma kúu ja ma jin kaꞌni i vaa ni chindee ña tee ñuu Israel ma nuu ni jan koo de ni jan koto yuꞌu de ñuu Jericó ma.
\s2 Sukan ni ka kivi koo ñayii Israel ma ñuu Jericó ma
\p Ñayii Israel ma ûni ni ka saꞌa i sukan ni jiñaꞌa Suꞌsi ma. Ni ka jika i ni ka ndakonduu i ñuu Jericó ma in jichi ja in kivi ma, te sukan ni ka saꞌa i iñu kivi; te kivi ku uja ma te ni ka ndakonduu i uja jichi. Sani te sutu ma ni ka tivi de trompeta ka yindaꞌa de ma, te soldado ma ni ka kayuꞌu niniꞌi de; sani te ni kotuu yika veꞌe ndesi ñuu Jericó ma.
\p Sani te ñayii Israel ma ni ka kivi koo i ñuu Jericó ma te ni ka jaꞌni i ndaka ñayii ma jiꞌin ndaka kiti ma, yika-nka-ni ja ñaꞌa kúu Rahab ma jiꞌin ñayii veꞌe ña ma kúu ja ñatuu ni ka jaꞌni i. Sani te nduu tee ni jan koo ni jan koto yu'u ñuu Jericó ma ni jan koo de ni jan kueka de ña'a kúu Rahab ma ji'in ñayii ve'e ña ma te kuan koo de ji'in ña nuu ka iyo ñayii ñuu Israel ma. Sani te ñayii Israel ma, ni ka teñu'u i ñuu Jericó ma.
\c 68
\s 68. Sukan ni ka ka ndo'o ñayii Israel ma nuu ka kuni i ja jin kivi koo i ñuu Hai ma
\r (basado en Josué 7—8)
\s2 Ni saso'o tee kúu Acán ma nuu Su'si ma
\p In tee ñuu Israel ma ni saso'o de nuu Su'si ma, vaa ni tatnuni ya ja masu nawa jin ndake'en kuiti de nawa ni ka ndani'i de ñuu Jericó ma. Kovaa tee kúu Acán ma chi ni jini de in yuu oro ji'in jaku xu'un plata ji'in in sa'ma vivii ka ndii ñayii ma, te ni jatna ini xeen de ja ndake'en de ndaka cha'a. Te chukan kúu ja ni ndake'en de te ni jate de in yavi ve'e de ma te ni chu'u de, te ñatuu na in ni jini.
\s2 Ni ka kundee ñayii ñuu Hai ma nuu ñayii Israel ma
\p Te ni ya'a jaku kivi te ñayii Israel ma ni jan koo i ja jin kanaa i ji'in ñayii ñuu Hai ma. Te ñuu Hai ma chi masu in ñuu ka'nu kúu, chukan kúu ja masu kua'a-ni soldado ñuu Israel ma ni jan koo. Kovaa nuu ni ka kanaa ñayii Israel ma ji'in ñayii ñuu Hai ma chi ni ka kundee ñayii ñuu Hai ma.
\s2 Ni ndachunaa Acán ma ja u'vi ni sa'a de ma
\p Te ja sukan ni kuu ma te ni ka ndakani ini ñayii Israel ma, Te Josué ma ni jikan-ta'vi de nuu Su'si ma. Te ni jiña'a Su'si ma nuu Josué ma ja ni ka skenaa de nuu ñayii Hai ma kuechi ja in ñayii Israelita ma ni saso'o te ñatuu ni kandija i ja ni tatnuni ya ja ma jin ndake'en i ni in ndatniñu ñuu Jericó ma.
\p Te kivi yutnee ma ni ka chu'un de suerte sukan-va'a kaxtnu'u Su'si ma nde in kúu ñayii ni saso'o ma. Te Su'si ma xinañu'u ni kaxtnu'u ya ja in sa'ya tata Judá ma kúu ñayii ni saso'o ma, sani te ni ka'an ya nde ve'e iyo i, sani te sandi'i-nka te ni ka'an ya ja Acán ma kúu de.
\p Sani te ni jikan-tnu'u Josué ma nuu Acán ma na ja u'vi kúu ja ni sa'a de ma, te Acán ma ni ndakani ndi'i de sukan ni sa'a de ma. Sani te ñayii Israel ma ni ka kene'e i Acán ma ji'in ndaka ñayii ve'e de ma onde nuu ñatuu na ve'e ka ndaa ma, te ni ka kene'e tna i ndaka ja neva'a de ma ji'in ndaka ja ni ndake'en de ñuu Jericó ma, te ni ka wayuu i de te ni ka ji'i de, te ni ka ja'mi i de.
\s2 Sukan ni ka kundee ñayii Israel ma nuu ñayii ñuu Hai
\p Sani te jiña'a Su'si ma ja jin koo ndaka soldado ma ja jin kanaa de ji'in ñayii ñuu Hai ma, te jín sa'a de uu jichi soldado ma. Te in jichi soldado ma ni ka sa'a tnu'u ja ni ka ndakunu te ndaka tee ñuu Hai ma ni ka sondikin ña'a de. Sani te in jichi-ka soldado ma ja ni ka chu'u de yatni ñuu ma ni ka ndee koo de, te ni ka kivi koo de ini ñuu Hai ma te ni ja'mi de.
\p Sani te ndaka soldado ni ka sa'a tnu'u ja ni ka ndakunu de ma, ni ka ndakokuiñi de te ni ka kanaa de ji'in tee ma te ni ka ja'ni de ndaka de. Te ni jiña'a Su'si ma ja kuu jin kendoo de ji'in ndaka kiti ma ji'in ndaka ndatniñu ni ka ndoo ñuu Hai ma.
\s2 Ni sa'a Josué ma in altar Su'si ma nuu yuku Ebal ma
\p Ni ya'a ja ni ka kundee de ñuu Hai ma, te ni sa'a Josué ma in altar Su'si ma nuu yuku Ebal ma, te yukan ni ka ja ja'ni ñayii israelita ma kiti ni ka ja'mi ndi'i i ja ni ndakua'a i nuu Su'si ma, ji'in kiti ni ka ja'ni i ja ni ka ndakua'a i jaku ti nuu Su'si ma te jaku ti ni ka jaa sutu ma.
\p Te suni yukan ni tee Josué ma in nuu yuu tnu'u ni tatnuni Su'si ma ja ni wa'a ya nuu Moisés ma, te ni ndaka'vi nini'i Josué ma sukan-va'a jin kuniso'o ñayii Israel ma. Sukan sa'a Su'si ma ja vii ja va'a ja jin kuu ñayii ma nuna jin kandija i te jin sa'a i sukan tátnuni ya ma, te suni ni ndaka'vi de sukan jin ndo'o jin tna'a ñayii jin saso'o ja ma jin kandija i tnu'u tátnuni Su'si ma. Te Josué ma ni ndakanso'o de ja na jin sa'a ñayii ma sukan tatnuni Su'si ma, vaa sukan ni tatnuni Moisés ma xina-ka sana kûu de ma.
\c 69
\s 69. Ñayii ñuu Gabaón ma ni ka xnda'vi i ñayii Israel ma
\r (basado en Josué 9)
\p Ñayii ñuu Gabaón ma ja iyo i ñuu Canaán ma ka yu'u xeen i ñayii ñuu Israel ma. Vaa ni ka jiniso'o i ja Su'si ma chindee ñayii Israel ma ja ka kundee i nuu kua'a ñuu ma te ka ja'ni i ñayii ka iyo yukan ma, te ñatuu ka kuni i ja jin ndo'o i sukan ka ndo'o ñayii jaku-ka ñuu ma chukan kúu ja ni ka xnda'vi i ñayii Israel ma. Te ni ka jakinuu i sa'ma ni ka yii kuiti-nka te ka yinda'a i xtatila ni ka kiki-nka te ni ka kuxi, te ni jan koo i nuu ñayii Israel ma te ka jiña'a i ja jika xeen ve koo i, te ni ka jikan-ta'vi i nuu Josué ma ja na skuiso de ja jin koo mani de ji'in i.
\p Te ñayii Israel ma ni ñatuu ni ka ndi ini i ja jin kakan-ta'vi i nuu Su'si ma nuu va'a-ni ja jin sa'a i ma xi ña'a, tee maa i-ni ni ka ndatn u'u ji'in ñayii gabaonita ma te ni ka skuiso i ja masu jin ka'ni i ñayii ma. Te ni ya'a uni kii te ni ka jini ñayii israelita ja maa ñayii Canaán ma ka kuu i ma, te vitna ja ñayii Israel ma jâ ni ka skuiso i ja masu jin ka'ni i ñayii yukan. Te chukan kúu ja masu naxe jin sa'a-ka i nú masu ja ni ka sa'a i ja jin kunukuechi ñayii yukan nuu i, te ñayii gabaonita ma ni ka yo jan'nde i tutnu te ni ka yo kondiso i ndute ñayii ñuu Israel ma.
\c 70
\s 70. Ñayii Israel ma ni ka kundee i nuu sava-ka ñuu ma
\r (basado en Josué 10—12)
\s2 Ñayii Israel ma ni ka kundee i nuu rey Jesrusalén ma
\p Rey ñuu Jerusalén ma ja ni jiniso'o de ja ñayii ñuu Gabaón ma ni ka ndatnu'u tna'a i ji'in ñayii Israel ma naxe jin koo mani i, te rey ñuu Jerusalén ma ñatuu ni játna ini kuiti de, te ni ndaxtutu de kuun rey kunn-ka ñuu ka ketna'a ini ji'in de ma; te ni ka ndaxtutu de ndaka soldado de ma te ni jan koo de ni ka kanaa de ji'in ñayii ñuu Gabaón ma.
\p Te ñayii gabaonitas ma ni ka jikan i nuu ñayii Israel ma ja na jin chindee ña'a i, vaa sukan ni ka ndatnu'u i ma. Te ni jiña'a Su'si ma nuu Josué ma ja maa ya chindee ñayii Israel ma te jin kundee i nuu ñayii jin kanaa ji'i i ma, te Josué ma ni ndaxtutu de soldado ma te ni jan koo de ja jin kanaa de. Te maa Su'si ma ni chindee ñayii Israel ma te ni ka kundee i nuu soldado ndi-u'un rey ma, te ni ka sondiki i ñayii ma te ni ka ja'ni i kuaꞌa ñayii ma. Te ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni kuun ñiñi te kuaꞌa-ka ñayii ni ka jiꞌi sana ñayii ni ka jaꞌni ñayii Israel ma.
\p Te ni saꞌa Suꞌsi ma in-ka milagru. Vaa ni jikan-taꞌvi Josué ma nuu Suꞌsi ma ja ndukani-ka nduu ma sukan-vaꞌa kuu jin kanaa-ka de jiꞌin ñayii yukan, te ni saꞌa Suꞌsi ma ja naꞌa xeen ni jakuiñi kandii ma. Sani te nuu ni ka kundee ñayii Israel ma nuu ñayii ñatuu ka kuni mani nuu i ma, sani te ni jan koo i ndaka-ka ñuu nuu ka tatnuni ndi-uꞌun rey ma jiꞌin jaku-ka ñuu ka iyo ma, te ni ka kundee i nuu ñayii ndaka ñuu nuu ni ka kanaa i ma. Te suni ni ka jaꞌni i ndaka ñayii ka iyo ñuu yukan jiꞌin ndi-uꞌun rey ma.
\s2 Ñayii Israel ma, ni ka kundee i nuu ñayii ñuu Hazor ma
\p Tee kúu rey ñuu nani Hazor ma, ja ni jinisoꞌo de ja sukan ni kuu ma te ni ndaxtutu de kuaꞌa-ka rey ja jin koo de jin kanaa de jiꞌin ñayii ñuu Israel ma. Te ndaka rey ma, ni ka ndaxtutu de soldado de ma jiꞌin caballu de ma jiꞌin carru de ma te ni jan koo de ja jin kanaa de jiꞌi ñayii Israel ma
\p Te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma nuu Josué ma ja má koyuꞌu de ñayii yukan, vaa kivi yutnee ma te jin kundee de nuu ñayii yukan. Te Josué ma ni jeka de soldado de ma te ni kenda sanaa de nuu ñayii ñatuu ka kunimani nuu de ma, te ni ka kundee de nuu ñayii ma te ni ka jaꞌni de ndaka ndaka i, te ni ka jaꞌmi de carru ka ñuꞌu caballu ma te ni ka jaꞌnde de tuchi ndee jaꞌa caballu ma. Sani te Josué ma ni jaꞌan de jiꞌin soldado de ma ñuu Hazor ma te ni ka kanaa de jiꞌin ñayii yukan te ni ka kundee de te ni ka jaꞌni de ndaka i, te ni ka jaꞌmi de ñuu ma.
\p Sani te ni jan koo de kuaꞌa-ka ñuu, te ni ka xnaa de ñuu ma vaa ni ka jaꞌni de ndaka ñayii ma, te ni ka ndoo de jiꞌin kiti ka nevaꞌa ñayii ma jiꞌin ndaka-ka ndatniñu ni ka ndaniꞌi de ma. Te sukan ni kuu ja ni ka kundee Josué ma jiꞌin soldado de ma nuu kuaꞌa ñuu, te ni ka ndaniꞌi de ñuꞌú ñayii yukan.
\c 71
\s 71. Josué ma ni jaꞌnde de ñuꞌú nuu jin kunukoo ndi-uxi uu jichi ñayii Israel ma
\r (basado en Josué 13—22)
\p Josué ma ni yo tatnuni nuu ñayii Israel ma naxe jin saꞌa i, te kuaꞌa kuiya ni ka yo kuu i sana ni ka ndaniꞌi i ñuꞌú Canaán ma, kovaa Josué ma chi sani te ve kunijaꞌnu de. Te ni jiñaꞌa Suꞌsi ma ja visi ñatuu jinu-ka jin ndaniꞌi ndiꞌi de ñuꞌú Canaán ma, kovaa maa de kaꞌnde ñuꞌú Canaán ma ja jin ndaniꞌi iin jichi yosava-ka ñayii Israel ma. Te Eleazar tee tátnuni nuu sutu ma jiꞌin tee ka tatnuni nuu in in jichi ñayii Israel ma ni ka chindee de Josué ma ja ni ka jaꞌnde ñuꞌú ma, te ni ka chuꞌun de suerte koto ndenu jin niꞌi in in jichi ñayii Israel ma.
\s2 Caleb ma ni niꞌi ñuu Hebrón ma
\p Caleb ma kúu tna in tee ni jaꞌan koo ni ka jan koto yuꞌu ñuu Canaán ma xinañuꞌu ma, te teku-ka de. Te suu de ni jiñaꞌa nuu ñayii ma ja má jin kuita i, te jín koo i chi jin kundee i nuu ñayii ñuu Canaán ma. Te chukan kúu ja Moisés ma ni jiñaꞌa de ja taꞌvi maa Caleb ma ko kuu ñuꞌú ni jini de nuu ni jan koo de ni jan koto yuꞌu de ma, chukan kúu ja ni jikan Caleb ma nuu Josué ma ja na kuaꞌa Josué ma ñuꞌú yukan. Te ni kendoo ini Josué ma te ni waꞌa de Caleb ma ñuu nani Hebrón ma, sani te ni jaꞌan Caleb ma te ni kanaa de jiꞌin ñayii ñuu Hebrón ma, te ni kundee de nuu ñayii yukan, te ni ndaniꞌi de ñuꞌú ma.
\s2 Sukan ni ka ndakaꞌnde de ñuꞌú ñuu Canaán ma
\p Caleb ma chi tnaꞌa saꞌya tata Judá ma kúu de, te ñuꞌú ni kutaꞌvi de ma chi iyo i neꞌun ñuꞌú ni ka kutaꞌvi saꞌya tata Judá ma. Te ñuꞌú ni ka kutaꞌvi saꞌya tata Judá ma chi iyo i ichi nuu vee ñuu Canaán ma, te neꞌun yukan kátuu ñuu Jerusalén ma. Te saꞌya tata Judá ma ñatuu ni ka kundee de nuu ñayii jebuseo ma ja ka iyo i ñuu Jerusalén ma, te ni ka iyo yatni de jiꞌin i.
\p Te saꞌya tata Efraín ma jiꞌin saꞌya tata Manasés ma ja ñatuu jin niꞌi-ka de ñuꞌú ma, te ni ka niꞌi de ichi ninu ñuu Canaán ma. Te ka jani ini de ja vala-ni kúu ja jin koo ndaka de ma, te chukan kúu ja ni jiñaꞌa Josué ma ja kuu jin keꞌen-ka de ndaka loma ka iyo yatni yukan nuna jin kundee de jin keneꞌe de ndaka ñayii ka iyo yukan.
\p Sani te ñayii ñuu Israel ma ni ka ndasaꞌa i veꞌe Suꞌsi ma nuu nani Silo ma, te yukan ni ka ndatnuꞌu tnaꞌa i ja jin kaꞌnde i ñuꞌú ma ja jin koo uja-ka jichi ñayii Israel ma. Te ni ka tetniñu i jaku tee ja jin kaꞌnde de jaku-ka ñuꞌú ni ndoo ma, te na jín saꞌa de uja-ka jichi sukan-vaꞌa na jin kutaꞌvi uja-ka jichi ñayii ma, te suni ni ka chuꞌun de suerte koto ndenu jin niꞌi in in jichi de ma. Saꞌya tata Simeón ma jiꞌin saꞌya tata Benjamín ma ni ka niꞌi de yatni nuu ka iyo saꞌya tata Judá ma, te saꞌya tata Zabulón ma, saꞌya tata Isacar, saꞌya tata Aser, saꞌya tata Neftalí ma jiꞌin saꞌya tata Dan ma ni ka niꞌi de ichi ninu-ka ñuu Canaán ma.
\s2 Ñuu nuu jin koo sutu ka kuu saꞌya tata Leví ma
\p Sani te ni ka waꞌa de uu xiko una ñuu ja jin kutaꞌvi sutu ma jiꞌin jaku-ka saꞌya tata Leví ma, vaa te yaꞌa chi ñatuu na ñuꞌú ni ka kutaꞌvi maa de, chi ñuꞌú ni ka kutaꞌvi jaku-ka jichi ñayii ma ni ka ndutaꞌvi de. Te ni ka kaji de iñu ñuu yukan ja jin koo kuu i ñuu nuu jin kâku ñayii nuu tnu kaꞌan o ja ni kuu sanaa te ni ka jaꞌni i in-ka ñayii ma. Te sukan te ma jin ndaniꞌi ñaꞌa tnaꞌa ñayii ni jiꞌi ma ja jin ndakaꞌni ñaꞌa i.
\s2 Saꞌya tata Ruben ma, saꞌya tata Gad ma jiꞌin saꞌya tata Manasés ma kuan nukoo de veꞌe de ma
\p Nuu ni jinu ni ka jaꞌnde ndiꞌi de ñuꞌú ma, Te Josué ma jiñaꞌa de nuu saꞌya tata Rubén ma, saꞌya tata Gad ma jiꞌin jaku-ka saꞌya tata Manasés ma ja vitna chi jâ ni ka saꞌa de sukan ni ka skuiso de ja jin chindee de jaku-ka ñayii Israel ma ja jin ndaniꞌi i ñuꞌú Canaán ma, te vitna chi jâ kuu jin nukoo de veꞌe de ma ja ka iyo in-ka yuyute Jordán ma. Te Josué ma ni ndakaꞌan soꞌo de nuu tee ma ja na jin kandija de te jin saꞌa de ndaka sukan tátnuni Suꞌsi ma, te na jin kutoo de ya, te ni-yuꞌu ni-anua de jin kunukuechi de nuu ya.
\c 72
\s 72. Josué ma ni ndakaꞌan soꞌo de sandiꞌi-nka nuu ñayii Israel ma
\r (basado en Josué 23—24)
\p Te Josué ma chi jâ ni kuu javaꞌa xeen de, te ni kana de tee ka tatnuni nuu ñayii Israel ma te ni ndakaꞌan soꞌo-ka de nuu tee ma, te saꞌa jiñaꞌa de:
\p — Maa ni chi ka naꞌa vaꞌa ni sukan ni chindee ñaꞌa Suꞌsi ma ja ni ka ndaniꞌi o ñuꞌú vaꞌa nuu ka iyo o vitna a. Te jin konaꞌa ni ja kanuu ja jin kandija ni te jin saꞌa ni ndaka tuꞌu ja ni tatnuni Suꞌsi ma ja ni waꞌa ya nuu Moisés ma. Máko jin saꞌa ni sukan ka saꞌa ñayii ñuu Canaán ya, vaa ni ka ndoo-ka jaku i a. Te masu ko jin tnandaꞌa saꞌya ni a jiꞌin saꞌya ñayii ñuu yaꞌa, ni a ko jin chiñuꞌu ni tnaꞌa ja ka chiñuꞌu i ja masu Suꞌsi ka kuu ma, vaa nuna jin saꞌa ni sukan ka saꞌa i ma, chi masu chindee-ka ñaꞌa Suꞌsi ma ja jin kundee ni jin keneꞌe ni i ñuu Canaán ya, te kuaꞌa ya tnuꞌu ja jin koo i te jin skaꞌan ñaꞌa i ja jin saꞌa ni ja uꞌvi ma, te koto nú jin kandija ni ja jin kaꞌan i ma xi jin kandija ni ja káꞌan Suꞌsi ma.
\p Ka kutaꞌvi o nuu Suꞌsi ma ja ndimaa chindee ñaꞌa ya te ka iyo vaꞌa o, kovaa nú ma jin saꞌa o sukan ni ka skuiso o nuu ya ma te jin ko kunee o ja jin xndoo o ya te jin ndachiñuꞌu o tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, chi ndakiti ini ya nuu o, te ndakendee ya ñuꞌú ni taa ya a.
\p Te Josué ma ni ndaxndaku de nuu ñayii ma ndaka ja vaꞌa ni saꞌa Suꞌsi ma ja jin kuu tnaꞌa de ñayii janaꞌa-ka ma, onde Abrahama ma te onde tiempu yaꞌa, te suni ni ndaxndaku de nuu ñayii ma ndaka ja vaꞌa ni saꞌa ya ja jin kuu i ma. Sani te ni ndakaꞌan soꞌo de nuu ñayii ma ja má jin chiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma, yika-ni ja maa in-ni Suꞌsi ndija, iya teku ma jin ko ndachiñuꞌu de; te ndaka ñayii ma ni ka skuiso i ja jin ndachiñuꞌu i maa in-ni Suꞌsi ndija ma. Sani te Josué ma ni ndatetniñu de maa maa i veꞌe i ma, ñuꞌú nuu ni ka niꞌi i ma. Te ja sukan ni ka ndundaꞌa ñayii Israel ma ni-kaꞌnu ñuu Canaán ma, te ñatuu nani-ka Canaán, chi Israel ni nukonani.
\s2 Ni jiꞌi Josué ma
\p Masu kuaꞌa-nka-ni sani te ni jiꞌi Josué ma te ni ka chuꞌu i de ñuu nuu ni ka kutaꞌvi tnaꞌa de ma, ñuꞌú nuu ni ka kutaꞌvi saꞌya tata Efraín ma, vaa maa de chi saꞌya tata Efraín ma kúu de. Te kivi ni yo teku Josué ma chi ñayii Israel ma chi ni ka yo ndachiñuꞌu i Suꞌsi ndija ma, te sukan ni ka yo ndachiñuꞌu-ka i ya kivi ni ka yo teku-ka ñayii nijaꞌnu-ka ni ka jini sukan ni saꞌa Suꞌsi ma ja ni waꞌa ya ñuꞌú nuu ka iyo i vitna ma. Neꞌun kivi yukan ni ka chuꞌu ñayii ma ñundeꞌyu José ma ja ve ndi koo jiꞌin i onde ñuu Egipto ma, te ñuꞌú nuu ni ka kutaꞌvi saꞌya tata de ma yukan ni ka chuꞌi ñundeꞌyu de ma.
\c 73
\s 73. Ñayii Israel ma ni ka kejaꞌa i ni ka sasoꞌo i nuu Suꞌsi ma
\r (basado en Jueces 1.1—3.6)
\p Masu kuaꞌa-ni ja ni jiꞌi Josué ma jiꞌin ndaka ñayii ni ka jini sukan ni chindee ñaꞌa Suꞌsi ma ja ni ka ndaniꞌi i ñuꞌú Canaán ma, te saꞌya i ma ni ka kejaꞌa i ni ka sasoꞌo i nuu Suꞌsi ma.
\p Te kivi yukan chi ñayii Israel ma chi ñatuu jin kundee-ka i jin ndaniꞌi ndiꞌi i ñuꞌú Canaán ma, vaa ni ka ndoo-ka jaku ñayii yuñuu ma. Te ni ñatuu ni ka nduku ini-ka i ja jin ndaxtandee i ñuꞌú ma te jin kaꞌni i ñayii ma, chi suꞌva ni ka ndatnuꞌu mani i jiꞌi ñayii ni ka ndoo-ka ma, te ni ka ndakeꞌen yaꞌvi i ja ka iyo ñayii ma yukan sukan vaꞌa ma jin xtnaꞌa i ñayii ma. Te chukan kúu ja ni ka ndoo-ka jaku-ka ñayii Canaán ma ñuu Israel ma.
\p Te suꞌva maa ñayii Israel ma ni ka kejaꞌa ni ka chiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma ja ka chiñuꞌu ñayii ñuu Canaán ma, te suni ni ka kejaꞌa saꞌya i ma ka tnadaꞌa i jiꞌin saꞌya ñayii yukan, te vitna ja masu sukan ni tatnuni Suꞌsi ma ja jin saꞌa i ma.
\s2 Ni tetniñu Suꞌsi ma in ángel
\p Sani te Suꞌsi ma ni ndakiti ini ya nuu ñayii Israel ma, vaa ñatuu ka saꞌa i sukan ni tatnuni ya ma. Vaa ni tatnuni ya ja jin kaꞌni i ndaka ñayii ñuu Canaán ma, jiꞌin ja má jin tnandaꞌa saꞌya i ma jiꞌin saꞌya ñayii yukan, ni a ko jin chiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ja ka chiñuꞌu ñayii yukan; chukan kúu ja ni teniñu Suꞌsi ma in ángel ja kuñaꞌa i ja masu chindee-ka ya ñayii Israel ma ja jin keneꞌe i ñayii ni ka ndoo-ka ñuu Canaán ma.
\p Te ángel ma chi ni jiñaꞌa i ja Suꞌsi ma chi kuatniñu ya ñayii ni ka ndoo-ka ñuu Canaán ma, te koto nuna jin kandija ñayii Israel ma ja ka kaꞌan ñayii yukan xi ja káꞌan Suꞌsi ma. Te onde kivi yukan te kivi kiꞌin o ma, ma jin kuni mani ñayii Canaán ma nuu ñayii Israel ma. Te ñayii Israel ma ni ka kuxii xeen ini i ja ni ka jini soꞌo i ja ni jiñaꞌa ángel ma, te ni ka jaꞌni i jaku kiti ja ni ka ndakuaꞌa i nuu Suꞌsi ma.
\s2 Ñayii Israel ma ñatuu ni ka kandija i sukan ni tatnuni Suꞌsi ma
\p Ñayii Israel ma chi ni ka iyo kaa i jiꞌin ñayii ka iyo ñuu Canaán ma, ñayii jâ ka iyo onde xiꞌna-ka ma, te ja ni ka iyo yatni i jiꞌin ñayii yukan te ni ka saꞌa ñayii yukan ja ndee ndee-ni ni ka chiñuꞌu i tnaꞌa masu Suꞌsi ka kuu ma, ja ka chiñuꞌu ñayii yukan, te ni ka tnandaꞌa saꞌya i ma jiꞌin saꞌya ñayii yukan. Sani te ni saꞌa Suꞌsi ma sukan jâ ni jiñaꞌa ya ma, te ni waꞌa ya tnuꞌu ja ñayii ñatuu ka kuni mani nuu i ma ni ka kundee ñayii ma nuu i te ni ka saꞌa ndevaꞌa xeen ñaꞌa i. Te nuu ka ndoꞌo ka neni i ma saa ni ka ndakan-taꞌvi i nuu Suꞌsi ma te ni ndundaꞌvi ini ñaꞌa ya, te ni ndachindee ñaꞌa ya te saa ni jani ya tee jin kaꞌnde tniñu ñayii ma ja jin tatnuni de nuu i ma.
\p Te nani teku tee ni yo jani Suꞌsi ma ja kaꞌnde de tniñu ñayii ma, ñayii ma chi ni ka yo ndachiñuꞌi i Suꞌsi ndija ma, te nuna kûu de ma-ni sani te ni ka yo ndachiñuꞌu i tnaꞌa ja masu Suꞌsi ka kuu ma in-ka tuku jichi. Te sukan-ni ni ka yo kuu ñayii Israel ma kuaꞌa xeen kuiya.
\c 74
\s 74.
