\id ROM
\h Romanos
\mt Tutu ni tee Pablo nuu ñayiu ka skuaꞌa ñuu Roma
\c 1
\p
\v 1 Maa san kuu Pablo, tee jinokuechi nuu Jesukristu. Ni kana ña ya jin san, te ni saꞌa siin ña ya, ni chitniuu ña ya ja ndakani san tnoꞌo vaꞌa ia Dios ja skaku niꞌnu ya ñayiu.
\p
\v 2 Te tnoꞌo yaꞌa ni kee yuꞌu ya ama ka nagua yoso nuu tutu ii jin maꞌñu sagua tee ni ka ndakani tnoꞌo ya ndee janaꞌa.
\v 3 Te yaꞌa kuu tnoꞌo ndakani siki Jitoꞌo Jesukristu, Seꞌe ia Dios. Te suni kuu ya ndikin tata rey David nuu ni kuu ya niñi xikui de.
\v 4 Te ni ndateku ya neꞌu ndiyi ni saꞌa Espíritu vii ia Dios, ja xneꞌe kaji ja Seꞌe Dios kuu ya, te oo ya jin jakaꞌnu maa Tata ya.
\v 5 Te jin maꞌñu sagua Jesukristu, ni niꞌi san javii javaꞌa ja na koo jayiñuꞌu nuu ya, chi ni chitniuu ña ya ja ndakani san tnoꞌo ya, nagua ja vi koo ñayiu nii ñuyiu vi kandija ñai jin ya, te vi kuantnoꞌi tnoꞌo ya.
\v 6 Te neꞌu ñayiu yun ka oo maa ni, ja ni kana ña Dios ja vi kokuu ni ñayiu maa Jesukristu.
\p
\v 7 Tee san tutu yaꞌa nuu ndiꞌi ni ja ka skuaꞌa ni ka oo ni ñuu Roma, chi kutoo ña Dios, te ni kana ña ya ja vi koo vii ni nuu ya. Te maa Tata Jaꞌnuo jin Jitoꞌo Jesukristu na kaꞌan ndaꞌu kaꞌan kee ña, te vi koo ni jin jamani maa ya.\fig Roman street scene|83HK00242B.TIF|col|||Yaꞌa ni oo ñuu Roma|1.7\fig*
\s Kuini Pablo ja jinkoto de ñayiu ka skuaꞌa ñuu Roma
\p
\v 8 Te jaxtnañuꞌu ndakuantaꞌu san nuu ia Dios jin maꞌñu sagua Jesukristu, ja jaꞌa ndiꞌi maa ni, chi nii ñuyiu jitenuu tnoꞌo, ka kaꞌan ñayiu ja ka kandija guaꞌa ni Jesús.
\v 9 Chi testiu kuu maa Dios, ia xiin nuu jinokuechi san, ja vi ni ini ni anu san ndakani san tnoꞌo vaꞌa Seꞌe ya, te siun ni jikantaꞌu san ja jaꞌa ndiꞌi ni nuu ndakuatu san.
\v 10 Te jikantaꞌu san nuu ia Dios ja nuu ja kuini maa ya, te na kune ya ichi ja kuu kejioo vaꞌa san jakoto ña san.
\v 11 Chi ndioo ndevaꞌa ini san ja jakoto ña san, te kuu chituu ña san jin joo ja ni niꞌi san nuu Espíritu ia Dios, nagua ja vi koo yutnu ndiꞌi ni jin anu ni.
\v 12 Te saa kaꞌan san, nagua ja vi ndakuñaꞌa nuu tnaꞌo tnoꞌo ndee ini, nagua ka kandija maa ni, vi suni saa ni kandija san.
\p
\v 13 Su kuini san, vi ñani vi kuaꞌa, ja vi kuni ni ja kuaꞌa jichi ni kuini san ja jakoto ña san. Su ndee vitna oo in ja jasi ichi ja tu kuu ja jakoto ña san. Chi kuini san ja jaa san nagua ja kuu chituu ña san ja vi koo yutnu ni, nagua ni saꞌa san jin ñayiu sava ka ñuu.
\v 14 Chi ndita san ja kaxtnoꞌo san nuu ñayiu ka kaꞌan saꞌan griego vi nuu ñayiu ja tu ka jini saꞌan yaꞌa, nuu ñayiu ndichi vi nuu ñayiu tu inu ndichi.
\v 15 Te maa san, chi kaꞌan ndevaꞌa san, ja suni jaa san nuu ka oo maa ni, ja ka kuu ni ñayiu Roma, te kaꞌan kachi san tnoꞌo vaꞌa Jesús nuu in in ni.
\s In tniuu kaꞌnu ndiso tnoꞌo vaꞌa Jesús
\p
\v 16 Chi tu kukanoo san jin tnoꞌo vaꞌa Jesús, chi ndiso tniuu kaꞌnu maa ia Dios, ja skaku niꞌnu ndiꞌi ñayiu ka kandija ya, xtnañuꞌu ka ñayiu judio, te suni saa ni ñayiu sava ka tatatnoꞌo.
\v 17 Te nuu tnoꞌo vaꞌa Jesús xneꞌe naxa saꞌa ia Dios ja vi kokuo ñayiu ndaa ja ka kandijao, te siun ni vi kokandijao, nagua yoso nuu tutu ii: “Ñayiu ndaa, chi tekui jin ja kandijai” kachi tutu ii.
\s Ka oo yika kuechi ñayiu ñuyiu
\p
\v 18 Chi ndee andivi xneꞌe ia Dios ja kiti ini ndevaꞌa ya nuu tetniuu ya tnundoꞌo ka tnaꞌa ñayiu kueꞌe ja ka saꞌa janeꞌe jayichi, chi jin jakueꞌe ka saꞌi yun, jasi ña jin tnoꞌo ndaa.
\v 19 Su kuu vi kuni ñayiu naxa oo naxa kaa ia Dios nuu ja ka kuini, chi ja ni xneꞌe ya maa ya nui.
\v 20 Chi visi ma kuu vi kunio jin nuo maa ia Dios, su kuu vi kunio ya jin maꞌñu sagua tniuu kaꞌnu ni saꞌa ya. Chi guaa ndee nuu ni jinkoo ñuyiu, ka jini kajio ja ia Dios kuu maa ya, te ndiso ya jakaꞌnu ya nikuii nikani. Te yun guaa tu nagua tee ñayiu ja tu jini ya.
\v 21 Chi visi ka jini Dios, su tu ka chiñuꞌi ya ja Dios kuu ya, ni tu ka ndakuantaꞌui nuu ya. Chi saa suaꞌa ja tu jiniuꞌu ni ka ndakani ini, te ja inu ndee ini anui, guaa tu ni ka jinkuiꞌnu ini.
\v 22 Ka kaꞌin ja ñayiu ndichi ka kui, su ñayiu vasa ka kui.
\v 23 Chi saa suaꞌa, tu ni ka chiñuꞌi Dios, ia yeꞌe tajan ja tu jiꞌi saꞌun ya, te ni ka saꞌi nagua kaa in tee ja jiꞌi vi nagua ka ndaa tisala, axi kiti ka oo kuun ndaꞌa vi guaa ndee kiti ka ñuu maa nuu ñuꞌu, te ni ka chiñuꞌi.
\p
\v 24 Te yun guaa ni skana ichi ña Dios, ja vi saꞌi janeꞌe jayichi ja ka kuini mai, te ni ka ndasaneꞌe tnaꞌi ja kuu in ja kanoo ndevaꞌa.
\v 25 Chi tu ni ka kandijai tnoꞌo ndaa ia Dios, chi saa suaꞌa tnoꞌo tnoꞌo yun ni ka kandijai, te ka nee yiñuꞌi vi ka chiñuꞌi nuu taka ja ni saꞌa ia Dios, te masu nuu maa ya, ja ni saꞌa ya yun. Te nuu maa ya guaa kanuu ja vi konee yiñuꞌo nikuii nikani. Saa na kokuu.
\p
\v 26 Te ja siun ka chiñuꞌi ndatniuu yun, guaa ni skana ichi ña ia Dios ja vi saꞌi janeꞌe jayichi ja kuu in ja kanoo ndevaꞌa. Chi vi guaa ndee ñasiꞌi ni ka saꞌa ña kuechi ñuyiu ndisa siꞌi ña.
\v 27 Te suni saa ni teyii, chi ni ka xndendoo de ja vi nitnaꞌa de jin ñasiꞌi de, te ka ndioo ka ini de ja vi saꞌa de tniuu kueꞌe jin ndisa teyii de. Te teyii jin teyii ka saꞌa de in ja kanoo ndevaꞌa, te ka tnaꞌa de tnundoꞌo jin yiki kuñu de siki ja siun ka saꞌa neꞌe ka saꞌa yichi de yun.
\p
\v 28 Te ja siun tu ni ka kuini ja vi ndakuni ja ia Dios kuu ya, guaa ni skana ichi ña ya ja ka ndakani neꞌe ini, vi ka saꞌi taka jakueꞌe ndevaꞌa ja masu ja vi saꞌi kuu.
\v 29 Te yun guaa ka saꞌi ninoꞌo ni janeꞌe jayichi: ka saꞌi kuechi ñuyiu, vi ka saꞌi tniuu neꞌe, vi ka ndioo ini ja vi konevaꞌa kuaꞌi, vi ka saꞌi jakueꞌe, vi ka kuu kuasun ndevaꞌa ini, vi ka jaꞌni ndiyi, vi ka tee tnaꞌi, vi ka xndaꞌu tnaꞌi, vi ka kaꞌin tnoꞌo neꞌe vi inu tnoꞌi.
\v 30 Te ka kaꞌan kueꞌi siki inka ñayiu, vi ka skexikoi ia Dios, vi ka nani ñayiu, vi inu yachi ini, vi ka saꞌa teyii mai, vi ka ndukui ja vi saꞌa ñayiu jakueꞌe ja tu na ama ka saꞌi vi tu ka jantnoꞌi nuu yua siꞌi.
\v 31 Te tu ka jinkuiꞌnu saꞌun ini, ni tu ka skunkui tnoꞌo ka kaꞌin, ni tu ka jini ja vi kaꞌan toi inka ñayiu, ni tu ka jini ja konekaꞌnu ini, vi ni tu ka jini ja vi kundaꞌu ini ñayiu.
\v 32 Te ja ka jini guaꞌi nagua ni chiyukun Dios nuu sandaa ya kuechi, ja ñayiu saꞌa siun, te kanuu ja kui. Su visi ni saa, te ka saꞌa ni jakueꞌe, te vi ndee ka kusii ini nuu ka ndiaꞌi ja saꞌa inka ñayiu jakueꞌe yun.
\c 2
\s Sandaa ia Dios kuechi ñayiu
\p
\v 1 Nuu saa te tu nagua tee maa ni ja kaꞌan kuechi ni siki inka ñayiu, tu ni ja saꞌi nani kuu ni ñayiu kuu maa ni, chi neꞌu ja kaꞌan kuechi ni yun, xtavi kuechi ni maa ni, chi inuu ni saꞌa maa ni jin ja kaꞌan kuechi ni siki ñayiu yun.
\v 2 Su ka jinio ja ia Dios, chi saꞌa ndaa ya nuu jaꞌnde ya kuechi ñayiu ka saꞌa taka jakueꞌe yun.
\v 3 Te maa ni, ja kaꞌan kuechi ni siki inka ñayiu saꞌa jakueꞌe, te vi suni saa ni saꞌa maa ni, ¿a ndakani ini ni ja kaku niꞌnu ni nuu kaꞌnde ndaa ia Dios kuechi ñayiu?
\v 4 Ma skexiko maa ni javaꞌa ndevaꞌa ini ia Dios, chi jandee ini ya ja tu tetniuu ya tnundoꞌo tnaꞌa ni, chi ndetu nuu ni ya. ¿Te a tu jinkuiꞌnu ini ni ja javaꞌa ini ya nduku ja ndatnaꞌu ini ni nuu yika kuechi ni?
\v 5 Su ja inu ndee ini anu ni, te tu ka kuini ni ja vi ndatnaꞌu ini ni nuu yika kuechi ni. Te suu kuu ja ka skaya kuaꞌa ni tnundoꞌo kii siki ni, kiuu sandaa ia Dios kuechi.
\v 6 Te vi ndaniꞌi vi ndatnaꞌa maa ni na kuu na kuu na tniuu ni ka saꞌa in in ni.
\v 7 Chi kuñaꞌa ya nuu ñayiu ni ka saꞌa javaꞌa nuu vi kotekui nikuii nikani, chi ka nduku ndei ja vi koi nuu yeꞌe tajan ya vi nuu oo jayiñuꞌu ja oo nikuii nikani.
\v 8 Su kiti ini ndevaꞌa ya, te kuñaꞌa ya tnundoꞌo vi tnaꞌa ñayiu ka tee tnaꞌa, te tu ka kuini vi kuantnoꞌi tnoꞌo ndaa, chi saa suaꞌa jakueꞌe ka jantnoꞌi.
\v 9 Te koo kuaꞌa tnundoꞌo vi tnoꞌo suchi ini siki ndiꞌi ñayiu ka saꞌa jakueꞌe, xtnañuꞌu ka jin ñayiu judio, te suni saa ni jin ñayiu sava ka tatatnoꞌo.
\v 10 Su kuñaꞌa ia Dios nuu yeꞌe tajan ya vi jayiñuꞌu vi jamani ya nuu ndiꞌi ñayiu ka saꞌa javaꞌa, xtnañuꞌu ka nuu ñayiu judio, te suni saa ni nuu ñayiu sava ka tatatnoꞌo.
\v 11 Chi tu saꞌa siin siin ia Dios in in ñayiu, chi inuu ni ka kui nuu ya.
\p
\v 12 Te ndiꞌi ñayiu ka saꞌa yika kuechi, nuu tu na Ley Moisés ka nevaꞌi, te vi nai, visi tu na ley ka nevaꞌi. Te ndiꞌi ñayiu ka oo jin Ley Moisés, te ka saꞌi yika kuechi, te jin maꞌñu sagua Ley yun kaꞌnde Dios yika kuechi.
\v 13 Chi ñayiu ndaa nuu ia Dios kuu ñayiu skunkuu nagua kaꞌan Ley, te masu nani ja nini naxa kaꞌan.
\v 14 Chi ñayiu sava ka tatatnoꞌo ja tu na Ley Moisés ka nevaꞌi, saa inu taꞌu mai ja vi saꞌi nagua tatnuni Ley, su visi tu na Ley ka nevaꞌi, te maa ni mai ka kuu ley.
\v 15 Chi ka xneꞌi mai jin tniuu ka saꞌi, na kuinio ja yoso tnoꞌo Ley yun nuu anui, te ja ka ñuꞌu ini mai kaxtnoꞌo ndaa ndiꞌi yaꞌa. Te tnoꞌo ja ka ndakani ini mai kaꞌan kuechi axi kaꞌan niꞌnu ja jaꞌi.
\v 16 Te saa kokuu guaa ndee kiuu ja saꞌa ndaa ia Dios kuechi jin maꞌñu sagua Jesukristu ja ka ndakani yuꞌu ini ñayiu ja vi saꞌi. Te yaꞌa kuu tnoꞌo vaꞌa Jesús ja kaxtnoꞌo san.
\s Tu ka skunkuu ñayiu judio Ley Moisés
\p
\v 17 Su maa ni ja ka kaꞌan ni ja ñayiu judio ka kuu ni, te ka chituu ni maa ni jin Ley Moisés, te ka saꞌa teyii ni maa ni ja ka oo ni jin Dios,
\v 18 te ka kaꞌan ni ja ka jini ni nagua kuini Dios, chi kaxtnoꞌo Ley yun nuu ni ja vi kaji ni nagua kuu jaguaꞌa ka.
\v 19 Te ka kukanu ini ni ja kuu vi xneꞌe ni ichi ia Dios nuu ñayiu tu ka jini saꞌun ja ka kui na kuinio ñayiu ndesi nuu, te ka sieꞌe ni ñuꞌu nuu ñayiu ka oo nuu nee.
\v 20 Te ka ndakani ini ni ja kuu vi kaxtnoꞌo ni nuu ñayiu tu ka jini saꞌun ichi ya vi nuu ñayiu inu vita ini na kuinio suchi kueli, chi nuu Ley ka nevaꞌa maa ni yoso tnoꞌo ndichi vi tnoꞌo ndaa.
\v 21 Te maa ni ja kaxtnoꞌo ni nuu inka ñayiu, ¿te a tu ndakaxtnoꞌo ni nuu maa ni? Chi nuu ja maa ni kaxtnoꞌo ni ja ma vi suꞌu ñayiu, ¿te a tu suꞌu maa ni?
\v 22 Te maa ni ja kaꞌan ni ja ma vi skindee tnaꞌa ñayiu, ¿te a tu skindee maa ni ñasiꞌi ni? Te nuu ja skexiko maa ni chuꞌchi, ¿te a tu suꞌu maa ni ndatniuu oo nuu veñuꞌu chuꞌchi yun?
\v 23 Te maa ni, chi saꞌa teyii ni nuu kaꞌan ni ja oo ni jin Ley. ¿Su a tu skexiko ni ia Dios, nuu jisokava ni Ley yun?
\v 24 Te ja siun ka saꞌa ni, guaa skunkuu nagua yoso nuu tutu ii nuu kaꞌan suaꞌa: “Ñayiu sava ka tatatnoꞌo ka kaneꞌe jin sivi ia Dios ja kuechi maa ni ja siun ka saꞌa ni, ja ka kuu ni ñayiu judio”.
\p
\v 25 Te jandaa ja jiniuꞌu ja ka yitnuni nuu yiki kuñuo nuu ja ka skunkuu ni tnoꞌo yoso nuu Ley Moisés. Su nuu ja tu ka skunkuu ni Ley yun, te tu jiniuꞌu, chi nani tnoꞌo ja tu ka yitnuni ni.
\v 26 Te nuu ja in tee inka tatatnoꞌo tu yitnuni nuu yiki kuñu de, su skunkuu de nagua tatnuni nuu Ley, te nani tnoꞌo ja yitnuni nuu yiki kuñu de, visi tu yitnuni de.
\v 27 Te tee inka tatatnoꞌo ja tu yitnuni nuu yiki kuñu de, su skunkuu guaꞌa de nagua yoso nuu Ley, te jin tniuu guaꞌa saꞌa de yun xtavi kuechi ña jin maa ni, ja tu skunkuu ni Ley, visi oo ni jin tnoꞌo ja yoso nuu Ley, vi yitnuni nuu yiki kuñu ni.
\v 28 Chi tee ndija ja kuu de tee judio, masu nani naxa oo naxa kaa de, ni masu ja yitnuni yiki kuñu de.
\v 29 Chi tee ndija ja tee judio kuu de, chi ndee ini ndee anu de kuu de in tee judio. Te ja yitnuni de, chi ndee ini ndee anu de yitnuni saꞌa Espíritu ia Dios, te masu nagua yoso nuu Ley. Te maa ia Dios kuu ia kaꞌan vii kaꞌan vaꞌa jin tee saꞌa guaꞌa yun, te masu ñayiu ñuyiu.
\c 3
\p
\v 1 Nuu saa, ¿te nagua ka niꞌo ja ka kuo ñayiu judio? ¿Axi nagua jiniuꞌu ja ka yitnuni nuu yiki kuñuo?
\v 2 Kuaꞌa javii javaꞌa ka niꞌo, nuu ja vi kondiaꞌa guaꞌo. Chi xtnañuꞌu ka yoon ni kukanu ini ña ia Dios ja ni taa ya tnoꞌo ya nuo.
\v 3 Nuu saa, te ¿naxa vi kachio? ¿A nuu ja ndee tnaꞌo judio tu ka skunkuu ndai, te a ja siun ka saꞌi, te xndendoo ia Dios ja ma skunkuu ndaa maa ya?
\v 4 Ñaꞌa, masu saa kuu, chi ndiꞌi saꞌa ndaa maa ia Dios, visi ndiꞌi ñayiu inu tnoꞌo, nagua yoso nuu tutu ii ja kaꞌan rey David jin Dios:
\q Vi kaꞌan ñayiu ja kuu ni ia skunkuu ndaa jin tnoꞌo kaꞌan ni,
\q te kundee ni nuu ka xtavi kuechi ña ñayiu jin ni,
\m kachi tutu ii.
\p
\v 5 Su nuu ja jin jakueꞌe ka saꞌo yun xneꞌe ja ia saꞌa ndaa kuu Dios, te ¿naxa vi kachio, nuu saa? ¿A kuu vi kaꞌon ja tu saꞌa ndaa Dios nuu tetniuu ya tnundoꞌo sikio? (Kaꞌan san nagua ka kaꞌan ñayiu ñuyiu.)
\v 6 Ñaꞌa kuiti masu saa kuu. Chi nuu ja tu saꞌa ndaa ia Dios, ¿te naxa kuu saꞌa ndaa ya kuechi ñayiu ñuyiu?
\p
\v 7 Te ka kaꞌan sava ñayiu ja nuu ja tnoꞌo tnoꞌo kaꞌan san yaꞌa, jiniuꞌu ja kaya kuaꞌa ka jayiñuꞌu nuu tnoꞌo ndaa ia Dios, te ¿nau ja ka kaꞌan kuechi ni siki san, na kuinio in ñayiu oo yika kuechi?
\v 8 Te nuu ja saa kuu, ¿te nau ja ma vi saꞌa kao jakueꞌe nagua ja na koo ka javaꞌa? Te saa ka xtavi kuechi ña sava ka ñayiu jin san nuu ka kachi ja saa kaxtnoꞌo san. Su ñayiu yun, chi nini kuu ja kiꞌinkuei nuu vi tniuyaꞌui yika kuechi.
\s Ndiꞌo ka tavi kuechi nuu ia Dios
\p
\v 9 Nuu saa, ¿te naxa vi kachio? ¿A ñayiu guaꞌa ka ka kuu yoon ja ka kuo ñayiu judio saa ñayiu yun? Ñaꞌa kuiti masu saa kuu. Chi ja ni kaꞌan san siki ñayiu judio vi ñayiu sava ka tatatnoꞌo ja ndiꞌo ka tavi kuechi.
\v 10 Nagua yoso nuu tutu ii:
\q Ni in ñayiu tu na in saꞌa ndaa, ni invaa in tnoꞌi.
\q
\v 11 Tu na in jinkuiꞌnu ini,
\q ni tu na in ndanduku ia Dios.
\q
\v 12 Ndiꞌi ñayiu ni ka kujioo nuu ichi ia Dios,
\q te tu jiniuꞌu nagua ka saꞌi nuu ya.
\q Tu na in saꞌa javaꞌa, tu ni invaa in tnoꞌi.
\q
\v 13 Te na kuinio yau ñaña ja nune kuu yoo sukuin, ja kaꞌin tnoꞌo kueꞌe,
\q te jin yai xndaꞌui ñayiu,
\q te yuꞌi ñuꞌu texeen koo ja saꞌi jakueꞌe.
\q
\v 14 Te ninoꞌo ni xtau tniaꞌi ñayiu, te saꞌi ja ka tnaꞌu ndevaꞌa ini ñayiu yun.
\q
\v 15 Te ñama ndevaꞌa kuaꞌankuei ja vi kaꞌni ndiyi.
\q
\v 16 Te ka skunai mai vi ka skendoo ndaꞌu ka skendoo kei ichi nuu ka jikai.
\q
\v 17 Te tu ka jini saꞌuin ichi nuu oo jamani.
\q
\v 18 Te ni tu ka ndiꞌni ja vi koyuꞌu niꞌnui ia Dios,
\m kachi nuu tutu ii.
\p
\v 19 Su ka jinio ja ndiꞌi nagua kaꞌan nuu Ley Moisés, kaꞌan siki ñayiu ka oo jin Ley yun, nagua ja ndiꞌi ñayiu na vi kasi yuꞌu, te na saꞌa ndaa ia Dios yika kuechi ndiꞌi ñayiu ñuyiu.
\v 20 Chi ni in ñayiu ma kuu kokui ñayiu ndaa nuu ia Dios ja skunkui nagua tatnuni Ley, chi jin maꞌñu sagua Ley yun ka jinio ja ka oo yika kuechio.
\s Skaku niꞌnu ña ia Dios jin maꞌñu sagua ja ka kandijao ya
\p
\v 21 Vitna te ni xneꞌe kaji ia Dios naxa ni saꞌa ya ja ka kuo ñayiu ndaa nuu ya, te masu jin maꞌñu sagua Ley. Te yaꞌa kee kaji nuu maa Ley Moisés vi tnoꞌo ni ka tee, tee ni ka ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa.
\v 22 Chi saꞌa ia Dios ja vi kokuo ñayiu ndaa nuu ya jin maꞌñu sagua ja ka kandijao Jesukristu, te saa saꞌa ya jin ndiꞌi ñayiu ka kandija ya, chi tu saꞌa siin siin ya in in ñayiu.
\v 23 Chi ndiꞌo ni ka saꞌa yika kuechi, te ni ka kuu jikao nuu yeꞌe tajan ia Dios.
\v 24 Su ni chindee ni chituu ña ia Dios, te suaꞌa ni ni saꞌa ya ja vi kokuo ñayiu ndaa nuu ya jin maꞌñu sagua Jesukristu, ja ni ndatau ña ya nuu yika kuechio.
\v 25 Chi ni soko ña ia Dios jin Jesukristu ja kuu ya, te jin niñi ya ja ni jati yun vi niꞌo ja kuakaꞌnu ini Dios yika kuechio jin maꞌñu sagua ja ka kandijao Jesukristu. Saa ni saꞌa ia Dios nagua ja xneꞌe ya maa ya ja ia ndaa kuu ya. Chi ni jandee jakaꞌnu ini ya, te tu ni tetniuu ya tnundoꞌo ja jaꞌa yika kuechi ni ka osaꞌo ama ka.
\v 26 Su tiempu vitna masu saa kuu, chi xneꞌe ya ja ia saꞌa ndaa kuu ya, nagua ja vi kuni ñayiu ja ia ndaa kuu ya, te saꞌa ya ja ñayiu ka kandija Jesús vi kokui ñayiu ndaa nuu ya.
\p
\v 27 Nuu saa, ¿te ndenu oo ja ka kuu teyii ñayiu jaguaꞌa ka saꞌi nuu ia Dios? Ja ni ndiꞌi. ¿Te na jaꞌa kuu? Chi ma kuu kokuu teyio ja skunkuo tniuu ja tatnuni Ley, chi maa ni ja kandijao Jesukristu.
\v 28 Nuu saa te ja ni ka kundaa inio ja ia Dios saꞌa ja ka kuo ñayiu ndaa jin ja ka kandijao, te masu ja ka skunkuo nagua tatnuni Ley Moisés.
\p
\v 29 Te ¿a maa ni Dios ñayiu judio kuu ia Dios? ¿Te a masu suni Dios ñayiu sava ka tatatnoꞌo kuu ya? Saa kuu, chi jandaa ndija ja suni Dios ñayiu sava ka tatatnoꞌo kuu ya.
\v 30 Chi invaa ni Dios oo, te maa ya saꞌa ja vi kokuo ñayiu ndaa nuu ya jin ja ka kandijao Jesukristu, visi kuu ni ñayiu judio ja ka yitnuni nuu yiki kuñui axi ñayiu sava ka tatatnoꞌo ja tu ka yitnuni.
\v 31 Nuu saa, ¿te a ja ka kandijao Jesukristu saꞌa ja tu jiniuꞌu ka Ley? Ñaꞌa kuiti masu saa kuu. Chi saa suaꞌa ka saꞌo ja kendoo guaꞌa ka Ley.
\c 4
\s Abraham kuu taniñu yoon
\p
\v 1 Te nuu ja saa kuu, te naxa vi kaꞌon siki ndi tatao Abraham, ¿naxa ni kendoo ndaa de nuu ia Dios nuu saa?
\v 2 Chi nuu ja ni jinkokuu de ñayiu ndaa nuu ia Dios jin tniuu ni saꞌa de, te jandaa ndija ja kokuu teyii de, su masu nuu ia Dios.
\v 3 Chi saa kaꞌan nuu tutu ii: “Ni kandija Abraham ia Dios, te jin ja kandija de yun ni jantaꞌu ña Dios ja tee ndaa kuu de”.
\v 4 Su nuu ja in ñayiu satniuu, te yaꞌu ja niꞌi yun, chi masu in ja kutaꞌui kuu, chi in ja ndita nui kuu.
\v 5 Su ñayiu ja tu na tniuu saꞌi, su kandijai Dios, te saꞌa ya ja kokui ñayiu ndaa, visi ñayiu saꞌa jakueꞌe kui, chi jin ja kandijai yun jantaꞌu ña Dios ja ñayiu ndaa kui.
\v 6 Suni saa ni kaꞌan David, ja na taꞌu na ndetu ñayiu jantaꞌu ña ia Dios ja kui ñayiu ndaa nuu ya, visi tu na tniuu ni saꞌi.
\v 7 Suaꞌa ni kaꞌan David ja yoso nuu tutu ii:
\q Na taꞌu na ndetu ñayiu ni jakaꞌnu ini ia Dios jakueꞌe saꞌi, vi ni kindee ya yika kuechi.
\q
\v 8 Na taꞌu na ndetu tee ja tu xtavi kuechi ña ia Dios jin yika kuechi de,
\m kachi nuu tutu ii.
\p
\v 9 ¿Te a maa ni ñayiu judio ja ka yitnuni nuu yiki kuñu de guaa nase inu taꞌu inu ndetu de? Ñaꞌa, chi suni nase inu taꞌu inu ndetu ñayiu ja tu ka yitnuni nuu yiki kuñu de. Chi ja ni ka kaꞌon ja ni jantaꞌu ña Dios jin Abraham ja tee ndaa kuu de nuu ya jin ja ni kandija de.
\v 10 ¿Te na ama ni jantaꞌu ña Dios jin Abraham ja tee ndaa kuu de nuu ya? ¿A nuu ja yitnuni nuu yiki kuñu de axi nuu chiaꞌan ka? Ni jantaꞌu ña ya nuu kuini ka ja kitnuni de.
\v 11 Te nuu kuee ka, te ni jinkitnuni nuu yiki kuñu Abraham, te suu kuu in seña, axi na kuinio seyu ja ni jantaꞌu ña ia Dios ja kuu de tee ndaa nuu ya jin ja kandija de. Su visi kuini ka ja kitnuni nuu yiki kuñu de, te ni jantaꞌu ña ia Dios nagua ja kokuu de yua ndiꞌi ñayiu ka kandija ja tu ka yitnuni nuu yiki kuñui, nagua ja jin ja ka kandijai, te suni kuantaꞌu ña ia Dios ja ka kui ñayiu ndaa nuu ya.
\v 12 Te suni kuu de yua ñayiu ka yitnuni nuu yiki kuñui, su masu maa ni ja ka yitnuni, chi suni ka ndikin nagua ni kandija ndi tatao Abraham ama ka ja chitnuni de nuu yiki kuñu de.
\s Tnoꞌo ni kee yuꞌu ia Dios skunkuu jin maꞌñu sagua ja ka kandijao Dios
\p
\v 13 Chi ni kee yuꞌu ia Dios nuu Abraham ja vi niꞌi de jin tatatnoꞌo de ñuyiu ja vi saꞌa jajin de, te masu ja ni skunkuu de Ley, chi ja ni kandija de tnoꞌo ni kee yuꞌu ya, yun guaa ni jantaꞌu ña ya ja kuu de tee ndaa.
\v 14 Chi nuu ja maa ni ñayiu ka skunkuu Ley ka kuu ñayiu vi niꞌi nuu vi saꞌa jajin, nuu saa te tu jiniuꞌu ja ka kandijao ia Dios, te suni tu ni jiniuꞌu tnoꞌo ni kee yuꞌu ya nuu Abraham.
\v 15 Chi nuu ley vaji ja kiti ini ia Dios, te tetniuu ya tnundoꞌo siki ñayiu. Su nuu tu na ley oo, te suni tu na yika kuechi oo.
\p
\v 16 Te yun guaa nuu ka kandija ñayiu ia Dios, te suaꞌa ni vi niꞌi ja chindee chituu ña ya. Te yun kukutu tnoꞌo ni kee yuꞌu ya nuu ndiꞌi tatatnoꞌo Abraham, te masu maintnoꞌo ni nuu ñayiu ka oo jin Ley, chi suni jin ñayiu ka kandija nagua ni kandija Abraham. Te ni jinkokuu de yua ndiꞌo,
\v 17 nagua yoso nuu tutu ii: “Ni jani ña rin ja kokuu ron yua ñayiu kuaꞌa ñuu”. Te maa de kuu yuao nuu ia Dios, ia xiin nuu ni kandija de, ja ndaxteku ya ndiyi, te kaꞌan ya ja koo in ja chiaꞌan ka ja koo.
\p
\v 18 Visi tu nagua ndetu kaꞌnu ka Abraham ja koo in seꞌe de, su ni kandija de tnoꞌo ni kee yuꞌu ia Dios, te ni ondetu kaꞌnu de, saa te ni jinkokuu de yua ñayiu kuaꞌa ñuu, nagua ni kaꞌan Dios nuu de: “Suaꞌa kuaꞌa ndikin tata ron vi koo”.
\v 19 Te ni oo yutnu Abraham jin ja kandija de, visi ja yatni in ciento kuia oo de, te ja ni jini de ja ni kuyatni ja kuu de, chi ja ni kuu nijaꞌnu ndevaꞌa de. Te ñasiꞌi de Sara, chi ña ni kuu ja koo seꞌe ña.
\v 20 Te tu ni ndakani ini de, chi ni oo yutnu de jin tnoꞌo ni kee yuꞌu ia Dios ja koo seꞌe de, te yun ni kandija guaꞌa ka de, te ni chiñuꞌu de ia Dios.
\v 21 Chi ni kukanu ndaa ini de ja ia kaꞌnu ndevaꞌa kuu Dios, te saꞌa ya ndiꞌi nagua ni kee yuꞌu ya.
\v 22 Te yun guaa ni jantaꞌu ña Dios ja tee ndaa kuu de nuu ya jin ja kandija de.
\p
\v 23 Te masu maintnoꞌo ni siki Abraham kuu ja yoso nuu tutu ii: “Ja ni jantaꞌu ña Dios ja tee ndaa kuu de jin ja kandija de”.
\v 24 Chi suni yoso siki yoon, ja ni jantaꞌu ña ya ja ñayiu ndaa ka kuo nuu ya, chi ka kandijao ia ni ndaxteku Jitoꞌo Jesús neꞌu ndiyi.
\v 25 Chi ni jaꞌan ya ni jiꞌi ya ja jaꞌa yika kuechio, te ni ndateku ya nagua ja vi kokuo ñayiu ndaa nuu ia Dios.
\c 5
\s Ni jantaꞌu ña Dios ja ka kuo ñayiu ndaa nuu ya
\p
\v 1 Nuu saa te ka kuo ñayiu ndaa nuu ia Dios jin ja ka kandijao ya, te ni ka ndumanio jin ya jin maꞌñu sagua Jitoꞌo Jesukristu.
\v 2 Chi jin ja ka kandijao Kristu, te vi niꞌo ja chindee chituu ña ia Dios jion. Te yun guaa ka oo yutnuo, te ka kusii inio, ja ka ndetu kaꞌnuo ja vi niꞌo ja vi koo yeꞌe vi koo tajaon.
\v 3 Te masu maintnoꞌo ni jin yaꞌa, chi suni vi kokuu sii inio nuu ka tnaꞌo tnundoꞌo, chi ka jinio ja nuu tnundoꞌo yun ka niꞌo ja vi kuandee inio.
\v 4 Te nuu ka jandee inio tnundoꞌo yun, te kekuei guaꞌo nuu ia Dios. Te nuu kekuei guaꞌo nuu ia Dios, te ka ndetu kaꞌnuo ja vi koo jin ya.
\v 5 Te ja ka ndetu kaꞌnuo ya, tu taa kanoo ña, chi ja kutoo ña ia Dios oo chitu ini anuo jin maꞌñu sagua Espíritu ya, ja ni taa ya nuo.
\p
\v 6 Chi nuu ña kuu saꞌun nagua vi saꞌo ja vi skaku niꞌnuo mao, mamaa saa ni jiꞌi Kristu ja jaꞌa ñayiu kueꞌe.
\v 7 Te ndija ja vijin kuu ja kaꞌan in ñayiu ja kui ja jaꞌa inka ñayiu, ni ja jaꞌa in ñayiu ndaa, axi saa vatuni oo in ñayiu ja oo anui ja kui ja jaꞌa in ñayiu guaꞌa ndevaꞌa.
\v 8 Su xneꞌe ia Dios ja kutoo ña ya jion, chi visi ñayiu ka oo yika kuechi ka kuo, su ni tetniuu ya Kristu ja ni jiꞌi ya ja jaꞌo.
\v 9 Te viꞌi ka vitna ja ni ka kuo ñayiu ndaa nuu ia Dios jin maꞌñu sagua niñi Kristu ja ni jati nuu ni jiꞌi ya, te jin maa ya ka kukanu ndaa inio ja vi kaku niꞌnuo nuu tnundoꞌo ja tetniuu Dios ja jaꞌa yika kuechio.
\v 10 Chi nuu ni ka onee uꞌu tnaꞌo jin Dios, te ni ka ndumani tnaꞌo jin ya jin maꞌñu sagua ja ni jiꞌi Seꞌe ya, te viꞌi ka vitna ja ni ka ndumanio jin Dios, te vi kaku niꞌnuo nuu tnundoꞌo, chi teku Kristu.
\v 11 Te masu maintnoꞌo ni yaꞌa, chi suni vi kokuu sii inio nuu Dios jin maꞌñu sagua Jitoꞌo Jesukristu, chi jin Kristu ni kentakueio ja ni ka ndumani tnaꞌo jin Dios.
\s Skintnaꞌa nagua ni saꞌa Adán jin nagua ni saꞌa Jesukristu
\p
\v 12 Nuu saa te ja invaa tee ni saꞌa yika kuechi, te ni kiuu yika kuechi yun nii nii ñuyiu. Te ni jiꞌi de ja ni saꞌa de yika kuechi, te kueꞌe ja ni jiꞌi de yun ni yaꞌa nuu ndiꞌi ñayiu, chi ndiꞌo ni ka saꞌa yika kuechi.
\v 13 Chi ama ka ja kuñaꞌa ia Dios Ley nuu Moisés, te ja ka saꞌa ñayiu ñuyiu yika kuechi. Su nuu tu na ley, te tu na in xtavi kuechi ña jin yika kuechi yun.
\v 14 Su visi ni saa, te guaa ndee kiuu ni oo Adán jin guaa ndee kiuu ni oo Moisés, ndiꞌi ñayiu ni ka ojiꞌi jin yika kuechi, visi yika kuechi yun, masu ja ni ka okuu soꞌi nuu in ja tatnuni kuu, nagua ni saꞌa Adán ja tu ni jantnoꞌo de tnoꞌo ja ni tatnuni Dios. Te Adán kuu na kuinio kuandaꞌu ia kii.
\p
\v 15 Su javii javaꞌa ja ni skutaꞌu ña ia Dios, chi masu inuu kuu jin yika kuechi ni saꞌa Adán. Chi jin yika kuechi invaa tee yun, ni ka jiꞌi kuaꞌa ñayiu. Su jin maꞌñu sagua in tee ja kuu Jesukristu skutaꞌu ña ia Dios in jakaꞌnu ka, te saꞌa ña in javaꞌa jin kuaꞌa ñayiu.
\v 16 Te ja skutaꞌu ña ia Dios, masu inuu kuu jin yika kuechi ni saꞌa in tee, chi jandaa ja invaa yika kuechi, te ni ka tau tniaꞌo ja vi kuo. Su ja ni skutaꞌu ña ia Dios kuu ja ka kuo ñayiu ndaa nuu ya, visi kuakuaꞌa yika kuechi ni ka osaꞌo.
\v 17 Chi nuu ja jin yika kuechi invaa tee saꞌa ja vi kuu ndiꞌo, te viꞌi ka ñayiu chindee chituu ia Dios, te skutaꞌu ña ya ja vi kokuo ñayiu ndaa nuu ya, te vi kotekuo nuu tatnuni ya jin maꞌñu sagua in tee kuu Jesukristu.
\p
\v 18 Nuu saa te ja yika kuechi invaa tee kuu Adán, ni saꞌa ja ni ka tau tniaꞌa ndiꞌi ñayiu, te suni jin tniuu ndaa ja ni saꞌa Jesukristu ni jakaꞌnu ini ia Dios yika kuechi ndiꞌi ñayiu, nagua ja vi kotekui jin ya.
\v 19 Chi nagua tu ni jantnoꞌo in tee nuu ia Dios, te kuaꞌa ñayiu ni ka kanakau nuu yika kuechi, te suni saa ni ja invaa tee ni jantnoꞌo nuu ia Dios, te kuaꞌa ñayiu ka kuu ñayiu ndaa nuu ya.
\p
\v 20 Su nuu ni jiñaꞌa ia Dios Ley nuu Moisés, te ni tuu ndijin ja ni kaya yika kuechi, su nuu ni kaya kuaꞌa yika kuechi, te ni kaya kuaꞌa ndevaꞌa ka javii javaꞌa ia Dios.
\v 21 Chi nagua saꞌa yika kuechi ja kundee ja ka jiꞌi ñayiu, te suni saa ni saꞌa javii javaꞌa Dios, chi kundee ja ka kuo ñayiu ndaa nuu ya, nagua ja vi kotekuo nikuii nikani jin maꞌñu sagua Jitoꞌo Jesukristu.
\c 6
\s Ni ka jiꞌo nuu yika kuechi su ka tekuo jin Kristu
\p
\v 1 Nuu saa, ¿te naxa vi kachio? ¿A vi kosaꞌa nio yika kuechi nagua ja kaya javii javaꞌa ia Dios?
\v 2 Ñaꞌa, masu saa kuiti kuu. Chi ja ni ka jiꞌo nuu yika kuechio, te ¿naxa kuu vi kosaꞌa kao yika kuechi?
\v 3 ¿Te a tu ka jini ni ja in ni ka oo jin Jesukristu nuu ni ka janduteo? Chi na kuinio ni ka jiꞌo jin ya nuu ni jiꞌi ya.
\v 4 Chi ja ni ka janduteo kuu na kuinio ja in ni ni ka junkoyuꞌo jin Kristu, te ni ka jiꞌo nagua ja vi ndatekuo ja vi nduo ñayiu jaa, nagua ni ndateku Kristu jin jakaꞌnu maa Tata Dios ja yeꞌe tajan ya.
\p
\v 5 Chi in ni ka oo jin Kristu, te na kuinio ja ka jiꞌo jin ya nuu ni jiꞌi ya, te suni in ni ka oo jin ya nuu ni ndateku ya.
\v 6 Chi ka jinio ja ama ka ni ka osaꞌo jakueꞌe, te na kuinio ja ni ka intakueio jin Kristu nuu cruz, nagua ja na naa yiki kuñu ja ni ojioꞌo ja saꞌa yika kuechi yun, te ma vi kokunukuechi kao nuu yika kuechi.
\v 7 Chi ñayiu ni jiꞌi, te ja ni kakui ja ma kunukuechi kai nuu yika kuechi.
\v 8 Te nuu ja ni ka jiꞌo jin Kristu, te na vi kandijao ja suni ka tekuo jin ya.
\v 9 Chi ka jinio ja ni ndateku Kristu neꞌu ndiyi, te ma kuu saꞌun ka ya, chi jakueꞌe ja jaꞌni ña, ma kuu saꞌun ka nagua saꞌa ña jin ya.
\v 10 Chi nuu ni jiꞌi ya, te invaa ni jichi ni jiꞌi ya ja jaꞌa yika kuechi ja ma kuu saꞌun ka ya. Su ja teku ya vitna, chi teku ya ja saꞌa ya nagua kuini ia Dios.
\v 11 Te suni saa ni maa ni, vi ndakani ini ni na tnoꞌo ja ni ka jiꞌi ni nuu yika kuechi, su ka teku ni nuu ia Dios ja ka oo ni jin Jitoꞌo Jesukristu.
\p
\v 12 Yun guaa ma vi kuandetu ka ni ja vi kosaꞌa yiki kuñu ni yika kuechi, ni ma vi kuantnoꞌo ka ni ja vi saꞌa ni jakueꞌe.
\v 13 Ni ma vi tnaa ka ni maa ni nuu yika kuechi ja vi kokuu ni na kuinio in ndatniuu ja saꞌa jakueꞌe, chi suaꞌa kuaꞌankuei ni nuu ia Dios na kuinio in ñayiu ni ndateku neꞌu ndiyi, te vi kuñaꞌa ni maa ni nuu ya na kuinio in ndatniuu ja saꞌa ndaa.
\v 14 Chi ma kokuu nijaꞌnu ka yika kuechi nuu in in ni, chi masu ka oo ka ni jin Ley Moisés, chi suaꞌa javii javaꞌa Dios ka oo jin ni.
\s Vi kunukuechio nuu maa ni ia Dios
\p
\v 15 Nuu saa, ¿te naxa vi kachio? ¿A vi kosaꞌa nio yika kuechi kuu ka masu ka oo kao jin Ley Moisés, chi kundaꞌu ini ña ia Dios jion? Ñaꞌa, masu saa kuiti kuu.
\v 16 Chi ja ka jini maa ni, ja nuu ja kiꞌinkuei ni nuu in ñayiu ja vi kunukuechi ni, te vi kuantnoꞌo ni tnoꞌo kaꞌin, te ka jinokuechi ni nuu ñayiu xiin nuu ka jantnoꞌo ni yun. Te suni saa ni kuu, ¿a ka jantnoꞌo ni nuu yika kuechi ja jaka ña nuu vi kuu ni, axi ka jantnoꞌo ni nuu ia Dios ja vi kokuu ni ñayiu ndaa nuu ya?
\v 17 Su vi ndakuantaꞌu ni nuu ia Dios, ja visi ni ka ojinokuechi ni nuu yika kuechi, su ni ka jantnoꞌo ni jin ndee ini ndee anu ni tnoꞌo ia Dios ja ni ka kaxtnoꞌo nuu ni.
\v 18 Te nuu ni ka kaku ni ja ma vi kunukuechi ka ni nuu yika kuechi yun, te ni kiukuei ni ja vi kunukuechi ni nuu ia Dios ja vi saꞌa ndaa ni nuu ya.
\v 19 Kaꞌan ndaꞌu ni san, chi tu ka oo yutnu ni ja vi jinkuiꞌnu guaꞌa ini ni tnoꞌo ja kuini san kaxtnoꞌo san yaꞌa. Chi ama ka ni ka jiñaꞌa ni maa ni nuu janeꞌe jayichi ja ni ka osaꞌa ni jakueꞌe. Su vitna te vi kuñaꞌa ni maa ni ja vi kunukuechi ni nuu tniuu ndaa, te vi kokuu ni ñayiu vii ñayiu vaꞌa nuu ia Dios.
\p
\v 20 Chi nuu ni ka ojinokuechi ni nuu yika kuechi, te tu ni ka ondioo ini ni ja vi kunukuechi ni nuu tniuu ndaa.
\v 21 ¿Te nagua ni ka niꞌi ni ja ni ka osaꞌa ni yika kuechi yun? Vitna te ninoꞌo ni ka ndukanoo ni, chi sandiꞌi te jaka ña ja vi kuu ni.
\v 22 Su vitna ja ni ka kaku ni nuu yika kuechi, te ni kiukuei ni ja ka jinokuechi ni nuu ia Dios. Saa te ka kuu ni ñayiu vii ñayiu vaꞌa nuu ya, te sandiꞌi te jaka ña nuu vi koteku ni nikuii nikani.
\v 23 Chi yaꞌu ja ka niꞌo ja ka saꞌo yika kuechi kuu ja vi kuo, su ja skutaꞌu ña ia Dios kuu ja vi kotekuo nikuii nikani jin Jitoꞌo Jesukristu.
\c 7
\s Skintnaꞌa naxa oo ñasiꞌi jin yii ña vi naxa ka oo jin Ley
\p
\v 1 Ja ka jini maa ni, vi ñani vi kuaꞌa, naxa kaꞌan nuu Ley, te ka jini ni ja Ley, chi tatnuni nuu ñayiu nini ja tekui.
\v 2 Te suni saa ni kuu jin in ñasiꞌi ja ni tnandaꞌa ña, chi kaꞌan ley ja kuanyuꞌu kuandetu ña nuu yii ña nini ja teku de. Su nuu ja na kuu de, te kaku ña nuu ley ja ni ojantnoꞌo ña nuu yii ña.
\v 3 Te yun guaa nuu ja nitnaꞌa ña jin inka teyii, su teku yii ña, te skindee ña yii ña. Su nuu ja ni jiꞌi yii ña, te ja ni kaku ña nuu ndaꞌa de, kaꞌan ley, te kuu ndatnandaꞌa ña jin inka teyii ja tu na ñasiꞌi, te tu skindee ña yii ña, chi ja ni jiꞌi de.
\p
\v 4 Te suni saa ni maa ni, vi ñani vi kuaꞌa, chi na kuinio ja ni ka jiꞌi ni nuu Ley jin maꞌñu sagua Kristu, ja ni jiꞌi ya nuu cruz, nagua ja kuu vi koo ni jin inka ja kuu Kristu, ia ni ndateku neꞌu ndiyi, nagua ja saa te vi saꞌo tniuu guaꞌa nuu ia Dios.
\v 5 Chi ama ka, nuu ni ka osaꞌo yika kuechi, ni jiniuꞌu Ley ja ni kaya ka jakueꞌe ka ndioo inio, te suu ni jaka ña ja vi kuo.
\v 6 Su vitna chi na tnoꞌo ja ni ka jiꞌo nuu Ley ja ni okuu nijaꞌnu nuo, te ni ka kakuo ja ma vi kunukuechi kao nuu, nagua ja vi kunukuechio nuu ia Dios, te vi nduo jao jin Espíritu ya, chi masu ka oo kao jin tnoꞌo ja yoso nuu Ley janaꞌa.
\s Jin Ley ni ka jinio ja ka oo yika kuechio
\p
\v 7 Nuu saa, ¿te naxa vi kachio? ¿A vi kaꞌon ja Ley ndiso yika kuechi? Ñaꞌa, masu saa kuiti kuu. Su sein, chi ma kuu kuni san ja oo yika kuechi san nuu suaꞌa te tu na Ley, chi suni ma kuu kuni san ja jioꞌo san nagua nevaꞌa inka ñayiu, nuu suaꞌa te tu yoso nuu Ley: “Ma kojioꞌo ron nagua nevaꞌa inka ñayiu”.
\v 8 Su yika kuechi san, chi ni kejaꞌa jin nagua tatnuni Ley ja ma vi saꞌo kuechi, te saa viꞌi ka ni ndioo ini san ja saꞌa san ndiꞌi jakueꞌe jasuaꞌa. Chi nuu suaꞌa te tu na Ley, te tu nagua saꞌa ña yika kuechi yun jin san.
\v 9 Su ni oo in tiempu ja tu ni jini san Ley, te ni osii ini san. Su nuu ni jini san tnoꞌo ja tatnuni Ley, te ni niꞌi ndee yika kuechi san, te na kuinio ja ni jiꞌi maa san nuu ia Dios.
\v 10 Te ni nukuꞌun san ja maa tnoꞌo ja tatnuni Ley ja taa ja vi kotekuo, ni jaka ña ja ni jiꞌi san nuu ia Dios.
\v 11 Chi yika kuechi yun ni kejaꞌa jin nagua tatnuni Ley ja ma vi saꞌo kuechi, su ni xndaꞌu ña jin san, te vi jin maa tnoꞌo tatnuni Ley yun ni jaꞌni ña jin san.
\p
\v 12 Te yun guaa Ley Moisés, chi jandaa ndija ja Ley ii kuu. Te tnoꞌo ja tatnuni yun, chi tnoꞌo ii, tnoꞌo ndaa, tnoꞌo vaꞌa kuu.
\v 13 Nuu saa, ¿te a tnoꞌo vaꞌa yaꞌa ni jaka ña ja ni jiꞌi san? Ñaꞌa, masu saa kuiti kuu. Chi yika kuechi yun ni jaꞌni ña jin san jin maꞌñu sagua tnoꞌo vaꞌa yaꞌa, nagua ja saa te xneꞌe kaji ja yika kuechi kuu. Saa te xneꞌe tnoꞌo ja tatnuni Ley yun ja jakueꞌe ndevaꞌa kuu yika kuechi.
\p
\v 14 Chi ka jinio ja Ley, chi vaji nuu maa Espíritu ia Dios. Su sein, chi ja ñayiu ñuyiu kuu san, te na kuinio ja ni kuyaꞌu san ja jinokuechi san nuu yika kuechi.
\v 15 Chi tu jinkuiꞌnu ini san nagua kuu ja saꞌa san, chi tu saꞌa san nagua kuini san, chi saa suaꞌa ja skexiko san yun kuu ja saꞌa san.
\v 16 Te nuu ja saꞌa san nagua tu kuini san ja saꞌa san, te jin yun ndakuni san ja oo guaꞌa Ley.
\v 17 Nuu saa te masu maa san kuu ja saꞌa jakueꞌe yun, chi yika kuechi ja oo ini anu san kuu ja saꞌa.
\v 18 Te jini san ja ini anu san axi kokachio nuu yiki kuñu san, tu kuiti na javaꞌa oo, chi kuini san ja saꞌa san javaꞌa, su tu nindee san ja saꞌa san.
\v 19 Chi tu saꞌa san javaꞌa nagua kuini san, chi saa suaꞌa jakueꞌe ja tu kuini san saꞌa san.
\v 20 Te nuu ja saꞌa san nagua tu kuini san ja saꞌa san yun, te masu maa san kuu ja saꞌa, chi yika kuechi ja oo ini anu san kuu ja saꞌa.
\p
\v 21 Te saa ndoꞌo san, chi jandaa ndija ja nuu kuini san ja saꞌa san javaꞌa, te maa ni jakueꞌe nukuꞌun san ini anu san.
\v 22 Chi ndee ini ndee anu san kusii ini san jin Ley ia Dios.
\v 23 Su jini san ja nuu yiki kuñu san oo in ja saꞌa tneñu nuu jajintnuni san, te suu kuu ley yika kuechi, ja jasi ña jin san ja tu kuu saꞌa san javaꞌa.
\p
\v 24 Nuu saa te ndaꞌu ni ka san. ¿Na in skaku niꞌnu yiki kuñu san ja ma kuu san?
\v 25 Ndakuantaꞌu san nuu ia Dios ja ni skaku niꞌnu ña ya jin maꞌñu sagua Jitoꞌo Jesukristu.
\p Chi ni jinkuiꞌnu ini san ja maa san jin jajintnuni san jinokuechi san nuu Ley ia Dios, su yiki kuñu san, chi jinokuechi nuu ley yika kuechi.
\c 8
\s Na vi koo guaꞌo jin Espíritu ia Dios
\p
\v 1 Nuu saa te vitna, te ñayiu ka oo jin Jesukristu, tu nagua vi kotavi kai ja vi tniuyaꞌui nuu ia Dios, chi tu ka saꞌa kai nagua kuini yiki kuñui, chi ka saꞌi nagua kuini maa Espíritu ia Dios.
\v 2 Chi ley Espíritu ia Dios taa ja ka tekuo jin maꞌñu sagua Jesukristu, ia ni skaku niꞌnu ña nuu ley yika kuechi ja ma vi kuo.
\v 3 Chi ni saꞌa ia Dios nagua tu ni kuu saꞌa Ley Moisés, chi vita kuu Ley, te ndakui ka yiki kuñu. Yun guaa ni tetniuu ia Dios Seꞌe ya ja ni kii ya ja vi oo vi kaa ya na kuinio in tee ja oo yika kuechi. Te ni soko ya maa ya ja jaꞌa yika kuechi yun, saa te ni xtau tniaꞌa ia Dios yika kuechi ka saꞌo.
\v 4 Saa ni saꞌa ya, nagua ja na kuu vi skunkuo ja vi saꞌa ndao nagua tatnuni ley, ja vi saꞌo nagua kuini Espíritu ia Dios, te ma vi kosaꞌa kao nagua kuini yiki kuñuo.
\p
\v 5 Chi ñayiu saꞌa nagua kuini yiki kuñui, chi ninoꞌo ni ja kuu yiki kuñui ndakani ini. Su ñayiu saꞌa nagua kuini Espíritu ia Dios, chi ndakani ini ja saꞌi nagua kuini maa Espíritu.
\v 6 Te ñayiu ndiꞌni nagua kuu yiki kuñui, te jaka ña ja kui. Su ñayiu ndiꞌni Espíritu ia Dios, te jaka ña ja kotekui vi koi jin jamani.
\v 7 Su ñayiu ndiꞌni ja kuu yiki kuñui, te jini uꞌui ia Dios, chi tu jantnoꞌi ley ya, te ni ma kuu ja skunkui.
\v 8 Te ñayiu saꞌa nagua kuini yiki kuñui, ma kuu saꞌi ja junkuaan ini ña ia Dios jin.
\p
\v 9 Su maa ni, ja tu ka saꞌa ka ni nagua kuini yiki kuñu ni, chi ka saꞌa ni nagua kuini Espíritu, nuu ja jandaa ja oo Espíritu ia Dios ini anu in in ni. Te ñayiu ja tu oo Espíritu Kristu ini anui, te tu oi jin ya.
\v 10 Su nuu ja oo ya ini anu ni, te visi jandaa ndija ja ni jiꞌi yiki kuñu ni ja jaꞌa yika kuechi ni, su teku anu ni, chi ni saꞌa Dios ja ni nduu ni ñayiu ndaa nuu ya.
\v 11 Te nuu ja oo ni jin Espíritu ia Dios, ja ni ndaxteku Jesús neꞌu ndiyi, te maa ya ja ni ndaxteku Jesús saꞌa ja vi ndateku yiki kuñu ni neꞌu ndiyi jin maꞌñu sagua Espíritu ia Dios ja oo ini anu ni.
\p
\v 12 Nuu saa, vi ñani vi kuaꞌa, te nini kuu ja vi saꞌo nagua kuini Espíritu Dios, su masu ja vi saꞌo nagua kuini yiki kuñuo.
\v 13 Chi nuu ja ka saꞌa ni nagua kuini yiki kuñu ni, te vi kuu ni. Su nuu ja jin maꞌñu sagua Espíritu ia Dios vi xnaa ni tniuu kueꞌe ni ka osaꞌa ni yun, te vi koteku ni.
\p
\v 14 Chi ndiꞌi ñayiu ja ka ndikin Espíritu ia Dios, te seꞌe Dios ka kui.
\v 15 Chi Espíritu ja ni ka niꞌi ni nuu ia Dios, masu in espíritu ja jaka ña ja vi kunukuechi tuku ni nuu vi kuu ni, ja vi koyuꞌu ni, chi Espíritu saꞌa ja ndakuanseꞌe ña ia Dios jion kuu, te suu saꞌa ja vi kana jao nuu ya: “Tata yua san kuu ni”.
\v 16 Te maa Espíritu ia Dios xneꞌe ini anuo, ja ka kuu ndijao seꞌe ia Dios.
\v 17 Te ja seꞌe ia Dios ka kuo, guaa suni vi niꞌi taꞌuo ja vi saꞌa jajion nuu ni kee yuꞌu ia Dios ja taa ya nuo, ja vi nagua niꞌi taꞌuo jin maa Kristu, chi inuu ni tnundoꞌo ka tnaꞌo jin ya vitna, nagua ja suni vi koo yeꞌe vi koo tajaon jin ya.
\s Koo in kiuu ja vi koo jin Kristu
\p
\v 18 Ndakani ini san ja tnundoꞌo ka tnaꞌo vitna, chi masu ja vaviꞌi kuu, nuu ja na vi skintnaꞌo jin jayiñuꞌu ia Dios ja vi koo jion nuu kuee ka.
\v 19 Chi ndiꞌi ja ni saꞌa ia Dios ka ndioo ndevaꞌa ini, vi ka ndetu kaꞌnu ja vi kuni naxa vi koo ñayiu ka kuu seꞌe ya.
\v 20 Chi ni xtau tniaꞌa Dios ndiꞌi ja ni saꞌa ya, te ni ka skunai tniuu guaꞌa ja vi saꞌi, su masu ja saa ka kuini mai vi saꞌi, chi saa ni kuini maa Dios ja kokuu. Su ni kendoo ka in ja ka ndetu kaꞌnu ja vi koo guaꞌa.
\v 21 Chi ndiꞌi ja ni saꞌa Dios ma vi kokunukuechi ka nuu vi naa, te vi kaku nagua ja vi koo in nuu vii ndevaꞌa, nuu vi koo seꞌe ia Dios.
\v 22 Chi ka jinio ja ndiꞌi ja ni saꞌa ia Dios ka tnana ndaꞌu vitna, na kuinio in ñasiꞌi ja ni tuu ja kaku lulu.
\v 23 Te masu maintnoꞌo ni ja ni saꞌa ia Dios ka tnaꞌa tnundoꞌo, chi suni ndee yoon, ja ka nevaꞌo Espíritu ia Dios ja ni ka kutaꞌu xtnañuꞌo nuu ya, chi ka tnana ndaꞌuo ndee ini ndee anuo, vi ka ndetu kaꞌnuo na kiuu guaa vi nduo seꞌe ya ja ndataa ya inka yiki kuñu jao.
\v 24 Chi jin ja ka ndetu kaꞌnuo ni ka niꞌo ja ni skaku niꞌnu ña ia Dios. Su nuu ja ka ndetuo in ja kandiaꞌo jin nuo, te in ja masu ka ndetu kaꞌnuo kuu. Chi ¿nagua kuu ja ka ndetuo nuu saa?
\v 25 Su nuu ja ja ka ndetuo kuu in ja kuini ka ja vi kunio, te ma vi skuitao mao na vi kondetu kaꞌnu nio.
\p
\v 26 Te saa ni maa Espíritu ia Dios, chi suni chituu ña ya jion nuu ka skuitao mao, chi tu ka jinio naxa vi kaꞌon vi nagua vi kakaon nuu ka ndakuatuo. Su maa Espíritu kaꞌan niꞌnu ja jaꞌo nuu ia Dios, te vi tnana ndaꞌu ya nuu ia Dios ja vi ma niꞌo naxa kaꞌon.
\v 27 Su maa ia Dios ja ndiaꞌa ya ini anuo, chi jini ya nagua kuini maa Espíritu nuu kaꞌan niꞌnu ja jaꞌo. Chi jikan taꞌu Espíritu nagua kuini maa ia Dios ja jaꞌa ñayiu maa ya.
\s Vi kundeo siki ndiꞌi jakueꞌe
\p
\v 28 Te ka jinio ja ñayiu ka kutoo ia Dios, chi ndiꞌi ni ja chituu ña ya ja kekuei guaꞌa jin, te ñayiu yaꞌa ka kuu ja ni kana ya ja vi saꞌi nagua kuini maa ya.
\v 29 Chi ñayiu ja ni jini maa ia Dios ndee janaꞌa, suni ni kaji ña ya nagua ja vi koi nagua oo maa Seꞌe ya, nagua ja maa Seꞌe ya kokuu suchi xtnañuꞌu neꞌu kuaꞌa ñani vi kuaꞌi.
\v 30 Chi ñayiu ni kaji ya, suni ni kana ña ya ja vi saꞌi nagua kuini ya. Te ñayiu ni kana ya suni ni saꞌa ya ja vi kokui ñayiu ndaa. Te ñayiu ni saꞌa ya ja na vi kokui ñayiu ndaa, suni ni saꞌa ya ja vi koyeꞌe vi kotajain nagua oo maa ya.
\p
\v 31 Nuu saa, ¿te naxa ka vi kachio? Chi nuu ja ka oo jin ia Dios, te tu na in kuu koo sikio.
\v 32 Chi nuu ja Dios, tu ni kuxii ya Seꞌe maa ya, chi ni soko ña ya ja ni jiꞌi ja jaꞌa ndiꞌo. Te ja ni taa ya Seꞌe ya, te suni saa ni taa ya ndiꞌi taka ja ka jaꞌni ña jion.
\v 33 Tu na in kuu kaꞌan kuechi nuu ia Dios siki ñayiu ni kaji ya, chi maa Dios kuu ia ni saꞌa ja ni ka ndui ñayiu ndaa.
\v 34 Te tu na in kuu ja xtavi kuechi ña jion nuu ia Dios, chi ni jiꞌi Kristu ja jaꞌo. Te suni suu ya kuu ia ni ndateku. Te oo ya ndaꞌa kuaꞌa ia Dios ja kaꞌan niꞌnu ya ja jaꞌo.
\v 35 Te tu na in kindee ja kutoo ña Kristu jion. Chi ni tnundoꞌo, te ni tnoꞌo suchi ini, te ni nuu ka sondikin ña ñayiu jion, te ni tnama, te ni nuu tu ka niꞌo saꞌun vi kuiꞌnuo, te ni nuu oo tnoꞌo yuꞌu, ni ja vi kaꞌni ña, ma kindee.
\v 36 Chi yoso nuu tutu ii:
\q Ja jaꞌa maa ni te ndiꞌi ni kiuu ka kuini ja vi kaꞌni ña jin san,
\q chi ka kuu san na kuinio ndikachi ja kuaꞌan ti nuu kuu ti,
\m kachi tutu ii.
\v 37 Su visi ndiꞌi tnundoꞌo yaꞌa ka tnaꞌo, su vi kundeo nuu ndiꞌi yaꞌa jin maꞌñu sagua ia kutoo ña jion.
\v 38 Te yun guaa kukanu ndaa ini san ja tu na in kindee ja kutoo ña ya. Ni ja jaꞌni ña, ni ja tekuo, ni ia ka jinokuechi nuu Dios, ni ja ka kuu nijaꞌnu ka, ni ja tatnuni ja vaji nuu Tachi, ni ja oo vitna, ni ja koo nuu kuee ka,
\v 39 ni ja oo ndee sukun, ni ja oo ndee kunu ka, ni in ja ni saꞌa ia Dios, ma kuu ja kindee ja kutoo ña ia Dios jion, jin maꞌñu sagua Jitoꞌo Jesukristu.
\c 9
\s Ni kaji ia Dios ñayiu Israel
\p
\v 1 Kaꞌan ndaa san, chi oo san jin Kristu, te tu xndaꞌu ña san, chi Espíritu ia Dios ndeka nduu ña jin san ja ndakani ini san, yun guaa jini san ja oo ndaa.
\v 2 Te kusuchi ndevaꞌa ini san vi siun ni tnaꞌu ini anu san,
\v 3 ja jaꞌa tnaꞌa kuikin san ja ka kui ñayiu judio, chi nuu suaꞌa te kuu ja chituu san jin, chi vi maa san na tau tniaꞌa, te na kujioo san nuu Kristu ja jaꞌi.
\v 4 Chi ñayiu ñuu Israel ka kui, te ni ndakuanseꞌe ña Dios, te yeꞌe tajan ya ni oo ya jin, te ni saꞌa ya tratu jin, te ni jiñaꞌa ya Ley ya nui jin maꞌñu sagua Moisés, te ni xneꞌe ya naxa vi chiñuꞌi nuu ya, vi ni kee yuꞌu ya kuaꞌa tnoꞌo vii tnoꞌo vaꞌa nui.
\v 5 Te suni tatatnoꞌo ndi nijaꞌnu san ka kui, te nuu tatatnoꞌo san yun ni kii Kristu ja ni kuu ya in ñayiu. Te maa ya kuu Dios ja tatnuni ya siki ndiꞌi. Te kaꞌnu kuu ya nikuii nikani. Saa na kokuu.
\p
\v 6 Su masu ja tu ni skunkuu tnoꞌo ni kee yuꞌu ia Dios nuu ñayiu Israel, chi masu ndiꞌi ñayiu Israel ka kuu ndija ñayiu ñuu Israel.
\v 7 Te suni masu ndiꞌi seꞌe Abraham ka kuu seꞌe de, chi jiñaꞌa ia Dios nuu de: “Jin maꞌñu sagua maa ni seꞌe ron Isaac vi koo ndikin tata ron”.
\v 8 Te jin tnoꞌo ni kaꞌan ia Dios jinkuiꞌnu inio ja ni in seꞌe ja ni kaku nagua kuini in teyii jin ñasiꞌi, masu seꞌe ia Dios ka kui, chi maa ni seꞌe ja kaku nuu skunkuu tnoꞌo ni kee yuꞌu ia Dios ka kuu ndija tatatnoꞌo de.
\v 9 Chi tnoꞌo yaꞌa kuu ja ni kee yuꞌu ia Dios nuu Abraham: “Vi maa kiuu ja ni jani rin, ndajiokuiin rin te ja koo in seyii luluu Sara”.
\v 10 Te masu maintnoꞌo ni yaꞌa kuu ja ni kee yuꞌu ia Dios, chi suni nuu ni junkuꞌun lulu Rebeca, te kuati ka kui jin invaa ni yuai, te suu de kuu ndi tata velu san Isaac.
\v 11 Te vi kuini ka ja vi kakui ja vi saꞌi javaꞌa axi ja uꞌu, te ja ni kaꞌan ia Dios naxa kokuu, nagua ja saa, te skunkuu nagua kuini maa ia Dios ja ni kaji ña ya, te masu nagua ka saꞌa maa ñayiu, chi nagua kana ña maa ya.
\v 12 Chi jiñaꞌa ia Dios nuu Rebeca ja suchi kaꞌnu yun kokunukuechi nuu suchi lule ka.
\v 13 Te suni yoso nuu tutu ii: “Ni kutoo rin Jacob, te ni skexiko rin Esaú”.
\p
\v 14 Nuu saa, ¿te naxa vi kachio? ¿A tu saꞌa ndaa ia Dios ja saꞌa ya siun nuu saa? Ñaꞌa kuiti.
\v 15 Chi guaa ndee janaꞌa ni kaꞌan ia Dios nuu Moisés: “Kundaꞌu ini rin ñayiu kundaꞌu ini maa rin, te konekaꞌnu ini rin nuu ñayiu konekaꞌnu ini maa rin”, jiñaꞌa ya.
\v 16 Te yun guaa Dios, chi tu kundaꞌu ini ya ñayiu jin ja kuini axi ja saꞌi, chi maa ya kaji na ñayiu kuini ya ja kundaꞌu ini ya.
\v 17 Chi suni saa yoso nuu tutu ii ja ni kaꞌan ya jin Faraón guaa ndee jananaꞌa: “Ni jani ña rin jin ron ja kuu ron rey, nagua ja saa te xneꞌe rin tniuu kaꞌnu saꞌa rin nuu ron, nagua ja kutenuu sivi rin ja vi kuni ñayiu nii ñuyiu”, jiñaꞌa ya.
\v 18 Te yun guaa kundaꞌu ini ya na ñayiu kuini ya ja kundaꞌu ini ya, te saꞌa ndee ya anu na ñayiu kuini ya ja saꞌa ndee ya ini anui.
\p
\v 19 Su yun te vi kaꞌan ni nuu san: “Nuu ja saa kuu, ¿te naxa xtavi kuechi ia Dios ñayiu? Chi ma kuu vi saꞌi siki nagua kuini maa ya ja saꞌa ya”, vi kachi ni.
\v 20 Su maa ni, ¿na in kuu ni ja kondakan tnoꞌo ni nagua saꞌa ia Dios? ¿A kuu kaꞌan in kisi ñuꞌu nuu ñayiu ni saꞌa ña jin: “¿Nau ja saa siaꞌa ni saꞌa ña ni jin san?”
\v 21 Chi ñayiu saꞌa kisi yun, ¿a ma kuu saꞌi jin ñuꞌu yun nagua kuini mai? Chi jin in ni ñuꞌu yun kuu saꞌi in kisi guaꞌa ka axi in kisi kaa ndaꞌu ka.
\p
\v 22 Te suni saa saꞌa ia Dios, chi kuini ya xneꞌe ya ja kiti ini ya nuu ñayiu ka saꞌa jakueꞌe ja vi kuni ndiꞌi ñayiu tniuu kaꞌnu ja saꞌa ya jin. Su ni jandee jakaꞌnu ini ya jin ñayiu ka saꞌa jakueꞌe yun, ja vi tniuyaꞌui jin ja ka saꞌi, ja kuaꞌankuei nuu vi nai.
\v 23 Te suni kuini ya ja xneꞌe ya jin yoon ja kaꞌnu ndevaꞌa kuu nuu tatnuni ya, chi ni kundaꞌu ini ña ya jion, te ni saꞌa tuaꞌa ña ya ja vi koo nuu yeꞌe tajan ya.
\v 24 Saa ni kuu ja ni kana ña ya jin yoon, savao ka kuu ñayiu judio, te savao ka kuu ñayiu sava ka tatatnoꞌo.
\v 25 Chi suni saa ni kaꞌan ya nuu tutu ii ni tee Oseas nuu kaꞌan suaꞌa:
\q Ñayiu ja masu ñayiu ñuu rin ni ka okui xnani rin jin ñayiu ñuu maa rin vitna,
\q te ñayiu ja tu ni okutoo rin, vitna te kokutoo rin jin.
\q
\v 26 Te vi maa nuu ni kaꞌan rin ja masu ñayiu ñuu rin ka kuu ron,
\q vi maa yun vi nuu konani ron seꞌe ia Dios teku, vitna,
\m kachi tutu ii.
\p
\v 27 Suni ni kaꞌan Isaías siki ñayiu Israel: “Visi ni kaya ndikin tata Israel na kuinio ñuti nduei yuꞌu ndute mar, su ndesaa ni guaa vi kaku niꞌnu,
\v 28 chi ñama skunkuu Jitoꞌo Dios ja sandaa ya yika kuechi ñayiu ñuyiu”, kachi tutu ii.
\v 29 Te suni ni kaꞌan Isaías suaꞌa:
\q Nuu ja maa Jitoꞌo ia ndakui ndevaꞌa, tu ni xndendoo ya tatatnoꞌo,
\q te vi kokuu inuo jin ñayiu ñuu Sodoma axi vi ndoꞌo nagua ni ka ndoꞌo ñayiu ñuu Gomorra,
\m kachi tutu ii.
\s Tu ni ka kandija ñayiu Israel jin ia Dios
\p
\v 30 Nuu saa, ¿te naxa vi kachio? Ka jinio ja ñayiu sava ka tatatnoꞌo, visi tu ni ka ndukui ja vi saꞌa ndai, su jin maꞌñu sagua ja ka kandijai ni saꞌa ia Dios ja ni ka ndui ñayiu ndaa.
\v 31 Su ñayiu ñuu Israel, chi visi ni ka ndukui ja vi skunkui Ley, su tu ni ka kundei ja vi koo ndai jin maꞌñu sagua Ley yun.
\v 32 ¿Te nau, nuu saa? Saa, chi ni ka ndukui ja vi koo ndai jin maꞌñu sagua tniuu guaꞌa ka saꞌi, te masu jin ja ka kandijai ya. Te yun guaa ni ka kachi jaꞌi yuu ja skachi jaꞌa ña, te suu kuu Kristu.
\v 33 Chi saa yoso nuu tutu ii:
\q Guaa ndee ñuu Sión kani rin in yuu ja skachi jaꞌa ña, chi suu kuu in kava ja skanakau ña.
\q Te ñayiu ja kandija ia yun, chi ma kendoi ja kanoo,
\m kachi tutu ii.
\c 10
\p
\v 1 Jandaa ndija, vi ñani vi kuaꞌa, ja ndioo ndevaꞌa ini anu san, te ndakuatu san nuu ia Dios ja jaꞌa ñayiu ñuu san Israel nagua ja na skaku niꞌnu ña ya jin.
\v 2 Chi ndakani maa san ja jaꞌi ja ka ndioo ndevaꞌa ini ja vi chiñuꞌi ia Dios, su tu ka chiñuꞌi ya nagua kuini maa ya.
\v 3 Chi tu ka jinkuiꞌnu ini naxa saꞌa ia Dios ja vi kokui ñayiu ndaa nuu ya, te yun guaa ka ndukui jin nagua ka kuini mai ja vi kokui ñayiu ndaa, te tu ka jantaꞌui nagua saꞌa ya ja vi kokui ñayiu ndaa nuu ya.
\v 4 Chi ja kuini Ley ja kenta kaxtnoꞌo kuu ja jaꞌa Kristu, nagua ja ndiꞌi ñayiu ka kandija ya vi kokui ñayiu ndaa.
\p
\v 5 Chi siki ñayiu kaꞌan ja kui ñayiu ndaa ja skunkui Ley, ni tee Moisés: “Ñayiu ja skunkuu nagua yoso nuu Ley, te kotekui ja jaꞌa Ley yun”, kachi tutu ii.
\v 6 Su siki ñayiu ndaa nuu ia Dios jin maꞌñu sagua ja kandijai, kaꞌan tutu ii suaꞌa: “Ma ndakani ini ni jin anu ni: ¿Na in kaa ndee andivi?” Chi yun kuu ja nukuakai Kristu ja koo ya jion.
\v 7 Te ni ma kachi ni: “¿Na in kiꞌin ndee ñuu jiꞌi?” Chi yun kuu ja nukuakai Kristu neꞌu ndiyi ja koo ya jion.
\v 8 ¿Te naxa kaꞌan tnoꞌo yoso nuu tutu ii yaꞌa, nuu saa? Kachi suaꞌa: “Oo yatni tnoꞌo ya nuu ni, chi ñuꞌu tnoꞌo ya yuꞌu ni vi ini anu ni”, kachi. Te suu tnoꞌo yaꞌa kuu tnoꞌo ka kandijao ja ka kaxtnoꞌo san nuu ñayiu.
\v 9 Chi nuu ja jin yuꞌu ni naꞌma ni ja Jesús kuu Jitoꞌo ni, te kandija ni jin anu ni ja ia Dios ni ndaxteku ya neꞌu ndiyi, te kaku niꞌnu ni.
\v 10 Chi jin anuo kandijao nagua ja kokuo ñayiu ndaa, te jin yuꞌo naꞌmao ja Jesús kuu Jitoꞌo, nagua ja skaku niꞌnu ña ya.
\p
\v 11 Chi kaꞌan nuu tutu ii: “Ndiꞌi ñayiu ja kandija ya, ma vi kendoi ja kanoo”, kachi tutu.
\v 12 Chi tu saꞌa siin ya ñayiu judio jin ñayiu sava ka tatatnoꞌo, chi maa ya kuu Jitoꞌo ndiꞌo, te kuñaꞌa ya kuaꞌa javii javaꞌa nuu ñayiu ka ndakakuneꞌe ña jin ya.
\v 13 Chi suaꞌa yoso nuu tutu ii: “Ndiꞌi ñayiu ja ndakakuneꞌe sivi Jitoꞌo, te skaku niꞌnu ña ya”, kachi tutu.
\v 14 Su ¿naxa vi ndakakuneꞌi ya nuu ja tu ka kandijai ya? ¿Te naxa vi kandijai ya nuu ja tu na ndee ka nini tnoꞌo ya? ¿Te naxa vi konini tnoꞌo ya nuu ja tu na in kaxtnoꞌo?
\v 15 ¿Te naxa vi kaxtnoꞌi nuu ja tu na in tetniuu ña jin? Nagua yoso nuu tutu ii: “¡Nase vivii siꞌin ka nevaꞌa ñayiu ja kuaꞌankuei ka ndakani tnoꞌo mani vi ka ndakani tnoꞌo vaꞌa ia Dios!”, kachi tutu.
\p
\v 16 Su masu ndiꞌi ñayiu ni ka jantnoꞌo tnoꞌo vaꞌa Jesús. Yun guaa ni jikan tnoꞌo Isaías suaꞌa: “Jitoꞌo san, ¿te na in kandija tnoꞌo ni ndakani san?” jiñaꞌa de.
\v 17 Te yun guaa ja kandijao vaji nuu ninio tnoꞌo ya, te ja ninio vaji nuu ka kaxtnoꞌo tnoꞌo vaꞌa ia Dios nuo.
\p
\v 18 Su jikan tnoꞌo san, ¿a ndija ja tu ni ka onini ñayiu Israel tnoꞌo ya? Ñaꞌa, masu ndija, chi ni ka onini. Yun guaa yoso nuu tutu ii:
\q Chi ninii ñuyiu ni kenta tnoꞌo ja ka kaꞌin,
\q te ndee jaꞌa ñuyiu ni kenta tnoꞌo ya,
\m kachi tutu.
\v 19 Su jikan tnoꞌo tuku san: ¿A tu ni ka jinkuiꞌnu ini ñayiu Israel naxa saꞌa ia Dios? Ni ka jinkuiꞌnu ini, su tu ni ka jantaꞌui, chi xtnañuꞌu ka Moisés ni kaꞌan tnoꞌo ia Dios nuu kaꞌan suaꞌa:
\q Saꞌa rin ja vi kokuu kuasun ini ron nuu ñayiu sava ka ñuu ja masu invaa ñayiu maa rin ka kui,
\q te saꞌa rin ja vi kiti ini ron siki ñayiu sava ka ñuu ja ka kui ñayiu vasa.
\m
\v 20 Te saa ni Isaías, chi ni kundee ini de ni kaꞌan kaji de tnoꞌo ni kaꞌan ia Dios:
\q Ñayiu tu ni ka ndanduku ña jin rin, ni ka ndaniꞌi ña,
\q te ni xneꞌe rin maa rin nuu ñayiu ja tu ka ndakan tnoꞌo ña jin rin,
\m kachi tutu.
\v 21 Su ja jaꞌa ñayiu Israel ni kaꞌan Isaías tnoꞌo ni kaꞌan ia Dios nuu kaꞌan ya suaꞌa: “Nduu vi ñuu kana rin ñayiu ñuu ja inu soꞌo ndevaꞌa vi inu ndee ini”, kachi Isaías.
\c 11
\s Ni skaku niꞌnu ia Dios sava ñayiu Israel
\p
\v 1 Nuu saa te jikan tnoꞌo san: ¿A ni skana ichi ña ia Dios jin ñayiu ñuu ya Israel? Ñaꞌa, masu saa kuu. Chi suni ñayiu Israel kuu sein, chi tatatnoꞌo Abraham vi ndikin tata maa Benjamín kuu san.
\v 2 Tu ni skana ichi ña ia Dios jin ñayiu ñuu ya Israel, chi guaa ndee janaꞌa ni kaji ña ya. ¿Axi tu ka jini ni ja kaꞌan nuu tutu ii ja jaꞌa Elías ja nuu ni ndakuatu de nuu ia Dios? Te ni kaꞌan kuechi de ja jaꞌa ñayiu ñuu de Israel, te jiñaꞌa de suaꞌa:
\v 3 “Jitoꞌo san, ni ka jaꞌni ña tnaꞌa san Israel jin tee ka ndakani tnoꞌo ni, te ni ka xnani de nuu ka soko san kiti nuu ni, te maintnoꞌo ni ka maa san kendoo, te suni ka nduku ndee de ja vi kaꞌni ña de jin san”, jiñaꞌa de.
\v 4 Su yun te jiñaꞌa ia Dios nuu de: “Ñaꞌa, chi ja ni tavaꞌa rin uja mil teyii Israel ja tu ka jaꞌnu jiti de nuu chuꞌchi nani Baal”, jiñaꞌa ya.
\v 5 Te suni saa ni tiempu vitna, chi kendoo ka joo ñayiu Israel ja ni kaji ña ia Dios, chi ni kundaꞌu ini ña ya jion.
\v 6 Chi nuu ja ni kundaꞌu ini ña ya jion kuu ja ni kaji ña ya, te masu jin tniuu ja ka saꞌo kuu. Chi nuu ja jin tniuu ja ka saꞌo kuu ja ni kaji ña ya jion, te masu ndija ja ni kundaꞌu ini ña ya jion nuu saa.
\p
\v 7 Nuu saa, ¿te naxa vi kachio? Chi tu ni ka niꞌi ñayiu Israel ja ka ndukui ja vi kokui ñayiu ndaa nuu ia Dios. Su savai chi ni kaji ña maa ya, te ni ka niꞌi. Te sava kai, chi ni ka saꞌa ndei ini anui,
\v 8 nagua kaꞌan nuu tutu ii: “Ni saꞌa ia Dios ja ñayiu yun vi koo ndee ndevaꞌa ini anui, ja ni tu ka ndiaꞌi jin nduchi nui axi vi konini tnoꞌo ya jin soꞌi, te vi saa ka oi ndee kiuu vitna”, kachi tutu ii.
\v 9 Te suni yoso nuu tutu ii ni tee David:
\q Viko kueli ja ka saꞌi na nduu in ja skanakau ña jin, vi in xeyu,
\q nagua ja jin yun vi nanakaui, te na vi tnaꞌi tnundoꞌo.
\q
\v 10 Te na vi ndesi nduchi nui nagua ja ma vi kondiaꞌi,
\q te na vi ndatoso yatai nikuii nikani ni,
\m kachi tutu.
\s Ni skaku niꞌnu ia Dios ñayiu sava ka ñuu
\p
\v 11 Nuu saa te jikan tnoꞌo san: ¿A ma kuu kuiti ka ndiukuei ñayiu Israel nuu ia Dios ja siun ni ka kachi jaꞌi te ni junkuei? Ñaꞌa, masu saa kuiti kuu. Chi suaꞌa ja ni ka kusoꞌo ñayiu Israel nuu ia Dios kuu nuu ni nune ichi ja ni ka kaku niꞌnu ñayiu sava ka tatatnoꞌo, nagua ja saa te vi kokuu kuasun ini ñayiu Israel ja jaꞌa ñayiu yun.
\v 12 Chi nuu ja jin yika kuechi ja ni ka saꞌa ñayiu Israel, ni jiniuꞌu ja ni ka niꞌi ñayiu ñuyiu javii javaꞌa, te jin ja ni ka kachi jaꞌi, te ni junkuei nuu jakueꞌe ni ka niꞌi ñayiu sava ka tatatnoꞌo ja vi kaku niꞌnui, nuu saa te viꞌi ka kokuu nuu vi ndajiokuiin ñayiu Israel ja ndiukuei nuu ia Dios.
\p
\v 13 Su kaꞌan san in tnoꞌo nuu ni ja ka kuu ni ñayiu sava ka tatatnoꞌo. Chi maa ia Dios ni chitniuu ña jin san ja kaxtnoꞌo san tnoꞌo ya nuu in in maa ni, te tanuu ni ini san saꞌa san tniuu ja ni chitniuu ña ya jin san.
\v 14 Chi jin tniuu saꞌa san yaꞌa kuini san ja ndee sava ñayiu ka kuu tatatnoꞌo san na vi kuu kuasun ini ja jaꞌa ni, saa te vi kaku niꞌnui.
\v 15 Chi nuu ni xndajioo ña ia Dios jin ñayiu Israel, ni nune ichi ja ni kiukuei ñayiu ñuyiu ja ni ndakaꞌan mani ña ya jin. Te suni saa ni kokuu jin ñayiu Israel, kiuu ja kuantaꞌu ña ya jin, chi vi kotekui kiuu yun ja ka kui na kuinio ndiyi vitna.
\v 16 Chi xtaa vixin ja ka keneꞌe ñayiu Israel nuu yujan xtnañuꞌu kuu xtaa vixin ii, te suni saa ni kuu ii sava ka yujan yun. Te nuu ja ni saꞌa ii ia Dios yoꞌo tnu, te suni ni kuu ii ndaꞌa tnu.
\p
\v 17 Chi ñayiu Israel ka kuu na kuinio ndaꞌa yutnu olivo vaꞌa, te ni teꞌnde sava ndaꞌa tnu. Te nuu tniuu ndaꞌa tnu yun ni ndatnaa ña ia Dios jin maa ni, ja ka kuu ni na kuinio ndaꞌa tnu olivo yuku. Saa te ni ka nduu ni tnu olivo vaꞌa, ja ka teku ni jin yoꞌo tnu olivo vaꞌa yun.
\v 18 Su ma vi saꞌa teyii ni maa ni nuu ñayiu Israel, ja ka kui na kuinio ndaꞌa yutnu ni teꞌnde. Su nuu ja ka saꞌa teyii ni, te vi konaꞌa ni ja masu maa ni ka xteku yoꞌo yutnu yun, chi maa yoꞌo tnu yun xteku ña jin in in ni.
\p
\v 19 Te vatu ni vi kachi ni: “Saa chi ni jaꞌnde ya sava ndaꞌa yun nagua ja kuu ndatnaa ña ya jin san nuu olivo yaꞌa”, vi kachi ni.
\v 20 Vatuka, su ni jaꞌnde ña ya jin, chi tu ka kandijai ya, te ni ndatnaa ña ya nuu tniui, chi maa ni ja ka kandija ni. Te yun guaa ma vi kokuu vixin ni, chi suaꞌa vi koyuꞌu niꞌnu ni nuu ia Dios.
\v 21 Chi nuu ja tu ni jakaꞌnu ini ia Dios nuu maa tnu olivo vaꞌa yun, ja ka kuu maa ñayiu Israel, te suni ma kuakaꞌnu ini ya ja jaꞌa in in ni nuu ja ma vi kandija guaꞌa ni.
\v 22 Vi kondiaꞌa maa ni ja vaꞌa ndevaꞌa ini ia Dios, su suni xeen ini ya. Chi ni nduxeen ini ya jin ñayiu Israel ja tu ka kandijai, su ni saꞌa vaꞌa ña ya jin in in maa ni. Su kuini ja vi koo ni jin javaꞌa ya, chi nuu tuu, te suni kaꞌnde ña ya jin in in ni.
\v 23 Te suni saa ni maa ñayiu Israel, nuu ja vi ndiokuiin vi kandijai, te ndatnaa jaa ña ya, chi kaꞌnu kuu ia Dios, te kuu ndatnaa tuku ña ya inka jichi.
\v 24 Chi nuu ja maa ni, ja masu ñayiu Israel ka kuu ni, te ni jaꞌnde ña ya nuu tnu olivo yuku, te masu xtnu guaꞌa ni ka okuu ni, su ni ndatnaa ña ya nuu tnu olivo guaꞌa. Te yun guaa masu vijin kuu nuu ya ja ndatnaa jaa ña ya nuu maa tnu olivo guaꞌa yun jin ndaꞌa maa tnu ja ka kuu maa ñayiu Israel.
\s Koo in kiuu te skaku niꞌnu ia Dios ndiꞌi ñayiu Israel
\p
\v 25 Kuini san ja vi kuni ni, vi ñani vi kuaꞌa, naxa oo tnoꞌo yaꞌa ja ni yiyuꞌu, nagua ja ma vi kokuu teyii ni ja inu ndichi ka ni. Te yaꞌa kuu ja ka kundee ini sava ñayiu Israel, guaa ndee na jino kiuu ja vi kandija ñayiu sava ka tatatnoꞌo.
\v 26 Yun te saa skaku niꞌnu ya ndiꞌi ñayiu Israel, nagua yoso nuu tutu ii nuu kaꞌan suaꞌa:
\q Ndee ñuu Sión kii ia skaku niꞌnu ñayiu,
\q te kindee ya ndiꞌi jakueꞌe ka saꞌa tatatnoꞌo Jacob.
\q
\v 27 “Te yaꞌa kuu tratu ja saꞌa rin jin
\q nuu kindee rin yika kuechi”,
\m kachi ia Dios, kaꞌan nuu tutu ii.
\p
\v 28 Te ñayiu Israel, chi tu ni ka jantaꞌui tnoꞌo vaꞌa ia Dios ja skaku niꞌnu ña, te ka jini uꞌui ia Dios ja kuu in javaꞌa nuu in in maa ni. Su ia Dios, chi kutoo ni ña ya jin, chi ni kaji ya ndee ndi tata velui.
\v 29 Te ma ndakindee ya nagua ni skutaꞌu ña ya, te ni ma ndatnaꞌnu ini ya ja ni kana ya ñayiu.
\v 30 Te maa ni ja ka kuu ni ñayiu sava ka tatatnoꞌo, ndee ama ka, chi ni ka okusoꞌo ni nuu ia Dios, su vitna ja ni ka kusoꞌo ñayiu Israel nuu ya, te ni kundaꞌu ini ña ya jin in in ni.
\v 31 Te suni saa ni ñayiu Israel vitna, chi ka kusoꞌi nuu ia Dios, nagua ja saa, te na kundaꞌu ini ña ya jin in in maa ni, te suni saa ni kokundaꞌu ini ña ya jin.
\v 32 Chi ni jasi ña ia Dios jin ndiꞌi ñayiu ka kusoꞌo nuu ya, nagua ja saa te inuu kundaꞌu ini ya jin ndiꞌi ñayiu.
\p
\v 33 Chi kaꞌnu ndevaꞌa kuu tnoꞌo ndichi ia Dios, te ndiꞌi kuiti jinkuiꞌnu ini ya. Te ma kuu saꞌun ja vi kaꞌon naxa sandaa ya kuechi in in ñayiu, te ni ma kentakueio ja vi jinkuiꞌnu inio naxa saꞌa ya.
\v 34 “¿Na in ni jinkuiꞌnu ini naxa ndakani ini maa Jitoꞌo? ¿Axi na in ni xteku ña jin ya?
\v 35 ¿Axi na in ñayiu ni jiñaꞌa xtnañuꞌu ka nuu ya, nagua ja ndakuñaꞌa ya nui?”
\v 36 Chi nuu maa ya vaji taka ja oo, te maa ya jito ndiꞌi, te ja vi koo nuu maa ya ka kuu. Te na vi kochiñuꞌo ya ja ia kaꞌnu ndevaꞌa kuu ya nikuii nikani. Saa na kokuu.
\c 12
\s Na vi kunukuechi guaꞌo nuu Jesukristu
\p
\v 1 Nuu saa, te jikantaꞌu san nuu in in maa ni, vi ñani vi kuaꞌa, ja kundaꞌu ini ña ia Dios jion, vi soko ni maa ni nuu ya, na kuinio in ja soko tekuo nuu ya, in ja vii, ja junkuaan ini ia Dios. Chi yaꞌa kuu ja ka chiñuꞌu ndaa ndija ni ya.
\v 2 Te ma vi kosaꞌa ni nagua ka saꞌa ñayiu ñuyiu yaꞌa, chi suaꞌa na sama ja ka ndakani ini ni, nagua ja saa te vi nduu jaa ndiꞌi ni. Saa te kentakuei ni ja vi kuni ni naxa kuini ia Dios axi nagua kuu jaguaꞌa ja junkuaan ini ya, vi nagua kuu ja oo ndaa.
\p
\v 3 Chi ni chindee ni chituu ña ia Dios jin san nuu ni chitniuu ña ya, te kaꞌan san nuu ndiꞌi ni ja ni in ni ma vi ndakani ini ni ja ka kuu kaꞌnu ka ni. Chi suaꞌa vi kuiꞌnu ini in in maa ni nagua ka ndakani ini ni na kuu na kuu naxa ni chikuaꞌa ia Dios ja ka kandija ni, ja ni saja ya nuu in in ni.
\v 4 Chi nagua oo yiki kuñuo ja ka nevaꞌo kuaꞌa ndatniuu kueli, su masu in ni tniuu ka saꞌa ndiꞌi ndatniuu yun.
\v 5 Te suni saa ni ka kuu yoon, chi visi ka oo kuaꞌo, su invaa ni yiki kuñu ka kuo jin Kristu. Te ka netnaꞌa in ion ja ka kuo na kuinio invaa ni yiki kuñu.
\p
\v 6 Te siin siin tniuu ni skutaꞌu ña ia Dios jin in ion, na kuu na kuu naxa ni kaꞌan ndaꞌu ni kaꞌan kee ña ya. Te nuu ja ni skutaꞌu ña ya tniuu ja vi ndakani ni tnoꞌo ya ja ka niꞌi ni nuu maa ya, te vi saꞌa ni jin na kuaꞌa ka kandija maa ni.
\v 7 Axi nuu ja ni ka kutaꞌu ni tniuu ja vi kunukuechi ni nuu ñayiu, te vi kunukuechi guaꞌa ni. Axi ni ka kutaꞌu ni tniuu ja vi kaxtnoꞌo ni, te vi kokaxtnoꞌo ni nuu ñayiu.
\v 8 Te nuu ja ni ka kutaꞌu ni tniuu ja vi xteku ni ñayiu, te vi koxteku ni ñayiu. Te nuu ja ka skutaꞌu ni inka ñayiu, te vi saꞌa ni jin ndee ini ndee anu ni. Te nuu ja ka netniuu ni nuu ñayiu ka skuaꞌa, te vi saꞌa guaꞌa ni jin tniuu ka nee ni. Te nuu ja ka chituu ni ñayiu ka kuu ndaꞌu, te vi kosii ini nuu ka chituu ni jin.
\s Tnoꞌo kanuu ja vi skunkuu ñayiu ka kandija
\p
\v 9 Vi kaꞌan too tnaꞌa ndaa ni, te ma vi saꞌa jani ini ni. Vi skexiko ni jakueꞌe, te vi saꞌa ni javaꞌa.
\v 10 Vi kaꞌan too tnaꞌa in in maa ni jin in ñani in tnaꞌa ni, te vi konee yiñuꞌu nuu tnaꞌa ni.
\p
\v 11 Te vi nduku ndee ni, ma vi kokuu kuxii ni jin tniuu ka saꞌa ni, chi vi ni ini ni anu ni, vi kunukuechi ni nuu Jitoꞌo.
\p
\v 12 Vi kosii ini ni ja ka ndetu kaꞌnu ni taka javaꞌa ja vi niꞌi ni, te vi kuandee vi kuataa ini ni nuu ka tnaꞌa ni tnundoꞌo, te siun ni vi kondakuatu ni nuu ia Dios.
\p
\v 13 Te vi chituu ni ñayiu ka kandija nuu nagua ka jaꞌni ña jin, te suni vi kuñaꞌa nuu ni veꞌe ni na vi ndoi nuu ka jionditai.
\p
\v 14 Vi kaꞌan vii vi kaꞌan vaꞌa ni jin ñayiu ka ndakoo siki ni. Te ma vi kaneꞌe ni jin, chi suaꞌa vi kakantaꞌu ni ja jaꞌi.
\p
\v 15 Vi kokusii ini ni jin ñayiu ka osii ini, te vi ndaꞌi ni jin ñayiu ka ndaꞌi.
\p
\v 16 Te vi kintnaꞌa inuu ni jin in in ni. Te ma vi kokuu teyii ni, chi vi koo inuu ni jin ñayiu ka saꞌa ndaꞌu maa. Te ma vi kani ini ni ja inu ndichi ka ni.
\p
\v 17 Te ma vi ndaxndenaa ni ni in ñayiu nuu ka saꞌa ñai jakueꞌe jin ni. Chi vi nduku ndee ni vi saꞌa ni javaꞌa jin ndiꞌi ñayiu.
\v 18 Te vi nduku ndee ni vi guaa ndee ndenu vi kundee ini maa ni ja vi koo mani ni jin ndiꞌi ñayiu.
\v 19 Ma vi ndaxtenaa maa ni ñayiu ja ka saꞌa ña jakueꞌe, vi ñani vi kuaꞌa, ja ka kaꞌan too tnaꞌo, chi vi kuaꞌa ni tnoꞌo ja maa ia Dios kuu ia tetniuu tnundoꞌo siki ñayiu yun. Chi saa yoso nuu tutu ii: “Maa rin guaa tetniuu tnundoꞌo, chi maa rin guaa ndatniuyaꞌu”, kachi Jitoꞌo.
\v 20 Chi “Nuu ja kokin ñayiu kaꞌan uꞌu ña jin ni, te kuñaꞌa ni ja na kai. Te nuu ja yichi, te kuñaꞌa ni ndute na koꞌi. Chi nuu ja saa saꞌa ni, te saꞌa ni ja vi ndukuaꞌa ñuꞌi ja kukanoi.”
\v 21 Ma vi kuandetu ni ja skuita ña jakueꞌe, chi saa suaꞌa maa ni vi skuita jakueꞌe jin javaꞌa ka saꞌa ni.
\c 13
\s Vi kuanyuꞌu vi kuandetuo nuu ñayiu ka netniuu
\p
\v 1 Ndiꞌi ñayiu na vi kuanyuꞌu vi kuandetui nuu ñayiu ka netniuu, chi ka ndisoi tniuu nuu ñuu. Chi tu na ñayiu netniuu nuu ja tu ni jani ña maa ia Dios, te ñayiu ka netniuu, chi maa ia Dios ni chitniuu ña.
\v 2 Yun guaa ñayiu kanduu kaniꞌni in ñayiu netniuu, te tu kuini ja kuanyuꞌu kuandetui nuu ñayiu ja ni jani ia Dios, te ñayiu yun, chi xtavi kuechi mai, te nini kuu ja tniuyaꞌui ja saꞌi yun.
\v 3 Chi ñayiu ka netniuu, masu ka oi ja vi siuꞌi ñayiu ka saꞌa guaꞌa, chi ja vi koyuꞌu ñayiu ka saꞌa jakueꞌe. Te nuu ja kuini ni ja ma koyuꞌu ni ñayiu ka netniuu, nuu saa te saꞌa guaꞌa ni, te ñayiu ka netniuu yun na vi ndakuantnoꞌo ña jin ni.
\v 4 Chi ka jinokuechi nuu ia Dios ja vi saꞌi javaꞌa jin ni. Su nuu ja saꞌa ni jakueꞌe, te koyuꞌu ni jin, chi masu ka netniuu uin, chi ka ndisoi tniuu ja vi saꞌa ndai jin ñayiu nagua yaꞌi. Chi nuu ia Dios ka jinokuechi, te jantniuu ña ya jin ja vi kaꞌnde ndai kuechi na ñayiu saꞌa jakueꞌe.
\v 5 Yun guaa kanuu ja kuanyuꞌu kuandetu ni nuu ñayiu ka netniuu, masu na ni ja ma kiꞌin ni ja kundaa kuechi ni, chi suni ja ndakani guaꞌa ini ni jin jajintnuni ni.
\v 6 Chi yun kuu ja tniuyaꞌu ni xuꞌun impuestu. Chi nuu ia Dios ka jinokuechi ñayiu ka netniuu yaꞌa, te tniuu yaꞌa ka ndee nui ja vi saꞌi.
\p
\v 7 Te suni tniuyaꞌu ni ndiꞌi nagua ndita ni: tniuyaꞌu ni xuꞌun ja ka jakin tnaꞌa ni nuu ñuu, vi xuꞌun impuestu ja ndita ni nuu ñayiu ka jikan xuꞌun impuestu. Te kaꞌan vii vi kaꞌan vaꞌa ni nuu ñayiu kuini ja kaꞌan vaꞌa ni, te konee yiñuꞌu ni nuu ñayiu kuini ja konee yiñuꞌu ni.
\s Vi kaꞌan too in tnaꞌa kuikion
\p
\v 8 Ma vi kondita ni nuu ni in ñayiu, chi maa ni ja ka ndita ni kuu ja vi kaꞌan too tnaꞌa ni, chi na ñayiu kaꞌan too in ñani in tnaꞌi, te ja ni skunkui nagua tatnuni Ley Moisés.
\v 9 Chi yaꞌa tatnuni Ley: “Ma vi skindee tnaꞌa ron, ni ma vi kaꞌni ron ndiyi, ni ma vi suꞌu ron, ni ma vi kaꞌan tnoꞌo ron siki inka ñayiu, ni ma vi kojioꞌo ron nagua nevaꞌa inka ñayiu”. Ndiꞌi tnoꞌo yaꞌa vi sava ka tnoꞌo ja vaji nuu sava ka Ley, te ndiꞌi ni nduu invaa ni tnoꞌo yaꞌa: “Kaꞌan too in ñani in tnaꞌa ron nagua kutoo ron maa ron”.
\v 10 Chi na in kaꞌan too in ñani in tnaꞌi, te ma saꞌa ñai jakueꞌe, te ja kaꞌan toi yun saꞌa ja skunkui nagua tatnuni Ley Moisés.
\p
\v 11 Te vi saꞌa ni ndiꞌi tnoꞌo yaꞌa, chi ja ka jini maa ni na tiempu ka oo vitna, te ja ni kuu ore ja vi ndandoto ja ka kixion, chi vitna te ja ni kuyatni ka kiuu ja skaku niꞌnu ña ya jion, saa kiuu ja ni ka kandijao tnoꞌo vaꞌa ya.
\v 12 Chi na kuinio ja ja kuaꞌan yaꞌa jakuaa, chi ja makundikin saꞌun ja tuu inka kiuu ja ndii Kristu. Nuu saa te na vi xndoo tniuu kueꞌe ja ka saꞌo ñunee, te na kuinio ja vi ndekuiꞌnuo saꞌun ja vi kaxin tnaꞌo jin jakueꞌe nuu yeꞌe niꞌnu ia Dios, nagua saꞌa in soldado nuu ndakiꞌin de saꞌun de ja kaxin tnaꞌa de.
\v 13 Te na vi kaka ndao ja tnoꞌo nduu ka jikao. Te ma vi kosaꞌo viko ja vi kokaa ndevaꞌo, te ni ma vi kojinio, ni ma vi kuineo ja vi kosaꞌo kuechi ñuyiu jin inka ñayiu, ni ma vi kokukuasun inio ja vi kotee tnaꞌo.
\v 14 Su suaꞌa vi saꞌo nagua ni osaꞌa maa Jitoꞌo Jesukristu, te ma vi kuñaꞌo nuu yiki kuñuo nagua jioꞌo ja kusii ini jin.
\c 14
\s Ma vi xtavi kuechi ni in ñayiu kandija
\p
\v 1 Vi kuantaꞌu ni ñayiu chiaꞌan ka vi koyutnu guaꞌa nuu tnoꞌo ia Dios, su ma vi tee tnaꞌa ni jin visi siin siin ka ndakani ini ni.
\v 2 Chi ka oo ñayiu ka kandija ja ndiꞌi ni ja kuu vi kai. Su ñayiu ja chiaꞌan ka koyutnu guaꞌa, chi maa ni yuku kuii ka jai.
\v 3 Te ñayiu ka jaa ndinuu ni nuu, ma vi skexikoi ñayiu ja tu ka jaa ndinuu ni nuu. Te ñayiu ja tu ka jaa yun, ma vi xtavi kuechi ñayiu ka jaa ndinuu ni nuu, chi ni jantaꞌu ña maa ia Dios jin ñayiu yun.
\v 4 Te maa ni, ¿na in kuu ni ja xtavi kuechi ni inka ñayiu jinokuechi? Nuu ja saꞌa guaꞌi axi saꞌa kueꞌi, su kuenta maa ya ja kuu ya lamui kuu, te koo yutnui, chi kaꞌnu kuu maa Jitoꞌo ja saꞌa ya ja koo yutnui.
\p
\v 5 Te suni ka oo ñayiu ka ndakani ini ja oo kiuu kaꞌnu ka saa sava ka kiuu, su savai ka ndakani ini ja inuu ni ka kuu ndiꞌi ni kiuu. Su in in mai na vi kukanu ndaa ini jin ja ka ndakani ini.
\v 6 Chi ñayiu ka jaan ii in kiuu, ka jaan ii kiuu yun ja ka chiñuꞌi Jitoꞌo. Te ñayiu ja tu ka jaan ii in kiuu, tu ka jaan ii kiuu yun ja ka chiñuꞌi Jitoꞌo. Te ñayiu ka jaa ndiꞌi ni nuu, ka jai ja ka chiñuꞌi Jitoꞌo, chi ka ndakuantaꞌui nuu ia Dios. Te ñayiu tu ka jaa ndiꞌi ni nuu, tu ka jai ja ka chiñuꞌi Jitoꞌo, te suni ka ndakuantaꞌui nuu ia Dios.
\p
\v 7 Chi ni ion tu ka tekuo ja vi koo vaꞌa mao, ni ma vi kuo ja vi koo vaꞌa mao.
\v 8 Chi nuu ja ka tekuo, te ka tekuo ja vi koo nuu maa Jitoꞌo. Te nuu ja vi kuo te vi kuo ja vi koo nuu maa Jitoꞌo. Yun guaa a ka tekuo axi ka jiꞌo, su nuu ndaꞌa maa Jitoꞌo ka oo.
\v 9 Chi yun guaa ni jiꞌi Kristu, te ni ndateku ya, chi teku ya vitna nagua ja kokuu ya Jitoꞌo ñayiu jiꞌi vi ñayiu teku.
\p
\v 10 Su maa ni, ¿nau ja xtavi kuechi ni ñanio? Axi maa tuku ni, ¿nau ja skexiko ni ñanio? Te ndiꞌo ndajinokueio nuu Kristu ja sandaa ya kuechio.
\v 11 Chi yoso nuu tutu ii nuu kaꞌan suaꞌa:
\q Teku maa rin, kachi Jitoꞌo, te nuu maa rin vi jinkuiin jiti ndiꞌi ñayiu,
\q te ndiꞌi ñayiu vi ndaa yuꞌu ja maa rin kuu ia Dios,
\m kaꞌan tutu ii.
\v 12 Nuu saa, te in in mao vi ndakuaꞌo kuenta nuu ia Dios nagua ni ka saꞌo.
\s Ma vi saꞌa ni ja kanakau in tnaꞌa kuikin ni nuu yika kuechi
\p
\v 13 Yun guaa ma vi koxtavi kuechi tnaꞌa in ion, chi suaꞌa vi kuꞌun inio ja ma vi saꞌo ja vi ndakaka yata ñanio nuu ka kandijai.
\v 14 Chi jini maa san vi kukanu ini san Jitoꞌo Jesús, ja ni in ja ni saꞌa ia Dios tu oo tneꞌe maa, su ñayiu ndakani ini ja oo sava jatneꞌe, te jatneꞌe kuu nuu mai.
\v 15 Su nuu ja jin ndei ka jaa ni, saꞌa ja kusuchi ini ñani ni, nuu saa te ka xneꞌe ni ja tu ka kaꞌan too ni ñani ni. Ma vi saꞌa ni ja jin ndei ka jaa ni, te skunaa ña jin ñayiu xiin jaꞌa ni jiꞌi Kristu.
\v 16 Te ma vi kune ni ichi ja vi kaꞌan kueꞌe ñayiu siki ja ka jini maa ni ja ka saꞌa vaꞌa ni.
\v 17 Chi nuu tatnuni ia Dios nuo, masu siki ndei vi kao axi ja vi koꞌo kuu, chi ja vi saꞌa ndao, te vi koo jin tnoꞌo mani, te vi kosii inio jin maꞌñu sagua Espíritu ia Dios kuu.
\v 18 Chi ñayiu ja saꞌa siun nuu jinokuechi nuu Kristu, te junkuaan ini ña ia Dios jin, vi ka kaꞌan vii ka kaꞌan vaꞌa ñayiu ja jaꞌi.
\p
\v 19 Te yun guaa vi ndukuo ja siun ni vi koo manio jin ñanio, te vi chituu tnaꞌo ja vi koyutnu guaꞌo nuu tnoꞌo ya.
\v 20 Te ma vi skunaa ni nagua ni saꞌa ia Dios ja jaꞌa ndei ka jaa ni. Chi jandaa ndija ja ndiꞌi ni nuu ndei oo vii, su jakueꞌe kuu nuu ja ndei ka jaa ñayiu saꞌa ja ndakaka yata inka ñayiu.
\v 21 Chi guaꞌa ka kuu ja ma vi kaa ni kuñu, ni ma vi koꞌo ni vinu, ni in ja ma vi saꞌa ni ja ndakaka yata ñanio, axi ja ndaskiti ini ña jin, axi ja skuita ña jin.
\v 22 Te ka kukanu ini ni jin ja ka kandija ni ja kuu vi saꞌa ni nuu ia Dios. Nase taꞌu ñayiu ja tu xtavi kuechi ña jajintnuni jin ja saꞌi.
\v 23 Su ñayiu ndiꞌni siki ja jai, te xtavi kuechi mai jin ja jai yun, chi tu kukanu ini ja kuu kai, te jai. Chi ndiꞌi ja saꞌa ñayiu nuu tu kukanu ini, te yika kuechi kuu.
\c 15
\p
\v 1 Yun guaa yoon ja ka oo ndakuio jin ja ka kandijao, na vi kuandee inio jin ñayiu inu vita, te ma vi ndukuo nagua ka junkuaan ini mao.
\v 2 Te in in mao na vi ndukuo ja vi junkuaan ini ña in ñani in tnaꞌo, in ja saꞌa guaꞌa ña jin, ja chituu ña ja vi koyutnu guaꞌa kai.
\v 3 Chi ni Kristu, tu ni nduku ya nagua junkuaan ini maa ya, chi suaꞌa ni skunkuu ya nagua yoso nuu tutu ii: “Taka tnoꞌo neꞌe ja ka kaneꞌe ñayiu jin ni, kuu na kuinio ja ka kaꞌin siki maa san”, kachi tutu ii.
\v 4 Chi ndiꞌi tnoꞌo ja yoso nuu tutu ii ndee janaꞌa, ni ka tee ja kaxtnoꞌo nuo, nagua ja vi kuandee inio, te vi kosii inio nuu ka kaꞌuo nuu tutu ii yun, te vi kondetu kaꞌnuo ya.
\v 5 Te maa Dios, ia taa ja vi kuandee ini ni, te vi kosii ini ni, na chituu ña ya jin in in ni ja vi koo inuu ni, nagua ni saꞌa maa Jesukristu,
\v 6 nagua ja saa te inuu ni vi kaꞌan ni, nuu ka chiñuꞌu ni Dios, ia kuu Tata Jitoꞌo Jesukristu.
\s Ni jitenuu tnoꞌo ia Dios nuu ñayiu sava ka tatatnoꞌo
\p
\v 7 Nuu saa te vi kuantaꞌu tnaꞌa ni, nagua ni jantaꞌu ña Kristu jion, nagua ja saa te vi chiñuꞌu ñayiu ia Dios.
\v 8 Chi kaꞌan san ja ni kii Jesukristu ja kunukuechi ya nuu ñayiu judio nagua ja skunkuu ya tnoꞌo ni kee yuꞌu ia Dios nuu ndi tata velu san, saa te xneꞌe ya ja Dios chi ia ndaa kuu ya.
\v 9 Te ni kii ya, nagua ja suni ñayiu sava ka tatatnoꞌo vi chiñuꞌi ia Dios ja kundaꞌu ini ña ya jin, nagua yoso nuu tutu ii:
\q Yun guaa ndaa yuꞌu san neꞌu ñayiu sava ka tatatnoꞌo ja maa ni kuu ia Dios,
\q te kata san yaa ja chiñuꞌu ña san.
\m
\v 10 Te suni suaꞌa yoso nuu tutu ii:
\q Maa ni ja ka kuu ni ñayiu sava ka tatatnoꞌo, inuu vi kokusii ini ni jin ñayiu ñuu maa ya.
\m
\v 11 Te kaꞌan tuku tutu ii:
\q Maa ni ja ka kuu ni ñayiu sava ka tatatnoꞌo, vi saꞌa kaꞌnu ni Jitoꞌo Dios,
\q te ndiꞌi ñayiu ñuyiu vi chiñuꞌu ya ja ia kaꞌnu ndevaꞌa kuu ya.
\m
\v 12 Te suni kaꞌan nuu tutu ni tee Isaías:
\q Ndee ndikin tata Isaí kee in ia ja kii,
\q te kotatnuni ya nuu ñayiu sava ka tatatnoꞌo,
\q te ñayiu yun, vi kondetu kaꞌnu ña jin ya,
\m kaꞌan nuu tutu ii.
\p
\v 13 Te maa Dios, ia taa ja ka ndetu kaꞌnuo ja vi niꞌo javaꞌa nuu ya, na saꞌa ya ja vi kosii ini ndevaꞌa ni, te vi koo ni jin jamani ya, chi ka kandija ni ya, nagua ja saa te in in kiuu vi kondetu kaꞌnu ka ni ya jin jakaꞌnu maa Espíritu ya.
\s Ndakani Pablo naxa kaxtnoꞌo de nuu ñayiu sava ka tatatnoꞌo
\p
\v 14 Te kukanu ini san ja maa ni, vi ñani vi kuaꞌa, chi inu vaꞌa ndevaꞌa ini ni, te ndiꞌi ni ka jinkuiꞌnu guaꞌa ini ni, te kuu vi xteku tnaꞌa in in maa ni.
\v 15 Su nuu tutu yaꞌa, ni kii ini san ni tee kaji kuiti san nagua ja ndaskaꞌan ña san, ja ma vi ndunaa ini ni. Te saa saꞌa san, chi ni chindee ni chituu ña ia Dios jin san,
\v 16 ja kunukuechi san nuu Jesukristu na kuinio in sutu, te kaxtnoꞌo san tnoꞌo vaꞌa ia Dios nuu ñayiu sava ka tatatnoꞌo, nagua ja saa te kuantaꞌu ña ia Dios jin ñayiu yun, na kuinio in ja soko ja junkuaan ini ya, te saꞌa Espíritu ya ja ka kuu ii ka kuu ndai nuu ya.
\p
\v 17 Te ja oo san jin Jesukristu guaa kusii ndevaꞌa ini san ja jinokuechi san nuu ia Dios.
\v 18 Chi ma kii ini san ja kaꞌan san inka tnoꞌo siin, chi maintnoꞌo ni nagua saꞌa Kristu jin maꞌñu sagua maa san, ja ka jantnoꞌo ñayiu sava ka tatatnoꞌo nuu ia Dios. Te saa saꞌa san jin ndiꞌi tnoꞌo kaꞌan san vi tniuu saꞌa san,
\v 19 jin maꞌñu sagua jakaꞌnu maa ya ja saꞌa kuaꞌa tniuu naꞌnu vi javii javaꞌa jin jakaꞌnu maa Espíritu ia Dios. Saa te skunkuu san ja kaxtnoꞌo san tnoꞌo vaꞌa Kristu nuu ñayiu guaa ndee ñuu Jerusalén vi nii sava ka ñuu guaa ndee kenta ñuu ja tnii Ilírico.
\v 20 Te yun guaa ni nduku ndee san ni kaxtnoꞌo san tnoꞌo vaꞌa Kristu nuu tu saꞌun na ama ka nini ñayiu tnoꞌo ya, nagua ja ma kaxtnoꞌo ka san nuu ñayiu ja ni ka onini tnoꞌo ya ja ni ka ndakani sava ka de.
\v 21 Chi suaꞌa ni skunkuu san nagua yoso nuu tutu ii:
\q Ñayiu ja tu saꞌun na ama ka jini tnoꞌo ya, te vi kuni.
\q Te ñayiu ja tu saꞌun na ama ka nini tnoꞌo ya, vitna te vi jinkuiꞌnu ini,
\m kachi tutu ii.
\s Ndakani ini Pablo ja jinkoto de ñayiu Roma
\p
\v 22 Te ja jaꞌa tniuu yaꞌa guaa jasi ña ja tu kuu ja jakoto ña san, visi ja ni kuu kuaꞌa jichi ndakani ini san ja jaa san.
\v 23 Su vitna ja ni xndiꞌi san tniuu saꞌa san ñuu yaꞌa, te ja siun ja ni kuu kuaꞌa kuia ndakani ini san ja jakoto ña san.
\v 24 Te kondetu kaꞌnu san ja kuu jakoto ña san nuu yaꞌa san kiꞌin san España. Te nuu yaꞌa tnoꞌo sii ini ja vi koo nunuo, te vi chituu ña ni ja vi ndakanu ichi ña ni kiꞌin san.
\v 25 Su vitna, chi noꞌo san Jerusalén nusiaꞌa san joo ja ni ka skutaꞌu ña jin ñayiu maa ia Dios ja ka oo ñuu yun.
\v 26 Chi ñayiu ka skuaꞌa ja ka oo Macedonia vi Acaya, ni ka jakin tnaꞌi joo xuꞌun ja vi tetniui nuu ñayiu maa ia Dios ja ka kuu ndaꞌu ka oo ñuu Jerusalén.
\v 27 Ni ka junkuaan ini ja vi saꞌi saa, te vatuka ka saꞌi, chi jin maꞌñu sagua ñayiu judio ni ka niꞌi ñayiu sava ka tatatnoꞌo javii javaꞌa nuu ia Dios. Te yun guaa ka nditai, te kanuu ja vi ndachitui jin ñayiu judio ja ka kandija yun, jin nagua ka nevaꞌi ñuyiu yaꞌa.
\v 28 Nuu saa te nuu xndiꞌi san tniuu yaꞌa, ja ndakuñaꞌa san xuꞌun ja vaji jin san yaꞌa, te kee san kiꞌin san España, te nuu yaꞌa san ñuu jian, te jakoto ña san.
\v 29 Te jini san ja kiuu jaa san nuu ka oo ni, te kenta san jin kuaꞌa javii javaꞌa jin maꞌñu sagua tnoꞌo vaꞌa Kristu.
\p
\v 30 Su jikantaꞌu san nuu in in ni, vi ñani vi kuaꞌa, ja vi chituu ña ni na vi ndakuatuo nuu ia Dios ja jaꞌa san, chi ka oo jin Jitoꞌo Jesukristu, te saꞌa Espíritu ia Dios ja ka kaꞌan too tnaꞌo.
\v 31 Vi kakantaꞌu ni ja na skaku ña ya nuu ndaꞌa ñayiu tu ka kandija ja ka oo Judea, te na vi kuantaꞌu guaꞌa ñayiu ka skuaꞌa ka oo ñuu Jerusalén xuꞌun ja nee san ja chituu san jin.
\v 32 Te nuu ja saa kuini maa ia Dios, te kosii ini san nuu jakoto ña san jin in in ni, te ndatatu san nagua ja ndanindee ka san nuu vi koo jian.
\v 33 Te maa Dios, ia saꞌa ja vi koo jin jamani, na koo ya jin ndiꞌi ni. Saa na kokuu.
\c 16
\s Ndakan tnoꞌo Pablo ñayiu ka jini tnaꞌa jin de
\p
\v 1 Te kaxtnoꞌo san ja kenta kuaꞌo Febe, in ñaꞌa jinokuechi guaꞌa nuu ñayiu ka skuaꞌa ja ka oo ñuu Cencrea.
\v 2 Te vi kuantaꞌu guaꞌa ni ña ja oo ña jin maa Jitoꞌo, nagua kuini ja saꞌo jin ñayiu maa ia Dios, te vi chituu ni ña nani guaa kuu ja jaꞌni ña jin ña, chi ni chituu maa ña kuaꞌa ñayiu, te suni ni chituu ña ña jin san.
\p
\v 3 Te vi kuñaꞌa ni nuu Priscila jin Aquila, ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san de, ¿a kukueni ka oo de?, chi in ni ka satniuu san jin nduu de ja ka jinokuechi san nuu Jesukristu.
\v 4 Chi ni ka tnaꞌa de tnundoꞌo ja vi ndee ndoñuꞌu ka ja vi kuu de ja jaꞌa san. Te yun guaa ndakuantaꞌu san nuu nduu de, te masu maintnoꞌo ni sein, chi suni ka ndakuantaꞌu ñayiu sava ka tatatnoꞌo ja ka skuaꞌa.
\v 5 Te suni vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san ñayiu ka skuaꞌa ja ka ndututu veꞌe Priscila jin Aquila, ¿a kukueni ka oi? Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san jin Epeneto, ¿a kukueni oo de? Chi suu de kuu tee xtnañuꞌu ja ni kandija Kristu ñuu Acaya.
\v 6 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san María, ¿a kukueni oo ña? Chi maa ña kuu ñaꞌa ni satniuu ndevaꞌa ja jaꞌa in in maa ni.
\v 7 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san tnaꞌa san Andrónico vi Junias, ¿a kukueni ka oo de? Chi maa de jin ña ni ka yiꞌi in ni jin san vekaa. Te sava ka tee ni chitniuu Jesús, chi ka nee yiñuꞌu ndevaꞌa de nuu nduu ñayiu yaꞌa, te xtnañuꞌu kai ni ka kandija Kristu saa maa san.
\p
\v 8 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo san Amplias, tee kaꞌan too ndevaꞌa san, ¿a kukueni oo de? Chi ni kandija de Jitoꞌo.
\v 9 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san Urbano, tee ka chituu tnaꞌa jin san ja ka kaxtnoꞌo san tnoꞌo vaꞌa Kristu, ¿a kukueni oo de? Vi saa ni Estaquis, tee kaꞌan too ndevaꞌa san, ¿a kukueni oo de?
\v 10 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san Apeles, ¿a kukueni oo de? Chi ni xneꞌe de maa de ja kandija guaꞌa de Kristu, vi saa ni ndakan tnoꞌo san ñayiu veꞌe Aristóbulo, ¿a kukueni ka oi?
\v 11 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san tnaꞌa san Herodión, ¿a kukueni oo de vi a kukueni ka oo ñayiu veꞌe Narciso, ja ni ka kandijai Jitoꞌo?
\v 12 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san Trifena jin Trifosa, ¿a kukueni ka oo ña? Chi nduu ña ka satniuu ndevaꞌa nuu Jitoꞌo. Vi saa ni ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san Pérsida ñaꞌa kaꞌan too san, ja satniuu ndevaꞌa ña nuu Jitoꞌo.
\v 13 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san Rufo, tee ni kaji ña maa Jitoꞌo, ¿a kukueni oo de?, vi suni nana siꞌi de, ja suni kuu ña na kuinio nana siꞌi san.
\v 14 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san Asíncrito vi Flegonte vi Hermas vi Patrobas vi Hermes, vi sava ka ñanio ja ka oo jin de, ¿a kukueni ka oo de?
\v 15 Te vi kuñaꞌa ni ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa san Filólogo jin Julia vi Nereo jin kuaꞌa de, vi Olimpas vi ndiꞌi ñayiu ka kandija ja ka oo jin de, ¿a kukueni ka oo de?
\v 16 Vi ndakan tnoꞌo tnaꞌa in in maa ni, te vi ndatnii ndaꞌa tnaꞌa ni. Te ndiꞌi ñayiu ka skuaꞌa ja ka kandija Kristu ka oo yaꞌa ka ndakan tnoꞌo ña jin ni, ¿a kukueni ka oo ni? Saa vi kaꞌan ni jin.
\s Tnoꞌo sandiꞌi ni kaꞌan Pablo
\p
\v 17 Su jikantaꞌu san nuu ni, vi ñani vi kuaꞌa, ja vi koto ni maa ni jin ñayiu ka nduku ja vi saꞌa siin tnaꞌa, te ka saꞌi ja ka kujioo ñayiu ka skuaꞌa, chi siin ka kaxtnoꞌi jin nagua ni ka kutuaꞌa maa ni. Te vi kujioo ni nuu ñayiu ka saꞌa siun.
\v 18 Chi ñayiu yun, tu ka jinokuechi nuu Jitoꞌo Jesukristu, chi ka ndiꞌni kai ja vi kuꞌun chitu chii, te inu yuchi ndevaꞌa yuꞌi, te jin tnoꞌo vii ja ka kaꞌin yun ka xndaꞌui ñayiu inu vita ini.
\v 19 Te ndiꞌi ñayiu ka jini naxa ka jantnoꞌo ni tnoꞌo vaꞌa Jesús, yun guaa kusii ndevaꞌa ini san, te kuini san ja vi kondichi ini ni, ja vi saꞌa ni javaꞌa, su ma vi kuni ni ja vi saꞌa ni jakueꞌe.
\v 20 Te maa Dios, ia saꞌa ja vi koo jin jamani, ñama xtaxin yuu ya Tachi ja nani Satanás ja vi kokuain niꞌnu ni. Te Jitoꞌo Jesukristu na chindee chituu ña jin in in maa ni.
\p
\v 21 Te kachi Timoteo, tee ka chituu tnaꞌa jin san ja ka kaxtnoꞌo san, ja ndakan tnoꞌo ndevaꞌa ña de, ¿a kukueni ka oo ni? Te suni ka ndakan tnoꞌo ña Lucio vi Jasón vi Sosípater, ¿a kukueni ka oo ni? Saa vi kaꞌan ni jin de.
\p
\v 22 Maa san kuu Tercio ja tee san tutu yaꞌa nagua kaꞌan Pablo, te suni ndakan tnoꞌo ña san jin ni, ¿a kukueni ka oo ni ja ka oo ni jin Jitoꞌo?
\p
\v 23 Te kachi Gayo ja ndakan tnoꞌo ndevavaꞌa ña de jin ni, ¿a kukueni ka oo ni? Chi maa de kuu tee tanuu veꞌe ja ndoo maa san ja kuu san Pablo. Te suni tanuu de veꞌe de ja ka ndututu san jin ndiꞌi ñayiu ka skuaꞌa. Vi suni ndakan tnoꞌo ña Erasto, tee yindaꞌa xuꞌun ñuu yaꞌa jin ñanio Cuarto, ¿a kukueni ka oo ni?
\p
\v 24 Te Jitoꞌo Jesukristu na chindee chituu ña jin ndiꞌi ni. Saa na kokuu. \f + \fr 16:24 \ft Masu ndiꞌi nuu tutu ii ndee janaꞌa yoso tnoꞌo yaꞌa.\f*
\p
\v 25 Te na vi chiñuꞌo ia Dios, chi saꞌa ya ja ka oo yutnu ni jin tnoꞌo vaꞌa Jesukristu ja ni kaxtnoꞌo san. Te tnoꞌo yaꞌa kuu ja ni yiyuꞌu, su ni xneꞌe ia Dios tnoꞌo yaꞌa ja ni onevaꞌa yuꞌu ya guaa ndee ama ka ja junkoo ñuyiu.
\v 26 Su vitna te ni ka jinio tnoꞌo ya jin maꞌñu sagua tutu ii ja ni ka tee ndaa tee ni ka ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa, nagua ni tatnuni maa Dios, ia oo nikuii nikani, ja ni tuu ndijin tnoꞌo ya. Te ni ka jini ñayiu ndiꞌi ñuu nagua ja vi kandijai, te vi kuantnoꞌi tnoꞌo ya.
\v 27 Te nikuii nikani na koo jayiñuꞌu nuu ia Dios jin maꞌñu sagua Jesukristu ja maintnoꞌo Dios kuu ia ndichi. Saa na kokuu.